Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości kompozytów cementowych

Save this PDF as:
Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości kompozytów cementowych"

Transkrypt

1 Konferencja WYROBY CEMENTOWE ICH ZNACZENIE W KSZTAŁTOWANIU TRWAŁOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH ORAZ SPOSOBY WPROWADZANIA ICH DO OBROTU Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości kompozytów cementowych Zbigniew Giergiczny Politechnika Śląska w Gliwicach Stowarzyszenie Producentów Cementu Warszawa, 10 maja 2016

2 Normy dotyczące cementu obowiązujące w Polsce PN-EN 197-1:2012 Cement Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku PN-EN 197-2:2002 Cement Część 2: Ocena zgodności PN-B-19707:2013 Cement Cement specjalny skład, wymagania i kryteria zgodności PN-EN 14216:2005 Cement Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów specjalnych o bardzo niskim cieple hydratacji PN-B-30010:1990/Az3:2002 Cement portlandzki biały 2

3 Definicja cementu Cement jest to spoiwo hydrauliczne tj. drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą tworzy zaczyn wiążący i twardniejący drogą reakcji i procesów hydratacji, który po stwardnieniu pozostaje wytrzymały zarówno na powietrzu jak i pod wodą. 3

4 Składniki cementu zgodnie z normą PN-EN Materiały nieorganiczne z udziałem powyżej 5% Składniki główne Stosowane w celu ulepszenia właściwości cementu, w ilości do 1% (za wyjątkiem pigmentów). Dodatki CEMENT Składniki drugorzędne Materiały nieorganiczne z udziałem do 5% Ilość dodatków organicznych 0,2% masy cementu Siarczan wapnia Regulator czasu wiązania 4

5 Składniki główne cementu zgodnie z PN-EN K S Klinkier portlandzki (K) Granulowany żużel wielkopiecowy (S) P V Pucolany (P, Q) Popiół lotny krzemionkowy (V) Popiół lotny wapienny (W) W Pył krzemionkow y (D) Wapień (L, LL) L, LL Łupek palony (T) D T 5

6 Rodzaje cementów wg PN-EN CEM I Cement portlandzki CEM II Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM III Cement hutniczy CEM IV Cement pucolanowy CEM V Cement wieloskładnikowy wg PN-EN VLH III VLH IV VLH V Cement hutniczy Cement pucolanowy Cement wieloskładnikowy 6

7 Rodzaje cementów powszechnego użytku wg PN-EN z uwagi skład Nazwa cementu Oznaczenie wg PN-EN Składnik Zawartość składnika nieklinkierowego % cement portlandzki CEM I - - cement portlandzki wieloskładnikowy c CEM II/A CEM II/B wszystkie 6 20 a, b CEM III/A cement hutniczy CEM III/B S CEM III/C cement pucolanowy c CEM IV/A CEM IV/B D, P, Q, V, W cement wieloskładnikowy c CEM V/A CEM V/B S + P, Q, V a Udział pyłu krzemionkowego ograniczony jest do 10% b Ilość dodatków mineralnych dla CEM II/A-M wynosi 12-20% c Dla CEM II/A,B M oraz pozostałych cementów składniki inne niż klinkier należy deklarować poprzez oznaczenie cementu 7

8 Rodzaje i skład cementów wg normy PN-EN Główne rodzaje CEM II Nazwa 27 wyrobów (rodzajów cementu powszechnego użytku) Klinkier Żużel wielkopiecowy K S D Składniki główne (udział w % masy) Pył krzemionkowy Naturalna P Pucolany Popiół lotny Naturalna Wypalana Q Krzemionkowy V Wapienny W Łupek palony Wapień T L LL Składniki drugorzędne CEM I Cement portlandzki CEM I Cement portlandzki CEM II/A-S żużlowy CEM II/B-S Cement portlandzki krzemionkowy CEM II/A-D Cement portlandzki pucolanowy Cement portlandzki popiołowy Cement portlandzki łupkowy Cement portlandzki wapienny Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM III Cement hutniczy CEM II/A-P CEM II/B-P CEM II/A-Q CEM II/B-Q CEM II/A-V CEM II/B-V CEM II/A-W CEM II/B-W CEM II/A-T CEM II/B-T CEM II/A-L CEM II/B-L CEM II/A-LL CEM II/B-LL CEM II/A-M < > 0 5 CEM II/B-M < > 0 5 CEM III/A CEM III/B CEM III/C CEM IV/A < > CEM IV Cement pucolanowy CEM IV/B < > CEM V Cement CEM V/A < > wieloskładnikowy CEM V/B < >

9 Rodzaje cementów powszechnego użytku wg PN-EN z uwagi na zawartość dodatków mineralnych Nazwa cementu Oznaczenie wg PN-EN Składnik Zawartość dodatku mineralnego % cement portlandzki wieloskładnikowy c CEM II/A CEM II/B wszystkie 6 20 a, b a Udział pyłu krzemionkowego ograniczony jest do 10% b Ilość dodatków mineralnych dla CEM II/A-M wynosi 12-20% c Dla CEM II/A,B M oraz pozostałych cementów składniki inne niż klinkier należy deklarować poprzez oznaczenie cementu CEM II Cement portlandzki krzemionkowy CEM II/A-D CEM II Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM II/A-M < > 0 5 CEM II/B-M < > 0 5 9

10 Wymagania chemiczne Właściwość Strata prażenia Pozostałość nierozpuszczalna Zawartość siarczanów (jako SO 3 ) Badanie wzorcowe EN EN b) EN Rodzaj cementu CEM I CEM III CEM I CEM III CEM I CEM II c) CEM IV CEM V CEM III d) Klasa wytrzymałości Wymagania a) Wszystkie 5,0% Wszystkie 5,0% 32,5N 32,5R 42,5N 3,5% 42,5R 52,5N 52,5R 4,0 % Wszystkie Zawartość chlorków EN Wszystkie e) Wszystkie 0,10% f) Pucolanowość EN CEM IV Wszystkie Wynik pozytywny a) Wymagania podano jako procent masy gotowego cementu b) Oznaczenie pozostałości nierozpuszczalnych w kwasie solnym i węglanie sodu c) Cement rodzaju CEM II/B-T i CEM II/B-M z udziałem T>20% masy może zawierać do 4,5% siarczanów (jako SO 3 ) dla wszystkich klas wytrzymałości d) Cement rodzaju CEM III/C może zawierać do 4,5% siarczanów e) Cement rodzaju CEM III może zawierać więcej niż 0,10% chlorków, lecz wówczas maksymalną zawartość chlorków należy podać na opakowaniu lub/i dokumencie dostawy f) Cement stosowany do betonu sprężonego może być produkowany według niższego wymagania. Wówczas wartość 0,10% należy zastąpić tą niższą wartością, którą należy podać na dokumencie dostawy. 10

11 Początek czasu wiązania wg PN-EN Czas początku wiązania mierzony w temperaturze 20oC jest w prostej relacji okresem, podczas którego beton w tej samej temperaturze może być transportowany i układany. Klasa wytrzymałości Początek czasu wiązania min 32,5L a 32,5N 32,5R 42,5L a 42,5N 42,5R ,5L a 52,5N 45 52,5R a Klasa wytrzymałości definiowana tylko dla cementów CEM III 11

12 Stałość objętości (rozszerzalność) wg PN-EN Głównym czynnikiem wpływającym na zmiany objętości jest zbyt duża zawartość wolnych tlenków : wapnia, magnezu. Klasa wytrzymałości CaO 32,5L 32,5N 32,5R 42,5L 42,5N 42,5R 52,5L 52,5N 52,5R Spieczone MgO Stałość objętości (rozszerzalność) mm 10 H 2 O Ca(OH) 2 Pęcznienie Mg(OH) 2 12

13 Klasy wytrzymałości cementu wg PN-EN Wytrzymałość na ściskanie MPa Klasa wytrzymałości Wytrzymałość wczesna Wytrzymałość normowa 2 dni 7 dni 28 dni 32,5L a - 12,0 32,5N - 16,0 32,5R 10,0-42,5L a - 16,0 42,5N 10,0-42,5R 20,0-52,5L a 10,0-52,5N 20,0-52,5R 30,0 - a Klasa wytrzymałości definiowana tylko dla cementów CEM III 32,5 52,5 42,5 62,5 52,5-13

14 Proces produkcji cementu 14

15 Klinkier portlandzki - wymagania wg PN-EN Klinkier portlandzki (K) materiał hydrauliczny składający się z krzemianów wapnia oraz glinianów i glinianożelazianów wapniowych Wytwarzany jest przez spiekanie surowców zawierających tlenek wapnia, dwutlenek krzemu, tlenek glinu, tlenek żelaza i niewielkie ilości innych materiałów. Wymagania: zawartość krzemianów wapnia i pozostałości zawierającej glin i żelazo związane w fazach klinkierowych 67%, stosunek masy (CaO)/(SiO 2 ) 2, zawartość MgO 5,0%. 15

