MIERNIKI MAŁYCH CZĘSTOTLIWOŚCI DO ZASTOSOWAŃ SYSTEMOWYCH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MIERNIKI MAŁYCH CZĘSTOTLIWOŚCI DO ZASTOSOWAŃ SYSTEMOWYCH"

Transkrypt

1 Materiały XXXVI Międzyuczelnianej onferencji Metrologów MM 04 Janusz OCIEPA, Adam RZYWAŹNIA, Stefan GIŻEWSI Politechnika Wrocławska Wydziału Elektroniki Zakład Wydziałowy Miernictwa i Systemów Pomiarowych MIERNII MAŁYCH CZĘSTOTLIWOŚCI DO ZASTOSOWAŃ SYSTEMOWYCH W referacie przedstawiono wybrane struktury specjalizowanych mierników okresu stosowanych przez autorów w systemach do monitorowania częstotliwości sygnałów pomiarowych w zakresie do kilkunastu khz. Przedstawione przykłady rozwiązań okresomierzy cechują się przede wszystkim dużą szybkością działania. Przedstawiono również układ ze zliczaniem zależnym z minimalizacją błędu rozdzielczości. LOW FREQUENCY METERS FOR APPLICATION IN MEASURING SYSTEMS In the paper measurements of period and frequency in the low frequency range by means of dedicated measuring modules are presented. Exemplary structures of period meters designed on base of standard counters are shown. Proposed structures are adopted for maximum speed of measurements which is required in some applications, e.g. in monitoring of frequency changes. 1. WPROWADZENIE Pomiar częstotliwości i okresu sygnałów periodycznych w zakresie małych częstotliwości (f<20 khz) jest zadaniem często spotykanym w systemach pomiarowych. W tym zakresie częstotliwość wyznacza się zwykle pośrednio, mierząc bezpośrednio okres sygnału i obliczając jego odwrotność. Przykładami systemów w których występują takie zagadnienia, są np. systemy do monitorowania sieci energetycznej lub systemy pomiarowokontrolne zawierające przetworniki wielkości fizycznych z wyjściem częstotliwościowym (np. [6]). Wspólną cechą modułów do pomiarów częstotliwości w tych systemach jest konieczność wykonywania pomiarów w jak najkrótszym czasie, aby umożliwić pracę systemu w czasie rzeczywistym. Wyświetlacze wyników pomiaru, charakterystyczne dla przyrządów autonomicznych, są tutaj zbędne, natomiast istotną rolę odgrywają bloki do komunikacji z kontrolerem systemu. omunikacja z kontrolerem systemu jest zwykle organizowana na ogólnych zasadach dołączania układów wejściowych do magistrali systemu z transferem bajtowym. Obliczenia potrzebne do uzyskania wyników końcowych są przerzucone do kontrolera systemu. Powyższe czynniki powodują, że algorytm działania urządzenia ulega uproszczeniu. Obecnie część zadań pomiarowych w rozważanej dziedzinie może być zrealizowana metodami programowymi, ale w tej pracy będą omawiane przykłady realizowane za pomocą typowych liczników impulsów. W realizacji technicznej ważną cechą używanych liczników jest możliwość zapisu stanu licznika do rejestru wyjściowego podczas

2 146 Janusz OCIEPA, Adam RZYWAŹNIA, Stefan GIŻEWSI operacji zliczania. Właściwość ta umożliwia realizację rozmaitych algorytmów pomiarowych i ułatwia przesyłanie danych do kontrolera systemu. 2. PRZYŁADY STRUTUR UŁADÓW DO POMIARU ORESU 2.1. Układ o strukturze równoległej Układ ten zawiera N liczników impulsów połączonych jak na rys.1, których pracą steruje blok sterujący. Idea działania układu polega na tym, że każdy z liczników wykonuje pomiar określonego odcinka czasowego zadanego algorytmem sterowania [4]. Liczniki pracują w określonej kolejności, przy czym co najmniej jeden z nich musi w danej chwili zawierać wynik pomiaru do odczytania przez kontroler systemu. Można przyjąć, że okno czasowe, w którym obserwuje się sygnał, zawiera M okresów. Fw & Licznik 1 Dane Wej BF BS & Licznik 2 & Licznik N Status Rys. 1. Schemat blokowy okresomierza z N licznikami. BS - blok sterujący, - kontroler, F w - generator częstotliwości wzorcowej Fig. 1. Block diagram of period meter with N counters. BS - control block, - controller, Fw - generator of standard frequency ażdy z liczników mierzy długość przydzielonego mu odcinka czasowego, niekoniecznie o długości okresu, a po zakończeniu pomiaru udostępnia wynik pomiaru do odczytu przez kontroler systemu. Informacja o tym, w jakim stanie znajduje się aktualnie konkretny licznik, jest uzyskiwana z bloku sterującego. Wynika stąd, że opisana struktura może być używana w różnych zastosowaniach, gdyż funkcja pomiarowa urządzenia zależy od algorytmu działania bloku sterującego. Według rys. 1, blok sterujący jest przełączany zboczami sygnału mierzonego; możliwe są różne definicje odcinków czasowych mierzonych przez poszczególne liczniki. Możliwy jest np. pomiar współczynnika wypełnienia sygnału, jak również pomiar przesunięcia fazowego (w tym przypadku pomiar dotyczy dwóch sygnałów o tej samej częstotliwości). Na rys. 2 pokazano przypadek wykorzystania 3 liczników, z których każdy zlicza impulsy wzorcowe w czasie 2 kolejnych okresów sygnału mierzonego T 2.

3 Mierniki małych częstotliwości do zastosowań systemowych 147 L1 C1 R1 C1 R1 L2 R2 C2 R2 C2 R2 L3 C3 R3 C3 R3 C3 Rys. 2. Diagram czasowy ilustrujący działanie 3 liczników w strukturze według rys. 1 w pomiarach okresu uśrednionego. C i - oznacza, że licznik nr i zlicza, R i - licznik nr i zawiera wynik pomiaru Fig. 2. Timing diagram illustrating operation of 3 counters in structure as in Fig. 1 in measurement of averaged period. C i - counter number i counts pulses, R i - counter i presents result of counting Ciekawą właściwością tego rodzaju struktury jest to, że w dowolnej chwili można odczytać wynik ostatniego pomiaru, stosując prostą programową procedurę filtracyjną [4]. Układ ten zastosowano w mierniku systemowym do śledzenia częstotliwości sieci energetycznej, uzyskując rozdzielczość pomiaru 1 mhz i niepewność pomiaru 3 mhz Układ miernika okresu z szybkim blokiem sterującym Jedną z możliwości realizacji miernika okresu jest struktura z szybkim blokiem sterującym, który realizuje operacje sterujące licznikiem w krótkim interwale czasowym o stałej wartości. Jest to modyfikacja znanej zasady pomiaru odcinka czasowego w locie, według której długość odcinka czasu jest obliczana jako różnica kolejnych odczytów stanu licznika. Okazuje się jednak, że jeżeli blok sterujący wprowadza bardzo małe opóźnienie w działaniu okresomierza, to wpływ tego opóźnienia można albo pominąć, albo wprowadzić stały składnik korygujący wynik pomiaru. F w Rejestr Dane Licznik Wej Blok Formujący Blok Sterujący Rys. 3. Struktura okresomierza z szybkim blokiem sterującym, przełączanym sygnałem F w (np. 20 MHz) Fig. 3. Block diagram of period meter with fast timing control block, switched by F w signal (e.g. 20 MHz) Zaproponowana w [5] struktura okresomierza używanego w systemie do ciągłego pomiaru częstotliwości sieci zawiera licznik 20-bitowy posiadający rejestry z zapisem w locie. Praca licznika jest sterowana przez sekwencyjny blok sterujący, który jest przełączany sygnałem o częstotliwości F w. Blok sterujący realizuje operacje obsługi licznika, takie jak przepisanie wyniku do rejestru i zerowanie, w czasie kt w, gdzie k jest małą liczbą naturalną (np. 5). Operacje te są wykonywane bezpośrednio po pojawieniu się zbocza sygnału mierzonego. Wystarczy zatem wprowadzić stałą wartość poprawki do wartości odczytanej z

4 148 Janusz OCIEPA, Adam RZYWAŹNIA, Stefan GIŻEWSI licznika, aby uzyskać poprawną wartość okresu. Zaletą takiego rozwiązania w przypadku pomiaru częstotliwości mało zmieniającej się w czasie jest uniknięcie ewentualnych trudności w identyfikacji przepełnień licznika, które występują przy liczeniu impulsów w locie bez zerowania licznika Układ do pomiaru okresu ze zliczaniem zależnym Licznik można uważać za przetwornik analogowo-cyfrowy, w którym zachodzi konwersja T x N x, gdzie N x to liczba impulsów zmierzonych w czasie T x. Pojemność licznika może być bardzo duża, co teoretycznie daje możliwość minimalizacji niepewności przetwarzania. Dla przykładu, licznik 24-bitowy ma stanów, co daje zakres dynamiczny przetwornika ponad 140 db. W układach z licznikami można zmniejszać błędy kwantowania do zadanej wartości kosztem zwiększenia czasu pomiaru. W zastosowaniach, w których czas pomiaru nie jest wielkością krytyczną, można zastosować zasadę zliczania zależnego (reciprocal lub dependent counting) [1]. W pomiarowych układach liczących działających według tej zasady stosuje się dwa liczniki, z których jeden (główny) zlicza impulsy wielkiej częstotliwości, a drugi zlicza okresy sygnału małej częstotliwości. N x F w Licznik F Carry x(t) Blok formujący T x Blok sterujący Licznik okresów m Rys. 4. Przykład struktury okresomierza ze zliczaniem zależnym z wykorzystaniem sygnału przepełnienia. - kontroler, Carry - sygnał przepełnienia licznika, N x - liczba impulsów, F w, m - liczba okresów Fig. 4. An example of block diagram of period meter operating on principle of dependent counting with using an overflow signal. - controller, Carry - overflow signal, N x - number of F w pulses, m - number of periods W przypadku pomiaru okresu licznik główny zlicza impulsy częstotliwości wzorcowej F w, a drugi licznik zlicza okresy sygnału pomiarowego. Idea działania układu polega na tym, że zliczaniu podlega nie mniej niż N 0 impulsów, gdzie N 0 jest pewną liczbą wynikającą z warunku na wymaganą dokładność pomiaru. Algorytm działania układu może wykorzystywać np. przepełnienia licznika głównego do określania wymaganego czasu pomiaru. Układ w istocie mierzy okres uśredniony, ponieważ zgromadzona w liczniku głównym liczba impulsów wynosi N x = F w k = 1 T xk = mf T w, gdzie T jest wartością średnią z okresów. Układ działający według tej zasady stosowano w próbkowaniu częstotliwości

