Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim"

Transkrypt

1 ROZDZIAŁ XIV 1 Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Biologiczny University of Zielona Góra, Faculty of Biological Sciences 2 Gimnazjum nr1 w Zielonej Górze Gymnasium No.1 in Zielona Góra 3 Uniwersytet Zielonogórski, Katedra Nauk o Kulturze Fizycznej, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu University of Zielona Góra, Department of Science of Physical Culture, Faculty of Medicine and Health Sciences JÓZEF TATARCZUK 1, JOANNA SOLAN 2, EWA NOWACKA-CHIARI 3 Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim The characteristics of the slender index of children and adolescents aged years engaged in various sports disciplines in the Lubuskie Province Proporcje budowy ciała populacji stanowią podstawę do analiz porównawczych, uwzględniających zagadnienia zmienności międzypokoleniowych, a także różnice w tendencjach przemian rozwojowych tego samego pokolenia bądź też określonych środowisk czy grup społecznych. Z porównań charakterystyk somatycznych grup: męskiej i żeńskiej (ujętej jako całość) jednoznacznie wynika, że zbiorowości te różnią się wartościami cech somatycznych. Dzieci i młodzież męska jest wyraźnie wyższa od swych koleżanek, mają od nich większą masę ciała. W cechach tych uwidaczniają się statystycznie wysoce istotne zróżnicowanie dymorficzne.

2 Zwróćmy uwagę, że w sylwetkach ludzkich w czasach nam współczesnych, odzwierciedlają się tendencje mody obowiązujące w danym okresie. Znajdują one swój wyraz w akcentowaniu określonych charakterystyk budowy ciała. Oczywiście ludzie młodzi starają się sprostać dyktatorom kanonów mody troszcząc się o smukłą sylwetkę, w sposób nie zawsze najlepszy dla ich zdrowia. Od pewnego czasu wśród młodzieży upowszechnił się pogląd, że aby być atrakcyjnym trzeba być smukłym i szczupłym, a najlepiej chudym. Dużej części, zwłaszcza dziewczętom bez względu na uprawianą dyscyplinę sportu, jak wykazują wyniki, udało się to osiągnąć. W kontekście tych uwag celem niniejszego opracowania jest wskazanie budowy somatycznej dzieci i młodzieży województwa lubuskiego w wieku lat- zawodników i zawodniczek kadry wojewódzkiej uprawiających różne dyscypliny sportu oraz ocena wielkości zróżnicowania dymorficznego wskaźnika smukłości różnicującego poszczególne dyscypliny sportu. MATERIAŁ I METODA Badaniami objęto grupę 1724 osób, z tego 1057 stanowili chłopcy a 667 dziewczęta z terenu województwa lubuskiego w wieku lat - zawodnicy i zawodniczki kadry wojewódzkiej uprawiający następujące dyscypliny sportowe: kajakarstwo, kolarstwo, koszykówka, lekko atletyka, piłka nożna, piłka ręczna, piłka siatkowa, pływanie, strzelectwo, tenis stołowy, wioślarstwo i zapasy. Badania przeprowadzono w 2013 roku. Dla potrzeb niniejszego opracowania poddano analizie następujące dyscypliny: kajakarstwo, kolarstwo, lekkoatletykę, pływanie, strzelectwo, tenis stołowy i zapasy. Grupę badawczą poddano pomiarom somatycznym (wysokość i masa ciała) zgodnie z zasadami techniki martinowskiej [1, 3]. Na podstawie wyników pomiarów wysokości i masy ciała wyliczono wskaźnik smukłości [1, 2, 3] wg wzoru: Na podstawie wyników badań wyliczono średnią arytmetyczną ( x ), odchylenie standardowe (SD), współczynnik zmienności (V), poziom istotności różnic (t- Studenta) i wskaźnik Mollisona. Wyniki zestawiono w tabelach I- XI i przedstawiono na rycinach WYNIKI BADAŃ Otrzymane w trakcie badań wyniki przedstawiono w postaci zestawień tabelarycznych I-XI. Na podstawie otrzymanych rezultatów niezależnie od uprawianej dyscypliny sportu od 14 roku życia większymi wartościami statystycznie istotnymi zarówno wysokości jak i masy ciała odznaczają się chłopcy niż dziewczęta (Tab. I, II). Jedynie 12 i 13-letnie dziewczęta uzyskały wyższe wartości średnie wysokości ciała względem chłopców, co należy tłumaczyć wcześniejszą fazą pokwitania dziewcząt. 212

3 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim W odniesieniu do masy ciała jedynie 13-letnie dziewczęta są cięższe od chłopców przy różnicy statystycznie nieistotnej. Omawiając średnie wartości wskaźnika smukłości w ujęciu całościowym (Tab. III, Ryc. 1) można zauważyć, że dziewczęta letnie są przeciętnie smuklejsze od chłopców przy różnicy statystycznie nieistniejącej. Począwszy od 14 roku życia chłopcy charakteryzują się większą smukłością niż dziewczęta, jednakże różnice te są w zdecydowanej większości statystycznie nieistotne z wyjątkiem 14-letnich chłopców. Odnosząc się do wielkości przeciętnych wskaźników smukłości dla poszczególnych dyscyplin sportu (Tab. IV-XI) można zauważyć, że statystycznie istotne różnice uzyskano w odniesieniu do następujących dyscyplin sportowych: w kolarstwie istotnie smuklejsi są 13 i 16- letni chłopcy (Tab. V), w pływaniu 15 i 16-letni chłopcy (Tab. VII), w tenisie stołowym 16- letni chłopcy (Tab. IX) i w zapasach 18 - letni chłopcy (Tab. XI). Z rycin 1-8, które przedstawiają średnie wartości wskaźnika smukłości można odnotować, iż najbardziej fluktuacyjny przebieg wskaźnika obserwujemy wśród uprawiających kajakarstwo (Ryc.2), kolarstwo (Ryc.3), pływanie (Ryc.5) tenis stołowy (Ryc.7) i zapasy (Ryc.8). Dane dotyczące wskaźnika smukłości w ujęciu dymorficznym ujęto w Tab. III i na Ryc. 7. Na ich podstawie najwyższy poziom zróżnicowania dymorficznego stwierdzono wśród 11- letnich chłopców. W kolejnych klasach wieku (12-18 lat) z wartości unormowanych wynika, że różnice wielkości wskaźnika smukłości były małe i bardzo małe. Wielkość wskaźnika Mollisona w odniesieniu do wieku badanych dla poszczególnych dyscyplin sportu została ujęta w Tab. IV-XII i na Ryc Ocena wielkości różnic wskaźnika smukłości przeprowadzona w oparciu o wskaźnik Mollisona (Ryc. 1-9) pozwala stwierdzić, że zróżnicowanie dymorficzne obserwujemy w grupach uprawiających kolarstwo (Ryc. 3), pływanie (Ryc. 5) i tenis stołowy (Ryc. 7). W pozostałych dyscyplinach wskaźnik smukłości nie różnicuje w stopniu znacznym badanych uprawiających określone dyscypliny sportu. Tab. I Charakterystyka statystyczna wysokości ciała chłopców i dziewcząt Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD Min-max V w latach N x SD Min-max V d 8 148,00 4,63 144,00-158,00 3, ,25 3,30 144,00-151,00 2,26 2, ,00 12,53 147,00-178,00 7, ,05 9,06 143,00-175,00 5,62-1, ,53 9,01 142,00-190,00 5, ,50 7,99 145,00-180,00 4,86-0, ,20 9,12 147,00-203,00 5, ,03 6,41 145,00-185,00 3,86 7, ,27 8,40 150,00-206,00 4, ,43 7,08 146,00-196,00 4,23 9, ,37 8,31 148,00-195,00 4, ,04 5,54 154,00-180,00 3,32 8, ,97 7,75 160,00-195,00 4, ,31 5,70 154,00-182,00 3,41 10, ,96 7,61 164,00-195,00 4, ,78 6,35 153,00-176,00 3,81 12,18 213