16 Instalacja produkcji klinkieru piec obrotowy, kalcynator Kalcynator = 5,75 m L = 92 m Piec obrotowy 16

17 Składniki klinkieru Nazwa Wzór Zapis uproszczony zawartość Krzemian trójwapniowy Alit Krzemian dwuwapniowy Belit Glinian trójwapniowy faza ciemna Faza glinożelazianowa Brownmilleryt faza jasna 3CaO SiO 2 C 3 S 65% 2CaO SiO 2 C 2 S 14% 3CaO Al 2 O 3 C 3 A 10% Ca 2 (Al x Fe 1-x ) 2 O 5 C 4 AF 8% 17

18 Hydratacja faz klinkierowych % % ALIT BELIT woda C-S-H uwodnione krzemiany wapnia wodorotlenek wapnia 18

19 Ciepło hydratacji [J/g] Ciepło hydratacji 100% 90% % % % 50% 40% C 4 AF C 3 A C 2 S C 3 S C4AF C3A C2S C3S C3S 3 S C2SC 2 S C3A 3 A C4AFC 4 30% 20% 10% 0% 19

20 Wymagania jakościowe stawiane cementom PN-EN Wymagania mechaniczne: wytrzymałość wczesna R, wytrzymałość wczesna N Wytrzymałość wczesna L Wymagania fizyczne: początek czasu wiązania, stałość objętości. Wymagania chemiczne: straty prażenia, pozostałość nierozpuszczalna, zawartość siarczanów, zawartość chlorków, pucolanowość. Właściwości specjalne: Niskie ciepło hydratacji LH Odporne na siarczany SR PN-B Właściwości specjalne: odporność na siarczany HSR niska zawartość alkaliów NA 20

21 Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Przyrost wytrzymałości cementów różnych klas wytrzymałości 70 CEM I 32,5R CEM I 42,5R CEM I 52,5R dzień 2 dni 7 dni 28 dni 21

22 Żużel wielkopiecowy

23 Rodzaje i skład cementów wg normy PN-EN Cementy z dodatkiem żużla Główne rodzaje CEM II Nazwa 27 wyrobów (rodzajów cementu powszechnego użytku) Klinkier Żużel wielkopiecowy K S D Składniki główne (udział w % masy) Pył krzemionkowy Naturalna P Pucolany Popiół lotny Naturalna Wypalana Q Krzemionkowy V Wapienny W Łupek palony Wapień T L LL Składniki drugorzędne CEM I Cement portlandzki CEM I Cement portlandzki CEM II/A-S żużlowy CEM II/B-S Cement portlandzki krzemionkowy CEM II/A-D Cement portlandzki pucolanowy Cement portlandzki popiołowy Cement portlandzki łupkowy Cement portlandzki wapienny Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM III Cement hutniczy CEM II/A-P CEM II/B-P CEM II/A-Q CEM II/B-Q CEM II/A-V CEM II/B-V CEM II/A-W CEM II/B-W CEM II/A-T CEM II/B-T CEM II/A-L CEM II/B-L CEM II/A-LL CEM II/B-LL CEM II/A-M < > 0 5 CEM II/B-M < > 0 5 CEM III/A CEM III/B CEM III/C CEM IV/A < > CEM IV Cement pucolanowy CEM IV/B < > CEM V Cement CEM V/A < > wieloskładnikowy CEM V/B < >

24 Granulowany żużel wielkopiecowy wymagania wg PN-EN Granulowany żużel wielkopiecowy (S) jest otrzymywany przez gwałtowne chłodzenie płynnego żużla o odpowiednim składzie, otrzymywanego przy wytapianiu rudy żelaza w wielkim piecu. Jest to materiał, który wykazuje właściwości hudrauliczne przy odpowiedniej aktywacji. Wielki piec Wymagania: zawartość fazy szklistej 67%, zawartość CaO+MgO+SiO 2 67%, stosunek (CaO+MgO)/SiO 2 1. żużel Surówka żelaza 24

25 Granulowany żużel wielkopiecowy Surowce wsadowe: ruda żelaza koks topniki (wapień, boksyty) Stopiony żużel wielkopiecowy Gorące powietrze (spalanie koksu) Surówka 25

26 Granulowany żużel wielkopiecowy 200 C 500 C GARDZIEL SZYB 800 C PRZESTRON 1200 C 1500 C 1700 C SPAD GAR 26

27 Granulowany żużel wielkopiecowy Skład tlenkowy CaO SiO 2 Al 2 O 3 Fe 2 O 3 MgO Klinkier 67,2 % 21,7 % 5,7 % 2,8 % 1,3 % Żużel 42,0 % 40,7 % 8,6 % 1,0 % 6,3 % 27

28 Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Właściwości mechaniczne cementów portlandzkich żużlowych CEM II/A,B-S 70 CEM I 42,5R CEM II/A-S 52,5N CEM II/B-S 32,5R CEM II/B-S 42,5N Czas [dni] 28

29 Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Właściwości mechaniczne cementów hutniczych CEM III CEM I 42,5R CEM III/A 32,5N-LH/HSR/NA 80 CEM III/A 42,5N-LH/HSR/NA CEM III/B 42,5L-LH/SR/NA Czas [dni] 29

30 Popiół lotny

31 Rodzaje i skład cementów wg normy PN-EN Cementy z dodatkiem popiołu lotnego Główne rodzaje CEM II Nazwa 27 wyrobów (rodzajów cementu powszechnego użytku) Klinkier Żużel wielkopiecowy K S D Składniki główne (udział w % masy) Pył krzemionkowy Naturalna P Pucolany Popiół lotny Naturalna Wypalana Q Krzemionkowy V Wapienny W Łupek palony Wapień T L LL Składniki drugorzędne CEM I Cement portlandzki CEM I Cement portlandzki CEM II/A-S żużlowy CEM II/B-S Cement portlandzki krzemionkowy CEM II/A-D Cement portlandzki pucolanowy Cement portlandzki popiołowy Cement portlandzki łupkowy Cement portlandzki wapienny Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM III Cement hutniczy CEM II/A-P CEM II/B-P CEM II/A-Q CEM II/B-Q CEM II/A-V CEM II/B-V CEM II/A-W CEM II/B-W CEM II/A-T CEM II/B-T CEM II/A-L CEM II/B-L CEM II/A-LL CEM II/B-LL CEM II/A-M < > 0 5 CEM II/B-M < > 0 5 CEM III/A CEM III/B CEM III/C CEM IV/A < > CEM IV Cement pucolanowy CEM IV/B < > CEM V Cement CEM V/A < > wieloskładnikowy CEM V/B < >

32 Podział popiołów lotnych Popioły lotne Krzemionkowe V Wapienne W Straty prażenia: A: od 0,0 do 5,0% masy B: od 2,0 do 7,0% masy C: od 4,0 do 9,0% masy 32

33 Popiół lotny krzemionkowy wymagania wg PN-EN Popiół lotny krzemionkowy (V) jest to bardzo drobny pył, złożony głównie z kulistych cząstek, mający właściwości pucolanowe. Składa się z reaktywnego dwutlenku krzemu (SiO 2 ) i tlenku glinu (Al 2 O 3 ). Pozostałość zawiera tlenek żelaza (Fe 2 O 3 ) i inne związki. Wymagania: udział reaktywnego CaO max 10,0%, zawartość wolnego CaO 1,0% (jeżeli zawartość wolnego CaO mieści się w przedziale 1,0-2,5% należy dokonać badania stałości objętości mieszaniny 30% masy popiołu i 70% masy cementu CEM I. Zmiana objętości nie może przekroczyć 10 mm), zawartość reaktywnego SiO 2 min. 25%, 33

34 Popioły lotne krzemionkowe Sferyczna postać ziaren z dużą zawartością fazy szklistej Duża miałkość (powierzchnia właściwa od 250,0 do 450,0 m 2 /kg) Aktywność pucolanowa 34

35 Aktywność pucolanowa Popiół lotny aktywna krzemionka, glin Ca(OH) 2 H 2 O uwodnione krzemiany wapnia (CSH) uwodnione gliniany i siarczanogliniany wapnia Szybkość przebiegu reakcji pucolanowej zależy od: składu chemicznego i mineralnego popiołów lotnych, temperatury i czasu reakcji ciśnienia ilości wody w układzie stosunku popiołu lotnego do Ca(OH) 2 rozwinięcia powierzchni właściwej popiołu lotnego obecności domieszek chemicznych 35

36 Ilość Ca(OH) 2 w stwardniałym kamieniu cementowym 36

37 Spadek wytrzymałości [%] Mrozoodporność betonu Mrozoodporność betonu (F150); początek badania po 28, 56 i 90 dniach Cement popiołowy (30% popiołu krzemionkowego); 350 kg/m3; w/c=0, ,6 61,2 49 Beton nienapowietrzony Beton napowietrzony 43,6 20% graniczny spadek wytrzymałości w stosunku do świadków 40 26, ,2 17,8 5,1 18,8 10,7 4,2 3,0 0 w stosunku do świadków do wytrzymałości po 28 dniach w stosunku do świadków do wytrzymałości po 56 dniach w stosunku do świadków do wytrzymałości po 90 dniach 37

38 Popiół lotny wapienny wymagania wg PN-EN Popiół lotny wapienny (W) jest to bardzo drobny pył, mający właściwości hydrauliczne i/lub pucolanowe. Składa się zasadniczo z reaktywnego tlenku wapnia (CaO), reaktywnego dwutlenku krzemu (SiO 2 ) i tlenku glinu (Al 2 O 3 ). Pozostałość zawiera tlenek żelaza (Fe 2 O 3 ) i inne związki. Wymagania: udział reaktywnego CaO >10,0%, popiół lotny wapienny zawierający między 10,0% a 15,0% masy reaktywnego CaO powinien zawierać nie mniej niż 25,0 % masy reaktywnego SiO 2. popiół lotny wapienny, zawierający więcej niż 15,0% masy reaktywnego CaO, powinien osiągać wytrzymałość na ściskanie co najmniej 10,0 MPa po 28 dniach Stałość objętości mieszaniny 30% masy popiołu lotnego wapiennego i 70% masy cementu CEM I nie powinna przekraczać 10 mm. 38

39 Popiół lotny wapienny (W) Bardzo drobny pył mający właściwości pucolanowe i/lub hydrauliczne Składa się z reaktywnego tlenku wapnia (CaO), reaktywnego dwutlenku krzemu (SiO 2 ) i tlenku glinu (Al 2 O 3 ), pozostałość zawiera tlenek żelaza (Fe 2 O 3 ) i inne związki Charakteryzują się znacznie bardziej złożonym składem mineralnym w porównaniu z popiołami lotnymi krzemionkowymi 39

40 Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Wytrzymałość cementów portlandzkich wieloskładnikowych CEM II/B-W CEM II/B-M (V-W) CEM II/B-M (LL-W) CEM II/B-M (S-W) CEM II/B-S 32,5R CEM II/B-M (V-LL) 32,5R Czas [dni] 40

41 Kamień wapienny

42 Rodzaje i skład cementów wg normy PN-EN Cementy z dodatkiem kamienia wapiennego Główne rodzaje CEM II Nazwa 27 wyrobów (rodzajów cementu powszechnego użytku) Klinkier Żużel wielkopiecowy K S D Składniki główne (udział w % masy) Pył krzemionkowy Naturalna P Pucolany Popiół lotny Naturalna Wypalana Q Krzemionkowy V Wapienny W Łupek palony Wapień T L LL Składniki drugorzędne CEM I Cement portlandzki CEM I Cement portlandzki CEM II/A-S żużlowy CEM II/B-S Cement portlandzki krzemionkowy CEM II/A-D Cement portlandzki pucolanowy Cement portlandzki popiołowy Cement portlandzki łupkowy Cement portlandzki wapienny Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM III Cement hutniczy CEM II/A-P CEM II/B-P CEM II/A-Q CEM II/B-Q CEM II/A-V CEM II/B-V CEM II/A-W CEM II/B-W CEM II/A-T CEM II/B-T CEM II/A-L CEM II/B-L CEM II/A-LL CEM II/B-LL CEM II/A-M < > 0 5 CEM II/B-M < > 0 5 CEM III/A CEM III/B CEM III/C CEM IV/A < > CEM IV Cement pucolanowy CEM IV/B < > CEM V Cement CEM V/A < > wieloskładnikowy CEM V/B < >

43 Kamień wapienny - wymagania wg PN-EN Wapień (kamień wapienny) (L, LL) powinien zawierać co najmniej 75% CaCO 3, zawartość gliny (iłów) nie powinna przekraczać 1,2g/100g wapienia. Zawartość ogólna węgla organicznego (TOC) powinna spełniać jedno z kryteriów: LL: nie powinna przekraczać 0,20% masy, L: nie powinna przekraczać 0,50% masy. Stopień zmielenia wapienia powinien wynosić ok cm 2 /g. wg Blaine a. 43

44 Kamień wapienny jako mikrowypełniacz matrycy cementowej Kamień wapienny, w porównaniu z klinkierem lub granulowanym żużlem wielkopiecowym, jest materiałem miękkim o bardzo dobrej mielności Po wspólnym przemiale z klinkierem portlandzkim kamień wapienny stanowi najdrobniejsze frakcje cementu < 10 μm Najdrobniejsze frakcje cementu spełniają rolę mikrowypełniacza, zwiększając szczelność matrycy cementowej w stwardniałym zaczynie 44

45 Wytrzymałość [%] Wytrzymałość [%] Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Wytrzymałość na ściskanie zapraw cementowych cement CEM I oraz cementy CEM II/A,B-LL dni 28 dni 90 dni CEM I CEM II/A-LL (kamień wapienny 10%) CEM II/A-LL (kamień wapienny 15%) CEM II/B-LL (kamień wapienny 25%) CEM II/B-LL (kamień wapienny 30%) Wpływ zawartości kamienia wapiennego na wytrzymałość zapraw cementowych Po 2 dniach Zawartość kamienia wapiennego [%] po 28 dniach Zawartość kamienia wapiennego [%] 45

46 Wytrzymałość na ściskanie [MPa] Wytrzymałość na ściskanie zapraw cementowych cement CEM I i CEM II/A,B-M(V-LL) i CEM II/A,B-M(S-LL) CEM I CEM II/A-M(S-LL) (kamień wap. 10%, żużel 10%) CEM II/A-M(V-LL) (kamień wap. 10%, popiół lotny 10%) dni 28 dni 90 dni CEM II/B-M(S-LL) (kamień wap. 17,5%, żużel 17,5%) CEM II/B-M(V-LL) (kamień wap. 17,5%, popiół lotny 17,5%) 46

47 Dodatki mineralne, a przyrost wytrzymałości na ściskanie 47

48 Stosowanie cementów wg PN-B

49 Właściwości specjalne cementu Ciepło hydratacji

50 Cement o niskim cieple hydratacji LH wg PN-EN oraz o bardzo niskim cieple hydratacji VLH wg PN-EN Rodzaj cementu LH CEM I do CEM V Wymagania Ciepło hydratacji po 41 godzinach 270 J/g (oznaczone metodą semiadiabatyczną) Ciepło hydratacji po 7 dniach 270 J/g (oznaczone metodą ciepła rozpuszczania) Rodzaj cementu VLH VLH III do VLH V Wymagania Ciepło hydratacji po 41 godzinach 220 J/g (oznaczone metodą semiadiabatyczną) Ciepło hydratacji po 7 dniach 220 J/g (oznaczone metodą ciepła rozpuszczania) 50

51 Ciepło hydratacji [J/g] Ciepło hydratacji cementów LH VLH CEM I 52,5R CEM II/A-S 52,5N CEM I 42,5R CEM II/B-S 42,5R-NA CEM II/B-S 32,5R-NA CEM V/A (S-V) 32,5R-LH/HSR/NA CEM III/A 42,5N-LH/HSR/NA CEM III/B 42,5L-LH/SR/NA CEM III/A 32,5N-LH/HSR/NA Czas [godziny] 51

52 Temperatura twardnienia betonu 52

53 Właściwości specjalne cementu Odporność na agresję chemiczną

54 54

55 Cementy odporne na siarczany SR wg PN-EN 197-1:2012 Cementy portlandzkie odporne na siarczany: CEM I...-SR 0 (C 3 A w klinkierze =0%) CEM I...-SR 3 (C 3 A w klinkierze 3%) CEM I...-SR 5 (C 3 A w klinkierze 5%) Cementy hutnicze odporne na siarczany: CEM III/B...-SR (brak wymagań odnośnie zawartości C 3 A) CEM III/C...-SR (brak wymagań odnośnie zawartości C 3 A) Cementy pucolanowe odporne na siarczany: CEM IV/A (P lub V) - SR (o zawartości C 3 A w klinkierze 9%) CEM IV/B (P lub V) - SR (o zawartości C 3 A w klinkierze 9%) 55

56 Wymagania chemiczne dla cementów SR Właściwość Zawartość siarczanów (jako SO 3 ) Badanie wzorcowe EN Rodzaj cementu CEM I-SR 0 b) CEM I-SR 3 b) CEM I-SR 5 b) CEM IV/A-SR CEM IV/B-SR CEM I-SR 0 Klasa wytrzymałości 32,5N 32,5R 42,5N 42,5R 52,5N 52,5R Wymagania a) 3,0% 3,5 % = 0,0% C 3 A w klinkierze c) EN d) Pucolanowość CEM I-SR 3 3,0% CEM I-SR 5 Wszystkie 5,0% - e) CEM IV/A-SR CEM IV/B-SR EN CEM IV/A-SR CEM IV/B-SR Wszystkie 9,0% Wynik pozytywny po 8 dniach a) Wymagania podano w procentach masy gotowego cementu określonych w tablicy b) Dla szczególnych zastosowań cementy CEM I-SR 5 mogą być produkowane zgodnie z wyższą zawartością siarczanów. W takich przypadkach wartość liczbową tego wyższego wymagania dotyczącego zawartości siarczanów należy zdeklarować w dokumencie dostawy. c) Metoda badania dotycząca oznaczania zawartości C 3 A w klinkierze z analizy gotowego cementu jest w trakcie opracowywania w CEN/TC 51. d) W szczególnym przypadku cementów CEM I, dopuszcza się obliczanie zawartości C 3 A w klinkierze z analizy chemicznej cementu. Zawartość C 3 A należy obliczyć z równania: C 3 A = 2,65 A 1,69 F e) Do czasu zakończenia prac nad metodą badania, zawartości C 3 A w klinkierze należy oznaczać na podstawie analizy klinkieru, w ramach wykonywanej przez producenta zakładowej kontroli produkcji 56

