Urszula BALON 19. KOSZTY JAKOŚCI W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Urszula BALON 19. KOSZTY JAKOŚCI W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO"

Transkrypt

1 Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług, red. Żuchowski J., Politechnika Radomska, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji - BIP, Radom 2006, ss Urszula BALON 19. KOSZTY JAKOŚCI W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO Obecne zainteresowanie kosztami wywołane zostało głównie potrzebą doskonalenia najczęściej już certyfikowanego systemu zarządzania ą oraz jego ekonomiką poprzez opracowanie programu poprawy i doskonalenia. Wynika to z potrzeby zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw na rynku krajowym i zagranicznym. Sterowanie systemem zarządzania ą wymaga optymalizacji kosztów przy równoczesnym doskonaleniu poziomu. W proowo zorientowanej firmie koszty są jednym z kilku decyzyjnych kryteriów zarządzania ą [2, 3, 4]. Koszty są dobrym wskaźnikiem diagnostycznym słabych stron przedsiębiorstwa. Według szacunków ekspertów stanowią one od 5 do 15% kosztów wytworzenia, stąd uważa się je za źródło racjonalizowania działań w systemie. 1. Rachunek kosztów Celem prowadzenia rachunku kosztów może być [3]: controlling - sterowanie kosztami, czyli planowanie, regulowanie i kontrolowanie poziomu kosztów w celu racjonalizowania działań zapewniających jakość w procesie tworzenia produktu, benchmarking - znalezienie podstawy do prowadzenia porównań w celu uświadomienia, jak przedstawiają się koszty danego przedsiębiorstwa w porównaniu z kosztami innych przedsiębiorstw tego samego sektora. Do głównych zadań rachunku kosztów należą [7]: wykorzystywanie przy ustalaniu polityki owej, możliwość lepszego analizowania wyrobów pod kątem powstawania kosztów, zaczynając od prac badawczo-rozwojowych, a kończąc na użytkowaniu wyrobu przez klienta, wskazanie słabych punktów owych w wyrobie i procesie, wg priorytetów kosztowych, określenie przedsięwzięć służących obniżaniu kosztów i polepszaniu, 438 Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług

2 możliwość planowania z uwzględnieniem kosztów i jednocześnie w połączeniu z analizą wartościową, możliwość lepszego rozpoznania znaczenia ekonomicznego wymagań owych, dostarczenie danych do raportów owych przeznaczonych dla kierownictwa przedsiębiorstwa, optymalne (pod względem kosztów) planowanie kontroli, ujawnienie zawyżonych kosztów, które powstają na skutek przyjęcia nieodpowiednich kryteriów owych, które nie są wymagane przez rynek. Koszty są to koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo w celu osiągnięcia określonego poziomu. W szczególności należy wskazać na profilaktykę, ocenę, niezgodności wewnętrzne i zewnętrzne, przekroczenie wymagań, utratę korzyści. Doświadczenia wielu przedsiębiorstw dowodzą, że największe znaczenie z punktu widzenia obniżki kosztów ma profilaktyka. Szczególnie jest to ważne w przedsiębiorstwach, które funkcjonują w warunkach wdrożonego systemu zarządzania ą. Profilaktyka została uznana za najlepszy sposób obniżania kosztów także przez wielu twórców. System kosztów jest wartościowym narzędziem, pomocnym w identyfikacji większości istotnych obszarów, które muszą zostać doskonalone [8, 9, 10]. Korzyści płynących ze stosowania w przedsiębiorstwie rachunku kosztów nie można osiągnąć jedynie na drodze odpowiednich poleceń wydawanych przez kierownictwo. Ciągła identyfikacja problemów - obszarów o szczególnie wysokich kosztach jest możliwa pod warunkiem właściwego umiejscowienia zadań z dziedziny kosztów w polityce owej organizacji. Szczególnie przydatna jest tu wiedza i doświadczenia uzyskane w wyniku wprowadzania procesów zarządzania przez jakość. Zaprojektowanie i wprowadzenie systemu identyfikacji, ewidencjonowania i analizy kosztów odpowiadającego potrzebom przedsiębiorstwa samo w sobie nie jest jeszcze gwarancją sukcesu. Uzyskanie oczekiwanych rezultatów funkcjonowania systemu kosztów w przedsiębiorstwie nie jest możliwe bez pełnego zaangażowania wszystkich szczebli kierownictwa, a w szczególności zespołu koordynującego działanie systemu, zapewniającego ustalanie realistycznych celów i odpowiedzialnego za ich osiąganie. Wdrażając system rachunku kosztów w organizacji należy pamiętać także o odpowiednich szkoleniach, które pozwolą każdemu pracownikowi zrozumieć powiązania z finansami firmy. Funkcjonowanie systemu kosztów powinno przenikać wszystkie poziomy organizacji i zarządzania, aby mogło przynosić firmie prawdziwe korzyści [1]. 2. Analiza kosztów W każdej jednostce gospodarczej w celu poprawy efektywności gospodarowania niezbędne jest szczegółowe analizowanie wielkości ponoszonych kosztów. Celem takiej analizy jest [5]: ocena kształtowania się poziomu kosztów w układzie poszczególnych grup i pozycji kosztów, a także z uwzględnieniem ich zmian w czasie, określenie wpływu kosztów na kształtowanie się wyniku finansowego przedsiębiorstwa, identyfikacja przedsięwzięć, które są w stanie doprowadzić do osiągnięcia zdolności użytkowej produktu przy jednoczesnym ustaleniu nakładów na ten cel, a także przeznaczonych na działania oceniające i prewencyjne, oszacowanie wpływu poziomu na wysokość obrotów na sprzedaży i na zysk, interpretowanie tych informacji i udostępnianie wszystkim zainteresowanym, wykrywanie możliwości optymalizacji kosztów w przedsiębiorstwie, organizowanie bieżącej informacji i rejestracji trendów kosztów. Ponadto wśród ważnych celów analizy kosztów można wskazać na [6]: określenie pozycji kosztów, które można obniżyć lub zlikwidować, określenie przedsięwzięć i środków, które powinny służyć realizacji zadań, Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług 439

3 uwzględnienie interesu producenta i konsumenta, określenie, w jakim stopniu zwiększenie nakładów na działalność prewencyjną wpływa na zmniejszenie kosztów niezgodności wewnętrznych, ocenę kształtowania się poziomu kosztów w układzie poszczególnych grup kosztów, określenie wpływu kosztów na kształtowanie się wyniku finansowego. 3. Koszty w przedsiębiorstwie spożywczym W latach podjęte zostały badania dotyczące liczenia i analizowania kosztów w przedsiębiorstwie przemysłu spożywczego w Polsce południowo-wschodniej. KOSZTY JAKOŚCI Koszty zapobiegania dokumento-wania systemu auditów wewnętrznej szkoleń badań porównawczych promocji zakupu i modernizacji zapobiegania Koszty badań i oceny kontroli przypraw kontroli wyrobów w produkcji kontroli wyrobów finalnych badań laboratoryj-nych własnych - Remonty i konserwacje własne kontroli surowca - Wartość wyrobów zniszczonych zakupu materiałów kontroli wody badań i oceny badań laboratoryjnych obcych Koszty wad wewnętrznych sortowania ściągania osłonek - Przeklasyfikowania ponownej kontroli wad wewnętrznych Koszty wad Koszty wad zewnętrznych reklamacji - Roszczenia wobec producenta wad w trakcie spedycji wad zewnętrznych Koszty zewnętrznego zapewnienia zewnętrzne uzyskania znaków zewnętrznego wdrożenia systemu zewnętrznego zapewnienia Rys. 1. Elementy składowe kosztów w badanym przedsiębiorstwie Źródło: opracowanie własne. 440 Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług

4 Przedsiębiorstwo to istnieje na rynku ponad 75 lat, swoje wyroby sprzedaje zarówno na rynek krajowy, jak i na eksport. Jakość wyrobów została potwierdzona różnymi nagrodami w konkursach i na targach zarówno regionalnych, ogólnopolskich, jak i międzynarodowych. Firma ta ma wdrożony system HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point Analiza Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontrolny), a także niecertyfikowany system zarządzania ą zgodny z PN-EN-ISO Jest to przedsiębiorstwo znane, a wyroby chętnie kupowane zarówno przez kontrahentów krajowych, jak i zagranicznych. Obecnie zakład współpracuje z ponad 200 stałymi odbiorcami swoich wyrobów. W przedsiębiorstwie tym rozpoczęto wdrażanie rachunku kosztów z początkiem III kwartału 2001 r. Od tego momentu przez okres ponad dwóch lat (od III kwartału 2001 do I kwartału 2004) prowadzono ewidencję i analizę kosztów. Do celów ewidencji kosztów stworzono w już istniejącym zakładowym planie kont dodatkowe konto Koszty. Konto to utworzono w zespole piątym zakładowego planu kont, ponieważ w tej grupie kont rejestrowane są koszty według typów działalności. W badanym przedsiębiorstwie koszty zostały zdefiniowane i sklasyfikowane zgodnie z rys. 1. W celu właściwego funkcjonowania systemu kosztów w badanym przedsiębiorstwie po przeprowadzeniu wstępnego szkolenia w zakładzie został powołany zespół ds. kosztów składający się z 2 pracowników działu ekonomiczno-finansowego i kierownika działu. Zespół ten ma za zadanie nadzorować funkcjonowanie systemu kosztów, a także prowadzenie szkoleń z tego zakresu w ramach zakładu. Została również opracowana procedura dotycząca kosztów. W procedurze tej scharakteryzowano poszczególne elementy kosztów, a także podano dokumenty źródłowe do poszczególnych elementów kosztów. Niektóre elementy kosztów trudno było ewidencjonować, ponieważ nie było dokumentów potwierdzających występowanie tych kosztów. W tym celu zostały opracowane i wdrożone karty wad, dzięki którym pracownicy mogli ujawniać, ewidencjonować i kontrolować koszty związane z ą w przedsiębiorstwie. Głównie na kartach tych są ewidencjonowane koszty wad wewnętrznych. Budowę modelu rachunku kosztów w badanym przedsiębiorstwie zaprezentowano na rys. 2. Analiza kosztów prowadzona jest w kilku kierunkach: struktura kosztów w danym okresie, a także porównanie jej w czasie, porównanie kosztów z różnymi wielkościami ekonomicznymi, np. w stosunku do wielkości sprzedaży, porównanie kosztów planowanych do rzeczywiście poniesionych, analiza poszczególnych elementów kosztów w czasie, analiza kosztów wad w czasie, z podziałem na koszty wad wewnętrznych i koszty wad zewnętrznych, analiza kosztów wad ze względu na częstotliwość ich występowania, jak i wysokość poniesionych kosztów (analiza wartościowa). Ważnym elementem podczas analizy kosztów jest ujawnianie poszczególnych elementów kosztów w miejscach, gdzie one rzeczywiście powstają. Niejednokrotnie nieprawidłowość ujawniana jest podczas kontroli końcowej lub podczas kontroli wyrobów w trakcie produkcji. Analizując dane dotyczące struktury kosztów (rys. 3) można stwierdzić, że początkowo największy udział w kosztach miały koszty wad wewnętrznych. Informacje dotyczące kosztów wad są dla przedsiębiorstwa niezmiernie ważne, ponieważ ukazują one, jakie koszty ponosi organizacja w związku z wytworzeniem wyrobu niezgodnego z wymaganiami. Większy udział w kosztach mają koszty wad wewnętrznych niż koszty wad zewnętrznych. Oznacza to, że kontrola prowadzona zarówno w trakcie procesu wytwarzania, jak również kontrola wyrobu gotowego są na tyle skuteczne, iż większość wyrobów niezgodnych zostaje zatrzymana w zakładzie i nie trafia do wymagającego klienta. Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług 441

5 Dokumenty Lista kosztów związanych z ą START Sporządzenie listy kosztów istotnych ze względu na jakość Odpowiedzialność Zdefiniowanie kosztów Klasyfikacja kosztów Klasyfikacja i definiowanie kosztów Karty wad Ustalanie dokumentów źródłowych w celu ewidencji kosztów Wprowadzanie pomocniczych dokumentów źródłowych Zakładowy plan kont Rozbudowa zakładowego planu kont o konto 'Koszty ' wraz z kontami pomocniczymi Ewidencja kosztów na kontach Raporty dotyczące kosztów Przeniesienie sald do MS Excel Obliczanie wskaźników związanych z kosztami Raporty dotyczące kosztów Analiza kosztów Raporty dotyczące kosztów Raporty o kosztach Prezentacja analizy kosztów na posiedzeniach Zarządu KONIEC Rys. 2. Model rachunku kosztów Źródło: opracowanie własne. 442 Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług

6 Z danych zawartych na rys. 3. wynika sezonowy charakter wielkości kosztów. Wzrost ogólnych kosztów następuje w II i IV kwartale każdego roku, co ściśle jest związane z większą produkcją w tym okresie ze względu na Święta Wielkanocne i Bożego Narodzenia. Szczególnie wysokie w tych okresach są koszty niezgodności wewnętrznych. Jest to widoczne zwłaszcza w II kwartale roku, gdzie koszty wad wewnętrznych wzrosły aż o 150% w porównaniu do kwartału poprzedniego. W celu obniżenia w roku kosztów niezgodności zwiększono nakłady na koszty oceny. Dzięki takim decyzjom koszty wad w roku zmniejszyły się. W okresach przedświątecznych następuje wzrost popytu na artykuły spożywcze. Producenci w tym czasie zwiększają produkcję. W badanym przedsiębiorstwie wzrost produkcji powoduje wzrost kosztów niezgodności, ponieważ system nie funkcjonuje prawidłowo. W celu obniżenia w roku kosztów niezgodności zwiększono nakłady na koszty oceny. Dzięki takim decyzjom koszty niezgodności w roku zmniejszyły się. 300,00% 250,00% 200,00% 150,00% 100,00% 50,00% 0,00% III kw 2001 IV kw 2001 I kw II kw III kw IV kw I kw II kw III kw IV kw I kw 2004 Koszty zapobiegania Koszty wad wewnętrznych Koszty zewnętrznego zapewnienia Koszty badania i oceny Koszty wad zewnętrznych Rys. 3. Struktura kosztów w latach Źródło: opracowanie własne. W badanym okresie ogólne koszty przedstawiają nieznaczną tendencje rosnącą. Wiąże się to z wliczaniem do kosztów istniejących w przedsiębiorstwie kosztów, które dotąd nie były ewidencjonowane jako koszty, np. koszty planowania, czy wliczenie dodatkowych elementów do kosztów badań na razie w pozycję pozostałe koszty badań. Taka sytuacja jest w organizacjach wdrażających rachunek kosztów bardzo często spotykana, gdyż zawsze występują różnice pomiędzy kosztami rzeczywistymi (czyli takimi, jakie organizacja rzeczywiście ponosi), a kosztami ujawnionymi (czyli takimi, jakie organizacja ewidencjonuje). Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług 443

7 4. Podsumowanie Celem prowadzenia rachunku kosztów jest finalna odpowiedź na pytanie, które koszty można zmniejszyć lub nawet wyeliminować oraz w jaki sposób? Zmniejszając lub eliminując pewne koszty należy brać pod uwagę ekonomikę własną i ekonomikę użytkownika. W związku z wdrożeniem rachunku kosztów w badanym przedsiębiorstwie ujawniono i policzono koszty, a także dokonano ich analizy. Wprowadzenie kart wad pozwoliło na ewidencję i analizę kosztów niezgodności wewnętrznych, które w badanym okresie zostały zmniejszone, w związku z podjęciem odpowiednich działań korygujących, a także z poniesieniem nakładów na działania zapobiegawcze i koszty badań i oceny. System rachunku kosztów jako wartościowe narzędzie w zarządzaniu ą jest bardzo pomocny w identyfikacji większości obszarów, które generują wysokie koszty. Literatura [1] Balon U.: Kosztowe aspekty produktów, Zesz. Nauk. AE w Krakowie, Nr 578, Kraków [2] Lisiecka K.: Koszty, w: Menedżer Jakości, red. J. Bagiński, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa [3] Lisiecka K.: Rachunek kosztów sposobem obniżenia kosztów własnych wytwarzania, Problemy Jakości Nr 2, [4] Lisiecka K.: Zarządzanie ą produktów w przedsiębiorstwie przemysłowym, AE w Katowicach, Katowice [5] Sikorska J., Spiżak I., Zydek J.: Analiza zasadności wprowadzenia rachunku kosztów w przedsiębiorstwie ABC Sp. z o.o., w: Menedżer Jakości, red. K. Lisieckiej, AE, Katowice [6] Skrzypek E.: Jakość i efektywność, UMCS, Lublin [7] Szczepańska K.: Uwarunkowania kosztów w koncepcji TQM, Problemy Jakości Nr 2, [8] Wawak T.: Koszty i korzyści wdrażania systemu w przedsiębiorstwie, Seminarium r., ABC Jakości. Akredytacja. Badania. Certyfikacja. Quality Review. Nr 3 (7) [9] Wawak T.: Koszty, Materiały z II Sympozjum Klubu Polskie Forum ISO 9000, Szczyrk1994. [10] Wawak T.: Zarządzanie przez jakość, cz. I, Wydawnictwo Informacji Ekonomicznej, Kraków Innowacyjność w kształtowaniu wyrobów i usług

Akademia Ekonomiczna w Krakowie WPROWADZENIE

Akademia Ekonomiczna w Krakowie WPROWADZENIE Sposoby osiągania doskonałości organizacji w warunkach zmienności otoczenia - wyzwania teorii i praktyki, pod red. E. Skrzypek, Wy. UMCS, Lublin 2006, t. I, ss. 399-405 URSZULA BALON Akademia Ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

9. KOSZTY JAKOŚCI W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

9. KOSZTY JAKOŚCI W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ , red. Żuchowski J., Politechnika Radomska, Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 2004, ss. 77-82 9. KOSZTY JAKOŚCI W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Urszula BALON W systemie informacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

KOSZTY JAKOŚCI JAKO NARZĘDZIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

KOSZTY JAKOŚCI JAKO NARZĘDZIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Narzędzia jakości w doskonaleniu i zarządzaniu jakością, red. Sikora T., Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2004, ss. 137-141 Urszula Balon Katedra Towaroznawstwa Ogólnego i Zarządzania Jakością Akademia

Bardziej szczegółowo

KOSZTY JAKOŚCI NARZĘDZIEM OCENY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

KOSZTY JAKOŚCI NARZĘDZIEM OCENY FUNKCJONOWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Jakość w dokonaniach współczesnej ekonomii i techniki, pod red. Doroszewicz S., Zbierzchowska A., Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2005, ss. 11-18 Akademia Ekonomiczna w Krakowie balonu@uek.krakow.pl

Bardziej szczegółowo

KOSZTY JAKOŚCI A ZADOWOLENIE KLIENTA

KOSZTY JAKOŚCI A ZADOWOLENIE KLIENTA Klient w organizacji zarządzanej przez jakość, red. T. Sikora, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2006, ss. 127-132 Urszula Balon Katedra Zarządzania Jakością Akademia Ekonomiczna w Krakowie KOSZTY

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE SYSTEMU JAKOŚCI Z WYKORZYSTANIEM MODELU PDCA

DOSKONALENIE SYSTEMU JAKOŚCI Z WYKORZYSTANIEM MODELU PDCA Koncepcje zarządzania jakością. Doświadczenia i perspektywy., red. Sikora T., Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków 2008, ss. 17-22 Urszula Balon Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie DOSKONALENIE SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

ISTOTA KOSZTÓW JAKOŚCI

ISTOTA KOSZTÓW JAKOŚCI Koszty jakości w zarządzaniu jakością, Materiały III Konferencji Naukowej z cyklu: Jakość w gospodarce rynkowej, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2002, ss. 11-23 Katedra Towaroznawstwa Ogólnego

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Efekt kształcenia Student:

SYLABUS. Efekt kształcenia Student: SYLABUS 1. Nazwa przedmiotu Zarządzanie jakością w przemyśle spożywczym 2. Nazwa jednostki prowadzącej Katedra Marketingu i Przedsiębiorczości przedmiot 3. Kod przedmiotu E/I/EIG/C-1.10a 4. Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI JAKOŚCI ELEMENTEM DOSKONALENIA ORGANIZACJI QUALITY COSTS MANAGEMENT AS AN ELEMENT OF ORGANIZATION IMPROVEMENT

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI JAKOŚCI ELEMENTEM DOSKONALENIA ORGANIZACJI QUALITY COSTS MANAGEMENT AS AN ELEMENT OF ORGANIZATION IMPROVEMENT Praktyka zarządzania jakością w XXI wieku, red. Sikora T., Giemza M., Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków 2012, ss. 446-465 Urszula Balon Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie ZARZĄDZANIE KOSZTAMI

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość. Rachunek kosztów w jakości 1/34

Rachunkowość. Rachunek kosztów w jakości 1/34 Rachunkowość zarządcza Rachunek kosztów w jakości 1/34 Rachunek kosztów w jakości Spis treści 1. Rozwój podejścia do zarządzania jakością 2. Co to są koszty jakości 3. Rachunek kosztów jakości 2/34 Rachunek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ (2 ECTS)

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ (2 ECTS) ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ (2 ECTS) studia dzienne, wieczorowe i zaoczne Wykłady studia dzienne i wieczorowe 30 godz., a studia zaoczne 18 godz. 1. Zarządzanie jakością podstawowe pojęcia: Jakość i jej istota;

Bardziej szczegółowo

KOS O ZT Z Y T J A J KOŚ O CI

KOS O ZT Z Y T J A J KOŚ O CI Wykład 9. KOSZTY JAKOŚCI 1 1. Definicja i podział kosztów jakości: Koszty jakości wyrażają skwantyfikowany cel zapew- nienia jakości, który sprowadza się do doboru takiej struktury nakładów, przy której

Bardziej szczegółowo

ISO 9000/9001. Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania

ISO 9000/9001. Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania ISO 9000/9001 Jarosław Kuchta Jakość Oprogramowania Co to jest ISO International Organization for Standardization największa międzynarodowa organizacja opracowująca standardy 13700 standardów zrzesza narodowe

Bardziej szczegółowo

Ramowy program zajęć dydaktycznych Standardy ISO i zarządzanie przez jakość (TQM) (nazwa studiów podyplomowych)

Ramowy program zajęć dydaktycznych Standardy ISO i zarządzanie przez jakość (TQM) (nazwa studiów podyplomowych) Ramowy program zajęć dydaktycznych Standardy ISO i zarządzanie przez jakość (TQM) (nazwa studiów podyplomowych) Załącznik nr do Zarządzenia Rektora PG nr 1. Wykaz przedmiotów i ich treść, wymiar godzinowy,

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Plan spotkań DQS Forum 2017

Plan spotkań DQS Forum 2017 DQS Polska sp. z o.o. Członek DQS Group Plan spotkań DQS Forum 2017 1 Grupa docelowa Data Temat Miejsce Cel 1 23.01.2017 Wymagania IATF 16949 w porównaniu do ISO/TS 16949:2009 Główne zmiany ISO/TS 16949:2009

Bardziej szczegółowo

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników)

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rachunek kosztów jest ogółem czynności zmierzających do ustalenia i zinterpretowania wyrażonej w pieniądzu wysokości nakładów dokonanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością KOSZTY JAKOŚCI. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl

Zarządzanie Jakością KOSZTY JAKOŚCI. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl Zarządzanie Jakością KOSZTY JAKOŚCI Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl Gdzie szukać kosztów jakości? PERSPEKTYWA ŁAŃCUCHA DOSTAW Rynek dostawców Pośrednicy dostawców Producent Pośrednicy dystrybucji

Bardziej szczegółowo

WZKP Zakładowa kontrola produkcji Wymagania

WZKP Zakładowa kontrola produkcji Wymagania 02-676 Warszawa ul. Postępu 9 tel. (22) 549 97 04; e-mail: certyfikacja@icimb.pl; www.icimb.pl Wymagania Zatwierdzam Dyrektor dr hab. inż. Adam Witek, prof. Strona 2/6 1. Wstęp 2. Wymagania ogólne 3. Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego

Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego Zeszyty Naukowe nr 815 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2010 Katedra Zarządzania Jakością Koszty jakości w badanych przedsiębiorstwach przemysłu motoryzacyjnego 1. Wprowadzenie W organizacji zorientowanej

Bardziej szczegółowo

Wpływ zarządzania procesowego na jakość i innowacyjność przedsiębiorstwa, red. E. Skrzypek, UMCS, Lublin 2008, t. I, ss.

Wpływ zarządzania procesowego na jakość i innowacyjność przedsiębiorstwa, red. E. Skrzypek, UMCS, Lublin 2008, t. I, ss. Wpływ zarządzania procesowego na jakość i innowacyjność przedsiębiorstwa, red. E. Skrzypek, UMCS, Lublin 2008, t. I, ss.83-89 URSZULA BALON DOSKONALENIE FUNKCJONOWANIA ORGANIZACJI ZGODNIE Z NORMĄ ISO 10014

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Kategoria. Nazwa podmiotu.. Nazwisko oceniającego Liczba Kryterium oceny

Kategoria. Nazwa podmiotu.. Nazwisko oceniającego Liczba Kryterium oceny Załącznik Nr 3 Karta Oceny kategorii: Duże i Średnie Przedsiębiorstwo Maks. 50 Ocena odnosi się do podstawowych parametrów ekonomicznej kondycji firmy i jej wkładu w rozwój gospodarczy regionu. Brane są

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Przedstawiciel kierownictwa (Zgodnie z PN-EN ISO 9001:2009, pkt )

Wprowadzenie. Przedstawiciel kierownictwa (Zgodnie z PN-EN ISO 9001:2009, pkt ) Ośrodek Kwalifikacji Jakości Wyrobów SIMPTEST Sp. z o.o. Sp. k. ul. Przemysłowa 34 A, 61-579 Poznań, tel. 61-833-68-78 biuro@simptest.poznan.pl www.simptest.poznan.pl 1 Seminarium nt. Zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: TECHNIK ŻYWIENIA I USŁUG GASTRONOMICZNYCH przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej

Bardziej szczegółowo

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej

Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji systemu zarządzania jakością w małych i średnich przedsiębiorstwach branży spożywczej Zeszyty Naukowe Towaroznawstwo Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 874 Kraków 2011 Piotr Kafel Katedra Zarządzania Jakością Tadeusz Sikora Katedra Zarządzania Jakością Składniki kosztów wdrożenia i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Załącznik nr 3 do KS ZAKŁAD CERTYFIKACJI ul. Kupiecka 4, 03-042 Warszawa tel. (22) 811 02 81; e-mail: certyfikacja@icimb.pl; www.icimb.pl PCD ZKP PROGRAM CERTYFIKACJI SYSTEMU ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

SYSTEM HACCP W GASTRONOMII HOTELOWEJ. Opracował: mgr Jakub Pleskacz

SYSTEM HACCP W GASTRONOMII HOTELOWEJ. Opracował: mgr Jakub Pleskacz Opracował: mgr Jakub Pleskacz HACCP to skrót pierwszych liter angielskiej nazwy Hazard Analysis and Critical Control Point po polsku Analiza Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli CEL SYSTEMU HACCP HACCP

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w świetle nowych norm ISO 9001:2015 i 14001:2015

Ryzyko w świetle nowych norm ISO 9001:2015 i 14001:2015 Ryzyko w świetle nowych norm ISO 9001:2015 i 14001:2015 Rafał Śmiłowski_04.2016 Harmonogram zmian 2 Najważniejsze zmiany oraz obszary Przywództwo Większy nacisk na top menedżerów do udziału w systemie

Bardziej szczegółowo

Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1

Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1 RM Rachunek kosztów docelowych Zarządzający zastanawiają się nad redukcją kosztów w momencie kiedy klienci nie akceptują pożądanej ceny Dr Marcin Pielaszek 2 Target Costing całkowicie zmienia sposób zarządzania

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup.

Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup. Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup. Spis treści: O autorach Od redaktorów podręcznika 1. Organizacje i rachunkowość Organizacja

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC)

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Spis treści I. Rachunek kosztów działań sterowany czasem (time-driven ABC)... 2 1. Geneza time-driven ABC... 2 2. Ogólna koncepcja TD ABC....

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami pomocniczymi w przedsiębiorstwie

Zarządzanie procesami pomocniczymi w przedsiębiorstwie WYDAWNICTWO PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W PŁOCKU Leszek Pruszkowski Zarządzanie procesami pomocniczymi w przedsiębiorstwie Koncepcja Facility Management Płock 2009 1 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE

Bardziej szczegółowo

Prezentacja programu. Parentis Sp. z o.o. Dział Informatyki. Kartoszyno, ul. Przemysłowa 5, 84-110 Krokowa

Prezentacja programu. Parentis Sp. z o.o. Dział Informatyki. Kartoszyno, ul. Przemysłowa 5, 84-110 Krokowa Prezentacja programu Parentis Sp. z o.o. Dział Informatyki Kartoszyno, ul. Przemysłowa 5, 84-110 Krokowa OPIS PROGRAMU I ZASADY UŻYTKOWANIA System CRM współpracuje z programami do obsługi magazynowej,

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE a. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA Wstęp Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość 1. Wartość ekonomiczna 1.1. Wartość ekonomiczna w aspekcie pomiaru 1.2. Różne postacie

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa 1.1. Rozwój rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej 1.2. Cel istota i zakres rachunkowości zarządczej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KUCHARZ

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KUCHARZ Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: KUCHARZ przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet III. Wysoka jakość

Bardziej szczegółowo

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor.

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor. Studium przypadku w przedsiębiorstwie MK Michał Seheńczuk konsultant w departamencie systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl Wdrożenie sytemu

Bardziej szczegółowo

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE

IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE IV. SYSTEM OCENY ZGODNOŚCI OZNAKOWANIE CE 1. Przepisy europejskie i krajowe dla wyrobów budowlanych obowiązujące po 1 lipca 2013 roku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 Czas

Bardziej szczegółowo

Plan komunikacji w ramach projektu CAF. Urzędu Gminy Sorkwity

Plan komunikacji w ramach projektu CAF. Urzędu Gminy Sorkwity Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plan komunikacji

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Agenda. Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing, ABC)

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Agenda. Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing, ABC) Agenda Rachunek działań (Activity Based Costing, ABC) Dr Marcin Pielaszek 1. Przesłanki wdrażania nowych rozwiązań rachunku 2. Model rachunku działań 3. Ilustracja liczbowa 4. Zarządzanie kosztami w przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Katowice, styczeń 2017r. Opracowanie: OTTIMA plus Sp. z o.o. Jednostka Inspekcyjna Katowice, ul. Gallusa 12

Katowice, styczeń 2017r. Opracowanie: OTTIMA plus Sp. z o.o. Jednostka Inspekcyjna Katowice, ul. Gallusa 12 Oferta na przeprowadzenie niezależnej oceny adekwatności stosowania procesu zarządzania ryzykiem oraz opracowanie raportu w sprawie oceny bezpieczeństwa Opracowanie: OTTIMA plus Sp. z o.o. Jednostka Inspekcyjna

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 14001:2015

Proces certyfikacji ISO 14001:2015 ISO 14001:2015 Informacje o systemie W chwili obecnej szeroko pojęta ochrona środowiska stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego krajów europejskich. Coraz większa liczba przedsiębiorców obniża koszty

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA. cykl wykładów dr Paweł Szudra

SYSTEMY ZARZĄDZANIA. cykl wykładów dr Paweł Szudra SYSTEMY ZARZĄDZANIA cykl wykładów dr Paweł Szudra LITERATURA Brilman J., Nowoczesne koncepcje i metody zarządzania. PWE, 2006. Grudzewski W., Hejduk I., Projektowanie systemów zarządzania. Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A ZASADY CERTYFIKACJI SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ INSTYTUT MECHANIZACJI BUDOWNICTWA I GÓRNICTWA SKALNEGO OŚRODEK CERTYFIKACJI

I N F O R M A C J A ZASADY CERTYFIKACJI SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ INSTYTUT MECHANIZACJI BUDOWNICTWA I GÓRNICTWA SKALNEGO OŚRODEK CERTYFIKACJI INSTYTUT MECHANIZACJI BUDOWNICTWA I GÓRNICTWA SKALNEGO OŚRODEK CERTYFIKACJI DZIAŁ CERTYFIKACJI SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA 02-673 WARSZAWA, ul. Racjonalizacji 6/8 JEDNOSTKA CERTYFIKUJĄCA AKREDYTOWANA PRZEZ POLSKIE

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Wersja Systemy zarządzania jakością w transporcie 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Systemy zarządzania jakością w transporcie Wersja 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1

Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1 Plan zajęć w zarządzaniu strategicznym 1. Koncepcja strategicznego zarządzania kosztami 2. docelowych 3. Analiza wartości produktu Marcin Pielaszek 4. jakości 2 Zakres potrzeb informacyjnych wynika z przyjętej

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II

Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II WIEDZA - RAPORTY- DIAGNOZY - ANALIZY - PRZYKŁADY Osiem zasad zarządzania jakością elementem doskonalącym przedsiębiorstwo część II ZASADA 3 Zaangażowanie pracowników Kapitał intelektualny pracowników jest

Bardziej szczegółowo

Badania efektywności systemu zarządzania jakością

Badania efektywności systemu zarządzania jakością Opracowanie to z łagodniejszym podsumowaniem ukazało się w Problemach jakości 8/ 2007 Jacek Mazurkiewicz Izabela Banaszak Magdalena Wierzbicka Badania efektywności systemu zarządzania jakością Aby w pełni

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 Każda firma ma w sobie wielką zdolność działania. Kierownictwo musi tylko znaleźć sposób, by ten potencjał wykorzystać w dojściu do postawionego przed firmą celu

Bardziej szczegółowo

DECYZYJNY RACHUNEK KOSZTÓW JAKOŚCI W SYSTEMIE INFORMACYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWA

DECYZYJNY RACHUNEK KOSZTÓW JAKOŚCI W SYSTEMIE INFORMACYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWA ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU EKONOMII I ZARZĄDZANIA Monika Foremna - Pilarska * DECYZYJNY RACHUNEK KOSZTÓW JAKOŚCI W SYSTEMIE INFORMACYJNYM PRZEDSIĘBIORSTWA Zarys treści: W artykule we wstępie postawiono

Bardziej szczegółowo

System monitorus NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco

System monitorus NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco System monitorus MoniTorus to nowoczesne narzędzie do zarządzania Przyjazny interfejs użytkownika oraz hierarchiczna energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco analizować koszty ponoszone na

Bardziej szczegółowo

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego Nowe zmienione i uzupełnione wydanie podręcznika składa się z dwóch części: teoretycznej, (przewodnika po sprawozdaniu finansowym) i części drugiej - zbioru zadań, który ułatwi sprawdzenie przyswojonej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE. Urząd Miejski w Konstantynowie Łódzkim. Spis treści. 1. Cel procedury Miernik procedury...

PROCEDURA DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE. Urząd Miejski w Konstantynowie Łódzkim. Spis treści. 1. Cel procedury Miernik procedury... PROCEDURA Urząd Miejski w DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Spis treści 1. Cel procedury... 2 2. Miernik procedury... 2 3. Zakres stosowania... 2 4. Definicje... 2 5. Tryb postępowania... 2 6. Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE OPRACOWANIE

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE OPRACOWANIE Przykładowy program ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE OPRACOWANIE I WDROŻENIE STRATEGII Beata Kozyra 2017 3 dni Poniższy program może być skrócony do 2-1 dnia lub kilkugodzinnej prezentacji. Znikający Kocie, Alicja

Bardziej szczegółowo

Wymagania dla środków zarządzania środowiskowego na przykładzie normy ISO 14001:2015. Identyfikacja aspektów środowiskowych.

Wymagania dla środków zarządzania środowiskowego na przykładzie normy ISO 14001:2015. Identyfikacja aspektów środowiskowych. Wymagania dla środków zarządzania środowiskowego na przykładzie normy ISO 14001:2015. Identyfikacja aspektów środowiskowych. Konferencja UZP Zielone zamówienia publiczne Warszawa, 6.12.2016 Andrzej Ociepa

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w włókiennictwie

Innowacyjność w włókiennictwie Innowacyjność w włókiennictwie NOWOCZESNE TECHNOLOGIE DLA WŁÓKIENNICTWA SZANSA DLA POLSKI koordynator : dr inż. Danuta Ciechańska Priorytet I Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie 1.1 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Koordynatorom i liderom Lean/KAIZEN odpowiedzialnym za obszary produkcyjne

Bardziej szczegółowo

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Czy certyfikacja systemów zarządzania może być Tytuł poświadczeniem prezentacji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw? 1 2012-06-15 Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Systemy zarządzania Systemy

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Budżetowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Budżetowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Budżetowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Budżetowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością Kod przedmiotu

Systemy zarządzania jakością Kod przedmiotu Systemy zarządzania jakością - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Systemy zarządzania jakością Kod przedmiotu 06.1-WM-MiBM-MTR-D-12_15 Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Mechanika i budowa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

BENCHMARKING. Dariusz Wasilewski. Instytut Wiedza i Zdrowie

BENCHMARKING. Dariusz Wasilewski. Instytut Wiedza i Zdrowie BENCHMARKING Dariusz Wasilewski Instytut Wiedza i Zdrowie PROSTO DO CELU... A co z efektami?: WZROSTOWI wydatków na zdrowie NIE towarzyszy wzrost zadowolenia z funkcjonowania Systemu Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE ORGANIZACJI ZARZĄDZANEJ PROJAKOŚCIOWO Z WYKORZYSTANIEM MODELI SAMOOCENY WIESŁAW ŁUKASIŃSKI

DOSKONALENIE ORGANIZACJI ZARZĄDZANEJ PROJAKOŚCIOWO Z WYKORZYSTANIEM MODELI SAMOOCENY WIESŁAW ŁUKASIŃSKI DOSKONALENIE ORGANIZACJI ZARZĄDZANEJ PROJAKOŚCIOWO Z WYKORZYSTANIEM MODELI SAMOOCENY WIESŁAW ŁUKASIŃSKI Wydawnictwo Naukowe AKAPIT Kraków 2012 Recenzenci Prof. dr hab. Tadeusz Borys Prof. dr hab. Krystyna

Bardziej szczegółowo

...Gospodarka Materiałowa

...Gospodarka Materiałowa 1 Gospodarka Materiałowa 3 Obsługa dokumentów magazynowych 4 Ewidencja stanów magazynowych i ich wycena 4 Inwentaryzacja 4 Definiowanie indeksów i wyrobów 5 Zaopatrzenie magazynowe 5 Kontrola jakości 5

Bardziej szczegółowo

JAKOŚCI W RÓŻNYCH FAZACH I ŻYCIA PRODUKTU

JAKOŚCI W RÓŻNYCH FAZACH I ŻYCIA PRODUKTU Wykład 6. SYSTEMY ZAPEWNIANIA JAKOŚCI W RÓŻNYCH FAZACH CYKLU WYTWARZANIA I ŻYCIA PRODUKTU 1 1. Ogólna charakterystyka systemów zapewniania jakości w organizacji: Zapewnienie jakości to systematyczne działania

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia zarządzania jakością

Nowe narzędzia zarządzania jakością Nowe narzędzia zarządzania jakością Agnieszka Michalak 106947 Piotr Michalak 106928 Filip Najdek 106946 Co to jest? Nowe narzędzia jakości - grupa siedmiu nowych narzędzi zarządzania jakością, które mają

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo