SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI I JEJ UWARUNKOWANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI I JEJ UWARUNKOWANIA"

Transkrypt

1 SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI I JEJ UWARUNKOWANIA Pod redakcją Bogdana Wojtyniaka Pawła Goryńskiego i Bożeny Moskalewicz Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -Państwowy Zakład Higieny Warszawa 212

2 NARODOWY INSTYTUT ZDROWIA PUBLICZNEGO -PAŃSTWOWY ZAKŁAD HIGIENY Copyright by Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -Państwowy Zakład Higieny, 212 Przedruk materiałów w całości lub części możliwy jest wyłącznie za zgodą Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny. Cytowanie i wykorzystanie danych empirycznych dozwolone za podaniem źródła. Recenzja naukowa: Prof. nadzw. dr hab. Piotr Tyszko Redakcja techniczna: mgr Izabela Mrówczyńska (NIZP-PZH) Projekt okładki: mgr Jarosław Jaworski (NIZP-PZH) ISBN Koszty związane z przygotowaniem i publikacją Raportu zostały w całości pokryte ze środków własnych NIZP-PZH Wydawca: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny ul Chocimska 24, -791 Warszawa tel. (22) Skład, druk i oprawa: Libra-Print, 18-4 Łomża, Al. Legionów 114b, Tel

3 SPIS TREŚCI Słowo wstępne... 7 Od Redaktorów... 9 Najważniejsze fakty Wybrane aspekty sytuacji demograficzno-społecznej Bogdan Wojtyniak, Mirosław Wysocki 2. Długość życia i umieralność ludności Polski Bogdan Wojtyniak, Jakub Stokwiszewski, Paweł Goryński, Anna Poznańska 2.1. Zmiany w czasie i zróżnicowanie długości trwania życia mieszkańców Polski Długość trwania życia mieszkańców Polski na tle sytuacji w krajach Unii Europejskiej Umieralność z powodu ogółu przyczyn w Polsce i Unii Europejskiej Umieralność według płci i wieku Umieralność według przyczyn Umieralność z powodu chorób układu krążenia Umieralność z powodu nowotworów złośliwych Umieralność z powodu zewnętrznych przyczyn zgonów Umieralność z powodu chorób układu oddechowego Umieralność z powodu chorób układu trawiennego Umieralność z powodu przyczyn niedokładnie określonych Umieralność niemowląt Umieralność w Polsce na tle przeciętnej sytuacji w krajach Unii Europejskiej Aneks Chorobowość hospitalizowana Paweł Goryński, Bogdan Wojtyniak, Wojciech Seroka, Mirosław Wysocki 3.1. Hospitalizacja wg przyczyn Struktura przyczyn hospitalizacji według wieku w Polsce Zmiany hospitalizacji w czasie Porównania międzynarodowe hospitalizacji Hospitalizacja według wybranych przyczyn i wieku w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej Długość hospitalizacji Śmiertelność szpitalna Obciążenie nowotworami złośliwymi w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej M. Bielska-Lasota, J. Car, E. Rzepczak-Zacharek 4.1. Wprowadzenie Źródła informacji o obciążeniu nowotworami Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe

4 4.4. Najczęstsze nowotwory złośliwe Zachorowalność Umieralność Trendy umieralności na nowotwory złośliwe w latach Wyleczalność chorych na nowotwory złośliwe Chorobowość Polska na tle Europy Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania Elżbieta Mąka, Bogdan Wojtyniak, Bożena Moskalewicz 5.1. Leczeni w zakładach psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej Leczeni w zakładach psychiatrycznej opieki całodobowej Psychiczny stan zdrowia ludności Polski porównanie europejskie Uczucia i nastroje osób w wieku 15 lat i więcej Wskaźniki dobrego i złego samopoczucia psychicznego Polaków w wieku 15 lat i więcej Dobre samopoczucie psychiczne Polaków w wieku 15 lat i więcej Złe samopoczucie psychiczne osób w wieku 15 lat i więcej Zachorowania na choroby zakaźne i pasożytnicze Mirosław P. Czarkowski, Magdalena Rosińska, Małgorzata Sadkowska-Todys 6.1. Choroby objęte w Polsce obowiązkowym szczepieniem Inne choroby zakaźne Zakażenia ludzkim wirusem upośledzenia odporności (HIV) Wirusowe zapalenie wątroby typu C Zatrucia i zakażenia pokarmowe Choroby przenoszone drogą płciową Grypa Problem zawlekania do Polski chorób zakaźnych Wypadki i wypadkowe zatrucia jako zagrożenie zdrowia mieszkańców Polski Rafał Halik 7.1. Definicja i informacje wstępne Zagrożenie wypadkami w Polsce i w Europie Wypadki drogowe Upadki Wypadkowe zatrucia Utonięcia Pożary Wypadki przy pracy Wypadki w rolnictwie indywidualnym Wypadki w oświacie i edukacji

5 5 8. Przyczyny chorobowe niezdolności do pracy w 29 roku w badaniach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Ewa Karczewicz, Hanna Markowska 8.1. Przyczyny czasowej niezdolności do pracy absencja chorobowa Przyczyny długotrwałej niezdolności do pracy w orzeczeniach pierwszorazowych wydawanych przez lekarzy orzeczników dla celów rentowych Realizacja programu rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS Zagrożenia środowiskowe Krzysztof Skotak, Dorota Maziarka, Jakub Bratkowski, Małgorzata Jamsheer-Bratkowska, Bożena Krogulska 9.1. Wprowadzenie Jakość powietrza atmosferycznego Jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Inne zagrożenia środowiskowe Wybrane czynniki ryzyka zdrowotnego związane ze stylem życia Anna Poznańska, Daniel Rabczenko, Bogdan Wojtyniak 1.1. Palenie tytoniu Spożycie alkoholu Nadwaga i otyłość Spożycie warzyw i owoców Aktywność fizyczna Wydatki na ochronę zdrowia oraz infrastruktura systemu ochrony zdrowia w Polsce Elżbieta Buczak-Stec, Elżbieta Mąka, Rafał Halik Wydatki na ochronę zdrowia Wydatki publiczne Wydatki prywatne Wydatki bieżące (publiczne i prywatne) na ochronę zdrowia podział Struktura przedmiotowa wydatków w Polsce Porównanie europejskie Wydatki na hospitalizację Wydatki na leki i materiały nietrwałego użytku Wydatki na zdrowie publiczne Źródła finansowania ochrony zdrowia w Polsce Wydatki NFZ na hospitalizacje wg Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP) Infrastruktura ochrony zdrowia Personel medyczny w systemie opieki zdrowotnej Szpitale Opieka ambulatoryjna Opieka długoterminowa

6

7 Słowo wstępne Prowadzenie racjonalnej polityki zdrowotnej przez państwo wymaga posiadania aktualnej i rzetelnej wiedzy o sytuacji zdrowotnej społeczeństwa oraz o czynnikach wpływających na tę sytuację. Wiedzy takiej powinny dostarczyć dobrze działające systemy informacyjne pozwalające na monitorowanie stanu zdrowia populacji za pomocą mierników odpowiednich do konkretnych potrzeb. Systemy te pod względem zakresu gromadzonych informacji powinny być w miarę możliwości synchronizowane z podobnymi systemami istniejącymi w innych krajach Unii Europejskiej za pośrednictwem Unijnego urzędu statystycznego, którym jest Eurostat. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny (NIZP- -PZH) od lat 7. wykorzystuje rutynowo zbierane dane do monitorowania stanu zdrowia ludności Polski. Cele tego monitoringu to przede wszystkim określenie rozmiaru problemów zdrowotnych, ich trendów i stopnia zróżnicowania regionalnego i w konsekwencji identyfikacja zagadnień o priorytetowym znaczeniu dla zdrowia publicznego. Cykliczne raporty o stanie zdrowia ludności opracowywane przez NIZP-PZH wykorzystywane były do oceny skutków zdrowotnych realizacji różnych programów zdrowotnych w tym Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) Prezentowany obecnie raport zawierający ostatnie dostępne dane z roku 21 jest znacznie poszerzony w stosunku do poprzednich i zawiera m.in. informacje o infrastrukturze i finansowaniu ochrony zdrowia. Publikacja tego raportu może stanowić punkt startowy dla oceny zmian zdrowia ludności Polski w kontekście nowej Strategii Europejskiego Biura Regionalnego WHO Zdrowie 22 i dostosowywania do niej polskich programów w obszarze zdrowia publicznego. Mamy nadzieję, że prezentowany Raport będzie przydatny dla wszystkich zawodowo związanych ze zdrowiem publicznym na szczeblu centralnym i terenowym jak również dla nauczycieli akademickich uczelni medycznych. Prof. dr hab. med. Mirosław J. Wysocki Dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego -Państwowego Zakładu Higieny

8

9 Od Redaktorów Prezentowany obraz stanu zdrowia ludności opiera się na dostępnych w momencie tworzenia raportu danych pochodzących z rutynowych systemów informacyjnych. Większość z systemów funkcjonuje w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej zatwierdzanego co roku przez Prezesa Rady Ministrów. Ponadto wykorzystano dane zawarte w uznanych międzynarodowych bazach danych w tym w szczególności bazach WHO: HFA DB, European Mortality Database oraz European Hospital Morbidity Database, w bazie danych Urzędu Statystycznego UE Eurostat oraz OECD. W kilku przypadkach wykorzystano opublikowane wyniki międzynarodowych projektów badawczych. Niestety istniejące w kraju systemy informacyjne są zdecydowanie niewystarczające dla właściwego monitorowania i dogłębnej oceny stanu zdrowia całej populacji i jego zagrożeń. Ogólnie można stwierdzić, że istnieje niedostatek dobrej informacji o niedomaganiach w stanie zdrowia o mniej dramatycznym charakterze nie prowadzącym do hospitalizacji lub zgonu a także nie związanych z niektórymi chorobami objętymi specjalnymi rejestrami lub obowiązkową zgłaszalnością. Luka ta powinna zostać wypełniona przez system generujący informacje z podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej (z danych Narodowego Funduszu Zdrowia - NFZ) zbliżony do proponowanego w przeszłości Rejestru Usług Medycznych albo na raportowaniu przez wybranych lekarzy (tzw. sentinel). Mimo występowania tych niedostatków autorzy niniejszego opracowania podjęli się tego zadania zwracając równocześnie w tym wstępie uwagę na pilną potrzebę poprawienia systemu informacyjnego w zdrowiu publicznym pod kątem dopasowania do istniejących potrzeb w zakresie polityki zdrowotnej prowadzonej przez decydentów na różnych szczeblach zarządzania. Prezentowane opracowanie, już chyba szesnaste w serii zapoczątkowanej przez PZH w 1977 r. obszernym artykułem F. Sawickiego, B. Wojtyniaka i M. Chańskiej Sytuacja zdrowotna ludności Polski w Postępach Higieny i Medycyny Doświadczalnej, ma bardziej rozległy zakres niż wcześniejsze opracowania. Szerzej została omówiona większość zagadnień uwzględnianych do tej pory a ponadto przedstawiono również nowe problemy dotyczące zdrowia środowiskowego, wypadków oraz finansowania i infrastruktury ochrony zdrowia. Ważnym jest szersze uwzględnienie zróżnicowania omawianych problemów. Autorzy i redaktorzy mają świadomość, że opracowanie nie wyczerpuje niezwykle rozległego tematu jakim jest zdrowie społeczeństwa a problematyka każdego rozdziału zasługuje na osobny raport (szczegółowe opracowania dotyczące problemów chorób zakaźnych, nowotworów, chorób zawodowych i chorób psychicznych są przygotowywane przez odpowiednie instytuty resortu zdrowia). Sądzimy jednak, że to właśnie syntetyczna a zarazem prosta analiza porównawcza pokazująca dynamikę zjawisk w kraju oraz ich kontekst międzynarodowy jest potrzebna żeby usprawnić proces podejmowania decyzji w ramach polityki zdrowotnej. Odpowiednie dane statystyczne i towarzyszące im analizy są niezbędne do właściwej oceny

10 1 tej polityki wskazania jej sukcesów ale także określenia obszarów niepowodzeń w celu wprowadzenia niezbędnych korekt. Mamy nadzieję, że prezentowane opracowanie będzie dobrze służyło wszystkim osobom i organizacjom działającym na polu zdrowia publicznego a także wszystkim tym, którzy dążą do poprawy stanu zdrowia polskiego społeczeństwa.

11 11 NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Wybrane aspekty sytuacji demograficzno-społecznej 1. Liczba ludności Polski systematycznie zmniejszała się po 1996 roku aż do 27 roku, po którym powoli wzrastała i w końcu 21 roku wynosiła 38 2 tys. osób. 2. Kobiety stanowią ponad połowę ogółu ludności ale niedobór liczebny mężczyzn w stosunku do kobiet w populacji ogólnej ujawnia się dopiero w grupie wieku lata i następnie powiększa się gwałtownie. W wieku 65 lat i starszym na 1 mężczyzn przypada już 165 kobiet, zaś w wieku podeszłym, 85 lat i więcej, na 1 mężczyzn przypada aż 277 kobiet. 3. Ludność Polski jest przeciętnie młodsza niż ludność większości krajów Unii Europejskiej (UE27) ale jak wynika z prognozy Eurostatu ta korzystna dla Polski różnica będzie się stopniowo zmniejszać i w połowie obecnego wieku odsetek osób w wieku 65 lat i więcej będzie w Polsce wyższy od przeciętnego dla krajów Unii. 4. Liczba urodzeń żywych wzrastała po 23 roku aż do 29 roku, jednak w 21 roku urodziło się o 4,3 tys. dzieci mniej niż rok wcześniej, a współczynnik urodzeń zmniejszył się z 11, do 1,8 na 1 ludności. 5. Co piąte rodzące się w Polsce dziecko jest dzieckiem pozamałżeńskim, a w woj. zachodniopomorskim i lubuskim nawet co trzecie. 6. Urodzenia martwe w 21 r. stanowiły,42% ogółu urodzeń i obecny wskaźnik jest praktycznie na poziomie przeciętnym dla krajów UE. 7. W latach 2. nie obserwuje się tendencji spadkowej częstości urodzeń dzieci o niskiej masie urodzeniowej ale i tak w Polsce urodzenia te (w 21 r. 5,7%) są rzadsze niż przeciętnie w krajach Unii Europejskiej. 8. Pomimo tego, że odsetek osób z wykształceniem wyższym bardzo wzrósł w Polsce w ostatnich latach, to jednak jest on wciąż niższy niż w większości krajów UE. 9. Za korzystny należy uznać fakt zmniejszania się zróżnicowania dochodów, które obecnie jest w Polsce na poziomie przeciętnym dla krajów UE. 1. Niepokojące i niekorzystne z punktu widzenia zdrowia publicznego jest stosunkowo wysokie zagrożenie ubóstwem w naszym kraju, większe niż w większości krajów UE (ale nie dotyczy to osób w starszym wieku 75 lat i więcej). Problem ten jest najbardziej nasilony w woj. świętokrzyskim. 11. Poziom bezrobocia w Polsce jest zbliżony do przeciętnego dla krajów UE a stopa bezrobocia długotrwałego jest nawet w Polsce niższa niż średnia dla EU27. Województwami gdzie sytuacja w zakresie bezrobocia jest najgorsza są zachodniopomorskie i świętokrzyskie. 12. Warunki mieszkaniowe Polaków są pod niektórymi względami gorsze od przeciętnych w krajach Unii, a szczególnie niekorzystne jest zagęszczenia mieszkań w Polsce. 13. Aktualny (211 r.) Wskaźnik Rozwoju Społecznego (Human Development Index HDI) plasuje Polskę na dosyć odległym 22 miejscu w Unii Europejskiej i na 39 miejscu w świecie. Długość życia i umieralność ludności Polski 14. Analiza danych o długości życia i umieralności mieszkańców Polski pozwala na stwierdzenie, że stan zdrowia ludności w latach 2. stopniowo poprawia się, ale poprawa

12 12 ta była wolniejsza, szczególnie w przypadku mężczyzn, niż w latach 9. Na tle ogółu krajów Unii Europejskiej sytuację należy uznać za wciąż niezbyt niezadowalającą. 15. Przeciętna długość życia w Polsce wzrastała po 1991 r.; w latach tempo tego wzrostu uległo spowolnieniu, ale w ostatnich latach obserwuje się jego wzrost. W 211 r. długość życia mężczyzn wynosiła 72,4 lat a dla kobiet była o 8,5 lat dłuższa i wynosiła 8,9 lat. Według szacunków Eurostatu mężczyźni w Polsce przeżywają w zdrowiu (bez ograniczonej sprawności) 81% długości życia, a kobiety 77% Osoby w wieku 65 lat mogą oczekiwać, że mniej niż połowę dalszego życia przeżyją w zdrowiu (mężczyźni 6,7 lat, tzn. 45%, kobiety 7,5 lat, tzn. 39%). 16. Długość życia mieszkańców Polski jest wyraźnie krótsza niż przeciętna w krajach Unii Europejskiej - mężczyzn o 4,8 lat a kobiet o 2,1 lat. O ile nie zostaną podjęte bardziej intensywne działania na rzecz poprawy zdrowia naszego społeczeństwa i tempo wzrostu długości trwania życia ludności Polski będzie nadal takie jak w ostatnich latach, to obecną średnią długość życia dla krajów UE osiągniemy w przypadku mężczyzn dopiero w latach a w przypadku kobiet 15 lat wcześniej tzn. w latach Długość życia jest silnie różnicowana przez czynniki społeczne w Polsce w 21 r. osoby w wieku 3 lat o wykształceniu wyższym mogły oczekiwać, że będą żyły znacznie dłużej niż osoby o wykształceniu zasadniczym zawodowym lub niższym - mężczyźni o około 12 lat i kobiety o około 5 lat. 18. Najmniej korzystnym środowiskiem zamieszkania w Polsce są najmniejsze miasta, poniżej 5 tys. mieszkańców, których mieszkańcy żyją najkrócej; przeciętnie najdłużej żyją natomiast mieszkańcy największych miast, z wyjątkiem Łodzi. 19. Już od wielu lat najkrócej żyją w Polsce mieszkańcy województwa łódzkiego - w 21 r. mężczyźni o 3,6 lat, a kobiety o 2,5 lat krócej niż osoby mieszkające w najlepszych pod względem długości życia województwach tzn. małopolskim i podkarpackim w przypadku mężczyzn oraz podlaskim w przypadku kobiet. 2. Umieralność niemowląt w Polsce jest nadal wyższa od przeciętnej w UE, na każde 1 urodzeń żywych w 21 r. w Polsce zmarło 5 niemowląt a w UE 41 niemowląt. Ponieważ poziom umieralności obniża się w Polsce szybciej to jeżeli nie ulegnie on trwałemu spowolnieniu różnica ta może zaniknąć w ciągu najbliższych paru lat. Głównym problemem w Polsce jest umieralność wczesna niemowląt tzn. w pierwszym tygodniu życia, która w dużym stopniu zależy od opieki medycznej. Główne zagrożenie życia niemowląt związane jest z krótkim okresem trwania ciąży i niską urodzeniową masą ciała. 21. Od lat zdecydowanie największym zagrożeniem życia są choroby układu krążenia odpowiedzialne w 21 r. za 46% ogółu zgonów Polaków. Zmniejsza się umieralność z powodu choroby niedokrwiennej serca, w tym zawału serca, oraz chorób naczyń mózgowych natomiast trend wzrostowy ma w ostatnich latach umieralność z powodu innych chorób serca, w tym niewydolności serca. Choroby układu krążenia są znacznie częstszą przyczyną przedwczesnych zgonów mieszkańców Polski niż przeciętnie w UE. Zadziwiające różnice pomiędzy województwami w przypadku niektórych szczegółowych przyczyn zgonów sercowo-naczyniowych mogą wynikać w dużym stopniu z lokalnych zwyczajów w określaniu przyczyny wyjściowej zgonu i sposobu w jaki podchodzą do tego problemu lekarze kodujący karty zgonu. Problem ten niewątpliwie wymaga głębszej analizy i podjęcia działań w celu zapewnienia lepszej porównywalności danych zbieranych w różnych częściach kraju.

13 Nowotwory złośliwe są drugą co do częstości przyczyną zgonów w Polsce (24,5% ogółu zgonów w 21 r.) i ich udział w ogólnej liczbie zgonów jest w ostatnich latach dosyć ustabilizowany, natomiast natężenie umieralności z ich powodu powoli się zmniejsza. Nowotwory są najważniejszą przyczyną przedwczesnych zgonów kobiet, ale ogólnie bardziej zagrażają życiu mężczyzn. Zdecydowanie najbardziej zagrażającym życiu mieszkańców Polski nowotworem złośliwym jest rak tchawicy, oskrzela i płuca (bardziej niż przeciętnym mieszkańcom UE), a współczynniki umieralności kobiet z powodu tego nowotworu rosną. Zmniejsza się umieralność kobiet z powodu raka sutka (jest niższa od średniej dla UE) i z powodu raka szyjki macicy, która jednak wciąż jest na zawstydzająco wysokim poziomie na tle większości krajów Unii. Umieralność w Polsce z powodu nowotworów złośliwych jest w porównaniu z przeciętną sytuacją w krajach UE niekorzystna ale w mniejszym stopniu niż w przypadku chorób układu krążenia. 23. Natężenie zgonów z powodu ogółu przyczyn zewnętrznych, czwartej co do znaczenia grupy przyczyn zgonów w Polsce (6,5% zgonów w 21 r.), ma długotrwały powolny trend spadkowy w przypadku kobiet, natomiast w przypadku mężczyzn dopiero w ostatnich latach wyraźnie się zmniejsza, ale jest znacznie wyższe od przeciętnego w UE. Przyczyny zewnętrzne zgonów są najbardziej odpowiedzialne za zgony ogółu osób w wieku 5-44 lata. Wśród zewnętrznych przyczyn zgonów dominujące znaczenie mają wypadki komunikacyjne, w wyniku których ginie jednak coraz mniej osób, a także samobójstwa, których częstość wyraźnie wzrosła w latach 28 i 29. Samobójstwa powodują większą utratę potencjalnych lat życia mężczyzn niż wypadki komunikacyjne, choroby dolnych dróg oddechowych a nawet zawał serca. Umieralność polskich mężczyzn ogółem oraz w wieku lata z powodu wypadków komunikacyjnych i samobójstw jest o ponad dwie trzecie wyższa od przeciętnej dla krajów UE. 24. W 21 r. w Polsce trzecią co do znaczenia grupą przyczyn zgonów stała się niestety grupa przyczyn niedokładnie określonych a więc takich gdzie przyczyna zgonu zawierała opis objawów, odwoływała się do nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych, była niedokładnie określona, lub wręcz nieznana (ICD-1 R-R99). Na szczególną uwagę zasługuje niepokojąca sytuacja w przypadku wojewódzkiego zróżnicowania zgonów z powodu tych przyczyn. Zróżnicowanie to w latach było ponad czterokrotne. Tak znaczne różnice w częstości zgonów z powodu przyczyn nieznanych i niedokładnie określonych mogą świadczyć o występujących w województwach różnicach w rozpoznawaniu przyczyn zgonów i najprawdopodobniej niedorejestrowaniu pewnych rozpoznań. Wskazuje to na niezadawalającą jakość systemu orzekania o przyczynach zgonów. Chorobowość hospitalizowana 25. W roku 21 hospitalizowano w Polsce 341 tys. mężczyzn. (1721,6 na 1 tys.) i tys. kobiet (176,8 na 1 tys.). Pacjenci szpitali byli leczeni najczęściej z powodu chorób układu krążenia (15% hospitalizowanych), urazów i zatruć (9,6% hospitalizowanych) nowotworów ogółem (9%), oraz chorób układu moczowo-płciowego i trawiennego po około 8%. 26. Jeśli uwzględnić porody, kobiety są hospitalizowane nieznacznie częściej niż mężczyźni, ale jak wynika z analizy większości przyczyn chorobowych mężczyźni przebywają 1 Z wyłączeniem ciąży, porodu i połogu

14 14 w szpitalach częściej. Kobiety przeważają wśród hospitalizowanych tylko z czterech przyczyn: chorób układu moczowo płciowego, nadciśnienia tętniczego i zaburzeń endokrynologicznych oraz chorób układu nerwowego. 27. Mężczyźni i kobiety z miast korzystają z leczenia szpitalnego odpowiednio o 7 i 5% częściej niż mieszkańcy wsi. Różnica ta zmniejszyła się o ponad połowę w porównaniu z rokiem 26. Są jednak przyczyny hospitalizacji: choroby dolnych dróg oddechowych, odmrożenia i oparzenia, choroby układu krążenia (a w tym choroby naczyń mózgowych i choroba nadciśnieniowa), z powodu których częściej hospitalizowani są mieszkańcy wsi. Kobiety ze wsi przebywają też w szpitalu częściej, niż mieszkanki miast w związku z porodem. 28. Dynamika hospitalizacji w Polsce miała charakter podobny jak w innych krajach UE w latach osiemdziesiątych, lecz od roku 1999 nastąpił szybszy wzrost współczynnika hospitalizacji spowodowany zmianą systemu finansowania ochrony zdrowia. Polska pozostaje jednak w grupie krajów UE o niższej od średniej częstości hospitalizacji ogółem. 29. Hospitalizacja ludności w Polsce różni się od większości krajów UE dużą częstością leczenia najmłodszych roczników (poniżej 5 lat), przy znacznie rzadszej hospitalizacji osób najstarszych, powyżej 75 roku życia. 3. Polska różni się od innych analizowanych krajów Europy wyższymi współczynnikami hospitalizacji z powodu nadciśnienia tętniczego w prawie wszystkich grupach wieku, oraz z powodu zawału serca w młodszym i średnim wieku. 31. Czas pobytu w szpitalu dla wszystkich przyczyn ogółem w Polsce należy do najkrótszych w krajach UE, ale dla niektórych rozpoznań należy do najdłuższych, jak to jest w przypadku leczenia wyrostka robaczkowego czy zaćmy. 32. Stosunkowo niska obecnie na tle innych krajów śmiertelność szpitalna w Polsce z powodu zawału serca wskazuje na dobrą jakość leczenia szpitalnego. Śmiertelność ta zmniejszyła się trzykrotnie w latach z 22% do 6,5%. 33. Niepokojąco wysoka jest w porównaniu z innymi krajami śmiertelność powodu udaru mózgu. Ta częstość nie ulegała poprawie w latach zarówno z powodu zatoru mózgu 12,6% w 21 jak i krwotoku mózgowego (31,4% w 29). Notuje się nadal stale wysoki odsetek śmiertelności z powodu zatoru nieokreślonego (16,5%). Obciążenie nowotworami złośliwymi w Polsce na tle krajów Unii europejskiej 34. Polska jest w Europie krajem o niskiej zachorowalności i wysokiej umieralności na nowotwory złośliwe. Szacuje się, że w 28 roku zachorowało 14,8 tys. osób (standaryzowany według populacji europejskiej współczynnik zachorowalności wynosił 318,9/1 tys.), zmarło zaś 92,6 tys. chorych (23,5/1 tys.). 35. Pospolite nowotwory stanowią około 5% zachorowań ogółem, w tym rak płuca prawie 2% (58,9/1 tys.). Kolejne to rak piersi (36,4/1 tys.), jelita grubego (36,3/1 tys.) oraz gruczołu krokowego (27,2/1 tys.). Rak płuca był także w Polsce najczęstszą przyczyną zgonu (5,9/1 tys.). Dalsze to rak jelita grubego (22,1/1 tys.), żołądka (12,1/1 tys.), piersi (11,9/1 tys.) i trzustki (9,9/1 tys.). 36. Zmiany umieralności w Polsce w latach można określić jako korzystne, lecz zbyt wolne w stosunku do potrzeb kraju oraz możliwości, a także w porównaniu z krajami UE, gdzie planowa walka z rakiem przynosi istotne efekty zdrowotne. W okresie tym w Polsce zwiększyła się liczba zgonów z powodu nowotworów, lecz równocześnie istotnie obniżył się współczynnik umieralności wśród mężczyzn i w znacznie mniejszym

15 15 stopniu kobiet. Korzystne zmiany u mężczyzn dotyczyły głównie nowotworów tytoniozależnych. Zbyt małe zmiany u kobiet wynikały z niskiej efektywności populacyjnych programów skryningowych. Znacznie szybsze tempo zmian w niektórych krajach Europy wpłynęło na pogłębienie dotychczasowych różnic umieralności pomiędzy Polską i średnią UE. Wśród mężczyzn zróżnicowanie to zwiększyło się o 3%, u kobiet zaś prawie o 7 %. 37. Wskaźniki względnych 5-letnich przeżyć w populacji zależą od struktury zachorowań oraz standardu profilaktyki i leczenia. W Polsce wskaźnik wynosił 38,8% u mężczyzn i 48,3% u kobiet, co odpowiada około 11 tys. zgonów rocznie, których można byłoby uniknąć, gdyby wyleczalność nowotworów w Polsce była na średnim poziomie europejskim. Ocenia się, że chorobowość 5-letnia w Polsce wynosi ok. 323,6 tys. osób. Wśród nich najwięcej, (54%) jest osób, które chorowały na raka piersi, gruczołu krokowego, jelita grubego, oraz płuca. Są to osoby wymagające obserwacji oraz różnych świadczeń medycznych i socjalnych z powodu następstw przebytej choroby. 38. Polskę, jako kraj znacząco obciążony chorobami nowotworowymi charakteryzuje średniowysoka zachorowalność i wysoka umieralność mężczyzn, oraz niska zachorowalność i wysoka umieralność kobiet, niskie wskaźniki 5-letnich przeżyć, niska chorobowość, utrzymujące się wysokie zagrożenie rakiem szyjki macicy. Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych przynosi mierne efekty zdrowotne i powinien być modyfikowany w oparciu o dowody wynikające z badań opartych na dobrej jakości danych epidemiologicznych, które w Polsce, pomimo dotychczasowych wysiłków są wciąż niewystarczające i rozproszone. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania 39. Liczba pacjentów psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej leczonych ogółem i po raz pierwszy niemalże podwoiła się w okresie (wzrost o 88%). Nieznaczne odwrócenie tendencji wzrostowej wystąpiło tylko przez dwa lata 25 i 26. W 21 roku opieką ambulatoryjną objętych było około 1396 tys. osób z zaburzeniami psychicznymi (nieco częściej kobiety 3832/1 tys. ludności, niż mężczyźni 3465/1 tys.), z czego 384 tys. to pacjenci pierwszorazowi. 4. Najczęstszym rozpoznaniem leczonym w psychiatrycznej opiece ambulatoryjnej, dominującym wśród kobiet, są zaburzenia nerwicowe w 21 r. 339 tys. leczonych ogółem (mężczyźni 599/1 tys., kobiety 1159/1 tys.), w tym 18 tys. po raz pierwszy. W wyniku zaburzeń spowodowanych używaniem alkoholu, które dominują wśród mężczyzn, leczono 184 tys. osób (mężczyźni 781/1 tys., kobiety 21/1 tys.), w tym 8 tys. po raz pierwszy. 41. W latach liczba leczonych w oddziałach psychiatrycznej opieki całodobowej wzrosła o połowę. W 29 r. z powodu zaburzeń psychicznych leczono 29 tys. osób (częściej dotyczyło to mężczyzn 726/1 tys. niż kobiet 382/1 tys.), w tym 86 tys. stanowiły osoby leczone po raz pierwszy. 42. Najczęstszym rozpoznaniem chorobowym osób leczonych w oddziałach całodobowych były zaburzenia psychiczne spowodowane używaniem alkoholu w 29 r. dotyczyło ono 77 tys. osób, (częściej mężczyzn 358/1 tys., ponad sześciokrotnie rzadziej kobiet 57/1 tys.), w tym 4 tys. leczonych po raz pierwszy. Kobiety są o ponad połowę częściej niż mężczyźni leczone w oddziałach całodobowych z powodu zaburzeń nastroju i zaburzeń nerwicowych (łącznie kobiety 14/1 tys., mężczyźni 69/1 tys.).

16 Badania stanu zdrowia (GUS 29) wskazują, że rodzaj samopoczucia psychicznego dorosłego Polaka w badanym okresie (ostatnie 4 tygodnie przed badaniem) ma związek z jego stanem zdrowia, płcią, aktywnością zawodową oraz stylem życia. Problemy związane ze zdrowiem, kłopoty finansowe, wiek, poczucie wykluczenia społecznego, samotność są obserwowane istotnie częściej wśród osób o gorszej kondycji psychicznej, co manifestuje się znacząco wśród kobiet. Zachorowania na choroby zakaźne i pasożytnicze 44. Dane z rutynowego nadzoru nad chorobami zakaźnymi w Polsce wskazują, że współczynniki zapadalności na większość chorób objętych nadzorem utrzymują tendencje spadkowe, a ogólną ich sytuację epidemiologiczną ocenić można jako dobrą i stosunkowo stabilną. 45. Pomimo systematycznej poprawy ogólnej sytuacji epidemiologicznej, wskaźniki zapadalności na szereg chorób zakaźnych i pasożytniczych w Polsce kształtują się na poziomie wyższym niż przeciętna zapadalność na te choroby w krajach Unii Europejskiej. 46. Korzystna sytuacja epidemiologiczna w zakresie ograniczenia szeregu chorób zakaźnych w Polsce utrzymuje się m.in. dzięki konsekwentnie prowadzonym wieloletnim programom szczepień ochronnych, a w celu jej utrzymania należy skutecznie przeciwstawiać się obserwowanym w ostatnich latach nasilającym się ruchom antyszczepionkowym. 47. W związku z rozszerzeniem w ostatnim dziesięcioleciu Programu Szczepień Ochronnych, w perspektywie kilku najbliższych lat oczekuje się radykalnego obniżenia się zapadalności na różyczkę, świnkę oraz krztusiec. 48. Ponieważ nie wszystkie szczepienia ochronne mogą być finansowane z budżetu państwa, szczególnego znaczenia w zapobieganiu chorobom zakaźnym nabiera promowanie szczepień innych niż obowiązkowe (np. przeciw grypie), wykonywanych na koszt pacjenta. 49. Efektywne zapobieganie chorobom zakaźnym i zwalczanie ich wymaga skutecznego przeciwdziałania zawężaniu się zakresu diagnostyki laboratoryjnej wykonywanej w celach epidemiologicznych, czyli na potrzeby zdrowia publicznego, a nie w celu określenia postępowania terapeutycznego. 5. Zwiększenie skuteczności zapobiegania chorobom zakaźnym i ich zwalczania nie będzie możliwe bez podniesienia wiarygodności danych epidemiologicznych z rejestracji zachorowań, stanowiących podstawę większości podejmowanych decyzji (np. danych o zakażeniach HIV, chorobach przenoszonych drogą płciową). 51. Ze względu na obserwowany w ostatnich latach zwiększony ruch turystyczny do różnych części świata istotne jest podniesienie świadomości społeczeństwa o zagrożeniach zdrowotnych wiążących się z nimi i sposobach zapobiegania im. Wypadki i wypadkowe zatrucia jako zagrożenie zdrowia mieszkańców Polski 52. Umieralność z powodu wypadków w Polsce systematycznie spada. Dynamika spadku umieralności jest podobna do średniej UE co powoduje, że utrzymuje się również niekorzystna nadwyżka współczynnika umieralności z powodu wypadków na 1 ludności (32,9 w Polsce vs 22,6 w UE). 53. W Polsce zagrożenie życia z powodu wypadków jest wśród mężczyzn blisko czterokrotnie wyższe niż wśród kobiet, podczas gdy przeciętna nadwyżka dla ogółu krajów UE jest mniej niż trzykrotna. 54. Najbardziej niekorzystna sytuacja panuje na terenie województwa podlaskiego (współczynnik umieralności o 35% wyższy niż średnia dla kraju). Województwo to odznacza

17 17 się w Polsce jednymi z najwyższych współczynników umieralności z powodu: upadków, wypadkowych zatruć oraz utonięć. Najkorzystniejsza sytuacja panuje na terenie woj. kujawsko- pomorskiego, gdzie standaryzowany współczynnik umieralności z powodu wypadków jest zbliżony do średniej państw UE. 55. Polska jest zaliczana przez ekspertów do krajów UE cechujących się niskim bezpieczeństwem ruchu drogowego. Niepokojącymi zjawiskami są: jedna z najwyższych śmiertelności w UE z powodu wypadków drogowych oraz duży 39% odsetek wśród ofiar wypadków drogowych niechronionych uczestników ruchu (pieszych, rowerzystów oraz motocyklistów). Zwiększa się też niekorzystna nadwyżka umieralności z powodu wypadków drogowych w stosunku do średniej krajów UE (w latach 2-21 dynamika spadku współczynnika ofiar śmiertelnych w Polsce wynosiła 29% vs 45% w UE). 56. Obserwowany od lat 9. trend spadkowy liczby osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy wyhamował, a od roku 29 zanotowano niewielki wzrost liczby poszkodowanych (8,4 poszkodowanych na 1 zatrudnionych). Notowany jest też systematyczny spadek liczby wypadków rolników indywidualnych zgłaszanych do KRUS. Niepokojąca jest natomiast duża wypadkowość rejestrowana na terenie szkół, utrzymująca się stale na podobnym poziomie (12,8 na 1 uczęszczających uczniów w roku szkolnym 21/211). Przyczyny chorobowe niezdolności do pracy w 29 roku w badaniach zakładu ubezpieczeń społecznych 57. Najczęstszymi przyczynami czasowej niezdolności do pracy osób ubezpieczonych w ZUS w 29 r. były: ciąża, poród i połóg (17,8% ogółu liczby dni absencji), choroby układu oddechowego (15,9%), urazy, zatrucia i inne określone skutki działania czynników zewnętrznych (14,7%). 58. Podstawowymi chorobami powodującymi niezdolność do pracy u osób badanych po raz pierwszy dla celów rentowych były w 29 r. choroby układu krążenia (23,4% ogółu orzeczeń), nowotwory (22,%), choroby układu kostno-stawowego, mięśniowego (12,2%). 59. Przyczyny chorobowe niezdolności do pracy odmiennie kształtowały się w odniesieniu do płci, wieku oraz miejsca zamieszkania osób ubezpieczonych. 6. W wyniku programu rehabilitacji leczniczej prowadzonej w ZUS w ramach profili: narządu ruchu, układu krążenia, układu oddechowego, chorób psychosomatycznych i schorzeń onkologicznych ukończyło rehabilitację w 29 r. 73,4 tys. osób. Jak wykazują wyniki badań, skuteczność programu jest wysoka: zdolność do pracy przywracana jest średnio w odniesieniu do połowy osób poddanych rehabilitacji leczniczej, przy czym jest najwyższa w przypadku chorób narządu ruchu, a najniższa w przypadku układu oddechowego. Zagrożenia środowiskowe 61. W 29 roku w Polsce blisko 13% populacji nie miało dostępu do zbiorowych systemów zaopatrzenia w wodę (blisko 5% żyjących w miastach i ponad 25% mieszkańców wsi). Problem dotyczył głównie obszarów południowo-wschodniej części kraju (województw małopolskiego i podkarpackiego). 62. Zanieczyszczenie kałowe wody stanowiło problem zwłaszcza w południowej części kraju, gdzie większy jest udział wód powierzchniowych w zaopatrzeniu ludności. Ogółem bakterie będące wskaźnikami tego zanieczyszczenia - E. coli wykryto w,97%

18 18 badanych próbek wody, a paciorkowce kałowe w 1,55%. W przypadku E. coli częstość ich występowania była nieco większa w porównaniu z 28 rokiem, kiedy wynosiła,88%; zmniejszyła się ona natomiast w odniesieniu do paciorkowców kałowych (1,81% próbek w 28 roku). 63. Nadmiernie wysokie wartości stężeń parametrów chemicznych o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa zdrowotnego wody najczęściej dotyczyły azotanów i azotynów (2,71% próbek), sumy tri- i tetrachloroetenu (,97%), rtęci (,64%), sumy trihalometanów (,44%), ołowiu (,35%) i fluorków (,35%). We wszystkich powyższych przypadkach były one niższe w porównaniu z 28 rokiem. 64. Znacznie częściej stwierdzano przekroczenia wartości dopuszczalnych parametrów badanych z uwagi na ich znaczenie w ocenie sensorycznej wody, lecz niemających bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo wody dla zdrowia ludzi dotyczyło to 3,72% próbek. Wśród nich przeważały nadmiernie wysokie stężenia manganu (12,4% próbek), żelaza (1,14%) i jonu amonowego (2,88%). W porównaniu z 28 rokiem wartości te również uległy obniżeniu. 65. W 28 roku wprowadzono w Polsce obowiązek badania wody ciepłej w kierunku wykrywania bakterii z rodzaju Legionella w zakładach opieki zdrowotnej zamkniętej i w budynkach zamieszkania zbiorowego. Spośród obiektów będących pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej badania wody ciepłej przeprowadzono w 51,5% szpitali i 2,5% budynków zamieszkania zbiorowego. Przekroczenia dopuszczalnej liczby Legionella (1 jtk w 1 ml) stwierdzono odpowiednio w 58,6% i 32,6% skontrolowanych obiektów. 66. Hałas związany z transportem, postrzegany jest obecnie jako główny element w zakresie uciążliwości wśród czynników środowiskowych. Badania pokazują, że 36% ludności największych aglomeracjach narażonych jest na hałas przekraczający dopuszczalne wartości. 67. Ocenia się, że zagrożenia dla zdrowia ludzi wynikające ze stanu środowiska mogą być zwielokrotnione poprzez zmiany klimatyczne. Największe skutki zdrowotne zmian klimatycznych w Polsce wiązane są z intensyfikacją zjawisk ekstremalnych: fal upałów i chłodów, zwiększonym ryzykiem występowania powodzi oraz ze zmianami w stopniu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego prekursorami pyłu i ozonu. W ciągu ostatnich 15 latach fale chłodów w Polsce spowodowały ponad 13 zgonów, zaś powodzie były przyczyną śmierci 113 osób. Wybrane czynniki ryzyka zdrowotnego związane ze stylem życia 68. Spożycie alkoholu w Polsce w ciągu roku wynosi 1,1 litra/osobę powyżej 15 roku życia i jest nieco niższe od średniej europejskiej (1,7 litra /osobę). Struktura spożycia różni się od przeciętnej europejskiej Polacy piją więcej alkoholi mocnych i piwa, natomiast znacznie mniej wina. 69. W Polsce (wg danych z 29 roku) papierosy pali codziennie 33,5% mężczyzn (19 miejsce wśród 27 krajów Unii Europejskiej) oraz 21,% kobiet (2 miejsce). W stosunku do 1996 roku nastąpił spadek odsetka palących wśród mężczyzn, natomiast wśród kobiet rozpowszechnienie palenia nie zmieniło się w stopniu znaczącym. 7. Najwyższym odsetkiem palących, zarówno wśród mężczyzn, jak i wśród kobiet charakteryzuje się grupa osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym. 71. Zwiększa się liczba Polaków z nadwagą lub otyłością - 61,4% ważących zbyt dużo mężczyzn w 29 roku to jeden z wyższych odsetków w krajach EU, narasta również rozpowszechnienie tego problemu wśród młodzieży szkolnej.

19 Spożycie (dostępność) owoców w Polsce jest jednym z najniższych w krajach EU. Szczególnie niekorzystna jest sytuacja wśród dzieci i młodzieży - zwłaszcza najstarszej. Odsetek uczniów codziennie jedzących owoce w ostatnich latach szybko się zmniejsza we wszystkich kategoriach wieku (w 21 roku wśród uczniów 17-o i 18-letnich wynosił zaledwie 15% dla chłopców i 2% dla dziewcząt). 73. Dostępność warzyw w Polsce jest zbliżona do średniej UE, jednak ich spożycie wśród młodzieży systematycznie spada. 74. Polska należy do krajów o niskim odsetku osób systematycznie ćwiczących (6%), natomiast pod względem innych form aktywności fizycznej sytuacja jest korzystniejsza i zbliżona do średniej UE (regularnie podejmuje je 26% dorosłych). Również ogół młodzieży nie wypełnia przewidzianych dla wieku norm aktywności, choć wśród chłopców i najmłodszych dziewcząt sytuacja w ostatnich latach się poprawia. Wydatki na ochronę zdrowia oraz infrastruktura systemu ochrony zdrowia w Polsce 75. W Polsce, podobnie jak w innych krajach, wydatki na zdrowie w przeliczeniu na jednego mieszkańca stale rosną ale różnica bezwzględna pomiędzy średnim poziomem wydatków dla ogółu krajów UE i w Polsce systematycznie się powiększa. Obecnie wydatki w Polsce w przeliczeniu na jednego mieszkańca są niższe prawie o 6% niż średnia UE. 76. W Polsce, w ciągu lat 2-29 wydatki na zdrowie w ujęciu realnym wzrastały, co roku średnio o 7%, jednak w 21 r. wzrost wyniósł tylko,6%. 77. Polska należy do grupy krajów Unii Europejskiej, w której wydatki na zdrowie wyrażone jako procent PKB jak również liczone per capita należą do jednych z najniższych. Na zdrowie przeznacza się tylko 7% PKB, podczas gdy średnia dla krajów UE wynosi 9,8%. Różnica w wydatkach na zdrowie pomiędzy Polską a Holandią i Francją, które wydają najwięcej, wynosi odpowiednio aż 5 oraz 4,7 punktów procentowych. 78. Tylko niewiele ponad 71% całkowitych wydatków na zdrowie pokrywana jest w Polsce ze środków publicznych, co plasuje Polskę na jednym z najniższych miejsc w Europie. Największy udział wydatków publicznych obserwuje się w Holandii i Danii (85%) oraz w Luksemburgu i Czechach (84%). 79. Na leczenie realizowane w polskich szpitalach (leczenie szpitalne) przeznaczanych jest 43% publicznych wydatków na ochronę zdrowia. Jest to najwięcej spośród analizowanych krajów UE należących do OECD. Jednakże w przeliczeniu tych wydatków na jednego mieszkańca Polska (4$) jest na jednej z niższych pozycji. 8. Publiczne wydatki na leczenie realizowane w trybie ambulatoryjnym charakteryzują się znacznym zróżnicowaniem. Szwecja i Finlandia przeznaczają na ten cel około jedną trzecią publicznych środków na ochronę zdrowia, podczas gdy Polska plasuje się na jednej z niższych pozycji wydając na ten cel 17% środków. 81. W Polsce prawie jedna czwarta (23%) wszystkich wydatków związanych z ochroną zdrowia jest pokrywana z prywatnych środków gospodarstw domowych. Plasuje nas to na jednej z najwyższych pozycji w Unii Europejskiej. Najwięcej wydatków prywatnych przeznaczamy jest na leki i środki nietrwałego użytku ponad 6%, z tego dwie trzecie na leki bez recepty. 82. W Polsce tylko 1,5% bieżących wydatków przeznaczana jest na ośrodki zajmujące się opieką długoterminową i jedynie Portugalia wydaje na ten cel mniej 1,4%. Najwięcej na ten cel przekazują takie kraje jak: Holandia i Dania, odpowiednio 23,4% oraz 13,4%.

20 2 83. Tylko niewielka część wydatków na świadczenia stomatologiczne, tj. 16%, jest pokrywana w Polsce ze środków publicznych (z NFZ), co umieszcza Polskę na drugim od końca miejscu w UE. 84. Całkowite wydatki na leczenie i rehabilitację w warunkach szpitalnych w Polsce wynoszą 35% bieżących wydatków na zdrowie i należą do średnich w UE. 85. W naszym kraju środki finansowe przeznaczane na profilaktykę oraz zdrowie publiczne w przeliczeniu na jednego mieszkańca należą do jednych z najniższych. W Holandii, Francji i Niemczech na ten cel wydawanych jest odpowiednio ponad osiem, sześć i pięć razy więcej środków. 86. W bezpośrednich wydatkach gospodarstw domowych na zdrowie zdecydowanie przeważają wydatki na leki i artykuły medyczne. W 21 r. stanowiły ponad 64% średnich miesięcznych wydatków na ochronę zdrowia na osobę. Drugą co do wielkości grupę wydatków stanowią koszty ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (28,1%). W tej grupie przeważają wydatki na leczenie stomatologiczne (51,3%) oraz specjalistyczną opiekę medyczną (29,1%). 87. W 21 roku wskaźnik liczby lekarzy na 1 wynosił 2,1 co sytuuje Polskę na jednym z ostatnich miejsc wśród krajów UE. Wskaźnik liczby pielęgniarek na 1 osób w roku 21 wynosił 4,87 i był blisko o 1/3 niższy niż średnia dla wszystkich państw Unii Europejskiej. 88. Polska w porównaniu ze średnią Unii Europejskiej, charakteryzuje się wyższą liczbą łóżek ogólnych przypadających na 1 tys. mieszkańców (438,5 vs. 38,2). 89. Polska znajduje się na etapie rozwijania kompleksowej opieki długoterminowej. Różnice w dostępie do placówek ZOP, ZOL i hospicjów na terenie kraju są znaczne. Najwięcej łóżek na 1 mieszkańców we wszystkich ww. jednostkach znajduje się w woj. dolnośląskim 88,8 a czterokrotnie mniej w woj. wielkopolskim 21,7.

Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania

Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Wybrane aspekty sytuacji demograficzno-społecznej 1. Liczba ludności Polski systematycznie zmniejszała się po 1996 roku aż do

Bardziej szczegółowo

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w Polsce 2012/2013 Dane o zachorowaniach na gruźlicę w Polsce pochodzą z Krajowego Rejestru Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest w Instytucie Gruźlicy i Chorób

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013

RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013 RAPORT O STANIE ZDROWIA MIESZKAŃCÓW BIAŁEGOSTOKU W LATACH 2004 2013 Opracowanie przygotowane dla: Urzędu Miejskiego w Białymstoku Autor opracowania: dr nauk o zdrowiu Agnieszka Genowska 2015 1 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI

SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI Pod redakcją Bogdana Wojtyniaka i Pawła Goryńskiego Pamięci doc. dr hab. Feliksa Sawickiego Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -Państwowy Zakład Higieny Warszawa 28

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie. Maria Korzeniewska-Koseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie. Maria Korzeniewska-Koseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Epidemiologia gruźlicy w Polsce i na świecie Maria KorzeniewskaKoseła Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Zapadalność na gruźlicę na świecie w 2013 roku 8,6 mln 9,4 mln nowych zachorowań Zapadalność

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski. mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny

Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski. mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny Informacja na temat stanu zdrowia społeczeństwa Polski mgr Rafał Halik Narodowy Instytut Zdrowi Publicznego- Państwowy Zakład Higieny Jak zdefiniować zdrowie? stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego,

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Raport o zdrowiu mieszkańców Miasta Krakowa i jego uwarunkowaniach

Raport o zdrowiu mieszkańców Miasta Krakowa i jego uwarunkowaniach Raport o zdrowiu mieszkańców Miasta Krakowa i jego uwarunkowaniach Urząd Miasta Krakowa Kraków, 2015 Opracowanie: IBMed Sp. z o.o. ul. Emaus 14a 30 201 Kraków Na zlecenie: Biura ds. Ochrony Zdrowia Urzędu

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny

Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia P. Goryński, M.J. Wysocki, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny Narodowy Instytut Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r.

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy w 2013 r. Warszawa 2015 Opracowanie: Ewa

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011

Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 2005-2011 Sytuacja w zakresie zachorowań na raka szyjki macicy w woj. dolnośląskim w latach 25-211 Ostatnie, opublikowane w roku 212 dane dla Polski [1] wskazują, że w latach 28-29 w woj. dolnośląskim stwierdzano

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Pomorskie Warmińsko-Mazurskie Zachodniopomorskie Podlaskie Kujawsko-Pomorskie Lubuskie Wielkopolskie Mazowieckie Łódzkie Lubelskie Dolnośląskie Opolskie Świętokrzyskie

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce

Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Wyzwania stojące przed systemem finansowania ochrony zdrowia w Polsce Łukasz Zalicki Partner EY V Forum Ochrony Zdrowia Krynica, 2 września 214 Wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia Analizując

Bardziej szczegółowo

Obecny Stan Zwalczania

Obecny Stan Zwalczania Obecny Stan Zwalczania Healthcare Nowotworów w Polsce Opracowane przez Wstęp Obecny Stan Zwalczania Nowotworów w Polsce został przygotowany w związku z realizacją projektu pn. Strategia Walki z Rakiem

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej

Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Notatka informacyjna Kwiecień 2008; http://www.stat.gov.pl, e mail: obslugaprasowa@stat.gov.pl Społeczeństwo informacyjne w Unii Europejskiej Badania gospodarstw domowych i przedsiębiorstw Główny Urząd

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Rządowa Rada Ludnościowa Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Zbigniew Strzelecki Janusz Witkowski Warszawa 1. 10. 2009 r. Od przyspieszonego rozwoju do ubytku liczby ludności spowolnienie

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny i ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Ocena polskiego systemu ochrony zdrowia

Ocena polskiego systemu ochrony zdrowia Ocena polskiego systemu ochrony zdrowia Alicja Sobczak Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Złożoność systemu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu

Katarzyna Maciejewska. Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu Katarzyna Maciejewska Urząd Statystyczny w Poznaniu Oddział w Kaliszu DEFINICJE ŚWIADOMOŚCI Świadomość: zdolność człowieka do zdawania sobie sprawy ze swego istnienia i z tego co jest przedmiotem jego

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny

Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny Szczecin 2012 Obserwatorium Integracji Społecznej, Projekt

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE Raport Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego we współpracy z Instytutem Hematologii i Transfuzjologii (Prof. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 27.01.2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna Podstawowe informacje o sytuacji demograficznej Polski w 2011 roku

Bardziej szczegółowo

Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce

Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce IV konferencja brd PKD Udział WORD w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego Chełm, 26 27 września 2013 Wypadki z udziałem młodych kierowców na drogach w Polsce Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Instytut

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI. Pod redakcją Bogdana Wojtyniaka i Pawła Goryńskiego

SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI. Pod redakcją Bogdana Wojtyniaka i Pawła Goryńskiego SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI Pod redakcją Bogdana Wojtyniaka i Pawła Goryńskiego Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny Warszawa 2008 SYTUACJA ZDROWOTNA LUDNOŚCI POLSKI Pod

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

NARODOWY PLAN ZDROWOTNY na lata 2004-2013

NARODOWY PLAN ZDROWOTNY na lata 2004-2013 MINISTER ZDROWIA NARODOWY PLAN ZDROWOTNY na lata 2004-2013 WARSZAWA, 2003 ROK Spis treści Wprowadzenie 1 Przesłanki tworzenia Narodowego Planu Zdrowotnego 1 a Narodowy Program Zdrowia 2 Wpływ Narodowego

Bardziej szczegółowo

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia?

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? 16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? Marek Balicki Inauguracyjne posiedzenie Narodowej Rady Rozwoju Bezpieczeństwo zdrowotne Polaków diagnoza sytuacji Warszawa, 16 października

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Planu działań prozdrowotnych dla mieszkańców Miasta Brzeziny na lata 2014-2015 Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT 49 Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 14/2006 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 grudnia 2006 r.

Uchwała Nr 14/2006 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 grudnia 2006 r. Uchwała Nr 14/2006 Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 13 grudnia 2006 r. w sprawie zatwierdzenia dokumentu Ocena stanu zdrowia mieszkańców Województwa Świętokrzyskiego. Na podstawie art. 41 ust.1

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04. Czy potrzebujemy nowych szczepionek Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.2015 Ewa Bernatowska Klinika Immunologii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Bardziej szczegółowo

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Program Profilaktyki Raka Piersi Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Onkologii) 13.06.2006

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2: Ochrona zdrowia. Analiza SWOT 43 Priorytet 2: Ochrona zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R.

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R. Urząd Statystyczny w Bydgoszczy e-mail: SekretariatUSBDG@stat.gov.pl http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz tel. 0 52 366 93 90; fax 052 366 93 56 Bydgoszcz, 31 maja 2006 r. SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych zalicza się osoby z długotrwałą obniżoną sprawnością fizyczną,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2010 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2010 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2010 ROKU Warszawa 2010 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Zalewska

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 22 września 2015 r.

Warszawa, 22 września 2015 r. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C ANALIZA KOSZTÓW EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Małgorzata Gałązka-Sobotka, Jerzy Gryglewicz, Jakub Gierczyński Warszawa, 22 września 2015 r. http://instytuty.lazarski.pl/izwoz/

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ WIRUSEM BRODAWCZAKA LUDZKIEGO (HPV) Okres realizacji: wrzesień 2012 grudzień 2015 Autor programu: Miasto Kielce, ul. Rynek 1, 25-303 Kielce 1 I. Opis problemu zdrowotnego Rak

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku.

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Objaśnienia. Materiałem badawczym były informacje zawarte w kartach zgonów, które przeniesione zostały na komputerowy

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2012 ROKU

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2012 ROKU Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych zalicza się osoby z długotrwałą obniżoną sprawnością fizyczną,

Bardziej szczegółowo

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy

Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH Wydatki na świadczenia z ubezpieczeń społecznych związane z niezdolnością do pracy Warszawa 2011 Opracowanie: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu

Osoby dorosłe uczestniczące w kształceniu i szkoleniu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2005 ROKU Warszawa 2006 Opracowali: Akceptowała: Małgorzata Łabęcka Andrzej Kania

Bardziej szczegółowo

Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r.

Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r. Bydgoszcz, maj 2011 r. URZ D STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r. Stan i struktura ludności W końcu 2010 r. województwo kujawsko-pomorskie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowali: Andrzej Kania Małgorzata Łabęcka Akceptowała:

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta

OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE. Z. Nowak - Kapusta OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE Z. Nowak - Kapusta Osoba niepełnosprawna to osoba, która posiadała odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony (osoba niepełnosprawna prawnie) lub osoba, która takiego

Bardziej szczegółowo

AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY

AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY Warszawa 2014 CUKRZYCA analiza kosztów ekonomicznych i społecznych AUTORZY - ZESPÓŁ REDAKCYJNY Anna Drapała Ewa Karczewicz Hanna Zalewska Jakub Gierczyński Jerzy Gryglewicz Przemysław Sielicki REDAKCJA

Bardziej szczegółowo

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice Polskie Biuro Eurydice Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji ul. Mokotowska 43 Warszawa Warszawa, 6 lipca 2011 roku Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2014 ROKU

ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2014 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA LEKARZY ORZECZNIKÓW ZUS O NIEZDOLNOŚCI DO PRACY WYDANE W 2014 ROKU Warszawa 2015 Opracowali: Małgorzata Łabęcka

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny

Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie. Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Koncepcja Breast Units (skoordynowane leczenie raka piersi) w Polsce i na świecie Jacek Jassem Gdański Uniwersytet Medyczny Odsetek 5-letnich przeżyć w raku piersi w krajach Unii Europejskiej 100 90 80

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2011 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku

Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Skala depopulacji polskich miast i zmiany struktury demograficznej - wnioski ze spisu ludności i prognozy demograficznej do 2035 roku Konferencja Zarządzanie rozwojem miast o zmniejszającej się liczbie

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Sztum, dnia 10 lutego 2015r.

Sztum, dnia 10 lutego 2015r. Konferencja inaugurująca projekt pn. Uprzedź nowotwór i ciesz się życiem - efektywna profilaktyka chorób nowotworowych oraz promocja zdrowego stylu życia w powiecie sztumskim finansowany w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2013 R. * Komisji Europejskiej z dn. 10.01.2014 r. 2 T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) Wykres 01. STRUKTURA LUDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W 2013

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2012 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2012 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ABSENCJI CHOROBOWEJ OSÓB UBEZPIECZONYCH W ZUS W I PÓŁROCZU 2012 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* * Materiał do wykorzystania w ramach kampanii Krajowego Centrum ds. AIDS trwającej od 1 lipca 2008 do 1 grudnia 2009 r. - Wybrane problemy w walce z epidemią

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

R U C H B U D O W L A N Y

R U C H B U D O W L A N Y , GŁÓWNY URZĄD NADZORU BUDOWLANEGO R U C H B U D O W L A N Y w 214 roku Warszawa, luty 215 r. 1. Wprowadzenie Badania ruchu budowlanego w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego są prowadzone już od 1995

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009 Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-29 W 29 roku woj. dolnośląskie liczyło 2 874 88, w tym Wrocław 622 986 mieszkańców, mieszkańcy Wrocławia stanowili więc 21,7%

Bardziej szczegółowo

Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015

Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015 Narodowy Program Zdrowia na lata 2007-2015 Narodowy Program Zdrowia 2007-2015 Bez przyswojenia tego programu przez społeczeństwo, (...), program pozostanie zbiorem słusznych haseł przegotowanych przygotowanych

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 204. Zdrowotność kobiet - wybrane zagadnienia KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH

Informacja. Nr 204. Zdrowotność kobiet - wybrane zagadnienia KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Zdrowotność kobiet - wybrane zagadnienia Maj 1994 Grzegorz Ciura Informacja Nr 204 Ocena stanu zdrowia społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA SZPITALI W SPRAWIE WYPEŁNIANIA KART STATYSTYCZNYCH SZPITALNYCH OGÓLNYCH (Formularz MZ/Szp-11)

INSTRUKCJA DLA SZPITALI W SPRAWIE WYPEŁNIANIA KART STATYSTYCZNYCH SZPITALNYCH OGÓLNYCH (Formularz MZ/Szp-11) INSTRUKCJA DLA SZPITALI W SPRAWIE WYPEŁNIANIA KART STATYSTYCZNYCH SZPITALNYCH OGÓLNYCH (Formularz MZ/Szp-11) Ogólnopolskie Badanie chorobowości szpitalnej jest prowadzone w ramach Programu Badań Statystycznych

Bardziej szczegółowo