57 Cementy odporne na siarczany HSR wg PN-B-19707:2013 Rodzaj cementu HSR CEM II/A-V CEM II/A-S CEM II/A-M (S-V) CEM II/B-S CEM II/B-V CEM II/B-M (S-V) CEM III/A CEM III/A CEM V/A (S-V) CEM V/B (S-V) Skład cementu specjalnego Wymagania dodatkowe a) - udział popiołu lotnego krzemionkowego b) V 25 % udział popiołu lotnego krzemionkowego b) V 20 % udział granulowanego żużla wielkopiecowego S 49 % udział granulowanego żużla wielkopiecowego S 50 % a) Wymagania podstawowe dotyczące składu wg PN-EN 197-1:2012, Tablica 1. b) Popiół lotny krzemionkowy (V) powinien spełniać wymagania wg Klinkier Zawartość glinianu trójwapniowego e) C 3 A 5 % - - Zawartość glinianu trójwapniowego e) C 3 A 9 % - - e) Zawartość glinianu trójwapniowego C 3 A wyliczona z równania: C 3 A = 2,65 x Al 2 O 3 1,69 x Fe 2 O 3, na podstawie zawartości Al 2 O 3 i Fe 2 O 3 oznaczanych wg PN-EN

58 Cement niskoalkaliczny NA wg PN-B-19707:2013 Rodzaj cementu NA CEM I CEM II/A-LL Skład cementu specjalnego Wymagania dodatkowe a) Całkowita zawartość alkaliów wyrażona jako Na 2 O eq b) [% mas.] Alkalia aktywne d) Na 2 O eq [% mas.] 0,60 0,30-0,47 CEM II/A-V udział popiołu lotnego krzemionkowego c) V 14% 1,20 0,51 CEM II/A-S udział granulowanego żużla wielkopiecowego S 14% 0,70 0,48 CEM II/A-M (S-V) udział sumy popiołu lotnego krzemionkowego c) i granulowanego żużla wielkopiecowego (S+V) 14% 1,20 0,47 CEM II/B-V udział popiołu lotnego krzemionkowego c) V 25% 1,50 0,52 CEM II/B-S 0,80 0,48 CEM II/B-M (S-V) udział popiołu lotnego krzemionkowego c) V 20% 1,30 0,51 CEM III/A CEM III/B CEM III/C udział granulowanego żużla wielkopiecowego S 49% 0,95 0,28 udział granulowanego żużla wielkopiecowego S 50% 1,10 0,34 2,00 0,18-0,25 CEM IV/A (V) udział popiołu lotnego krzemionkowego c) V 25% 1,50 0,48 CEM IV/B (V) 2,00 0,36 CEM V/A (S-V) udział sumy popiołu lotnego krzemionkowego c) i granulowanego żużla wielkopiecowego (S+V) 49% udział sumy popiołu lotnego krzemionkowego c) i granulowanego żużla wielkopiecowego (S+V) 50% 1,60 0,28 2,00 0,16 CEM V/B (S-V) 2,00 0,16-0,21 a) Wymagania podstawowe dotyczące składu wg PN-EN 197-1:2012 b) Zawartość Na 2 O eq określana wg PN-EN 196-2:2013; Na 2 O eq =Na 2 O+0,658K 2 O c) Popiół lotny krzemionkowy (V) powinien spełniać wymagania zawarte w PN-EN 197-1, dodatkowo strata prażenia nie może przekraczać 5,0% masy, oznaczana zgodnie z PN-EN 196-2, lecz przy czasie prażenia wynoszącym 1h. d) oznaczono wg ASTM C

59 Nazwa normowa cementu co oznacza? Rodzaj CEM III/A 32,5 N-LH/HSR/NA Klasa wytrzymałości Wytrzymałość wczesna Niskie ciepło hydratacji Odporny na siarczany Niskoalkaliczny 59

60 Rodzaj cementów produkowanych w Polsce Rodzaj cementu Cement portlandzki CEM I Cement portlandzki wieloskładnikowy CEM II/A,B Cement hutniczy CEM III/A,B Cement pucolanowy CEM IV/A,B Cement wieloskładnikowy CEM V/A,B Zakres CEM I 32,5R; CEM I 32,5R-NA CEM I 42,5R; CEM I 42,5N-NA; CEM I 42,5R-NA CEM I 42N-HSR/NA; CEM I 42,5R-HSR/NA CEM I 42,5R-MSR/NA CEM I 52,5R; CEM I 52,5R-NA; CEM I 52,5N-HSR/NA CEM II/B-V 32,5R; CEM II-B-V 32,5R-HSR CEM II/B-S 32,5R-NA; CEM II/A-LL 32,5R CEM II/B-M(V-LL) 32,5R; CEM II/B-M(S-V) 32,5R CEM II/B-M(V-W) 32,5R CEM II/A-S 42,5R; CEM II/B-S 42,5N-NA CEM II/B-S 42,5R; CEM II/A-V 42,5N CEM II/A-V 42,5R; CEM II/B-V 42,5N CEM II/B-M(S-V) 42,5N; CEM II/B-M(V-LL) 42,5R CEM II/A-LL 42,5N-NA CEM II/A-M(S-LL) 52,5N; CEM II/A-S 52,5N CEM III/A 32,5N-LH/HSR/NA CEM III/A 42,5N; CEM III/A 42,5N-HSR/NA CEM III/A 42,5N-LH/HSR/NA CEM III/A 52,5N-NA CEM IV/B (V) 32,5R-LH/HSR; CEM IV/B (W) 32,5N CEM V/A (S-V) 32,5R-LH 60

61 Sprzedaż cementu w Polsce w latach % 90% 0,2 0,5 2,8 5,3 3,2 8,5 7,6 7,4 7,2 9,7 80% 70% CEM I 60% CEM II 50% 40% 30% 46,6 59,6 55,7 50,2 44,9 CEM III CEM IV, CEM V 20% 10% 0% 44,7 32,3 34,1 37,3 42,

62 Struktura sprzedaży cementu w Polsce ze względu na klasy wytrzymałości w latach CEM I CEM II CEM III 100% 7% 8% 8% 10% 10% 5% 5% 5% 8% 10% 0% 0% 0% 0% 2% 90% 80% 70% 27% 28% 31% 32% 32% 43% 60% 66% 60% 50% 76% 81% 82% 83% 84% 79% 78% 40% 30% 69% 67% 64% 60% 58% 57% 20% 40% 34% 10% 0% 17% CEM I % 10% 7% 7% CEM I 2011 CEM I 2012 CEM I 2013 CEM I 2014 CEM II 2010 CEM II 2011 CEM II 2012 CEM II 2013 CEM II 2014 CEM III 2010 CEM III 2011 CEM III % 20% CEM III CEM III CEM 32,5 CEM 42,5 CEM 52,5 62

63 Ilość [tys. ton] Produkcja cementu w Polsce ze względu na klasę wytrzymałości w latach ,5 42,5 52,5 63

64 Dziękuję za uwagę

CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE?

CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? str. 1 A1 Cement to spoiwo hydrauliczne, tj. drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą daje zaczyn, wiążący i twardniejący w wyniku reakcji i procesów

Bardziej szczegółowo

Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych

Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych Międzynarodowa Konferencja Popioły z Energetyki- Zakopane 19-21.X.2016 r. Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych Mikołaj Ostrowski, Tomasz Baran

Bardziej szczegółowo

Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU

Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU PRZEWIDZIANE DO ZASTOSOWAŃ: PRZYGOTOWANIE BETONU, ZAPRAWY, ZACZYNU I INNYCH

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki aktywności K28 i K90 popiołów lotnych krzemionkowych o miałkości kategorii S dla różnych normowych cementów portlandzkich

Wskaźniki aktywności K28 i K90 popiołów lotnych krzemionkowych o miałkości kategorii S dla różnych normowych cementów portlandzkich Wskaźniki aktywności K28 i K90 popiołów lotnych krzemionkowych o miałkości kategorii S dla różnych normowych cementów portlandzkich Tomasz Baran, Mikołaj Ostrowski OSiMB w Krakowie XXV Międzynarodowa Konferencja

Bardziej szczegółowo

Instytut Materiałów Budowlanych i Technologii Betonu Sp. z o.o.

Instytut Materiałów Budowlanych i Technologii Betonu Sp. z o.o. dr inż. Grażyna Bundyra-Oracz dr inż. Dorota Siemaszko-Lotkowska Składniki betonu - cement Produkcja cementu Cement jest to proszek, który po zarobieniu z wodą tworzy plastyczną masę, łatwą do formowania

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIA W STOSOWANIU CEMENTU PORTLANDZKIEGO ŻUŻLOWEGO CEMII/B-S 42,5N W BUDOWIE NAWIERZCHNI BETONOWYCH

DOŚWIADCZENIA W STOSOWANIU CEMENTU PORTLANDZKIEGO ŻUŻLOWEGO CEMII/B-S 42,5N W BUDOWIE NAWIERZCHNI BETONOWYCH DOŚWIADCZENIA W STOSOWANIU CEMENTU PORTLANDZKIEGO ŻUŻLOWEGO CEMII/B-S 42,5N W BUDOWIE NAWIERZCHNI BETONOWYCH Zbigniew GIERGICZNY Maciej BATOG Politechnika Śląska Górażdże Cement S.A. KRAKÓW, 14-16 listopada

Bardziej szczegółowo

POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO NA FUNDAMENTY NOWYCH BLOKÓW ENERGETYCZNYCH

POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO NA FUNDAMENTY NOWYCH BLOKÓW ENERGETYCZNYCH POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO NA FUNDAMENTY NOWYCH BLOKÓW ENERGETYCZNYCH Autorzy: Zbigniew Giergiczny Maciej Batog Artur Golda XXIII MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA POPIOŁY Z ENERGETYKI Zakopane,

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA CEMENTU str. 1 A9

PRODUKCJA CEMENTU str. 1 A9 PRODUKCJ CEMENTU str. 1 9 Cement jest to spoiwo hydrauliczne, tj. drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą wiąże i twardnieje w wyniku reakcji i procesów hydratacji, a po stwardnieniu

Bardziej szczegółowo

RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11

RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11 RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11 Spoiwo budowlane, to materiał wiążący, substancja organiczna lub nieorganiczna rozmieszczona pomiędzy ziarnami kruszywa, powodująca związanie składników. Spoiwa budowlane

Bardziej szczegółowo

CEMENTY SIARCZANOGLINIANOWE C 4. S (Belit) 10 60%; C 4 ŻELAZIANOWO SIARCZANOGLINIANOWE AF 15 30%

CEMENTY SIARCZANOGLINIANOWE C 4. S (Belit) 10 60%; C 4 ŻELAZIANOWO SIARCZANOGLINIANOWE AF 15 30% CEMENT WAPNIOWO SIARCZANOGLINIANOWY (CSA) str. 1 A12 Cement wapniowo siarczanoglinianowy (CSA) jest to mineralne spoiwo hydrauliczne wytwarzane w wyniku przemiału klinkieru wapniowo siarczanoglinianowego

Bardziej szczegółowo

POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016

POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016 POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016 INFORMATOR EDF EKOSERWIS WIĘKSZY ZYSK NIŻSZY KOSZT ZGODNOŚĆ Z NORMAMI PARAMETRY SPIS TREŚCI Wstęp...... 1. Korzyści stosowania popiołu lotnego...4 2. Przykłady receptur na różnego

Bardziej szczegółowo

WYTRZYMAŁOŚĆ NA ZGINANIE I ŚCISKANIE DREWNA ORAZ BELECZEK CEMENTOWYCH PO 28 DNIACH

WYTRZYMAŁOŚĆ NA ZGINANIE I ŚCISKANIE DREWNA ORAZ BELECZEK CEMENTOWYCH PO 28 DNIACH WYTRZYMAŁOŚĆ NA ZGINANIE I ŚCISKANIE DREWNA ORAZ BELECZEK ENTOWYCH PO 28 DNIACH NORMY PN-EN 197-1:2012:. Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku. PN-EN 196-1:2006:

Bardziej szczegółowo

Granulowany żużel wielkopiecowy. składnikiem cementu i spoiw drogowych

Granulowany żużel wielkopiecowy. składnikiem cementu i spoiw drogowych Granulowany żużel wielkopiecowy składnikiem cementu i spoiw drogowych Informator został opracowany przez Dział Pełnomocnika Zarządu ds. Badań i Rozwoju Produktów Grupy Górażdże Granulowany żużel wielkopiecowy

Bardziej szczegółowo

SPOIWA MINERALNE POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA INŻYNIERII PROCESOWEJ I TECHNOLOGII CHEMICZNEJ TECHNOLOGIE MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH

SPOIWA MINERALNE POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA INŻYNIERII PROCESOWEJ I TECHNOLOGII CHEMICZNEJ TECHNOLOGIE MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA INŻYNIERII PROCESOWEJ I TECHNOLOGII CHEMICZNEJ TECHNOLOGIE MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH SPOIWA MINERALNE dr hab. inż. Anna Zielińska-Jurek mgr inż. Zuzanna Bielan

Bardziej szczegółowo

Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w budownictwie komunikacyjnym

Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w budownictwie komunikacyjnym Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Materiałów Budowlanych Możliwości zastosowania frakcjonowanych UPS w budownictwie komunikacyjnym Marek Gawlicki Radosław Mróz Wojciech Roszczynialski

Bardziej szczegółowo

ZAPRAWA CEMENTOWA OKREŚLENIE KONSYSTENCJI I WYKONANIE BELECZEK

ZAPRAWA CEMENTOWA OKREŚLENIE KONSYSTENCJI I WYKONANIE BELECZEK ZAPRAWA ENTOWA OKREŚLENIE KONSYSTENCJI I WYKONANIE BELECZEK NORMY PN-EN 197-1:2012:. Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku. PN-EN 196-1:2006: Metody badania

Bardziej szczegółowo

Instytut Techniki Budowlanej. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ Nr LZK /16/Z00NZK

Instytut Techniki Budowlanej. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ Nr LZK /16/Z00NZK Instytut Techniki Budowlanej jakość w budownictwie ZESPÓŁ LABORATORIÓW BADAWCZYCH akredytowany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat akredytacji nr AB 023 AB 023 Strona 1 z 5 Warszawa, 29.09.2016

Bardziej szczegółowo

Opracowanie powstało ze środków polskiego przemysłu cementowego w ramach Kampanii

Opracowanie powstało ze środków polskiego przemysłu cementowego w ramach Kampanii Opracowanie powstało ze środków polskiego przemysłu cementowego w ramach Kampanii Copyright by Polski Cement, Kraków 2005 Wydawca Polski Cement Sp. z o.o. ul. Lubelska 29, 30-003 Kraków tel. +48 12 423

Bardziej szczegółowo

CEMENT W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ W ŚWIETLE WYMAGAŃ OST GDDKiA

CEMENT W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ W ŚWIETLE WYMAGAŃ OST GDDKiA CEMENT W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ W ŚWIETLE WYMAGAŃ OST GDDKiA Dariusz Bocheńczyk Lafarge Cement S.A. 181 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków

Bardziej szczegółowo

Cement i beton według Ogólnych Specyfikacji Technicznych (OST) dla nawierzchni betonowych

Cement i beton według Ogólnych Specyfikacji Technicznych (OST) dla nawierzchni betonowych Cement i beton według Ogólnych Specyfikacji Technicznych (OST) dla nawierzchni betonowych Zbigniew Giergiczny Stowarzyszenie Producentów Cementu Politechnika Śląska w Gliwicach Ogólna Specyfikacja Techniczna

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 24/14

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 24/14 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 230545 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 403936 (51) Int.Cl. C04B 18/08 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.05.2013

Bardziej szczegółowo

II POKARPACKA KONFERENCJA DROGOWA BETONOWE

II POKARPACKA KONFERENCJA DROGOWA BETONOWE II POKARPACKA KONFERENCJA DROGOWA BETONOWE drogi w Polsce SPOSÓB NA TRWAŁY BETON dr inż. Grzegorz Bajorek Centrum Technologiczne Budownictwa przy Politechnice Rzeszowskiej Politechnika Rzeszowska Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

UPS w produkcji klinkieru i cementów

UPS w produkcji klinkieru i cementów UPS w produkcji klinkieru i cementów Marek Petri Radosław Mróz Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane w ramach Przedsięwzięcia IniTech: Analiza

Bardziej szczegółowo

Wapień głównym składnikiem cementów. portlandzkich wieloskładnikowych CEM II/A,B-M

Wapień głównym składnikiem cementów. portlandzkich wieloskładnikowych CEM II/A,B-M t e c h n o l o g i e 72 Wapień głównym składnikiem cementów portlandzkich wieloskładnikowych I/A,B-M Na krajowym rynku budowlanym można zaobserwować wzrost stosowania cementów z dodatkami mineralnymi.

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 12/13

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 12/13 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 229864 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 401393 (22) Data zgłoszenia: 29.10.2012 (51) Int.Cl. C04B 28/04 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

A Spis treści SKŁADNIKI BETONU MIESZANKA BETONOWA BETON STWARDNIAŁY. a1 - CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE?

A Spis treści SKŁADNIKI BETONU MIESZANKA BETONOWA BETON STWARDNIAŁY. a1 - CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? A Spis treści SKŁADNIKI BETONU a1 - CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? a2 - KRUSZYWA W SKŁADZIE BETONU a3 - DODATKI DO BETONU W UJĘCIU NORMY PN-EN 206 BETON WYMAGANIA, WŁAŚCIWOŚCI, PRODUKCJA I ZGODNOŚĆ a4 -

Bardziej szczegółowo

SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH. Cement portlandzki CEM I całkowita zawartość alkaliów Na 2

SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH. Cement portlandzki CEM I całkowita zawartość alkaliów Na 2 SKŁADNIKI BETONU W ŚWIETLE WYMAGAŃ OGÓLNYCH SPECYFIKACJI TECHNICZNYCH (ost) GDDKiA str. 1 A5 W 2013r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wprowadziła do stosowania nowe Ogólne Specyfikacje Techniczne

Bardziej szczegółowo

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 21/12

PL B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL BUP 21/12 PL 220265 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 220265 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 394385 (51) Int.Cl. C04B 18/08 (2006.01) C04B 28/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 9 ISSN 1899-3230 Rok V Warszawa Opole 2012 ELŻBIETA GIERGICZNY * KRYSTYNA RAJCZYK ** Słowa

Bardziej szczegółowo

Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8. Rys. 1. Stosowanie koncepcji współczynnika k wg PN-EN 206 0,4

Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8. Rys. 1. Stosowanie koncepcji współczynnika k wg PN-EN 206 0,4 Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8 Według normy PN-EN 206:2014 Beton Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność popiół lotny może być stosowany do wytwarzania betonu, jeżeli

Bardziej szczegółowo

Rodzaj i jakość spoiw a trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji

Rodzaj i jakość spoiw a trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji Rodzaj i jakość spoiw a trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji Artur Łagosz Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Materiałów Budowlanych Rodzaje spoiw - cementów oferowanych na

Bardziej szczegółowo

Wpływ właściwości fizykochemicznych zmielonych granulowanych żużli wielkopiecowych na kształtowanie się wskaźnika aktywności

Wpływ właściwości fizykochemicznych zmielonych granulowanych żużli wielkopiecowych na kształtowanie się wskaźnika aktywności Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej nr 24 (2018), 139 147 DOI: 10.17512/znb.2018.1.22 Wpływ właściwości fizykochemicznych zmielonych granulowanych żużli wielkopiecowych na kształtowanie się wskaźnika

Bardziej szczegółowo

SKURCZ BETONU. str. 1

SKURCZ BETONU. str. 1 SKURCZ BETONU str. 1 C7 betonu jest zjawiskiem samoistnym spowodowanym odkształceniami niewynikającymi z obciążeń mechanicznych. Zachodzi w materiałach o strukturze porowatej, w wyniku utarty wody na skutek

Bardziej szczegółowo

BETON W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ str. 1 e4

BETON W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ str. 1 e4 BETON W INŻYNIERII KOMUNIKACYJNEJ str. 1 e4 Stosowanie w obiektach inżynierii komunikacyjnej (mosty, wiadukty) betonów cechujących się wysoką wytrzymałością oraz odpornością na korozyjne oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 12 ISSN 1899-3230 Rok VI Warszawa Opole 2013 ALBIN GARBACIK * TOMASZ BARAN ** Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 23 marca 2015 r. Nazwa i adres FERROCARBO

Bardziej szczegółowo

Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego

Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego Marek Petri Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane

Bardziej szczegółowo

gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska

gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska Unieszkodliwianie odpadów poprzez ich zestalanie, gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska 1 Przemysł cementowy swoimi działaniami wpisuje się w filozofię zrównoważonego rozwoju Działania przemysłu

Bardziej szczegółowo

Informacja towarzysząca znakowaniu CE kruszywa lekkiego pollytag.

Informacja towarzysząca znakowaniu CE kruszywa lekkiego pollytag. Informacja towarzysząca znakowaniu CE kruszywa lekkiego pollytag. 1488., 80-556 Gdańsk, ul. Wielopole 6 04 1488-CPD-0011 :2003 Kruszywo lekkie popiołoporytowe uzyskiwane w wyniku obróbki termicznej popiołów

Bardziej szczegółowo

POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO NA FUNDAMENTY NOWYCH BLOKÓW ENERGETYCZNYCH

POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO NA FUNDAMENTY NOWYCH BLOKÓW ENERGETYCZNYCH Batog Maciej Górażdże Cement S.A. Golda Artur Centrum Technologiczne BETOTECH Sp. z o.o. Giergiczny Zbigniew Politechnika Śląska w Gliwicach, Górażdże Cement S.A. POPIÓŁ LOTNY SKŁADNIKIEM BETONU MASYWNEGO

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH

ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH prof. UZ, dr hab. Urszula Kołodziejczyk dr inż. Michał Ćwiąkała mgr inż. Aleksander Widuch a) popioły lotne; - właściwości

Bardziej szczegółowo

CEMENT: OZNACZANIE KONSYSTENCJI ZACZYNU, CZASU WIĄZANIA, KONSYSTENCJI ŚWIEŻEJ ZAPRAWY ORAZ WYTRZYMAŁOŚCI NA ZGINANIE I ŚCISKANIE (KLASY CEMENTU)

CEMENT: OZNACZANIE KONSYSTENCJI ZACZYNU, CZASU WIĄZANIA, KONSYSTENCJI ŚWIEŻEJ ZAPRAWY ORAZ WYTRZYMAŁOŚCI NA ZGINANIE I ŚCISKANIE (KLASY CEMENTU) ENT: OZNACZANIE KONSYSTENCJI ZACZYNU, CZASU WIĄZANIA, KONSYSTENCJI ŚWIEŻEJ ZAPRAWY ORAZ WYTRZYMAŁOŚCI NA ZGINANIE I ŚCISKANIE (KLASY ENTU) NORMY PN-EN 197-1:. Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE SKŁADU BETONÓW Z DODATKIEM POPIOŁÓW LOTNYCH ORAZ ICH WPŁYW NA TEMPO PRZYROSTU WYTRZYMAŁOŚCI

PROJEKTOWANIE SKŁADU BETONÓW Z DODATKIEM POPIOŁÓW LOTNYCH ORAZ ICH WPŁYW NA TEMPO PRZYROSTU WYTRZYMAŁOŚCI Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym 2(10) 2012, s. 29-6 Jacek HALBINIAK Politechnika zęstochowska PROJEKTOWANIE SKŁADU BETONÓW Z DODATKIEM POPIOŁÓW LOTNYH ORAZ IH WPŁYW NA TEMPO PRZYROSTU

Bardziej szczegółowo

Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski

Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski eminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane w ramach Przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 15 (październik grudzień) Prace są indeksowane w BazTech i Index Copernicus ISSN 1899-3230

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane cz. II

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane cz. II Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3 Mineralne spoiwa budowlane cz. II Spoiwa gipsowe surowce naturalne : kamień gipsowy - CaSO 4 *2 H 2 O (95%) anhydryt - CaSO 4 gipsy chemiczne (syntetyczne) gipsy

Bardziej szczegółowo

MURARSTWO I TYNKARSTWO

MURARSTWO I TYNKARSTWO Edward Szymański MURARSTWO I TYNKARSTWO Materiały Spis treści 1. Wiadomości ogólne...................................................... 5 1.1. Przepisy dotyczące wyrobów budowlanych...............................

Bardziej szczegółowo

korozja cheminczna betonu

korozja cheminczna betonu korozja cheminczna betonu str. 1 C2 Beton w konstrukcji musi charakteryzować się trwałością, czyli zachowaniem właściwości w założonych warunkach środowiska, przy minimalnych nakładach na konserwację,

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792

INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792 INSTYTUT BADAWCZY DRÓG I MOSTÓW 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 80 tel. sekr.: (0-22) 811 03 83, fax: (0-22) 811 1792 APROBATA TECHNICZNA mdim Nr AT/2009-03-251O Nazwa wyrobu: Hydrauliczne spoiwo drogowe

Bardziej szczegółowo

Cement czysty czy z dodatkami - różnice

Cement czysty czy z dodatkami - różnice Cement czysty czy z dodatkami - różnice Jaka jest różnica pomiędzy cementem czystym a cementem z dodatkami? Dariusz Bocheńczyk, dyrektor ds. badań i normalizacji Lafarge Cement S.A. Na polskim rynku budowlanym,

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY KATEDRA KONSTRUKCJI ŻELBETOWYCH I TECHNOLOGII BETONU

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY KATEDRA KONSTRUKCJI ŻELBETOWYCH I TECHNOLOGII BETONU ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY KATEDRA KONSTRUKCJI ŻELBETOWYCH I TECHNOLOGII BETONU Autorzy: imię i nazwisko WPŁYW POPIOŁÓW LOTNYCH NA WYBRANE

Bardziej szczegółowo

ABC BETONU. Przekazywany Państwu poradnik przedstawia najczęściej stosowany rodzaj betonu - beton zwykły.

ABC BETONU. Przekazywany Państwu poradnik przedstawia najczęściej stosowany rodzaj betonu - beton zwykły. ABC BETONU WSTĘP Współczesne budownictwo stawia coraz wyższe wymagania materiałom budowlanym. Wznoszone budowle muszą być bezpieczne, trwałe, przyjazne dla środowiska, równocześnie muszą spełniać odpowiednie

Bardziej szczegółowo

Specjalista od trwałych betonów. Nowy produkt w ofercie CEMEX Polska cement specjalny HSR KONSTRUKTOR (CEM I 42,5 N HSR/NA CHEŁM )

Specjalista od trwałych betonów. Nowy produkt w ofercie CEMEX Polska cement specjalny HSR KONSTRUKTOR (CEM I 42,5 N HSR/NA CHEŁM ) Nowy produkt w ofercie CEMEX Polska cement specjalny HSR KONSTRUKTOR (CEM I 42, N HSR/NA CHEŁM ) Ulotka HSR_montage:Makieta 1 4/1/10 2:11 PM Strona 2 początek [min] koniec [min] Czas wiązania Stałość objętości

Bardziej szczegółowo

CEMENTY POWSZECHNEGO UŻY TKU Z DODATKAMI

CEMENTY POWSZECHNEGO UŻY TKU Z DODATKAMI Dr inż. Jan Antoni RUBIN Politechnika Śląska, Gliwice CEMENTY POWSZECHNEGO UŻYTKU Z DODATKAMI Streszczenie: W referacie zaprezentowano i omówiono wyniki badań własnych autora nad promieniotwórczością naturalną

Bardziej szczegółowo

Możliwości zastosowania fluidalnych popiołów lotnych do produkcji ABK

Możliwości zastosowania fluidalnych popiołów lotnych do produkcji ABK Sekcja Betonów Komórkowych SPB Konferencja szkoleniowa ZAKOPANE 14-16 kwietnia 2010 r. Możliwości zastosowania fluidalnych popiołów lotnych do produkcji ABK doc. dr inż. Genowefa Zapotoczna-Sytek mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Spoiwa mineralne 2013-12-29. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych

Spoiwa mineralne 2013-12-29. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych Klasyfikacja spoiw budowlanych Spoiwa budowlane Spoiwa mineralne Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne Agata Wygocka Spoiwa powietrzne Spoiwa hydrauliczne Spoiwa żywiczne Lepiszcza bitumiczne Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE. Wpływ nano- i mikroproszków na udział wody związanej przez składniki hydrauliczne ogniotrwałych cementów glinowych

ĆWICZENIE. Wpływ nano- i mikroproszków na udział wody związanej przez składniki hydrauliczne ogniotrwałych cementów glinowych LABORATORIUM z przedmiotu Nanomateriały i Nanotechnologie ĆWICZENIE Wpływ nano- i mikroproszków na udział wody związanej przez składniki hydrauliczne ogniotrwałych cementów glinowych I WĘP TEORETYCZNY

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE ŚRODOWISK ZAWIERAJĄCYCH JONY CHLORKOWE

ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE ŚRODOWISK ZAWIERAJĄCYCH JONY CHLORKOWE ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 7/2007 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

PL B1. Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych

PL B1. Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 230731 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 407793 (22) Data zgłoszenia: 03.04.2014 (51) Int.Cl. C04B 28/18 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Właściwości fizykochemiczne popiołów fluidalnych

Właściwości fizykochemiczne popiołów fluidalnych Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Materiałów Budowlanych Właściwości fizykochemiczne popiołów fluidalnych Prof. dr hab. inż. Jan Małolepszy Zakopane 15 kwiecień 2010 POPIÓŁ

Bardziej szczegółowo

CEMENT. Cementy do produkcji betonu. towarowego

CEMENT. Cementy do produkcji betonu. towarowego CEMENT TM Cementy do produkcji betonu towarowego Beton do konkretnych zastosowań Oczekiwania w stosunku do stwardniałego betonu, jak i świeżej mieszanki zmieniają się w zależności od ich przeznaczenia.

Bardziej szczegółowo

Mieszanki CBGM wg WT5 na drogach krajowych

Mieszanki CBGM wg WT5 na drogach krajowych II Lubelska Konferencja Techniki Drogowej Wzmocnienia gruntu podbudowy drogi betonowe Mieszanki CBGM wg WT5 na drogach krajowych Lublin, 28-29 listopada 2018 r. mgr inż. Artur Paszkowski Kierownik Działu

Bardziej szczegółowo

WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH. dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK.

WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH. dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK. WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK. Geopolimery informacje podstawowe Geopolimer termin obejmujący klasę nowoczesnych, badanych od

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POPIOŁU LOTNEGO WAPIENNEGO NA ODPORONOŚĆ KOROZYJNĄ KOMPOZYTÓW WYKONANYCH Z CEMENTU PORTLANDZKIEGO WIELOSKŁADNIKOWEGO

WPŁYW POPIOŁU LOTNEGO WAPIENNEGO NA ODPORONOŚĆ KOROZYJNĄ KOMPOZYTÓW WYKONANYCH Z CEMENTU PORTLANDZKIEGO WIELOSKŁADNIKOWEGO P O L I T E C H N I K A Ś L Ą S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA CZŁONEK EUROPEJSKIEGO STOWARZYSZENIA WYDZIAŁÓW BUDOWNICTWA KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁÓW I PROCESÓW BUDOWLANYCH R O Z P R A W A D O K T O R S K A

Bardziej szczegółowo

Przemysł cementowy w Gospodarce o Obiegu Zamkniętym

Przemysł cementowy w Gospodarce o Obiegu Zamkniętym Przemysł cementowy w Gospodarce o Obiegu Zamkniętym Bożena Środa Stowarzyszenie Producentów Cementu Przemysł cementowy w Polsce Ożarów 15 MLN TON/ROK Zdolność prod. klinkieru ~22 MLN TON/ROK Zdolność prod.

Bardziej szczegółowo

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych...

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... Spis treści Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... 1. Spoiwa mineralne... 1.1. Spoiwa gipsowe... 1.2. Spoiwa wapienne... 1.3. Cementy powszechnego użytku... 1.4. Cementy specjalne...

Bardziej szczegółowo

BETON BARWIONY. str. 1

BETON BARWIONY. str. 1 BETON BARWIONY str. 1 E6 Beton, najpowszechniej stosowany materiał budowlany, coraz częściej, oprócz funkcji konstrukcyjnej, odgrywa rolę dekoracyjną. Szczególnie wysokie wymagania architekci i wykonawcy

Bardziej szczegółowo

Właściwości popiołu lotnego a trwałość betonu

Właściwości popiołu lotnego a trwałość betonu t e c h n o l o g i e Właściwości popiołu lotnego a trwałość betonu Popiół lotny może stanowić cenny składnik betonu zwykłego i betonów nowej generacji. Stosując popiół w produkcji cementu i betonu, należy

Bardziej szczegółowo

UBOCZNE PRODUKTY SPALANIA W DROGOWNICTWIE NORMY A APROBATY TECHNICZNE

UBOCZNE PRODUKTY SPALANIA W DROGOWNICTWIE NORMY A APROBATY TECHNICZNE Dr inż. Tomasz Szczygielski Polska Unia UPS UBOCZNE PRODUKTY SPALANIA W DROGOWNICTWIE NORMY A APROBATY TECHNICZNE Wstęp Stosowanie popiołów z energetyki zawodowej w polskim drogownictwie rozpoczęło się

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POPIOŁÓW LOTNYCH WAPIENNYCH NA TEMPERATURĘ BETONU PODCZAS TWARDNIENIA W ELEMENTACH MASYWNYCH

WPŁYW POPIOŁÓW LOTNYCH WAPIENNYCH NA TEMPERATURĘ BETONU PODCZAS TWARDNIENIA W ELEMENTACH MASYWNYCH DOTACJE NA INNOWACJE INNOWACYJNE SPOIWA CEMENTOWE I BETONY Z WYKORZYSTANIEM POPIOŁU LOTNEGO WAPIENNEGO WPŁYW POPIOŁÓW LOTNYCH WAPIENNYCH NA TEMPERATURĘ BETONU PODCZAS TWARDNIENIA W ELEMENTACH MASYWNYCH

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych

Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Nowe możliwości zastosowania kruszyw węglanowych w drogowych nawierzchniach z betonu cementowego oraz w betonach konstrukcyjnych Danuta Bebłacz Instytut Badawczy Dróg i Mostów Piotr Różycki Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Spoiwa budowlane. Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne. Spoiwa powietrzne. Spoiwa żywiczne. Bitumiczne asfalt smoła. Spoiwa hydrauliczne

Spoiwa budowlane. Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne. Spoiwa powietrzne. Spoiwa żywiczne. Bitumiczne asfalt smoła. Spoiwa hydrauliczne http://www.dolina-nidy.com.pl/main.php/gips_naturalny Spoiwa budowlane Skała wapienna, Autor: Renata i Marek Kosińscy Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne Spoiwa powietrzne Spoiwa hydrauliczne Spoiwa żywiczne

Bardziej szczegółowo

DODATKI DO BETONU WEDŁUG NORMY EUROPEJSKIEJ EN 206 BETON"

DODATKI DO BETONU WEDŁUG NORMY EUROPEJSKIEJ EN 206 BETON PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 4 (116) 2000 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 4 (116) 2000 ARTYKUŁY - REPORTS Czesława Wolska-Kotańska* DODATKI DO BETONU WEDŁUG NORMY EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Zaczyny i zaprawy budowlane

Zaczyny i zaprawy budowlane Zaczyny budowlane to mieszanina spoiw lub lepiszczz wodą. Rozróżnia się zaczyny: wapienne, gipsowe, cementowe, zawiesiny gliniane. Spoiwa charakteryzują się aktywnością chemiczną. Lepiszcza twardnieją

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO I. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z procesem hydratacji cementu

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 5 Korozja materiałów budowlanych na przykładzie kamienia cementowego Zagadnienia do przygotowania: 1. Wyjaśnij pojęcia: korozja

Bardziej szczegółowo

XVI KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA REOLOGIA W TECHNOLOGII BETONU. Bełchatów 2015. 1. Wprowadzenie

XVI KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA REOLOGIA W TECHNOLOGII BETONU. Bełchatów 2015. 1. Wprowadzenie XVI KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA REOLOGIA W TECHNOLOGII BETONU Bełchatów 2015 Mikołaj Ostrowski 1 Albin Garbacik 2 Zbigniew Giergiczny 3 PRODUKCJA I WŁAŚCIWOŚCI INNOWACYJNYCH CEMENTÓW NAPOWIETRZAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Beton - skład, domieszki, właściwości

