5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria"

Transkrypt

1 5. Wiedza, Nauka, Umiejętność, Inżynieria Wiem, że nic nie wiem. Sokrates Wiedza (knowledge) jest pojęciem rozumianym przez prawie każdego i stąd też ma bardzo wiele znaczeń. Zajmiemy się tym bliżej jako że głównym produktem badań naukowych jest właśnie wiedza i jej zastosowania. 5.1 Wiedza, umiejętność W cytowanej już Encyklopedii Teorii Systemów, [Francois97], hasło wiedza w różnych skojarzeniach zajmuje 6 stron dużego trójszpaltowego formatu. Zacznijmy zatem od najprostszej definicji przytoczonej za słownikiem UNESCO; wiedza to wynik uczenia i poznawania sprawdzonego w praktyce. Wynik uczenia może być magazynowany w pamięci wiedzącego (knower) ale również zapamiętany na innym nośniku. Stąd też można stwierdzić iż wiedza jest tak różna od wiedzącego jak dane komputerowe od dysku, który je przechowuje. Wiedza jest do tego towarem, coraz cenniejszym w cywilizacji wiedzy. Możemy wiedzą handlować, wdrażać, nauczać, uczyć się, przypisywać jej różne reprezentacje i odkrywać nową wiedzę. Pozyskiwanie wiedzy jest wynikiem rekursywnej interakcji obserwatora z rzeczywistością wyposażonego w podstawowe funkcje umysłowe, (np. człowiek, sieć neuronowa, urządzenie sztucznej inteligencji). Interakcja ta stopniowo zmienia stan obserwatora do stanu stabilnego na danym poziomie błędu, czyli ostatecznego pozyskania danej porcji wiedzy. W ten sposób wykształcają się również algorytmy uczenia się. Pozyskana w ten sposób nowa wiedza ma różny sposób pewności, lepiej niezawodności. Jest to zależne od danego fragmentu rzeczywistości, a zwłaszcza pewności i niezawodności wypracowanych algorytmów uczenia się. Pozyskaniem wiedzy naukowej zajmiemy się w odrębnym punkcie Informacja jest częścią składową wiedzy (będziemy o tym dokładniej mówić w następnym rozdziale), jest ona opisowa i na ogół powstaje jako wynik odpowiedzi na następujące pytania; co, który, kto, ile, gdzie, kiedy. Wiedza natomiast jest instruktywna i przekazywana na ogół jako odpowiedź na pytania dotyczące aktywności (how to), zrobienia, zrozumienia, itp.. Czasami u niektórych ludzi wiedza jest nabyta, ale nie wprawiona w ruch, czyli mimo iż wiedza jest też instruktywna to ta ostatnie pętla nie jest uruchomiana i u nich wiedza jest nieoperacyjna. Wiedza jest też postrzegana i magazynowana dwojako, jako wiedza jawna (explicite) w podręcznikach, materiałach instruktażowych, itp. Drugi typ wiedzy ukrytej (tacit, implicit), lepiej nazwać umiejętnością (skill), którą trzeba nabyć w procesie interakcji z rzeczywistością. Można bowiem wiedzieć jak jeździć na rowerze, dobrze gotować, itd., ale sama wiedza tu nie wystarcza, potrzebna jest praktyka, a praktyka sprzęgnięta z inteligencją czyni mistrza.

2 5.2 Nauka inżynieria Umiejętności na wyższym poziomie mające podstawy wiedzy naukowej i zmierzające do przekształcania rzeczywistości to inżynieria. Idąc zaś śladem paradygmatu holistycznego możemy zastosować podejście systemowe badając i rozwijając morfologię naszej wiedzy i umiejętności tak jak na rys Ograniczając się do głównych dyscyplin naszego poznania mamy z jednej strony fizykę z jej elementarnymi pytaniami i energiami, aż do socjologii i filozofii z jej subtelną synergią współdziałania ludzi i grup ludzkich. Z drugiej strony w gałęzi umiejętności i inżynierii możemy rozpocząć od elementów najgrubszych jak w inżynierii rolniczej i budowlanej aż do inżynierii społecznej i inżynierii systemów. Całość jest zasilana ze wspólnych korzeni Ogólnej Teorii Systemów i częściowo filozofii tak jak na Rys Ta integracja jest to odzwierciedleniem stwierdzenia H. Seyle, twórcy znanej teorii stresu; W nauce nie ma wąsko ograniczonych dziedzin, są tylko wąsko ograniczeni pracownicy nauki, w przyrodzie zaś wszystkie dziedziny wiążą się ściśle z sąsiednimi i zachodzą na siebie. Rysunek 5.1 Wiedza i inżynieria w porządku hierarchicznym agregacji wiedzy i materii, [Cempel00,r3.2].

3 Jakby w ślad za tym zawołaniem jesteśmy obecnie świadkami powstawania dyscyplin inżynierskich zintegrowanych, takich jak; mechatronika = inżynieria mechaniczna + elektryczna + elektroniczna + informatyczna; bionika i bioinżynieria = biologia, biotechnologia, mechanika, elektronika, informatyka,; nanotechnologia = fizyka, chemia, biologia, inżynieria mechaniczna, elektroniczna, informatyczna, i to wszystko w skali nano = 10-9,, z konieczną samo replikacją w skali masowej. Jest jeszcze jedna istotna różnica miedzy nauką i inżynierią, tj. cel uprawiania i wynikający stąd rodzaj stawianych pytań. Skrótowo mówiąc celem nauki jest poznanie rzeczywistości, natomiast inżynierii jest przekształcanie rzeczywistości. Popatrzmy na to bliżej poprzez rodzaj stawianych pytań i uzyskiwanych odpowiedzi, bądź działań. Systemowe ujęcie świata z pewnością nam pomoże w odpowiedzi na ciąg pytań poznawczych, użytkowych, a nawet egzystencjonalnych, takich jakie każdy myślący (twórczy) człowiek stawia sobie od czasu do czasu, a oto one w układzie hierarchicznym. Pytania poznawcze - NAUKA 1. Co to jest? - wyróżnienie z uniwersum (ontologia). 2. Jakie to jest? - zgrubny (przybliżony) opis (epistemologia). 3. Jak to jest zbudowane model strukturalny (aksiologia). 4. Jak to działa? - model funkcjonalny (czarna, szara, lub biała skrzynka). 5. Jak to wykorzystać? ewentualne możliwe zastosowania (wartościowanie). Pytania aplikacyjne (pragmatyczne) - INŻYNIERIA 1 1. Co, jest potrzebne? - artykulacja użyteczności. 2. Czym to zaspokoić? - koncepcja zaspokojenia potrzeby. 3. Jak to skonstruować? - projektowanie (alternatywy). 4. Jak i gdzie to wyprodukować? - technologia i koszty. 5. Gdzie i jak to sprzedać? - rynek - marketing. 6. Jak to użytkować? -eksploatacja (cele, metody), obsługiwanie. 7. Jak to reużytkować? - recycling, kasacja. Autor ma nadzieję, że dzięki materiałom prezentowanym w tym skrypcie i przy uwzględnieniu podejścia systemowego w całym cyklu życia systemu, słuchacz lepiej potrafi odpowiedzieć na pytania poznawcze, inżynierskie i egzystencjonalne. Z pewnością łatwiej będzie jemu (nam) odpowiedzieć na naczelne pytanie, przed którym każdy z nas często staje, JAK I DLA KOGO ŻYĆ? Interesujące przemyślenia w tym sensie prezentuje Pogorzelski [Pogorzelski99,s33], pisze On jak niżej. Żyj zgodnie ze swym własnym umysłem, własną odwagą i na własną odpowiedzialność. Bowiem nadszedł czas by ludzie na ziemi stali się suwerenami, nie tylko w wielkich sprawach, ale również w sprawach codziennego myślenia, zachowania i działania, a nawet świadomości. 1 Inżynieria to oparta na podstawach naukowych metoda (technologia) przekształcania rzeczywistości dla dobra człowieka i jego otoczenia.

4 5.3 Metodologia pozyskiwania wiedzy naukowej Powstaje obecnie pytanie jak doszliśmy do takiego stanu wiedzy i umiejętności w nauce i w technologii, czy istniej wspólna metoda akwizycji lub pozyskiwania tej wiedzy? Sytuację tę wyjaśniają dobrze dwa kolejne rysunki [Natke93]. Pierwszy z Rys 5.2 przedstawia pozyskiwanie wiedzy w cyklu: eksperyment - teoria, znaczy to że eksperyment daje podstawowe fakty, z którego można zbudować model zaś jego rafinacja, ekstrapolacja i interpolacja stawia dalsze pytania jako podstawę do kolejnego eksperymentu i iteracyjnego poznania rzeczywistości. To diadyczne podejście do badania rzeczywistości jest w tej chwili coraz częściej uzupełniane do triady; eksperyment, teoria, symulacja. Możliwość symulacji w badaniach jest wynikiem splotu dwu nowych możliwości; mamy coraz dokładniejsze modele zjawisk i systemów z jednej strony, oraz rosnące możliwości obliczeniowe współczesnych komputerów. Symulacja to przede wszystkim środek do kontrakcji i/lub ekspansji czasoprzestrzeni, tak niezwykle niezbędnej w badaniach i użytkowaniu złożonych systemów. Jednak każdy model zawiera w sobie część wiedzy i część niepewności, co w zależności od rozmiaru problemu / systemu może znaleźć opis w rożnych kategoriach logiczno matematycznych. Od modelu czysto empirycznego jakościowego, poprzez różne stopnie analityczności modelu, aż do opisu statystycznego, czy nawet rozmytego przy dużej złożoności systemu. Będziemy o tym mówić bardziej szczegółowo w rozdziale 10 dotyczącym modelowania.

5 Rys. 5.2 Eksperymentalno teoretyczny sposób pozyskiwania wiedzy naukowej ze świata jako podróż na płaszczyźnie ignorancji, (rysunek 3.2 z e-skryptu)

6 Ten sposób pozyskiwania wiedzy jak na rysunku, nasz główny przedmiot zainteresowania bardzo sugestywny nota bene, uzupełnimy jeszcze dwoma bardziej szczegółowymi tabelami zatytułowanymi Knowledge Generation w wersji oryginalnej, [Francois97,s200]. Pierwsza z nich, lewa Tab. 5.1, przedstawia taksonomię2 empirycznego pozyskiwania wiedzy, natomiast druga, prawa strona tabeli 5.1, przedstawia podział nie empirycznych metod pozyskiwania wiedzy. Tab. 5.1 Szczegółowa taksonomia różnych sposobów pozyskiwania nowej wiedzy, [Francois97,s200]. 2 Taksonomia = systematyczne zasady podziału, szczególnie stosowane w biologii.

7 Tabele te warte są indywidualnego przemyślenia, patrząc zaś ogólnie można powiedzieć, że pierwsza z nich, przez empirię uznaje każdy eksperyment, zarówno w rzeczywistości materialnej jak i przeprowadzony w wirtualnym świecie modelowania i symulacji 3. Symulacja komputerowa, zwana często eksperymentem numerycznym, jest tu najprostszą formą zastosowania technologii informatycznych i bogatej już rzeczywistości wirtualnej 4 (Virtual Reality VR), możliwej do zastosowania w tych symulacjach. Źródło wiedzy dla lewej części tabeli nie leży w świecie materialnym jak poprzednio, ale dotyczy przetwarzania, również obliczeniowego, wiedzy już posiadanej bądź przewidywanej (antycypacja stanu), a nawet hipotetycznej. Chodzi tu o nowe spojrzenie na istniejącą wiedzę, nową jej organizację, dedykowane przetworzenie, itd.. Używane tu modele sięgają od prostych deterministycznych, do modeli niepewnych zjawisk masowych, z udziałem metod wnioskowania statystycznego, logiki rozmytej, sztucznej inteligencji, itp. Z powyższego krótkiego przeglądu widać całe bogactwo współczesnych sposobów pozyskiwania nowej wiedzy ze świata realnego, oraz pozyskiwanie nowej wiedzy z dedykowanego przetworzenia wiedzy już istniejącej. W niektórych przypadkach wygląda to już tak, jak w powieściach science fiction, człowiek generuje pomysł, a inteligentny agent 5 sprawdza wszystkie możliwości rozwiązania i proponuje nowe. 5.4 Podsumowanie Dowiedzieliśmy co to jest wiedza, nauka, umiejętność i inżynieria, że celem pierwszym nauki jest poznanie, a inżynierii zaspokajanie potrzeb i tworzenie nowej rzeczywistości. W jednym i drugim zaś przypadku trzeba uprawiać badania naukowe. Wynika stąd optymalny sposób pozyskiwania wiedzy, przedstawiony na płaszczyźnie ignorancji, z trójczłonowym cyklem pozyskiwania wiedzy (triadą): teoria eksperyment symulacja. 5.5 Problemy 1. Pokaż różnicę w sposobie pozyskiwania wiedzy w nauce, inżynierii i sztuce. 2.Co jest wspólnego w tych trzech dziedzinach aktywności ludzkiej? 3 Czy postęp w tych trzech dziedzinach jest wzajemnie uwarunkowany? 4 Zweryfikuj poniższą hipotezę. Nauki empiryczne operują zaobserwowanymi faktami i zasadami, a filozofia i sztuka opiniami; np. Plato, Derida, powiedział, napisał, itd. 3 Więcej o symulacji i rzeczywistości wirtualnej patrz rozdział 10 ty. 4 Wirtualna rzeczywistość = zaawansowany typ symulacji sensorycznej, w której pracuje operator i stanowi jego bezpośrednie techniczne rozszerzenie procesów myślowych, [Kerckhove96,s99]. 5 Agent = najprościej, inteligentny program realizujący zlecone zadanie, np. roboty internetowe wyszukujące informacje w sieci.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc.

30 2 Zal. z oc. Język obcy nowożytny 60/4 30 30 4 Zal z oc. 8 Psychologia 15/1 15 1 Zal z oc. 9 Pedagogika 30/2 30 2 Zal z oc. Lp. Przedmiot Załącznik Nr 1 do Uchwały nr XX Rady Wydziału Nauk Technicznych z dnia 29 maja 2013 roku Program i plan kształcenia dla studiów doktoranckich - stacjonarnych w dyscyplinie inżynieria rolnicza.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych

Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk ścisłych. Obszarowe efekty kształcenia dla obszaru nauk przyrodniczych Załącznik 2a Opis kierunkowych efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych i nauk przyrodniczych Kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA, studia stacjonarne pierwszego stopnia, profil ogólnoakademicki Obszarowe efekty

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku "Informatyka"

Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku Informatyka Wydział Informatyki Politechniki Białostockiej Program kształcenia na studiach I stopnia kierunku "Informatyka" Załącznik do Uchwały nr 45/2012 Rady Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej z dnia

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR

STUDIA I MONOGRAFIE NR STUDIA I MONOGRAFIE NR 21 WYBRANE ZAGADNIENIA INŻYNIERII WIEDZY Redakcja naukowa: Andrzej Cader Jacek M. Żurada Krzysztof Przybyszewski Łódź 2008 3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 7 SYSTEMY AGENTOWE W E-LEARNINGU

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW NA KIERUNKU INFORMATYKA STUDIA INŻYNIERSKIE SEMESTR: I

RAMOWY PROGRAM STUDIÓW NA KIERUNKU INFORMATYKA STUDIA INŻYNIERSKIE SEMESTR: I SEMESTR: I 1. Język angielski Z 18 1 PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Analiza matematyczna i algebra liniowa E Z 30 15 5 2. Podstawy elektrotechniki Z 10 1 3. Podstawy elektroniki i miernictwa 1 Z 10 2 1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2

Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Opisy efektów kształcenia w obszarze nauk przyrodniczych Załącznik 2 Aspekty kształcenia WIEDZA I stopień II stopień III stopień Wiedza dotycząca fundamentów nauk przyrodniczych (fizyki, chemii, na poziomie

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia

Kierunek Informatyka stosowana Studia stacjonarne Studia pierwszego stopnia Studia pierwszego stopnia I rok Matematyka dyskretna 30 30 Egzamin 5 Analiza matematyczna 30 30 Egzamin 5 Algebra liniowa 30 30 Egzamin 5 Statystyka i rachunek prawdopodobieństwa 30 30 Egzamin 5 Opracowywanie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 -learning INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH 2-GO STOPNIA ( UKŁADZI ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄC SIĘ ROKU AKADMICKIM 2015/16 Rok I Zajęcia dydaktyczne obligatoryjne ybrane zagadnienia matematyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH NAZWA WYDZIAŁU: WYDZIAŁ INŻYNIERII LĄDOWEJ I ŚRODOWISKA NAZWA KIERUNKU: TRANSPORT POZIOM KSZTAŁCENIA: STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL KSZTAŁCENIA: OGÓLNOAKADEMICKI

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Kierunkowy efekt

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Test kwalifikacyjny obejmuje weryfikację efektów kształcenia oznaczonych kolorem szarym, efektów: K_W4 (!), K_W11-12, K_W15-16,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Transport Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar kształcenia Profil kształcenia Poziom kształcenia Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Odnawialne źródła energii i gospodarka odpadami Specjalności: Stopień : studia II stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy

Definicje. Najprostszy schemat blokowy. Schemat dokładniejszy Definicje owanie i symulacja owanie zastosowanie określonej metodologii do stworzenia i weryfikacji modelu dla danego rzeczywistego Symulacja zastosowanie symulatora, w którym zaimplementowano model, do

Bardziej szczegółowo

Wiedza. P1P_W01 S1P_W05 K_W03 Zna podstawowe prawa fizyki i chemii pozwalające na wyjaśnianie zjawisk i procesów zachodzących w przestrzeni

Wiedza. P1P_W01 S1P_W05 K_W03 Zna podstawowe prawa fizyki i chemii pozwalające na wyjaśnianie zjawisk i procesów zachodzących w przestrzeni Załącznik nr 1 Efekty kształcenia dla kierunku studiów Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia - profil praktyczny studia inżynierskie Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek

Bardziej szczegółowo

K A T E D R A IN F O R M A T Y K I I M E T O D K O M P U T E R O W Y C H UNIWERSYTET PEDAGOGICZNY W KRAKOWIE

K A T E D R A IN F O R M A T Y K I I M E T O D K O M P U T E R O W Y C H UNIWERSYTET PEDAGOGICZNY W KRAKOWIE 1. Kierunek: Informatyka 2. Obszar kształcenia: X nauki ścisłe 3. Sylwetka absolwenta: Studia pierwszego stopnia na kierunku Informatyka przygotowują absolwentów w zakresie treści matematycznych niezbędnych

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy

Objaśnienia oznaczeń w symbolach K przed podkreślnikiem kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent :

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent : Załącznik nr 12 do uchwały nr 437/ 06 /2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Inżynieria bezpieczeństwa poziom profil tytuł zawodowy absolwenta studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności :

Sylwetki absolwenta kierunku Informatyka dla poszczególnych specjalności : INFORMATYKA Studia I stopnia Celem kształcenia na I stopniu studiów kierunku Informatyka jest odpowiednie przygotowanie absolwenta z zakresu ogólnych zagadnień informatyki. Absolwent powinien dobrze rozumieć

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW. TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Załącznik do uchwały Nr 000-8/4/2012 Senatu PRad. z dnia 28.06.2012r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT studia stacjonarne i niestacjonarne Nazwa wydziału: Wydział Transportu i Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Energetyka

Efekty kształcenia dla kierunku Energetyka Załącznik nr 5 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Tadeusz Kasprowicz 1 http://sipb.sggw.pl Warszawa 2014 1. Wprowadzenie INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Przedsięwzięcie budowlane [1, 2, 3] to splot współzależnych działań, których celem jest zaspokojenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia

W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K kategoria kompetencji społecznych 01, 02, 03, i kolejne numer efektu kształcenia Załącznik nr 5 do uchwały nr 514 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunków studiów pierwszego i drugiego stopnia prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny LISTA PRZEDMIOTÓW, KTÓRE MOGĄ BYĆ UZNANE NA PODSTAWIE OCENY EFEKTÓW UCZENIA SIĘ ZDOBYTYCH NA DRODZE EDUKACJI POZAFORMALNEJ I NIEFORMALNEJ NA ROK AKADEMICKI 2016/2017 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI - budowa programów na bazie efektów kształcenia W A R S Z T A T Y DLA NAUK PRZYRODNICZYCH PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI PLAN WARSZTATÓW przygotowano

Bardziej szczegółowo

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok

Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok Słowo mechatronika powstało z połączenia części słów angielskich MECHAnism i electronics. Za datę powstania słowa mechatronika można przyjąć rok 1969, gdy w firmie Yasakawa Electronic z Japonii wszczęto

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2010/2011 data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i podpis dziekana ydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia wyższe prowadzone

Bardziej szczegółowo

Ile Informacji zapamiętujemy. Ile informacji wchłaniamy za pośrednictwem poszczególnych zmysłów. Ile pamiętamy po określonym czasie

Ile Informacji zapamiętujemy. Ile informacji wchłaniamy za pośrednictwem poszczególnych zmysłów. Ile pamiętamy po określonym czasie 9.2 Myślenie myślenie twórcze Zasadniczą rolę w rozwiązywaniu problemów i w projektowaniu odgrywają trzy problemy; informacyjny, innowacyjny i decyzyjny [Patzak82]. 1. Problem informacji - co ja muszę

Bardziej szczegółowo

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych.

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych. Informatyka Coraz częściej informatykę utoŝsamia się z pojęciem technologii informacyjnych. Za naukową podstawę informatyki uwaŝa się teorię informacji i jej związki z naukami technicznymi, np. elektroniką,

Bardziej szczegółowo

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej

Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Wymagania stawiane pracom dyplomowym na Wydziale Elektroniki i Informatyki Politechniki Koszalińskiej Uchwała Nr 356/96 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z 28 listopada 1996 r. dotycząca nadawania tytułów

Bardziej szczegółowo

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie Wykaz tabel Wykaz rysunków Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Wprowadzenie do eksploracji danych 1.2. Natura zbiorów danych 1.3. Rodzaje struktur: modele i wzorce 1.4. Zadania eksploracji danych 1.5. Komponenty

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2010/2011. Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny PROGRAM STUDIÓ YŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ ROKU AKADEMICKIM 2010/2011 data zatwierdzenia przez Radę ydziału w SID pieczęć i podpis dziekana ydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia wyższe prowadzone

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska

Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria środowiska Efekty kształcenia dla kierunku inżynieria Szkoła wyższa prowadząca kierunek studiów: Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia w zakresie:

Bardziej szczegółowo

15 tyg. 15 tyg. 15 tyg. ECTS. laborat. laborat. semin. semin. ECTS. 15 tyg. ECTS. laborat. laborat. semin. semin. ECTS

15 tyg. 15 tyg. 15 tyg. ECTS. laborat. laborat. semin. semin. ECTS. 15 tyg. ECTS. laborat. laborat. semin. semin. ECTS I Lp. Nazwa modułu E/Z Treści podstawowe P 01 Matematyka I E 60 30 30 0 0 6 30 30 6 02 Matematyka II E 60 30 30 0 0 6 30 30 6 03 Fizyka z elementami biofizyki E 60 30 0 30 0 5 30 30 5 04 Chemia ogólna

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI

Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Kierownik Katedry: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Zakład Inteligentnych Systemów Obliczeniowych RMT4-3 Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. inż. Tadeusz BURCZYŃSKI Zakład Metod Numerycznych w Termomechanice

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR R - 0000 17/14. SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r.

UCHWAŁA NR R - 0000 17/14. SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r. UCHWAŁA NR R - 0000 17/14 SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia dla kierunku studiów Logistyka (drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: Kierunek studiów informatyka należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH 1. Przedmiot nie wymaga przedmiotów poprzedzających 2. Treść przedmiotu Proces i cykl decyzyjny. Rola modelowania matematycznego w procesach decyzyjnych.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla programu kształcenia: Kierunek: OGRODNICTWO Stopień kształcenia: II (MAGISTERSKI) Profil kształcenia: ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla programu kształcenia: Kierunek: OGRODNICTWO Stopień kształcenia: II (MAGISTERSKI) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Załącznik 1 do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Rolniczego nr 23/2015 z dnia 29 kwietnia 2015 Efekty kształcenia dla programu kształcenia: Kierunek: OGRODNICTWO Stopień kształcenia: II (MAGISTERSKI) Profil

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

T2A_W03 T2A_W07 K2INF_W04 Ma uporządkowaną, podbudowaną teoretycznie kluczową wiedzę w zakresie realizacji informacyjnych systemów rozproszonych

T2A_W03 T2A_W07 K2INF_W04 Ma uporządkowaną, podbudowaną teoretycznie kluczową wiedzę w zakresie realizacji informacyjnych systemów rozproszonych KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział Informatyki i Zarządzania Kierunek studiów INFORMATYKA (INF) Stopień studiów - drugi Profil studiów - ogólnoakademicki Symbol EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do efektów

Bardziej szczegółowo

Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych

Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych Tab. 2.1. Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K (po podkreślniku) - kategoria

Bardziej szczegółowo

Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka)

Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka) Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Metody fizyki w ekonomii (ekonofizyka) 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem kształcenia w ramach specjalności Metody fizyki w ekonomii

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW TRANSPORT STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów Transport należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH NAZWA WYDZIAŁU: WYDZIAŁ CHEMICZNY WYDZIAŁ FIZYKI TECHNICZNEJ I MATEMATYKI STOSOWANEJ WYDZIAŁ MECHANICZNY NAZWA KIERUNKU: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA POZIOM KSZTAŁCENIA:

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Podstawy programowania 15 30 45 1 7. Systemy operacyjne 20 25 45 5

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Podstawy programowania 15 30 45 1 7. Systemy operacyjne 20 25 45 5 razem razem INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH ( U K Ł A D Z I R O C Z N Y M ) Rok I Zajęcia dydaktyczne obligatoryjne Podstawy programowania 15 30 45 1 7 Systemy operacyjne 20 25 45 5 Teoretyczne

Bardziej szczegółowo

3. DZIEDZINY NAUKI I DYSCYPLINY, DO KTÓRYCH ODNOSZĄ SIĘ KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA:

3. DZIEDZINY NAUKI I DYSCYPLINY, DO KTÓRYCH ODNOSZĄ SIĘ KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA: 1. Nazwa kierunku: BIOINFORMATYKA 2. OBSZARY KSZTAŁCENIA: P nauki przyrodnicze; X nauki ścisłe; T nauki techniczne; Inż. efekty kształcenia prowadzącego do uzyskania kompetencji inżynierskich UMIEJSCOWIENIE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AUTORSKI KOŁA INFORMATYCZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

PROGRAM AUTORSKI KOŁA INFORMATYCZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM PROGRAM AUTORSKI KOŁA INFORMATYCZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM opracowała: mgr Celina Czerwonka nauczyciel informatyki - Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Tarnawatce Spis treści Wstęp...3 Zadania szkoły...

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji po ukończeniu studiów pierwszego stopnia Szczegółowe efekty kształcenia na kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji i ich odniesienie do efektów obszarowych nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, nauk technicznych oraz nauk społecznych.

Bardziej szczegółowo

Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych

Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych Tabela 2.1 Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty kształcenia W kategoria wiedzy U kategoria umiejętności K (po podkreślniku) - kategoria

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009

PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009 PRZEDMIOTY REALIZOWANE NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ W ROKU AKAD. 2008/2009 Logistyka I stopnia Lp Nazwa przedmiotu ECTS 1 Język obcy do wyboru (angielski, niemiecki, rosyjski) 2 2

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ELEKTROTECHNIKA Profil: ogólnoakademicki Studia: 2 stopnia

Kierunek: ELEKTROTECHNIKA Profil: ogólnoakademicki Studia: 2 stopnia Kierunek: ELEKTROTECHNIKA Profil: ogólnoakademicki Studia: 2 stopnia Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek Elektrotechnika należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk technicznych i

Bardziej szczegółowo

Procesy w organizacji o charakterze systemowym. Zastosowanie teorii ograniczeń we wstępnej analizie procesów. Opis procesów.

Procesy w organizacji o charakterze systemowym. Zastosowanie teorii ograniczeń we wstępnej analizie procesów. Opis procesów. Zarządzanie procesami dr Mariusz Maciejczak Procesy w organizacji o charakterze systemowym. Zastosowanie teorii ograniczeń we wstępnej analizie procesów. Opis procesów. System System (gr. σύστημα systema

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy z zakresu matematyki, fizyki, elektroniki i metrologii, teorii informacji, języka angielskiego oraz wybranych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin w semestrze II r o k. Nazwa modułu. PLAN STUDIÓW (poziom studiów) I STOPNIA studia (forma studiów) niestacjonarne

Liczba godzin w semestrze II r o k. Nazwa modułu. PLAN STUDIÓW (poziom studiów) I STOPNIA studia (forma studiów) niestacjonarne PLAN STUDIÓW (poziom studiów) I STOPNIA studia (forma studiów) niestacjonarne (kierunek studiów) informatyka specjalności: programowanie systemów i baz danych, systemy i sieci komputerowe, informatyczne

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu "Podstawy baz danych"

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu Podstawy baz danych PODSTAWY BAZ DANYCH 19. Perspektywy baz danych 1 Perspektywy baz danych Temporalna baza danych Temporalna baza danych - baza danych posiadająca informację o czasie wprowadzenia lub czasie ważności zawartych

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki

Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Załącznik nr 12 do Uchwały nr IV/214 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 29 maja 2012 r. Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia do efektów obszarowych Kod

Bardziej szczegółowo

Matryca pokrycia efektów kształcenia

Matryca pokrycia efektów kształcenia Matryca pokrycia efektów kształcenia Matryca dla przedmiotów realizowanych na kierunku Informatyka (z wyłączeniem przedmiotów realizowanych w ramach specjalności oraz przedmiotów swobodnego wyboru) Efekty

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Inżynieria bezpieczeństwa

Efekty kształcenia dla kierunku Inżynieria bezpieczeństwa Załącznik nr 15 do Uchwały Nr 673 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie zmiany Uchwały Nr 187 Senatu UWM w Olsztynie z dnia 26 marca 2013 roku zmieniającej Uchwałę Nr 916 Senatu UWM

Bardziej szczegółowo

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Załącznik 1 Wydział Architektury architektura architektura architektura krajobrazu

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet dziecięcy jako laboratorium

Uniwersytet dziecięcy jako laboratorium Uniwersytet dziecięcy jako laboratorium Źródło: pixabay.com II Kongres Uniwersytetów Dziecięcych, Warszawa, 26 marca 2015 Anna Grąbczewska, Uniwersytet Dzieci Laboratorium - eksperymenty - narzędzia i

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015-16

INFORMATYKA PLAN STUDIÓW NIESTACJONARNYCH (W UKŁADZIE ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄCE SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015-16 Rok I INFORMATYKA PLAN STUDIÓ NISTACJONARNYCH ( UKŁADZI ROCZNYM) STUDIA ROZPOCZYNAJĄC SIĘ ROKU AKADMICKIM 2015-16 Podstawy programowania 15 30 45 1 7 Systemy operacyjne 15 25 40 5 Teoretyczne podstawy

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesienia efektów kierunkowych do efektów obszarowych

Tabela odniesienia efektów kierunkowych do efektów obszarowych Załącznik nr 1do Uchwały nr 15/2015 Rady Wydziału PrzyrodniczoTechnicznego z dnia 22 czerwca 2015 roku Tabela odniesienia kierunkowych do obszarowych Obszar kształcenia: Obszar (T) Dziedzina nauki: nauki

Bardziej szczegółowo

Kierunek:Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia

Kierunek:Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia :Informatyka- - inż., rok I specjalność: Grafika komputerowa i multimedia Podstawy prawne. 1 15 1 Podstawy ekonomii. 1 15 15 2 Repetytorium z matematyki. 1 30 3 Środowisko programisty. 1 30 3 Komputerowy

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z geografii w 2015 roku

Egzamin maturalny z geografii w 2015 roku Egzamin maturalny z geografii w 2015 roku Gdańsk, 16 lutego 2014 Zmiany w egzaminie maturalnym z geografii Nowa podstawa programowa w gimnazjum od 2009 roku zawierająca wymagania ogólne i szczegółowe III

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z inteligentnymi

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU. Studia stacjonarne II stopnia. Profil ogólnoakademicki i praktyczny.

EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU. Studia stacjonarne II stopnia. Profil ogólnoakademicki i praktyczny. EFEKTY KSZTAŁCENIA KIERUNEK SZTUKA PROJEKTOWANIA KRAJOBRAZU TABELA ODNIESIEŃ Studia stacjonarne II stopnia Profil ogólnoakademicki i praktyczny Obszar sztuki Dziedzina - sztuki plastyczne Dyscyplina -

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego Efekty kształcenia dla kierunku Administracja Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego II stopień Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Administracja należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka

Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka Opis efektów kształcenia dla studiów II stopnia na kierunku Automatyka i Robotyka 1. Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów Kierunek Automatyka i Robotyka należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Transport studia I stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku Transport studia I stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku Transport studia I stopnia profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) Kierunek Transport należy do obszaru studiów technicznych i jest powiązany

Bardziej szczegółowo

10. Projektowanie architektoniczne 11. Podstawy ekonomii 12. Prawo budowlane 13. Prawo gospodarcze 14. Dendrologia (studia dzienne)

10. Projektowanie architektoniczne 11. Podstawy ekonomii 12. Prawo budowlane 13. Prawo gospodarcze 14. Dendrologia (studia dzienne) KIERUNEK: ARCHITEKTURA I URBANISTYKA W roku 2006 kierunek Architektura i Urbanistyka otrzymał pozytywną ocenę jakości kształcenia Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Studenci na kierunku Architektura i

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Jedno z doświadczeń obowiązkowych ujętych w podstawie programowej fizyki - Badanie ruchu prostoliniowego jednostajnie zmiennego.

SCENARIUSZ LEKCJI. Jedno z doświadczeń obowiązkowych ujętych w podstawie programowej fizyki - Badanie ruchu prostoliniowego jednostajnie zmiennego. Autorzy scenariusza: SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki międzynarodowe 12. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna Uczeń porządkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia do efektów obszarowych:

Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia do efektów obszarowych: Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia do efektów obszarowych: Kod efektu kierunkowego K1I_W01 K1I_W02 K1I_W03 K1I_W04 K1I_W05 K1I_W06 K1I_W07 K1I_W08 K1I_W09 K1I_W10 Kierunkowe efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo