WPROWADZENIE DO KONTROLI W ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPROWADZENIE DO KONTROLI W ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ"

Transkrypt

1 WPROWADZENIE DO KONTROLI W ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ Warszawa, marzec 2012 roku

2 SPIS TREŚCI Wstęp... 6 I. PLANOWANIE I KOORDYNACJA KONTROLI 11 II. PROGRAM KONTROLI..23 II.1. TEMAT KONTROLI 26 II.2. CEL KONTROLI..27 II.3. ZAKRES PODMIOTOWY KONTROLI...31 II.4. PRZEDMIOTKONTROLI/TEMATYKA KONTROLI...33 II.5. OKRES OBJĘTY KONTROLĄ..38 II.6. WYNIKI ANALIZY PRZEDKONTROLNEJ...38 II.7. METODYKA KONTROLI..47 II.7.1. Kryteria kontroli...49 II.7.2. Mierniki...55 II.7.3. Zasady oceniania 62 II.7.4. Metody i techniki kontroli.64 II.7.5. Metodyka kontroli - zasady i metody doboru próby w kontroli 67 II.8. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNE.71 II.9. WYKAZ AKTÓW I WYKAZ LITERATURY..73 III. ZASADY (KONTROLI) POSTĘPOWANIA KONTROLNEGO.74 IV. DOWODY KONTROLI...81 V. OCENA...90 VI. DOKUMENTOWANIE PROCESU KONTROLNEGO...93 VI.1. DOKUMENTACJA POKONTROLNA.95 VI.2. TWORZENIE DOKUMENTÓW POKONTROLNYCH.98 VI.3. PROTOKÓŁ KONTROLI.100 2

3 VI.4. WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I PROJEKT WYSTĄPIENIA POKONTROLNEGO VI.5. DOKUMENT POKONTROLNY Z KONTROLI PRZEPROWADZONEJ W TRYBIE UPROSZCZONYM 110 VI.6. INFORMACJA ZAWIERAJĄCA WYNIKI KONTROLI.112 VII. ZAWIADOMIENIA VIII. MONITOROWANIE WYKONANIA ZALECEŃ POKONTROLNYCH 116 IX. UDOSTĘPNIANIE W BIP INFORMACJI PUBLICZNEJ ZAWARTEJ W DOKUMENTACJI PRZEBIEGU I EFEKTÓW KONTROLI X. STANDARDY ZASADY WYTYCZNE DOTYCZĄCE PRACY KONTROLERA. JAKOŚĆ KONTROLI X.1. ZASADY WYŁĄCZANIA KONTROLERÓW Z KONTROLI..133 X.2. SAMOKSZTAŁCENIE I DOSKONALENIE X.3. JAKOŚĆ KONTROLI I NADZOROWANIE PRACY KONTROLERA..137 BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIK ZAŁĄCZNIK

4 Oddawane dzisiaj do rąk czytelników opracowanie jest przeznaczone przede wszystkim dla osób rozpoczynających pracę jako kontrolerzy w jednostkach administracji rządowej. W związku z tym zawiera ono zarówno elementy wiedzy teoretycznej, jak i konkretne przykłady praktyczne. Dostarcza również wiedzy o podstawowym aparacie pojęciowym dotyczącym kontroli. Wprowadzenie do kontroli w administracji rządowej zostało opracowane w oparciu o Standardy kontroli w administracji rządowej z dnia 10 lutego 2012 r. 1, wydane przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o kontroli w administracji rządowej 2, a także standardy INTOSAI, wydane w 1991 r. przez Komisję Standardów Kontroli Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli oraz inne dokumenty 3. Wprowadzenie ma za zadanie przybliżyć przebieg procesu kontrolnego, począwszy od planowania działalności kontrolnej, poprzez wynikające z niej implikacje dla programowania konkretnych kontroli, metody i techniki stosowane w kontroli, opracowywanie dokumentacji pokontrolnej, aż po monitorowanie realizacji wniosków/zaleceń pokontrolnych oraz pokazać związki pomiędzy poszczególnymi etapami tego procesu. Treści ujęte we Wprowadzeniu omawiane są w kolejności odpowiadającej logice procesu kontrolnego, a każdy z rozdziałów poprzedzony jest przytoczeniem odpowiedniego Standardu kontroli. Każdy z rozdziałów zawiera informacje stanowiące uzupełnienie i rozwinięcie standardu oraz praktyczne przykłady, które zostały autorom tego opracowania przekazane przez instytucje administracji rządowej. Załącznikiem do Wprowadzenia są ponadto przykłady dobrych praktyk w kontroli przekazane przez komórki kontroli administracji rządowej. Należy podkreślić, że celem tego opracowania nie jest opisywanie, analizowanie, czy komentowanie obecnego stanu prawnego, odnoszącego się do kontroli w administracji rządowej, choć niewątpliwie zarówno ustawa o kontroli w administracji rządowej, jak i inne przepisy prawa miały wpływ na zakres tematyczny treści zawartych we Wprowadzeniu. 1 Poprzedzone Wytycznymi w sprawie kontroli w administracji rządowej z dnia 14 lipca 2009r. wydanymi przez Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 2 Dz.U. Nr 185, poz W tym m.in. Standardy Kontroli NIK, Glosariusz terminów dotyczących kontroli i audytu w administracji publicznej, Kodeks Etyki Kontrolera NIK, Europejskie Wytyczne, Stosowania Standardów Kontroli INTOSAI, Międzynarodowe Standardy Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego Instytutu Audytorów Wewnętrznych oraz Principles and Standards for Offices of Inspector General. 4

5 Wprowadzenie do kontroli w administracji rządowej jest pierwszym tego typu opracowaniem w administracji publicznej, a powstało w wyniku prac międzyresortowego zespołu w skład, którego weszli przedstawiciele Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych 4. Prace zespołu zostały wsparte uwagami, przykładami dobrych praktyk oraz przykładami realizacji zadań kontrolnych zgłoszonymi przez Kancelarię Rady Ministrów, komórki kontroli ministerstw oraz urzędów wojewódzkich. 4 Skład Zespołu: Głowacka-Mazur Danuta Przewodniczący Zespołu Członkowie: Chudzik Anna Czyczyn Bartosz Gąsiorowska Justyna Ratajczak Sylwia Sokołowska Małgorzata Szaleniec Ireneusz Wierzbicki Michał Żydanowicz Agata 5

6 WSTĘP Celem kontroli jest ocena działalności jednostki kontrolowanej i - niezależnie czego kontrola dotyczy - jest procesem, składającym się z trzech etapów: ustalenia stanu faktycznego, porównania go do wzorca (zidentyfikowanych norm/modeli) i wyciągnięcia wniosków na przyszłość. Kontrola jest szczególnego rodzaju czynnością oceniania stanów faktycznych (wykonania, realizacji usługi czy produktu), dla których istnieją dające się zidentyfikować odniesienia, czyli normy, procedury, wyznaczenia, ogólnie jakieś wzorce, stanowiące odpowiedź na pytanie: jak być powinno pod danym względem? 5 Należy w tym miejscu zauważyć, że nie ma jednej definicji kontroli. Z jednej strony kontrolę można definiować jako systematyczne działanie kierownictwa na rzecz ustanowienia norm (standardów) efektywności przy planowanych celach, zaprojektowania informacyjnych sprzężeń zwrotnych, porównania rzeczywistej efektywności z wyznaczonymi normami, ustalania odchyleń i pomiaru ich znaczenia oraz podejmowania wszelkich kroków potrzebnych do zapewnienia, by wszystkie zasoby organizacji były wykorzystywane najskuteczniej i najsprawniej do osiągania celów. Z drugiej strony, pod pojęciem kontrola można rozumieć proces działania kierownictwa organizacji, którego naczelnym celem jest regulowanie i korygowanie wszelkich czynności dla zapewnienia ich przyszłej sprawności i skuteczności. Celem końcowym kontroli jest podniesienie sprawności działania organizacji przez usuwanie wszelkich nieprawidłowości, ich przyczyn i źródeł oraz pobudzanie działań konstruktywnych. 6 Najprostsze definicje określają kontrolę jako działanie polegające na porównaniu stanu faktycznego z odpowiednim wzorcem i wyciągnięciu z tego porównania wniosków na przyszłość. W wielu przepisach kształtujących sposób prowadzenia kontroli w administracji publicznej określa się, że celem kontroli jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie objętym kontrolą, rzetelne jego udokumentowanie i dokonanie oceny kontrolowanej działalności pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Jakkolwiek w efekcie przeprowadzonej kontroli wydawane są zalecenia pokontrolne, to gdzieś umyka podstawowy cel działań kontrolnych jakim jest poprawa efektywności działania kontrolowanego podmiotu. Ułomność ta nie dotyczy ustawy o kontroli w administracji rządowej, w której ustawodawca wskazał że 5 Bolesław Rafał Kuc, Kontrola kontroling - audyt: podobieństwa i różnice. Warszawa, Wydawnictwo PTM, 2008., s op.cit. s

7 w dokumentacji pokontrolnej (wystąpieniu pokontrolnym) poza zaleceniami i wnioskami dotyczącymi usunięcia nieprawidłowości powinno zawierać się wnioski zmierzające do usprawnienia funkcjonowania jednostki kontrolowanej. Ustawowa definicja kontroli określa bowiem precyzyjnie cel kontroli, którym jest ocena działalności jednostki kontrolowanej dokonana na podstawie ustalonego stanu faktycznego przy zastosowaniu przyjętych kryteriów kontroli oraz ustalenie zakresu, przyczyn i skutków oraz osób odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości, a także sformułowanie zaleceń zmierzających do usunięcia nieprawidłowości 7. W obszarze kontroli funkcjonuje wiele istotnych pojęć, których właściwe zrozumienie jest niezbędne w pracy kontrolera. Tym bardziej, że nieporozumienia terminologiczne na gruncie krajowym nie należą do rzadkości, co jak się wydaje - jest związane między innymi z korzystaniem z siatki pojęciowej wywodzącej się z doświadczeń i wzorców międzynarodowych. Uzasadnione jest zatem krótkie przytoczenie definicji istotnych terminów, dotyczących kontroli, używanych w niniejszym opracowaniu. Opierając się na ujednoliconych standardach, wydanych przez Najwyższą Izbę Kontroli, oraz Glosariuszu terminów dotyczących kontroli i audytu w administracji publicznej pojęcie kontroli w administracji publicznej występuje w znaczeniach funkcjonalnym i zarządczym. W pierwszym kontrola oznacza badanie lub przegląd polegający na ustaleniu stanu faktycznego, porównaniu go ze stanem pożądanym/wymaganym oraz dokonanie jego oceny 8. W drugim znaczeniu kontrola to przyjęty system zarządzania, tj. procedury, instrukcje, zasady, mechanizmy, służące do uzyskania racjonalnej pewności, że cele zarządzania zostaną osiągnięte. Termin kontrola zarządcza został do polskiego systemu prawa wprowadzony ustawą z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych 9. Odnosi się on do kategorii zarządzania i jest znacznie szerszy niż realizacja czynności kontrolnych. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych kontrola zarządcza to ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny i oszczędny i terminowy. Cele kontroli 7 Art. 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o kontroli w administracji rządowej 8 Kontrola funkcjonalna w nauce zarządzania łączy się z wykonywaniem funkcji służbowych w sferze zarządzania. Jej istotom jest posiadanie uprawnień nie tylko do oceniania (weryfikowania) cudzego działania, ale także ingerowania w jego tok, wydawania poleceń. Bolesław Rafał Kuc Kontrola jako funkcja zarządzania Delfin Dz.U. Nr 157,

8 zarządczej również zostały wskazane w przepisach ustawy i są to w szczególności: zgodność działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi, skuteczność i efektywność działania, wiarygodność sprawozdań, ochrona zasobów, przestrzeganie i promowanie zasad etycznego postępowania, efektywność i skuteczność przepływu informacji, zarządzanie ryzykiem. Termin kontrola zarządcza należy uznać za określenie tożsame z terminem system kontroli wewnętrznej. W Standardach kontroli NIK system kontroli wewnętrznej został zdefiniowany jako ogół środków funkcjonalnych, za pośrednictwem których kierownictwo jednostki zdobywa pewność, ze źródeł wewnętrznych, że procesy, za które ono odpowiada, przebiegają w sposób minimalizujący prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości, oszustw, błędu, czy nieekonomicznych lub nieskutecznych praktyk 10. Elementem systemu kontroli wewnętrznej jest kontrola wewnętrzna. Najbardziej rozpowszechniony model kontroli wewnętrznej to model COSO 11. Kontrola zarządcza w rozumieniu ustawy o finansach publicznych jest bliska temu modelowi. Termin kontrola występuje też w znaczeniu instytucjonalnym, przez co należy rozumieć kontrolę realizowaną przez wyspecjalizowane komórki organizacyjne, których głównym zadaniem jest sprawowanie kontroli w zakresie określonym w podstawowych dokumentach organizacyjnych jednostki; pracownicy takiej komórki zawsze działają z upoważnienia kierownika jednostki, a ich uprawnienia decyzyjne wynikają z zakresu tego upoważnienia. W literaturze przedmiotu można spotkać się z wieloma typologiami kontroli. Oparte są one o takie kryteria podziału, jak np: podmiot i przedmiot kontroli:, techniki i metodyki kontroli:, czas wykonywania kontroli, planowanie, zakres itp. Z punktu widzenia podmiotu kontrolowanego można wyróżnić: kontrolę zewnętrzną termin ten odnosi się do zewnętrznych w stosunku do podmiotu kontrolowanego, profesjonalnych instytucji kontroli, takich jak: Najwyższa Izba Kontroli, Państwowa Inspekcja Pracy, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w stosunku do kontroli w ministerstwach; kontrolę wewnętrzną instytucjonalną - to wyodrębniony zespół stanowisk, komórka organizacyjna w danym podmiocie, powołane do wykonywania kontroli wewnątrz tego podmiotu; 10 Standardy kontroli Najwyższej Izby Kontroli Najwyższa Izba Kontroli str Kontrola wewnętrzna zintegrowana struktura ramowa, Komitet Organizacji Sponsorujących Komisję Treadway 8

9 kontrolę wewnętrzną funkcjonalną, która wykonywana jest na każdym etapie zarządzania, polega na badaniu i ocenie czynności i operacji w toku ich wykonywania, w celu stwierdzenia czy przebiegają one prawidłowo. Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące kontroli w administracji rządowej 12 przewidują podział na kontrole: planowe i kontrole realizowane poza planem kontroli (doraźne) oraz kontrole: wykonania zadań i prawidłowości. Cele obu ostatnich rodzajów kontroli oraz stosowane w nich kryteria kontroli zostały opisane w Standardach kontroli w administracji rządowej, wydanych przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o kontroli w administracji rządowej, które w tym zakresie odwołują się do pojęć używanych w ramach standardów międzynarodowych. Zgodnie ze standardami kontroli INTOSAI 13 : kontrola wykonania zadań to kontrola, której celem jest ocena zarządzania jednostką lub prowadzenia określonej działalności pod kątem przyjętych kryteriów, kontrola prawidłowości to kontrola, której celem jest uzyskanie pewności, co do tego, że: - przygotowane sprawozdania finansowe są poprawne i kompletne, a transakcje stanowiące podstawę ich sporządzenia zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami, - decyzje/postanowienia podjęte przez jednostkę kontrolowaną są poprawne pod względem prawnym i rzetelne. W praktyce administracji rządowej dominują kontrole prawidłowości, jednakże w coraz większym stopniu realizowane są kontrole wykonywania zadań lub też kontrole o mieszanym charakterze, zawierające elementy swoiste dla obu tych rodzajów kontroli. Kontrole wykonania zadań nie różnią się, co do metod kontroli od kontroli prawidłowości, jednakże kryteria wykorzystywane do oceny stanu faktycznego są odmienne. Dla kontroli 12 Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. Nr 185, poz. 1092) 13 Podział na kontrole wykonywania zadań i kontrole prawidłowości wraz z ich definicjami stanowią również treść Standardów kontroli w administracji rządowej. 9

10 prawidłowości podstawowymi kryteriami są: legalność, gospodarność, celowość, rzetelność zaś dla kontroli wykonywania zadań: skuteczność, wydajność, oszczędność. Można wyróżnić trzy podstawowe funkcje kontroli: sygnalizującą (informacyjną) polegającą na dostarczaniu informacji o zjawiskach, które spowodowały lub mogą spowodować nieprawidłowości w funkcjonowaniu kontrolowanego obszaru; wykrywającą ujawniającą nieprawidłowości i uchybienia w działalności podmiotu kontrolowanego. profilaktyczną (prewencyjną), której zadaniem jest przede wszystkim zapobieganie niekorzystnym zjawiskom. Dzięki kontroli mogą być ujawnione nieprawidłowości w skutkach lub sposobach działania; w następstwie kontroli mogą być podejmowane działania restrykcyjne W literaturze wskazuje się jeszcze takie funkcje jak: korygująca, dydaktyczna, doradcza 10

11 ROZDZIAŁ I. PLANOWANIE I KOORDYNACJA KONTROLI III.1.1 Komórka do spraw kontroli wykonuje swoje zadania kompetentnie i obiektywnie, a działalność kontrolna prowadzona jest w sposób wydajny i skuteczny. IV.1.1. Komórka do spraw kontroli/ jednostka kontrolująca prowadzi kontrole zgodnie z okresowym planem kontroli. Planowanie działalności kontrolnej nie wyklucza podejmowania kontroli nieprzewidzianych okresowym planem kontroli (tj. kontroli doraźnych). Okresowy plan kontroli może uwzględniać kontrole koordynowane i kontrole wspólne. IV.1.2. Plan kontroli powinien być sporządzany w oparciu o dokumenty strategiczne zarządzania Państwem, działem administracji czy jednostką. IV.1.3. Plan kontroli powinien uwzględniać oczekiwania i potrzeby informacyjne zarządzających kontrolę oraz być opracowywany w oparciu o analizę ryzyka, w tym określenie czynników mających negatywny wpływ na działalność jednostki kontrolowanej. W analizie ryzyka należy, korzystając ze źródeł wewnętrznych jednostki i zewnętrznych, uwzględnić w szczególności: - wyniki wcześniejszych kontroli i audytów, - skargi, wnioski i inne sygnały o nieprawidłowościach, - kwoty wydatkowanych środków publicznych, - wyniki badań i analiz. IV.1.4. Przy planowaniu działalności kontrolnej niezbędna jest również ocena możliwości wystąpienia oszustw, nadużyć oraz obszarów i mechanizmów korupcjogennych. IV.1.6. Podstawowym celem koordynacji kontroli w administracji rządowej są: - uzyskanie informacji wspomagających dokonywanie ocen wskazanego obszaru funkcjonowania administracji lub podejmowanie decyzji przez organy koordynacyjne, - efektywne gospodarowanie zasobami kontroli, w tym kadrowymi i finansowymi, - wzmocnienie zdolności kontroli w administracji rządowej jako całości, poprzez wykorzystanie efektu synergii, tj. uzyskania większych korzyści dzięki umiejętnemu połączeniu zasobów i współdziałaniu jednostek kontrolnych, - wzmacnianie kompetencji poszczególnych komórek kontroli poprzez: wspieranie komunikacji, współpracy oraz wymianę dobrych praktyk, wiedzy i doświadczenia, - doskonalenie standardów i metodyki kontroli. 15 Działalność wszystkich podmiotów publicznych musi być prowadzona efektywnie i oszczędnie, przede wszystkim dlatego, że jest ona finansowana ze środków publicznych. Od kilku lat w administracji publicznej kształtowane są nowe standardy zarządzania sferą spraw publicznych istotne staje się strategiczne planowanie działalności podmiotów publicznych i to nie tylko w perspektywie roku budżetowego, ale również w perspektywie 15 Standardy kontroli w administracji rządowej Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 lutego 2012 r. 11

12 kilku lat. Chcąc nadążyć za zmieniającym się podejściem do zarządzania sprawami publicznymi, komórki kontroli muszą planować swoją działalność. Kontrola jest bowiem, obok audytu wewnętrznego, jednym z najbardziej istotnych instrumentów pozwalających na ocenę prawidłowości przebiegu procesu realizacji zadań przez podmiot publiczny. Z tego punktu widzenia - jak się wydaje - instrument ten jest lepiej wykorzystywany, jeżeli cała działalność kontrolna nie opiera się jedynie na kontrolach doraźnych (ad hoc). Mówiąc w tym miejscu o efektywności należy mieć na uwadze nie tylko ewentualne wyniki kontroli w postaci ujawnienia, np. istotnych nieprawidłowości, ale również (a może przede wszystkim) jak najlepsze wykorzystanie zasobów kadrowych i rzeczowych w procesie kontroli. Ten punkt widzenia odzwierciedla również stan normatywny dotyczący kontroli w administracji publicznej, w którym jako regułę podaje się okresowe planowanie działalności kontrolnej, jednakże z zastrzeżeniem, że kontrole doraźne są dopuszczalne, a co więcej ich realizacja jest odpowiedzą na bieżącą, nagłą potrzebę dostarczenia informacji podmiotowi zlecającemu kontrolę. Planowanie działalności kontrolnej jest procesem ciągłym, opartym o analizę zjawisk, zdarzeń, sytuacji, z którymi mamy do czynienia na co dzień. Trudno wyobrazić sobie efektywną i skuteczną kontrolę bez bieżącego monitorowania zmian zachodzących w sektorze publicznym, zarówno w odniesieniu do zmian legislacyjnych, jak i organizacyjnych, bez poddawania zgromadzonych w ten sposób informacji analizie pod kątem identyfikowania ryzyk, ich wartościowania, a w końcu wskazywania tych obszarów, które powinny zostać objęte badaniem kontrolnym. Swoboda planowania działalności kontrolnej może być ograniczona przez zadania kontrolne o charakterze obligatoryjnym, wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, z regulacji wewnętrznych, zawartych umów lub porozumień. Mogą wystąpić bowiem sytuacje, w których umowa zawarta między organem administracji rządowej a np. organizacją pozarządową przewiduje obligatoryjne przeprowadzenie kontroli przez tenże organ. Ukształtowane taką umową uprawnienie, a wręcz obowiązek organu musi zostać uwzględniony przy planowaniu działalności kontrolnej. Planowanie działalności kontrolnej, w zależności od potrzeb i praktyki, może obejmować różne ramy czasowe: kwartalne, półroczne, roczne, wieloletnie. Im dłuższy okres planowania, tym większa możliwość zastosowania podejścia strategicznego. Planowanie wieloletnie należy jednak postrzegać raczej jako wskazywanie obszarów kluczowych z punktu widzenia oceny prawidłowości i efektywności procesu realizacji zadań przez poddawane kontroli 12

13 podmioty, niż jako plan faktycznych tematów kontrolnych. Plany powinny uwzględniać stan obecny i przyszły jednostki, zwłaszcza w zakresie przewidywanych zmian organizacyjnych, legislacyjnych, ekonomicznych czy politycznych. Plany wieloletnie powinny być zatem poddawane co roku analizie i w razie konieczności modyfikowane, tak by zachowały swoją aktualność. Ze względu na to, że kontrola jest instrumentem, który jest wykorzystywany w procesie zarządzania, w planowaniu długookresowym powinno uczestniczyć kierownictwo jednostki, gdyż tylko ono ma dostateczne zasoby wiedzy i doświadczenia, aby uwzględnić wszystkie aspekty funkcjonowania tej jednostki. Biorąc jednak pod uwagę, że procesy zarządcze obejmują swoim zakresem wszystkie stanowiska w organizacji, w proces planowania długookresowego działalności kontrolnej powinni być zaangażowani również pracownicy niższych szczebli 16. Jest to szczególnie istotne w jednostkach, które w imieniu organu realizują zadania z zakresu nadzoru nad innymi podmiotami. Wiedza pracowników bezpośrednio realizujących te zadania o podmiotach nadzorowanych, o ich działalności, o obszarach narażonych na najbardziej istotne ryzyko wystąpienia nieprawidłowości jest największa i najpełniejsza, choć może być obciążona subiektywną oceną zachodzących zjawisk. Czynnikami obiektywizującymi ocenę niezależnie od tego czy mamy do czynienia z planowaniem długookresowym czy krótkookresowym są analizy rocznych sprawozdań budżetowych jednostek podlegających kontroli (i to zarówno z wykonania budżetu, jak i z realizacji budżetu zadaniowego), miesięcznych i rocznych sprawozdań z realizacji zadań regulaminowych przedkładanych kierownictwu wyższego szczebla (np. dyrektorom generalnym) czy oświadczeń o stanie kontroli zarządczej wraz z ocenami audytu wewnętrznego. Planując działalność kontrolną najczęściej nie można objąć planem wszystkich obszarów działalności jednostki kontrolowanej, choćby ze względu na zakres tych obszarów, a także ograniczone zasoby ludzkie czy finansowe. Konieczne staje się wówczas dokonanie wyboru obszarów, które zostaną poddane badaniu kontrolnemu. 16 Powyższe jest zgodne z modelem COSO (model COSO model opracowany w 1992 r. przez amerykańską organizację COSO (The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission), według którego kontrola wewnętrzna to proces wykonywany przez zarząd, kierownictwo, a także inny personel, którego celem jest dostarczenie racjonalnego zapewnienia dotyczącego osiągania celów. 13

14 Obszary o największym poziomie ryzyka i te, które są najbardziej istotne dla realizacji priorytetowych zadań jednostki (podstawowych celów działania) powinny być uwzględniane w planie działalności kontrolnej w najszerszym zakresie. Aby jednak w sposób właściwy zdiagnozować, które z obszarów mają największy poziom ryzyka, konieczne jest jego właściwe rozpoznanie. Literatura przedmiotu jest dość obszerna, dlatego w tym miejscu należy zaznaczyć jedynie, że ryzyko występuje w każdej prowadzonej działalności, na wszystkich szczeblach organizacji, podczas realizacji każdego projektu. Ryzyko to możliwość wystąpienia zdarzeń (negatywnych i pozytywnych), które mogą mieć wpływ na osiągnięcie zamierzonych celów. Z oceną ryzyka związana jest analiza czynników ryzyka, czyli zdarzeń, działań lub zaniechań, które mogą spowodować wystąpienie ryzyka lub mieć wpływ na ryzyko, a ich źródłem może być zarówno jednostka, jak i jej otoczenie zewnętrzne 17. Przykład: Ryzykiem będzie na przykład brak możliwości wydawania istotnych dla obywatela decyzji administracyjnych lub zmniejszenie poziomu bezpieczeństwa na akwenach. W pierwszym przykładzie czynnikami ryzyka mogą być: brak procedur uwzględniających sytuację nagłej nieobecności osoby pełniącej funkcję organu, wcześniejsze nieudzielanie przez organ upoważnień do wydawania decyzji w jego imieniu. W drugim przypadku wpływ na poziom ryzyka mogą mieć następujące czynniki: brak procedury udzielania dotacji podmiotowych organizacjom niezaliczanym do sektora finansów publicznych, prowadzącym działalność z zakresu ratownictwa wodnego, niewystarczające środki budżetowe na ten cel. W literaturze występują różne klasyfikacje ryzyka, w zależności od przyjętego podziału. Jak się wydaje, z punktu widzenia działalności administracji publicznej i planowania działalności kontrolnej, najbardziej istotne ryzyka to: 17 Zgodnie z modelem COSO ocena ryzyka polega na identyfikacji i ocenie zdarzeń (przyporządkowanych do ustalonych celów) w organizacji, a organizacja powinna wypracować mechanizmy identyfikacji ryzyk w poszczególnych procesach, ich oceny pod względem skutku i prawdopodobieństwa wystąpienia, odpowiedniej reakcji i ciągłego monitorowania w celu szybkiej reakcji na pojawiające się zagrożenia. 14

15 ze względu na czynniki kształtujące: ryzyko zewnętrzne: polityczne (związane ze zdarzeniami i decyzjami politycznymi), prawne (oznacza zagrożenie dla działalności jednostki spowodowane zmieniającymi się przepisami prawa lub różnymi jego interpretacjami), społeczne (wiąże się z zachowaniami obywateli, zadami ustroju, religii, kultury i tradycji); ryzyko wewnętrzne: zarządzania (wynika z ludzkiej omylności lub celowych, negatywnych zachowań), zasobów ludzkich (cele jednostki nie są osiągane np. z powodu zaniedbań, niewłaściwego podziału odpowiedzialności i obowiązków); ze względu na horyzont czasowy: ryzyko strategiczne (często ma wpływ na fundament działania lub funkcjonowania organizacji, np. zniesienie urzędu, zmiana przyporządkowania działu administracji rządowej), ryzyko operacyjne (ryzyko krótkotrwałe, związane z bieżącą działalnością podmiotu); ze względu na mierzalność skutków: ryzyko finansowe, ryzyko pozafinansowe. Podejmując trud identyfikacji ryzyk, warto pamiętać, że powinna ona dotyczyć nie tylko obszarów poddawanych kontroli, ale również działalności kontrolnej i polegać na identyfikowaniu i szacowaniu czynników ryzyka, wpływających potencjalnie na prowadzenie kontroli, np. nałożenie się wielu kontroli w jednym czasie, brak obiektywizmu kontrolera, brak ścisłych, jednoznacznych referencji i wytycznych do prowadzenia kontroli. Analiza ryzyka odnosząca się do działalności kontrolnej ma bowiem wpływ nie tylko na okresowy plan kontroli, lecz także na harmonogram jego realizacji, a w konsekwencji na skuteczność tej działalności. 15

16 Właściwa identyfikacja ryzyk obszarów poddawanych kontroli wymaga dobrej znajomości organizacji, środowiska prawnego, dobrego rozumienia celów strategicznych i operacyjnych danej jednostki. Polega ona bowiem na wskazaniu możliwych zagrożeń (zdarzeń), które mogą wystąpić jako przeszkody w realizacji celów urzędu, określonych dla poddawanego analizie obszaru działalności. Planując działalność kontrolną należy identyfikować ryzyko zarówno dotyczące całego urzędu, jak i odnoszące się do każdego istotnego obszaru jego działalności, programu czy projektu, w szczególności tych o znaczeniu priorytetowym i strategicznym. Należy przy tym pamiętać, że identyfikacji ryzyka dokonuje zarówno kierownictwo urzędu, jak i kierownicy średniego szczebla i pracownicy, którzy identyfikują ryzyko związane z ich działaniem oraz wykonywanymi zadaniami. Identyfikacja ryzyk rozpoczyna proces analizy ryzyka. Dla zidentyfikowanych ryzyk określa się poziom ryzyka w sposób jakościowy i ilościowy, co pozwala na dokonanie pomiaru ryzyka. Ryzyko mierzy się odnosząc je do celów strategicznych jednostki, z uwzględnieniem jego oddziaływania i prawdopodobieństwa wystąpienia. Analiza ryzyka służy wskazaniu tych zadań, które są narażone na największe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości (włącznie z niezrealizowaniem zadania bądź zadań). Analiza taka może zostać przeprowadzona przy pomocy metod audytowych (metod szacunkowych, metod matematycznych, czy mieszanych) 18. W praktyce, przy planowaniu działalności kontrolnej, rzadko kiedy prowadzi się sformalizowaną analizę ryzyka, często nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, że - sięgając po informacje tworzone i zbierane w ramach funkcjonującego w jednostce systemu zarządzania ryzykiem lub wyniki prac komórek audytowych, skargi, wyniki prowadzonych w przeszłości kontroli, dezyderaty i opinie komisji sejmowych i senackich, wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich, doniesienia medialne, prognozy budżetowe i finansowe, informacje o możliwych opóźnieniach realizacji projektów i programów - dokonujemy analizy ryzyka metodą szacunkową. Źródłami informacji są także doniesienia medialne, ankiety zadowolenia klienta, nasze własne obserwacje. Zgromadzone w ten sposób informacje są oceniane przy wykorzystaniu doświadczenia osoby dokonującej analizy, a często także intuicji. Zagadnienie identyfikacji oraz szacowania ryzyk ma kluczowe znaczenie nie tylko na etapie planowania działalności kontrolnej, ale również na etapie przygotowywania konkretnej 18 Wśród metod szacunkowych jest metoda delficka (grupy eksperckiej), ; w wypadku metod matematycznych analiza ryzyka prowadzona jest z wykorzystaniem reguł matematycznych, najczęściej z wykorzystaniem arkuszy kalkulacyjnych. 16

17 kontroli, której temat został ujęty w planie działalności kontrolnej. Analiza ryzyka w trakcie tworzenia programów kontroli pozwala na optymalne określenie zakresu kontroli w stosunku do celu kontroli, posiadanych zasobów kadrowych i rzeczowych oraz czasu. Będzie o tym mowa w dalszej części opracowania. Planując swoją działalność kontrolną komórka kontroli opiera się na porównaniu ocen i opinii kierownictwa jednostki i pracowników oraz na wynikach systematycznej analizy ryzyka dla poszczególnych obszarów działalności organizacji. Plan działalności kontrolnej jest zatem wynikiem: 1. decyzji kierownictwa, co do priorytetowych kierunków działalności kontrolnej, 2. analizy ryzyka, wskazującej obszary o największym poziomie ryzyka oraz te, które mają szczególnie ważkie znaczenie dla jednostki, 3. konieczności monitorowania prawidłowości mechanizmów kontrolnych i działań podejmowanych w celu zmniejszenia ryzyka, 4. analizy możliwości organizacyjnych komórki kontroli. Plan działalności kontrolnej powinien obejmować konkretne tematy i powinien być opracowywany na okres nie dłuższy niż rok, dzięki czemu podmioty poddane badaniu kontrolnemu będą mogły podjąć działania mające na celu poprawę poziomu realizacji zadań w kolejnym roku budżetowym. Plany kontroli (krótkookresowe) powinny wynikać z długookresowych zamierzeń kontrolnych, co zapewnia ciągłość planistyczną i pozwala osiągnąć zamierzone cele. Kolejne plany działalności kontrolnej powinny być ze sobą zharmonizowane i powiązane, aby badaniami kontrolnymi objąć wszystkie etapy realizacji kluczowych procesów (np. w jednym roku tematem kontroli może być nabór do pracy/służby, w kolejnym kwestie związane z przebiegiem służby opiniowanie, awansowanie, postępowania dyscyplinarne itp., wreszcie rozwiązanie stosunku pracy/służby). Na plan działalności kontrolnej (plan kontroli), jak już wspomniano powyżej, składają się konkretne tematy (zadania kontrolne). Należy jednak pamiętać, że plan ten musi charakteryzować się następującymi cechami: 17

18 celowością plan kontroli powinien być tak opracowany, aby był właściwym środkiem prowadzącym do wyznaczonego przez kierownictwo celu działania jednostki, wykonalnością plan powinien być realny, przy uwzględnieniu dostępnych środków i w określonych warunkach (nie ma sensu wpisywać do planu kontroli tematów, które wymagają zaangażowania znacznie większych środków niż te, którymi dysponuje komórka kontroli), zgodnością wewnętrzną plan powinien stanowić zorganizowaną całość. Jego poszczególne elementy nie powinny być ze sobą sprzeczne, ani nie powinny sobie nawzajem przeszkadzać lub się dublować, operatywnością plan kontroli powinien być czytelny, zrozumiały i ścisły, nadawać się do realizacji zgodnej z porządkiem wykorzystania zasobów i obranego toku działania, elastycznością plan kontroli powinien móc podlegać modyfikacji, jeśli tylko okaże się ona konieczna w przypadku zmiany środków, warunków itp. Zawsze może się okazać, że znacząco zmniejszy się liczba kontrolerów lub z przyczyn niezależnych od komórki kontroli realizacja czynności kontrolnych zostanie zawieszona lub przedłużona. Elastyczność zapewniają planowi regulacje wewnętrzne dotyczące procedury zmiany planu; wyważoną szczegółowością szczegółowość planu kontroli nie powinna utrudniać pewnej swobody działania zbyt szczegółowy plan jest z reguły nierealny, zbyt ogólnikowy nie ma waloru operatywności; kompletnością plan kontroli powinien, co do zasady, uwzględniać całość działań kontrolnych, przewidzianych na okres, na który opracowywany jest plan. Im bardziej przemyślany jest plan kontroli, im głębsza jest analiza poprzedzająca wybór tematów (zagadnień kontrolnych) do ujęcia w planie kontroli na dany okres, tym mniejsze prawdopodobieństwo konieczności prowadzenia kontroli doraźnych (kontroli nieprzewidzianych w planie kontroli); racjonalnością plan kontroli powinien być opracowany gruntownie, z uwzględnieniem możliwie wszystkich związków przyczynowo-skutkowych dotyczących planowanego działania T. Kotarbiński Sprawność i błąd, PZWS, Warszawa

19 W planie działalności kontrolnej należy również przewidywać prowadzenie kontroli obejmujących zagadnienia związane bezpośrednio z realizacją zadań ujętych w planie działalności jednostki, o którym mowa w ustawie o finansach publicznych. Kontrole są kontrolami realizacji zadań, ukierunkowanymi na zbadanie poziomu realizacji z góry ustalonych mierników, mającymi na celu identyfikację ewentualnych zagrożeń dla realizacji planu działalności jednostki na poziomie satysfakcjonującym kierownictwo. Przy planowaniu działalności kontrolnej należy uwzględnić pewną rezerwę czasową, która umożliwi bez ingerowania w liczbę kontroli planowych prowadzenie kontroli doraźnych. Przyjmuje się, że rezerwa czasowa powinna być adekwatna do skali i charakteru działalności kontrolnej prowadzonej przez daną jednostkę. Przy opracowywaniu planów kontroli niezwykle istotne jest uwzględnienie planów kontroli innych podmiotów, uprawnionych do prowadzenia kontroli w danej jednostce (np. NIK), pod kątem wykluczenia ewentualnego dublowania się zakresów podmiotowych i przedmiotowych kontroli. Nie jest bowiem uzasadnione prowadzenie w jednym czasie, w tym samym podmiocie, różnych kontroli o zbieżnym zakresie przedmiotowym. Można jednak wyobrazić sobie sytuację, w której zakresy przedmiotowe prowadzonych kontroli nałożą się na siebie, a mimo to dalsze prowadzenie czynności kontrolnych jest racjonalne, gdyż pozwala na pogłębioną ocenę prawidłowości działania kontrolowanego podmiotu. W takich sytuacjach istotna rzeczą jest - podnoszone w Standardach kontroli w administracji rządowej - zapewnienie właściwej jakości współpracy zarówno z audytem, jak i kontrolą zewnętrzną, w ramach koordynacji działalności kontrolnej w danym urzędzie. Ujęcie każdego z tematów w planie kontroli powinno zostać uzasadnione na piśmie. Uzasadnienie to, będące opisem wyników analizy ryzyka, powodów wyboru tematów do kontroli, a także zakresu przedmiotowego poszczególnych kontroli, może być częścią planu kontroli lub może stanowić oddzielny dokument. Uzasadnianie wyboru tematów do kontrolowania ułatwia opracowanie programów poszczególnych kontroli (o programach kontroli będzie mowa w dalszej części opracowania), które powstają z reguły w okresie bezpośrednio poprzedzającym rozpoczęcie czynności kontrolnych, a zatem często po upływie znacznego okresu od zakończenia prac nad planem kontroli. Programy kontroli mogą być przygotowywane przez osoby, które nie brały bezpośrednio udziału w opracowywaniu planu kontroli i z tego względu nie mają wystarczającej wiedzy o powodach, dla których dany temat kontrolny został w tym planie uwzględniony. W tej sytuacji, po to aby kontrola spełniła 19

20 oczekiwania akceptujących plan kontroli, osoby opracowujące programy poszczególnych kontroli muszą mieć możliwość zapoznania się z uzasadnieniem. Plan kontroli, obok samych tematów (zagadnień kontrolnych), powinien zawierać wskazanie jednostek przewidzianych do kontroli, określenie rodzaju kontroli (problemowa, sprawdzająca, kompleksowa) oraz terminu kontroli (szczegółowość określenia tego ostatniego, jak wspomniano wcześniej zależy od praktyki i potrzeb jednostki). Wpisanie terminu realizacji danej kontroli do planu kontroli powinno zostać poprzedzone analizą możliwości organizacyjnych komórki kontroli. Już na tym etapie należy stworzyć swego rodzaju harmonogram realizacji planu kontroli (plan operacyjny), w którym zostaną wskazane konkretne daty rozpoczęcia i zakończenia kontroli, osoby odpowiedzialne za realizację kontroli oraz szacunkowe (realne) koszty realizacji działań kontrolnych (obejmujące np. koszt delegacji, noclegów, dojazdów w przypadku kontroli wyjazdowych). Taki plan operacyjny jest znacznie łatwiej zmodyfikować, oczywiście jeżeli zajdzie taka konieczność, niż plan działalności kontrolnej zatwierdzony przez zarządzającego kontrolę. Wspominano wcześniej o możliwości prowadzenia kontroli doraźnych. Są to kontrole realizowane poza planem kontroli, ale ich liczba i zakres mogą mieć wpływ na możliwość realizacji planu kontroli, wymuszając niejednokrotnie dokonanie jego zmiany. Sytuacji, które mogą powodować konieczność dokonywania zmian w planie kontroli może być jednak znacznie więcej. Wszelkie zmiany planu kontroli powinny być dokumentowane, a ich wprowadzenie (szczególnie gdy następuje rezygnacja z przeprowadzenia jakiejś kontroli) powinno być poprzedzone analizą pod kątem skutków, jakie będą miały dla osiągnięcia celów działalności kontrolnej, określonych na etapie opracowywania planu kontroli. Na przykład, w wypadku konieczności ograniczenia liczby kontroli planowych, wyniki przeprowadzonej analizy powinny wskazać, które z tematów kontrolnych mogą zostać zrealizowane w kolejnym roku (jeżeli plan kontroli został opracowany dla perspektywy czasowej jednego roku). Podobnie jak sam plan kontroli, tak i wszelkie jego zmiany muszą być zatwierdzane przez kierownika jednostki kontrolującej (organ). Należy pamiętać, że dokonywanie zmian w planie kontroli jest jednym ze skutków/efektów bieżącego monitorowania jego realizacji. Monitoring ten, prowadzony na podstawie miesięcznych informacji/raportów o stanie realizacji planu, pozwala na ocenę stopnia wykonania założeń oraz pomaga wypracować sposoby podniesienia skuteczności realizacji 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 29 września 2014 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne.

I. Postanowienia ogólne. PROCEDURY KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 291/11 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 15.03.2011 r. I. Postanowienia ogólne. 1 Procedura kontroli zarządczej została opracowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Załącznik do zarządzenia Rektora UŚ nr 38 z dnia 28 lutego 2012 r. Uniwersytet Śląski w Katowicach Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Katowice,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

AGATA PISZKO. Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych

AGATA PISZKO. Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych AGATA PISZKO Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych Spis treści Kontrola zarządcza w szkołach i placówkach oświatowych 1. Geneza kontroli zarządczej... 3 2. Istota kontroli zarządczej...

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A.

System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. System Kontroli Wewnętrznej w Banku BPH S.A. Cel i elementy systemu kontroli wewnętrznej 1. System kontroli wewnętrznej umożliwia sprawowanie nadzoru nad działalnością Banku. System kontroli wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego Zespołu Audytu Wewnętrznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r.

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu audytu wewnętrznego Politechniki Lubelskiej Na podstawie art. 66 Ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. ANKIETA / KWESTIONARIUSZ DLA JEDNOSTEK PODLEGŁYCH / NADZOROWANYCH PRZEZ MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W ZAKRESIE STOSOWANIA STANDARDÓW KONTROLI ZARZĄDCZEJ Kontrola zarządcza stanowi ogół działań

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 48/09 Głównego Inspektora Pracy z dnia 21 lipca 2009 r. OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU PROCEDURA P1 SPIS

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY PROGRAM ZAPEWNIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMI OLECKO Załącznik nr 3 do Programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego w Gminie Olecko KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY I. ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE NA DZIEŃ 1.10.2012 r. 1. Nazwa jednostki. Urząd Gminy Trąbki Wielkie w myśl art. 9 oraz art. 274 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II Strona 1 z 5 Opracował Sprawdził Zatwierdził Ewa Flis Halina Gąsior Pełnomocnik ds. SZJ Ewa Flis Wójt Gminy Edwin Gortat 25.10.2011r.... 25.10.2011r.... 25.10.211r.... 25.10.2011r.... data podpis data

Bardziej szczegółowo

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r.

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. System kontroli wewnętrznej Standardy kontroli wewnętrznej w Komisji Europejskiej opracowane

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego

Karta audytu wewnętrznego Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 0050.149.2015 Burmistrza Miasta Lędziny z dnia 08.07.2015 Karta audytu wewnętrznego 1. Karta audytu wewnętrznego określa: cel oraz zakres audytu wewnętrznego; zakres niezależności

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy Czernikowo. Na podstawie Standardu 2040 Międzynarodowych Standardów

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia L.p. Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Liczba godzin lekcyjnych szkolenia Liczba dni szkoleniowych Proponowany termin szkolenia 1. Zmiany w przepisach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r.

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Instrukcja dokonywania samooceny oraz sporządzania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej w Szkole Podstawowej nr 4 im. Kawalerów

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r.

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r. Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11 Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia 12.04.2011r. W sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Zarządzie Budynków Mieszkalnych w Suwałkach.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Postanowienia ogólne 1 1. Kontrolę zarządczą w PUP stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 29 z 01.07.2013r. REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU Postanowienia ogólne 1 1. Kontrola zarządcza w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 września 2015 r. Poz. 1480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 z dnia 20.10.214r REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek Kontroler powinien być profesjonalistą, w urzędach oczekuje się, że będzie to ekspert w każdej dziedzinie działania administracji, umiejący odpowiedzieć na najtrudniejsze pytania. W dzisiejszej rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Wójt Gminy Biesiekierz

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Wójt Gminy Biesiekierz Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Wójta Gminy Biesiekierz za rok 2013 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej, tj.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ

DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ Warszawa, dnia 5 października 2012 r. Poz. 65 ZARZĄDZENIE NR 73 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ z dnia 1 października 2012 r. w sprawie regulaminu

Bardziej szczegółowo

KARTA PROCESU NAZWA PROCESU: Starostwo Powiatowe we Włocławku NADZÓR I KONTROLA. Cel procesu. Zakres procesu. Właściciel procesu

KARTA PROCESU NAZWA PROCESU: Starostwo Powiatowe we Włocławku NADZÓR I KONTROLA. Cel procesu. Zakres procesu. Właściciel procesu Strona 1 z 5 Cel procesu Zakres procesu Właściciel procesu Doskonalenie pracy Starostwa, ocena stopnia wykonania zadań, prawidłowości i legalności działania oraz skuteczności stosowanych metod i środków

Bardziej szczegółowo

Standardy kontroli w administracji rządowej

Standardy kontroli w administracji rządowej Standardy kontroli w administracji rządowej Zatwierdzam: z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów Tomasz Arabski Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Warszawa, dnia 10 lutego 2012 r. Spis treści I. WSTĘP...3

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012 Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy za rok 2012 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ. z dnia 20 czerwca 2016 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ. z dnia 20 czerwca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ.

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ. Zał. do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 6 /2006 z dnia 5 września 2006 r. REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA I. Ogólne zasady i cele audytu wewnętrznego 1. Celem przeprowadzania audytu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr O ~ /2014 WOJEWODY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 11 stycznia 2014 roku

ZARZĄDZENIE Nr O ~ /2014 WOJEWODY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 11 stycznia 2014 roku ZARZĄDZENIE Nr O ~ /2014 WOJEWODY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO z dnia 11 stycznia 2014 roku w sprawie przyjęcia Programu zapewnienia jakości działalności kontrolnej prowadzonej przez pracowników Świętokrzyskiego Urzędu

Bardziej szczegółowo

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ 1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Po zapoznaniu się z Komunikatem Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego oraz Programu zapewniania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do zarządzenia nr 11/2006 Głównego Inspektora Pracy z dnia 23 czerwca 2006 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Sekcja Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe we Włocławku

Starostwo Powiatowe we Włocławku Starostwo Powiatowe Strona 1 z 5 Cel procesu Zakres procesu Właściciel procesu Wydziały uczestniczące w procesie Etapy realizacji procesu Doskonalenie pracy Starostwa, ocena stopnia wykonania zadań, prawidłowości

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 45 Rektora UMK z dnia 29 kwietnia 2010 r. Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu I. Postanowienia ogólne. 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 2 Rektora PW z dnia 25 stycznia 2006 r. Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Rozdział 1 Wstęp 1. Celem Zasad i trybu przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Poz. 51 ZARZĄ DZENIE NR 49 MINISTRA FINANSÓW z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie kontroli zarządczej Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r.

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. w sprawie: wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego Politechniki Gdańskiej Na podstawie art. 68-71 oraz art. 272-296 ustawy

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Suskiego Nr 35/2010 z dnia 30 lipca 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 Karta audytu wewnętrznego reguluje funkcjonowanie audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta zwany dalej Jednostką 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 3. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2012 Burmistrza Gminy i Miasta Miechowa z dnia 20 stycznia 2012 r. Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy i Miasta w Miechowie oraz w gminnych jednostkach organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY Załącznik do Uchwały Nr 1/2011 Komitetu Audytu z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia Sprawozdania z realizacji zadań Komitetu Audytu w roku 2010 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 D/BK-K 02003 1 /11 Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Namysłowie z dnia 14.02.2011r. w sprawie ustalenia zasad kontroli zarządczej w Powiatowej

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie Trybunalskim

w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie Trybunalskim Zarządzenie Nr 1/2013 Dyrektora III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr GG&j W WOJEWODY WIELKOPOLSKIEGO

ZARZĄDZENIE Nr GG&j W WOJEWODY WIELKOPOLSKIEGO ZARZĄDZENIE Nr GG&j W WOJEWODY WIELKOPOLSKIEGO z dnim OMofiOJi&lPĄ roku w sprawie przyjęcia Programu zapewnienia jakości działalności kontrolnej Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu Na podstawie

Bardziej szczegółowo

NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy

NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy NOSEK ( Narzędzie Oceny Systemu Efektywnej Kontroli ) Sporządzili: Bożena Grabowska Bogdan Rajek Anna Tkaczyk Urząd Miasta Częstochowy Dziękujemy za współpracę uczestnikom GRUPY INOWACJI SAMORZĄDOWYCH:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKREŚLAJĄCY ZASADY I FUNKCJONOWANIE KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W STAREJ ŁUBIANCE

REGULAMIN OKREŚLAJĄCY ZASADY I FUNKCJONOWANIE KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W STAREJ ŁUBIANCE REGULAMIN OKREŚLAJĄCY ZASADY I FUNKCJONOWANIE KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W STAREJ ŁUBIANCE Art. 1 Ustalenia niniejszego Regulaminu dotyczą zasad i funkcjonowania kontroli zarządczej w Zespole

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13/09 Burmistrza Miasta Hajnówka z dnia 30 stycznia 2009 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta Hajnówka zwany dalej Jednostką. 2. Adres Jednostki 17-200

Bardziej szczegółowo

Plan kontroli zarządczej na rok 2012 dla Urzędu Gminy Pruszcz Gdański w Pruszczu Gdańskim. Planowa na wartość

Plan kontroli zarządczej na rok 2012 dla Urzędu Gminy Pruszcz Gdański w Pruszczu Gdańskim. Planowa na wartość Plan kontroli zarządczej na rok 2012 dla Urzędu Gminy Pruszcz Gdański w Pruszczu Gdańskim Lp. CEL Nazwa 1. Przejrzysty proces zatrudniana zapewniający wybór najlepszego kandydata na dane stanowisko Wskaźnik

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie

Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Załącznik do zarządzenia nr 2/2011 Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie 1 Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, zwana

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 5/2011 z dnia 26 stycznia 2011 r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI Postanowienia ogólne 1 Ustalenia niniejszego regulaminu

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne Wprowadzenie... Notka biograficzna... Wykaz skrótów... 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne... 1 1.1. Wybrane źródła prawa dotyczące gospodarki finansowej samorządu terytorialnego... 1

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO POZNAŃ 2011 Spis treści: Rozdział 1 strona Postanowienia ogólne... 3 Rozdział 2 Organizacja i zakres audytu.... 3 Rozdział

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU

REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ I... 3 POSTANOWIENIA OGÓLNE... 3 ROZDZIAŁ II... 6 KONTROLA INSTYTUCJONALNA PROWADZONA

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Zarządzenie nr 98/2012 Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Na podstawie art. 53 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 69 ust. 1

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH. 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych

WYKŁAD. Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH. 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych WYKŁAD Temat: KONTROLA ZARZĄDCZA W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH Zagadnienia: 1. Istota i klasyfikacja kontroli wewnętrznej 2. Pojęcie i zadania kontroli zarządczej 3. Pojęcie kontroli zarządczej w sektorze

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 2012 w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 2012 w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich AUDYTOR WEWNĘTRZNY Tel. 55-17-957 Warszawa, dnia 11 stycznia 2012 roku Sygnatura akt: BRPO-AW-0930-19/11 PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 2012 w Biurze Rzecznika Praw

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r.

Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r. Zarządzanie finansami publicznymi narzędzia zarządzania finansami publicznymi oraz efektywne sposoby wydatkowania środków publicznych. Marzec 2010 r. Szkolenie organizowane w ramach projektu Poprawa jakości

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010

ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010 ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010 W SPRAWIE OKREŚLENIA SPOSOBU PROWADZENIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 16 IM ORŁA BIAŁEGO ORAZ ZASAD

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 24 czerwca 2014 r.

DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 24 czerwca 2014 r. Zarząd Planowania Strategicznego P5 Warszawa, dnia 25 czerwca 2014 r. Poz. 213 DECYZJA Nr 262/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie i jednostkach organizacyjnych SPIS TREŚCI I. Przepisy ogólne... 3 II. Ogólne cele i zasady audytu wewnętrznego... 3 III. Prawa i obowiązki Audytora

Bardziej szczegółowo

Formułowanie opinii i ocen

Formułowanie opinii i ocen Formułowanie opinii i ocen dotyczących kontroli zarządczej na przykładzie praktyki Urzędu Miasta Lublin Koło jst IIA Polska Warszawa 24 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Dlaczego audytorzy muszą wydawać

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie I. Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Świdwinie jest jednostką finansów publicznych realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Joanna Karczewska CISA, ISACA Warsaw Chapter Konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla bezpieczeństwa informacji

mgr inż. Joanna Karczewska CISA, ISACA Warsaw Chapter Konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla bezpieczeństwa informacji mgr inż. Joanna Karczewska CISA, ISACA Warsaw Chapter Konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla bezpieczeństwa informacji Wyrok Trybunału Konstytucyjnego 2 Warszawa, dnia 9 kwietnia 2015 r. WYROK

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu 1 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań, przez które rektor kierujący uczelnią uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania uczelni

Bardziej szczegółowo

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce WPROWADZENIE Niniejsze Dobre praktyki komitetów audytu odzwierciedlają najlepsze międzynarodowe wzory i doświadczenia w spółkach publicznych. Nie jest to zamknięta

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r.

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ustanowienia Polityki zarządzania ryzykiem w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Dziennik Ustaw Nr 21 2066 Poz. 108 108 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Na podstawie art. 285 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej

Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Kontrola zarządcza Na podstawie: Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej - Ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 451/2014 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 19 grudnia 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 451/2014 PREZYDENTA MIASTA KIELCE. z dnia 19 grudnia 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 451/2014 PREZYDENTA MIASTA KIELCE z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie zasad funkcjonowania oraz metod monitorowania i oceny systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Kielce i jednostkach

Bardziej szczegółowo

Instrukcja kontroli zarządczej

Instrukcja kontroli zarządczej Instrukcja kontroli zarządczej Instrukcja kontroli zarządczej Załącznik do Pisma Okólnego Nr 19/2011 Burmistrza Dzierżoniowa z dnia 31.01. 2011 r. INSTRUKCJA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ROZDZIAŁ 1 PRZEPISY OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r.

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Gminy i Miasta Lwówek Śląski. Na

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

Kwestionarisz samooceny

Kwestionarisz samooceny Kwestionarisz samooceny 1) Przynajmniej raz w roku należy przeprowadzić samoocenę systemu kontroli zarządczej przez osoby zarzadzające, tj. Dyrektora jednostki, Kierowników jednostek organizacyjnych. Proces

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 231/2015

Zarządzenie Nr 231/2015 Zarządzenie Nr 231/2015 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 22 lipca 2015r. w sprawie organizacji i zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Mieście Czeladź Na podstawie art.69 ust.1 pkt 2 i pkt

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 2/11 Głównego Inspektora Pracy z dnia 14 stycznia 2011 r. DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 SPIS TREŚCI 1. CEL 2. ODPOWIEDZIALNOŚĆ 3. SPOSÓB POSTĘPOWANIA

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r.

Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r. Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 274 ust. 3 i art. 276 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 2008

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 2008 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Szczepanowskiego 15a, 6-541 Poznań (nazwa i adres jednostki sektora finansów publicznych) PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO NA ROK 28 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r.

Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r. Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r. w sprawie przyjęcia Programu zapewnienia i poprawy wewnętrznego przeprowadzanego w Urzędzie Miasta Olsztyn. jakości audytu Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r.

Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r. Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r. Regulamin kontroli dotacji udzielanych przez Miasto Konin organizacjom pozarządowym i innym podmiotom wymienionym

Bardziej szczegółowo

Dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w Ozimku

Dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w Ozimku ZARZĄDZENIE nr 31/2012 Dyrektora Gminnego Zespołu Szkół w Ozimku z dnia 17 października 2012 r. w sprawie organizacji zarządzania ryzykiem w GZS w Ozimku Na podstawie art.. 68 oraz art. 69 ust.1 pkt 3

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006 Urząd Miasta Katowice 40-098 Katowice ul. Młyńska 4 PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006 Katowice, dn. 12.10.2005r. 1. Informacje o Urzędzie Miasta Katowice istotne dla przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 sierpnia 2013 r. Poz. 639

Warszawa, dnia 5 sierpnia 2013 r. Poz. 639 Warszawa, dnia 5 sierpnia 2013 r. Poz. 639 ZARZĄDZENIE Nr 46 PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie sposobu przeprowadzania przez Prezesa Rady Ministrów kontroli postępowań zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r.

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. w sprawie wprowadzenia Procedury zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Środzie Wielkopolskiej. Na

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia czerwca 2011 r. LBY-4101-33-03/2010 P/10/132 Pan Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK Zespół Audytu Wewnętrznego I Kontroli Finansowej Załącznik Nr 3 do programu KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK 1. Dokonujący przeglądu: Kluczowe procesy Wyodrębnienie organizacyjne stanowiska

Bardziej szczegółowo