Beton - skład, domieszki, właściwości Beton - skład, domieszki, właściwości Beton to najpopularniejszy materiał wykorzystywany we współczesnym budownictwie. Mimo, że składa się głównie z prostych składników, warto pamiętać, że produkcja mieszanki

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 9 ISSN 1899-3230 Rok V Warszawa Opole 2012 GRZEGORZ ROLKA * EWELINA ŚLĘZAK ** Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

EDF POLSKA R&D EDF EKOSERWIS

EDF POLSKA R&D EDF EKOSERWIS EDF POLSKA R&D EDF EKOSERWIS SYNTEZA MATERIAŁÓW AKTYWOWANYCH ALKALICZNIE NA BAZIE POPIOŁÓW LOTNYCH BARTOSZ SARAPATA XXIII Konferencja POPIOŁY Z ENERGETYKI ZAKOPANE, 2016-10-20 SYNTEZA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNE CEMENTY STOSOWANE W TECHNOLOGII BETONU

INNOWACYJNE CEMENTY STOSOWANE W TECHNOLOGII BETONU Budownictwo o Zoptymalizowanym Potencjale Energetycznym 1(17) 2016, s. 41-46 DOI: 10.17512/bozpe.2016.1.06 Bogdan LANGIER, Alina PIETRZAK Politechnika Częstochowska INNOWACYJNE CEMENTY STOSOWANE W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

BETON WYSOKOWARTOŚCIOWY (WYSOKIEJ WYTRZYMAŁOŚCI)

BETON WYSOKOWARTOŚCIOWY (WYSOKIEJ WYTRZYMAŁOŚCI) BETON WYSOKOWARTOŚCIOWY (WYSOKIEJ WYTRZYMAŁOŚCI) str. 1 E8 Beton wysokowartościowy (wysokiej wytrzymałości) jest pochodną betonu zwykłego, uzyskaną na drodze modyfikacji składu pod względem jakościowym

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Paweł Trybalski Dział Doradztwa Technicznego, Grupa Ożarów S.A. Rzeszów

Mgr inż. Paweł Trybalski Dział Doradztwa Technicznego, Grupa Ożarów S.A. Rzeszów Hydrauliczne spoiwo REYMIX niezastąpione rozwiązanie w stabilizacji gruntów Mgr inż. Paweł Trybalski Dział Doradztwa Technicznego, Grupa Ożarów S.A. Rzeszów 29.11.2017 PLAN PREZENTACJI 1. Metody stabilizacji

Bardziej szczegółowo

The issue of the use of calcareous fly ash in concrete technology

The issue of the use of calcareous fly ash in concrete technology Archiwum Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska ISSN 1733-4381, vol. 17, issue 4 (2015), p. 1-20 http://awmep.org The issue of the use of calcareous fly ash in concrete technology 1 Łukasz Mateusz SZAREK

Bardziej szczegółowo

Nawierzchnie betonowe Uzasadnione ekonomicznie rozwiązanie na drogach

Nawierzchnie betonowe Uzasadnione ekonomicznie rozwiązanie na drogach Nawierzchnie betonowe Uzasadnione ekonomicznie rozwiązanie na drogach Marek Surowiec Członek Zarządu, Dyrektor ds. Strategii Grupa Ożarów S.A. Paweł Trybalski Kierownik Działu Doradztwa Technicznego Grupa

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MĄCZKI WAPIENNEJ JAKO MIKROWYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA CIEPŁO TWARDNIENIA

WPŁYW MĄCZKI WAPIENNEJ JAKO MIKROWYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA CIEPŁO TWARDNIENIA WPŁYW MĄCZKI WAPIENNEJ JAKO MIKROWYPEŁNIACZA W CEMENCIE NA CIEPŁO TWARDNIENIA GRZESZCZYK Stefania 1 JANOWSKA-RENKAS Elżbieta 2 1,2 Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych, Wydział Budownictwa, Politechnika

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA POPIOŁÓW WYSOKOWAPNIOWYCH DO OTRZYMYWANIA ZAPRAW TYNKARSKICH

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA POPIOŁÓW WYSOKOWAPNIOWYCH DO OTRZYMYWANIA ZAPRAW TYNKARSKICH CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXXII, z. 62 (3/II/15), lipiec-wrzesień 2015, s. 149-160 Wioleta ISKRA-KOZAK

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA. 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12. Część VI. Autoklawizowany beton komórkowy. www.wseiz.pl

WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA. 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12. Część VI. Autoklawizowany beton komórkowy. www.wseiz.pl WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA Wydział Architektury 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12 MATERIAŁY DO IZOLACJI CIEPLNYCH W BUDOWNICTWIE Część VI Autoklawizowany beton komórkowy www.wseiz.pl AUTOKLAWIZOWANY

Bardziej szczegółowo

Nowe Ogólne Specyfikacje Techniczne (OST) dla betonu i nawierzchni betonowych

Nowe Ogólne Specyfikacje Techniczne (OST) dla betonu i nawierzchni betonowych Nowe Ogólne Specyfikacje Techniczne (OST) dla betonu i nawierzchni betonowych Jan Deja Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Stowarzyszenie Producentów Cementu Kielce, 16 maja 2014r. Łączna długość betonowych

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5. Beton zwykły i wysokowartościowy

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5. Beton zwykły i wysokowartościowy Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5 Beton zwykły i wysokowartościowy Historia betonu Beton jest najszerzej stosowanym materiałem budowlanym na świecie i przy swojej 9000-letniej historii odegrał

Bardziej szczegółowo

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych

Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych Scientific Works of Institute of Ceramics and Building Materials Nr 27 (październik grudzień) Prace są indeksowane w BazTech i Index Copernicus ISSN 1899-3230

Bardziej szczegółowo

DROGI i AUTOSTRADY. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy

DROGI i AUTOSTRADY. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy DROGI i AUTOSTRADY Dr inŝ. Jacek Alenowicz Jakość betonu jest definiowana pod względem: Łatwości wbudowania, Wytrzymałości, Trwałości. Beton (mieszanka betonowa) musi być zaprojektowany optymalnie ze względu

Bardziej szczegółowo

Normy europejskie o znaczeniu dla UPS - Aktualizacja stanu na spotkanie PU UPS r. -

Normy europejskie o znaczeniu dla UPS - Aktualizacja stanu na spotkanie PU UPS r. - Normy europejskie o znaczeniu dla UPS - Aktualizacja stanu na spotkanie PU UPS 28.02.2018 r. - Joachim Feuerborn Europejskie Stowarzyszenie Produktów Spalania Węgla ECOBA 1 Treść Wprowadzenie Definicje

Bardziej szczegółowo

Właściwości kruszywa wapiennego jako surowca do produkcji betonów dla infrastruktury drogowej

Właściwości kruszywa wapiennego jako surowca do produkcji betonów dla infrastruktury drogowej Właściwości kruszywa wapiennego jako surowca do produkcji betonów dla infrastruktury drogowej Dominika Maruszewska Artur Łagosz Damian Chełmecki Beton w drogownictwie Suwałki, 10-12 kwietnia 2019 Geneza

Bardziej szczegółowo

MROZOODPORNOŚĆ BETONU POPIOŁOWEGO A CHARAKTERYSTYKA PORÓW POWIETRZNYCH

MROZOODPORNOŚĆ BETONU POPIOŁOWEGO A CHARAKTERYSTYKA PORÓW POWIETRZNYCH Budownictwo 20 Jacek Halbiniak, Bogdan Langier MROZOODPORNOŚĆ BETONU POPIOŁOWEGO A CHARAKTERYSTYKA PORÓW POWIETRZNYCH Wprowadzenie Obecnie stosowane betony zawierają w swoim składzie oprócz tradycyjnych

Bardziej szczegółowo

Mieszanki CBGM na inwestycjach drogowych. mgr inż. Artur Paszkowski Kierownik Działu Doradztwa Technicznego i Rozwoju GRUPA OŻARÓW S.A.

Mieszanki CBGM na inwestycjach drogowych. mgr inż. Artur Paszkowski Kierownik Działu Doradztwa Technicznego i Rozwoju GRUPA OŻARÓW S.A. Mieszanki CBGM na inwestycjach drogowych mgr inż. Artur Paszkowski Kierownik Działu Doradztwa Technicznego i Rozwoju GRUPA OŻARÓW S.A. WT5 Część 1. MIESZANKI ZWIĄZANE CEMENTEM wg PNEN 142271 Mieszanka

Bardziej szczegółowo

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 15/06

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 15/06 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 198350 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 372230 (22) Data zgłoszenia: 13.01.2005 (51) Int.Cl. C04B 28/20 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Mrozoodporność betonu i. obniżonych temperatur. Autorzy: Mateusz Stępczak Kamil Laskowski

Mrozoodporność betonu i. obniżonych temperatur. Autorzy: Mateusz Stępczak Kamil Laskowski Mrozoodporność betonu i betonowanie w okresie obniżonych temperatur Autorzy: Mateusz Stępczak Kamil Laskowski Okres obniżonych temperatur Z doświadczenia wynika, że szkodliwy wpływ zamrożenia młodego betonu,

Bardziej szczegółowo