5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria"

Transkrypt

1 5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria Wiem, że nic nie wiem. Sokrates Wiedza (knowledge) jest pojęciem rozumianym przez prawie każdego i stąd też ma bardzo wiele znaczeń. Zajmiemy się tym bliżej jako że głównym produktem badań naukowych jest właśnie wiedza i jej zastosowania. 5.1 Wiedza, umiejętność W cytowanej już Encyklopedii Teorii Systemów, [Francois97], hasło wiedza w różnych skojarzeniach zajmuje 6 stron dużego trójszpaltowego formatu. Zacznijmy zatem od najprostszej definicji przytoczonej za słownikiem UNESCO; wiedza to wynik uczenia i poznawania sprawdzonego w praktyce. Wynik uczenia może być magazynowany w pamięci wiedzącego (knower) ale również zapamiętany na innym nośniku. Stąd też można stwierdzić iż wiedza jest tak różna od wiedzącego jak dane komputerowe od dysku, który je przechowuje. Wiedza jest do tego towarem, coraz cenniejszym w cywilizacji wiedzy. Możemy wiedzą handlować, wdrażać, nauczać, uczyć się, przypisywać jej różne reprezentacje i odkrywać nową wiedzę. Pozyskiwanie wiedzy jest wynikiem rekursywnej interakcji obserwatora z rzeczywistością wyposażonego w podstawowe funkcje umysłowe, (np. człowiek, sieć neuronowa, urządzenie sztucznej inteligencji). Interakcja ta stopniowo zmienia stan obserwatora do stanu stabilnego na danym poziomie błędu, czyli ostatecznego pozyskania danej porcji wiedzy. W ten sposób wykształcają się również algorytmy uczenia się. Pozyskana w ten sposób nowa wiedza ma różny sposób pewności, lepiej niezawodności. Jest to zależne od danego fragmentu rzeczywistości, a zwłaszcza pewności i niezawodności wypracowanych algorytmów uczenia się. Pozyskaniem wiedzy naukowej zajmiemy się w odrębnym punkcie Informacja jest częścią składową wiedzy (będziemy o tym dokładniej mówić w następnym rozdziale), jest ona opisowa i na ogół powstaje jako wynik odpowiedzi na następujące pytania; co, który, kto, ile, gdzie, kiedy. Wiedza natomiast jest instruktywna i przekazywana na ogół jako odpowiedź na pytania dotyczące aktywności (how to), zrobienia, zrozumienia, itp.. Czasami u niektórych ludzi wiedza jest nabyta, ale nie wprawiona w ruch, czyli mimo iż wiedza jest też instruktywna to ta ostatnie pętla nie jest uruchomiana i u nich wiedza jest nieoperacyjna. Wiedza jest też postrzegana i magazynowana dwojako, jako wiedza jawna (explicite) w podręcznikach, materiałach instruktażowych, itp. Drugi typ wiedzy ukrytej (tacit, implicit), lepiej nazwać umiejętnością (skill), którą trzeba nabyć w procesie interakcji z rzeczywistością. Można bowiem wiedzieć jak jeździć na rowerze, dobrze gotować, itd., ale sama wiedza tu nie wystarcza, potrzebna jest praktyka, a praktyka sprzęgnięta z inteligencją czyni mistrza.

2 5.2 Nauka inżynieria Umiejętności na wyższym poziomie mające podstawy wiedzy naukowej i zmierzające do przekształcania rzeczywistości to inżynieria. Idąc zaś śladem paradygmatu holistycznego możemy zastosować podejście systemowe badając i rozwijając morfologię naszej wiedzy i umiejętności tak jak na rys Ograniczając się do głównych dyscyplin naszego poznania mamy z jednej strony fizykę z jej elementarnymi pytaniami i energiami, aż do socjologii i filozofii z jej subtelną synergią współdziałania ludzi i grup ludzkich. Z drugiej strony w gałęzi umiejętności i inżynierii możemy rozpocząć od elementów najgrubszych jak w inżynierii rolniczej i budowlanej aż do inżynierii społecznej i inżynierii systemów. Całość jest zasilana ze wspólnych korzeni Ogólnej Teorii Systemów i częściowo filozofii tak jak na Rys Ta integracja jest to odzwierciedleniem stwierdzenia H. Seyle, twórcy znanej teorii stresu; W nauce nie ma wąsko ograniczonych dziedzin, są tylko wąsko ograniczeni pracownicy nauki, w przyrodzie zaś wszystkie dziedziny wiążą się ściśle z sąsiednimi i zachodzą na siebie. Rysunek 5.1 Wiedza i inżynieria w porządku hierarchicznym agregacji wiedzy i materii, [Cempel00,r3.2].

3 Jakby w ślad za tym zawołaniem jesteśmy obecnie świadkami powstawania dyscyplin inżynierskich zintegrowanych, takich jak; mechatronika = inżynieria mechaniczna + elektryczna + elektroniczna + informatyczna; bionika i bioinżynieria = biologia, biotechnologia, mechanika, elektronika, informatyka,; nanotechnologia = fizyka, chemia, biologia, inżynieria mechaniczna, elektroniczna, informatyczna, i to wszystko w skali nano = 10-9,, z konieczną samo replikacją w skali masowej. Jest jeszcze jedna istotna różnica miedzy nauką i inżynierią, tj. cel uprawiania i wynikający stąd rodzaj stawianych pytań. Skrótowo mówiąc celem nauki jest poznanie rzeczywistości, natomiast inżynierii jest przekształcanie rzeczywistości. Popatrzmy na to bliżej poprzez rodzaj stawianych pytań i uzyskiwanych odpowiedzi, bądź działań. Systemowe ujęcie świata z pewnością nam pomoże w odpowiedzi na ciąg pytań poznawczych, użytkowych, a nawet egzystencjonalnych, takich jakie każdy myślący (twórczy) człowiek stawia sobie od czasu do czasu, a oto one w układzie hierarchicznym. Pytania poznawcze - NAUKA 1. Co to jest? - wyróżnienie z uniwersum (ontologia). 2. Jakie to jest? - zgrubny (przybliżony) opis (epistemologia). 3. Jak to jest zbudowane model strukturalny (aksiologia). 4. Jak to działa? - model funkcjonalny (czarna, szara, lub biała skrzynka). 5. Jak to wykorzystać? ewentualne możliwe zastosowania (wartościowanie). Pytania aplikacyjne (pragmatyczne) - INŻYNIERIA 1 1. Co, jest potrzebne? - artykulacja użyteczności. 2. Czym to zaspokoić? - koncepcja zaspokojenia potrzeby. 3. Jak to skonstruować? - projektowanie (alternatywy). 4. Jak i gdzie to wyprodukować? - technologia i koszty. 5. Gdzie i jak to sprzedać? - rynek - marketing. 6. Jak to użytkować? -eksploatacja (cele, metody), obsługiwanie. 7. Jak to reużytkować? - recycling, kasacja. Autor ma nadzieję, że dzięki materiałom prezentowanym w tym skrypcie i przy uwzględnieniu podejścia systemowego w całym cyklu życia systemu, słuchacz lepiej potrafi odpowiedzieć na pytania poznawcze, inżynierskie i egzystencjonalne. Z pewnością łatwiej będzie jemu (nam) odpowiedzieć na naczelne pytanie, przed którym każdy z nas często staje, JAK I DLA KOGO ŻYĆ? Interesujące przemyślenia w tym sensie prezentuje Pogorzelski [Pogorzelski99,s33], pisze On jak niżej. Żyj zgodnie ze swym własnym umysłem, własną odwagą i na własną odpowiedzialność. Bowiem nadszedł czas by ludzie na ziemi stali się suwerenami, nie tylko w wielkich sprawach, ale również w sprawach codziennego myślenia, zachowania i działania, a nawet świadomości. 1 Inżynieria to oparta na podstawach naukowych metoda (technologia) przekształcania rzeczywistości dla dobra człowieka i jego otoczenia.

4 5.3 Metodologia pozyskiwania wiedzy naukowej Powstaje obecnie pytanie jak doszliśmy do takiego stanu wiedzy i umiejętności w nauce i w technologii, czy istniej wspólna metoda akwizycji lub pozyskiwania tej wiedzy? Sytuację tę wyjaśniają dobrze dwa kolejne rysunki [Natke93]. Pierwszy z Rys 5.2 przedstawia pozyskiwanie wiedzy w cyklu: eksperyment - teoria, znaczy to że eksperyment daje podstawowe fakty, z którego można zbudować model zaś jego rafinacja, ekstrapolacja i interpolacja stawia dalsze pytania jako podstawę do kolejnego eksperymentu i iteracyjnego poznania rzeczywistości. To diadyczne podejście do badania rzeczywistości jest w tej chwili coraz częściej uzupełniane do triady; eksperyment, teoria, symulacja. Możliwość symulacji w badaniach jest wynikiem splotu dwu nowych możliwości; mamy coraz dokładniejsze modele zjawisk i systemów z jednej strony, oraz rosnące możliwości obliczeniowe współczesnych komputerów. Symulacja to przede wszystkim środek do kontrakcji i/lub ekspansji czasoprzestrzeni, tak niezwykle niezbędnej w badaniach i użytkowaniu złożonych systemów. Jednak każdy model zawiera w sobie część wiedzy i część niepewności, co w zależności od rozmiaru problemu / systemu może znaleźć opis w rożnych kategoriach logiczno matematycznych. Od modelu czysto empirycznego jakościowego, poprzez różne stopnie analityczności modelu, aż do opisu statystycznego, czy nawet rozmytego przy dużej złożoności systemu. Będziemy o tym mówić bardziej szczegółowo w rozdziale 10 dotyczącym modelowania.

5 Rys. 5.2 Eksperymentalno teoretyczny sposób pozyskiwania wiedzy naukowej ze świata jako podróż na płaszczyźnie ignorancji, (rysunek 3.2 z e-skryptu)

6 Ten sposób pozyskiwania wiedzy jak na rysunku, nasz główny przedmiot zainteresowania bardzo sugestywny nota bene, uzupełnimy jeszcze dwoma bardziej szczegółowymi tabelami zatytułowanymi Knowledge Generation w wersji oryginalnej, [Francois97,s200]. Pierwsza z nich, lewa Tab. 5.1, przedstawia taksonomię2 empirycznego pozyskiwania wiedzy, natomiast druga, prawa strona tabeli 5.1, przedstawia podział nie empirycznych metod pozyskiwania wiedzy. Tab. 5.1 Szczegółowa taksonomia różnych sposobów pozyskiwania nowej wiedzy, [Francois97,s200]. 2 Taksonomia = systematyczne zasady podziału, szczególnie stosowane w biologii.

7 Tabele te warte są indywidualnego przemyślenia, patrząc zaś ogólnie można powiedzieć, że pierwsza z nich, przez empirię uznaje każdy eksperyment, zarówno w rzeczywistości materialnej jak i przeprowadzony w wirtualnym świecie modelowania i symulacji 3. Symulacja komputerowa, zwana często eksperymentem numerycznym, jest tu najprostszą formą zastosowania technologii informatycznych i bogatej już rzeczywistości wirtualnej 4 (Virtual Reality VR), możliwej do zastosowania w tych symulacjach. Źródło wiedzy dla lewej części tabeli nie leży w świecie materialnym jak poprzednio, ale dotyczy przetwarzania, również obliczeniowego, wiedzy już posiadanej bądź przewidywanej (antycypacja stanu), a nawet hipotetycznej. Chodzi tu o nowe spojrzenie na istniejącą wiedzę, nową jej organizację, dedykowane przetworzenie, itd.. Używane tu modele sięgają od prostych deterministycznych, do modeli niepewnych zjawisk masowych, z udziałem metod wnioskowania statystycznego, logiki rozmytej, sztucznej inteligencji, itp. Z powyższego krótkiego przeglądu widać całe bogactwo współczesnych sposobów pozyskiwania nowej wiedzy ze świata realnego, oraz pozyskiwanie nowej wiedzy z dedykowanego przetworzenia wiedzy już istniejącej. W niektórych przypadkach wygląda to już tak, jak w powieściach science fiction, człowiek generuje pomysł, a inteligentny agent 5 sprawdza wszystkie możliwości rozwiązania i proponuje nowe. 5.4 Podsumowanie Dowiedzieliśmy co to jest wiedza, nauka, umiejętność i inżynieria, że celem pierwszym nauki jest poznanie, a inżynierii zaspokajanie potrzeb i tworzenie nowej rzeczywistości. W jednym i drugim zaś przypadku trzeba uprawiać badania naukowe. Wynika stąd optymalny sposób pozyskiwania wiedzy, przedstawiony na płaszczyźnie ignorancji, z trójczłonowym cyklem pozyskiwania wiedzy (triadą): teoria eksperyment symulacja. 5.5 Problemy 1. Pokaż różnicę w sposobie pozyskiwania wiedzy w nauce, inżynierii i sztuce. 2.Co jest wspólnego w tych trzech dziedzinach aktywności ludzkiej? 3 Czy postęp w tych trzech dziedzinach jest wzajemnie uwarunkowany? 4 Zweryfikuj poniższą hipotezę. Nauki empiryczne operują zaobserwowanymi faktami i zasadami, a filozofia i sztuka opiniami; np. Plato, Derida, powiedział, napisał, itd. 3 Więcej o symulacji i rzeczywistości wirtualnej patrz rozdział 10 ty. 4 Wirtualna rzeczywistość = zaawansowany typ symulacji sensorycznej, w której pracuje operator i stanowi jego bezpośrednie techniczne rozszerzenie procesów myślowych, [Kerckhove96,s99]. 5 Agent = najprościej, inteligentny program realizujący zlecone zadanie, np. roboty internetowe wyszukujące informacje w sieci.

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabele odniesień efektów kształcenia)

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych (tabele odniesień efektów kształcenia) Załącznik nr 7 do uchwały nr 514 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia kierunkowych Po ukończeniu studiów absolwent : efektów kształcenia

Kierunkowe efekty kształcenia kierunkowych Po ukończeniu studiów absolwent : efektów kształcenia Załącznik nr 2 do uchwały nr 437/06 /2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Edukacja techniczno-informatyczna poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku)

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku) PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH III STOPNIA Informatyka (nazwa kierunku) 1. OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA: 1) Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia (EKK) do obszarowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku

UCHWAŁA NR 26/2016. SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku UCHWAŁA NR 26/2016 SENATU AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ im. Bohaterów Westerplatte z dnia 02 czerwca 2016 roku w sprawie: określenia efektów kształcenia dla kierunku Mechatronika studia II stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Mechatronika Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne. Wykład Ćwiczenia

Kierunek: Mechatronika Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne. Wykład Ćwiczenia Wydział: Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Kierunek: Mechatronika Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Rocznik: 2015/2016 Język wykładowy: Polski Semestr 1 RME-1-103-s Podstawy

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR

STUDIA I MONOGRAFIE NR STUDIA I MONOGRAFIE NR 21 WYBRANE ZAGADNIENIA INŻYNIERII WIEDZY Redakcja naukowa: Andrzej Cader Jacek M. Żurada Krzysztof Przybyszewski Łódź 2008 3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 7 SYSTEMY AGENTOWE W E-LEARNINGU

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA. Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka

Uniwersytet Śląski. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA. Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka Uniwersytet Śląski Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach PROGRAM KSZTAŁCENIA Studia III stopnia (doktoranckie) kierunek Informatyka (przyjęty przez Radę Wydziału Informatyki i Nauki o Materiałach w

Bardziej szczegółowo

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI

Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Elementy filozofii i metodologii INFORMATYKI Filozofia INFORMATYKA Metodologia Wykład 1. Wprowadzenie. Filozofia, metodologia, informatyka Czym jest FILOZOFIA? (objaśnienie ogólne) Filozofią nazywa się

Bardziej szczegółowo

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc.

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc. Lp. Przedmiot Załącznik Nr 1 do Uchwały nr XX Rady Wydziału Nauk Technicznych z dnia 29 maja 2013 roku Program i plan kształcenia dla studiów doktoranckich - stacjonarnych w dyscyplinie inżynieria rolnicza.

Bardziej szczegółowo

Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja

Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja 120327 Obszar kształcenia: nauki techniczne. Dziedzina: nauki techniczne. Dyscyplina: Informatyka. MNiSW WI PP Symb. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku "Informatyka"

Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku Informatyka Wydział Informatyki Politechniki Białostockiej Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku "Informatyka" Załącznik do Uchwały nr 45/2012 Rady Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej z dnia

Bardziej szczegółowo

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ

O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ O badaniach nad SZTUCZNĄ INTELIGENCJĄ Jak określa się inteligencję naturalną? Jak określa się inteligencję naturalną? Inteligencja wg psychologów to: Przyrodzona, choć rozwijana w toku dojrzewania i uczenia

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Mechatronika

Efekty kształcenia dla kierunku Mechatronika Załącznik nr 19 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów automatyka i robotyka należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk technicznych i jest powiązany z takimi kierunkami studiów jak: mechanika

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW NA KIERUNKU INFORMATYKA STUDIA INŻYNIERSKIE SEMESTR: I

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW NA KIERUNKU INFORMATYKA STUDIA INŻYNIERSKIE SEMESTR: I SEMESTR: I 1. Język angielski Z 18 1 PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Analiza matematyczna i algebra liniowa E Z 30 15 5 2. Podstawy elektrotechniki Z 10 1 3. Podstawy elektroniki i miernictwa 1 Z 10 2 1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia Studia pierwszego stopnia I rok Matematyka dyskretna 30 30 Egzamin 5 Analiza matematyczna 30 30 Egzamin 5 Algebra liniowa 30 30 Egzamin 5 Statystyka i rachunek prawdopodobieństwa 30 30 Egzamin 5 Opracowywanie

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 -learning INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA ( UKŁADZI ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄC SIĘ ROKU AKADMICKIM 2015/16 Rok I Zajęcia dydaktyczne obligatoryjne ybrane zagadnienia matematyki

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 WIEDZA Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie ponadlicealnym) Zaawansowana wiedza z fizyki, chemii; wyspecjalizowana

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 24/2012 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r.

Uchwała nr 24/2012 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r. Uchwała nr 24/2012 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie: określenia efektów kształcenia dla kierunku informatyka i agroinżynieria o profilu ogólnoakademickim

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami. Kierunkowy efekt kształcenia - opis

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami. Kierunkowy efekt kształcenia - opis EFEKTY KSZTAŁCENIA (INFORMATYKA I ST) 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol Kierunkowy efekt kształcenia - opis Odniesienie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Test kwalifikacyjny obejmuje weryfikację efektów kształcenia oznaczonych kolorem szarym, efektów: K_W4 (!), K_W11-12, K_W15-16,

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów Inżynieria bezpieczeństwa 1 studia pierwszego stopnia A profil ogólnoakademicki specjalność Inżynieria Ochrony i Zarządzanie Kryzysowe (IOZK) Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych Załącznik 2a Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych i nauk przyrodniczych Kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA, studia stacjonarne pierwszego stopnia, profil ogólnoakademicki Obszarowe efekty

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar kształcenia Profil kształcenia Poziom kształcenia Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Odnawialne źródła energii i gospodarka odpadami Specjalności: Stopień : studia II stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA SYSTEMÓW wykład 4 MODELE SYSTEMÓW MODELOWANIE I SYMULACJA. Autor: dr inż. ROMAN DOMAŃSKI

INŻYNIERIA SYSTEMÓW wykład 4 MODELE SYSTEMÓW MODELOWANIE I SYMULACJA. Autor: dr inż. ROMAN DOMAŃSKI 1 INŻYNIERIA SYSTEMÓW wykład 4 MODELE SYSTEMÓW MODELOWANIE I SYMULACJA Autor: dr inż. ROMAN DOMAŃSKI Literatura 2 CEMPEL Czesław Teoria i inżynieria systemów zasady i zastosowania myślenia systemowego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie: 1) określenia przez Senat efektów kształcenia dla programu

Bardziej szczegółowo

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji Spis treści Przedmowa 11 1. Kreowanie systemu zarządzania wiedzą w organizacji 13 1.1. Istota systemu zarządzania wiedzą 13 1.2. Cechy dobrego systemu zarządzania wiedzą 16 1.3. Czynniki determinujące

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH NAZWA WYDZIAŁU: WYDZIAŁ INŻYNIERII LĄDOWEJ I ŚRODOWISKA NAZWA KIERUNKU: TRANSPORT POZIOM KSZTAŁCENIA: STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL KSZTAŁCENIA: OGÓLNOAKADEMICKI

Bardziej szczegółowo

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy Definicje owanie i symulacja owanie zastosowanie określonej metodologii do stworzenia i weryfikacji modelu dla danego rzeczywistego Symulacja zastosowanie symulatora, w którym zaimplementowano model, do

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Kierunkowy efekt

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROGRAMU KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: MECHATRONIKA

DOKUMENTACJA PROGRAMU KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: MECHATRONIKA DOKUMENTACJA PROGRAMU KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: MECHATRONIKA Spis treści: 1. Ogólna charakterystyka prowadzonych studiów 2. Efekty kształcenia 3. Program studiów 4. Warunki realizacji programu

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 11/2013/II Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla menedżerskich studiów podyplomowych Master of Business Administration (MBA) prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ma podstawową wiedzę prawną i ekonomiczną związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze produkcyjnym lub usługowym

ma podstawową wiedzę prawną i ekonomiczną związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze produkcyjnym lub usługowym Załącznik nr 1 do uchwały nr 100/2013 Senatu UP Efekty kształcenia dla kierunku studiów inżynieria rolnicza i ich odniesienie do efektów obszarowych Wydział prowadzący kierunek: Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii

Bardziej szczegółowo

Informatyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja

Informatyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja Informatyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja 120327 Obszar kształcenia: nauki techniczne. Dziedzina: nauki techniczne. Dyscyplina: Informatyka. MNiSW WI PP Symb. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki

efekty kształcenia dla kierunku Elektronika studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Opis efektów dla kierunku Elektronika Studia stacjonarne drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K (po podkreślniku)

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie z fizyki dla klasy I:

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie z fizyki dla klasy I: Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie z fizyki dla klasy I: I. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczającą poza zakres materiału programowego, która

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn Załącznik nr 17 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Matryca pokrycia efektów kształcenia. Efekty kształcenia w zakresie wiedzy (cz. I)

Matryca pokrycia efektów kształcenia. Efekty kształcenia w zakresie wiedzy (cz. I) Matryca pokrycia efektów kształcenia Matryca dla przedmiotów realizowanych na kierunku Informatyka i Ekonometria (z wyłączeniem przedmiotów realizowanych w ramach specjalności oraz przedmiotów swobodnego

Bardziej szczegółowo

Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki)

Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) Automatyka i Robotyka, studia II stopnia (profil ogólnoakademicki) Obszar kształcenia: nauki techniczne. Dziedzina: nauki techniczne. Dyscyplina: Automatyka i Robotyka MNiSW WI PP Symb. Efekt kształcenia

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA. PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-go STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM A K L S P

INFORMATYKA. PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-go STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM A K L S P Rok I Zajęcia dydaktyczne obligatoryjne INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NIESTACJONARNYCH 2-go STOPNIA ( UKŁADZIE ROCZNYM) ybrane zagadnienia matematyki wyższej Logika i teoria mnogości dla informatyków Zaawansowane

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 183/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r.

Uchwała nr 183/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r. Uchwała nr 183/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie: utworzenia kierunku ekoenergetyka na poziomie studiów drugiego stopnia, prowadzonego na Wydziale Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

15 tyg. 15 tyg. w tym laborat. ECTS. laborat. semin. semin. ćwicz. ćwicz. wykł. ECTS. w tym laborat. 15 tyg. ECTS. laborat. semin. semin. ćwicz.

15 tyg. 15 tyg. w tym laborat. ECTS. laborat. semin. semin. ćwicz. ćwicz. wykł. ECTS. w tym laborat. 15 tyg. ECTS. laborat. semin. semin. ćwicz. Lp. Nazwa modułu Kod modułu E/Z I Treści podstawowe P 01 Matematyka 1 01 101P01 E 60 30 30 0 0 6 30 30 6 02 Matematyka 2 01 201P02 E 60 30 30 0 0 6 30 30 6 03 Fizyka z elementami biofizyki 02 102P03 E

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 16 do uchwały nr 437 /06 /2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Mechatronika poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn

Efekty kształcenia dla kierunku Mechanika i budowa maszyn Załącznik nr 18 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta studia drugiego stopnia ogólnoakademicki magister inżynier 1. Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ TRANSPORTU I INFORMATYKI TRANSPORT II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI

WYDZIAŁ TRANSPORTU I INFORMATYKI TRANSPORT II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Nazwa kierunku Poziom Profil Symbole efektów na kierunku WYDZIAŁ TRANSPORTU I INFORMATYKI TRANSPORT II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2010/2011 data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i podpis dziekana ydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia wyższe prowadzone

Bardziej szczegółowo

ZORIENTOWANA OBSZAROWO MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA (EK0) W ODNIESIENIU DO MODUŁÓW KSZTAŁCENIA [PRZEDMIOTÓW] NAUK TECHNICZNYCH

ZORIENTOWANA OBSZAROWO MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA (EK0) W ODNIESIENIU DO MODUŁÓW KSZTAŁCENIA [PRZEDMIOTÓW] NAUK TECHNICZNYCH ZORIENTOWANA OBSZAROWO MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA (EK0) W ODNIESIENIU DO MODUŁÓW KSZTAŁCENIA [PRZEDMIOTÓW] Nazwa Wydziału: Wydział Gospodarki Przestrzennej i Infrastruktury Nazwa kierunku studiów: gospodarka

Bardziej szczegółowo

Plan studiów dla kierunku:

Plan studiów dla kierunku: Plan studiów dla kierunku: INFORMATYKA Specjalności: Bezpieczeństwo sieciowych systemów informatycznych, Informatyka techniczna, Technologie internetowe i techniki multimedialne Ogółem Semestr 1 Semestr

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 4/2014/I Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 23 stycznia 2014 r.

Uchwała Nr 4/2014/I Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 23 stycznia 2014 r. Uchwała Nr 4/2014/I Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów pierwszego stopnia na kierunku inżynieria odnawialnych źródeł energii,

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych

Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych Załącznik do uchwały nr 376/2012 Senatu UP Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych Wydział prowadzący kierunek: Wydział Rolnictwa i

Bardziej szczegółowo

Wiedza. P1P_W01 S1P_W05 K_W03 Zna podstawowe prawa fizyki i chemii pozwalające na wyjaśnianie zjawisk i procesów zachodzących w przestrzeni

Wiedza. P1P_W01 S1P_W05 K_W03 Zna podstawowe prawa fizyki i chemii pozwalające na wyjaśnianie zjawisk i procesów zachodzących w przestrzeni Załącznik nr 1 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia - profil praktyczny studia inżynierskie Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu Załącznik nr 1 do Uchwały nr 9/12 Rady Instytutu Inżynierii Technicznej PWSTE w Jarosławiu z dnia 30 marca 2012r Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU

Bardziej szczegółowo

K A T E D R A IN F O R M A T Y K I I M E T O D K O M P U T E R O W Y C H UNIWERSYTET PEDAGOGICZNY W KRAKOWIE

K A T E D R A IN F O R M A T Y K I I M E T O D K O M P U T E R O W Y C H UNIWERSYTET PEDAGOGICZNY W KRAKOWIE 1. Kierunek: Informatyka 2. Obszar kształcenia: X nauki ścisłe 3. Sylwetka absolwenta: Studia pierwszego stopnia na kierunku Informatyka przygotowują absolwentów w zakresie treści matematycznych niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Kierunek:Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia

Kierunek:Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia :Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia Podstawy prawne. 1 15 1 Podstawy ekonomii. 1 15 15 2 Metody uczenia się i studiowania. 1 15 1 Środowisko programisty. 1 30 3 Komputerowy

Bardziej szczegółowo

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI - budowa programów na bazie efektów kształcenia W A R S Z T A T Y DLA NAUK PRZYRODNICZYCH PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI PLAN WARSZTATÓW przygotowano

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH 1. Przedmiot nie wymaga przedmiotów poprzedzających 2. Treść przedmiotu Proces i cykl decyzyjny. Rola modelowania matematycznego w procesach decyzyjnych.

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 12 do uchwały nr 437/ 06 /2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Inżynieria bezpieczeństwa poziom profil tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Załącznik do uchwały Nr 000-8/4/2012 Senatu PRad. z dnia 28.06.2012r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Nazwa wydziału: Wydział Transportu i Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności :

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności : INFORMATYKA Studia I stopnia Celem kształcenia na I stopniu studiów kierunku Informatyka jest odpowiednie przygotowanie absolwenta z zakresu ogólnych zagadnień informatyki. Absolwent powinien dobrze rozumieć

Bardziej szczegółowo

TERMINOLOGIA. Język dyscypliny zbiór terminów wraz z objaśnieniami

TERMINOLOGIA. Język dyscypliny zbiór terminów wraz z objaśnieniami Dyscyplina gałąź nauki lub wiedzy TERMINOLOGIA Język dyscypliny zbiór terminów wraz z objaśnieniami Termin wyraz lub połączenie wyrazowe o specjalnym, konwencjonalnie ustalonym znaczeniu naukowym lub technicznym

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych

Odniesienie do efektów kształcenia w obszarze kształcenia w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych Wydział Biotechnologii i Hodowli Zwierząt Nazwa kierunku studiów: bioinformatyka Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Obszar kształcenia: w zakresie nauk przyrodniczych

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2010/2011 data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i podpis dziekana ydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia wyższe prowadzone

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Tadeusz Kasprowicz 1 http://sipb.sggw.pl Warszawa 2014 1. Wprowadzenie INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Przedsięwzięcie budowlane [1, 2, 3] to splot współzależnych działań, których celem jest zaspokojenie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PRZEDMIOTÓW OBOWIĄZKOWYCH ZAWARTYCH W STANDARDACH KSZTAŁCENIA

WYKAZ PRZEDMIOTÓW OBOWIĄZKOWYCH ZAWARTYCH W STANDARDACH KSZTAŁCENIA STANDARDACH KSZTAŁCENIA (Rozporządzenie MNiSzW z dnia 12.07.2007 r. Dz.U.Nr 164) Studia stacjonarne i niestacjonarne I stopnia X) EKONOMIA Matematyka, statystyka opisowa, ekonometria, mikroekonomia, podstawy

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Podstawy programowania 15 30 45 1 7. Systemy operacyjne 20 25 45 5

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Podstawy programowania 15 30 45 1 7. Systemy operacyjne 20 25 45 5 razem razem INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH ( U K Ł A D Z I R O C Z N Y M ) Rok I Zajęcia dydaktyczne obligatoryjne Podstawy programowania 15 30 45 1 7 Systemy operacyjne 20 25 45 5 Teoretyczne

Bardziej szczegółowo

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH

METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH METODY I TECHNIKI BADAŃ SPOŁECZNYCH Schemat poznania naukowego TEORIE dedukcja PRZEWIDYWANIA Świat konstrukcji teoret Świat faktów empirycznych Budowanie teorii Sprawdzanie FAKTY FAKTY ETAPY PROCESU BADAWCZEGO

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia

Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Efekty kształcenia dla kierunku studiów Inżynieria 2 studia drugiego stopnia A profil ogólnoakademicki specjalność Technika i Organizacja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (TOBHP) Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie Wykaz tabel Wykaz rysunków Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Wprowadzenie do eksploracji danych 1.2. Natura zbiorów danych 1.3. Rodzaje struktur: modele i wzorce 1.4. Zadania eksploracji danych 1.5. Komponenty

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I METALURGII

WYDZIAŁ INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I METALURGII Katowice, ul. Krasińskiego 8, tel. 32 603 41 023, e-mail: rmbos@polsl.pl (S I i II, NW II) kierunek studiów: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA kryteria przyjęć matematyka z egzaminu maturalnego I stopnia z tytułem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2010/2011 data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i podpis dziekana ydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia wyższe prowadzone

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Opis efektów kształcenia dla kierunku bezpieczeństwo narodowe I stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok 1969, gdy w firmie Yasakawa Electronic z Japonii wszczęto

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria Szkoła wyższa prowadząca kierunek studiów: Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia w zakresie:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: INTELIGENTNE SYSTEMY OBLICZENIOWE Systems Based on Computational Intelligence Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności informatyka medyczna Rodzaj

Bardziej szczegółowo

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia Załącznik nr 5 do uchwały nr 514 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Matryca weryfikacji efektów kształcenia - studia III stopnia

Matryca weryfikacji efektów kształcenia - studia III stopnia Ocena publicznej obrony pracy doktorskiej Ocena rozprawy doktorskiej Ocena opublikowanych prac naukowych Ocena uzyskanych projektów badawczych Ocena przygotowania referatu na konferencję Ocena wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Uchwała Nr 356/96 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z 28 listopada 1996 r. dotycząca nadawania tytułów

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. Ma podstawową wiedzę niezbędną do rozumienia ekonomicznych i innych pozatechnicznych uwarunkowań działalności inżynierskiej.

WIEDZA. Ma podstawową wiedzę niezbędną do rozumienia ekonomicznych i innych pozatechnicznych uwarunkowań działalności inżynierskiej. Efekty kształcenia dla kierunku: LOGISTYKA Wydział: ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA nazwa kierunku studiów: Logistyka poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol K1A_W01

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Studia podyplomowe: Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Głównym celem studiów podyplomowych Nauczanie biologii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych jest przekazanie słuchaczom

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015-16

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015-16 Rok I INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH ( UKŁADZI ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄC SIĘ ROKU AKADMICKIM 2015-16 Podstawy programowania 15 30 45 1 7 Systemy operacyjne 15 25 40 5 Teoretyczne podstawy

Bardziej szczegółowo