Ekosystem jamy ustnej ekosystem wzajemne stosunki pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekosystem jamy ustnej ekosystem wzajemne stosunki pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem"

Transkrypt

1 Drobnoustrój człowiek, wzajemne relacje prawdy ogólne: każdy organizm stara się znaleźć swoje miejsce w życiu żyć jak najprzyjemniej, jak najwygodniej na przestrzeni lat, w drodze ewolucji wypracowane zostały zasady współżycia: w wodzie, glebie, powietrzu między organizmami żywymi między mikroorganizmami a człowiekiem Ciało ludzkie zawiera ponad komórek, z których tylko około 10% jest właściwymi komórkami ciała ludzkiego Pozostałe to komórki mikroorganizmów, które składają się na stałą mikroflorę gospodarza Mikroflora ta bezpośrednio i pośrednio uczestniczy w normalnym rozwoju układów fizjologicznych, pokarmowych i obronnych ludzi i zwierząt stała zależy od wieku, miejsca, wilgotności, tlenu, diety, odporności, środowiska... przejściowa okresowa kolonizacja komensalami lub patogenami przez godziny, dni, tygodnie.. bez objawów choroby Zasiedlanie organizmu proces niezwykle skomplikowany noworodek rodzi się jałowy w pierwszych godzinach kolonizuje się: * florą matki lepiej * otoczenia gorzej tylko nieliczne gatunki mają możliwość kolonizacji gatunki pionierskie w zależności od różnych czynników ustala się zbiorowisko ostateczne, o dużym zróżnicowaniu gatunkowym i dużej dynamice istotna zmiana miejscowych warunków, np. wyrzynanie się zębów w jamie ustnej nowe gatunki Formy współżycia pomiędzy drobnoustrojami synergizm - współdziałanie: wzrostowy, toksyczny, zakaźny negatywny: bakterie beztlenowe+tlenowe w ranach, 2 gat. niechorobotwórcze = dział. chorobotwórcze zakażenie wirusowe + bakteryjne, pozytywny: komensale w j.ustnej, Haemophilus + gronkowce maczugowce błonicy + gronkowce antagonizm walka o tlen, składniki odżywcze, produkcja antybiotyków, bakteriocyn, toksycznych katabolitów (H 2 S) obojętność rzadko metabioza następstwo gatunków w danym środowisku, np. kwaśnienie mleka * słodkie mleko - dużo laktozy: Streptococcus lactis fermentacja laktozy kwas mlekowy ph * kwaśne mleko: Lactobacillus ph * gnicie: bakterie gnilne rozkład białek, mleko nie nadaje się do spożycia Formy współżycia: mikroorganizm-gospodarz symbioza wyraźna kooperacja E.coli produkcja witamin B, K komensalizm większość flory fizjologicznej, brak wyraźnych cech symbiozy * oportunizm w określonych warunkach komensale stają się pasożytami zakażenia oportunistyczne!!! np. grzyby, enterokoki, pałeczki Gram-ujemne pasożytnictwo drobnoustroje chorobotwórcze (pasożyty, patogeny, zawsze wirusy) wywołują objawy choroby posiadają różne cechy wirulencji * nosicielstwo patogeny stają się komensalami, obecność patogenów we florze fizjologicznej bez objawów choroby, np. gronkowce złociste, pneumokoki, meningokoki, nosiciel źródło zakażenia!!! Ekosystem jamy ustnej ekosystem wzajemne stosunki pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem Jama ustna - zróżnicowane środowisko bytowania posiada kilka odrębnych środowisk (compartment), które zasiedlają charakterystyczne dla każdego z nich drobnoustroje

2 tkanki miękkie, tkanki twarde, ślina, płyn dziąsłowy właściwości tych środowisk zmieniają się stale: w ciągu życia, wyrzynania się zębów, wypadania zębów, leczenia, jedzenia... Zasiedlanie jamy ustnej 1 dzień flora matki i otoczenia 2 dzień - kolonizacja powierzchni błony śluzowej paciorkowcami jamy ustnej (zieleniące) głównie: Streptococcus salivarius, potem: Lactobacillus, Neisseria,Corynebacterium, Candida, przejściowo różne drobnoustroje matki, środowiska.. wyrzynanie się zębów mlecznych pojawia się: Streptococcus sanquis, beztlenowce: Actinomyces, Rothia, Fusobacterium, Prevotella,Leptotrichia,Vibrio.. wyrzynanie się zębów trzonowych Streptococcus mutans, więcej bakterii beztlenowych: w.w +Porphyromonas, Treponema.. (pojawienie się szczelin dziąsłowych) Mikroflora jamy ustnej dorośli stała mikroflora względnie stabilna, tworzą się zbiorowiska charakterystyczne dla: * policzka (S.sanquis, S.mitis) * języka (S.salivarius, S.anginosus, S.mitis,Veilonella, Actinomyces) * podniebienia duża osobnicza zmienność * zębów płytka nazębna osoby starsze mniej zębów, protezy... więcej drożdżaków, jelitowych pałeczek Gram(-), gronkowców złocistych Skóra więcej w miejscach wilgotnych, poniżej pasa (odbyt), w fałdach skórnych Staphylococcus epidermidis (85-100%populacji) Corynebacterium sp. (55%) Propionibacterium acnes (45-100%) głębsze warstwy, gruczoły potowe, łojowe bakterie związane z trądzikiem Staphylococcus aureus (0-5-20%) nosicielstwo Candida - w wilgotnych miejscach, między palcami nóg, pępek, pod paznokciami.., przejściowo: bardzo różne drobnoustroje: pałeczki Gram(-), laseczki tlenowe... Przewód słuchowy zewnętrzny, końcowy odcinek cewki, przedsionek pochwy podobnie jak skóra drogi oddechowe Nos - Staphylococcus epidermidis, Corynebacterium spp. Staphylococcus aureus (20-40%) nosicielstwo!!! przejściowo: flora jamy ustnej Jama ustna, gardło bakterie tlenowe: - -hemolizujące Streptococcus (zieleniące, niehemolizujące) +++, Neisseria +/++, Corynebacterium +/++, Moraxella catarrhalis+, mykoplazmy + beztlenowce: Fusobacterium, Bacteroides,Peptostreptocococcus, Veilonella, Prevotella,Porphyromonas Actinomyces, Spirillum, Treponema nosicielstwo: Staphylococcus aureus,streptococcus pyogenes,streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Corynebacterium diphteriae, Neisseria meningitidis grzyby: Candida spp. Dolne drogi oddechowe - jałowe!!! do kolonizacji dochodzi po infekcji wirusowej wtórne zakażenia bakteryjne zniszczenie nabłonka rzęskowego przez namnażające się wirusy przewód pokarmowy przełyk 10 5, przejściowa z jamy ustnej, pożywienia żołądek 10 3, niskie ph, Helicobacter pylori (30-80%) jelito cienkie 10 5, Lactobacillus,Bacteroides, Prevotella,,,- jelito grube 10 12, ok. 95% beztlenowce beztlenowce: Bacteroides +++,Bifidobacterium ++, Fusobacterium, Prevotella,Eubacterium, Lactobacillus, Treponema, Peptostreptococcus, Clostridium perfringens, Clostridium difficile... tlenowce: E.coli +++, inne Enterobacteriaceae: Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Citrobacter..., Bacillus, Enterococcus, Streptococcus grzyby: Candida, Geotrichum candidum nosicielstwo: Salmonella, Shigella

3 - pochwa przed pokwitaniem: ph obojętne gronkowce, paciorkowce, maczugowce... pokwitanie: ph kwaśne Lactobacillus acidophilus rozkłada glikogen utrzymuje ph!!! ale mogą być Streptococcus agalactiae (20-30%), Candida, Listeria monocytogenes, beztlenowce: Bacteroides, Peptostreptococcus, Mobiluncus, Gardnerella vaginalis, Ureaplasma urealyticum, Actinomyces po menopauzie: ph mniej Lactobacillus więcej E.coli i flory mieszanej - znaczenie zajmują miejsce wiązania się patogenów z receptorami (adherencja) wydzielają mucyny (śluz) chroni przed przyleganiem patogenów wydzielają kofaktor do syntezy czynników krzepnięcia II, VII, X, XI, witaminy wydzielają substancje uszkadzające inne patogeny: metabolity (kw. tłuszczowe Salmonella), bakteriocyny, antybiotyki stymulują odnowę nabłonka, inaczej jelita są atoniczne bakterie jelitowe biorą udział w degradacji kw. żółciowych, węglowodanów pobudzają układ odpornościowy krzyżowo reagujące przeciwciała inaktywują patogeny przykład harmonijnego współżycia drobnoustrojów z gospodarzem niezwykle złożony ekosystem uwarunkowany szeregiem czynników równowaga fizjologiczna - nie należy jej zaburzać!!!!!! jeżeli stała flora jest zaburzona - przypadkowe bakterie łatwiej kolonizują, namnażają się, wywołują z a k a ż e n i e natura nie lubi pustki każda nisza ekologiczna jest natychmiast zapełniana, w organizmie, w środowisku - szpital Patogen - zdolny wywołać zakażenie w określonych warunkach - cechy: Chorobotwórczość zdolność wywołania choroby, zakażenia cecha rodzaju, gatunku, szczepu - uwarunkowana czynnikami wirulencji Wirulencja, zjadliwość stopień chorobotwórczości zależny od szczepu, organizmu i wzajemnych interakcji!!! szczepy: wysoce zjadliwe (wirulentne), średnio, słabo, niechorobotwórcze Inwazyjność zdolność wnikania do komórek, rozprzestrzeniania w tkankach, krwi... szczepy inwazyjne - gronkowce, słabo inwazyjne laseczki tężca, maczugowce błonicy Patogeny - podział obligatoryjne wewnątrzkomórkowe - wirusy, riketsje, chlamydie namnażaja się tylko w żywej komórce fakultatywne wewnątrzkomórkowe - prątki, brucelle, listerie.. namnażają się na podłożach sztucznych zewnątrzkomórkowe - gronkowce, paciorkowce, pałeczki Gram(-).. namnażają się na podłożach sztucznych Czynniki zjadliwości bakteria może mieć wiele!!! ułatwiające kolonizację gardło, drogi moczowe, pokarmowe * fimbrie (białka) ułatwiają adhezję do swoistych struktur komórki, stymulują swoiste przeciwciała blokujące E.coli, Neisseria gonorrhoeae, Vibrio cholerae * białka powierzchniowe Streptococcus pyogenes (M,F) * śluz, slime tworzenie biofilmu utrudniona, fagocytoza, penetracja antybiotyku - naturalny biofilm płytka nazębna - mukowiscidoza - Pseudomonas aeruginosa - tworzywa sztuczne (cewniki, protezy, zastawki) S. epidermidis.. ułatwiające inwazję wnikanie do komórki * białka-inwazyny (Listeria monocytogenes, Salmonella, Shigella) * rzęski Helicobacter pylori, są swoiste IgA unieruchamiające otoczki utrudniają aktywacje dopełniacza i fagocytozę, Streptococcus pneumoniae, Neisseria meneigitidis, H.influenzae b, Klebsiella pneumoniae białka wiążące receptor Fc Ig S.aureus (A), S.pyogenes (G), laktoferrynę, fibronektynę działające bezpośrednio toksycznie na komórkę toksyny, egzoenzymy

4 Toksyny bakteryjne egzotoksyny Białka Uwalniane przyżyciowo do środowiska Gram(+) i Gram(-) Swoiste gatunkowo domena wiążąca (A) specyficzny receptor, domena aktywna(b) -toksyczna Toksyczność silna, zróżnicowana Silne antygeny swoiste antytoksyny neutralizujące Wrażliwe na temperaturę >60 o Toksoid (działanie temp. formaliny) w szczepionkach endotoksyny Lipopolisacharydy (w ścianie kom) Uwalniane po rozpadzie (lizie) komórki Gram(-) tylko!!! nieswoiste Wiążą niespecyficzne receptory, toksyczność lipid A (wstrząs endotoksyczny) Słabsza, podobna Słabe antygeny przeciwciała nie działają protekcyjnie Stabilne Nie można przeprowadzić w toksoid nie ma szczepionki Egzotoksyny Clostridium tetani tetanospazmina, hamuje uwalnianie neuroprzekaźników w neuronach ruchowych porażenie spastyczne Clostridium botulinum hamuje wydzielanie acetylocholiny z zakończeniach nerwowych porażenie wiotkie Clostridium perfringens rozerwanie błon komórkowych nekroza, hemoliza Corynebacterium diphteriae- hamuje syntezę białek cytoplazmatycznych (profag warunkuje wytwarzanie szczepy lizogenne) Streptococcus pyogenes uwalnianie Il-1, Il-6, TNF, uszkodzenie śródbłonka wysypka w płonicy Staphylococcus aureus enterotoksyna, eksfoliatyna, TSST, hemolizyny Vibrio cholerae - cyklazy adenylowej, biegunka Shigella shigae - Il-1, Il-6, TNF, uszkodzenie enterocytów, biegunka E.coli enterotoksyny, werotoksyny... Koagulaza ścina plazmę krwi Enzymy toksyczne - agresyny wytrącony włóknik chroni gronkowce przed fagocytozą Hialuronidaza hydrolizuje kwas hialuronowy rozprzestrzenianie się gronkowców, paciorkowców Kolagenaza degraduje kolagen - Clostridium perfringens Fibrynolizyna rozkłada włóknik - gronkowce, paciorkowce.. Leukocydyna uszkadza leukocyty - gronkowce Hemolizyny liczne bakterie Proteazy - inaktywujące IgA H.influenzae, N.gonorrhoeae Katalaza, lipaza, nukleazy, lecytynaza.. Siderofory wychwytują Fe, bardziej oporne na działanie przeciwciał Adherencja adhezja, przyleganie struktur bakterii do odpowiednich receptorów na komórce gospodarza Kolonizacja przejściowe wniknięcie drobnoustrojów mogą połączyć się z receptorami, namnożyć i dać zakażenie endogenne, mogą być usuwane na zewnątrz, np. kolonizacja chorego florą szpitalną Kontaminacja zanieczyszczenie, skażenie, zakażenie drobnoustrojami środowiska zewnętrznego: woda, pokarm, powietrze, narzędzia, aparatura... Nosicielstwo dłuższa kolonizacja patogenami, nosiciel może być źródłem kolonizacji/zakażenia dla innych osób/chorych, nosiciel stały, okresowy Translokacja samoistne przemieszczanie się bakterii poza przewód pokarmowy krew, układ chłonny, tkanki, sprzyjają: niedokrwienie trzewi, zaburzenie składu flory, uszkodzenie miejscowej obrony, antybiotyki, żywienie pozajelitowe, ph w żołądku, urazy wielonarządowe, oparzenia, chemioterapia, wcześniactwo, stan przedagonalny..

5 Zakażenie namnażanie się w określonych tkankach objawy choroby zakażenie bezobjawowe brak objawów, ale powstają przeciwciała, układ odpornościowy skutecznie blokuje rozwój objawów zakażenie miejscowe, uogólnione (bakteriemia, wiremia, fungemia, posocznica-sepsa Zakażenie oportunistyczne wywołane przez komensale w pewnych okolicznościach medycznych, np. * niedobór immunologiczny AIDS; * leczenie antybakteryjne Clostridium difficile, grzybice; * urazy, zabiegi chirurgiczne - flora fizj. dostaje się do miejsc pierwotnie jałowych Intoksykacja, toksemia objawy choroby związane z wytworzoną toksyną, nie z obecnością bakterii zarażenie, inwazja pasożytnicza zakażenia wywołane przez pasożyty Podział zakażeń w zależności od źródła zakażenia rezerwuar zarazków źródło zakażenia+ środowisko źródło zakażenia chory lub nosiciel, makroorganizm, gdzie bytują drobnoustroje antroponoza człowiek-człowiek, zakażenia występują tylko u ludzi, np. rzeżączka, kiła, błonica, posocznica meningokokowa antropozoonoza zwierzę-człowiek, tzw. choroby odzwierzęce: bruceloza, listerioza, wścieklizna zoonoza zwierzę-zwierzę, np. parwowiroza sapronoza, saprozoonoza zakażenie ze środowiska zewnętrznego: woda, gleba listerioza, kampylobakterioza zakażenia endogenne własna flora zakażenia egzogenne drobnoustroje z zewnątrz: inny chory, nosiciel, pokarm, środowisko, aparatura medyczna.. Drogi przenoszenia zakażeń oddechowa (inhalacyjna), powietrzno-kropelkowa pokarmowa, fekalno-oralna kontaktu bezpośredniego: kontakty seksualne, pogryzienia kontaktu pośredniego: drogą krwi, zabiegi inwazyjne, narzędzia medyczne, sprzęt z udziałem wektora (przenosiciela): komary, kleszcze, wszy.. Zasięg zakażenia: endemia - zachorowania na daną chorobę na określonym terenie występują przez wiele lat na podobnym poziomie epidemia - zwiększona zachorowalność w określonej czasowo i przestrzennie populacji pandemia - epidemia obejmuje kilka kontynentów w populacji zwierzęcej: enzoocja epizoocja

Flora fizjologiczna - równowaga fizjologiczna

Flora fizjologiczna - równowaga fizjologiczna W. 5. Drobnoustrój człowiek wzajemne relacje Prawdy ogólne każdy organizm stara się znaleźć swoje miejsce w życiu żyć jak najprzyjemniej, jak najwygodniej na przestrzeni lat, w drodze ewolucji wypracowane

Bardziej szczegółowo

Prawdy ogólne każdy organizm stara się znaleźć swoje miejsce w życiu żyć jak najprzyjemniej, jak najwygodniej na przestrzeni lat, w drodze ewolucji

Prawdy ogólne każdy organizm stara się znaleźć swoje miejsce w życiu żyć jak najprzyjemniej, jak najwygodniej na przestrzeni lat, w drodze ewolucji Prawdy ogólne każdy organizm stara się znaleźć swoje miejsce w życiu żyć jak najprzyjemniej, jak najwygodniej na przestrzeni lat, w drodze ewolucji wypracowane zostały zasady współżycia: w wodzie, glebie,

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. 1. Wstêp... 1

Spis treœci. 1. Wstêp... 1 Spis treœci 1. Wstêp........................................................... 1 Czêœæ 1: MIKROBIOLOGIA OGÓLNA..................................... 3 2. Budowa i taksonomia bakterii.....................................

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016

Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 Program ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2015/2016 SEMESTR ZIMOWY Wykłady (14 godz.): Ćwiczenia (60 godz.): Wtorek 15.00 16.30 sala

Bardziej szczegółowo

Typ badania laboratoryjnego, które dało dodatni wynik. na obecność laseczki wąglika: - badania

Typ badania laboratoryjnego, które dało dodatni wynik. na obecność laseczki wąglika: - badania Rodzaje biologicznych czynników chorobotwórczych podlegających Zgłoszeniu, typy badań laboratoryjnych w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które dały dodatni wynik, oraz okoliczności dokonywania

Bardziej szczegółowo

Grupa 5 i 6. Zagadnienia z zakresu bakteriologii obowiązujące do seminariów dla III Roku Wydziału Lekarskiego

Grupa 5 i 6. Zagadnienia z zakresu bakteriologii obowiązujące do seminariów dla III Roku Wydziału Lekarskiego Grupa 5 i 6 Zagadnienia z zakresu bakteriologii obowiązujące do seminariów dla III Roku Wydziału Lekarskiego Studenci proszeni są o przygotowanie wymienionych zagadnień (w formie prezentacji lub wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Krystyna Paszko Monitorowanie patogenów alarmowych w Szpitalu św. Wojciecha w Gdańsku nowe przepisy i ich konsekwencje dla monitorowania patogenów alarmowych XII Konferencja naukowo-szkoleniowa SHL Stare

Bardziej szczegółowo

Zagol Mikolaj ur 08.07.2006. profil bazowy jelita. bakteriologia. bakterie tlenowe

Zagol Mikolaj ur 08.07.2006. profil bazowy jelita. bakteriologia. bakterie tlenowe Zagol Mikolaj ur 08.07.2006 profil bazowy jelita bakteriologia bakterie tlenowe wynik norma 3x10^8 Escherichia coli 10^6-10^7

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii

Podstawy mikrobiologii Podstawy mikrobiologii Wykład 6 Drobnoustroje o szczególnym znaczeniu w praktyce stomatologicznej Wśród bakterii tlenowych, których obecność stwierdzono w wymazach z jamy ustnej moŝna wymienić: Staphylococcus

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO TRIBIOTIC (Bacitracinum zincum + Neomycini sulfas + Polymyxini B sulfas) (400 j.m. + 5 mg + 5000 j.m.)/g maść 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Wykłady (16 godz.): Środa 12.15-13.45 Ćwiczenia (60 godz.) środa: 9.45-12.00

Bardziej szczegółowo

WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE

WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE WNOZ - DIETETYKA 13.10.2014 ĆWICZENIE 1 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII PODŁOśA I WARUNKI HODOWLANE METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE 1. Cel badań mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

3. Szczepy wzorcowe TCS

3. Szczepy wzorcowe TCS Nr kat. Nazwa 3. Szczepy wzorcowe TCS Selectrol to liofilizowane na krążkach, mikrobiologiczne szczepy wzorcowe pierwszej generacji. Zgodnie z umową licencyjną z Health Protection Agency Culture Collection

Bardziej szczegółowo

MIKROBIOLOGIA DLA STUDENTÓW III ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016

MIKROBIOLOGIA DLA STUDENTÓW III ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016 MIKROBIOLOGIA DLA STUDENTÓW III ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016 Wykłady 7 h, Seminaria - 7 h, Ćwiczenia 20 h Zajęcia kończą się egzaminem Punkty

Bardziej szczegółowo

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY Bezpieczny gabinet (cz. 1) Czego nie widać gołym okiem... Aby spełniać rosnące wymagania klientów, musisz być na bieżąco oferować skuteczne i zarazem bezpieczne dla zdrowia zabiegi. Bakterie, wirusy, grzyby

Bardziej szczegółowo

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza

Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. Bakteriologiczne badanie krwi. Metoda badawcza adania materiału klinicznego i sporali. L.p. Rodzaj oznaczenia / pomiaru Metoda badawcza Status oznaczenia / pomiaru 1 2 3 4 5 1. akteriologiczne badanie krwi w kierunku bakterii tlenowych instrukcja badawcza

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym

Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym Funded by the European Union s Seventh Framework Programme Zagrożenia mikrobiologiczne w przetwórstwie owocowym Anna Zadernowska Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Olsztyn Wydział Nauki o Żywności

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH Do górnych dróg oddechowych należą: jama nosowa, jama ustna, gardło i część krtani. Ważnymi strukturami górnych dróg oddechowych są ponadto migdałki podniebienne

Bardziej szczegółowo

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ (obowiązuje od 01 czerwca 2015 roku) załącznik nr 4 do regulaminu organizacyjnego CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej - siedziba ul. Św. Józefa 53-59 oraz ul. Konstytucji

Bardziej szczegółowo

Tabletki Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 250 mg: Tabletki Zinnat 500 mg: Zawiesina Zinnat 125 mg:

Tabletki Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 250 mg: Tabletki Zinnat 500 mg: Zawiesina Zinnat 125 mg: Tabletki Zinnat 125 mg: białe, powlekane, w kształcie kapsułki z napisem "GLAXO" z jednej strony i,,125" z drugiej. Każda tabletka zawiera 125 mg cefuroksymu (w postaci aksetylu cefuroksymu). Tabletki

Bardziej szczegółowo

Morfologia drobnoustrojów

Morfologia drobnoustrojów Morfologia drobnoustrojów W. I. Cel nauczania mikrobiologii, miejsce drobnoustrojów w przyrodzie Morfologia bakterii i grzybów: kształt, wymiary, budowa komórki bakteryjnej, struktury powierzchniowe (fimbrie,

Bardziej szczegółowo

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit W przypadku choroby nasze jelita mają niewiele możliwości zwrócenia na siebie naszej uwagi. Typowe

Bardziej szczegółowo

Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne

Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne Układ odpornościowy, układ immunologiczny to układ struktur umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Struktury te to: narządy limfoidalne naczynie chłonne komórki uczestniczące w reakcjach immunologicznych

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia chorób zakaźnych mgr Adam Błęka

Epidemiologia chorób zakaźnych mgr Adam Błęka Epidemiologia chorób zakaźnych mgr Adam Błęka EPIDEMIOLOGIA CHORÓB ZAKAŹNYCH Choroby zakaźne, to choroby wywoływane przez żywe czynniki biologiczne, takie jak bakterie, wirusy, mikoplazmy, grzyby (jednokomórkowe

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

11a. Pałeczki Gram-dodatnie tlenowe 9. 02. Część praktyczna: Wejściówka 11b. Bakterie beztlenowe 10. 02 Część praktyczna: Wejściówka

11a. Pałeczki Gram-dodatnie tlenowe 9. 02. Część praktyczna: Wejściówka 11b. Bakterie beztlenowe 10. 02 Część praktyczna: Wejściówka 11a. Pałeczki Gram-dodatnie tlenowe 9. 02. Pałeczki Gram-dodatnie przetrwalnikujące: Bacillus Pałeczki Gram-dodatnie nieprzetrwalnikujące: Corynebacterium - maczugowce, Mycobacterium - prątki, Erysipelothrix,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody

Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody ĆWICZENIA Z GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ, WODNEJ I ŚCIEKOWEJ; CZĘŚĆ MIKROBIOLOGICZNA Ćwiczenie 4-5 Mikrobiologiczne kryteria oceny sanitarnej wody Podczas analizy mikrobiologicznej wody niemożliwe jest badanie

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia I. Zagadnienia omawiane na wykładach. Uzupełnieniem zagadnień omawianych na wykładach są

Bardziej szczegółowo

Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej. Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340

Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej. Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340 Stefania Giedrys-Kalemba Mikrobiologia i jej udział w rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej Studia Ecologiae et Bioethicae 8/2, 335-340 2010 Prof. Stefania Giedrys-Kalemba Katedra i Zakład Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia - Bakteriologia

Mikrobiologia - Bakteriologia Mikrobiologia - Bakteriologia 5050 Bezpośrednie barwienie bakteriologiczne Kwiecień, październik 3-9 zdjęć cyfrowych wybarwionych bezpośrednio preparatów, prezentowane na stronie internetowej Labquality

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Mikrobiologia lekarska Kod modułu LK.3.C.002 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Kontrakty na usługi dla szpitali SIWZ dla badań mikrobiologicznych Danuta Pawlik SP ZOZ ZZ Maków Mazowiecki Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Warunki prawne dotyczące konkursu ofert Ustawa z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange Zapalenia płuc u dzieci Joanna Lange choroba przebiegająca z dusznością, gorączką oraz różnymi objawami osłuchowymi, potwierdzona (zgodnie z definicją kliniczno - radiologiczną) lub nie (zgodnie z definicją

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Informacja o Katedrze Rozwój j naukowy młodej kadry naukowców w w kontekście priorytetów badawczych: W 2009 roku 1 pracownik Katedry

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r.

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r. WYKAZ BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH PODLEGAJĄCYCH ZGŁOSZENIU ORAZ OKOLICZNOŚCI DOKONYWANIA ZGŁOSZENIA DODATNICH WYNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ĆWICZEŃ Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 semestr zimowy

PROGRAM ĆWICZEŃ Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 semestr zimowy Wrocław, 2014-09-03 PROGRAM ĆWICZEŃ Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 semestr zimowy Ćwiczenia z mikrobiologii odbywają się w sali ćwiczeń Katedry

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka zakażeń grzybiczych pochwy

Profilaktyka zakażeń grzybiczych pochwy Profilaktyka zakażeń grzybiczych pochwy Prof. dr hab. med. Artur J. Jakimiuk Poradnik dla pacjentki W wydzielinie pochwy zdrowych kobiet w okresie reprodukcyjnym przeważają bakterie z rodzaju Lactobacillus,

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE

WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE WNOZ - DIETETYKA 07.10.2013 ĆWICZENIE 1 PODSTAWOWE METODY STOSOWANE W BAKTERIOLOGII PODŁOśA I WARUNKI HODOWLANE METODY MIKROSKOPOWE MORFOLOGIA BAKTERII BAKTERIE GRAM-UJEMNE 1. Cel badań mikrobiologicznych

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Co to jest sepsa? Sepsa (posocznica) nie jest chorobą, jest zespołem objawów organizmu pojawiających się w odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

ODKRYWAMY TAJEMNICE DROBNOUSTROJÓW

ODKRYWAMY TAJEMNICE DROBNOUSTROJÓW ODKRYWAMY TAJEMNICE DROBNOUSTROJÓW Zakład Mikrobiologii Barbara Kot, Aneta Frankowska, Małgorzata Piechota, Jolanta Sachanowicz, Ewa Steć, Katarzyna Wolska, Ewa Zdunek Dlaczego mikrobiologia jest interesująca?

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 1. Biologiczny czynnik chorobotwórczy podlegający zgłoszeniu

ZAŁĄCZNIK Nr 1. Biologiczny czynnik chorobotwórczy podlegający zgłoszeniu ZAŁĄCZNIK Nr 1 WYKAZ BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH PODLEGAJĄCYCH ZGŁOSZENIU ORAZ OKOLICZNOŚCI DOKONYWANIA ZGŁOSZENIA DODATNICH WYNIKÓW BADAŃ W KIERUNKU BIOLOGICZNYCH CZYNNIKÓW CHOROBOTWÓRCZYCH

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia lekarska atlas

Mikrobiologia lekarska atlas Mikrobiologia lekarska atlas Kierownik Zakładu Mikrobiologii i Laboratoryjnej Immunologii Medycznej: dr hab. n.med. prof. nadzw. Janina Grzegorczyk Opracowanie: dr n. med. Małgorzata Brauncajs prof. dr

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009 Opracowanie: Marcin Kadłubowski, Anna Skoczyńska, Waleria Hryniewicz Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

Oporność krzyżowa (równoległa)

Oporność krzyżowa (równoległa) Wprowadzenie do chemioterapii zakażeń Zasady prowadzenia chemioterapii zakażeń: empirycznej i celowanej Dr hab. n. med. Marzena Dworacka Katedra i Zakład Farmakologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

1. Drobnoustrojem oportunistycznym nie jest: a. Citrobacter spp. b. Proteus spp. c. Shigella spp. d. Klebsiella spp.

1. Drobnoustrojem oportunistycznym nie jest: a. Citrobacter spp. b. Proteus spp. c. Shigella spp. d. Klebsiella spp. 1. Drobnoustrojem oportunistycznym nie jest: a. Citrobacter spp. b. Proteus spp. c. Shigella spp. d. Klebsiella spp. 2. Cechami charakterystycznymi większości Enterobacteriaceae są niŝej wymienione, z

Bardziej szczegółowo

Podmiot odpowiedzialny: ScanVet Poland Sp. z o.o. Skiereszewo ul. Kiszkowska 9 62-200 Gniezno

Podmiot odpowiedzialny: ScanVet Poland Sp. z o.o. Skiereszewo ul. Kiszkowska 9 62-200 Gniezno Akceptuję Na naszej stronie stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone

Bardziej szczegółowo

Zdrowie Sklep Utworzono : 10 lipiec 2016

Zdrowie Sklep Utworzono : 10 lipiec 2016 > Model : FL0064 Producent : CaliVita International Zdrowie w prezencie - dla całej rodziny! Potrzebujesz przyjaciela, który ochroni Cię przed intruzami? Wystarczy sięgnąć po przyjazne bakterie i utworzyć

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010

WYTYCZNE W-0018_001 WYTYCZNE WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH. Data wprowadzenia: 10-10-2010 WYDAWANIA RAPORTÓW Z BADAŃ Data wprowadzenia: 1 / 6 Nazwisko Stanowisko Data Podpis Opracował Tadeusz Gadomski Kierownik 10.10.2010 ZaakceptowałBożena Szelągowska Pełnomocnik ds. Zarządzania Jakością 10.10.2010

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie lipiec 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim

Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne w mieście Białystok i powiecie białostockim Zachorowania na wybrane choroby zakaźne- porównanie listopad 2011/2012. Jednostka chorobowa Liczba zachorowań 2012 2011

Bardziej szczegółowo

Leki przeciwbakteryjne

Leki przeciwbakteryjne Wrocław, 2015-11-18 ZAGADNIENIA DO EGZAMINU Z MIKROBIOLOGII DLA STUDENTÓW Mikrobiologia ogólna II ROKU STOMATOLOGII ROK AKADEMICKI 2015/2016 1. Budowa ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich. 2. Budowa

Bardziej szczegółowo

AMPICILLIN Ampicillinum. 250 mg, 500 mg, 1g, 2 g Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań domięśniowych i dożylnych

AMPICILLIN Ampicillinum. 250 mg, 500 mg, 1g, 2 g Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań domięśniowych i dożylnych Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia. Immunologia

Mikrobiologia. Immunologia QW Mikrobiologia. Immunologia Klasyfikuj prace dotyczące poszczególnych gatunków bakterii stosując rząd, do którego należą, zgodnie z klasyfikacją w Bergey's Manual of Determinative Bakteriology. QW 1-300

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH

WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH Wprowadzenie antybiotyków do lecznictwa było wielkim przełomem w medycynie. W chwili obecnej posiadamy bogate, 50-letnie

Bardziej szczegółowo

Hodowlą nazywamy masę drobnoustrojów wyrosłych na podłożu o dowolnej konsystencji.

Hodowlą nazywamy masę drobnoustrojów wyrosłych na podłożu o dowolnej konsystencji. Wzrost mikroorganizmów rozumieć można jako: 1. Wzrost masy i rozmiarów pojedynczego osobnika, tj. komórki 2. Wzrost biomasy i liczebności komórek w środowisku, tj. wzrost liczebności populacji Hodowlą

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie.

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (1, 2, 5), 9 (1, 4, 9, 13) Czas realizacji materiału

Bardziej szczegółowo

Immulina wzmacnia odporność

Immulina wzmacnia odporność Immulina wzmacnia odporność Narodowe Centrum Badania Preparatów Naturalnych Immulina została opracowana przez zespół naukowców z Narodowego Centrum Badania Preparatów Naturalnych Uniwersytetu Missisipi

Bardziej szczegółowo

3 Bakteriologia ogólna

3 Bakteriologia ogólna Bakteriologia ogólna F. H. Kayser Morfologia i szczegółowa budowa bakterii Wymiary komórek bakteryjnych wynoszą od 0, do 5 m. Komórki przybierają trzy podstawowe formy: ziarenkowce, proste pałeczki oraz

Bardziej szczegółowo

Znaczenie probiotyków i prebiotyków w profilaktyce i leczeniu. Które wybierać? Czy stosować już u niemowląt i dlaczego?

Znaczenie probiotyków i prebiotyków w profilaktyce i leczeniu. Które wybierać? Czy stosować już u niemowląt i dlaczego? Postępy w pediatrii 2012 Znaczenie probiotyków i prebiotyków w profilaktyce i leczeniu. Które wybierać? Czy stosować już u niemowląt i dlaczego? Krystyna Wąsowska-Królikowska Klinika Alergologii, Gastroenterologii

Bardziej szczegółowo

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi

Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Jama ustna Karty pracy dla grup Przykładowe odpowiedzi Karta pracy I 1. Wykonaj schematyczny rysunek zęba i podpisz jego najważniejsze części. 2. Uzupełnij tabelę. Zęby Rozdrabnianie pokarmu Język Gruczoły

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

Rodzaje substancji leczniczych

Rodzaje substancji leczniczych Rodzaje substancji leczniczych Próby kliniczne leków - film Leki na nadkwasotę neutralizujące nadmiar kwasów żołądkowych Leki na nadkwasotę hamujące wydzielanie kwasów żołądkowych Ranitydyna (ranitidine)

Bardziej szczegółowo

Streszczenie wykładu: WPŁYW FLORY BAKTERYJNEJ JELITA NA ROZWÓJ ODPOWIEDZI IMMUNOLOGICZNEJ

Streszczenie wykładu: WPŁYW FLORY BAKTERYJNEJ JELITA NA ROZWÓJ ODPOWIEDZI IMMUNOLOGICZNEJ Prof. dr hab. Leszek Ignatowicz Streszczenie wykładu: WPŁYW FLORY BAKTERYJNEJ JELITA NA ROZWÓJ ODPOWIEDZI IMMUNOLOGICZNEJ Ludzkie ciało zasiedlane jest bilionami symbiotycznych mikroorganizmów w tym bakterii,

Bardziej szczegółowo

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl

Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Pracownia w Kaliszu 62-800 Kalisz ul. Warszawska 63a tel: 62 767-20-25 fax: 62 767-66-23 zhw.kalisz@wiw.poznan.pl Kierownik Pracowni w Kaliszu Dział badań Dział badań mikrobiologicznych lek. wet. Danuta

Bardziej szczegółowo

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne Choroby a Ekonomia Około 65% stad w Polsce jest zakażonych wirusem PRRS, a ponad 95% Mycoplasma hyopneumoniae (Mhp). Choroby układu oddechowego, zwłaszcza o charakterze przewlekłym, są dziś główną przyczyną

Bardziej szczegółowo

Grzyby. Czym jest Multicide 150? Skład Multicide 150

Grzyby. Czym jest Multicide 150? Skład Multicide 150 1/6 Czym jest Multicide 150? Multicide 150 jest dezynfektantem, który działa w szerokim zakresie, szybko i długotrwale. Skład Multicide 150 Aldehyd glutarowy 15% Czwartorzędowe związki amoniowe 10% Ściśle

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia lekarska preparaty mikroskopowe i pożywki

Mikrobiologia lekarska preparaty mikroskopowe i pożywki Mikrobiologia lekarska preparaty mikroskopowe i pożywki Kierownik Zakładu Mikrobiologii i Laboratoryjnej Immunologii Medycznej: dr hab. n.med. prof. nadzw. Janina Grzegorczyk Opracowanie: dr n. med. Małgorzata

Bardziej szczegółowo

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy Praktycznie każda kobieta odczuwa czasami dolegliwości w obrębie intymnych części ciała. Wpływają one

Bardziej szczegółowo

Toksyny bakteryjne w patomechanizmie zakażenia Prof. dr hab. Anna Przondo-Mordarska Katedra i Zakład Mikrobiologii Akademia Medyczna we Wrocławiu Nomenklatura toksyn bakteryjnych Charakter chemiczny białko

Bardziej szczegółowo

Substancje pomocnicze: fenol, sodu chlorek, disodu fosforan dwunastowodny, sodu diwodorofosforan dwuwodny, woda do wstrzykiwań.

Substancje pomocnicze: fenol, sodu chlorek, disodu fosforan dwunastowodny, sodu diwodorofosforan dwuwodny, woda do wstrzykiwań. Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem szczepionki. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne

Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne Badania kału wirusologiczne, bakteriologiczne i parazytologiczne PRZYJMOWANIE PRÓBEK KAŁU Badania wirusologiczne i parazytologiczne od poniedziałku do piątku od godz. 8 00 do godz. 11 00 Badania bakteriologiczne

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program zajęć z mikrobiologii 2014/2015, kierunek: analityka medyczna

Szczegółowy program zajęć z mikrobiologii 2014/2015, kierunek: analityka medyczna Zalecane podręczniki: (najnowsze wydania) Szczegółowy program zajęć z mikrobiologii 2014/2015, kierunek: analityka medyczna - Murray P. R., Rosenthal K.S., Pfaller M.A. Mikrobiologia. wyd. I polskie, red.

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia. Wprowadzenie

INSTYTUT MEDYCYNY PRACY im. prof. J. Nofera w ŁODZI Zakład Środowiskowych Zagrożeń Zdrowia. Wprowadzenie Wprowadzenie 1 Instytut Medycyny Pracy w Łodzi Kierownik: dr hab. Irena Szadkowska-Stańczyk, doc. IMP Pracownia Zagrożeń Biologicznych Kierownik: dr inż. Alina Buczyńska tel. : (42) 6314 575 e-mail: alina@imp.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Neisseria meningitidis

Neisseria meningitidis Neisseria meningitidis Wyłączny rezerwuar: : człowiek Źródło zakażenia: : nosiciel lub chory Kolonizacja: : jama nosowo-gardłowa Przenoszenie: : droga kropelkowa, bezpośredni kontakt Okres wylęgania: :

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 448 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12, Data wydania: 29 września 2014 r. Nazwa i adres AB 448 WOJEWÓDZKA

Bardziej szczegółowo

MIKROORGANIZMY W PRODUKCJI KOSMETYKÓW I WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW. wykłady

MIKROORGANIZMY W PRODUKCJI KOSMETYKÓW I WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW. wykłady MIKROORGANIZMY W PRODUKCJI KOSMETYKÓW I WYBRANYCH FARMACEUTYKÓW wykłady 1 PRODUKCJA PROBIOTYKÓW BAKTERIE FERMENTACJI MLEKOWEJ TYP FIRMICUTES TYP ACTINOBACTERIA RZĄD LACTOBACILLALES RZĄD BIFIDOBACTERIALES

Bardziej szczegółowo

Układ pokarmowy. Układ pokarmowy

Układ pokarmowy. Układ pokarmowy Układ pokarmowy Układ pokarmowy Układ pokarmowy przekształca pokarm spożywany przez psa, dostarczając jego organizmowi energii i składników odżywczych, których potrzebuje do spełnienia różnorodnych funkcji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO PIMAFUCORT (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g, maść 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH Jeden gram maści zawiera 10

Bardziej szczegółowo

Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog. robiologiaia

Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog. robiologiaia Moduł częściowy 2: 2 Mikrobiolog robiologiaia Zawartość: Podstawowe terminy mikrobiologii jak również specjalna wiedza mikrobiologiczna dla sektora pralnictwa względnie dla zakładów świadczących usługi

Bardziej szczegółowo

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH Rozdział 1.3: Złe Mikroby, prezentuje różne choroby zakaźne wywoływane przez chorobotwórcze mikroby. Uczniowie wcielają się w rolę naukowców, których zadaniem jest pogrupowanie chorób wg różnych kryteriów.

Bardziej szczegółowo

Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do

Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do Odporność zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi odpornościowej. W znaczeniu bardziej ogólnym oznacza zdolność do czynnej i biernej ochrony organizmu przed patogenami.

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl NOWE PRZEPISY W SPRAWIE CZYNNIKÓW ALARMOWYCH, REJESTRACJI I RAPORTOWANIA ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH Dr med. Paweł Grzesiowski STOWARZYSZENIE HIGIENY LECZNICTWA FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ 1.03.2012

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie

Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie Podstawowe zasady doboru antybiotyków. Agnieszka Misiewska-Kaczur OAiIT Szpital Śląski w Cieszynie EPIC II: Odsetki zakażeń u zakażonych pacjentów z dodatnim wynikiem posiewu, według rejonu geograficznego*

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWA BIOCENOZA POCHWY

PRAWIDŁOWA BIOCENOZA POCHWY PRAWIDŁOWA BIOCENOZA POCHWY Bakterie beztlenowe Bakterie tlenowe Mykoplazmy urogenitalne Lactobacillus spp. Ziarenkowce G(+): Peptococcus spp. Ziarenkowce G(-): Veionella spp. Ziarenkowce Staphylococcus

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy Ćwiczenia - co tydzień 5 ćwiczeń x 2 godz. = 10 godz. Piątek: 9.45-11.15

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 SPRAWOZDANIE MOŻE BYĆ POWIELANE TYLKO W CAŁOŚCI. INNA FORMA KOPIOWANIA WYMAGA PISEMNEJ ZGODY LABORATORIUM. SPRAWOZDANIE Z BADAŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Nr 20006/11859/09 BADANIA WŁASNOŚCI PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH

Bardziej szczegółowo

Układ pokarmowy. czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową

Układ pokarmowy. czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową Układ pokarmowy czyli jak bułeczka przekracza barierę jelitową Układ pokarmowy jest zbudowany z przewodu pokarmowego oraz gruczołów dodatkowych czyli narządów wspomagających jego pracę. Przewód pokarmowy:

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia spożywcza. Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak

Mikrobiologia spożywcza. Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak Mikrobiologia spożywcza. Opracował: mgr inż. Artur Szcześniak Tematyka 1. Wiadomości wstępne. 2. Przykłady wymazów i posiewów. 3. Zarys rozwoju mikrobiologii. 4. Systematyka drobnoustrojów. 5. Środowisko

Bardziej szczegółowo