Podręcznik rozwoju strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w Polsceas

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podręcznik rozwoju strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w Polsceas"

Transkrypt

1 Podręcznik rozwoju strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w Polsceas Komisja Europejska Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans ECOTEC ECORYS in the UK

2 Treść niniejszej publikacji niekoniecznie odzwierciedla opinie lub stanowisko Komisji Europejskiej, Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans Więcej informacji na temat działań Komisji Europejskiej dotyczących wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym można znaleźć na stronie: index_en.htm Elektroniczna wersja podręcznika i wersje dla innych państw są dostępne na podanej wyżej stronie. Podziękowania Niniejszy podręcznik został opracowany przez ECOTEC Research & Consulting (http://ecotec.com) w imieniu Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans

3 Podręcznik rozwoju strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w Polsceas Komisja Europejska Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans Jednostka D2 02/2009

4 WSTĘP Strategia lizbońska, czyli plan rozwoju przyjęty dla Unii Europejskiej i jej część dotycząca zatrudnienia od kilku lat oddziałują na podmioty lokalne, które dążą do jej realizacji. Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym jest ważny dla społeczności regionalnych i lokalnych, zaś cele Unii Europejskiej w zakresie zatrudnienia nie zostaną zrealizowane bez czynnego współudziału podmiotów na szczeblu regionalnym i lokalnym. Komisja Europejska od kilku lat wspiera szereg projektów w celu przyspieszenia lokalnego rozwoju zatrudnienia. Jednym z takich projektów było badanie przeprowadzone w 2006 r. dla oceny zaawansowania rozwoju lokalnego w nowych państwach członkowskich UE (w państwach, które przystąpiły do Unii Europejskiej w 2004 r. i później) oraz określenia ewentualnych wyzwań, przed jakimi stoją instytucje i organizacje lokalne w tych krajach. Z badania narodziła się idea opracowania podręcznika rozwoju lokalnego dla każdego nowoprzyjętego państwa członkowskiego. Tworzenie w społecznościach lokalnych partnerstw skupiających różne podmioty w celu osiągnięcia większego zaangażowania w strategie rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym, jest powszechnie praktykowane w starych państwach członkowskich. Zgodnie z ostatnim zaleceniem Komisji, zachęca się sektor prywatny, odwołując się do poczucia korporacyjnej odpowiedzialności społecznej przedstawicieli tego sektora, do większego udziału w działaniach na rzecz zwiększenia dobrobytu społeczności lokalnych. Są to obszary transferu wiedzy i wymiany dobrych praktyk, z których korzystają nowe państwa członkowskie. Obszary te są ujęte w niniejszym podręczniku, dzięki czemu nowoprzyjęte państwa zyskują wiedzę na temat optymalnych sposobów wdrażania unijnych Funduszy Strukturalnych (w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego). Komisja promuje także inne polityki motywujące podmioty lokalne. Dzięki koncepcji Flexicurity warunki i czas pracy stają się bardziej elastyczne, jednocześnie współczesne systemy ubezpieczeń społecznych zapewniają wysoki poziom zatrudnienia i bezpieczeństwo posiadania źródła dochodów. Uzupełniająco działają polityki rynku pracy i nauka przez całe życie (lifelong learning). Jest istotne, aby kwestie organizacji pracy i stosunków pracowniczych stosownie określić na szczeblu lokalnym. Skutki globalizacji, tempo przemian technologicznych oraz konsekwencje starzejącego się społeczeństwa skłoniły Komisję do podjęcia inicjatywy Nowe Umiejętności w Nowych Miejscach Pracy. Podejmując wysiłki, których celem jest zaradzenie niedostatecznym kwalifikacjom, ich nieadekwatności oraz poprawa oceny kwalifikacji, Komisja pragnie pomóc lokalnym społecznościom podjąć nowe wyzwania, na przykład w dziedzinie zawodów związanych z ekologią. Naciski pojawiające się pod wpływem recesji sprawiają, że potrzeba takiej pomocy staje się jeszcze bardziej żywotna. Zgodnie ze strategiami Komisji, o których mowa wyżej, niniejszy podręcznik dostarcza wszystkim podmiotom zaangażowanym w działania na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia w Polsce informacji na temat najbardziej skutecznych metod opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Główne zasady omówione w podręczniku są poparte przykładami zakończonych sukcesem realizacji strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Działania lokalne odzyskują należne im miejsce w głównym nurcie polityki, w miarę jak coraz więcej podmiotów lokalnych angażuje się nie tylko w proces realizacji, ale także w opracowywanie i rozwój polityk tworzenia miejsc pracy i reintegracji społecznej. Celem podręcznika jest zachęcić do udziału jak największą liczbę instytucji i organizacji. Xavier Prats Monné Dyrektor ds. zatrudnienia, Strategii Lizbońskiej i spraw międzynarodowych Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans

5 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE WYZWANIA DLA WZROSTU ZATRUDNIENIA NA SZCZEBLU LOKALNYM W POLSCE OKREŚLENIE I PRZEKONANIE KLUCZOWYCH PODMIOTÓW WSPARCIE DLA LOKALNEGO ROZWOJU ZATRUDNIENIA WDRAŻANIE STRATEGII LOKALNEGO ROZWOJU ZATRUDNIENIA DALSZE INFORMACJE I WYTYCZNE

6 1. WPROWADZENIE 1.1. Cel podręcznika Celem niniejszego podręcznika jest pomóc podmiotom na szczeblu lokalnym, regionalnym i ogólnokrajowym w zrozumieniu wartości, jaką stanowi lokalny rozwój zatrudnienia (Local Employment Development LED) jako integralny element polityki zatrudnienia. Podręcznik ma także przekonać krajowych decydentów do tworzenia możliwości podejmowania działań lokalnych w ramach ogólnokrajowej polityki zatrudnienia, zapewniając w ten sposób przestrzeń dla: innowacyjności i kreatywności w rozwiązywaniu problemów rynku pracy, współpracy w procesie decyzyjnym pomiędzy lokalnymi podmiotami, lokalnych strategii i działań na rzecz zatrudnienia oraz rozwoju. Choć podręcznik radzi lokalnym przedstawicielom, w jaki sposób przygotowywać strategie oraz realizować działania (na przykład poprzez tworzenie partnerstw), nie stara się zalecać jednej formuły działania. W podręczniku opisane zostały najważniejsze cechy lokalnego rozwoju zatrudnienia, zasoby umożliwiające wsparcie takiego rozwoju, a także przykłady osiągnięcia wzrostu zatrudnienia w Polsce oraz w Unii Europejskiej, wynikające z wieloletnich doświadczeń. W podręczniku omówiono charakterystykę i zasady działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym, pozostawiając praktykom kwestię ich dostosowania do uwarunkowań lokalnych Co to jest lokalny rozwój zatrudnienia? Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym zaangażuje lokalne podmioty w proces opracowywania, zarządzania i realizacji polityk rynku pracy. Obejmuje szeroki zakres działań, których celem jest tworzenie miejsc pracy, walka z bezrobociem, zachęcanie do większej przystosowalności (adaptability), promowanie inicjatyw, ułatwianie reintegracji społecznej i eliminowanie nierówności społecznych. Kwestia wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym na ogół jednoczy miejscowe podmioty w ramach partnerstwa, które przygotowuje strategię i realizuje odpowiednie działania. Partnerstwa skupiają miejscowe władze, pracodawców, organizacje przedsiębiorców, związki zawodowe i organizacje pozarządowe. W niniejszym podręczniku nie stosuje się ścisłej definicji pojęcia lokalne. Pod pojęciem lokalne rozumie się miejsce, w którym ludzie mieszkają, pracują i uczą się, wobec, którego mają poczucie przynależności, i które jest na tyle blisko, aby być, co jest istotne dla większości pracodawców i pracowników, w zasięgu codziennego przejazdu tam i z powrotem. Tak rozumiana lokalność może, ale nie musi pokrywać się z granicami administracyjnymi, w zależności od miejscowych uwarunkowań. Ramy polityki krajowej dla wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym na ogół tworzą prawny kontekst dla lokalnego rozwoju zatrudnienia w obrębie granic administracyjnych, często odzwierciedlając istniejący porządek. W wielu społecznościach lokalnych podjęto już inicjatywę tworzenia własnych metod lokalnego rozwoju zatrudnienia. W wielu przypadkach społeczności te korzystają z możliwości oferowanych przez rządy państw, Komisję Europejską oraz instytucje zapewniające pomoc. Korzystając z ich doświadczeń, można wskazać kluczowe czynniki pozwalające osiągnąć wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym, do których należą m.in.: ramy polityki krajowej i unijnej wspierającej działania lokalne, partnerstwo skupiające lokalne instytucje i podmioty, mandat do rozwiązywania problemów lokalnego rynku pracy, lokalna strategia zakładająca szeroki udział podmiotów, oraz integracja polityk na szczeblach regionalnych i krajowym z działaniami o charakterze lokalnym, odpowiadającymi na potrzeby lokalne. 2

7 Kluczową cechą lokalnego rozwoju zatrudnienia jest to, że podnosi wartość polityki krajowej i regionalnej dzięki zaangażowaniu lokalnych podmiotów oraz lepszemu dostosowaniu działań do potrzeb rynku pracy i potencjału danej społeczności lokalnej Dlaczego lokalny rozwój zatrudnienia jest istotny? Działania na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym mogą istotnie przyczynić się do rozwiązania problemu bezrobocia, niedostatecznych kwalifikacji i braku równouprawnienia. Doświadczenie ostatnich dwóch dekad na obszarze Europy dowodzi, że lokalne działania na rzecz zatrudnienia mogą pomóc zaspokoić potrzeby lokalne i jednocześnie przyczynić się do realizacji celów polityki krajowej. Przede wszystkim, działania lokalne na rzecz zatrudnienia stanowią ważne uzupełnienie krajowych i unijnych strategii wzrostu zatrudnienia. Działania te ogrywają istotną rolę w realizacji celów Europejskiej Strategii Zatrudnienia, a zarazem strategicznego celu Unii Europejskiej (znanego pod nazwą Agenda Lizbońska ), tj. uczynienia z niej najbardziej konkurencyjnej, dynamicznie rozwijającej się, opartej na wiedzy gospodarki, zdolnej do trwałego zrównoważonego rozwoju, tworzącej nowe miejsca pracy oraz charakteryzującej się większą spójnością społeczną 1. Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może przyczynić się do realizacji celów krajowej i lokalnej polityki w zakresie zatrudnienia poprzez: zwiększenie liczby zatrudnionych i zmniejszenie bezrobocia, zachęcenie osób o różnym poziomie wykształcenia, predyspozycjach, umiejętnościach i ambicjach do podjęcia pracy zarobkowej poprzez odpowiedź na potrzeby grup marginalizowanych, tworzenie nowych rodzajów pracy lub rozwój nowych gałęzi przemysłu na szczeblu lokalnym, zapewnianie nowych miejsc pracy dzięki kreatywnym działaniom zmierzającym do zaspokojenia lokalnego popytu na usługi, określenie lepszych sposobów zaspokojenia potrzeb osób młodych, starszych oraz pracujących rodziców i oferowanie lepszej równowagi pomiędzy życiem zawodowym a życiem prywatnym, tworzenie lokalnej kultury nauki przez całe życie, umożliwiającej adaptację do zmian w przemyśle, promowanie postawy mogę zrobię oraz lokalnego ducha przedsiębiorczości, budowanie klimatu zaufania i współdziałania wśród mieszkańców i organizacji, pomocnego w przezwyciężaniu nawet najbardziej niesprzyjających okoliczności. W dalszych częściach podręcznika omówiony zostanie kontekst lokalnego rozwoju zatrudnienia w Polsce, a także wybrane problemy, które można rozwiązać poprzez wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Omówione zostaną także możliwości podejmowania działań lokalnych w Polsce, zasoby wspierające działania na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia, a także dobre praktyki z obszaru Polski oraz Unii Europejskiej. 1: 3

8 2. WZYWANIA DLA WZROSTU ZATRUDNIENIA NA SZCZEBLU LOKALNYM W POLSCE 2.1. Szeroki kontekst polityki Ta część podręcznika jest poświęcona niektórym wyzwaniom w zakresie zatrudnienia, przed jakimi stoi obecnie Polska. Rozwiązania dla większości problemów określają polityki krajowe. Zostały one zawarte w odpowiedzi Polski na Agendę Lizbońską (w szczególności Krajowy Program Reform (KPR) na lata , a nastepnie na lata i jego coroczne aktualizacje dokonywane przez Rząd RP i Komisję Europejską 2 ). Kwestie dotyczące zatrudnienia są w równym stopniu przedmiotem Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 3 (NSRO) oraz Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), dotyczących wdrożenia przez Polskę unijnych Funduszy Strukturalnych w bieżącym okresie programowania, tj. w latach Naszym zadaniem jest pokazać, w jaki sposób może pomóc wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym. W okresie ostatnich dwudziestu lat Polska gospodarka przeszła głęboką transformację we wszystkich sektorach gospodarki oraz wszystkich regionach kraju. Polska gospodarka staje się gospodarką coraz bardziej otwartą i zintegrowaną z globalnym rynkiem. Nastąpił znaczny przypływ inwestycji zagranicznych, czemu towarzyszy transfer technologii i wiedzy. Wzrost, powodowany głównie dynamicznym eksportem, w oparciu o bardziej przetworzone towary, przyczynił się do stopniowego zmniejszenia różnic konwergencji, z powodu których Polska odstaje od średniej unijnej pod względem wielkości PKB na głowę. Pomimo dynamicznego wzrostu gospodarczego w ostatnich latach, w Polsce notuje się najniższy wskaźnik zatrudnienia w Unii Europejskiej. Zatrudnienie ogółem wzrosło nieznacznie od 1995 r. Wskaźnik zatrudnienia wynosił zaledwie 54,5% w 2006 r. w porównaniu ze średnią unijną 64,3% 4. Udział kobiet na rynku pracy jest szczególnie niski i stanowił zaledwie 48,2% w 2006 r. Bezrobocie spadło w ostatnich latach (z 19,9% w 2002 r. do 13,8% w 2006 r., ale nadal jest wyższe od średniej europejskiej na poziomie 7,9%), a długotrwałe bezrobocie, chociaż maleje (z 10,9% w 2002 r. do 7,8% w 2006 r.), ciągle pozostaje powyżej średniej w Europie, która wynosi 3,6%. W rezultacie, Polska pozostaje jednym z najbiedniejszych państw w Unii Europejskiej, z PKB na jednego mieszkańca stanowiącym zaledwie 56% średniej europejskiej z kwietnia 2007 r. 5 oraz 12,3% ogółu społeczeństwa żyjącego poniżej poziomu minimum socjalnego 6. Ważnym problemem jest bezrobocie wśród młodych ludzi, które stanowi 21,3%. 7 Wiele młodych osób po zakończeniu edukacji przez kilka lat pozostaje bez pracy, co skutkuje nie tylko utratą ludzkiego kapitału, ale także zwiększa ryzyko społecznej marginalizacji i ubóstwa. Jednym z czynników przyczyniających się do wysokiego poziomu bezrobocia wśród młodych ludzi jest niedostosowanie oferty systemu edukacyjnego do potrzeb współczesnej i stale zmieniającej się gospodarki. Pod koniec 2005 r. ponad 65% osób bezrobotnych miało jedynie wykształcenie podstawowe i zawodowe 8, bez możliwości dalszego kształcenia się czy rozwoju zawodowego. Na terenie kraju są grupy bardziej narażone na problemy ze znalezieniem zatrudnienia. Wskaźnik zatrudnienia wśród osób w grupie wiekowej lata jest znacznie poniżej średniej europejskiej (28,1% wobec 43,5% w 2006 r.), w szczególności w przypadku kobiet (19,0% wobec 34,8%) 9. Osoby w starszym wieku są szczególnie zagrożone utratą miejsca pracy ze względu na zmiany technologiczne i organizacyjne. Próby ponownego zaistnienia na rynku pracy często kończą się niepowodzeniem z powodu podejścia samych pracodawców. Także osoby bezdomne, byli przestępcy, młodzież opuszczająca zakłady opieki instytucjonalnej, osoby niepełnosprawne oraz Romowie 10 należą do grup narażonych na trudności ze znalezieniem zatrudnienia, dyskryminację i marginalizację społeczną. 2: 3: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, maj : Zatrudnienie w Europie : Eurostat 6: NSRO, Załącznik nr 1 7: Eurostat Euro wskaźniki z dn. 31 lipca 2007 r. 8: NSRO, Załącznik nr 1 9: Zatrudnienie w Europie : NSRO, Załącznik nr 1 4

9 System kształcenia jest niedostatecznie dostosowany do potrzeb rynku pracy. Pomimo znacznego wzrostu liczby osób z wyższym wykształceniem w ostatnich latach, większość problemów rynku pracy nie ulega zmianie. Ciągle zbyt wiele osób posiada jedynie niskie kwalifikacje (o 14% więcej niż średnia europejska), zaś jedynie 4,9% osób w wieku uczestniczy w szkoleniach. Choć udział osób z wyższym wykształceniem zwiększył się znacząco, jest zbyt mało absolwentów kierunków ścisłych, technologicznych i informatycznych, co oznacza, że wiele osób z wyższym wykształceniem nie jest dostatecznie wykorzystywanych na rynku pracy. 11 Utrata ludzkiego kapitału stanowi istotne zagrożenie dla rozwoju i wzrostu. Od 2004 r. w poszukiwaniu pracy blisko dwa miliony osób (tymczasowo lub na stałe) opuściły Polskę. W wielu małych społecznościach odpływ młodych, ekonomicznie czynnych osób, negatywnie wpłynął na lokalną gospodarkę i rynek pracy. W wielu rodzinach, jedno z rodziców wyjechało (na ogół ojciec), ograniczając możliwość podjęcia pracy tym, którzy pozostali, aby opiekować się rodziną. Skutki takiej emigracji łączą się z najniższym wskaźnikiem urodzeń w Unii Europejskiej 12, co powoduje ryzyko ujemnego przyrostu naturalnego i starzenia się społeczeństwa. Istnieją znaczne różnice w poziomach bezrobocia w poszczególnych rejonach kraju, co po części stanowi odzwierciedlenie faktu, iż nowe inwestycje i miejsca pracy są skoncentrowane głównie w dużych miastach, zwłaszcza w Warszawie i Krakowie. Dla przykładu, pod koniec 2005 r. bezrobocie w województwie warmińsko-mazurskim (27,5%) było dwukrotnie wyższe niż w województwach małopolskim i mazowieckim (13,8%). Także w obrębie województw istnieją różnice w poziomie bezrobocia. Pod koniec 2005 r. w relatywnie bogatszym województwie mazowieckim, bezrobocie wahało się pomiędzy 5,6% w Warszawie (najniższy wskaźnik bezrobocia w powiatach) a 39,8% w powiecie szydłowieckim (jeden z najwyższych wskaźników bezrobocia w Polsce). 13 Małe miasta i obszary wiejskie stoją w obliczu szczególnych problemów, zwłaszcza te, które w przeszłości były zdominowane przez jednego pracodawcę lub wielkie państwowe gospodarstwa rolne, jak na przykład w północno-wschodniej Polsce. Oferta edukacyjna na obszarach wiejskich jest skromniejsza niż w miastach z powodu ograniczonego dostępu do przedszkoli, kadry nauczycielskiej o gorszych kwalifikacjach i gorszej jakości szkół średnich, co skutkuje niższym poziomem wykształcenia 14. Także na obszarach wiejskich niedostatecznie rozwinięta jest infrastruktura, czego dowodem jest fakt, że zaledwie 19% gospodarstw korzysta z dostępu do Internetu 15. Ukryte bezrobocie w rolnictwie dotyczy ok. 1 miliona osób 16, odzwierciedlając wysoki udział małych gospodarstw, które generują niską sprzedaż lub produkują wyłącznie na własne potrzeby. W konsekwencji w 2005 r. zagrożonych ubóstwem było ok. 18,7% mieszkańców wsi w porównaniu z 8,2% mieszkańców miast 17. Pomimo imponujących osiągnięć gospodarczych głównych miast, wiele obszarów miejskich cierpi znaczny niedostatek. Są to obszary, w których przeważają osiedla mieszkaniowe budowane dla rodzin robotników dawno zamkniętych zakładów państwowych. Infrastruktura w tych miejscowościach jest częstokroć zdewastowana, zaś wielu mieszkańców jest bezrobotnych, często długotrwale. Istnieje ryzyko, że młodzież z takich miast (tzw. blokersi ) zrezygnuje z nauki w szkole, pójdzie w ślady swoich bezrobotnych rodziców i przyjmie subkulturę grup przestępczych. 11: NSRO, Załącznik nr 1 12: 1,24 wobec 1,25 średniej dla UE-25 w 2005 r., NSRO 13: NSRO, Załącznik nr 1 14: NSRO, Załącznik nr 1 15: NSRO, Załącznik nr 1 16: NSRO, Załącznik nr 1 17: NSRO, Załącznik nr 1 5

10 Pomimo sporego postępu w ostatniej dekadzie, dalej istnieją bariery dla przedsiębiorczości. Wśród polskich przedsiębiorstw wysoki udział (95%) mają małe przedsiębiorstwa zatrudniające do 9 osób. Należy jednak zauważyć, że małe przedsiębiorstwa w Polsce są zdecydowanie słabsze niż małe przedsiębiorstwa w starych krajach członkowskich Unii tak pod względem kapitału, skali działalności, jak i generowanej wartości dodanej 18. Wiele z trudem dostosowuje się do zmian, z uwagi na zdominowanie działalności przez jeden produkt lub usługę, braku myślenia długookresowego lub nikłe inwestycje w rozwój kapitału ludzkiego. Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) mają trudności w pozyskiwaniu kapitału, po części dlatego, że banki postrzegają je jako ryzykowne inwestycje. Potencjał instytucjonalny dla partnerstw wymaga wzmocnienia na szczeblu lokalnym. W NSRO podkreśla się potrzebę zwiększenia zdolności strategicznych administracji publicznej (w tym jednostek samorządowych), poprawy wydajności instytucjonalnej oraz zwiększenia jakości i dostępności usług publicznych 19. Z kolei w PO KL podkreśla się znaczenie współpracy pomiędzy administracją publiczną a organizacjami pozarządowymi jako sposobu na skuteczniejszą politykę publiczną i rozwiązywanie problemów społecznych, jednocześnie zwracając uwagę na ograniczone możliwości organizacji pozarządowych w pełnieniu takiej roli i związaną z tym konieczność szkoleń 20. Skuteczna reakcja na tego rodzaju złożone problemy wymaga połączenia działań odgórnych i oddolnych, koordynacji pionowej i poziomej, współpracy pomiędzy podmiotami prywatnymi a organizacjami pozarządowymi, wreszcie współdziałania na szczeblu krajowym i lokalnym. Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może stanowić kluczowy element zintegrowanego podejścia do rozwiązywania problemów o takim stopniu złożoności Wartość lokalnego rozwoju zatrudnienia Wraz z napływem środków unijnych i kontynuacją reform instytucjonalnych, zwiększa się zakres działań lokalnych w porównaniu z przeszłością. Teraz należy przyjrzeć się, w jaki sposób wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może wesprzeć instrumenty krajowe w realizacji najważniejszych kwestii polityki, które były przedmiotem powyższej analizy. Czerpiąc z bogatego doświadczenia unijnego, można wyróżnić co najmniej siedem obszarów, w których uzupełnienie polityki o komponent lokalnego rozwoju zatrudnienia może być korzystne. Wybrane obszary polityki wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w Polsce dostosowanie systemu edukacyjnego i kwalifikacji do wymogów rynku pracy, poprawa zatrudnialności (employability) osób znajdujących się poza rynkiem pracy, rozwiązanie kwestii zróżnicowań regionalnych i terytorialnych, budowa środowiska przyjaznego dla przedsiębiorczości i inwestycji, poprawa zdolności przystosowywania się do zmian, zwalczanie ubóstwa i społecznej marginalizacji poprawa funkcjonowania administracji oraz zwiększenie udziału organizacji społeczeństwa obywatelskiego w procesach decyzyjnych 18: Priorytet 2, Krajowy Program Reform dla Polski, lata : NSRO, Rozdział 6 20: Rozdział 1.6 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 6

11 Dostosowanie systemu edukacyjnego i kwalifikacji do wymogów rynku pracy Niedopasowanie oferty edukacyjnej i zapotrzebowania (na wiedzę) gospodarki oraz rynku pracy jest często wymieniane w NSRO jako jedna z głównych przeszkód dla zrównoważonej konkurencyjności kraju. Daleko idące zmiany w ramach polityki ujęte w krajowym systemie kształcenia na poziomie podstawowym, średnim i wyższym będzie wspierać szereg środków realizowanych głównie poprzez Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Środki te obejmują ogólnokrajowe inicjatywy zmierzające do dostosowania programów nauczania do potrzeb rynku pracy, wprowadzenia krajowych systemów kwalifikacyjnych i upowszechnienia możliwości nauki przez całe życie (lifelong learning). Jakkolwiek bardzo ważne są odgórne inicjatywy, współczesna dobra praktyka uznaje za istotne także działania lokalne. Partnerstwa lokalne skupiające m.in. przedstawicieli biznesu, placówek oświatowych i szkoleniowych, urzędów pracy, samorządów, zorientowane na rozwój lokalnego rynku pracy i gospodarki, mogą lepiej skorzystać z większej otwartości w szerszym kontekście polityki. Łatwiej jest im przewidzieć i określić różnice oraz niedopasowanie podaży i popytu na szczeblu lokalnym, pośredniczyć w nowej relacji pomiędzy placówkami oświatowymi i szkoleniowymi, środowiskiem biznesowym a pracownikami, w ramach spójnej strategii lokalnej. Jest to zasadnicze działanie dla lokalnego rozwoju zatrudnienia. Doświadczenie pokazuje, że to co powinno powstać to proces dwustronny. W miarę upływu czasu, miejscowi pracodawcy należący do partnerstwa zaczynają doceniać wartość ludzkiego kapitału i znaczenie doskonalenia umiejętności dla zapewnienia konkurencyjności, w globalnym kontekście, miejscowej siły roboczej. Równoczesnie dzięki temu procesowi i zarazem dzięki partnerstwu, tworzy się kontekst, w którym placówki oświatowe i szkoleniowe zaczynają rozumieć zmieniające się otoczenie biznesowe i mogą dostosować ofertę edukacyjną i programy szkoleniowe do potrzeb biznesu. Partnerstwa na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym mogą stać się narzędziem do budowy środowiska, w którym nauka przez całe życie jest postrzegana jako integralny element zarówno w aspekcie rozwoju indywidualnego, jak i rozwoju lokalnego. Tampere (Finlandia) W latach 90 - tych miasto Tampere (200,000 mieszkańców) przeżywało kryzys przemysłowy, bezrobocie osiągnęło poziom 22,6%. Poszukując rozwiązania dla istniejącej sytuacji, Tampere uznało naukę przez całe życie za kluczową dla rozwoju ekonomicznego. Opracowano strategię szkoleń dla starszych pracowników. W miarę upływu czasu strategia ta została przekształcona w ogólną strategię promującą kształcenie w mieście dla młodzieży, dorosłych i osób starszych. Choć strategia obejmuje wiele innowacyjnych działań, jest ona bardziej wspólną koncepcją i etosem, aniżeli konkretnym programem. Jest ona realizowana poprzez partnerstwo skupiające zainteresowane strony, promujące Tampere jako miasto uczące się bezpośrednio wśród globalnych inwestorów, a nie polegające na rządzie w tej kwestii. 7

12 Poprawa zatrudnialności (employability) osób pozostających poza rynkiem pracy Nawet w warunkach dynamicznie rozwijającej się gospodarki, pewne grupy mogą pozostawać w tyle. Dla osób, które są długotrwale bezrobotne lub ukończyły szkołę bez zdobycia podstawowych kwalifikacji, największą barierą w znalezieniu pracy jest brak zatrudnialności, czyli brak umiejętności, kwalifikacji, postaw i zachowań koniecznych dla uzyskania pracy. Problem ten został dostrzeżony w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki, w efekcie czego program stara się wspierać 100,000 osób pozostających poza rynkiem pracy, głównie w ramach projektów ogólnokrajowych. Niemniej jednak, z doświadczeń europejskich wynika, że choć takie działania pełnią istotną rolę, ich skuteczność może być jeszcze większa, jeśli połączy się je z inicjatywami lokalnymi. Dwie dekady praktyki przekonują, że dla promowania reintegracji grup zagrożonych, działania lokalne są równie istotne. Przyjmuje się obecnie, że inicjatywy partnerstw lokalnych, przygotowywane i realizowane przy pełnej znajomości miejscowych warunków, mogą być wysoce skuteczne w docieraniu i nawiązywaniu kontaktów z grupami, z którymi taki kontakt jest utrudniony. Praca na szczeblu lokalnym z grupami obejmującymi m.in. młodzież rezygnującą przedwcześnie z nauki i nie posiadającą kwalifikacji wymaganych na rynku pracy, może dopomóc w przekonaniu ich do udziału w krajowych programach aktywizacji zawodowej. Podobnie, dla tych, którzy pozostają bezrobotni przez dłuższy czas, lokalne działania pomagające im w pokonywaniu wielorakich barier, które dotyczą nie tylko rynku pracy, stanowią standard postępowania w większości państw członkowskich Unii Europejskiej. Coraz popularniejszym wyrazem dążeń w poszukiwaniu sposobów na przywrócenie osób marginalizowanych z powrotem do pracy jest zwrot w kierunku przedsiębiorstw społecznych i gospodarki społecznej 21. Gospodarka społeczna może stać się zarówno źródłem pracy dla bezrobotnych, jak i sposobem na wypełnienie braków w podaży lokalnych usług. Gospodarka społeczna stara się znaleźć środki zaspokojenia potrzeb, których nie potrafi zaspokoić rynek, koncentrując się przede wszystkim na aspiracjach i wartościach osób, dla których zysk nie jest celem nadrzędnym. Celem jest bezpośredni rozwój społecznie użytecznych działań i zawodów. Tym, co może się wyłonić to nowy sens przedsiębiorczości, czyli dobro zarówno dla gospodarki, jak i rozwoju społecznego na szczeblu lokalnym. Przypadek z Luksemburga stanowi dobrą ilustrację powyższego. Gospodarka społeczna i OPE (Luksemburg) W Luksemburgu rząd uznał économie solidaire za trzeci filar gospodarki. Poza pewną pomocą finansową, rząd wprowadził nowe przepisy niezbędne dla wsparcia gospodarki społecznej, uznając ją za normalnego dostawcę usług na zamówienie publiczne. Działania te umożliwiły organizacjom takim, jak Objtectif Plein Emploi (OPE) rozszerzenie zakresu działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. OPE realizuje lokalne i długoterminowe projekty rozwojowe i jednocześnie tworzy miejsca pracy dla bezrobotnych. Organizacja działa na szczeblu lokalnym poprzez sieć organizacji typu non-profit, które określają potrzeby lokalne i opracowują odpowiednie rozwiązania. 21: Pod pojęciem gospodarki społecznej rozumie się sytuację, w której mieszkańcy danego rejonu współpracują dostarczając szeroki zakres usług za pośrednictwem przedsiębiorstwa społecznego, którego nadrzędnym celem nie jest zysk lub korzyści, ale użyteczność dla lokalnej wspólnoty. 8

13 Zwalczanie ubóstwa i marginalizacji społeczna W ramach PO KL przywiązuje się ogromną wagę do potrzeby zwalczania ubóstwa i społecznej marginalizacji. Priorytet I wspiera działania głównie na szczeblu krajowym, podczas gdy Priorytet VII wspiera działania lokalne ukierunkowane na przeciwdziałanie społecznemu wykluczeniu i promowaniu gospodarki społecznej. Połączenie inicjatyw odgórnych i oddolnych powinno w istotny sposób przyczynić się do zmniejszenia zjawiska ubóstwa i społecznej marginalizacji. Istnieje wiele dobrych praktyk i doświadczeń na obszarze Unii Europejskiej (w tym także w Polsce) związanych z rolą partnerstw lokalnych w zwalczaniu ubóstwa i społecznej marginalizacji. Z uwagi na złożoność czynników, nie istnieją jednorazowe rozwiązania. Przyczyny, skutki oraz formy ubóstwa i społecznej marginalizacji są wielorakie i wzajemnie powiązane. Miejscowe partnerstwa skupiające różne podmioty, umożliwiające zaangażowanie społeczności lokalnych, na ogół najlepiej potrafią wspierać grupy znajdujące się w trudnej sytuacji. Miejscowe strategie promujące reintegrację społeczną powinny uwzględniać kombinację środków odpowiednich dla danych warunków i potrzeb lokalnych, na przykład przedszkola, potrzeby edukacyjne rodziców, rozwój i bezpieczeństwo społeczności, potrzeby mieszkaniowe, przeciwdziałanie zachowaniom antyspołecznym, potrzeby zdrowotne, nauczanie języka dla imigrantów lub rozwój osobisty. Wiele organizacji pozarządowych i publicznych podejmuje działania w tym kierunku. Jednak dzięki partnerstwom działania te mogą stać się bardziej skuteczne i zrównoważone za sprawą koordynacji w ramach ogólnej strategii lokalnej. Przypadek opisany poniżej jest przykładem społecznej gospodarki w Polsce ukierunkowanej na walkę z ubóstwem i społeczną marginalizacją w swego czasu dobrze prosperującym mieście, które obecnie boryka się z problemami społecznymi i ekonomicznymi.. Projekt Nowa Szansa w ramach PIW EQUAL, Nowa Huta (Polska) Nowa Huta w Krakowie została wybudowana w latach 50- tych jako modelowe socjalistyczne miasto, zapewniające swoim mieszkańcom pracę w hucie stali. Z chwilą ustania produkcji, miasto stanęło w obliczu poważnych problemów, takich jak bezrobocie, przestępczość, nieadekwatność systemu edukacji oraz starzejąca się społeczność. Dzięki projektowi Nowa Szansa w ramach Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL powstało partnerstwo skupiające 12 lokalnych instytucji i organizacji, którego celem stała się poprawa jakości życia w mieście oraz zapewnienie możliwości zatrudnienia i kształcenia osobom młodym, bezrobotnym i niepełnosprawnym. Ustanowionych zostało 11 małych przedsiębiorstw, które z czasem zostaną przekształcone w przedsiębiorstwa społeczne, działające samodzielnie na rynku. Przedsiębiorstwa te prowadzą działalność m.in. w następującym zakresie: Manufaktura drukarska - promuje kulturę i sztukę, Pelargonia i Róża, Studio Sztuki Ogrodowej na rzecz kształtowania terenów zielonych, Internetowa Mapa Potencjału Nowej Huty, Miesięcznik dla młodzieży, SKAUTTUR - organizuje wycieczki rowerowe popularyzujące historię regionu, Lokalne Centrum Usług Społecznych prowadzi kuchnię, dostarczając posiłki osobom potrzebującym. 9

14 Różnice regionalne i terytorialne Jednym z największych wyzwań, przed jakim stoi Polska, jest zmniejszenie rażących różnic pomiędzy najlepiej prosperującymi regionami a tymi, które pozostają w tyle, jak również różnic w obrębie poszczególnych rejonów. Zgodnie z NSRO do rozwiązania tego problemu mają być zaangażowane środki unijne, krajowe, regionalne i lokalne, które zostaną wykorzystane w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Wschodniej Polski, jak również regionalnych programów operacyjnych zarządzanych na szczeblu wojewódzkim. Dostrzega się także potrzebę podjęcia takich działań na szczeblu lokalnym, w szczególności w zaniedbanych obszarach wiejskich i miastach o wysokim wskaźniku bezrobocia. Sukces w dużej mierze jest uzależniony od stopnia, w jakim te działania zostaną uznane za własne przez społeczności lokalne i od ich czynnego udziału w procesie. Doświadczenie europejskie wskazuje, że partnerstwa lokalne zaangażowane w projekty krajowe na rzecz bardziej zrównoważonego rozwoju terytorialnego, mogą w wymierny sposób pomóc w zmniejszeniu różnic terytorialnych. Plany zatrudnienia dotyczące konkretnych obszarów, które uwzględniają faktyczne potrzeby na szczeblu lokalnym, a nie odpowiadają w mechaniczny sposób na cele krajowe, mogą pomóc w wyeliminowaniu niektórych przyczyn warunkujących brak możliwości ekonomicznych. Jednak, aby tak się stało, miejscowe instytucje i organizacje potrzebują mandatu oraz środków niezbędnych do tworzenia potencjału. Potencjał wewnętrzny od dawna uznaje się za integralny czynnik zrównoważonego rozwoju lokalnego i spójności terytorialnej. Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może także stworzyć infrastrukturę instytucjonalną dla podmiotów publicznych, prywatnych i organizacji pozarządowych, konieczną dla bardziej zintegrowanej współpracy na rzecz skuteczniejszego świadczenia własnych usług. Poniżej przedstawiamy przykład angielski.. Lokalne Partnerstwa Strategiczne (Anglia) Lokalne Partnerstwa Strategiczne (LPS) są organizacjami bez własnych struktur wykonawczych, których celem jest zmniejszenie różnic regionalnych i lokalnych. Tworzą one system podregionalnych partnerstw, koncentrujących się w 88 najbardziej zaniedbanych okręgach w Anglii. Lokalne Partnerstwa Strategiczne nie mają osobowości prawnej ani własnych funduszy. Obejmują lokalne władze, ośrodki zdrowia, urzędy pracy, grupy społeczne, przedsiębiorstwa oraz inne podmioty, dążąc do sprzężonego świadczenia usług oraz wspierania rozwoju gospodarczego i społecznego. 10

15 Budowanie środowiska przyjaznego dla przedsiębiorczości i inwestycji Krajowy Program Reform w Polsce podkreśla potrzebę stworzenia środowiska sprzyjającego przedsiębiorczości. Wiele z działań planowanych w tym kontekście dotyczy inicjatyw krajowych i działań zmierzających m.in. do uproszczenia procedury rejestracji podmiotów gospodarczych oraz usprawnienia systemu sądowniczego 22. Niemniej jednak, w tworzeniu środowiska sprzyjającego przedsiębiorczości i inwestycjom, istotną rolę do odegrania mają partnerstwa lokalne. Z doświadczeń krajów europejskich wynika, że działania lokalne ukierunkowane na wspieranie przedsiębiorczości i innowacyjności stanowią istotne uzupełnienie dla inicjatyw krajowych. Partnerstwa lokalne na ogół lepiej potrafią wskazać przeszkody dla rozwoju przedsiębiorczości, na przykład w postaci braku lokali lub terenów bądź trudności w uzyskaniu mikro-pożyczek, i zapewnić odpowiednie rozwiązania. Partnerstwa lokalne mogą także pomóc w budowie efektywnych sieci lokalnych skupiających miejscowe przedsiębiorstwa, dostawców usług oraz placówki oświatowe. Miejscowości na terenie Unii Europejskiej, które odniosły w tej dziedzinie sukces na przestrzeni ostatnich dwóch dziesięcioleci, nauczyły się większej otwartości i bardziej strategicznego podejścia w promowaniu inwestycji. Bardzo ważną rolę odgrywają sieci wewnętrznie skupiają najważniejsze podmioty, zaś na zewnątrz pozwalają włączyć miejscowość w ogólnokrajowe inicjatywy partnerskie. Miejscowości zorganizowane od środka wokół spójnych partnerstw lokalnych działających na rzecz rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia, są bardziej atrakcyjne dla wszelkiego rodzaju inwestorów. Najlepszym przykładem są doświadczenia belgijskie. Flandria, Okręg Kreatywności (Belgia) Flandria, Okręg Kreatywności podejmuje starania na rzecz zwiększenia konkurencyjności Flandrii poprzez kreatywność, innowacyjność, przedsiębiorczość i międzynarodową działalność gospodarczą. Działania te są realizowane za pośrednictwem partnerstwa obejmującego podmioty regionalne i ponadregionalne, a także zagraniczne. Projekt jest kierowany do ogółu mieszkańców, gdyż jego celem jest zachęcenie do przyjęcia bardziej pro-aktywnej i kreatywnej postawy. Projekt obejmuje szereg różnych dziedzin (edukacja, gospodarka, zatrudnienie i kultura). W jego realizację zaangażowane są regionalne ministerstwa edukacji, gospodarki i zatrudnienia oraz kultury, które funkcjonują jako płyty rezonansowe. Mocna, regionalna marka pomogła pozyskać przedsiębiorstwa poszukujące możliwości inwestycyjnych, zaś miejscowym pracownikom dała większe poczucie lojalności i przywiązania nie tylko w stosunku do własnych pracodawców, ale także wobec całego rejonu. 22: Priorytet 2, Krajowy Program Reform dla Polski w latach

16 Poprawa zdolności przystosowywania się do zmian Czynnikiem odpowiedzialnym za sukces i przetrwanie w warunkach gwałtownie zmieniającej się gospodarki jest zdolność tak pracownika, jak i przedsiębiorstwa do przewidzenia, zareagowania i przystosowania się do zmiany. W NSRO uznaje się konieczność podjęcia starań, na wszystkich szczeblach, na rzecz zwiększenia inwestycji w edukację, szkolenia i systemy zarządzania, wzmocnienia potencjału w ramach gospodarki, na poziomie przedsiębiorstw i w województwach, jak również odpowiedniej reakcji na zmiany. Większa zdolność adaptacji jest podstawowym warunkiem pomyślnego zakończenia procesu restrukturyzacji polskiej gospodarki. Ma także kluczowe znaczenie dla rosnącego udziału nauki, wiedzy i technologii w polskiej gospodarce w każdym sektorze. Dla wielu osób wykonujących najniżej opłacane prace w sektorach o mniejszej produktywności, szansa na uzyskanie kwalifikacji zawodowych i naukę przez całe życie, jaką oferuje PO KL, stanowi drogę do stabilnego i produktywnego życia w warunkach zmiennej gospodarki. Lokalne MŚP potrzebują zachęty do bliższej współpracy z placówkami badawczymi i oświatowymi w celu poprawy swojego potencjału w zakresie innowacyjności produktów i procesów. W tej dziedzinie partnerstwa lokalne mogą pełnić rolę katalizatorów współpracy i innowacyjności zarówno w odniesieniu do procesów (np. poprzez upowszechnianie technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych), jak i nowych produktów. To, co można w ten sposób osiągnąć, nawet na peryferyjnych obszarach wiejskich, czasami przekracza najśmielsze oczekiwania, czego najlepszym dowodem jest przykład pewnej wsi francuskiej. Plastics Vallée, Oyonnax, Francja Małe miasteczko Oyonnax jest siedzibą Plastics Valle, grupy 600 przedsiębiorstw działających w branży odlewniczej. Odlewnictwo w Oyonnax ma długą tradycję i rozpoczęło się od wyrobu grzebieni, na początku z drewna, następnie z plastiku. W XX w. w miarę spadku rentowności produkcji grzebieni, miejscowi rzemieślnicy zajęli się wyrobem innych przedmiotów oraz odlewnictwem. Branża ugruntowała swoją pozycję na rynku krajowym i zagranicznym. W Oyonnax działa obecnie szkoła Ecole Superieure de Plastique (ESP), która szkoli kadrę inżynierską oraz Pole Européen de Plasturgie, która stymuluje badania i innowacje oraz zapewnia przedsiębiorstwom forum do wymiany wiedzy i współpracy. Pracodawcy w Plastics Halle współpracują także z ANPE (francuską ogólnokrajową agencją pracy) przy opracowywaniu programów szkoleniowych, których celem jest podniesienie podstawowych kwalifikacji miejscowych robotników. Oyonnax jest przykładem na zdolność do innowacji, kształcenia i przystosowania się do wymogów nieustannie zmieniających się rynków i nowych technologii Poprawa funkcjonowania administracji i zwiększenie udziału organizacji społeczeństwa obywatelskiego w procesach decyzyjnych Jednym z głównych priorytetów polityki strategicznej Polski jest reforma i wzmocnienie administracji publicznej każdego szczebla. W NSRO kładzie się nacisk na poprawę pracy administracji publicznej na wszystkich szczeblach - krajowym, regionalnym i lokalnym. Poza planami modernizacji usług publicznych, tworzenia lepszych ram regulacyjnych i zmniejszenia biurokracji, istnieje potrzeba tworzenia nowej kultury partnerstwa nastawionego na koordynację, konsultację i współpracę w dążeniu do realizacji wspólnych celów. Program Operacyjny Kapitał Ludzki zawiera propozycje oceny efektywności dotychczasowych form współpracy i działań ukierunkowanych na wzmocnienie potencjału partnerstw skupiających sektor publiczny każdego szczebla, instytucje i organizacje społeczne, samorządy oraz organizacje pozarządowe. 12

17 Wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może oferować zarówno kontekst roboczy, jak i model usprawnienia pracy i funkcjonowania instytucji publicznych. Podkreśla zasadę, że organizacje krajowe i lokalne współpracujące ze sobą mogą pomóc usprawnić swoje działanie, zapewniając wsparcie, alternatywny punkt widzenia, tworząc sieci, itd. Przywiązuje się duże znaczenie do administracji wielopoziomowej, podkreślając znaczenie wszystkich szczebli w systemie współpracy oraz zasadę podrzędności, czyli podejmowanie działań na możliwie najniższym poziomie w sposób skuteczny i efektywny. W wielu przypadkach lokalne partnerstwa stały się ważnym ogniwem w pionowym łańcuchu decyzyjnym (odgórnie - oddolnie), zapewniając większe oddziaływanie dla działań centralnych, jak również źródłem informacji na temat polityki krajowej. Przypadek szwedzki jest dobrym przykładem takiego współdziałania. Regionálne dohody o raste (Švédsko) Regionálne programy rastu (RGP) predstavujú nástroj riadenia pre koordináciu multiagentúrnych partnerstiev na miestnej úrovni vo Švédsku. Tieto programy poverujú regionálne orgány vytváraním Stratégií regionálneho rozvoja v spolupráci s miestnymi administratívnymi radami. Tieto rady sú tvorené z miestnych partnerstiev medzi okresnými úradmi práce, okresnými radami, samosprávami, univerzitami, obchodnými komorami a ďalšími partnermi zo súkromného sektora. Základný princíp spočíva v dosahovaní integrácie na všetkých úrovniach riadenia od národnej (poveruje regióny) cez okresnú (integruje partnerov) až po samosprávnu a miestnu (partnerská práca) s cieľom zabezpečiť dôslednú koordináciu. Regionálne programy rastu nečerpajú priame finančné prostriedky. Ich úlohou je zabezpečovať čo najefektívnejšiu koordináciu medzi aktérmi a väčšiu pružnosť pri využívaní zdrojov. Švédska agentúra pre hospodársky a regionálny rast (Nutek) poskytuje podporu pri implementácii Regionálnych programov rastu. Na koniec tej części, podsumowując wnioski na temat wartości działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym, można wykazać, że główne propozycje są takie same wszędzie tam, gdzie podejmowane są działania na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia: Partnerstwo, skupiające różne instytucje i organizacje, jest podstawowym instrumentem uzyskania lepszych wyników działania w ramach danej polityki na każdym szczeblu, właściwie zorganizowane, koordynowane partnerstwo działające w ramach sieci, na wielu szczeblach, jest ważnym narzędziem administracji do tworzenia, zarządzania i realizacji polityki, szczebel lokalny charakteryzuje się szczególnymi właściwościami, które mogą wnieść istotną wartość do wszelkiego rodzaju polityk, w tworzeniu nowych rodzajów miejsc pracy, skutecznego dopasowania potrzeb pracodawców do kwalifikacji pracowników, innowacyjności MŚP i tworzenia nowego etosu rozwoju, pracy i jakości życia, szczebel lokalny może odegrać istotną rolę, zaś ramy polityk krajowych i regionalnych powinny uwzględnić wartość działań lokalnych. Wykazaliśmy, że wniesienie spójnego wymiaru lokalnego do polityki zatrudnienia, może podnieść wartość infrastruktury instytucjonalnej dla agencji publicznych poprzez zachęcenie instytucji i organizacji na różnych szczeblach (krajowym, regionalnym i lokalnym) do współdziałania i innowacyjności przy tworzeniu nowych i lepszych miejsc pracy oraz rozwiązywaniu kwestii równouprawnienia i różnic. 13

18 3. OKREŚLENIE I PRZEKONANIE KLUCZOWYCH PODMIOTÓW Po wykazaniu, w jaki sposób wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym może pomóc w rozwiązaniu problemów, które Polska określiła w głównych dokumentach polityki: przedstawimy potencjał dostępny w Polsce, wskazując rodzaje przesłań, które mogą przekonać decydentów do rozwoju działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym, dokonamy analizy wybranych partnerstw w celu lepszego wykorzystania dotychczasowej wiedzy i doświadczenia, wyciągniemy wnioski dotyczące obecnych możliwości lokalnego rozwoju zatrudnienia w Polsce Kluczowe instytucje i organizacje na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym Jak się przekonaliśmy, lokalny rozwój zatrudnienia jest realizowany zarównówno w ramach, jak i poza istniejącymi systemami administracji w poszczególnych krajach. Dla zapewnienia najlepszych rezultatów, powinien przystawać do ustanowionych ram kompetencji okręgowych i administracyjnych. Nieuchronnie, kompetencje te są rozdzielone na różnych szczeblach krajowym, regionalnym lub lokalnym lub na wszystkich trzech i żadne dwa kraje członkowskie nie są takie same. Z doświadczeń ostatnich dwóch dziesięcioleci wynika, że niektóre państwa członkowskie wypracowały systemy administracji, które lepiej pozwalają realizować działania z zakresu lokalnego rozwoju zatrudnienia niż inne państwa. W związku z tym, postaramy się przedstawić głównych partnerów, których rola może być istotna w podniesieniu rangi działań partnerstw lokalnych na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w ramach polskiej agendy polityki, czyli instytucje i organizacje, sieci, partnerstwa, itd. Z uwagi na charakter niniejszego podręcznika, prezentacja nie będzie wyczerpująca. Więcej szczegółowych informacji można uzyskać z poprzedniego badania Fresh Approaches to Local Development (FALDE), przeprowadzonego pod auspicjami Komisji Europejskiej Rząd centralny Starając się określić obszar dla lokalnego rozwoju zatrudnienia w Polsce, konieczne jest zaangażowanie kilku organów centralnych, do których należą: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, odpowiedzialne za Politykę Spójności w Polsce i realizację Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, określające krajową politykę rynku pracy, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nadzorujące Politykę Rozwoju Wsi i kierujące programem unijnym Leader+ w Polsce 24, oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej, które powinno współpracować bliżej z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej w kwestiach dotyczących rynku pracy. 23: Zob. 24: Zob. rozdział

19 Dla wymienionych wyżej organów krajowych, kluczowe przesłanie dotyczące wartości dodanej lokalnego rozwoju zatrudnienia dla polityki jest takie, że przez dodanie perspektywy lokalnej można uzyskać dwie korzyści, czyli i) dostosowanie programów krajowych, tak aby stały się bardziej adekwatne i efektywne w miejscu realizacji oraz ii) budowa z góry na dół może stworzyć nowe źródła kreatywnego myślenia i uczenia się przez doświadczenie, co z kolei może skutkować większą adekwatnością programów krajowych Publiczne Służby Zatrudnienia (PSZ) Krajowa polityka uznaje potencjał Publicznych Służb Zatrudnienia obejmujących 16 Wojewódzkich Urzędów Pracy oraz ponad 350 Powiatowych Urzędów Pracy w działaniach na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Podjęto już szereg środków w celu wzmocnienia roli Publicznych Służb Zatrudnienia w działaniach na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia, w tym m.in. zlecanie w większym stopniu usług innym instytucjom działającym na lokalnych rynkach pracy (w gminach, na osiedlach i w miastach), do których należą m.in. biura pośrednictwa pracy, społeczne centra informacyjne, akademickie biura pracy, punkty kontaktowe w gminach i centra pomocy rodzinie 25. Proponuje się także zwiększenie zakresu usług świadczonych przez powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy, usprawnienie współpracy pomiędzy urzędami pracy a szkołami ponadgimnazjalnymi i świadczenie większej liczby usług dostosowanych do indywidualnych potrzeb 26. Ponadto, proponuje się działania lokalne na rzecz grup znajdujących się w trudnej sytuacji, z udziałem organizacji pozarządowych działających na szczeblu lokalnym, jak również wzrost zatrudnienia oraz ustanowienie Ośrodków Integracji Społecznej 27. W niektórych miejscowościach powiatowe urzędy pracy pełnią wiodącą rolę w rozwoju strategii wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. W ten sposób mogą powstać znaczne różnice w sposobach wdrażania i kierowania działaniami na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia. Niemniej jednak, istnieje spore zainteresowanie na szczeblu gminy dobrą współpracą z powiatowymi urzędami pracy, gdyż są one istotnym źródłem środków (z Funduszu Pracy i Europejskiego Funduszu Społecznego) dla robót publicznych i innych programów aktywizacji zawodowej. Dla Publicznych Służb Zatrudnienia, głównym przesłaniem działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym może być fakt, iż współdziałanie na szczeblu lokalnym i elastyczne partnerstwo stanowią najlepszy sposób na dotarcie do osób znajdujących się poza rynkiem pracy. Osoby, dla których barierą jest stan zdrowia, wiek, niepełnosprawność, płeć, dyskryminacja, język i kwestie kulturalne itd. potrzebują więcej niż to, co może im zaoferować jedna instytucja, jeśli mają pokonać społeczną marginalizację. 25: Krajowy Program Reform na lata , Priorytet : Krajowy Program Reform na lata , Priorytet : Krajowy Program Reform na lata , Priorytet

20 Agencje Rozwoju Regionalnego (ARR) Agencje rozwoju regionalnego i lokalnego odgrywają ważną rolę w inicjatywach na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Działają one we wszystkich województwach i w wielu gminach. Są one często organizacyjnie i finansowo powiązane z samorządami lokalnymi i regionalnymi. Wiele agencji działa w ramach Krajowej Sieci Usług, organizacji kierowanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Pracownicy agencji na ogół mają spore doświadczenie w przygotowywaniu i realizacji projektów współfinansowanych ze środków publicznych, w tym także z funduszy unijnych. Głównym przesłaniem dla Agencji Rozwoju Regionalnego płynącym z doświadczeń związanych ze wzrostem zatrudnienia na szczeblu lokalnym może być to, że koordynująca rola, jaką obecnie pełnią, jest bardzo ważna dla zapewnienia niezbędnej skali i potencjału sieci, których tak potrzebują organizacje i instytucje skupione w ramach partnerstwa lokalnego. Ich rola polegająca na zbliżaniu lokalnych podmiotów na szczeblu regionalnym, jest ważnym elementem budowy sprawniejszego systemu administracji wielopoziomowej Samorządy wojewódzkie, powiatowe i gminne Samorządy wojewódzkie mają znaczny wpływ na kształtowanie programów i możliwości zatrudnienia na poziomie lokalnym w 16 województwach. Zarządy województw i ich jednostki w urzędach marszałkowskich, określają parametry, w ramach których będą podejmowane działania na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym w regionach. Rolę instytucji zarządzającej wobec programów regionalnych pełni Zarząd Województwa i podległe mu jednostki. Ponadto, samorządy wojewódzkie realizują regionalne elementy Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Samorządy lokalne odgrywają znaczącą rolę w działaniach ukierunkowanych na wzrost zatrudnienia na szczeblu lokalnym. Z tego względu bardzo istotne jest znalezienie sposobów na ich zaangażowanie w takie działania. Biorąc pod uwagę, że gminy nie ponoszą ustawowej odpowiedzialności za zatrudnienie, możliwości podejmowania działań na rzecz lokalnego rozwoju zatrudnienia są rozproszone wśród różnych jednostek administracji lokalnej. Dotychczasowe doświadczenia ze współpracy lokalnych instytucji i organizacji różnią się w poszczególnych powiatach. Ciągle wiele pozostaje do zrobienia w dziedzinie integracji pracy powiatowych urzędów pracy z wysiłkami na rzecz budowy lokalnych strategii wzrostu zatrudnienia, jak również potrzebne jest dalsze budowanie potencjału planowania strategicznego na poziomie samorządów. Istnieje spore doświadczenie współpracy pomiędzy jednostkami lokalnej administracji, zwykle przy okazji realizacji projektów podejmowanych przez miejscowe instytucje lub organizacje w związku z możliwościami, jakie dają programy zewnętrzne (np. Europejski Fundusz Społeczny lub wczesniej Phare). Niektóre gminy już opracowały lokalne strategie zatrudnienia i rozwoju. Współpraca pomiędzy jednostkami samorządowymi dotyczy konkretnych zadań lub projektów krótkoterminowych. Na przykład w Ełku (w północno-wschodniej części Polski), opracowana została strategia rozwoju gminy wraz z promocją odgrywającej ważną rolę gospodarki społecznej, przy udziale wielu lokalnych instytucji i organizacji. Kilka organizacji, reprezentujących samorządy lokalne, przyczynia się do rozpowszechniania dobrych praktyk w ramach działań na rzecz wzrostu zatrudnienia na szczeblu lokalnym, m.in. Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Miast Polskich i Unia Miasteczek Polskich. 16

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 GraŜyna Gęsicka Minister Rozwoju Regionalnego Dokumenty programowe UE Kapitał Ludzki Odnowiona Strategia Lizbońska Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny Co to jest Europejski Fundusz Społeczny? Europejski Fundusz Społeczny (EFS) jest jednym z funduszy, poprzez które Unia Europejska wspiera rozwój społeczno-gospodarczy wszystkich

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek- najlepsza inwestycja Joanna Glezman Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Puławy na lata 2005 2014

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Puławy na lata 2005 2014 VII. Źródła finansowania 7.1. Środki unijne Możliwości finansowania wynikają z celów Unii Europejskiej. Do najważniejszych celów Unii należą: bezpieczeństwo, postęp społeczny, ochrona wolności praw i interesów

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W WAŁCZU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU NA LATA 2000-2010 1 Przy wyznaczaniu zadań i kierunków działania powiatu w zakresie zatrudnienia i zwalczania

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek

Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE. Maciej Frączek Polityka zatrudnienia / rynku pracy UE Maciej Frączek PLAN PREZENTACJI Co to jest Europejska Strategia Zatrudnienia? Otwarta metoda koordynacji Ewolucja ESZ Obecny kształt ESZ Wytyczne dotyczące zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Edukacyjne w kontekście kś potrzeb rynku pracy. Zatrudnienia. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Wyzwania Edukacyjne w kontekście kś potrzeb rynku pracy. Zatrudnienia. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Wyzwania Edukacyjne w kontekście kś potrzeb rynku pracy i Europejskiej Strategii Zatrudnienia 1 Strategia Rozwoju Kraju 2007-2015 ma sprzyjać ć dostosowaniu oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy Podniesienie

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r.

Stan wdrażania ania PO KL w województwie sko-mazurskim. Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Stan wdrażania ania PO KL w województwie warmińsko sko-mazurskim Olsztyn, 17 listopada 2010 r. Postęp p finansowy Postęp p wdrażania ania PO KL wg stanu na 15.11.2010 r. 100 000 250% 90000 80000 70000

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Paweł ChorąŜ ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Podstawy prawne Projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego ogólne zasady dla Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny wsparcie dla młodzieży 11/4/2014 Sytuacja osób młodych w UE Ponad 5,5 mln młodych Europejczyków jest bezrobotnych; Stopa bezrobocia młodzieży wynosi obecnie 23,5 %; 13,2 %

Bardziej szczegółowo

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów

Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Internetowa Biblioteka Małopolskich Obserwatoriów Wyszukiwanie tematyczne zestawienie kategorii, obszarów i zakresów tematycznych 1. Edukacja.. 2. Rynek pracy.. 3. Polityka rynku pracy.. 4. Integracja

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Plan działania na lata 2014-2015

Plan działania na lata 2014-2015 Plan działania na lata 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ Numer i nazwa Priorytetu Instytucja Pośrednicząca Adres korespondencyjny VI. Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

SPO RZL. PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3. DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki

SPO RZL. PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3. DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki PARP jako Beneficjent Końcowy Działania 2.3 PRIORYTET 2 SPO RZL Rozwój społeczeństwa opartego na wiedzy DZIAŁANIE 2.3. Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki CEL: Podniesienie konkurencyjności i rozwój potencjału

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Dokumenty programujące wsparcie z EFS Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 Cel 2. Poprawa mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie publiczne 31 maja 2011 r. Elementy składowe celu 2 Strategii wypływają m.in.

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020

Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP w ramach Lubuskie 2020 Inne obszary wsparcia MŚP Oś Priorytetowa (OP) 6. Regionalny rynek pracy Cel Tematyczny 8 Priorytet Inwestycyjny 8i Podniesienie zdolności do zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Komponent regionalny Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego Działania wdrażane przez Wydział

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS

ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS ZIT PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS PRIORYTETY INWESTYCYJNE EFS REGIONALNY RYNEK PRACY 8i - dostęp do zatrudnienia dla osób poszukujących pracy i biernych zawodowo, w tym długotrwale bezrobotnych oraz oddalonych

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R.

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. C 175/40 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.7.2010 III (Akty przygotowawcze) 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. Opinia Komitetu Regionów Europejski Rok (2011 r.) (2010/C 175/10) Przyjmuje z

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej?

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej? Artur Prażniewski Kujawsko-Pomorskie Biuro Planowania Przestrzennego i Regionalnego 1. Definicja Spójność terytorialna przynosi coraz to nowe zagadnienia oraz stawia istniejące problemy w nowym świetle.

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Gabriela Zenkner-Kłujszo Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko Mazurskiego RIS Warmia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła nowe zasady i przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Załącznik do Uchwały X/89/11 Rady Powiatu Gorlickiego z dnia 20 października Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Gorlickiego Wskaźniki realizacji działao Gorlice październik 2011 I. CEL

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 Załącznik do Uchwały nr 345/XXIV/08 Rady Miasta Płocka z dnia 27 maja 2008 roku PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ DLA MIASTA PŁOCKA NA LATA 2008-2013 P Ł O C K 1 PŁOCK, maj 2008 SPIS TREŚCI: I. WPROWADZENIE...3

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ROZWÓJ LOKALNY KIEROWANY PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009

Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009 Ocena sytuacji na małopolskim rynku pracy w roku 2009 Gospodarka Małopolski Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw* wyniosło 407 tys. osób w Małopolsce zatrudnienie było 1,2% wyŝsze niŝ w 2008

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013 Toruń, 29 czerwca 2007 Struktura PO Kapitał Ludzki uwzględniaj dniająca zmiany wprowadzone po 11 czerwca 2007 r. IP Priorytet I Zatrudnienie i integracja społeczna

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Główne kierunki krajowej polityki edukacyjnej do roku 2020 Warszawa, 4 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Powiązanie krajowej polityki edukacyjnej ze strategiami rozwoju kraju 2. Znaczenie idei uczenia

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r.

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013 Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Działania wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Działanie 6.1 Działanie

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH Karolina Szambelańczyk Oddział Obsługi PO Ryby Departament Programów Rozwoju

Bardziej szczegółowo