4 Tab. II Charakterystyka statystyczna masy ciała chłopców i dziewcząt Chłopcy wiek w latach Dziewczęta N x SD Min-max V N x SD Min-max V 8 37,13 3,48 34,00-43,00 9, ,50 7,72 29,00-45,00 23,06 3, ,60 14,59 36,00-76,00 30, ,27 8,11 30,00-63,00 17,15 1, ,71 9,22 34,00-80,00 17, ,38 8,67 32,00-76,00 16,56-0, ,11 10,52 35,00-106,00 17, ,32 7,75 36,00-88,00 14,27 5, ,74 11,85 41,00-115,00 18, ,44 8,17 41,00-98,00 14,74 10, ,86 10,62 35,00-98,00 16, ,35 8,29 38,00-76,00 14,72 8, ,00 9,57 47,00-90,00 14, ,17 7,96 41,00-78,00 13,93 10, ,95 11,97 54,00-107,00 16, ,50 5,34 50,00-68,00 9,29 14,45 Tab. III Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających różne dyscypliny sportu (ujęcie całościowe) Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD V w latach N x SD V P Mollison 8 44,41 1,00 2, ,50 7,72 4,71 0,1859 1, ,28 1,41 3, ,27 8,11 3,08 0,4165 0, ,08 1,60 3, ,38 8,67 4,29 0,7136 0, ,40 1,66 3, ,32 7,75 3,97 0,0078-0, ,13 1,70 3, ,44 8,17 4,15 0,6660-0, ,81 1,37 3, ,35 8,29 3,87 0,7297-0, ,78 1,39 3, ,17 7,96 4,19 0,4996-0, ,20 1,52 3, ,50 5,34 4,04 0,8229 0,046 Tab. IV Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających kajakarstwo Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD V w latach N x SD V P Mollison 35 43,50 1,67 3, ,60 2,34 5,49 0,1669-0, ,78 1,91 4, ,84 1,36 3,17 0,0508-0, ,56 1,07 2, ,16 1,31 3,03 0,4787-0, ,04 0,54 1, ,46 1,37 3,15 0,2435-1,078 Tab. V Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających kolarstwo Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD V w latach N x SD V P Mollison 24 43,20 1,11 2, ,10 0,77 1,82 0,0301-0, ,58 1,19 2, ,92 1,38 3,21 0,1535-0, ,44 1,25 2, ,15 0,56 1,24 0,0922 1, ,83 0,67 1, ,42 2,18 5,01 0,0025-0, ,73 1,25 2, ,59 1,68 3,94 0,1550-0, ,10 1,41 3, ,14 0,74 1,68 0,1981 0,738 d 214

5 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim Tab. VI Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających lekką atletykę Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD V w latach N x SD V P Mollison 25 44,96 1,31 2, ,74 1,90 4,25 0,6318-0, ,43 1,78 4, ,57 2,09 4,70 0,6311 0, ,88 1,75 3, ,75 1,99 4,44 0,0915 0, ,21 1,47 3, ,45 1,93 4,34 0,6110 0, ,03 1,39 3, ,93 1,45 3,31 0,8271-0,065 Tab. VII Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających pływanie Chłopcy wiek Dziewczęta N x SD V w latach N x SD V P Mollison 23 44,87 1,23 2, ,11 1,43 3,17 0,5446 0, ,32 1,22 2, ,38 1,28 2,89 0,8914 0, ,20 0,93 2, ,28 0,98 2,26 0,0096-0, ,08 0,74 1, ,92 0,96 2,23 0,0185-1, ,56 0,74 1, ,06 1,01 2,29 0,4419 0,670 Tab. VIII Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających strzelectwo Chłopcy Dziewczęta N x SD V wiek N w latach x SD V P Mollison 7 44,76 1,23 2, ,23 1,22 2,76 0,4750-0, ,17 1,45 3, ,59 1,06 2,43 0,2921-0, ,51 1,63 3, ,49 1,23 2,82 0,9664-0, ,51 0,94 2, ,29 2,13 4,92 0,7755-0, ,21 1,35 3, ,52 0,94 2,15 0,7121 0,230 Tab. IX Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających tenis stołowy Chłopcy Dziewczęta N x SD V wiek N w latach x SD V P Mollison 8 44,41 1,00 2, ,67 2,15 4,71 0,1859 1, ,43 0,71 1, ,83 2,06 4,60 0,6660 0, ,58 1,41 3, ,19 1,38 3,20 0,1802-0, ,69 1,12 2, ,59 1,92 4,40 0,3811-0, ,39 0,89 2, ,77 0,93 2,13 0,5532 0, ,21 0,40 0, ,91 0,75 1,75 0,0062-3,

6 Tab. X Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających koszykówkę Chłopcy Dziewczęta N wiek x SD V N w latach x SD V P Mollison 15 44,48 2,15 4, ,38 1,70 3,84 0,8885 0, ,88 1,61 3, ,30 1,68 3,78 0,2239-0, ,42 1,57 3, ,31 1,67 3,76 0,8006-0,075 Tab. XI Charakterystyka statystyczna wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających zapasy Chłopcy Dziewczęta N x SD V wiek w latach N x SD V P Mollison 10 43,09 2,02 4, ,14 2,21 5,01 0,3452 0, ,17 1,81 4, ,30 0,87 2,05 0,0403-1, ,92 1,70 3, ,31 1,31 3,10 0,5076-0, ,11 1,38 3, ,37 1,11 2,61 0,3808-0, ,98 1,57 3, ,06 1,11 2,63 0,2146 0, ,38 1,47 3, ,85 1,25 3,06 0,0179-1,036 Ryc. 1 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających różne dyscypliny sportowe w ujęciu globalnym 216

7 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim Ryc. 2 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających kajakarstwo Ryc. 3 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających kolarstwo 217

8 Ryc. 4 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających lekką atletykę Ryc. 5 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających pływanie 218

9 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim Ryc. 6 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających strzelectwo Ryc. 7 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających tenis stołowy 219

10 Ryc. 8 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających koszykówkę Ryc. 9 Wartość wskaźnika smukłości ciała chłopców i dziewcząt uprawiających zapasy 220

11 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim wskaźnik smukłości chłopcy kajakarstwo Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks 38 wiek wiek dziewczęta Ryc. 10 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających kajakarstwo kolarstwo Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks 44 wskaźnik smukłości wiek wiek chłopcy dziewczęta Ryc. 11 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających kolarstwo 221

12 lekka atletyka Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks 44 wskaźnik smukłości wiek chłopcy wiek dziewczęta Ryc. 12 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających lekką atletykę Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks pływanie 45 wskaźnik smukłości wiek wiek chłopcy dziewczęta Ryc. 13 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających pływanie 222

13 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim tenis stołowy Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks 45 wskaźnik smukłości wiek wiek chłopcy dziewczęta Ryc. 14 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających tenis stołowy wskaźnik smukłości chłopcy zapasy 38 wiek Średnia Średnia±Odch.std Min-Maks wiek dziewczęta Ryc. 15 Graficzny obraz wskaźnika smukłości chłopców i dziewcząt uprawiających zapasy 223

14 224 DYSKUSJA Spośród wielu wskaźników opisujących zróżnicowanie rozwoju, zarówno jeśli chodzi o różnice dymorficzne, jak i różnice wynikające z odmienności środowisk wzrastania i zamieszkiwania, wskaźnik smukłości jest stosunkowo rzadko wykorzystywany w badaniach jako główna cecha różnicująca zmienności populacji, a prawie wcale w odniesieniu do zespołów uprawiających różne dyscypliny sportu. Wśród wskaźników wagowo-wzrostowych najczęściej wykorzystywany jest w badaniach populacyjnych wskaźnik BMI. Wysokość i masa ciała chłopców i dziewcząt przedstawione w niniejszym artykule ogólnie odbiegają znacznie od wielkości przeciętnych cech populacji dzieci i młodzieży Ziemi Lubuskiej otrzymanych w badaniach przekrojowych przeprowadzonych w latach [4]. Badani uprawiający wyżej wymienione dyscypliny sportowe relatywnie do dzieci i młodzieży Ziemi Lubuskiej są w każdej klasie wieku wyżsi (z wyjątkiem 18 - letnich chłopców i dziewcząt), a ciężsi w każdym przedziale wiekowym (Tab.III), co jest zjawiskiem oczywistym, gdyż badana przez nas młodzież poddawana była selekcji, a wiadomym jest, że te dwa parametry są szczególnie pożądane do większości dyscyplin sportu. Z zestawienia globalnego (Tab.III) dziewczęta są przeciętnie smuklejsze od chłopców przy różnicach statystycznie nieistotnych. Późniejsze wchodzenie chłopców w fazę pokwitania (średnio o około 18 miesięcy) przejawia się ich większą smukłością począwszy od 14 roku życia. Od 11 do 13 roku życia dziewczęta są smuklejsze niż chłopcy za wyjątkiem 11- letnich dziewcząt (Tab.III). Należy podkreślić, iż zarówno chłopcy, jak i dziewczęta zgodnie z klasyfikacją wskaźnika smukłości zaliczani są do średnio smukłych. STWIERDZENIE KOŃCOWE 1. Niezależnie od uprawianej dyscypliny sportu większymi przeciętnymi wartościami (wysokością i masą ciała) charakteryzują się chłopcy niż dziewczęta. Jedynie 12 i 13- letnie dziewczęta uzyskały wyższe wartości wysokości ciała, niż chłopcy, co jest efektem wcześniejszego wejścia dziewcząt w fazę pokwitania (wcześniejsze dojrzewanie). 2. Ujmując grupę badawczą całościowo należy odnotować, że dziewczęta letnie są przeciętnie smuklejsze (wyższa wartość wskaźnika smukłości) niż chłopcy, którzy od 14 do 17 roku życia są smuklejsi od dziewcząt. 3. Odnosząc się do wielkości przeciętnych wskaźnika smukłości wśród uprawiających różne dyscypliny sportowe można zauważyć, że statystycznie istotne różnice dymorficzne wystąpiły: w kolarstwie, smuklejsi okazali się 13 i 16 - letni chłopcy relatywnie do dziewcząt w pływaniu 15 i 16 - letni chłopcy w tenisie stołowym 16 - letni chłopcy w zapasach 18 - letni chłopcy.

15 Józef Tatarczuk, Joanna Solan, Ewa Nowacka-Chiari Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży w wieku lat uprawiających różne dyscypliny sportu w województwie lubuskim 4. Największe zróżnicowanie wskaźnika smukłości obserwujemy w grupach uprawiających kolarstwo, pływanie, tenis stołowy. W pozostałych dyscyplinach wskaźnik smukłości nie różnicuje w stopniu znacznym badanych i jest w większości na wyrównanym poziomie. PIŚMIENNICTWO 1. Drozdowski Z. Antropometria w wychowaniu fizycznym. Podręcznik nr 24, AWF Poznań Jopkiewicz A, Suliga E.: Biologiczne podstawy rozwoju człowieka, WSP Kielce Malinowski A.: Konstytucja [w:] Antropologia, red. A. Malinowski, J. Strzałko, PWN Warszawa 1989, s Malinowski A., Asienkiewicz R., Tatarczuk J., Stuła A., Wandycz A.: Dziecko lubuskie, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra 2005, s Tatarczuk J., Asienkiewicz R., Wandycz A.: Charakterystyka wskaźnika smukłości populacji dzieci i młodzieży Ziemi lubuskiej w wieku 7-18 lat [w:] Dobrostan w różnych fazach życia, red. G. Olchowik, Wyd. Naukowe Neuro- Centrum, Lublin 2008, s Wandycz A.: Charakterystyka wskaźnika smukłości dzieci i młodzieży podkarpackiej w wieku 7-18 lat [w:] Ontogeneza i promocja zdrowia w aspekcie medycyny, antropologii i wychowania fizycznego, red. R. Asienkiewicz, E. Skorupka, J. Tatarczuk, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra 2015, s STRESZCZENIE Celem niniejszego opracowania jest scharakteryzowanie budowy somatycznej dzieci i młodzieży województwa lubuskiego uprawiających różne dyscypliny sportu oraz ocena wielkości zróżnicowania dymorficznego wskaźnika smukłości różnicującego poszczególne dyscypliny sportu. Badaniami objęto grupę 1724 osób, z tego 1057 stanowili chłopcy a 667 dziewczęta z terenu województwa lubuskiego w wieku lat- zawodnicy i zawodniczki kadry wojewódzkiej uprawiający 12 różnych dyscyplin sportowych. Dla potrzeb niniejszego opracowania poddano analizie następujące dyscypliny: kajakarstwo, kolarstwo, lekkoatletykę, pływanie, strzelectwo, tenis stołowy, koszykówkę i zapasy. Grupę badawczą poddano pomiarom somatycznym (wysokość i masa ciała) zgodnie z zasadami techniki martinowskiej. Na podstawie wyników badań wyliczono wskaźnik smukłości średnią arytmetyczną ( x ), odchylenie standardowe (SD), współczynnik zmienności (V), poziom istotności różnic (t- Studenta) i wskaźnik MollisonaNiezależnie od uprawianej dyscypliny sportu większymi przeciętnymi wartościami (wysokością i masą ciała) charakteryzują się chłopcy niż dziewczęta. Jedynie 12 i 13- letnie dziewczęta uzyskały wyższe wartości wysokości ciała niż chłopcy. Ujmując grupę badawczą całościowo należy odnotować, że dziewczęta letnie są przeciętnie smuklejsze (wyższa wartość wskaźnika smukłości) niż chłopcy, którzy od 14 do 17 roku życia są smuklejsi od 225

16 dziewcząt. Odnosząc się do wielkości przeciętnych wskaźnika smukłości wśród uprawiających różne dyscypliny sportowe można zauważyć, że statystycznie istotne różnice dymorficzne wystąpiły: - w kolarstwie, smuklejsi okazali się 13 i 16 - letni chłopcy relatywnie do dziewcząt - w pływaniu 15 i 16 - letni chłopcy - w tenisie stołowym 16 - letni chłopcy - w zapasach 18 - letni chłopcy. ABSTRACT The aim of this study is to characterize the somatic built children and adolescents (in the Lubuskie Province) practicing various sports disciplines and the assessment of the size of the dimorphic differentiation of the slender index differentiating the individual sports disciplines. The study involved a group of 1,724 people, of which 1,057 were boys and 667 girls from the Lubuskie Province, aged years-male and female athletes of the provincial staff, representing 12 different sports. We analyzed the following disciplines for the purpose of this study: canoeing, cycling, athletics, swimming, shooting, table tennis, basketball and wrestling. The research group was measured for somatic (height and weight) in accordance with the Martin Technique. Based on the results of the measurements, the slender index,the arithmetic mean ( x ),the standard deviation (SD), the coefficient of variation (V), the level of statistical significance of differences (Student t) and the Mollison index were calculated. The final statement: 1. The boys have the higher average values ( height and weight ) than the girls regardless of the sports discipline. Only 12 and 13 - year old girls scored higher values of the body height than the boys. Putting a research group as a whole, it should be noted that the year old girls are on average more slender (higher slender index) than the boys while among the older groups (from 14 to 17 years old) the boys are more slender than the girls. Referring to the size of the average slenderness ratio among the young people practicing various sports, the statistically significant dimorphic differences can be seen: -in cycling: the 13 - year and 16-year old boys are more slender than the girls, - in swimming: the 15 - year and 16-year old boys are more slender than the girls, - in table tennis: the 16 - year old boys are more slender than the girls, - in wrestling: the 18 - year old boys are more slender than the girls. Artykuł zawiera znaków ze spacjami + grafika 226

Dymorfizm płciowy cech somatycznych wśród dzieci i młodzieży uprawiających wybrane dyscypliny sportowe

Dymorfizm płciowy cech somatycznych wśród dzieci i młodzieży uprawiających wybrane dyscypliny sportowe ROZDZIAŁ XXVII ZDROWIE I DOBROSTAN 2/2015 DOBROSTAN I SPOŁECZEŃSTWO 1 Uniwersytet Zielonogórski University of Zielona Góra 2 Gimnazjum nr 1 w Zielonej Górze JÓZEF TATARCZUK 1, JOANNA SOLAN 2 Sexual dimorphism

Bardziej szczegółowo

Ryszard Asienkiewicz, Józef Tatarczuk, Artur Wandycz Normy wskaźnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i młodzieży Ziemi Lubuskiej

Ryszard Asienkiewicz, Józef Tatarczuk, Artur Wandycz Normy wskaźnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i młodzieży Ziemi Lubuskiej Ryszard Asienkiewicz, Józef Tatarczuk, Artur Wandycz Normy wskaźnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i młodzieży Ziemi Lubuskiej Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna

Bardziej szczegółowo

Aktywność ruchowa ludzi w różnym wieku NR (30) 2/2016

Aktywność ruchowa ludzi w różnym wieku NR (30) 2/2016 Aktywność ruchowa ludzi w różnym wieku NR (30) 2/2016 Publikację wspiera Grupa PZU SA Publikację wspiera Zakład Ubezpieczeń Społecznych Partnerem publikacji jest IASK Nr (30) 2/2016 ISSN 2299-744X ISBN

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W WSP W CZĘSTOCHOWIE W ROKU AKADEMICKIM 1996/1997

ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W WSP W CZĘSTOCHOWIE W ROKU AKADEMICKIM 1996/1997 S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Janusz Wojtyna, Joanna Rodziewicz-Gruhn Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa ZRÓŻNICOWANIE DYMORFICZNE CECH MORFOLOGICZNYCH KANDYDATÓW NA STUDIA

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Ryszard Asienkiewicz Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

Bardziej szczegółowo

Poziom wybranych cech somatycznych, subiektywnej oceny zdrowia i sprawności fizycznej u studentów Instytutu Kultury Fizycznej

Poziom wybranych cech somatycznych, subiektywnej oceny zdrowia i sprawności fizycznej u studentów Instytutu Kultury Fizycznej PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 214, t. XIII, nr 2, s. 197 212 http://dx.doi.org/1.16926/kf.214.13.13 Joanna RODZIEWICZ-GRUHN * Joanna POŁACIK ** Poziom wybranych

Bardziej szczegółowo

Związki cech somatycznych z wybranymi zdolnościami motorycznymi chłopców w wieku lat

Związki cech somatycznych z wybranymi zdolnościami motorycznymi chłopców w wieku lat PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Seria: Kultura Fizyczna 00, z. VIII Inga Kordel Związki cech somatycznych z wybranymi zdolnościami motorycznymi chłopców w wieku 1 lat Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Poziom rozwoju morfofunkcjonalnego gimnazjalistów w świetle zróżnicowanej aktywności fizycznej

Poziom rozwoju morfofunkcjonalnego gimnazjalistów w świetle zróżnicowanej aktywności fizycznej ROZDZIAŁ I ZDROWIE DOBROSTAN 4/2013 DOBROSTAN I SPOŁECZEŃSTWO Katedra Wychowania Fizycznego, Uniwersytet Zielonogórski Department of Physical Education, University of Zielona Góra RYSZARD ASIENKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Urbanizacja jako czynnik różnicujący wysokość i masę ciała dzieci

Urbanizacja jako czynnik różnicujący wysokość i masę ciała dzieci Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2006, 3, 188 192 Maria Zadarko-Domaradzka, Edward Tlałka Urbanizacja jako czynnik różnicujący wysokość i masę ciała dzieci PRACE ORYGINALNE Z Zakładu

Bardziej szczegółowo

Budowa somatyczna młodych wioślarzy i wioślarek polskich

Budowa somatyczna młodych wioślarzy i wioślarek polskich PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Seria: KULTURA FIZYCZNA z. VI, 2005 Justyna Forjasz Budowa somatyczna młodych wioślarzy i wioślarek polskich Słowa kluczowe: budowa somatyczna, wioślarstwo,

Bardziej szczegółowo

Rozwój fizyczny zielonogórskich chłopców i dziewcząt w wieku 15 lat, w świetle wybranych czynników środowiskowych

Rozwój fizyczny zielonogórskich chłopców i dziewcząt w wieku 15 lat, w świetle wybranych czynników środowiskowych PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Seria: Kultura Fizyczna 2009, z. VIII Ryszard Asienkiewicz Józef Tatarczuk Katarzyna Koziołkowska Rozwój fizyczny zielonogórskich chłopców i dziewcząt

Bardziej szczegółowo

Dymorfizm cech somatycznych dzieci w wieku 6-10 lat trenujących akrobatykę sportową

Dymorfizm cech somatycznych dzieci w wieku 6-10 lat trenujących akrobatykę sportową ROZDZIAŁ I ZDROWIE I DOBROSTAN 2/2015 DOBROSTAN I SPOŁECZEŃSTWO Katedra Wychowania Fizycznego, Uniwersytet Zielonogórski Department of Physical Education, University of Zielona Góra RYSZARD ASIENKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Budowa somatyczna dzieci w wieku lat województwa lubuskiego

Budowa somatyczna dzieci w wieku lat województwa lubuskiego ROZDZIAŁ III Uniwersytet Zielonogórski, Wydział Nauk Biologicznych University of Zielona Góra, Faculty of Biological Science MARTA CHOPTIANY Budowa somatyczna dzieci w wieku 10-12 lat województwa lubuskiego

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 2 23 JERZY EIDER BEATA BURYTA RAFAŁ BURYTA ROZWÓJ FIZYCZNY DZIECI Z WADAMI POSTAWY I UPOŚLEDZENIEM UMYSŁOWYM NA TLE

Bardziej szczegółowo

Normy wskaÿnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i m³odzie y Ziemi Lubuskiej

Normy wskaÿnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i m³odzie y Ziemi Lubuskiej PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana D³ugosza w Czêstochowie Seria: KULTURA FIZYCZNA z. VII, 2007 Ryszard Asienkiewicz, Józef Tatarczuk, Artur Wandycz Normy wskaÿnika wagowo-wzrostowego populacji dzieci i m³odzie

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ZMIANY MIĘDZYPOKOLENIOWE WYBRANYCH CECH STUDENTEK PEDAGOGIKI UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO W LATACH

ZMIANY MIĘDZYPOKOLENIOWE WYBRANYCH CECH STUDENTEK PEDAGOGIKI UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO W LATACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Małgorzata Roślak, Henryk Stolarczyk Uniwersytet Łódzki, Łódź ZMIANY MIĘDZYPOKOLENIOWE WYBRANYCH CECH STUDENTEK PEDAGOGIKI UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ FIZYCZNY NOWORODKÓW Z POMORZA ŚRODKOWEGO PHYSICAL DEVELOPMENT OF INFANTS FROM CENTRAL POMERANIA

ROZWÓJ FIZYCZNY NOWORODKÓW Z POMORZA ŚRODKOWEGO PHYSICAL DEVELOPMENT OF INFANTS FROM CENTRAL POMERANIA S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 10 2013 ROZWÓJ FIZYCZNY NOWORODKÓW Z POMORZA ŚRODKOWEGO PHYSICAL DEVELOPMENT OF INFANTS FROM CENTRAL POMERANIA Lidia Cymek 1 Anna Rożnowska 2 1 Akademia

Bardziej szczegółowo

Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w dwudziestopięcioleciu 1978 2004

Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w dwudziestopięcioleciu 1978 2004 Wydawnictwo UR 2009 ISSN 1730-3524 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2009, 3, 239 250 Anna Radochońska 1, Lidia Perenc 2 Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w

Bardziej szczegółowo

Zmiany proporcji budowy ciała dzieci i młodzieży rzeszowskiej w wieku od 3 18 lat w dwudziestopięcioleciu

Zmiany proporcji budowy ciała dzieci i młodzieży rzeszowskiej w wieku od 3 18 lat w dwudziestopięcioleciu Wydawnictwo UR 2010 ISSN 1730-3524 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2010, 1, 30 48 Anna Radochońska 1, Lidia Perenc 2 Zmiany proporcji budowy ciała dzieci i młodzieży rzeszowskiej w

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI I. ŚRODOWISKO, TURYSTYKA I REKREACJA Stefan Korycki ORGANY I INSTYTUCJE OCHRONY PRAWNEJ ŚRODOWISKA W POLSCE... 9 Zbigniew Krawczyk PODRÓŻE KRAJOWE

Bardziej szczegółowo

OCENA DYMORFIZMU PŁCIOWEGO CECH SOMATYCZNYCH I SKŁADU CIAŁA MŁODZIEŻY TRENUJĄCEJ SPORTY WODNE

OCENA DYMORFIZMU PŁCIOWEGO CECH SOMATYCZNYCH I SKŁADU CIAŁA MŁODZIEŻY TRENUJĄCEJ SPORTY WODNE NR 59 2012 AN TRO PO MO TO RY KA OCENA DYMORFIZMU PŁCIOWEGO CECH SOMATYCZNYCH I SKŁADU CIAŁA MŁODZIEŻY TRENUJĄCEJ SPORTY WODNE THE EVALUATION OF SEXUAL DIMORPHISM OF SOMATIC FEATURES AND BODY COMPOSITION

Bardziej szczegółowo

OCENA ROZWOJU BIOLOGICZNEGO DZIECI I MŁODZIEŻY Z IWIEŃCA, KAMIENIA I SIWICY (BIAŁORUŚ)

OCENA ROZWOJU BIOLOGICZNEGO DZIECI I MŁODZIEŻY Z IWIEŃCA, KAMIENIA I SIWICY (BIAŁORUŚ) S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Joanna Rodziewicz-Gruhn Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa OCENA ROZWOJU BIOLOGICZNEGO DZIECI I MŁODZIEŻY Z IWIEŃCA, KAMIENIA I SIWICY (BIAŁORUŚ)

Bardziej szczegółowo

Poziom wybranych cech somatycznych, subiektywnej oceny zdrowia i sprawności fizycznej u studentów Instytutu Kultury Fizycznej

Poziom wybranych cech somatycznych, subiektywnej oceny zdrowia i sprawności fizycznej u studentów Instytutu Kultury Fizycznej PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 214, t. XIII, nr 2, s. 197 212 http://dx.doi.org/1.16926/kf.214.13.13 Joanna RODZIEWICZ-GRUHN * Joanna POŁACIK ** Poziom wybranych

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004 Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Szczeciński JASZCZANIN J., KOWALCZYK R., KRUPECKI K., JASZCZANIN

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe uwarunkowania rozwoju biologicznego i motorycznego dziewcząt gimnazjalnych

Środowiskowe uwarunkowania rozwoju biologicznego i motorycznego dziewcząt gimnazjalnych ROZDZIAŁ I ZDROWIE DOBROSTAN 3/2013 DOBROSTAN, UMYSŁ I URODA Katedra Wychowania Fizycznego, Uniwersytet Zielonogórski Department of Physical Education, University of Zielona Góra RYSZARD ASIENKIEWICZ Environmental

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie oraz współzależność cech somatycznych i zdolności motorycznych dzieci zamieszkujących środowiska o różnym stopniu zurbanizowania

Zróżnicowanie oraz współzależność cech somatycznych i zdolności motorycznych dzieci zamieszkujących środowiska o różnym stopniu zurbanizowania PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 2014, t. XIII, nr 2, s. 177 196 http://dx.doi.org/10.16926/kf.2014.13.12 Ryszard ASIENKIEWICZ * Artur WANDYCZ ** Zróżnicowanie oraz

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Ewa Racicka-Pawlukiewicz Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych PROMOTOR: Dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Z BADAŃ ROZWOJU FIZYCZNEGO I SPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI PRZEDSZKOLNYCH Z ZIELONEJ GÓRY

Z BADAŃ ROZWOJU FIZYCZNEGO I SPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI PRZEDSZKOLNYCH Z ZIELONEJ GÓRY S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Ryszard Asienkiewicz Uniwersytet Zielonogórski, Z BADAŃ ROZWOJU FIZYCZNEGO I SPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI PRZEDSZKOLNYCH Z ZIELONEJ GÓRY WSTĘP Badania

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 MIŁOSZ STĘPIŃSKI JUSTYNA DĘBICKA PORÓWNANIE CZASU REAKCJI KOŃCZYNĄ DOLNĄ I GÓRNĄ PIŁKARZY NOŻNYCH I OSÓB

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 5 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 5 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 5 SECTIO D 2004 Uniwersytet Zielonogórski Katedra Wychowania Fizycznego University of Zielona Góra Chair of Physical

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 162 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 162 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LI, SUPPL. IV, 162 SECTIO D 2004 Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Szczeciński Kriszkoviecas Eugenijus Uniwersytet Wileński, Litwa.

Bardziej szczegółowo

Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2006, 3,

Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2006, 3, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2006, 3, 193 198 Maria Zadarko-Domaradzka, Edward Tlałka Poziom rozwoju somatycznego dzieci w wieku 7 11 lat z uwzględnieniem wpływu czynników społeczno-ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

O badaniach Grzegorza Nowickiego stratyfikacji rozwoju fizycznego dziecka wiejskiego

O badaniach Grzegorza Nowickiego stratyfikacji rozwoju fizycznego dziecka wiejskiego PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 2015, t. XIV, nr 2, s. 207 218 http://dx.doi.org/10.16926/kf.2015.14.27 Andrzej MALINOWSKI * Stanisław NOWAK ** O badaniach Grzegorza

Bardziej szczegółowo

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI

BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14 BADANIA ZRÓŻNICOWANIA RYZYKA WYPADKÓW PRZY PRACY NA PRZYKŁADZIE ANALIZY STATYSTYKI WYPADKÓW DLA BRANŻY GÓRNICTWA I POLSKI 14.1 WSTĘP Ogólne wymagania prawne dotyczące przy pracy określają m.in. przepisy

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści STUDIA I MONOGRAFIE NR 22 Spis treści I Wprowadzenie II Materia³ i metody badañ 1 Ogólna charakterystyka próby 2 Badania antropometryczne 3 Próby sprawnoœci motorycznej 4 Ocena postawy cia³a 5 Metody opracowania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

Dymorfizm płciowy wybranych cech somatycznych wśród studentów wychowania fizycznego w grupach jednakowej wysokości ciała

Dymorfizm płciowy wybranych cech somatycznych wśród studentów wychowania fizycznego w grupach jednakowej wysokości ciała ROZDZIAŁ VII ZDROWIE I DOBROSTAN 1/2014 DOBROSTAN I ZESPÓŁ Uniwersytet Zielonogórski w Zielonej Górze Department of Physical Education University of Zielona Góra TATARCZUK JÓZEF wśród studentów wychowania

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 116 SECTIO D 2005 Akademia Wychowania Fizycznego Katowice KRYSTYNA GAWLIK, ALEKSANDRA ŻEBROWSKA Ocena poziomu wydolności

Bardziej szczegółowo

Poziom ogólnej sprawności fizycznej Kadry Wojewódzkiej Juniorów w Wielkopolsce w roku 2009.

Poziom ogólnej sprawności fizycznej Kadry Wojewódzkiej Juniorów w Wielkopolsce w roku 2009. Poznao 30.10.2009. Poziom ogólnej sprawności fizycznej Kadry Wojewódzkiej Juniorów w Wielkopolsce w roku 2009. Badanie sprawności fizycznej (MTSF) jest jednym z obowiązkowych elementów przy dokonywaniu

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ NA TERENIE RÓŻNYCH MIAST KIELECCZYZNY

UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ NA TERENIE RÓŻNYCH MIAST KIELECCZYZNY S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Andrzej Jopkiewicz, Monika Zaręba Akademia Świętokrzyska, Kielce UWARUNKOWANIA RODZINNE I ŚRODOWISKOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY ZAMIESZKAŁEJ

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005 Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Academy of Physical Education, Krakow URSZULA MIĄZEK, MIROSŁAW

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 639 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 639 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 639 SECTIO D 2005 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im.jędrzeja Śniadeckiego, Gdańsk, Polska Jędrzej Śniadecki Academy

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003 Zakład Antropologii Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Department of Anthropology Academy

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej, AWF. T.2, Warszawa 2005: 54-57. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Tendencja przemian w rozwoju dzieci ze wsi podrzeszowskich w wieku od 7 do 14 lat

Tendencja przemian w rozwoju dzieci ze wsi podrzeszowskich w wieku od 7 do 14 lat Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2005, 1, 31 40 Anna Radochońska, Sylwia Dudzik Tendencja przemian w rozwoju dzieci ze wsi podrzeszowskich w wieku od 7 do 14 lat Z Katedry Biosystematyki

Bardziej szczegółowo

BUDOWA CIAŁA MŁODYCH PŁYWACZEK

BUDOWA CIAŁA MŁODYCH PŁYWACZEK S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 25 Ewa Nowacka-Chiari Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra BUDOWA CIAŁA MŁODYCH PŁYWACZEK Osoby uprawiające czynnie sport, reprezentujące różne dyscypliny,

Bardziej szczegółowo

Sexual Dimorphism Somatic Features year-old High School Students from Selected Secondary Schools in Bydgoszcz

Sexual Dimorphism Somatic Features year-old High School Students from Selected Secondary Schools in Bydgoszcz Journal of Health Sciences (J for the Ss H) 2013; 3 (5): 425-438 The journal has had 4 points in Ministry of Science and Higher Education of Poland parametric evaluation. Part B item 683. The Author (s)

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA NR 2. Rekrutacja do klas pierwszych sportowych i mistrzostwa sportowego na rok szkolny 2013/2014

PREZENTACJA NR 2. Rekrutacja do klas pierwszych sportowych i mistrzostwa sportowego na rok szkolny 2013/2014 PREZENTACJA NR 2 Rekrutacja do klas pierwszych sportowych i mistrzostwa sportowego na rok szkolny 2013/2014 ZASADY ELEKTRONICZNEJ REKRUTACJI DO KLAS PIERWSZYCH GIMNAZJALNYCH Do sportowych klas pierwszych

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NAUKOWE Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu

ROZPRAWY NAUKOWE Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 2011, 35, 151 155 Krzysztof Kałużny, Andrzej Rokita akademia wychowania fizycznego we wrocławiu Zainteresowania uczniów klas i iii gimnazjum integracyjnego różnymi

Bardziej szczegółowo

Ocena wskaźników wagowo-wzrostowych dzieci krakowskich w wieku 6-14 lat

Ocena wskaźników wagowo-wzrostowych dzieci krakowskich w wieku 6-14 lat 336 Probl Hig Epidemiol 2007, 88(3): 336-342 Ocena wskaźników wagowo-wzrostowych dzieci krakowskich w wieku 6-14 lat The evaluation of body mass and body weight proportion in children aged 6-14 EMILIA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OLIMPIADY DZIECI I MŁODZIEŻY na rok szkolny 2017/2018 powiat legionowski

REGULAMIN OLIMPIADY DZIECI I MŁODZIEŻY na rok szkolny 2017/2018 powiat legionowski REGULAMIN OLIMPIADY DZIECI I MŁODZIEŻY na rok szkolny 2017/2018 powiat legionowski Szkoły przystępujące do współzawodnictwa muszą się zarejestrować przez system rejestracji szkół srs.szs.pl zgodnie z kalendarzami

Bardziej szczegółowo

Z badań związków cech somatycznych i sprawności motorycznej dzieci Zielonej Góry

Z badań związków cech somatycznych i sprawności motorycznej dzieci Zielonej Góry PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Seria: KULTURA FIZYCZNA z. VI, 2005 Ryszard Asienkiewicz Z badań związków cech somatycznych i sprawności motorycznej dzieci Zielonej Góry Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

NOWORODKI KASZUBSKIE OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

NOWORODKI KASZUBSKIE OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA S ł u p s k i e r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Ewa Wójtowicz Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu, Gdańsk NOWORODI ASZUBSIE OGÓLNA CHARATERYSTYA WSTĘ Rozwój fizyczny określany jest jako ciąg przeobrażeń,

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik masy ciała (kg/m 2 ) Wiek w latach BMI

Wskaźnik masy ciała (kg/m 2 ) Wiek w latach BMI Tabela. Średnie arytmetyczne i miary rozsiewu wysokości ciała, masy ciała, wskaźnika masy ciała (BMI) chłopców i dziewcząt z województwa podlaskiego (Szczuk, Wilczewski, Wasiuk, 8) oraz studentów z Wydziału

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 57 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 57 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 57 SECTIO D 2004 1. Katedra Biologii Molekularnej i Eksperymentalnej, Uniwersytet Opolski, Opole 1. Department of Molecular

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY POZNAŃSKIEJ W WIEKU OD 1,5 MIESIĄCA DO 18 LAT

DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY POZNAŃSKIEJ W WIEKU OD 1,5 MIESIĄCA DO 18 LAT S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Aneta Sitek 1, Andrzej Malinowski 2 1 Uniwersytet Łódzki, Łódź 2 Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra DYNAMIKA ROZWOJU RĘKI U DZIECI I MŁODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

XV WOJEWÓDZKIEJ OLIMPIADY MŁODZIEŻY

XV WOJEWÓDZKIEJ OLIMPIADY MŁODZIEŻY REGULAMIN XV WOJEWÓDZKIEJ OLIMPIADY MŁODZIEŻY NA 2014 ROK ORAZ WYNIKI 2013 ROKU ZACHODNIOPOMORSKIE STYCZEŃ WRZESIEŃ 2014 2 I. CEL I ZADANIA 1. Zaprezentowanie dorobku sportowego klubów, gmin i powiatów

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza poziomu rozwoju cech motorycznych uczniów klasy sportowej z klasą ogólną w Szkole Podstawowej nr 18 w Toruniu

Analiza porównawcza poziomu rozwoju cech motorycznych uczniów klasy sportowej z klasą ogólną w Szkole Podstawowej nr 18 w Toruniu Klimczyk Mariusz, Słoma Piotr. Analiza porównawcza poziomu rozwoju cech motorycznych uczniów klasy sportowej z klasą ogólną w Szkole Podstawowej nr 18 w Toruniu = Comparative analysis of the level of development

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 206 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 206 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 206 SECTIO D 2003 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego, Gdańsk Jędrzej Śniadecki Academy

Bardziej szczegółowo

3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach Opis danych statystycznych

3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach Opis danych statystycznych 3. Wojewódzkie zróżnicowanie zatrudnienia w ochronie zdrowia w latach 1995-2005 3.1. Opis danych statystycznych Badanie zmian w potencjale opieki zdrowotnej można przeprowadzić w oparciu o dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

Różnice fluktuacji, dynamiki i dymorfizmu płciowego cech somatycznych, typu budowy i otłuszczenia dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 18 lat

Różnice fluktuacji, dynamiki i dymorfizmu płciowego cech somatycznych, typu budowy i otłuszczenia dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 18 lat Mrozkowiak Mirosław, Jazdończyk Paulina. Różnice fluktuacji, dynamiki i dymorfizmu płciowego cech somatycznych, typu budowy i otłuszczenia dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 18 lat = Fluctuation, dynamics,

Bardziej szczegółowo

Czwórbój lekkoatletyczny uczniów klas V Szkoły Podstawowej nr 2 w Olsztynie jako wskaźnik ich sprawności motorycznej

Czwórbój lekkoatletyczny uczniów klas V Szkoły Podstawowej nr 2 w Olsztynie jako wskaźnik ich sprawności motorycznej PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 2017, t. XVI, nr 2, s. 159 170 http://dx.doi.org/10.16926/kf.2017.16.20 Iwona GODLEWSKA * Marzena JURGIELEWICZ-URNIAŻ ** Czwórbój

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 98 SECTIO D 2004 Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Faculty

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 583 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 583 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 583 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 26 2009 BADANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ KATARZYNA KOTARSKA ALICJA DROHOMIRECKA ROZWÓJ FIZYCZNY DZIECI PRZEDSZKOLNYCH

Bardziej szczegółowo

Dojrzewanie dziewcząt z województwa lubuskiego w kontekście wybranych czynników środowiskowo- -społecznych

Dojrzewanie dziewcząt z województwa lubuskiego w kontekście wybranych czynników środowiskowo- -społecznych PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Kultura Fizyczna 2017, t. XVI, nr 3, s. 127 138 http://dx.doi.org/10.16926/kf.2017.16.30 Józef TATARCZUK *, Ryszard ASIENKIEWICZ **, Artur WANDYCZ

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki. Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2010 roku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki. Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2010 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2010 roku. Warszawa 2010 I. Badana populacja. W marcu 2010 r. emerytury

Bardziej szczegółowo

Akceleracja rozwoju i zmiany sekularne cech morfologicznych młodzieży wrocławskiej

Akceleracja rozwoju i zmiany sekularne cech morfologicznych młodzieży wrocławskiej Przegląd Antropologiczny tom 56, z. 1-2, s. 109-113, Poznań 1993 Akceleracja rozwoju i zmiany sekularne cech morfologicznych młodzieży wrocławskiej Zofia Ignasiak, Teresa Sławińska Abstract ACCELERATION

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 161 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 161 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 161 SECTIO D 2004 Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Szczeciński JASZCZANIN JAN, MILEWSKI MARIUSZ, BURYTA RAFAŁ,

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 43 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 43 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 43 SECTIO D 2004 Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Politechniki Opolskiej Faculty of Physical Education and

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie somatyczne i motoryczne seniorek Uniwersytetu Trzeciego Wieku w świetle wybranych czynników środowiskowych i społecznych

Zróżnicowanie somatyczne i motoryczne seniorek Uniwersytetu Trzeciego Wieku w świetle wybranych czynników środowiskowych i społecznych ROZDZIAŁ I ZAGROŻENIE ŻYCIA I ZDROWIA CZŁOWIEKA Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski Faculty of Medicine and Health Sciences, University of Zielona Góra RYSZARD ASIENKIEWICZ, GRAŻYNA

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Antropologia i antropometria

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Antropologia i antropometria Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu Specjalność - Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Semestr studiów

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ BIEGU 16-LETNIEJ MŁODZIEŻY W ASPEKCIE UWARUNKOWAŃ SOMATYCZNYCH ORAZ MOTORYCZNYCH

SZYBKOŚĆ BIEGU 16-LETNIEJ MŁODZIEŻY W ASPEKCIE UWARUNKOWAŃ SOMATYCZNYCH ORAZ MOTORYCZNYCH Anna Marciniak * Jacek Lewandowski ** ROCZNIK LUBUSKI Tom 40, cz. 2, 2014 SZYBKOŚĆ BIEGU 16-LETNIEJ MŁODZIEŻY W ASPEKCIE UWARUNKOWAŃ SOMATYCZNYCH ORAZ MOTORYCZNYCH Wprowadzenie Na sprawność fizyczną składa

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nr 6. Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju.

Sprawozdanie nr 6. Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju. Imię i nazwisko. Data:.. Sprawozdanie nr 6 Temat: Trening fizyczny jako proces adaptacji fizjologicznej. Wpływ treningu na sprawność zaopatrzenia tlenowego ustroju. I Wprowadzenie Wyjaśnij pojęcia: Wydolność

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Biologiczny Rozwój Człowieka

SYLABUS. Biologiczny Rozwój Człowieka Załącznik nr do zarządzenia Nr /0 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 8 lutego 0 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Wśród czynników społecznoekonomicznych. na zmienność wysokości i masy ciała dzieci

Wśród czynników społecznoekonomicznych. na zmienność wysokości i masy ciała dzieci Wydawnictwo UR 2007 ISSN 1730-3524 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2007, 1, 24 29 PRACE ORYGINALNE Maria Zadarko-Domaradzka, Edward Tlałka Wpływ czynników społeczno-ekonomicznych na

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 294 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 294 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 294 SECTIO D 2003 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im.jędrzeja Śniadeckiego, Gdańsk, Polska Jędrzej Śniadecki

Bardziej szczegółowo

AN TRO PO MO TO RY KA

AN TRO PO MO TO RY KA NR 54 2011 AN TRO PO MO TO RY KA WARTOŚCI CENTYLOWE WYSOKOŚCI I MASY CIAŁA ORAZ WSKAŹNIKA MASY CIAŁA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU 6 18 LAT Z GDAŃSKA Z UWZGLĘDNIENIEM PROBLEMU DEFINIOWANIA NADWAGI I NIEDOBORU

Bardziej szczegółowo

Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne?

Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne? Standardy i normy do oceny rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży Doskonałe narzędzia czy pułapki diagnostyczne? Dr hab. n. med. Anna Oblacińska Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży Instytut Matki i Dziecka

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie typów budowy ciała oraz sumy trzech fałdów skórno-tłuszczowych młodzieży Uniwersytetu Rzeszowskiego

Zróżnicowanie typów budowy ciała oraz sumy trzech fałdów skórno-tłuszczowych młodzieży Uniwersytetu Rzeszowskiego 475 Wydawnictwo UR 2011 ISSN 2082-369X Przegląd Medyczny Uniwersytetu i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie Rzeszów 2011, 4, 475 485 Miłosz Szczudło 1, Wojciech Czarny 2 Zróżnicowanie typów budowy ciała

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA ROZWOJU FIZYCZNEGO ISPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI W WIEKU 8-10 LAT WYBRANYCH SZKÓŁ WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

DYNAMIKA ROZWOJU FIZYCZNEGO ISPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI W WIEKU 8-10 LAT WYBRANYCH SZKÓŁ WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO DYNAMIKA ROZWOJU FIZYCZNEGO ISPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ DZIECI W WIEKU 8-10 LAT WYBRANYCH SZKÓŁ WIEJSKICH WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Badania wszelkiego rodzaju sprawności organizmu jest rzeczą nader

Bardziej szczegółowo

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI W WIEKU 6 I 7 LAT JAKO ELEMENT DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI W WIEKU 6 I 7 LAT JAKO ELEMENT DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ ROCZNIKI NAUKOWE AWF W POZNANIU Zeszyt 54 2005 AGNIESZKA SURYNT, AGNIESZKA WÓJCIK-GRZYB SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI W WIEKU 6 I 7 LAT JAKO ELEMENT DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ (Physical fitness of children aged

Bardziej szczegółowo

Sport dzieci i młodzieży

Sport dzieci i młodzieży Sport dzieci i młodzieży 33 Pomiędzy szybkością i dokładnością spostrzegania a skutecznością gry siatkarza występuje silny związek. Szybkość i dokładność spostrzegania a skuteczność działań siatkarzy podczas

Bardziej szczegółowo

Wychowanie fizyczne w opinii uczniów i ich rodziców

Wychowanie fizyczne w opinii uczniów i ich rodziców Wychowanie fizyczne w opinii uczniów i ich rodziców Raport z badania przygotowanego przez pracowników Warmińsko Mazurskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie Filia w Olecku przeprowadzonego

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO. Rok szkolny 2012/2013

DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO. Rok szkolny 2012/2013 DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Rok szkolny 2012/2013 W roku szkolnym 2012/2013 do klas pierwszych uczęszcza 143 uczniów. Podczas zajęć z wychowania fizycznego przeprowadzono diagnozę,

Bardziej szczegółowo

Ocena dyskryminacyjnej roli wykształcenia matki i dzietności rodzin w kształtowaniu wysokości ciała dzieci z zagłębia miedziowego

Ocena dyskryminacyjnej roli wykształcenia matki i dzietności rodzin w kształtowaniu wysokości ciała dzieci z zagłębia miedziowego Ocena dyskryminacyjnej roli wykształcenia matki i dzietności rodzin w kształtowaniu wysokości ciała dzieci z zagłębia miedziowego evaluation Of discriminant role Of mother s education and family size in

Bardziej szczegółowo

Poznań, r.

Poznań, r. Poznań, 10.12.2011 r. PROGRAM KONFERENCJI 9.00-9.15 Otwarcie Konferencji - Prezes WSS Stanisław Sikorski 9.15-10.00 Poziom sportowy Wielkopolski w SSM w roku 2011 - Kierownik Wyszkolenia Dawid Gluza 10.00-10.30

Bardziej szczegółowo

Trend sekularny w rozwoju fizycznym dzieci z Rzeszowa w wieku od 7 do 14 lat

Trend sekularny w rozwoju fizycznym dzieci z Rzeszowa w wieku od 7 do 14 lat Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2005, 2, 113 120 Anna Radochońska, Sylwia Dudzik, Lidia Perenc Trend sekularny w rozwoju fizycznym dzieci z Rzeszowa w wieku od 7 do 14 lat Z Zakładu

Bardziej szczegółowo

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener. Studia stacjonarne i niestacjonarne.

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener. Studia stacjonarne i niestacjonarne. Absolwent specjalności trenerskiej zdobywa uprawnienia trenera II klasy w następujących dyscyplinach sportu: piłka nożna, piłka ręczna, koszykówka, piłka siatkowa, strzelectwo sportowe, pływanie, tenis,

Bardziej szczegółowo

3. Wskaźniki hodowlane i biometryczne pstrąga

3. Wskaźniki hodowlane i biometryczne pstrąga Janusz Guziur, Anna Wiśniewska, Stefan Dobosz, Krzysztof Goryczko 3. Wskaźniki hodowlane i biometryczne pstrąga 3.1. Metodyka badań W projekcie przyjęto podział na dwa typy gospodarstw pstrągowych stosujących

Bardziej szczegółowo

Ocena aktywności fizycznej młodzieży gimnazjalnej za pomocą kwestionariusza. Physical activity of adolescents as assessed by IPAQ questionnaire

Ocena aktywności fizycznej młodzieży gimnazjalnej za pomocą kwestionariusza. Physical activity of adolescents as assessed by IPAQ questionnaire Artykuł oryginalny Original Paper Zeszyty Naukowe WSKFiT 9:69-74, 2014 www.wskfit.pl/zeszyty-naukowe Ocena aktywności fizycznej młodzieży gimnazjalnej za pomocą kwestionariusza IPAQ Physical activity of

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

NORMALNE SUMY OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W WYBRANYCH STACJACH LUBELSZCZYZNY. Szczepan Mrugała

NORMALNE SUMY OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W WYBRANYCH STACJACH LUBELSZCZYZNY. Szczepan Mrugała Acta Agrophysica, 2005, 6(1), 197-203 NORMALNE SUMY OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH W WYBRANYCH STACJACH LUBELSZCZYZNY Szczepan Mrugała Zakład Meteorologii i Klimatologii, Instytut Nauk o Ziemi, Uniwersytet Marii

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Lipecki *, Bartosz Rutowicz **, Zbigniew Witkowski *** Streszczenie. Abstract

Krzysztof Lipecki *, Bartosz Rutowicz **, Zbigniew Witkowski *** Streszczenie. Abstract 60 9. Próba oceny zdolności kinestetycznego róŝnicowania u piłkarzy noŝnych na róŝnych etapach zaawansowania sportowego w świetle symetrii asymetrii ruchów The Attempt of Asses the Kinesthetic Differentiation

Bardziej szczegółowo

I nforma cje ogólne. Nazwa modułu: Antropologia i antropometria. Specjalność -

I nforma cje ogólne. Nazwa modułu: Antropologia i antropometria. Specjalność - Załącznik Nr do Uchwały Nr S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Nazwa modułu: Antropologia i antropometria Rodzaj modułu/przedmiotu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność - Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄD POWIATU W POZNANIU

ZARZĄD POWIATU W POZNANIU Załącznik do Uchwały Nr 505/2015 Zarządu Powiatu w Poznaniu z dnia 20 października 2015 r. ZARZĄD POWIATU W POZNANIU Na podstawie 5 ust. 2 Regulaminu przyznawania Nagród Sportowych Starosty Poznańskiego,

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA NADWAGI I OTYŁOŚCI U DZIECI I MŁODZIEŻY WIEJSKIEJ Z KASZUB W LATACH 2006-2008

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA NADWAGI I OTYŁOŚCI U DZIECI I MŁODZIEŻY WIEJSKIEJ Z KASZUB W LATACH 2006-2008 S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 9 2012 CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA NADWAGI I OTYŁOŚCI U DZIECI I MŁODZIEŻY WIEJSKIEJ Z KASZUB W LATACH 2006-2008 PREVALENCE OF OVERWEIGHT AND OBESITY IN VILLAGE

Bardziej szczegółowo

ZMIANY CZASOWE W ROZWOJU FIZYCZNYM CHŁOPCÓW Z KOŚCIERZYNY W LATACH 1997-2007/2008 NA TLE DANYCH PORÓWNAWCZYCH Z RÓśNYCH MIAST POLSKI

ZMIANY CZASOWE W ROZWOJU FIZYCZNYM CHŁOPCÓW Z KOŚCIERZYNY W LATACH 1997-2007/2008 NA TLE DANYCH PORÓWNAWCZYCH Z RÓśNYCH MIAST POLSKI S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 7 2010 ZMIANY CZASOWE W ROZWOJU FIZYCZNYM CHŁOPCÓW Z KOŚCIERZYNY W LATACH 1997-2007/2008 NA TLE DANYCH PORÓWNAWCZYCH Z RÓśNYCH MIAST POLSKI PERIODICAL CHANGES

Bardziej szczegółowo