Czy Michael Porter byłby dobrym dyrektorem biblioteki próba marketingowej analizy instytucji non-profit.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czy Michael Porter byłby dobrym dyrektorem biblioteki próba marketingowej analizy instytucji non-profit."

Transkrypt

1 Mgr Ryszard Bania Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej Lublin Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji Czy Michael Porter byłby dobrym dyrektorem biblioteki próba marketingowej analizy instytucji non-profit. Would Michael Porter be a good library director a trial of marketing analysis of non profit institution. Od kilku lat także w literaturze omawiającej zagadnienia bibliotekarskie pojawił się nowy język. Przez lata środowisko bibliotekarskie niezależnie od proweniencji, czy to bibliotek publicznych czy to bibliotek akademickich zajęte było najpierw dyskusją na tematy warsztatowe, potem technologiczne, zapoczątkowane mitycznym już hasłem - internet w bibliotece, by przejść do lejtmotivu następnej epoki, którym stał się marketing biblioteczny. Co prawda początki tego terminu w kontekście bibliotecznym sięgają 1983 roku, ale apogeum dyskusji wokół tego tematu to lata ostatnie 1. Dzisiaj nie ma już chyba nikogo z kadry kierowniczej bibliotek, zwłaszcza akademickich, kto kwestionowałby potrzebę zastosowania strategii marketingowej w zarządzaniu biblioteką. Ukazało się wiele artykułów na ten temat, marketing biblioteczny był genezą dyskusji na konferencjach naukowych 2. Słowa typowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem produkcyjnym: produkt, marka, PR, reklama, dystrybucja klient, misja weszły w zasadzie do języka codziennego dyskusji o zarządzaniu bibliotek. Konkurencja w bibliotekach? Nie sposób zatem nie postawić pytania, które powinno być krokiem następnym w dyskusji o zarządzaniu bibliotekami. To musi być pytanie o strategię konkurencji w zarządzaniu biblioteką. Brak tego pytania czyni niespójnym stosowanie całego aparatu marketingowego z jego nazewnictwem, systematyką, 1 J. Wojciechowski: Marketing w bibliotece, Wydawnictwo SBP, Warszawa Zarządzanie marketingowe biblioteką, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Poznań

2 metodologią wprzęgniętą do zarządzania instytucją non profit, bowiem rodzi się pytanie: no to po co ta cała zabawa? Jednocześnie przecież zwykłe doświadczenie życiowe ukazuje coraz więcej przykładów na pojawianie się konkurencji w usługach bibliotecznych. Na razie, wprawdzie nieśmiało biblioteki stają się hybrydowymi przykładami instytucji nie przynoszącymi zysku i dochodowymi. Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji od poniedziałku do piątku pracuje za darmo, natomiast w sobotę i niedzielę świadczy swe usługi opłacana przez dziekana obsługując studentów zaocznych a więc tych, którzy wnieśli opłatę czesnego jak w szkołach prywatnych, więc w swej części usług również przynosi zysk. Przy czym na mocy umów międzyuczelnianych za pewne gratyfikacje mogą w tych dwóch dniach korzystać z usług bibliotecznych wybrane grupy studentów. Biblioteki od jakiegoś czasu łączą się w konsorcja przy zakupach pakietów baz celem obniżenia kosztów. Powstają firmy komercyjne, które początkowo dla potrzeb bibliotek tworzą produkty z zakresu współczesnych usług informacyjnych z czasem jednak stają się autonomicznymi instytucjami przejmującymi w coraz szerszym zakresie obszary działalności typowej dla bibliotek. Początkowo były to bazy zasobów katalogowych, bazy bibliograficzne, bazy zawartości czasopism, pełnotekstowe bazy czasopism i w coraz szerszym zakresie e-książki. Biblioteki Cyfrowe powstające na bazie dotychczasowych Bibliotek Akademickich to nie tylko ubogacenie swej oferty produktowej, to przecież typowa próba sprostania innym w walce konkurencyjnej. Czy zatem nie czas zacząć mówić o konieczności opracowywania strategii konkurencji w obszarze bibliotek? Wszak taka walka konkurencyjna odbywa się pomiędzy szkołami wyższymi. Biblioteki będące ich częścią nie zdołają jej uniknąć. Każdy kierownik biblioteki musi zacząć stawiać sobie pytania: co jest siłą napędową konkurencji między bibliotekami? Jakie działania przypuszczalnie podejmą inni i jak najlepiej na nie zareagować? Jak będą rozwijać się biblioteki? Jak najlepiej przygotować bibliotekę do konkurowania w dłuższym okresie? Odpowiedzi na takie pytania prowadzą do opracowania strategii marketingowej biblioteki i określenia jej długofalowych celów. W drugiej połowie ubiegłego wieku podobne pytania stawiali sobie teoretycy i praktycy zarządzania. Jedną z odpowiedzi zaproponował Michael Porter opracowując analizę strukturalną badanego sektora bardziej znaną jako analiza 2

