Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 690 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2005 Katedra Prawa Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa 1. Wprowadzenie Pojęcie instytucji kredytowej stanowi zagadnienie kluczowe dla całego zespołu norm prawnych, które da się określić mianem europejskiego prawa bankowego. Łatwo jednak zauważyć chaos terminologiczny występujący w tej dyscyplinie prawniczej. Brak precyzji legislacyjnej oraz pojawianie się niejasności w interpretacji przepisów prawnych prowadzić może do braku bezpieczeństwa prawnego. Brak bezpieczeństwa prawnego w odniesieniu do sektora bankowego, czy szerzej finansowego, stanowić może źródło nadużyć, głównie ze szkodą dla klientów banków, a w konsekwencji źródło poważnych problemów gospodarczych w skali danego kraju. Stąd zasadne wydaje się ustalenie zakresu pojęcia instytucji kredytowej. Dla ukazania charakteru prawnego instytucji kredytowych duże znaczenie ma: odróżnienie instytucji kredytowej od finansowej, wskazanie zakresu podmiotowego pojęcia instytucji kredytowej, podjęcie próby określenia miejsca instytucji kredytowej w poszczególnych gałęziach prawa. 2. Instytucja kredytowa a instytucja finansowa w prawie wspólnotowym Mówiąc o instytucji kredytowej, czasem intuicyjnie można wskazać na bank jako desygnat tego pojęcia. Trudno jednak pominąć fakt, że w obrocie funkcjo- Por. szerzej: F. Grzegorczyk, Geneza, pojęcie i zakres prawa bankowego Unii Europejskiej, Zeszyty Naukowe Koła Nauk Politycznych UJ, Nowy Sącz 2002, s. 87 i nast.

2 84 nuje pojęcie instytucji finansowej, które w dużej mierze również kojarzone jest z bankiem. Powstaje więc pytanie: czy instytucja kredytowa i instytucja finansowa oznaczają te same podmioty, czy też nie. Pierwsza dyrektywa bankowa 2 zdefiniowała instytucję kredytową (credit institution) jako instytucję, której działalność polega na przyjmowaniu depozytów oraz innych funduszy pod tytułem zwrotnym oraz na udzielaniu kredytów na własny rachunek. Druga dyrektywa bankowa dookreśliła powyższą definicję zastrzeżeniem, że tylko instytucje kredytowe mogą prowadzić wskazaną w tej dyrektywie działalność. Dyrektywa bankowa nr 2000/12 4 nie wprowadziła zmian do tych uregulowań. Natomiast dyrektywa nr 2000/28 pod pojęciem instytucji kredytowej rozumie również instytucję pieniądza elektronicznego 5. W literaturze można spotkać pogląd, że instytucja kredytowa nie jest podmiotem innym niż instytucja finansowa, a jedynie szczególnym jej rodzajem, który cechuje uzyskanie zezwolenia na dokonywanie wszystkich lub niektórych usług zastrzeżonych dla banków 6. Zdaniem E. Fojcik-Mastalskiej 7 prawodawca wspólnotowy determinuje rozróżnienie na instytucje finansowe sensu largo oraz instytucje finansowe sensu stricto. Szerokie zdefiniowanie instytucji finansowej jako podmiotu świadczącego usługi finansowe na zasadach rynkowych pozwala tym pojęciem objąć instytucje kredytowe, instytucje inwestycyjne i instytucje ubezpieczeniowe. Natomiast instytucja finansowa w znaczeniu wąskim to każdy podmiot spełniający warunki definicyjne instytucji finansowej sensu largo (tj. świadczenie usług finansowych na zasadach rynkowych), który zarazem nie jest instytucją kredytową, inwestycyjną lub ubezpieczeniową, a swą działalność koncentruje na świadczeniu usług finansowych objętych zasadą wzajemnego uznawania. Nieco 2 77/780/EEC First Council Directive of 12 December on the coordination of the laws, regulations and administrative provisions relating to the taking up and pursuit of the business of credit institutions, O.J. nr L 322, z 17 grudnia 1977 r. 89/299/EEC Second Council Directive of 18 December 1989 on the coordinations of the laws, regulations and administrative provisions relating to the taking up and pursuit of the business of credit institutions and amending Directive 77/780/EEC, O.J. nr L 386, z 30 grudnia 1989 r. 4 Directive 2000/12/EC of the European Parliament and the Council of 20 March 2000 relating to taking up and pursuit of the business of credit institutions, O.J. nr L 126, z dnia 26 maja 2000 r. 5 Directive 2000/28/EC of the European Parliament and of the Council amending Directive 2000/12/EC relating to taking up and pursuit of the business of credit institutions, O.J. nr L 275, z dnia 27 października 2000 r. 6 E. Fojcik-Mastalska, Instytucja finansowa i instytucja kredytowa w projekcie nowelizacji Prawa bankowego, Prawo Bankowe 2001, nr 5, s Ibidem.

3 Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa 85 odmienne zdanie prezentuje W. Srokosz 8, który proponuje, aby pod pojęciem instytucji finansowej w znaczeniu szerszym rozumieć instytucję wykonującą jakiekolwiek usługi finansowe, natomiast instytucja finansowa w znaczeniu węższym miałaby funkcjonować jedynie na gruncie konkretnej dyrektywy, a jej treść i zakres byłyby określane za każdym razem przez daną dyrektywę. Mimo wskazanych rozbieżności można przyjąć, iż instytucja kredytowa jest rodzajem instytucji finansowej sensu largo. Warto jednak pokusić się o wskazanie kryteriów odróżniających instytucje kredytowe od instytucji finansowych w znaczeniu szerszym, choćby na gruncie dyrektywy bankowej. Kryteria te można pogrupować na: formalne, przedmiotowe i ekonomiczne. Po pierwsze, art. 1 ust. 5 dyr. bank. mówi wprost, że instytucja finansowa oznacza przedsiębiorcę 9 innego niż instytucja kredytowa. Zatem rozróżnienie to ma charakter czysto formalny. Po drugie, dyrektywa bankowa odmiennie wskazuje przedmiot działalności instytucji kredytowej (art. 1 ust. 1 dyr. bank.), czyli przyjmowanie od osób fizycznych i prawnych wkładów pieniężnych lub innych środków finansowych podlegających zwrotowi oraz udzielanie kredytów na własny rachunek, i instytucji finansowej (art. 1 ust. 5 dyr. bank.), czyli nabywanie pakietów akcji bądź udziałów kapitałowych lub wykonywanie jednego lub więcej spośród rodzajów działalności wyszczególnionych w punktach 2 12 załącznika I do dyrektywy 10. Po trzecie, bez względu na to, czy przyjmuje się wąskie, czy szerokie rozumienie pojęcia pośrednictwa finansowego, za słuszne z punktu widzenia ekonomii uznaje się wyróżnianie pośredników finansowych będących podmiotami bankowymi (instytucje kredytowe) i tych pośredników, którzy nie są podmiotami bankowymi (instytucje finansowe) W. Srokosz, Pojęcie usług finansowych w regulacjach prawnych Unii Europejskiej, Prawo Bankowe 2000, nr 9, s W oficjalnym tłumaczeniu dyrektywy wykonanym przez UKIE istnieje pojęcie podmiot gospodarczy, bardziej prawidłowe wydaje się używanie pojęcia przedsiębiorca, ze względu na zaistniałe zmiany w polskim ustawodawstwie. 10 Czynności te to: udzielanie różnego typu pożyczek, świadczenie usług faktoringowych, leasingowych, usługi związane z transferem środków pieniężnych, emisja takich środków płatniczych, jak np. karty kredytowe, czeki podróżne, udzielanie gwarancji, poręczeń i innych zobowiązań pozabilansowych, obrót instrumentami rynku pieniężnego itd. 11 E. Fojcik-Mastalska, Prawo bankowe Unii Europejskiej. Zakres i mechanizmy harmonizacji, Wrocław 1996, s ; oraz cytowana tam literatura z zakresu ekonomii, finansów i bankowości.

4 86 3. Instytucja kredytowa a instytucja finansowa w prawie polskim W polskim prawie występują pewne rozbieżności co do definiowania pojęć instytucja kredytowa i instytucja finansowa. Prawo bankowel 12 zasadniczo oddziela banki (art. 4 pkt 1 i 2 pr. bank.) od instytucji finansowych (art. 4 pkt 7 pr. bank.) zastrzegając, że instytucja finansowa to podmiot niebędący bankiem. Wydaje się, że w przytoczonym przepisie ustawodawca mówiąc o instytucji finansowej ma na myśli jej wąskie rozumienie (jest to jednak interpretacja znajdująca uzasadnienie tylko na gruncie ustawy Prawo bankowe). Zatem zastrzeżenie to nie jest pełne. Jeśli bowiem do Prawa bankowego wprowadzono równolegle pojęcia bank i instytucja kredytowa, to należałoby w art. 4 ust. 7 pr. bank. zastrzec, iż instytucja finansowa na gruncie tej ustawy jest podmiotem innym niż bank i instytucja kredytowa. Obowiązywanie połowicznego zastrzeżenia dotyczącego rozróżnienia banku od instytucji finansowej czyni pozycję instytucji kredytowej na gruncie polskiego prawa bankowego bardzo niejasną i niezrozumiałą. E. Fojcik-Mastalska 13 zwraca uwagę, że art. 12 ust. 1 ustawy o działach administracji rządowej 14 do działu instytucje finansowe zalicza sprawy banków, zakładów ubezpieczeń, funduszy powierniczych i innych instytucji finansowych. Natomiast art. 4 pkt 7 Kodeksu spółek handlowych 15 do instytucji finansowych zalicza banki, fundusze inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub powierniczych, narodowe fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, fundusze powiernicze, towarzystwa emerytalne, fundusze emerytalne i domy maklerskie. A zatem na gruncie wskazanych ustaw spotyka się szerokie rozumienie pojęcia instytucja finansowa. Banki mieszczą się w zakresie pojęcia instytucja finansowa, brak jednak wzmianki o instytucjach kredytowych. Być może trzeba tę lukę wypełnić. 4. Zakres podmiotowy pojęcia instytucja kredytowa w prawie wspólnotowym Instytucja kredytowa została zdefiniowana w art. 1 ust. 1 dyr. bank. Oznacza ona przedsiębiorcę, którego przedmiotem działalności jest przyjmowanie od osób 12 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, Dz.U. nr 140, poz. 939, ze zm. 13 E. Fojcik-Mastalska, Instytucja finansowa, s Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, Dz.U. 1999, nr 82, poz. 928, ze zm. 15 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz.U. nr 94, poz. 1037, ze zm.

5 Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa 87 fizycznych i prawnych wkładów pieniężnych lub innych środków podlegających zwrotowi oraz udzielanie kredytów na własny rachunek. Tak sformułowana definicja instytucji kredytowej determinuje, choć w sposób nie dość zdecydowany, zakres podmiotowy. Przyjmowanie od osób fizycznych i prawnych wkładów pieniężnych lub innych środków pieniężnych podlegających zwrotowi musi iść w parze z udzielaniem kredytów na własny rachunek. Zatem instytucja kredytowa musi wykonywać obie wskazane kategorie czynności. W związku z powyższym nie będzie instytucją kredytową podmiot, który co prawda przyjmuje od ludności depozyty i (lub) inne środki pieniężne pod tytułem zwrotnym, ale nie jest uprawniony do udzielania kredytów. Podobne ograniczenie występuje w stosunku do podmiotów, które nie przyjmują wkładów i (lub) innych środków pieniężnych pod tytułem zwrotnym, a działalność swą koncentrują na udzielaniu kredytów. Analogicznie trzeba traktować sytuację, gdy dany podmiot co prawda wykonuje obie kategorie czynności, ale nie przyjmuje wkładów i innych środków pieniężnych od szeroko rozumianej ludności 16, gdyż jego klientem jest ściśle określona grupa ludności. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na działalność przedsiębiorców organizujących tzw. system argentyński. Praktyka pokazuje, że wykonują oni łącznie dwie kategorie czynności przypisane instytucjom kredytowym. Co więcej, czynią to bez stosownego zezwolenia. Wydaje się, że tę sytuację należy ocenić jako niezgodną z dyrektywą bankową, a także z polskim prawem bankowym. Art. 2 dyr. bank. dotyczy zakresu podmiotowego działalności przedsiębiorców, a uwagę zwraca zestawienie ust. 1 z ust. 3 tego przepisu. Art. 2 ust. 3 dyr. bank. wyszczególnia podmioty i kategorie podmiotów, do których dyrektywa nie ma zastosowania. Przepisom dyrektywy nie podlegają banki centralne, pocztowe instytucje rozliczeń bezgotówkowych giro oraz niektóre, wyraźnie wskazane banki w poszczególnych krajach członkowskich 17. Z drugiej strony art. 2 ust. 1 zd. 2 dyr. bank. stanowi, że dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich instytucji 16 W literaturze omawia się takie podmioty, szczególnie na przykładzie instytucji angielskich. W Wielkiej Brytanii Banking Act z 1987 r. wymaga uzyskania zezwolenia od podmiotu, który chce przyjmować wkłady. Jednakże niektóre kategorie podmiotów nie są zobowiązane do ubiegania się o przedmiotowe zezwolenie. Przykładowo, podmioty działające na rynku międzybankowym mogą swobodnie funkcjonować bez zezwolenia i jednocześnie nie stanowią one instytucji kredytowej w rozumieniu dyrektywy bankowej, ponieważ nie przyjmują wkładów od ludności. Niektórzy przedstawiciele doktryny idą w tym względzie jeszcze dalej dochodząc do przekonania, że istnieją podmioty, które teoretycznie podlegałyby zakresowi pojęcia instytucja kredytowa, ale w praktyce nie należy stosować do nich przepisów dyrektywy bankowej, na tej podstawie, że głównym przedmiotem ich działalności nie jest wykonywanie ustanowionych w art. 1 ust. 1 kategorii czynności. Ten pogląd należy uznać za zbyt daleko idący. 17 Przykładowo: Kreditanstalt fur Wiederaufbau (Niemcy), Instituto de Credito Oficial (Hiszpania), Caisse des depots et consignations (Francja), Cassa depositi e prestiti (Włochy).

6 88 kredytowych. Powstaje w tym miejscu wątpliwość co do statusu prawnego podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 3 dyr. bank. Może okazać się dyskusyjne, czy prawodawca wspólnotowy uznał wskazane tam instytucje za instytucje kredytowe, które nie podlegają dyrektywie (wtedy byłoby to sprzeczne z art. 2 ust. 1 zd. 2), czy może uznał je za wyłączone ze zbioru instytucji kredytowych. Problemu nie rozwiązuje również art. 2 ust. 2 zd. 2, który stanowi jedynie, że podmioty te będą uważane za instytucje finansowe dla ściśle określonych celów. Z całą pewnością można na podstawie art. 2 ust. 3 dyr. bank. stwierdzić, do których podmiotów dyrektywa bankowa nie znajduje zastosowania, nie rozwiewa to jednak wyżej wskazanych wątpliwości. Kończąc rozważania dotyczące definicji instytucji kredytowej i jednocześnie zakresu dyrektywy, należy zastrzec, że nie da się zdefiniować na gruncie prawa wspólnotowego instytucji kredytowej w ten sposób, że od zbioru podmiotów objętych art. 1 ust. 1 dyr. bank (definicja ogólna) odejmie się zbiór podmiotów objętych art. 2 ust. 3 dyr. bank. (wyjątki). Należy bowiem brać pod uwagę załącznik I do dyrektywy, który zawiera wykaz rodzajów działalności podlegających zasadzie wzajemnego uznawania. Wyszczególnione w załączniku rodzaje działalności to typowe czynności bankowe. Należy przyjąć, że prawodawca wspólnotowy, definiując instytucję kredytową, przyjął metodę przedmiotową 18, przez co należy rozumieć wskazanie konkretnych czynności, które mogą być wykonywane przez podmioty określone w art. 1 ust. 1 dyr. bank. w zw. z art. 2 ust. 3 dyr. bank., korzystając z zasady wzajemnego uznawania. W ten sposób czynności przypisane odpowiedniej kategorii instytucji wyznaczają jednocześnie podmioty składające się na tę kategorię. 5. Zakres podmiotowy pojęcia instytucja kredytowa w prawie polskim Niniejszy fragment rozważań wymaga zwrócenia uwagi na podstawowy problem legislacyjny, który dotyczy relacji pomiędzy pojęciami bank krajowy (dalej bank ) oraz instytucja kredytowa. Ustawa Prawo bankowe te dwie kategorie przedsiębiorców traktuje odrębnie, choć może to dziwić z punktu widzenia prawa wspólnotowego. Polski ustawodawca definiuje bank jako osobę prawną utworzoną zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających ją do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym (art. 2 pr. bank.). W definicji tej znajduje 18 Podobnie: W. Srokosz, Pojęcie usług finansowych w regulacjach prawnych Unii Europejskiej, Prawo Bankowe 2000, nr 9, s. 83.

7 Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa 89 się odesłanie do czynności bankowych, o których mowa w art. 5 i 6 pr. bank. Zauważalna jest bardziej szczegółowa metoda regulacji aniżeli analogiczne uregulowania prawa wspólnotowego odnoszące się do instytucji kredytowej. Ogólnie jednak można przyjąć, że taka treść przepisu odpowiada prawu wspólnotowemu. W stosunku do pierwotnego tekstu, zasadniczej zmianie uległa treść art. 4 pr. bank. Otóż w poprzednim stanie prawnym na podstawie tego przepisu można było wyróżnić dwa rodzaje banków krajowe i zagraniczne, biorąc pod uwagę kryterium siedziby banku. Natomiast w myśl obecnie obowiązującego brzmienia ustawy można wyróżnić banki krajowe (art. 4 pkt 1 pr. bank.), banki zagraniczne (art. 4 pkt 2 pr. bank.) oraz instytucje kredytowe (art. 4 pkt 17 pr. bank.). W tym miejscu powstaje pytanie o status prawny instytucji kredytowych. W definicji legalnej zarówno banku krajowego, jak i zagranicznego jasno stwierdza się, że chodzi o bank. Natomiast w przypadku instytucji kredytowej mowa jedynie o tym, że jest to podmiot, mający swoją siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej (...) prowadzący we własnym imieniu i na własny rachunek, na podstawie zezwolenia właściwych władz nadzorczych, działalność polegającą na przyjmowaniu depozytów lub innych środków powierzonych pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym i udzielaniu kredytów lub na wydawaniu pieniądza elektronicznego. Jest to więc niemal wierne tłumaczenie fragmentu dyrektywy. Warto zastanowić się nad powodem takiego rozwiązania i jego skutkami dla wykładni. Wydaje się, że przyczyn należy szukać w chęci ustawodawcy do objęcia zakresem art. 4 pkt 17 pr. bank. tylko podmiotów będących instytucjami kredytowymi na gruncie prawa europejskiego. Chodzi tutaj o banki i parabanki mające siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej, choć słowo bank w omawianej ustawie nie pada. Konsekwencje powyższej regulacji mają praktyczne znaczenie po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Dyrektywa bankowa przewiduje szereg ułatwień w prowadzeniu działalności bankowej i w świadczeniu usług. Z ułatwień w sferze prowadzenia działalności gospodarczej i świadczenia usług na terytorium Polski, przewidzianych w załączniku I do dyrektywy, korzystać będą jedynie podmioty odpowiadające definicji wyrażonej w art. 4 pkt 17 pr. bank., czyli instytucje kredytowe. Jako pewien mankament należy zakwalifikować brak słowa bank w definicji. Być może należałoby wprowadzić do definicji ustawowej stwierdzenie, że instytucja kredytowa to podmiot będący bankiem lub parabankiem, który spełnia warunki określone w dyrektywie. Takie ujęcie problemu z pewnością przyczyniłoby się do większej precyzji przepisów prawa, spowodowałoby rozciągnięcie na instytucje kredytowe prawnej ochrony nazwy bank.

8 90 Dokonując literalnej wykładni ustawy Prawo bankowe można w tym miejscu zakończyć rozważania o instytucji kredytowej w polskim prawie. Jednakowoż niepokój budzi uregulowanie pozycji prawnej banku krajowego w kontekście prawa wspólnotowego. Skoro instytucje kredytowe mają korzystać ze szczególnych ułatwień w zakresie podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, to jednocześnie trzeba wskazać, którzy polscy przedsiębiorcy wykonujący czynności bankowe nabędą analogiczne uprawnienia w zakresie podejmowania i prowadzenia działalności na terytoriach państw członkowskich Unii Europejskiej na podstawie dyrektywy. Najprostsza odpowiedź na tak postawione pytanie brzmi: polskie instytucje kredytowe. Cały problem w tym, że ustawa Prawo bankowe takiej kategorii przedsiębiorców w ogóle nie przewiduje. Dopiero z lektury rozdziału 2a pr. bank. można wyciągnąć wniosek, że kategoria przedsiębiorców korzystająca z ułatwień przewidzianych w dyrektywie, obejmuje po prostu banki krajowe. Konkludując, sytuacja prawna jest następująca: 1) banki i parabanki mające siedzibę w państwach członkowskich UE posiadają status instytucji kredytowych, 2) polskie banki krajowe w myśl polskiego prawa nie są instytucjami kredytowymi, 3) polskie banki krajowe są instytucjami kredytowymi w myśl prawa wspólnotowego. Wydaje się, że można zaakceptować intencję ustawodawcy, aby stworzyć odmienny reżim prawny dla instytucji kredytowych z siedzibą w Polsce i dla tych, które swą siedzibę mają za granicą. Trudno jednak zaakceptować sposób zrealizowania tej intencji na gruncie ustawy Prawo bankowe. Prawdopodobnie wystarczające w tym miejscu byłoby uzupełnienie definicji zawartej w art. 4 pkt 1 pr. bank. poprzez dodanie do art. 4 punktu 1a o treści bank krajowy jest instytucją kredytową w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe. Jednocześnie zgłoszony w literaturze postulat automatycznego zastąpienia nazwy bank nazwą instytucja kredytowa, a w konsekwencji zmianę nazwy ustawy z Prawa bankowego na Prawo o instytucjach kredytowych należy uznać za zbyt daleko idące 19. Wydaje się, że przesądza o tym bardzo silne przywiązanie społeczeństwa do nazwy bank. Ponadto trzeba wskazać na problematykę ochrony klienta usług bankowych, który łatwo mógłby zostać wprowadzony w błąd co do charakteru prawnego danego przedsiębiorcy. 19 B. Smykla, Trudne aspekty projektowanej nowelizacji ustawy Prawo bankowe, Prawo Bankowe 2001, nr 4, s. 27.

9 Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa Instytucja kredytowa, bank, przedsiębiorca kredytowy Wśród prawników przywiązanych do tradycyjnego nazewnictwa pewne opory może budzić używanie określeń takich jak instytucja kredytowa, instytucja finansowa, czy wreszcie instytucja pieniądza elektronicznego. Jasne jest, że w większości przypadków wskazane określenia pochodzą z anglojęzycznych wersji aktów prawa wspólnotowego lub literatury stricte ekonomicznej 20. W polskiej nauce prawa, do niedawna pojęcie instytucja nie występowało w znaczeniu podmiotowym. Na gruncie prawa cywilnego mówiło się o danej instytucji prawnej jedynie w ujęciu przedmiotowym 21. Na gruncie prawa administracyjnego (publicznego) pojęcie instytucji również powinno być analizowane w ujęciu przedmiotowym: Instytucją prawa administracyjnego nazywam powiązany ze sobą funkcjonalnie zespół przepisów tego prawa, który normuje określony rodzaj stosunków społecznych w drodze jego stosowania 22. Niestety, w prawie publicznym określenie instytucja zakorzeniło się tak mocno, że prawdopodobnie trzeba się z tym pogodzić, choć ten stan rzeczy może budzić uzasadniony sprzeciw, choćby z tego powodu, że ustawa Prawo działalności gospodarczej posługuje się wciąż pojęciem przedsiębiorca, a nie instytucja takiego lub innego rodzaju 23. Podobnie prawo prywatne (szczególnie handlowe) posługuje się pojęciem przedsiębiorca (poza jednym przepisem kodeksu spółek handlowych). Zatem, czy wprowadzanie na grunt prawa prywatnego pojęcia instytucja w ujęciu podmiotowym ma swe uzasadnienie. Na tak postawione pytanie autor niniejszego artykułu daje odpowiedź przeczącą. Warto spróbować odpowiedzieć na pytania: czy używanie w prawie polskim określenia instytucja jest konieczne ze względu na harmonizację prawa polskiego z normami wspólnotowymi, oraz jakie pojęcie mogłoby zastąpić na gruncie prawa bankowego instytucję kredytową, tak by było ono zgodne z przyjętymi w polskiej nauce prawa standardami. Angielski tekst dyrektywy posługuje się określeniem credit institution, odpowiedniki można znaleźć w oryginalnym tekście szwedzkim, niemieckim i duńskim (kreditinstitut), czy nawet portugalskim (instituicao de credito). Z drugiej jednak strony łatwo pokazać takie języki Unii Europejskiej, w których na określenie przedsiębiorcy, o którym mowa w dyrektywie bankowej, stosowane jest bar- 20 Np. Z. Dobosiewicz, Polskie instytucje finansowe w świetle nowego prawa, Warszawa 1998, s. 5 i nast. 21 Np. instytucja przekazu, instytucja poręczenia, instytucja przedawnienia zatem chodzi o pewną konstrukcję jurydyczną, którą określa się mianem instytucji prawnej. 22 W. Dawidowicz, Leksykon instytucji powszechnego prawa administracyjnego, Gdańsk 1996, s Por. przyp. 13 oraz Ustawę z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

10 92 dziej zbieżne z wewnętrznymi porządkami prawnymi określenie, np. we Francji etablissement de credit, we Włoszech ente creditizio, w Hiszpanii enidad de credito. Wszystkie te zwroty można przetłumaczyć właśnie jako przedsiębiorca kredytowy. Zatem jasne się staje, że sformułowanie instytucja kredytowa nie jest ani jedynym słusznym, ani obligatoryjnym z punktu widzenia prawa wspólnotowego rozwiązaniem. Odpowiadając na drugie pytanie warto zastanowić się, czy określenie przedsiębiorca kredytowy nie byłoby bardziej stosowne z punktu widzenia przyjętego w nauce prawa polskiego rozumienia terminu przedsiębiorca. W tym miejscu trzeba podkreślić, że przedsiębiorca to powszechnie uznany i stosowany termin na gruncie prawa zarówno publicznego, jak i prywatnego, zresztą podobnie jak w wypadku terminu bank. Trudno zaprzeczyć, że bank funkcjonuje zarówno w prawie publicznym jako podmiot określonych stosunków administracyjno-prawnych (wystarczy wskazać przepisy prawa bankowego dotyczące tworzenia banków czy nadzoru nad nimi), jak i w prawie prywatnym jako strona stosunków cywilnoprawnych (por. przepisy prawa bankowego dotyczące umów w zakresie czynności bankowych czy przepisy samego kodeksu cywilnego). Występowanie pojęcia bank w prawie publicznym i prywatnym wynika z faktu, że prawo bankowe stanowi tzw. kompleksową gałąź prawa łączącą w sobie pierwiastki publicznoi prywatno-prawne. Tym tokiem rozumowania można też podążyć w wypadku tzw. instytucji kredytowych. Wszak proponowany termin przedsiębiorca kredytowy spełniałby wszystkie warunki poprawności i spójności systemu prawa podobnie jak termin bank. Natomiast usilne posługiwanie się terminem instytucja kredytowa w prawie prywatnym należy ocenić raczej jako zabieg sztuczny i szkodliwy. 7. Podsumowanie Celem artykułu było zwrócenie uwagi na praktyczne konsekwencje rozbieżności pojawiających się w definiowaniu instytucji kredytowej na gruncie prawa europejskiego oraz w porządkach krajowych. W sytuacji chaosu w zakresie terminologii bardzo łatwo o pomyłkę, a w konsekwencji o zachwianie zaufania klientów do systemu bankowego. Wydaje się, że właśnie kwestia prawidłowej identyfikacji danego podmiotu jako instytucji kredytowej ma kluczowe znaczenie. Zatem pierwszym krokiem było zbadanie, jaka kategoria podmiotów występujących na gruncie porządku krajowego odpowiada pojęciu instytucji kredytowej w prawie europejskim. Nie zawsze tylko jedna kategoria jest relewantna. Stąd kryterium podstawowym stało się określenie, czy dany podmiot uprawniony jest na mocy zezwolenia właściwych władz nadzorczych do

11 Pojęcie instytucji kredytowej w świetle polskiego prawa 93 jednoczesnego przyjmowania depozytów od osób fizycznych i prawnych i udzielania na własny rachunek kredytów. W opracowaniu chodziło również o zwrócenie uwagi na sposób transpozycji przepisów prawa wspólnotowego do krajowego porządku prawnego, który powinien uwzględniać specyfikę porządku prawnego, w jakim ma zaistnieć implementowana norma, a także utartą terminologię, poglądy doktryny i orzecznictwa. W przeciwnym razie prawo implementowane nigdy nie zrośnie się z prawem krajowym w jeden, efektywny system prawny. The Concept of the Credit Institution in Light of Polish Law The purpose of this article is to draw attention to the practical consequences of the discrepancies in the definition of credit institution under European law and in domestic practice. Errors are very easy to commit in this terminological chaos, and as a consequence undermine customers trust in the banking system. It appears that it is precisely the question of properly identifying a given entity as a credit institution that is of key importance. In this article, the author analyses the following issues: credit institutions and financial institutions under Community law, credit institutions and financial institutions under Polish law, the substantive scope of the concept of credit institution under Community law and the substantive scope of the concept of credit institution under Polish law. In conclusion, it should be asserted that introducing, on the basis of law, a private concept of institution in a substantive approach is not justified and, what is more, does not fulfil the conditions of propriety and cohesion of the system. It is also not prescribed by Community law. It appears that the term credit enterprise proposed in this study meets all the conditions of propriety and cohesion of the legal system similarly to the term bank.

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce Wstęp Funkcjonowanie banku wymaga podejmowania decyzji dotyczących wykorzystania posiadanych przez niego zasobów i osiągnięcia wyznaczonych celów strategicznych i operacyjnych. Decyzje te, odnoszące się

Bardziej szczegółowo

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r.

Zastrzeżenie: Powyższa opinia nie iest wiażaca dla organów samorządu radców prawnych. Kraków, dnia r. STANOWISKO (opinia) Komisji ds. wykonywania zawodu i etyki Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie dotyczące przedmiotu działalności kancelarii radcy prawnego oraz możliwości jednoczesnego wykonywania

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

PRAWO BANKOWE. 8. wydanie

PRAWO BANKOWE. 8. wydanie PRAWO BANKOWE 8. wydanie Stan prawny na 22 lutego 2013 r. Wydawca: Magdalena Przek-Ślesicka Redaktor prowadzący: Roman Rudnik Opracowanie redakcyjne: Ilona Iwko, Dorota Wiśniewska Skład, łamanie: Faktoria

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna funkcjonowania komitetu audytu

Podstawa prawna funkcjonowania komitetu audytu Zgodnie z nową ustawą o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym, w skład komitetu audytu wchodzi co najmniej 3 członków.

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka W praktyce stosowania przedmiotowych regulacji przez KNF przyjmuje się, że na przesłankę rękojmi składa się wiele czynników, które są oceniane przez KNF łącznie. Mając na względzie prawidłowy rozwój rynku

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego Prawo bankowe doc. dr Marek Grzybowski październik 2014 Katedra Prawa Finansowego Próba definicji całokształt norm prawnych regulujących funkcjonowanie systemu bankowego, a w tym strukturę, organizację

Bardziej szczegółowo

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz.

1. Prawo bankowe 1. z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1. Prawo bankowe 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 140, poz. 939) Tekst jednolity z dnia 2 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1376) 2 (zm.: Dz.U. 2012, poz. 1385, poz. 1529; 2013, poz. 777, poz.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA składającego zlecenie nabycia jednostek uczestnictwa

WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA składającego zlecenie nabycia jednostek uczestnictwa WNIOSEK O ZMIANĘ KATEGORII KLIENTA składającego zlecenie nabycia jednostek uczestnictwa...... Imię i Nazwisko/Nazwa Klienta PESEL/REGON Korzystając z praw przysługujących klientowi na mocy 37 ust. 1 lub

Bardziej szczegółowo

REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne?

REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne? REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne? Autorzy: Łukasz Jankowski, radca prawny, szef Departamentu Prawa Energetycznego i Jakub Kasnowski, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria

Bardziej szczegółowo

W wyniku rewizji dyrektywy 2003/6/WE zauważono, że nie wszystkie właściwe organy krajowe miały do dyspozycji pełny wachlarz uprawnień umożliwiających

W wyniku rewizji dyrektywy 2003/6/WE zauważono, że nie wszystkie właściwe organy krajowe miały do dyspozycji pełny wachlarz uprawnień umożliwiających UZASADNIENIE Podstawowym celem projektu ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (dalej: projekt ) jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy

Bardziej szczegółowo

DATA: 15 marca 2010 r. DO: Izba Domów Maklerskich OD: Dewey & LeBoeuf DOTYCZY: Standardów regulacji podmiotów prowadzących działalność maklerską

DATA: 15 marca 2010 r. DO: Izba Domów Maklerskich OD: Dewey & LeBoeuf DOTYCZY: Standardów regulacji podmiotów prowadzących działalność maklerską Dewey & LeBoeuf Grzesiak sp.k. Centrum Giełdowe ul. Książęca 4 00-498 Warszawa MEMORANDUM DATA: 15 marca 2010 r. DO: Izba Domów Maklerskich OD: Dewey & LeBoeuf DOTYCZY: Standardów regulacji podmiotów prowadzących

Bardziej szczegółowo

interpretacja indywidualna Sygnatura IPPP3/ /15-2/WH Data Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie

interpretacja indywidualna Sygnatura IPPP3/ /15-2/WH Data Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie interpretacja indywidualna Sygnatura IPPP3/4512-871/15-2/WH Data 2016.01.18 Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie Zgodnie z art. 100 ust. 8 pkt 3 ustawy, informacja podsumowująca powinna zawierać następujące

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Poczta Polska jest państwowym przedsiębiorstwem użyteczności publicznej powołanym na mocy ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków

PODSTAWY PRAWA PRACY. mgr Małgorzata Grześków PODSTAWY PRAWA PRACY mgr Małgorzata Grześków Pojęcie prawa pracy Pojęcie prawa pracy - odrębna gałąź prawa, wyróżniania ze względu na kryterium: przedmiotowe metody regulacji (w tym zakresie prawo pracy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. Projekt z dnia 1 czerwca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. Projekt z dnia 1 czerwca 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia. 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Tezy: Teza 1 Przykład 1 USTAWA z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393)

Tezy: Teza 1 Przykład 1 USTAWA z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393) Dobre praktyki legislacyjne 147 PODMIOT WŁAŚCIWY DO PODPISANIA OBWIESZCZENIA W SPRAWIE OGŁOSZENIA TEKSTU JEDNOLITEGO AKTU WYKONAWCZEGO DO USTAWY, W PRZYPADKU WSPÓŁUCZESTNICZENIA DWÓCH LUB WIĘCEJ PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

POLITYKA KATEGORYZACJI KLIENTÓW W PIONEER PEKAO INVESTMENT MANAGEMENT S.A.

POLITYKA KATEGORYZACJI KLIENTÓW W PIONEER PEKAO INVESTMENT MANAGEMENT S.A. POLITYKA KATEGORYZACJI KLIENTÓW W PIONEER PEKAO INVESTMENT MANAGEMENT S.A. 1. Wstęp Głównym celem Dyrektywy MIFID jest ochrona klientów. Przedsiębiorstwa inwestycyjne zobowiązane są działać uczciwie, sprawiedliwie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r.

Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Warszawa, dnia 19 maja 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

Zasady kategoryzacji Klienta w OPERA Domu Maklerskim Sp. z o.o.

Zasady kategoryzacji Klienta w OPERA Domu Maklerskim Sp. z o.o. Zasady kategoryzacji Klienta w OPERA Domu Maklerskim Sp. z o.o. W związku z wejściem w życie nowelizacji Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2005 r., Nr 183, poz.1538

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny

Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny Jeszcze raz o wpływie transakcji partnerstwa publiczno-prywatnego na państwowy dług publiczny dr Mateusz Grabiec adwokat w kancelarii Baker & McKenzie Baker & McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy spółka komandytowa

Bardziej szczegółowo

Bank DNB Bank Polska SA. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy. Adres: ul. Postępu 15C Warszawa.

Bank DNB Bank Polska SA. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy. Adres: ul. Postępu 15C Warszawa. Polityka Klasyfikacji Klientów MiFID w DNB Bank Polska S.A 1. Celem niniejszej Polityki jest wprowadzenie zasad klasyfikacji Klientów w DNB Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie, którym oferowane są

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. i inne akty prawne

Prawo bankowe. i inne akty prawne Prawo bankowe i inne akty prawne Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych

Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Doświadczenia innych państw w zakresie ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Główny Specjalista w Wydziale Prawnym Biura Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa 15 maja 2013

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13 Spis treści Wstęp......................................... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE..... 13 Rozdział 1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego.............................

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) Warszawa, dnia 25 lipca 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa wprowadza

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 USTAWA z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami

Bardziej szczegółowo

Wrocław, 09 stycznia 2015 r. ALERT. Rozszerzenie zakresu stosowania przepisów o cenach transferowych od 1 stycznia 2015 r.

Wrocław, 09 stycznia 2015 r. ALERT. Rozszerzenie zakresu stosowania przepisów o cenach transferowych od 1 stycznia 2015 r. ALERT Rozszerzenie zakresu stosowania przepisów o cenach transferowych od 1 stycznia 2015 r. Z dniem 1 styczni Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,

Bardziej szczegółowo

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających.

W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. W praktyce występują trudności związane z dokonaniem wyboru oraz właściwym określeniem wybranego wynagrodzenia przez zamawiających. Wprowadzenie Na początek należy wskazać przepisy prawne odnoszące się

Bardziej szczegółowo

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe,

1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym lokaty terminowe, Dotychczasowe brzmienie 5 ust. 3 i ust.4 Statutu: 5. 3.Bank wykonuje następujące czynności bankowe: 1) otwiera i prowadzi rachunki bankowe w kraju i za granicą, 2) przyjmuje wkłady oszczędnościowe w tym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Iwona Budzik

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 79/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 listopada 2016 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz Protokolant Iwona Budzik w

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 23 lutego 2015 r. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji ul. Królewska Warszawa STANOWISKO

Warszawa, 23 lutego 2015 r. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji ul. Królewska Warszawa STANOWISKO Warszawa, 23 lutego 2015 r. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji ul. Królewska 27 00-060 Warszawa STANOWISKO ZWIĄZKU PRACODAWCÓW BRANŻY INTERNETOWEJ INTERNET ADVERTISING BUREAU (IAB POLSKA) W/S PROJEKTU

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Pani Dorota Karczewska Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa W odpowiedzi na pismo z dnia 5.09.2014 r. (znak:

Bardziej szczegółowo

Informacja o Banku BPH S.A. i zasadach świadczenia usług związanych z transakcjami skarbowymi

Informacja o Banku BPH S.A. i zasadach świadczenia usług związanych z transakcjami skarbowymi Informacja o Banku BPH S.A. i zasadach świadczenia usług związanych z transakcjami skarbowymi Szanowni Państwo, Zgodnie z wymogami Dyrektywy MIFID*, przedstawiamy Państwu informacje o Banku BPH S.A. (

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

Nowe obowiązki informacyjne i szkoleniowe agentów ubezpieczeniowych.

Nowe obowiązki informacyjne i szkoleniowe agentów ubezpieczeniowych. Nowe obowiązki informacyjne i szkoleniowe agentów ubezpieczeniowych. Sejm na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2005 r. uchwalił ustawę o zmianie ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 1384).

- o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 1384). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-116/(4)/13 Warszawa, 11 września 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

Działając na podstawie art ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Działając na podstawie art ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie SĄD NAJWYŻSZY Rzeczypospolitej Polskiej Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Warszawa, dnia 16 stycznia 2017 r. Prof. dr hab. Małgorzata Gersdorf BSA III 4110 7/16 Sąd Najwyższy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Robert Brochocki

RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Robert Brochocki Warszawa, dnia 29 marca 2016 r. RZĄDOWE CENTRUM LEGISLACJI WICEPREZES Robert Brochocki RCL.DPG.550.7/2016 Dot. DD6.8200.2.2016.MNX Pan Paweł Szałamacha Minister Finansów W nawiązaniu do skierowanego do

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (druk nr 1065)

Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. (druk nr 1065) Warszawa, dnia 22 września 2015 r. Opinia do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (druk nr 1065) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej

Bardziej szczegółowo

Kto jest podatnikiem VAT w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa?

Kto jest podatnikiem VAT w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa? Z zakresu gospodarki nieruchomościami, których właścicielem jest Skarb Państwa, wynika, że podatnikiem VAT nie jest Skarb Państwa lecz gmina lub powiat. Z zakresu gospodarki nieruchomościami, których właścicielem

Bardziej szczegółowo

Jakie przesłanki muszą być spełnione, aby doszło do takiego opodatkowania?

Jakie przesłanki muszą być spełnione, aby doszło do takiego opodatkowania? Jakie przesłanki muszą być spełnione, aby doszło do takiego opodatkowania? Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności cywilnoprawne wymienione w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych,

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU ustawy o zmianie ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego 1)

ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU ustawy o zmianie ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego 1) ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU ustawy o zmianie ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego 1) Konieczność podjęcia działań o charakterze legislacyjnym w zakresie nowelizacji

Bardziej szczegółowo

Treść projektowanych zmian Statutu Alior Banku S.A. oraz dotychczasowe brzmienie zmienianych postanowień:

Treść projektowanych zmian Statutu Alior Banku S.A. oraz dotychczasowe brzmienie zmienianych postanowień: Treść projektowanych zmian Statutu Alior Banku S.A. oraz dotychczasowe brzmienie zmienianych postanowień: Proponuje się zmianę dotychczasowego 7 ust. 1 Statutu Banku poprzez nadanie mu następującego brzmienia:

Bardziej szczegółowo

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii.

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. Wnioskowanie per analogiam i jego granice należą do kontrowersyjnych zagadnień prawa podatkowego. Analogia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP

Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP 17.07.2013 3.2.0/6124 ZWIĄZEK BANKÓW POLSKICH 1111111111111111111111111111111111 00040040499 Do druku nr 1490 Warszawa, dnia 17lipca 2013 r. Pan Lech Czapla Szef Kancelarii Sejmu RP w związku z pismem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 104/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 30 stycznia 2014 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie ustawy o odpadach Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2012 r. ustawy o odpadach,

Bardziej szczegółowo

Temat Podatek od towarów i usług --> Dokumentacja --> Kasy rejestrujące --> Kasy rejestrujące

Temat Podatek od towarów i usług --> Dokumentacja --> Kasy rejestrujące --> Kasy rejestrujące Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ITPP1/443-687/10/AJ Data 2010.10.04 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Temat Podatek od towarów i usług --> Dokumentacja --> Kasy rejestrujące

Bardziej szczegółowo

Możliwość transferu udziałów (akcji) w celu zminimalizowania łącznych obciążeń podatkowych osób fizycznych.

Możliwość transferu udziałów (akcji) w celu zminimalizowania łącznych obciążeń podatkowych osób fizycznych. Możliwość transferu udziałów (akcji) w celu zminimalizowania łącznych obciążeń podatkowych osób fizycznych. Czy wiesz, że w związku ze zmianą przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tzw.

Bardziej szczegółowo

Kryterium podmiotowe w orzecznictwie antymonopolowym Kryterium funkcjonalne - pojęcie działalności gospodarczej

Kryterium podmiotowe w orzecznictwie antymonopolowym Kryterium funkcjonalne - pojęcie działalności gospodarczej Spis treści: Wstęp Rozdział I Zagadnienia wstępne 1. Konkurencja i jej ochrona w przepisach prawa 2. Polskie i europejskie prawo ochrony konkurencji 3. Cele prawa ochrony konkurencji 4. Treść prawa ochrony

Bardziej szczegółowo

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE

Ø Nadzór solo. Ø Nadzór zintegrowany. Ø Nadzór mieszany MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MATERIAŁY WYKŁADOWE MODELE NADZORU FINANSOWEGO Ø Nadzór solo Ø Nadzór zintegrowany Ø Nadzór mieszany NADZÓR FINANSOWY W POLSCE Komisja Papierów Wartościowych i Giełd Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych Komisja

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3479).

- o zmianie ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3479). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140 143(5)/10 Warszawa, 23 listopada 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Krajowa Reprezentacja Doktorantów

Krajowa Reprezentacja Doktorantów Warszawa, 10 listopada 2014 r. Opinia Zespołu Prawnego Rzecznika Praw Doktoranta Krajowej Reprezentacji w przedmiocie ustalenia czy: 1. obowiązek realizacji praktyk doktoranckich, w formie prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Uwagi generalne. 31 stycznia 2016

Uwagi generalne. 31 stycznia 2016 31 stycznia 2016 Opinia i stanowisko Stowarzyszenie Compliance Polska w przedmiocie projektu Wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego dotyczących świadczenia usług maklerskich na rynku OTC instrumentów pochodnych

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

Uwagi do ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw.

Uwagi do ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw. Warszawa, dnia 8 października 2014 r. Uwagi do ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw (druk nr 727) 1) Art. 1 pkt 2 w przepisie tym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA KRAJOWEJ IZBY ODWOŁAWCZEJ z dnia 16 kwietnia 2015 r.

UCHWAŁA KRAJOWEJ IZBY ODWOŁAWCZEJ z dnia 16 kwietnia 2015 r. Sygn. akt KIO/KU 21/15 UCHWAŁA KRAJOWEJ IZBY ODWOŁAWCZEJ z dnia 16 kwietnia 2015 r. po rozpatrzeniu zastrzeżeń od wyników kontroli z 25 marca 2015 r. zgłoszonych do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych

Bardziej szczegółowo

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 lipca 2011 r.

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 lipca 2011 r. PL ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie przepisów umożliwiających przekształcanie oddziałów instytucji kredytowych w banki krajowe (CON/2011/57) Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA KLASYFIKACJI KLIENTÓW W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A.

POLITYKA KLASYFIKACJI KLIENTÓW W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. POLITYKA KLASYFIKACJI KLIENTÓW W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. 1 1. Celem niniejszej polityki jest określenie zasad klasyfikacji Klientów (dalej DM Consus) w zakresie świadczonych na ich rzecz usług. 2.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa W prawoznawstwie stosowanie prawa nie jest pojęciem w pełni jednoznacznym, gdyż konkretny model stosowania prawa może wykazywać szereg cech związanych

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12- /I/ / /2015 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12- /I/ / /2015 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego znak: Narodowego Funduszu Zdrowia Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Katowice, dnia września 2015 r. Decyzja Nr 12- /I/

Bardziej szczegółowo

Interpretacja dostarczona przez portal Największe archiwum polskich interpretacji podatkowych.

Interpretacja dostarczona przez portal  Największe archiwum polskich interpretacji podatkowych. IP Interpretacja dostarczona przez portal http://interpretacja-podatkowa.pl/. Największe archiwum polskich interpretacji podatkowych. Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Data 2009.05.15 Rodzaj dokumentu

Bardziej szczegółowo

Umowy bankowe (rachunek, kredyt, gwarancja) Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r.

Umowy bankowe (rachunek, kredyt, gwarancja) Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. Umowy bankowe (rachunek, kredyt, gwarancja) Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. 1 2 Kodeks Cywilny art. 725-733 Ustawa Prawo Bankowe art. 49-68 3 Przez umowę

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r. Projekt z dnia 26 sierpnia 2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia... 2008 r. w sprawie cech transakcji długoterminowych instrumentami finansowymi nabywanymi lub zbywanymi na własny rachunek

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych skrótów... 7 Wstęp... 9

Wykaz ważniejszych skrótów... 7 Wstęp... 9 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów.... 7 Wstęp.... 9 Rozdział I Usytuowanie Policji w systemie organów administracji publicznej. 13 1. Geneza Policji... 13 2. Źródła prawa dotyczące Policji... 16 3.

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13 Id: 20382 [S]posób doręczenia określony w art. 1160 k.p.c., należy stosować także do wyroków sądów polubownych. ( ) [B]rak dostatecznych podstaw, aby przez pisemne zawiadomienie, o którym mowa w art. 1160

Bardziej szczegółowo

Czy wobec spółek wchodzących do alternatywnego systemu obrotu również możemy używać pojęcia IPO?

Czy wobec spółek wchodzących do alternatywnego systemu obrotu również możemy używać pojęcia IPO? Czy wobec spółek wchodzących do alternatywnego systemu obrotu również możemy używać pojęcia IPO? Terminem IPO (ang. Initial Public Offering) posługujemy się bardzo często w odniesieniu do spółek debiutujących

Bardziej szczegółowo

Przepisy ogólne 76 78

Przepisy ogólne 76 78 74 75 w związku z art. 26 ust. 1 ustawy deweloperskiej forma aktu notarialnego dla przedwstępnej umowy deweloperskiej nie jest obligatoryjna i jest jedynie formą ad eventum, otwierającą możliwość skorzystania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE

PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE PROCEDURA ŚWIADCZENIA USŁUG NA RZECZ KLIENTA PROFESJONALNEGO W ERSTE Securities Polska S.A. SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE 1. Sposób Klasyfikacji Klienta 1. ERSTE Securities Polska S.A.. (Firma

Bardziej szczegółowo

89/391/EWG) (Dz. Urz. L 158 z , str. 50. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 35, z późn. zm.).

89/391/EWG) (Dz. Urz. L 158 z , str. 50. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 35, z późn. zm.). - 4 - UZASADNIENIE Celem projektowanego rozporządzenia jest wdrożenie do polskiego prawa postanowień dyrektywy Rady nr 94/33/WE z dnia 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna dotycząca pełnienia funkcji organów nowej jednostki samorządu terytorialnego do czasu wyboru nowych organów

Opinia prawna dotycząca pełnienia funkcji organów nowej jednostki samorządu terytorialnego do czasu wyboru nowych organów BAS-WAL-2767/14 Warszawa, dnia 18 grudnia 2014 r. Pan Poseł Jerzy Materna Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość Opinia prawna dotycząca pełnienia funkcji organów nowej jednostki samorządu terytorialnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo" w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym.

Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym. Przy wykładni pojęcia?przedsiębiorstwo" w rozumieniu ustawy o VAT nie należy zapominać o prawie wspólnotowym. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: uptu) przepisów ustawy nie

Bardziej szczegółowo

Je r z y P. Na w o r s k i. Przedsiębiorca w polskim prawie cywilnym (materialnym i procesowym) de lege lata i de lege ferenda

Je r z y P. Na w o r s k i. Przedsiębiorca w polskim prawie cywilnym (materialnym i procesowym) de lege lata i de lege ferenda Je r z y P. Na w o r s k i Przedsiębiorca w polskim prawie cywilnym (materialnym i procesowym) de lege lata i de lege ferenda Spis treści Wykaz skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 Rozdział I Różnorodność ujęć

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA 1 Sygnatura IBPP4/4512-157/15/PK Data 2015.07.23 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bardziej szczegółowo

PGE Dom Maklerski S.A. Procedura świadczenia usług na rzecz klienta profesjonalnego w PGE Dom Maklerski S.A.

PGE Dom Maklerski S.A. Procedura świadczenia usług na rzecz klienta profesjonalnego w PGE Dom Maklerski S.A. PGE Dom Maklerski S.A. Procedura świadczenia usług na rzecz klienta profesjonalnego w PGE Dom Maklerski S.A. zatwierdzona uchwałą nr 135/XI/2015 Zarządu PGE Dom Maklerski S.A. z dnia 25 listopada 2015

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna Business Lex ul. Chwaliszewo 60/62, Poznań; tel (98) OPINIA PRAWNA

Kancelaria Prawna Business Lex ul. Chwaliszewo 60/62, Poznań; tel (98) OPINIA PRAWNA 1 OPINIA PRAWNA W SPRAWIE ZAKRESU STOSOWANIA PRZEZ JEDNOOSOBOWE SPÓŁKI GMINNE BĘDĄCE PRZEDSIĘBIORCAMI WODOCIĄGOWO - KANALIZACYJNYMI PRZEPISÓW USTAWY PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH DOTYCZĄCYCH ZAMÓWIEŃ SEKTOROWYCH

Bardziej szczegółowo

Wybrane akty prawne krajowe i europejskie

Wybrane akty prawne krajowe i europejskie Wybrane akty prawne krajowe i europejskie I. Rynek kapitałowy A. Regulacje UE 1. dyrektywa Rady 93/6/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych j instytucji

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner Płatności w e-biznesie Pieniądz elektroniczny dyrektywa 2000/46/EC Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354)

Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. (druk nr 354) Warszawa, dnia 22 maja 2013 r. Opinia o ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (druk nr 354) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa zastępuje dotychczas obowiązującą ustawę z

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 522)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 522) Warszawa, dnia 15 kwietnia 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 522) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa, zgodnie

Bardziej szczegółowo

1. Definicja zamówienia tego samego rodzaju na gruncie prawa zamówień publicznych

1. Definicja zamówienia tego samego rodzaju na gruncie prawa zamówień publicznych II. Zamówienia tego samego rodzaju 1. Definicja zamówienia tego samego rodzaju na gruncie prawa zamówień publicznych Jak już wspomniano, w oparciu o art. 32 ust. 1 Ustawy podstawą ustalenia wartości zamówienia

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Paulina Tyniec-Piszcz. ZMIANY W FUNKCJONOWANIU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W ŚWIETLE WEJŚCIA POLSKI DO STREFY EURO wybrane aspekty prawne

Paulina Tyniec-Piszcz. ZMIANY W FUNKCJONOWANIU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W ŚWIETLE WEJŚCIA POLSKI DO STREFY EURO wybrane aspekty prawne ZMIANY W FUNKCJONOWANIU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W ŚWIETLE WEJŚCIA POLSKI DO STREFY EURO wybrane aspekty prawne KLUCZOWE ZAGADNIENIA PRAWNE ASPEKTY WEJŚCIA POLSKI DO STREFY EURO KRYTERIA KONWERGENCJI

Bardziej szczegółowo

Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA

Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-638794-XVIII/10/GK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

Bardziej szczegółowo