5 Mierniki małych częstotliwości do zastosowań systemowych 149 sygnału z modulacją w celu identyfikacji składników okresowych w zmiennej częstotliwości [3]. Zmniejszanie błędu formowania tą metodą jest proporcjonalne do pierwiastka kwadratowego z liczby uśrednianych okresów. 3. UWAGI O WŁAŚCIWOŚCIACH METROLOGICZNYCH W zakresie m. cz. stosuje się metodę wyznaczania częstotliwości sygnału na podstawie bezpośredniego pomiaru pojedynczego okresu lub wielokrotności okresu sygnału pomiarowego. Zakłada się przy tym, że zmiany okresu są bardzo powolne w stosunku do czasu pomiaru, tak że parametry czasowe sygnału są uważane za stałe przynajmniej w ciągu kilku - kilkunastu okresów. Częstotliwość jest obliczana jako odwrotność okresu, przy czym obliczenia nie wnoszą praktycznie straty dokładności. Wiadomo, że niepewność pomiaru częstotliwości tą metodą zależy od niepewności wzorca, rozdzielczości pomiaru okresu oraz niepewności powstającej w operacji przekształcania sygnału pomiarowego do standardowej postaci binarnej (błędy formowania). Ostatni czynnik jest w praktyce najbardziej istotny i to on ogranicza dokładność pomiaru. W przypadku pomiarów sygnałów o standaryzowanych parametrach amplitudowych powyższy wpływ można minimalizować. Stosowane w omawianych rozwiązaniach układowych bloki formujące, zawierające filtr dolnoprzepustowy i układ nieliniowy (przerzutniki Schmitta), wprowadzały błędy formowania na poziomie około 0,01 % ( w odniesieniu do okresu 20 ms). Zastosowanie koncepcji pomiaru okresu uśrednionego (jak w p. 2.3) umożliwia dalsze zmniejszenie wpływu błędu formowania, ale kosztem wydłużenia czasu pomiaru. 4. PODSUMOWANIE Realizacje układów do pomiaru okresu i częstotliwości w systemach pomiarowych mogą być dokonywane zarówno za pomocą specjalizowanych bloków pomiarowych, jak i metod programowych. W wyniku pomiaru uzyskuje się jednocześnie informacje o okresie sygnału oraz chwilowej wartości częstotliwości (po obliczeniu odwrotności okresu). Rezultaty pomiarów częstotliwości chwilowej mogą być uzyskiwane nawet na każdym przejściu przez zero sygnału mierzonego. W zastosowaniach wymagających ciągłych pomiarów T x lub f x korzystniejsze są rozwiązania sprzętowe ze względu na niezależną od programu realizację procesu pomiarowego. Osiągalna dokładność pomiaru zależy głównie od błędów wprowadzanych przez bloki formujące. W pracy na podstawie reprezentatywnych układów okresomierzy do zastosowań systemowych przedstawiono proste metody osiągania dużej szybkości pomiaru, jak również minimalizacji błędu rozdzielczości.

6 150 Janusz OCIEPA, Adam RZYWAŹNIA, Stefan GIŻEWSI 5. LITERATURA 1. irianaki N. V., Yurisch S.Y., Shpak N. O., Method of Dependent Count for Frequency Measurements,. Measurement, vol. 29, no 1, 2001, s rzywaźnia A., Ociepka J., Pękala J., Układ do cyfrowego pomiaru okresu sygnałów periodycznych. Patent RP nr P rzywaźnia A., Ociepka J., A measuring system for small frequency variations. Meas. Sci. Technol., vol 11, 2000, s. N rzywaźnia A., Ociepka J., Pękala J., Microcomputer system of parallel structure for period/frequency monitoring. Meas. Sci. Technol., vol 7, 1996, s rzywaźnia A., Ociepka J., Układ do cyfrowego pomiaru okresu sygnałów periodycznych. Zgłoszenie patentowe nr P , Toth F. N., Meijer G.C.M. A Low-Cost, Smart Capacitive Position Sensor. IEEE Trans. Instrum. Meas., vol. 41, no 6, 1992, s ABSTRACT Fast measurements of low frequencies (here f <20 khz) are frequently used in control systems e.g. for monitoring purposes (mains frequency, sensors with frequency output). In these applications the measuring method is based on digital measurement of period of a signal of interest by means of pulse counters. An instantaneous frequency is then calculated on base of period measurements. In the paper, three different hardware solutions have been presented that allow measuring of frequency at maximum possible rate using the above method. However, an averaging of periods has to be employed if uncertainty of measurement is to be minimised because of unavoidable instability in level-crossings detectors used in conversion of measuring signal into binary waveform. The averaging may be performed either in presented hardware or by software but resulting increase of measuring time must be taken into consideration.

Ćwiczenie 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU Opracowała: A. Szlachta

Ćwiczenie 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU Opracowała: A. Szlachta Ćwiczenie 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU Opracowała: A. Szlachta I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych metod pomiaru częstotliwości. Metody analogowe, zasada cyfrowego

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe

Przetworniki analogowo-cyfrowe POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Przetworniki analogowo-cyfrowe (E-11) opracował: sprawdził: dr inż. Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości

Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Zastosowanie procesorów AVR firmy ATMEL w cyfrowych pomiarach częstotliwości Marcin Narel Promotor: dr inż. Eligiusz

Bardziej szczegółowo

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki A/C. Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki A/C Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Parametry przetworników analogowo cyfrowych Podstawowe parametry przetworników wpływające na ich dokładność

Bardziej szczegółowo

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU

POMIAR CZĘSTOTLIWOŚCI I INTERWAŁU CZASU Nr. Ćwicz. 7 Politechnika Rzeszowska Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I POMIAR CZĘSOLIWOŚCI I INERWAŁU CZASU Grupa:... kierownik 2... 3... 4... Ocena I. CEL ĆWICZENIA Celem

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI. Katedra Metrologii i Optoelektroniki. Metrologia. Ilustracje do wykładu

Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI. Katedra Metrologii i Optoelektroniki. Metrologia. Ilustracje do wykładu Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Metrologia Studia I stopnia, kier Elektronika i Telekomunikacja, sem. 2 Ilustracje do wykładu

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i metrologii

Podstawy elektroniki i metrologii Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Podstawy elektroniki i metrologii Studia I stopnia kier. Informatyka semestr 2 Ilustracje do

Bardziej szczegółowo

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe

Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo analogowe oraz analogowo - cyfrowe Przetworniki cyfrowo / analogowe W cyfrowych systemach pomiarowych często zachodzi konieczność zmiany sygnału cyfrowego na analogowy, np. w celu

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D)

Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Klasyfikacja metod przetwarzania analogowo cyfrowego (A/C, A/D) Metody pośrednie Metody bezpośrednie czasowa częstotliwościowa kompensacyjna bezpośredniego porównania prosta z podwójnym całkowaniem z potrójnym

Bardziej szczegółowo

Uśrednianie napięć zakłóconych

Uśrednianie napięć zakłóconych Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Miernictwa Elektronicznego Uśrednianie napięć zakłóconych Grupa Nr ćwicz. 5 1... kierownik 2... 3... 4... Data Ocena I.

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI

WYKORZYSTANIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU SKŁADOWYCH IMPEDANCJI 1 WYKORZYSTAIE MULTIMETRÓW CYFROWYCH DO POMIARU 1. CEL ĆWICZEIA: SKŁADOWYCH IMPEDACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z możliwościami pomiaru składowych impedancji multimetrem cyfrowym. 2. POMIARY

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210969 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383047 (51) Int.Cl. G01R 23/16 (2006.01) G01R 23/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Liniowe układy scalone. Elementy miernictwa cyfrowego

Liniowe układy scalone. Elementy miernictwa cyfrowego Liniowe układy scalone Elementy miernictwa cyfrowego Wielkości mierzone Czas Częstotliwość Napięcie Prąd Rezystancja, pojemność Przesunięcie fazowe Czasomierz cyfrowy f w f GW g N D L start stop SB GW

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie AC i CA

Przetwarzanie AC i CA 1 Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Katedr Przetwarzanie AC i CA Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego opracował: Łukasz Buczek 05.2015 1. Cel ćwiczenia 2 Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachciak. Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego

Jacek Szlachciak. Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego Jacek Szlachciak Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego Warszawa, 2009 1 1. Spektrometryczny przetwornik analogowo-cyfrowy (spectroscopy ADC) - wzmocnienie sygnału wejściowego (Conversion Gain

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7 Łukasz Deńca V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości tłumienia zakłóceń woltomierza z przetwornikiem A/C z dwukrotnym całkowaniem

Badanie właściwości tłumienia zakłóceń woltomierza z przetwornikiem A/C z dwukrotnym całkowaniem Ćwiczenie 7 Badanie właściwości tłumienia zakłóceń woltomierza z przetwornikiem A/C z dwukrotnym całkowaniem PODSAWY EOREYCZNE PRZEWORNIK ANALOGOWO CYFROWEGO Z DWKRONYM CAŁKOWANIEM. SCHEMA BLOKOWY I ZASADA

Bardziej szczegółowo

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych

Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia. Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych Zakres wymaganych wiadomości do testów z przedmiotu Metrologia Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do obsługi multimetrów analogowych i cyfrowych budowa i zasada działania przyrządów analogowych magnetoelektrycznych

Bardziej szczegółowo

KOMPARACYJNY MIERNIK REZYSTANCJI IZOLACJI

KOMPARACYJNY MIERNIK REZYSTANCJI IZOLACJI ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Seria: ELEKTRYKA z. 162 1998 Nr kol. 1395 Brunon SZADKOWSKI Eligiusz PASECKI Politechnika Śląska KOMPARACYJNY MIERNIK REZYSTANCJI IZOLACJI Streszczenie. W artykule

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego

ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Laboratorium Podstaw Miernictwa Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Pomiarów ZASADY DOKUMENTACJI procesu pomiarowego Przykład PROTOKÓŁU POMIAROWEGO Opracowali : dr inż. Jacek Dusza mgr inż. Sławomir

Bardziej szczegółowo

Symulacja sygnału czujnika z wyjściem częstotliwościowym w stanach dynamicznych

Symulacja sygnału czujnika z wyjściem częstotliwościowym w stanach dynamicznych XXXVIII MIĘDZYUCZELNIANIA KONFERENCJA METROLOGÓW MKM 06 Warszawa Białobrzegi, 4-6 września 2006 r. Symulacja sygnału czujnika z wyjściem częstotliwościowym w stanach dynamicznych Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika

Bardziej szczegółowo

CYFROWE PRZETWARZANIE SYGNAŁU PRZETWORNIKA OBROTOWO-IMPULSOWEGO

CYFROWE PRZETWARZANIE SYGNAŁU PRZETWORNIKA OBROTOWO-IMPULSOWEGO Politechnika Lubelska, Katedra Automatyki i Metrologii ul. Nadbystrzycka 38 A, 20-68 Lublin email: e.pawlowski@pollub.pl Eligiusz PAWŁOWSKI CYFROWE PRZEWARZANIE SYGNAŁU PRZEWORNIKA OBROOWO-IMPULSOWEGO

Bardziej szczegółowo

(57) Tester dynamiczny współpracujący z jednej strony (13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Tester dynamiczny

(57) Tester dynamiczny współpracujący z jednej strony (13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. (54) Tester dynamiczny RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 166151 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 0 5 8 3 (22) Data zgłoszenia: 06.06.1991 (51) IntCl5: G01R 31/28

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy pomiar czasu i częstotliwości Przetwarzanie sygnałów pomiarowych (analogowych)

Cyfrowy pomiar czasu i częstotliwości Przetwarzanie sygnałów pomiarowych (analogowych) Cyfrowy pomiar czasu i częstotliwości Przetwarzanie sygnałów pomiarowych (analogowych) Wykład 10 2/38 Cyfrowy pomiar czasu i częstotliwości 3/38 Generatory, rezonatory, kwarce f w temperatura pracy np.-10

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Podstawowe elementy sprzętowe elektronicznych układów pomiarowych

Komputerowe systemy pomiarowe. Podstawowe elementy sprzętowe elektronicznych układów pomiarowych Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny laboratorium Wykład III Podstawowe elementy sprzętowe elektronicznych układów pomiarowych 1 - Linearyzatory, wzmacniacze, wzmacniacze

Bardziej szczegółowo

RADIOMETR MIKROFALOWY. RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski

RADIOMETR MIKROFALOWY. RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski RADIOMETR MIKROFALOWY RADIOMETR MIKROFALOWY (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Waldemar Susek dr inż. Adam Konrad Rutkowski 1 RADIOMETR MIKROFALOWY Wprowadzenie Wszystkie ciała o temperaturze

Bardziej szczegółowo

Teoria przetwarzania A/C i C/A.

Teoria przetwarzania A/C i C/A. Teoria przetwarzania A/C i C/A. Autor: Bartłomiej Gorczyński Cyfrowe metody przetwarzania sygnałów polegają na przetworzeniu badanego sygnału analogowego w sygnał cyfrowy reprezentowany ciągiem słów binarnych

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

STEROWANY SYMULATOR CZUJNIKÓW TERMOREZYSTANCYJNYCH

STEROWANY SYMULATOR CZUJNIKÓW TERMOREZYSTANCYJNYCH Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 54 Politechniki Wrocławskiej Nr 54 Studia i Materiały Nr 23 23 Termometr termorezystancyjny, symulator czujnika Pt- Jerzy BARTOSZEWSKI

Bardziej szczegółowo

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach

Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Struktury specjalizowane wykorzystywane w mikrokontrolerach Przetworniki analogowo-cyfrowe i cyfrowoanalogowe Interfejsy komunikacyjne Zegary czasu rzeczywistego Układy nadzorujące Układy generacji sygnałów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Błąd kwantyzacji w interpolacyjnym liczniku czasu

Błąd kwantyzacji w interpolacyjnym liczniku czasu Biuletyn WAT Vol. LV, Numer specjalny, 006 Błąd kwantyzacji w interpolacyjnym liczniku czasu RAFAŁ SZYMANOWSKI Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Elektroniki, Instytut Telekomunikacji, 00-908 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ POMIAROWY - SPRAWOZDANIE

PROTOKÓŁ POMIAROWY - SPRAWOZDANIE PROTOKÓŁ POMIAROWY - SPRAWOZDANIE LABORATORIM PODSTAW ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI Grupa Podgrupa Numer ćwiczenia 5 Nazwisko i imię Data wykonania. ćwiczenia. Prowadzący ćwiczenie Podpis Ocena sprawozdania

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 07/10. ZDZISŁAW NAWROCKI, Wrocław, PL DANIEL DUSZA, Inowrocław, PL

PL B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL BUP 07/10. ZDZISŁAW NAWROCKI, Wrocław, PL DANIEL DUSZA, Inowrocław, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213448 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 386136 (51) Int.Cl. H03H 11/16 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 23.09.2008

Bardziej szczegółowo

WOLTOMIERZ CYFROWY. Metoda czasowa prosta. gdzie: stała całkowania integratora. stąd: Ponieważ z. int

WOLTOMIERZ CYFROWY. Metoda czasowa prosta. gdzie: stała całkowania integratora. stąd: Ponieważ z. int WOLOMIEZ CYFOWY Metoda czasowa prosta int o t gdzie: stała całkowania integratora o we stąd: o we Ponieważ z f z więc N w f z f z a stąd: N f o z we Wpływ zakłóceń na pracę woltomierza cyfrowego realizującego

Bardziej szczegółowo

W celu obliczenia charakterystyki częstotliwościowej zastosujemy wzór 1. charakterystyka amplitudowa 0,

W celu obliczenia charakterystyki częstotliwościowej zastosujemy wzór 1. charakterystyka amplitudowa 0, Bierne obwody RC. Filtr dolnoprzepustowy. Filtr dolnoprzepustowy jest układem przenoszącym sygnały o małej częstotliwości bez zmian, a powodującym tłumienie i opóźnienie fazy sygnałów o większych częstotliwościach.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Metrologii

Laboratorium z Metrologii Zachodniopomorski niwersytet Technologiczny w Szczecinie Wydział Elektryczny Katedra Sterowania i Pomiarów Zakład Metrologii Laboratorium z Metrologii Opracował: dr inż. A.Wollek 1 Prowadzący dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny

Wzmacniacz operacyjny ELEKTRONIKA CYFROWA SPRAWOZDANIE NR 3 Wzmacniacz operacyjny Grupa 6 Aleksandra Gierut CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi zastosowaniami wzmacniaczy operacyjnych do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7

Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7 Statyczne badanie wzmacniacza operacyjnego - ćwiczenie 7 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi zastosowaniami wzmacniacza operacyjnego, poznanie jego charakterystyki przejściowej

Bardziej szczegółowo

XXXII Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej. XXXII Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej

XXXII Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej. XXXII Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Zestaw pytań finałowych numer : 1 1. Wzmacniacz prądu stałego: własności, podstawowe rozwiązania układowe 2. Cyfrowy układ sekwencyjny - schemat blokowy, sygnały wejściowe i wyjściowe, zasady syntezy 3.

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

RZECZPOSPOLITA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 161259 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 282353 (51) IntCl5: G01R 13/00 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 16.11.1989 Rzeczypospolitej Polskiej (54)Charakterograf

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik

Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA. Autor: Daniel Słowik Badanie właściwości wysokorozdzielczych przetworników analogowo-cyfrowych w systemie programowalnym FPGA Autor: Daniel Słowik Promotor: Dr inż. Daniel Kopiec Wrocław 016 Plan prezentacji Założenia i cel

Bardziej szczegółowo

PL B1 (13) B1. (54) Sposób i układ do pomiaru energii elektrycznej G 01R 21/127. (73) Uprawniony z patentu: (43) Zgłoszenie ogłoszono:

PL B1 (13) B1. (54) Sposób i układ do pomiaru energii elektrycznej G 01R 21/127. (73) Uprawniony z patentu: (43) Zgłoszenie ogłoszono: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 170542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 297 394 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 11.01.1993 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6: G 01R 21/127

Bardziej szczegółowo

Metoda pomiaru błędu detektora fazoczułego z pierścieniem diodowym

Metoda pomiaru błędu detektora fazoczułego z pierścieniem diodowym Bi u l e t y n WAT Vo l. LXI, Nr 3, 2012 Metoda pomiaru błędu detektora fazoczułego z pierścieniem diodowym Bronisław Stec, Czesław Rećko Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Elektroniki, Instytut Radioelektroniki,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów pomiarowych. 02 Dokładność pomiarów

Projektowanie systemów pomiarowych. 02 Dokładność pomiarów Projektowanie systemów pomiarowych 02 Dokładność pomiarów 1 www.technidyneblog.com 2 Jak dokładnie wykonaliśmy pomiar? Czy duża / wysoka dokładność jest zawsze konieczna? www.sparkfun.com 3 Błąd pomiaru.

Bardziej szczegółowo

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH 1. WSTĘP Radiofonię cyfrową cechują strumienie danych o dużych przepływnościach danych. Do przesyłania strumienia danych o dużych przepływnościach stosuje się transmisję z wykorzystaniem wielu sygnałów

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Współpraca z pamięciami zewnętrznymi Interfejs równoległy (szyna adresowa i danych) Multipleksowanie

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium

Komputerowe systemy pomiarowe. Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium Komputerowe systemy pomiarowe Dr Zbigniew Kozioł - wykład Mgr Mariusz Woźny - laboratorium 1 - Cel zajęć - Orientacyjny plan wykładu - Zasady zaliczania przedmiotu - Literatura Klasyfikacja systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Regulacja adaptacyjna w anemometrze stałotemperaturowym

Regulacja adaptacyjna w anemometrze stałotemperaturowym 3 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 8, nr 1-4, (2006), s. 3-7 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Regulacja adaptacyjna w anemometrze stałotemperaturowym PAWEŁ LIGĘZA Instytut Mechaniki Górotworu

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów.

Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów. Wykład 9. Terminologia i jej znaczenie. Cenzurowanie wyników pomiarów.. KEITHLEY. Practical Solutions for Accurate. Test & Measurement. Training materials, www.keithley.com;. Janusz Piotrowski: Procedury

Bardziej szczegółowo

PORÓWNYWANIE CZĘSTOTLIWOŚCI WZORCOWYCH W ŚRODOWISKU LABVIEW

PORÓWNYWANIE CZĘSTOTLIWOŚCI WZORCOWYCH W ŚRODOWISKU LABVIEW II Sympozjum Naukowe APM 2013 Gdańsk, 15 września 2013 r. PORÓWNYWANIE CZĘSTOTLIWOŚCI WZORCOWYCH W ŚRODOWISKU LABVIEW Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Plan

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail): Rok:. (../..) Grupa: Zespół: Data wykonania: Zaliczenie: Podpis prowadzącego: Uwagi: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych

Bardziej szczegółowo

WOLTOMIERZA PRÓBKUJĄCY Z ANALIZĄ HARMONICZNYCH W ŚRODOWISKU LabVIEW

WOLTOMIERZA PRÓBKUJĄCY Z ANALIZĄ HARMONICZNYCH W ŚRODOWISKU LabVIEW Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 60 Politechniki Wrocławskiej Nr 60 Studia i Materiały Nr 27 2007 Krzysztof PODLEJSKI *, Rafał PIETRUSZKA * Woltomierz próbkujący, środowisko

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasad działania, budowy i właściwości podstawowych funktorów logicznych wykonywanych w jednej z najbardziej rozpowszechnionych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego

Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego 1 Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego Charakterystyka amplitudowa (wzmocnienie amplitudowe) K u (f) jest to stosunek amplitudy sygnału wyjściowego do amplitudy sygnału wejściowego w funkcji

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2007 Cyfrowe pomiary częstotliwości oraz parametrów RLC Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową,

Bardziej szczegółowo

KONTROLNY LICZNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z ANALIZĄ HARMONICZNYCH

KONTROLNY LICZNIK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z ANALIZĄ HARMONICZNYCH Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 58 Politechniki Wrocławskiej Nr 58 Studia i Materiały Nr 25 2005 Krzysztof PODLEJSKI * Janusz FIUT *F * licznik energii, harmoniczne

Bardziej szczegółowo

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz.

Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II. 2013/14. Grupa: Nr. Ćwicz. Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Metrologii II WYZNACZANIE WŁAŚCIWOŚCI STATYCZNYCH I DYNAMICZNYCH PRZETWORNIKÓW Grupa: Nr. Ćwicz. 9 1... kierownik 2...

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób wyznaczania błędów napięciowego i kątowego indukcyjnych przekładników napięciowych dla przebiegów odkształconych

PL B1. Sposób wyznaczania błędów napięciowego i kątowego indukcyjnych przekładników napięciowych dla przebiegów odkształconych PL 216925 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216925 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 389198 (51) Int.Cl. G01R 35/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

LICZNIKI Liczniki scalone serii 749x

LICZNIKI Liczniki scalone serii 749x LABOATOIUM PODSTAWY ELEKTONIKI LICZNIKI Liczniki scalone serii 749x Cel ćwiczenia Zapoznanie się z budową i zasadą działania liczników synchronicznych i asynchronicznych. Poznanie liczników dodających

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Pomiary przemieszczeń metodami elektrycznymi

Temat ćwiczenia. Pomiary przemieszczeń metodami elektrycznymi POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Pomiary przemieszczeń metodami elektrycznymi Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elektrycznymi metodami pomiarowymi wykorzystywanymi

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW WZMACNIACZY

KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW WZMACNIACZY Materiały XXXVI Międzyuczelnianej Konferencji Metrologów MKM 04 Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Elektroniki, Instytut Podstaw Elektroniki KOMPUTEROWE STANOWISKO LABORATORYJNE DO BADANIA PARAMETRÓW

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 PL 186542 B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 PL 186542 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 186542 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 327422 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 10.07.1998 (51 ) IntCl7 G01N 33/24 G01N

Bardziej szczegółowo

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego

Przetworniki C/A. Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetworniki C/A Ryszard J. Barczyński, 2016 Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Przetwarzanie C/A i A/C Większość rzeczywistych sygnałów to sygnały analogowe. By je przetwarzać w dzisiejszych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego"

Ćwiczenie: Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego Ćwiczenie: "Obwody prądu sinusoidalnego jednofazowego" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres

Bardziej szczegółowo

Sreszczenie. Słowa kluczowe: sterowanie, poziom cieczy, regulator rozmyty

Sreszczenie. Słowa kluczowe: sterowanie, poziom cieczy, regulator rozmyty Ewa Wachowicz Katedra Systemów Sterowania Politechnika Koszalińska STEROWANIE POZIOMEM CIECZY W ZBIORNIKU Z WYKORZYSTANIEM REGULATORA ROZMYTEGO Sreszczenie W pracy omówiono układ regulacji poziomu cieczy,

Bardziej szczegółowo

projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania;

projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania; PRZYGOTOWAŁ: KIEROWNIK PRACY: MICHAŁ ŁABOWSKI dr inż. ZDZISŁAW ROCHALA projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania; dokładny pomiar wysokości

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 173831 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 304562 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 03.08.1994 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6: G01R 31/26 (54)

Bardziej szczegółowo

POMIAR PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ Z UŻYCIEM MIKROKONTROLERA Z RODZINY 8051.

POMIAR PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ Z UŻYCIEM MIKROKONTROLERA Z RODZINY 8051. Autor: Piotr Macheta Koło Naukowe Magnesik Opiekun naukowy: dr inż. Tomasz Drabek POMIAR PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ Z UŻYCIEM MIKROKONTROLERA Z RODZINY 805.. Pomiar prędkości obrotowej wykonuje się na ogół na

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Techniki Cyfrowej... Synchroniczne układy sekwencyjne

Wstęp do Techniki Cyfrowej... Synchroniczne układy sekwencyjne Wstęp do Techniki Cyfrowej... Synchroniczne układy sekwencyjne Schemat ogólny X Y Układ kombinacyjny S Z Pamięć Zegar Działanie układu Zmiany wartości wektora S możliwe tylko w dyskretnych chwilach czasowych

Bardziej szczegółowo

Ćw. 8: POMIARY Z WYKORZYSTANIE OSCYLOSKOPU Ocena: Podpis prowadzącego: Uwagi:

Ćw. 8: POMIARY Z WYKORZYSTANIE OSCYLOSKOPU Ocena: Podpis prowadzącego: Uwagi: Wydział: EAIiE Imię i nazwisko (e mail): Rok: Grupa: Zespół: Data wykonania: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 8: POMIARY Z WYKORZYSTANIE OSCYLOSKOPU Ocena: Podpis prowadzącego: Uwagi: Wstęp Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Automatyki i Elektroniki Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: ELEKTRONIKA 2 (EZ1C500 055) BADANIE DIOD I TRANZYSTORÓW Białystok 2006

Bardziej szczegółowo

POMIARY WYBRANYCH PARAMETRÓW TORU FONICZNEGO W PROCESORACH AUDIO

POMIARY WYBRANYCH PARAMETRÓW TORU FONICZNEGO W PROCESORACH AUDIO Politechnika Rzeszowska Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych Laboratorium Elektroniczne przyrządy i techniki pomiarowe POMIARY WYBRANYCH PARAMETRÓW TORU FONICZNEGO W PROCESORACH AUDIO Grupa Nr

Bardziej szczegółowo

Miernictwo I INF Wykład 13 dr Adam Polak

Miernictwo I INF Wykład 13 dr Adam Polak Miernictwo I INF Wykład 13 dr Adam Polak ~ 1 ~ I. Właściwości elementów biernych A. Charakterystyki elementów biernych 1. Rezystor idealny (brak przesunięcia fazowego między napięciem a prądem) brak części

Bardziej szczegółowo

PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające

PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające Zapamiętywanie wartości wybranych zmiennych binarnych, jak również sekwencji tych wartości odbywa się w układach

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ćw. 7: Układy sekwencyjne

Ćw. 7: Układy sekwencyjne Ćw. 7: Układy sekwencyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z sekwencyjnymi, cyfrowymi blokami funkcjonalnymi. W ćwiczeniu w oparciu o poznane przerzutniki zbudowane zostaną następujące układy

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA

SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA SILNIK INDUKCYJNY STEROWANY Z WEKTOROWEGO FALOWNIKA NAPIĘCIA Rys.1. Podział metod sterowania częstotliwościowego silników indukcyjnych klatkowych Instrukcja 1. Układ pomiarowy. Dane maszyn: Silnik asynchroniczny:

Bardziej szczegółowo

PRZETWORNIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY

PRZETWORNIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY PRZETWORIKI C / A PODSTAWOWE PARAMETRY Rozdzielczość przetwornika C/A - Określa ją liczba - bitów słowa wejściowego. - Definiuje się ją równieŝ przez wartość związaną z najmniej znaczącym bitem (LSB),

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI

ĆWICZENIE 6 POMIARY REZYSTANCJI ĆWICZENIE 6 POMIAY EZYSTANCJI Opracowała: E. Dziuban I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wdrożenie umiejętności poprawnego wyboru metody pomiaru w zależności od wartości mierzonej rezystancji oraz postulowanej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU

Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza napięcia REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU REGIONALNE CENTRUM EDUKACJI ZAWODOWEJ W BIŁGORAJU R C E Z w B I Ł G O R A J U LABORATORIUM pomiarów elektronicznych UKŁADÓW ANALOGOWYCH Ćwiczenie 2: pomiar charakterystyk i częstotliwości granicznych wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji. Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10.

Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji. Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10. Projekt z przedmiotu Systemy akwizycji i przesyłania informacji Temat pracy: Licznik binarny zliczający do 10. Andrzej Kuś Aleksander Matusz Prowadzący: dr inż. Adam Stadler Układy cyfrowe przetwarzają

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób regulacji prądu silnika asynchronicznego w układzie bez czujnika prędkości obrotowej. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL

PL B1. Sposób regulacji prądu silnika asynchronicznego w układzie bez czujnika prędkości obrotowej. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL PL 224167 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224167 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391278 (51) Int.Cl. H02P 27/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC

WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC WZMACNIACZ NAPIĘCIOWY RC 1. WSTĘP Tematem ćwiczenia są podstawowe właściwości jednostopniowego wzmacniacza pasmowego z tranzystorem bipolarnym. Zadaniem ćwiczących jest dokonanie pomiaru częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6

Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Tranzystor bipolarny LABORATORIUM 5 i 6 Marcin Polkowski (251328) 10 maja 2007 r. Spis treści I Laboratorium 5 2 1 Wprowadzenie 2 2 Pomiary rodziny charakterystyk 3 II Laboratorium 6 7 3 Wprowadzenie 7

Bardziej szczegółowo

KATEDRA ELEKTRONIKI AGH WYDZIAŁ EAIIE. Dydaktyczny model 4-bitowego przetwornika C/A z siecią rezystorów o wartościach wagowych

KATEDRA ELEKTRONIKI AGH WYDZIAŁ EAIIE. Dydaktyczny model 4-bitowego przetwornika C/A z siecią rezystorów o wartościach wagowych KATEDRA ELEKTRONIKI AGH WYDZIAŁ EAIIE Przetworniki A/C i C/A Data wykonania LABORATORIUM TECHNIKI CYFROWEJ Skład zespołu: Dydaktyczny model 4-bitowego przetwornika C/A z siecią rezystorów o wartościach

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Dokumentowanie wyników pomiarów protokół pomiarowy Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH

Ćwiczenie 7 PARAMETRY MAŁOSYGNAŁOWE TRANZYSTORÓW BIPOLARNYCH Ćwiczenie 7 PRMETRY MŁOSYGNŁO TRNZYSTORÓW BIPOLRNYCH Wstęp Celem ćwiczenia jest wyznaczenie niektórych parametrów małosygnałowych hybrydowego i modelu hybryd tranzystora bipolarnego. modelu Konspekt przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Architektura przetworników A/C. Adam Drózd

Architektura przetworników A/C. Adam Drózd Architektura przetworników A/C Adam Drózd Rozdział 1 Architektura przetworników A/C Rozwój techniki cyfrowej spowodował opacownie wielu zasad działania i praktycznych rozwiązań przetworników analogowo

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo