ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych"

Transkrypt

1 ISSN ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 2004 Stefan Żmudzki Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych Słowa kluczowe: gaz ziemny, spalanie, silnik okrętowy Zaprezentowano własności gazu ziemnego jako potencjalnego paliwa do zasilania silników spalinowych, w szczególności w napędach statków. Scharakteryzowano wymagania stawiane instalacji zasilającej paliwa gazowego. Omówiono właściwości tworzenia i spalania mieszaniny powietrze gaz ziemny, zwracając uwagę na warunki prowadzące do spalania stukowego. Opierając się na wybranych wskaźnikach pracy współczesnych silników zasilanych gazem ziemnym, zaproponowano wykorzystanie silników dwupaliwowych oraz instalacji ciekłego gazu ziemnego, sprężonego do bardzo wysokiego ciśnienia z wtryskiem do komory spalania. Prospects for Natural Gas Application in Marine Engines Key words: natural gas, combustion, marine engine The properties of natural gas as potential fuel for combustion engines, particularly those used for ship propulsion have been presented. The requirements for gas system, as well as gas air mixture formation and combustion, including knocking, have been described. Taking into account the main gas engine variables, the dual fuel engine has been proposed for installation, as well as high pressure liquid natural gas system and gas injection into the engine combustion chamber. 517

2 Stefan Żmudzki Wprowadzenie Rosnące wydobycie gazu ziemnego w świecie oraz rozszerzająca się jego dostępność w różnych miejscach na ziemi (dzięki ciągle rozwijającej się sieci rurociągów), skłaniają do ponownego od czasów E. Lenoir'a w 1860 r., zwrócenia uwagi na zastosowanie tego paliwa w zasilaniu silników spalinowych, w różnych środkach transportu morskiego. W silnikach okrętowych, należących do silników o zapłonie samoczynnym, utrzymane zostają zalety tego rozwiązania, tj. głównie wysoka sprawność ogólna z włączeniem dalszych, które obejmują: obniżoną emisję składników toksycznych spalin (zwłaszcza tlenków azotu i cząstek stałych), znaczące ograniczenie korozji siarkowej i obniżenie obciążeń cieplnych elementów konstrukcyjnych silnika. Bardzo dużą rolę odgrywa również niski koszt jednostkowy paliwa gazowego, który choć skompensowany przez zwiększone koszty eksploatacyjne, zwłaszcza przy stosowaniu metod przechowywania ciekłego gazu ziemnego (w temperaturze 165 C), odgrywa pozytywną rolę w całkowitym bilansie przedsięwzięcia transportowego. 1. Własności gazu ziemnego i jego mieszaniny z powietrzem Gaz ziemny jest mieszaniną węglowodorów, których udziały objętościowe zależą od miejsca pochodzenia, co przedstawiono w tabeli 1. Głównym składnikiem gazu ziemnego jest metan CH 4, jego maksymalny udział molowy dochodzi do 98%. Gaz ziemny wprowadzony do powietrza tworzy z nim bardzo łatwo jednorodną mieszaninę palną (w skali mikro i makro). Mieszanina ta charakteryzuje się korzystnymi dla silników spalinowych własnościami, do których należą: wartość opałowa do ok. 40 MJ/m 3, liczba oktanowa ~110 (RON). Z innych cech tej mieszaniny można wymienić: przedział palności obejmujący zakres od 4,5% do 17% ilości objętościowej gazu w powietrzu, co odpowiada współczynnikowi nadmiaru powietrza od 0,6 do 1,85, temperatura zapłonu od 560 do 800 C, szybkość spalania normalnego w mieszaninie stechiometrycznej do 0,38 m/s i gęstość w warunkach otoczenia 0,655 kg/m 3. Dobrze oczyszczony gaz ziemny praktycznie nie zawiera siarki oraz jej związków, a jego mieszanina z powietrzem spala się z pozostawieniem śladowej ilości cząstek stałych PM w spalinach. Dzięki mniejszemu udziałowi węgla w gazie ziemnym, w produktach spalania znajduje się około 25% CO 2 mniej, w porównaniu do spalin pochodzących ze spalania ciekłych paliw węglowodorowych. 518

3 Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych Skład chemiczny gazu ziemnego w zależności od pochodzenia [4] Chemical composition of natural gas by its origin Tabela 1 Złoże Skład [% v/v] 1) Wartość opałowa CH4 C2H6 C3H8 C4H10 C5H12 N2 H2S [MJ/m 3 ] Kanada, Alberta ,0 Venezuela 88,5 2,9 4,6 0,3 39,1 Włochy, Po Valley 98 1,0 38,0 USA ,0 1 1,4 39,1 Morze Północne (średnio) 90,5 3,9 0,9 0,3 0,2 3,9 37,4 Iran 73 21,5 5,5 Rosja ,0 1,0 39,8 Holandia 81,3 2,9 0,4 0,2 14,3 32,6 Algieria 83,8 7,1 2,1 0,9 0,4 5,5 39,1 Libia 64,5 21,0 8,4 4,2 1,9 Australia, Bass Straits 93,0 2,0 1,0 3,0 36,8 1) v/v oznacza udział objętościowy. W przypadku silników napędzających różne środki transportu, niekorzystny jest dla nich wskaźnik gęstości tego paliwa. Aktualnie można go poprawić albo przez sprężanie gazu do ciśnienia 25 MPa, wówczas jego gęstość zwiększa się do poziomu 185 kg/m 3, lub jego skraplanie w temperaturze 162 C przy ciśnieniu atmosferycznym wówczas gęstość zwiększa się do poziomu 460 kg/m 3. Oba sposoby, aczkolwiek poprawiające znacząco wskaźniki magazynowania paliwa, stwarzają określone trudności techniczne i zwiększają koszty eksploatacyjne, w porównaniu do tradycyjnych ciekłych paliw węglowodorowych. 2. Sposoby zasilania silnika paliwem gazowym Uwzględniając własności procesu tworzenia mieszaniny gaz powietrze i uwarunkowania związane z pracą silnika spalinowego, tj. zmianę mocy i prędkości obrotowej, oraz ograniczenia emisji składników toksycznych w spalinach, zasilanie paliwem gazowym jest rozwiązane w różny sposób. 519

4 Stefan Żmudzki 2.1. Zasilanie gazu na wlocie do sprężarki Schemat układu do zasilania gazu na wlocie do sprężarki przedstawiono na rysunku 1. Gaz i powietrze dopływają do dyszy Venturiego, umieszczonej w kanale dolotowym przed sprężarką wirową systemu turbodoładowania. Sterownik zmieniający geometrię dyszy mieszalnika dostosowuje ilość gazu i współczynnik nadmiaru powietrza, do zmieniającego się obciążenia silnika. Mieszanina gazu z powietrzem zostaje sprężona i następnie schłodzona oraz wprowadzona do kolektora poprzez zawór obrotowy układu sterowania mocą silnika. Na wlocie do poszczególnych kanałów, doprowadzających mieszaninę gazu z powietrzem do poszczególnych cylindrów, znajdują się tłumiki płomienia (metalowe siatki), które zapobiegają przed zapłonem łatwo palnej mieszaniny w kolektorze, w przypadku cofania się spalin z cylindra. chłodnica regulator mocy silnika kolektor tłumik płomienia gaz powietrze (zawór obrotowy) cylinder silnika sterownik ilości powietrza turbosprężarka Rys. 1. Schemat zasilania gazu na wlocie do sprężarki Fig. 1. Gas supply before compressor inlet 2.2. Zasilanie gazu w kanale dolotowym cylindra Schemat układu zasilania gazu w kanale dolotowym cylindra zamieszczono na rysunku 2. Paliwo gazowe jest dostarczane przez indywidualny dla każdego cylindra zawór gazowy umieszczony w kanale dolotowym, w czasie procesu napełniania. Fazy rozrządu zaworu gazowego są tak dobrane, aby nie dochodziło do strat gazu przez układ wylotowy oraz cofania płomienia do kolektora dolotowego. 520

5 Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych Ilość mieszaniny palnej oraz jej skład chemiczny, określony współczynnikiem nadmiaru powietrza, dostosowuje się do obciążenia silnika za pomocą zaworu dławiącego, umieszczonego między kolektorem a chłodnicą powietrza doładowującego oraz zaworu przepustowego, umieszczonego w kanale przepływu spalin, pomiędzy wlotem i wylotem z turbiny. chłodnica regulator mocy silnika kolektor gaz powietrze (zawór obrotowy) cylinder silnika turbosprężarka spaliny zawór przepustowy (obejściowy) Rys. 2. Schemat zasilania gazu w kanale dolotowym cylindra Fig. 2. Gas supply into the intake duct of cylinder 2.3. Zasilanie gazu bezpośrednio do cylindra Paliwo gazowe pod wysokim ciśnieniem (15 35 MPa) jest doprowadzane do zaworu gazowego, umieszczonego w głowicy silnika. Zawór ten jest zamontowany jako odrębny zespół lub stanowi część wtryskiwacza, podającego dawkę pilotującą paliwa ciekłego. Niezależnie od sposobu montażu, zawór ten posiada iglicę zamykającą przepływ gazu do cylindra, której ruch jest realizowany za pomocą impulsów ciśnienia oleju z oddzielnego systemu. W początkowym okresie impulsy te generowano za pomocą układów hydraulicznych, działających podobnie jak pompy wtryskowe Boscha. Aktualnie, impulsy sterujące ruchem iglicy zaworu gazowego są generowane na drodze elektrycznej, z wykorzystaniem zaworu elektromagnetycznego, którego parametry pracy są nastawiane 521

6 Stefan Żmudzki przez komputerowy system nadzoru pracy silnika. System ten, wykorzystuje zebrane informacje na temat wpływu parametrów pracy silnika (moc, obroty, warunki atmosferyczne) na ilość i okres podawanego paliwa gazowego. W ten sposób, stwarzane są korzystniejsze warunki do uzyskania jak najlepszych efektów zasilania paliwem gazowym. Dość istotnym mankamentem tego rodzaju zasilania jest znaczne zapotrzebowanie na moc sprężania gazu, która może dojść do wartości rzędu 2,5 3% mocy użytecznej silnika. Ponadto, wysokie ciśnienie gazu zwiększa koszty instalacji gazowej oraz niebezpieczeństwo wycieków gazu na zewnątrz. Z kolei, chcąc wykorzystać to paliwo w silnikach dwusuwowych, zasilanie wysokociśnieniowe gazu bezpośrednio do cylindra jest jedynym dostępnym rozwiązaniem i w tej sytuacji niezbędne są do wykonania odpowiednie przedsięwzięcia techniczne Wymagania stawiane gazowej instalacji zasilania Moc silnika spalinowego zależy m.in. od ilości doprowadzonego ciepła Q d w dawce paliwa, wynikającego z jego wartości opałowej W d i ilości masowej m p, według zależności: Q d m W (1) p d przy czym m p V (2) p p gdzie: p gęstość paliwa. W przypadku paliwa ciekłego W d i p można uznać w określonych warunkach za stałe, stąd: Q f ( V p ) (3) d Na tej ostatniej zależności oparte są wszystkie znane obecnie metody sterowania mocą silnika o ZS, gdyż wiążą się one ze sterowaniem objętości dawki paliwa ciekłego, co znacznie upraszcza rozwiązania techniczne urządzeń, które są do tego celu stosowane. W przypadku paliw gazowych, będących mieszaniną wielu składników palnych, z których w określonych warunkach część może znajdować się w stanie ciekłym, sterowanie mocą silnika wymaga zastosowania wielu przedsięwzięć, eliminujących ewentualne niedokładności procesu. 522

7 Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych W układzie zasilania stosuje się elementy osuszania gazu z fazy ciekłej (zwłaszcza cięższych węglowodorów jak: etylen, propylen etc. oraz ewentualnie H 2S), w postaci specjalnych płuczek włączanych do pracy w razie konieczności, wynikającej z jakości zabunkrowanego paliwa. W silniku, paliwo gazowe jest wprowadzane do powietrza przez elementy przepływowe, albo o stałej, albo zmiennej powierzchni przekroju przepływu, w wyniku różnicy ciśnień. Przy założeniu przepływu izentropowego, ilość masowa wprowadzonego gazu wynika z zależności: m t 2 t 1 2 A 1 p 1 p2 v1 p1 2 / p p / 2 dt (4) gdzie: A powierzchnia przekroju przepływu w zaworze zasilającym, p 1 ciśnienie gazu w instalacji zasilającej, p 2 ciśnienie powietrza w miejscu doprowadzania gazu, t 1, t 2 odpowiednio czas początku i końca dopływu gazu. Zastosowanie możliwie prostej i dokładnej metody sterowania dawką paliwa gazowego, opartej na zmianach czasu t 1 i t 2, czyli wyłącznie początku i końca otwarcia zaworu zasilającego, wymaga przy ustalonej funkcji A(t) oraz p 2(t), zapewnienia określonego ciśnienia gazu w instalacji zasilającej. Dlatego, układ zasilania gazu jest wyposażony w czuły i sprawny system regulacji ciśnienia gazu odpowiednio do obciążenia silnika. Schemat takiego rozwiązania przedstawiono na rysunku 3. W celu uniknięcia zakłóceń, instalacja jest wyposażona w liczne filtry, umieszczone szeregowo i eliminujące z gazu zanieczyszczenia stałe. 3. Własności spalania mieszaniny gaz ziemny powietrze Mieszanie się gazu ziemnego z powietrzem przebiega z dużą szybkością w przepływie turbulentnym ustalonym. Dlatego, przy doprowadzeniu gazu do powietrza przed silnikiem, uzyskuje się w cylindrze mieszaninę jednorodną, która podlega kolejnym przemianom obiegu cieplnego. Jeśli następuje wprowadzanie gazu bezpośrednio do cylindra, w końcowym okresie sprężania istnieją warunki do otrzymania mieszanki jednorodnej w przypadku zastosowania dość znacznego zawirowania powietrza zwłaszcza, gdy chodzi o silniki średnioi wysokoobrotowe. W tej sytuacji można uznać, że w momencie koniecznego rozpoczęcia spalania, w cylindrze znajduje się jednorodna mieszanina gazu 523

8 Stefan Żmudzki ziemnego z powietrzem, zawierająca taką ilość gazu, jaka jest potrzebna do wywiązania koniecznej ilości ciepła. Zapoczątkowanie spalania mieszaniny palnej jest związane z jej zapłonem, który może przebiegać efektywnie w przedziale temperatur C i przedziale palności określonym współczynnikiem nadmiaru powietrza od 0,7 do 2,1. Jednakże, jest to związane z koniecznością doprowadzenia określonej ilości ciepła, dlatego silnik musi dysponować odpowiednim rozwiązaniem technicznym, zapewniającym taki efekt. Odbywa się to najczęściej przez wtryśnięcie pilotującej dawki oleju napędowego, wywiązanie energii wyładowania elektrycznego na elektrodach świecy zapłonowej, wtrysku strumienia plazmy, itp. Wówczas, w obszarze doprowadzenia ciepła następuje realizacja reakcji spalania paliwa i od tego obszaru reakcje spalania rozprzestrzeniają się postępująco z określoną szybkością w głąb pozostałej części mieszaniny. Normalna szybkość spalania w mieszaninie stechiometrycznej wynosi ok. 0,38 m/s. Wartość ta jest zbyt mała dla potrzeb silnika spalinowego, stąd zachodzi potrzeba jej zwiększenia, głównie poprzez tworzenie intensywnych ruchów i przepływów mieszaniny palnej w czasie spalania. Jednakże, realizując to zadanie, warunki w przestrzeni komory spalania przybliżają się bardzo do takich, przy których spalanie z postępującego, przechodzi w spalanie gwałtowne jednoczesne, zwane spalaniem stukowym. W tym przypadku, dochodzi do samozapłonu mieszaniny palnej w znacznej odległości od miejsca zapłonu obcego, czasowo albo przed, albo po zapłonie. Rezultatem tego jest niezwykle wysoka szybkość spalania, wyrażająca się gwałtownym przyrostem ciśnienia spalin w cylindrze, po którym następują kolejne silne zmiany ciśnienia. Zmiany te są źródłem ostrego metalicznego hałasu zwanego stukiem. Czynnikami, które mogą sprzyjać powstawaniu spalania stukowego, są między innymi: skład mieszaniny palnej, stopień sprężania, parametry termodynamiczne mieszaniny palnej, temperatury ścianek cylindra, aglomeracja osadów niespalonego paliwa lub oleju. Z tych względów, w silniku wielocylindrowym w określonych warunkach w jednym lub kilku cylindrach może dochodzić do spalania stukowego, a w pozostałych nie. W czasie spalania stukowego przez komorę spalania rozprzestrzeniają się silne fale ciśnienia, dochodzi do rezonansu fal w komorze spalania oraz przenoszenia fal dźwiękowych przez konstrukcję silnika. Rezultatem takiego przebiegu zjawiska są znaczące różnice ciśnienia i szybkości narastania ciśnienia w poszczególnych strefach komory spalania. Silnik, w którym występuje spalanie stukowe może ulec uszkodzeniu przez: zakleszczenie lub połamanie pierścieni tłokowych, erozję dolnej płyty głowicy, erozję denka tłoka, nadtopienie i przebicie denka tłoka, uszkodzenie łożysk układu korbowego. 524

9 Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych wentylacja gazu filtr ZESPÓŁ STEROWANIA GAZEM Rys. 3. Schemat instalacji zasilania gazu [3] Fig. 3. Gas supply system prędkość obr. obciążenie ciśnienie Zawory doprowadzenia gazu SILNIK 525

10 Stefan Żmudzki W celu uniknięcia pracy silnika w warunkach spalania stukowego, stosuje się odpowiednie zestawy pomiarowo-sterujące. Specjalne czujniki przyspieszeń, umieszczone na każdej głowicy określają intensywność spalania w każdym cylindrze. Sygnał tego pomiaru jest przekazywany do układu sterującego zasilaniem silnika w paliwo gazowe i ciekłe. W przypadku niewielkiego nasilenia spalania stukowego, dokonuje się zmiany współczynnika nadmiaru powietrza i kąta wyprzedzenia zapłonu lub kąta wyprzedzenia wtrysku dawki pilotującej paliwa ciekłego. W razie znacznego nasilenia spalania stukowego zostaje odłączone zasilanie paliwa gazowego. Wówczas, np. silnik dwupaliwowy może pracować dalej na paliwie ciekłym. 4. System zapłonu mieszaniny palnej gaz powietrze W miarę zwiększania wymiarów cylindra silników dużej mocy, jakie wchodzą w grę w napędzie statków, rośnie zapotrzebowanie na energię zapłonu mieszaniny palnej. Zastosowanie zapłonu iskrowego prowadzi do komór wstępnych (CVCC), odznaczających się bardziej złożoną konstrukcją. Natomiast układ dwupaliwowy, z wtryskiem pilotującej dawki paliwa ciekłego (oleju napędowego), zapewnia odpowiednią do potrzeb energię zapłonu mieszanki gazowej, jak również pozostawia proste rozwiązanie komory spalania silnika o zapłonie samoczynnym. Ponadto, rozwiązanie to umożliwia pracę silnika wyłącznie na paliwie ciekłym, w przypadku niedomagań działania instalacji gazowej (np. spalanie stukowe, niedobór gazu, zagrożenie awaryjne etc.). W najnowszych rozwiązaniach silników dwupaliwowych [3] zastosowano oddzielny układ do pracy na paliwie ciekłym, oparty na tradycyjnym systemie wtrysku hydraulicznego oraz odrębny układ zasilania dawką paliwa pilotującego. Ten ostatni układ pracuje w systemie common rail (ciśnienie paliwa wtryskiwanego wynosi 1000 bar), a jego rozwiązanie jest dostosowane do bardzo małej dawki paliwa, nie większej niż 4% nominalnej dawki paliwa ciekłego. W szczególności dotyczy to odrębnego rozpylacza, dostosowanego do tak małej dawki paliwa ciekłego. Dzięki temu, podczas pracy dwupaliwowej, dawka paliwa pilotującego może się zmniejszyć do 1% dawki nominalnej. Wybrane wskaźniki pracy kilku przykładowych silników na paliwo gazowe zamieszczono w tabeli 2. Obok bardzo korzystnych wskaźników ekonomii pracy, silniki dwupaliwowe charakteryzują małe wartości wskaźników emisji toksycznych składników spalin, zwłaszcza podczas pracy na ubogich mieszankach paliwa z powietrzem 2,1 (patrz rys. 4). 526

11 Perspektywy wykorzystania gazu ziemnego w silnikach okrętowych Dane techniczne wybranych współczesnych silników na paliwo gazowe [1, 2, 3] Technical data of some present natural gas engines Tabela 2 Producent silnika Typ silnika D mm S mm Liczba cylindrów pe MPa Moc z cylindra kw n obr/min Deutz TBG , 16 1, Jenbacher 320 HEC , Wärtsilä 32 DF , 9, 12, 18 1, Wärtsilä 50 DF , 8, 9, 12, 16, 18 2, p (bar) e e (%) (g/kwh) spalanie stukowe p e 34 NO x CO 4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 1,8 2,0 2,2 współczynnik nadmiaru powietrza e przerywany zapłon sprawność całkowita (z prądnicą) emisja składników toksycznych Rys. 4. Wskaźniki pracy silnika i emisji składników toksycznych spalin NOx i CO w funkcji współczynnika nadmiaru powietrza [3] Fig. 4. Engine operating parameters and exhaust emissions as a function of excess air number [3] Tak więc, bez konieczności uciekania się do kosztownych metod obniżania emisji składników toksycznych spalin, w szczególności NO x, silnik dwupaliwowy może spełnić najnowsze ograniczenia ochrony środowiska. 527

12 Stefan Żmudzki W systemie paliwa gazowego, rozwiązaniem perspektywicznym staje się skroplony gaz ziemny (LNG) o temperaturze 162 C, po pobraniu ze zbiornika sprężony do bardzo wysokiego ciśnienia (ok. 350 bar) w fazie ciekłej i następnie podgrzany (celem odparowania) do temperatury otoczenia. W ten sposób, zostaje obniżona moc sprężania tego paliwa do 1% mocy nominalnej silnika, a wprowadzenie paliwa gazowego bezpośrednio do komory spalania pozwoli na zwiększenie stopnia sprężania i związaną z tym poprawę sprawności całkowitej silnika. Podsumowanie Przedstawiono właściwości procesów roboczych oraz osiągi silników spalinowych zasilanych paliwem gazowym gazem ziemnym. Uwzględniając warunki pracy statku jako obiektu napędzanego, przeprowadzona analiza wskazuje na możliwość praktycznego wykorzystania tego paliwa w postaci skroplonej na statkach floty handlowej, następnie dostarczanego do spalania pod wysokim ciśnieniem, w rozwiązaniu technicznym silnika dwupaliwowego. Literatura 1. Behrens R., Henn R., Stellwagen K., TBG 632 Ein neuer Gro gasmotor mit hohen Wirkungsgrad. MTZ 62 (2001) Nr 2 s Herdin G., Gruber F., Henkel W., Lutz B., Neue Gasmotorengeneration Jenbacher 320 HEC. MTZ 62 (2001) Nr 2, s Wärtsilä 32DF, 50DF Technology review. 4. Urbański P., Paliwa i smary, Fundacja Rozwoju Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni, Gdańsk 1999, s. 23. Recenzenci dr hab. inż., kmdr Zbigniew Korczewski, prof. AMW dr hab. inż. Zbigniew Matuszak, prof. AM Wpłynęło do redakcji w lutym 2004 r. Adres Autora prof. dr hab. inż. Stefan Żmudzki Politechnika Szczecińska Wydział Techniki Morskiej al. Piastów 41, Szczecin Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ul. Wały Chrobrego 1/2, Szczecin 528

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych

2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych SPIS TREŚCI 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników... 16 2.1.1.

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1. Klasyfikacja silników 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2.

Bardziej szczegółowo

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej.

Przy prawidłowej pracy silnika zapłon mieszaniny paliwowo-powietrznej następuje od iskry pomiędzy elektrodami świecy zapłonowej. TEMAT: TEORIA SPALANIA Spalanie reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Jeżeli w procesie spalania wszystkie składniki palne

Bardziej szczegółowo

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp

Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego mchp Wpływ rodzaju paliwa gazowego oraz warunków w procesu spalania na parametry pracy silnika spalinowego do zastosowań w układzie mchp G. Przybyła, A. Szlęk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC

Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC Pytania na egzamin dyplomowy specjalność SiC 1. Bilans cieplny silnika spalinowego. 2. Wpływ stopnia sprężania na sprawność teoretyczną obiegu cieplnego silnika spalinowego. 3. Rodzaje wykresów indykatorowych

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie LNG do zasilania pojazdów mechanicznych. Rafał Gralak

Wykorzystanie LNG do zasilania pojazdów mechanicznych. Rafał Gralak Wykorzystanie LNG do zasilania pojazdów mechanicznych Rafał Gralak Plan prezentacji 1. Rynek paliw w ujęciu zastosowania LNG do zasilania pojazdów mechanicznych 2. Zastosowanie LNG w pojazdach mechanicznych

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wykorzystania CNG w polskim transporcie

Perspektywy wykorzystania CNG w polskim transporcie Perspektywy wykorzystania CNG w polskim transporcie dr inż. Ryszard Wołoszyn Stowarzyszenie NGV Polska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn Politechnika Radomska CNG LNG (83-99% metanu) (90-99% metanu)

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY 1. Wstęp teoretyczny Silnik spalinowy to maszyna, w której praca jest wykonywana przez gazy spalinowe, powstające w wyniku spalania paliwa w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

PL B1. Zespół prądotwórczy, zwłaszcza kogeneracyjny, zasilany ciężkimi gazami odpadowymi o niskiej liczbie metanowej

PL B1. Zespół prądotwórczy, zwłaszcza kogeneracyjny, zasilany ciężkimi gazami odpadowymi o niskiej liczbie metanowej PL 222423 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 222423 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 406170 (51) Int.Cl. F02G 5/02 (2006.01) F01N 5/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 Właściwy silnik do każdego zastosowania 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 2 13.02.2013 10:55:38 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Opracował Dr inż. Robert Jakubowski Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki, Temperatura gazów

Bardziej szczegółowo

SŁAWOMIR LUFT, TOMASZ SKRZEK *

SŁAWOMIR LUFT, TOMASZ SKRZEK * SŁAWOMIR LUFT, TOMASZ SKRZEK * Dwupaliwowy silnik o zapłonie samoczynnym przegląd wybranych wyników badań dual-fuel compression ignition engine result of the investigation Streszczenie Abstract W Instytucie

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 1. KIERUNKI ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH... 15 1.1. Silniki o zapłonie iskrowym... 17 1.1.1. Wyeliminowanie przepustnicy... 17

Bardziej szczegółowo

PL B1. Politechnika Szczecińska,Szczecin,PL BUP 08/01. Stefan Żmudzki,Szczecin,PL WUP 01/08

PL B1. Politechnika Szczecińska,Szczecin,PL BUP 08/01. Stefan Żmudzki,Szczecin,PL WUP 01/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196653 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 335916 (51) Int.Cl. F02G 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 08.10.1999

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca?

Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Spalanie detonacyjne - czy to się opłaca? Mgr inż. Dariusz Ejmocki Spalanie Spalanie jest egzotermiczną reakcją chemiczną syntezy, zdolną do samoczynnego przemieszczania się w przestrzeni wypełnionej substratami.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM SILNIKÓW SPALINOWYCH Materiały pomocnicze

LABORATORIUM SILNIKÓW SPALINOWYCH Materiały pomocnicze LABORATORIUM SILNIKÓW SPALINOWYCH Materiały pomocnicze Temat: Ocena procesu spalania na podstawie wykresu indykatorowego Indykowanie tłokowego silnika spalinowego oznacza pomiar szybkozmiennych ciśnień

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 Stanisław W. Kruczyński 1, Janusz Januła 2, Maciej Kintop 3 OBLICZENIA SYMULACYJNE POWSTAWANIA NO X i CO PRZY SPALANIU OLEJU NAPĘDOWEGO I OLEJU RZEPAKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy

Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy Ul. Powstańców Wielkopolskich 63 Praca Dyplomowa Temat: Pompowtryskiwacz z mechanicznym układem sterowania Wykonali: Mateusz Dąbrowski Radosław Świerczy wierczyński

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TEORII SILNIKÓW CIEPLNYCH Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Opracowanie Dr inż. Ewa Fudalej-Kostrzewa Warszawa 2015

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(97)/2014 Marek Brzeżański 1, Michał Mareczek 2, Wojciech Marek 3, Tadeusz Papuga 4 OKREŚLENIE PARAMETRÓW EKOLOGICZNYCH STACJONARNEGO SILNIKA SPALINOWEGO ZASILANEGO

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA SILNIKÓW W POJAZDACH SAMOCHODOWYCH

ZASTOSOWANIE GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA SILNIKÓW W POJAZDACH SAMOCHODOWYCH ZASTOSOWANIE GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA SILNIKÓW W POJAZDACH SAMOCHODOWYCH Prof. dr hab. inż. Kazimierz LEJDA Mgr inż. Marek URBANIK W artykule przedstawiono fizyko-chemiczne parametry gazu

Bardziej szczegółowo

Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas

Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas Article citation info: BRZEŻAŃSKI, M., et al. Investigations of the fuel supply system of stationary combustion engine fed with natural gas. Combustion Engines. 2013, 154(3), 1049-1055. ISSN 0138-0346.

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu 3 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11 Motronic... 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu Motronic.. 11 1.2. Algorytm pracy sterownika w silniku benzynowym

Bardziej szczegółowo

Silniki tłokowe. Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI

Silniki tłokowe. Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI Silniki tłokowe Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI Podstawowe typy silnika tłokowego ze względu na zasadę działania Silnik czterosuwowy Silnik dwusuwowy Silnik z wirującym tłokiem silnik Wankla Zasada pracy silnika

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla części Zamówienia nr 1 postępowania: Dostawa przewoźnego urządzenia sprężarkowego 1) Urządzenie zapewnia: a) Wydajność ciśnienia roboczego min. 10,8 m 3 /min;

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZASTOSOWANIA WYBRANYCH PALIW ZASTĘPCZYCH NA DAWKOWANIE PALIWA W ZASOBNIKOWYM UKŁADZIE WTRYSKOWYM SILNIKA O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM

WPŁYW ZASTOSOWANIA WYBRANYCH PALIW ZASTĘPCZYCH NA DAWKOWANIE PALIWA W ZASOBNIKOWYM UKŁADZIE WTRYSKOWYM SILNIKA O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM WPŁYW ZASTOSOWANIA WYBRANYCH PALIW ZASTĘPCZYCH NA DAWKOWANIE PALIWA W ZASOBNIKOWYM UKŁADZIE WTRYSKOWYM SILNIKA O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM Dr inż. Adam USTRZYCKI, Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI,

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC TP-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC TP-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw Nazwa modułu: Procesy spalania w silnikach tłokowych Rok akademicki: 2014/2015 Kod: STC-2-206-TP-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Technologia paliw

Bardziej szczegółowo

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.].

Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Silniki pojazdów samochodowych : podręcznik do nauki zawodu Technik pojazdów samochodowych / aut. Richard Fischer [et al.]. Warszawa, 2013 Spis treści Wstęp 7 1. Podstawowe wiadomości o silnikach 9 1.1.

Bardziej szczegółowo

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński

Silniki. pojazdów samochodowych REFORMA 2012. Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński REFORMA 2012 Silniki pojazdów samochodowych Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch, Grzegorz Trawiński Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny jako paliwo do napędu pojazdów samochodowych - doświadczenia i perspektywy Streszczenie

Gaz ziemny jako paliwo do napędu pojazdów samochodowych - doświadczenia i perspektywy Streszczenie Nr 7-8/1997 NAFTA GAZ Ewa Król SZGNiG S.A. Oddział Sanocki Zakład Górnictwa, Nafty i Gazu - Sanok Marek Flekiewicz Politechnika Śląska - Instytut Transportu - Gliwice Gaz ziemny jako paliwo do napędu pojazdów

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA TŁOKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH

WŁAŚCIWOŚCI GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA TŁOKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH Mirosław UZDOWSKI WŁAŚCIWOŚCI GAZU ZIEMNEGO JAKO PALIWA DO ZASILANIA TŁOKOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH Streszczenie W artykule przedstawiono niektóre właściwości i cechy gazu ziemnego oraz możliwości jego

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN tel.

Wydział Mechaniczny. INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN    tel. Wydział Mechaniczny INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN www.iepim.uniwersytetradom.pl e-mail: iepim@uthrad.pl tel.: 0-48 361 76 42 OFERTA BADAWCZA Obszar I Ochrona środowiska naturalnego przed skażeniami

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Układy z silnikami tłokowymi zasilane gazem Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 4(100)/2014

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 4(100)/2014 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW ()/ Stanisław W. Kruczyński, Piotr Orliński, Marcin K. Wojs, Marlena Owczuk OCENA MOŻLIWOŚCI SPALANIA BIOGAZU W SILNIKU O ZAPŁIE SAMOCZYNNYM Z DAWKĄ PILOTUJĄCĄ OLEJU

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

SPECJALIZACJA BUDOWA SILNIKÓW SPALINOWYCH Z MECHATRONIKĄ

SPECJALIZACJA BUDOWA SILNIKÓW SPALINOWYCH Z MECHATRONIKĄ ZESPÓŁ SZKÓŁ TECHNICZNYCH Im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Rzeszowie 35-084 Rzeszów, ul. A. Matuszczaka 7 SPECJALIZACJA BUDOWA SILNIKÓW SPALINOWYCH Z MECHATRONIKĄ Program autorski Wykonali: Budowa silników

Bardziej szczegółowo

Dwupaliwowy silnik o zapłonie samoczynnym zasilany wtryskowo paliwem LPG w fazie ciekłej

Dwupaliwowy silnik o zapłonie samoczynnym zasilany wtryskowo paliwem LPG w fazie ciekłej ARCHIWUM MOTORYZACJI, pp. - () Dwupaliwowy silnik o zapłonie samoczynnym zasilany wtryskowo paliwem LPG w fazie ciekłej SŁAWOMIR LUFT Politechnika Radomska Instytut Eksploatacji Pojazdów i Maszyn W Zakładzie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM SPALANIA I PALIW

LABORATORIUM SPALANIA I PALIW 1. Wprowadzenie 1.1.Podstawowe definicje Spalanie egzotermiczna reakcja chemiczna przebiegająca między paliwem a utleniaczem. Mieszanina palna mieszanina paliwa i utleniacza w której płomień rozprzestrzenia

Bardziej szczegółowo

BADANIA WPŁYWU WYBRANYCH USZKODZEŃ SILNIKÓW OKRĘTOWYCH NA PARAMETRY PRACY SILNIKA I SKŁAD SPALIN

BADANIA WPŁYWU WYBRANYCH USZKODZEŃ SILNIKÓW OKRĘTOWYCH NA PARAMETRY PRACY SILNIKA I SKŁAD SPALIN Kazimierz Witkowski BADANIA WPŁYWU WYBRANYCH USZKODZEŃ SILNIKÓW OKRĘTOWYCH NA PARAMETRY PRACY SILNIKA I SKŁAD SPALIN W referacie przedstawiono wyniki badań wpływu wybranych uszkodzeń okrętowych silników

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2

Czyszczenie silnika benzynowego w samochodzie marki Fiat Punto 1.2 Jet Clean Tronic jest urządzeniem do czyszczenia wszystkich układów wtryskowych silników Diesla, a także silników benzynowych. Osady, które gromadzą się na elementach układów wtryskowych, a także w komorze

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI WYDZIAŁ MECHANICZNY

AKADEMIA MORSKA w GDYNI WYDZIAŁ MECHANICZNY AKADEMIA MORSKA w GDYNI WYDZIAŁ MECHANICZNY Nr 25 Przedmiot: Okrętowe silniki tłokowe I Kierunek/Poziom kształcenia: Forma studiów: Profil kształcenia: Specjalność: Mechanika i budowa maszyn/studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

PL B1. LANDI RENZO POLSKA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Józefów, PL BUP 23/15. FABIO GHIZZI, Zielonki Wieś, PL

PL B1. LANDI RENZO POLSKA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Józefów, PL BUP 23/15. FABIO GHIZZI, Zielonki Wieś, PL PL 224335 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224335 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 408041 (51) Int.Cl. F02M 37/10 (2006.01) F02M 43/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EGR A ZMNIEJSZENIE EMISJI SUBSTANCJI SZKODLIWYCH EGR SYSTEM AND THE PROBLEM OF REDUCING POLLUTANT EMISSION

SYSTEM EGR A ZMNIEJSZENIE EMISJI SUBSTANCJI SZKODLIWYCH EGR SYSTEM AND THE PROBLEM OF REDUCING POLLUTANT EMISSION JERZY JASKÓLSKI, PAWEŁ MIKODA, JAKUB ŁASOCHA SYSTEM EGR A ZMNIEJSZENIE EMISJI SUBSTANCJI SZKODLIWYCH EGR SYSTEM AND THE PROBLEM OF REDUCING POLLUTANT EMISSION Streszczenie Abstract Recyrkulacja spalin

Bardziej szczegółowo

Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim

Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim 1 Zasilanie wtryskowe paliwem lekkim Układy zasilania sterowane elektronicznie zastąpiły stosowane wcześniej układy sterowane mechanicznie lub sterowane częściowo elektronicznie.

Bardziej szczegółowo

Bilans cieplny silnika spalinowego

Bilans cieplny silnika spalinowego Układ zapłonowy Silniki Diesla nie wymagają dodatkowych urządzeń w celu wywołania zapłonu - powstaje on samoczynnie na skutek stworzonych warunków i odpowiedniego paliwa podatnego na samozapłon. Natomiast

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W1 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Układ prezentacji wykładów W1,W2,W3 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Effect of dual fuelling on selected operating parameters and emission of a turbocharged compression ignition engine

Effect of dual fuelling on selected operating parameters and emission of a turbocharged compression ignition engine Article citation info: RÓŻYCKI, A. Effect of dual fuelling on selected operating parameters and emission of a turbocharged compression ignition engine. Combustion Engines. 3, 5(3), -. ISSN 3-3. Andrzej

Bardziej szczegółowo

n) OPIS OCHRONNY PL 59587

n) OPIS OCHRONNY PL 59587 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej n) OPIS OCHRONNY PL 59587 WZORU UŻYTKOWEGO [2lj Numer zgłoszenia: 108290 @ Data zgłoszenia: 17.06.1998 13) Y1 @ Intel7:

Bardziej szczegółowo

KATALIZATOR DO PALIW

KATALIZATOR DO PALIW KATALIZATOR DO PALIW REDUXCO KATALIZATOR DO PALIW Katalizator REDUXCO jest stosowany jako dodatek do paliw węglowodorowych, jest substancją czynną zmniejszającą napięcie powierzchniowe węgla powodując

Bardziej szczegółowo

Zespól B-D Elektrotechniki

Zespól B-D Elektrotechniki Zespól B-D Elektrotechniki Laboratorium Elektroniki i Elektrotechniki Samochodowej Temat ćwiczenia: Badanie sondy lambda i przepływomierza powietrza w systemie Motronic Opracowanie: dr hab inż S DUER 39

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki π S, Temperatura gazów przed turbiną T 3 Model obliczeń

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów. Justyna Jaskółowska IMM. Techniki niskotemperaturowe w medycynie Gdańsk

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów. Justyna Jaskółowska IMM. Techniki niskotemperaturowe w medycynie Gdańsk Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów Techniki niskotemperaturowe w medycynie Justyna Jaskółowska IMM 2013-01-17 Gdańsk Spis treści 1. Kto pierwszy?... 3 2. Budowa i zasada działania... 5 3. Wady i

Bardziej szczegółowo

The CFD model of the mixture formation in the Diesel dual-fuel engine

The CFD model of the mixture formation in the Diesel dual-fuel engine Article citation info: PIETRYKOWSKI, K., et al. The CFD model of the mixture formation in the Diesel dual-fuel engine. Combustion Engines. 2013, 154(3), 476-482. ISSN 0138-0346. Konrad PIETRYKOWSKI Łukasz

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem

Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych Bezpieczeństwo użytkowania samochodów zasilanych wodorem prof. dr hab. inż. Andrzej Rusin dr inż. Katarzyna Stolecka bezbarwny,

Bardziej szczegółowo

LNG. Nowoczesne źródło energii. Liquid Natural Gas - Ekologiczne paliwo na dziś i jutro. Systemy. grzewcze

LNG. Nowoczesne źródło energii. Liquid Natural Gas - Ekologiczne paliwo na dziś i jutro. Systemy. grzewcze LG owoczesne źródło energii Liquid atural - Ekologiczne paliwo na dziś i jutro Systemy B Szanowni Państwo, W obecnych czasach obserwujemy stały wzrost zapotrzebowania na paliwa płynne oraz wzrost ich cen

Bardziej szczegółowo

INDICATING OF AN ENGINE FUELLED WITH CNG

INDICATING OF AN ENGINE FUELLED WITH CNG Journal of KONES Powertrain and Transport, Vol. 13, No. 3 INDICATING OF AN ENGINE FUELLED WITH CNG Andrzej Żółtowski Instytut Transportu Samochodowego ul. Jagiellońska 8, 3-31 Warszawa tel.:+48 22 8113231

Bardziej szczegółowo

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa

Układ napędowy. Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27. Zespół prądnic synchronicznych. Znamionowa prędkość obrotowa Układ napędowy Silnik spalinowy CAT C27 Typ silnika CAT C 27 Moc znamionowa Znamionowa prędkość obrotowa 708 kw 1800 obr/min Obroty biegu jałowego 600 obr/min Ilość i układ cylindrów V 12 Stopień sprężania

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

Inżynieria procesów przetwórstwa węgla, zima 15/16

Inżynieria procesów przetwórstwa węgla, zima 15/16 Inżynieria procesów przetwórstwa węgla, zima 15/16 Ćwiczenia 1 7.10.2015 1. Załóżmy, że balon ma kształt sfery o promieniu 3m. a. Jaka ilość wodoru potrzebna jest do jego wypełnienia, aby na poziomie morza

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPORÓW WEWNĘ TRZNYCH SILNIKA SPALINOWEGO

POMIARY OPORÓW WEWNĘ TRZNYCH SILNIKA SPALINOWEGO ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 2 (193) 2013 Mirosław Karczewski, Leszek Szczęch Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Mechaniczny, Instytut Pojazdów Mechanicznych i Transportu 00-908

Bardziej szczegółowo

GRANICA SPALANIA STUKOWEGO W DWUPALIWOWYM SILNIKU O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM KNOCK COMBUSTION LIMIT IN A TWO-FUEL DIESEL ENGINE

GRANICA SPALANIA STUKOWEGO W DWUPALIWOWYM SILNIKU O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM KNOCK COMBUSTION LIMIT IN A TWO-FUEL DIESEL ENGINE ANDRZEJ RÓŻYCKI Streszczenie Abstract GRANICA SPALANIA STUKOWEGO W DWUPALIWOWYM SILNIKU O ZAPŁONIE SAMOCZYNNYM KNOCK COMBUSTION LIMIT IN A TWO-FUEL DIESEL ENGINE W artykule opisano kryterium, za pomocą

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: TECHNIKA PROCESÓW SPALANIA

AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: TECHNIKA PROCESÓW SPALANIA AKADEMIA GÓRNICZO HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

PL B1. Zakłady Budowy Urządzeń Spalających ZBUS COMBUSTION Sp. z o.o.,głowno,pl BUP 04/06

PL B1. Zakłady Budowy Urządzeń Spalających ZBUS COMBUSTION Sp. z o.o.,głowno,pl BUP 04/06 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203050 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 369645 (51) Int.Cl. F23N 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 18.08.2004

Bardziej szczegółowo

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec

Reduktor dwustopniowy firmy Koltec Reduktor dwustopniowy firmy Koltec 1 króciec wlotowy LPG, 2 zawór regulacji ciśnienia w komorze I stopnia, 3 komora I stopnia, 4 komora II stopnia, 5 króciec wylotowy LPG, 6 zawór regulacji ciśnienia II

Bardziej szczegółowo

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o.

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o. Pilarki STIHL budowa i obsługa Andreas STIHL Spółka z o.o. Jednostka napędowa tłoki z dwoma pierścieniami uszczelniającymi łożysko czopu korbowego poddane specjalnej obróbce (karbonitrowanie) Zalety: długa

Bardziej szczegółowo

Tomasz P. Olejnik, Michał Głogowski Politechnika Łódzka

Tomasz P. Olejnik, Michał Głogowski Politechnika Łódzka Tomasz P. Olejnik, Michał Głogowski Politechnika Łódzka Agenda Wprowadzenie do problemu gospodarki energetycznej Teza Alternatywne (unikatowe) podejście Opis rozwiązania Postęp techniczny w przemyśle cukrowniczym,

Bardziej szczegółowo

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel.

DŁUGODYSTANSOWY. Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. DŁUGODYSTANSOWY Ekonomiczne rozwiązanie dla pokonujących długie trasy. Sterownik LPG/CNG do silników Diesel. Dodatkowe oszczędności Sterownik STAG Diesel jest alternatywną metodą zasilania do silników

Bardziej szczegółowo

ŠkodaSuperb 4 4 ŠKODA SUPERB W NAJMOCNIEJSZEJ ODSŁONIE

ŠkodaSuperb 4 4 ŠKODA SUPERB W NAJMOCNIEJSZEJ ODSŁONIE ŠKODA SUPERB W NAJMOCNIEJSZEJ ODSŁONIE Superb z napędem na dwie osie dostępny jest z trzema doskonałymi silnikami, ale dotknięcia prawdziwej moc można przede wszystkim doznać, kierując flagowym modelem

Bardziej szczegółowo

WPŁ YW PARAMETRÓW KONSTRUKCYJNYCH ROZPYLACZY NA W Ł A Ś CIWOŚ CI U Ż YTECZNE SILNIKA ZASILANEGO PALIWEM LOTNICZYM

WPŁ YW PARAMETRÓW KONSTRUKCYJNYCH ROZPYLACZY NA W Ł A Ś CIWOŚ CI U Ż YTECZNE SILNIKA ZASILANEGO PALIWEM LOTNICZYM ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 2 (193) 2013 Marek Rajewski Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Mechaniczny, Instytut Pojazdów Mechanicznych i Transportu 00-908 Warszawa, ul. ul.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 4 (187) 2011

ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 4 (187) 2011 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 4 (187) 2011 Marcin Zacharewicz Akademia Marynarki Wojennej BADANIA WSTĘPNE STANU TECHNICZNEGO NIEDOŁADOWANEGO SILNIKA OKRĘTOWEGO NA PODSTAWIE POMIARÓW

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skooczonych

Metoda Elementów Skooczonych Metoda Elementów Skooczonych Temat: Technologia wodorowa Prowadzący dr hab. Tomasz Stręk Wykonali Bartosz Wabioski Adam Karolewicz Wodór - wstęp W dzisiejszych czasach Wodór jest powszechnie uważany za

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr... Projekt z dnia... UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Zintegrowanego Planu Rozwoju Transportu Publicznego Aglomeracji Łódzkiej i upoważnienia Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Pakiet cetanowo-detergentowy do uszlachetniania olejów napędowych przyjaznych środowisku

Pakiet cetanowo-detergentowy do uszlachetniania olejów napędowych przyjaznych środowisku ENERGOCET 76 WPROWADZENIE Energocet 76 jest wielofunkcyjnym dodatkiem do paliwa Diesel stosowanym w celu ulepszenia wydajności paliwa i poprawienia dynamiki pojazdów. Dodatek ten spełnia następujące wymagania:

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH Okrętowe silniki spalinowe Na jednostkach pływających, jako silników napędu głównego używa się głównie: wysokoprężne, dwusuwowe, wolnoobrotowe;

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYNNIKÓW KONSTRUKCYJNYCH I EKSPLOATACYJNYCH NA EMISJĘ CO HC NOX Z SILNIKÓW SPALINOWYCH

WPŁYW CZYNNIKÓW KONSTRUKCYJNYCH I EKSPLOATACYJNYCH NA EMISJĘ CO HC NOX Z SILNIKÓW SPALINOWYCH WPŁYW CZYNNIKÓW KONSTRUKCYJNYCH I EKSPLOATACYJNYCH NA EMISJĘ CO HC NOX Z SILNIKÓW SPALINOWYCH Źródła emisji zanieczyszczeń z pojazdu: Można wyróżnić kilka głównych źródeł emisji: 1. układ wylotowy silnika

Bardziej szczegółowo

Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna

Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna Wykonała: Alicja Szkodo Prowadzący: dr inż. W. Targański 2012/2013

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WERYFIKACJI DOŚWIADCZALNEJ ZAMODELOWANYCH OBCIĄŻEŃ CIEPLNYCH WYBRANYCH ELEMENTÓW KOMORY SPALANIA DOŁADOWANEGO SILNIKA Z ZAPŁONEM SAMOCZYNNYM

KONCEPCJA WERYFIKACJI DOŚWIADCZALNEJ ZAMODELOWANYCH OBCIĄŻEŃ CIEPLNYCH WYBRANYCH ELEMENTÓW KOMORY SPALANIA DOŁADOWANEGO SILNIKA Z ZAPŁONEM SAMOCZYNNYM ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2012 Seria: TRANSPORT z. 77 Nr. Kol.1878 Aleksander HORNIK, Piotr GUSTOF KONCEPCJA WERYFIKACJI DOŚWIADCZALNEJ ZAMODELOWANYCH OBCIĄŻEŃ CIEPLNYCH WYBRANYCH ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1, Konrad Suprowicz 2 OCENA ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH W OPARCIU O ANALIZĘ WSKAŹNIKÓW PORÓWNAWCZYCH 1. Wprowadzenie Konstrukcje silników spalinowych

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych

Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Automatyzacja procesu odszraniania wentylatorowych chłodnic powietrza gorącymi parami czynnika w małych urządzeniach chłodniczych Andrzej Domian SUCHiKL GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Podkomitet ds. Przesyłu Paliw Gazowych 1. 334+A1:2011 Reduktory ciśnienia gazu dla ciśnień wejściowych do 100 bar 2. 1594:2014-02

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

Sławomir Dudek WPŁYW RECYRKULACJI SPALIN NA PARAMETRY SILNIKA O ZAPŁONIE ISKROWYM ZASILANEGO GAZEM ZIEMNYM

Sławomir Dudek WPŁYW RECYRKULACJI SPALIN NA PARAMETRY SILNIKA O ZAPŁONIE ISKROWYM ZASILANEGO GAZEM ZIEMNYM POLITECHNIKA KRAKOWSKA im TADEUSZA KOŚCIUSZKI WYDZIAŁ MECHANICZNY INSTYTUT POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I SILNIKÓW SPALINOWYCH KATEDRA SILNIKÓW SPECJALNYCH Sławomir Dudek WPŁYW RECYRKULACJI SPALIN NA PARAMETRY

Bardziej szczegółowo

Równomierność dawkowania oleju napędowego w silnikach dwupaliwowych

Równomierność dawkowania oleju napędowego w silnikach dwupaliwowych dr hab. inż. Zdzisław Stelmasiak prof. ATH Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej ul. Willowa 2, 43-39 Bielsko-Biała, Polska e-mail: zstelmasiak@ath.bielsko.pl

Bardziej szczegółowo

Temat: Wpływ właściwości paliwa na trwałość wtryskiwaczy silników jachtów motorowych

Temat: Wpływ właściwości paliwa na trwałość wtryskiwaczy silników jachtów motorowych 2013.01.30 Katedra Siłowni Morskich i Lądowych WOiO PG r.a. 2013/2014 Tematy prac dyplomowych studia stacjonarne I stopnia, Kierunki studiów: Oceanotechnika, Energetyka, Transport 1 Temat: Wpływ właściwości

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO

PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO PRÓBA POPRAWY WSKAŹNIKÓW EKONOMICZNYCH SILNIKA TURBODOŁADOWANEGO Janusz Mysłowski Politechnika Szczecińska,Katedra Eksploatacji Pojazdów Samochodowych Al.Piastów 19,70-310 Szczecin,Polska Tel.+ 48 91 4494811,

Bardziej szczegółowo

Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza

Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza Opracowanie tematu z przedmiotu: Techniki Niskotemperaturowe Temat: Skraplarka La Rouge a i skraplarka Gersza Opracowała: Katarzyna Kaczorowska Inżynieria Mechaniczno Medyczna, sem. 1, studia magisterskie

Bardziej szczegółowo

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL

Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Bloki wartości mierzonych sterownika -J361-, silnik AEH, AKL Blok wartości mierzonych 1 (funkcje podstawowe) 2. Temperatura płynu chłodzącego 3. Napięcie sondy lambda (0... 1 V) 4. Warunki nastaw podstawowych

Bardziej szczegółowo

S Y S T E M Y S P A L A N I A PALNIKI GAZOWE

S Y S T E M Y S P A L A N I A PALNIKI GAZOWE S Y S T E M Y S P A L A N I A PALNIKI GAZOWE Zaawansowana technologia Wysoka wydajność Palnik gazowy jest wyposażony w elektroniczny system zapłonu i rurę płomieniową, która jest wytwarzana ze specjalnego

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/SE99/02029 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: , PCT/SE99/02029 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 199883 (21) Numer zgłoszenia: 347572 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 09.11.1999 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych OBIEGI GAZOWE Obieg cykl przemian, po przejściu których stan końcowy czynnika jest identyczny ze stanem początkowym. Obrazem geometrycznym obiegu jest linia zamknięta. Dla obiegu termodynamicznego: przyrost

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Uszkodzenia świec zapłonowych

Slajd 1. Uszkodzenia świec zapłonowych Slajd 1 Uszkodzenia świec zapłonowych Slajd 2 ŚWIECA ZAPŁONOWA NORMALNIE ZUŻYTA. W normalnych warunkach eksploatacji izolator pokryty jest szaro-białym lub szaro-żółtawym nalotem mogącym przechodzić w

Bardziej szczegółowo