3 pięciu sił Portera lub modelem pięciu sił Portera 3. Metoda była propozycją do opracowania analizy i oceny natężenia sił konkurencyjnych w sektorze ekonomicznym lub segmencie rynkowym. Analiza odnosi się do otoczenia konkurencyjnego przedsiębiorstwa i stosowana jest jako początkowy etap formułowania strategii konkurencji. Opiera się na modelu pięciu wzajemnie oddziałujących na siebie czynników, które występują w każdym sektorze: - rywalizacji w sektorze - barierach wejścia do sektora - siły oddziaływania nabywców - siły oddziaływania dostawców - zagrożenia ze strony substytutów Zgodnie z tą koncepcją istnieje bezpośrednia i odwrotna zależność pomiędzy natężeniem sił konkurencyjnych w branży a potencjałem twórczym tego sektora, stanowiącym o jego atrakcyjności dla działających wewnątrz instytucji. Decydujące znaczenie w procesie formułowania strategii konkurencji Porter przypisuje najmocniejszym siłom, przy czym natężenie każdej z nich jest zróżnicowane w różnych branżach i stanowi o ich indywidualnej charakterystyce. Dlatego każda istotna zmiana dowolnej z pięciu sił zmusza instytucję do ponownego indywidualnego określenia swojej pozycji wobec innych podmiotów w branży i oceny swojej atrakcyjności 4. Jaka strategia? Najważniejszą zaletą modelu Portera jest usystematyzowanie i uporządkowanie sposobu patrzenia przez kierownictwo instytucji na swój sektor i otoczenie konkurencyjne. Dzięki swojej uniwersalności model może być stosowany do analizy niemal wszystkich branż działalności ludzkiej przedsiębiorczości 5. 3 M.E. Porter: Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów. PWE, Warszawa 1991, s D. Faulkner D., C. Bowman: Strategie konkurencji. Felberg AJA, Warszawa 1999, s K. Obłój: Strategia organizacji. PWE, Warszawa 2001, s

4 Formułowanie właściwej strategii walki konkurencyjnej wymaga też odpowiedzi na kontekst w jakim działa dana biblioteka. Istotne jest odpowiedzieć sobie na pytania o: - silne i słabe strony biblioteki, - okazje i zagrożenia występujące w otoczeniu biblioteki, - skala wartości głównych osób wdrażających strategię, - oczekiwania społeczne wewnątrz i na zewnątrz biblioteki. Silne i słabe strony wyznaczają profil jego relatywnych aktywów i umiejętności w porównaniu z konkurentami, w tym możliwości finansowych, poziomu technicznego, stopnia uznania biblioteki, marki itd. Personalnymi wartościami organizacji są motywy postępowania i potrzeby najważniejszych kierowników i innych pracowników, którzy muszą wdrażać wybraną strategię. Silne i słabe strony w połączeniu z wartościami określają wewnętrzne (z punktu widzenia biblioteki) granice strategii konkurencji, którą dana biblioteka może stosować. Ograniczenia są wyznaczone przez otoczenie zewnętrzne i wewnętrzne. Okazje i zagrożenia określają środowisko konkurencji, z towarzyszącym mu ryzykiem i ewentualnymi korzyściami. Oczekiwania społeczne stanowią odbicie wpływu na bibliotekę takich spraw jak polityka państwa, zadania zlecane przez uczelnię, satysfakcję użytkowników. Jeżeli biblioteka chce opracować realistyczny i możliwy do wdrożenia zbiór celów i zasad postępowania to musi wziąć pod uwagę te cztery czynniki. Te ogólne rozważania o skutecznej strategii konkurencji można przełożyć na bardziej szczegółowy sposób sformułowania strategii. Chociaż intuicyjnie proces ten może wydawać się oczywisty, to znalezienie odpowiedzi na postawione tam pytania wymaga wnikliwej analizy. Ich wynikiem jest możliwość odpowiedzi na usytuowanie biblioteki pośród otocznia konkurencyjnego innych bibliotek czy też instytucji o podobnym profilu działalności. Wydaje się, że w tym celu istotnym jest postawienie sobie przez kierownictwo biblioteki kilku pytań zgrupowanych wokół strategicznych zagadnień: 4

5 Testy świadomości 6. Wewnętrzna spójność. Czy jest możliwe jednoczesne osiągnięcie wszystkich założonych celów? Czy podstawowe zasady zarządzania biblioteką ułatwiają osiągnięcie przyjętych celów? Czy podstawowe zasady zarządzania biblioteką wzajemnie się wspierają? Zewnętrzna spójność. Czy cele i zasady zarządzania biblioteką wykorzystują okazje branży? Czy cele i zasady zarządzania biblioteką uwzględniają zagrożenia konkurentów? Czy zaprogramowanie celów i zasad kierowania biblioteką uwzględniają możliwości akceptacji przez bezpośrednie otoczenie biblioteki? Czy cele i zasady zarządzania biblioteką uwzględniają szersze problemy społeczne? Dostosowanie do możliwości. Czy cele są dostosowane do zasobów stojących do dyspozycji biblioteki w porównaniu z innymi bibliotekami? Czy rozkład celów uwzględnia zdolność do koniecznych zmian organizacyjnych wewnątrz biblioteki? Komunikacja i wdrożenie. Czy główne osoby wdrażające cele dobrze się rozumieją? Czy istnieje ostateczna zgodność między celami i zasadami zarządzania biblioteką a osobistymi skalami możliwości osób uczestniczących w przedsięwzięciu? Czy są do dyspozycji dostateczne umiejętności kierownicze umożliwiające skuteczne wdrażanie strategii? Test ten można nazwać także testem tożsamości, bowiem dopiero odpowiedź na powyższe pytania pozwala dowiedzieć się w jakim miejscu jest biblioteka w otoczeniu konkurencyjnym i na jakie zasoby własne ludzkie i materialne może liczyć. Następnym krokiem będzie opracowanie optymalnej strategii konkurencji poprzez analizowanie poszczególnych segmentów będących etapami realizacji zadań w konkurowaniu z innymi podmiotami występującymi w branży. Proces formułowania strategii konkurencji to także próba odpowiedzi na szereg identyfikujących pytań: A. Co biblioteka robi obecnie? 1. Identyfikacja 6 Testy opracowano na podstawie: Andrews K.R.: The Concept of Corporate Strategy. Dow Jones- Irwin, New York

6 Jaka jest obecna wyraźna lub domniemana strategia. 2. Założenia Jakie należy przyjąć założenia dotyczące względnej pozycji firmy, jej silnych i słabych stron, konkurentów oraz tendencji występujących w bibliotekach, aby obecna strategia miała sens? B. Co się dzieje w otoczeniu? 1. Analiza branży Jakie są główne czynniki powodzenia u konkurentów i jakie są ważne okazje i zagrożenia w branży? 2. Analiza konkurentów Jakie są możliwości i ograniczenia istniejących lub potencjalnych konkurentów oraz jakie prawdopodobne posunięcia mogą oni podjąć w przyszłości? 3. Analiza społeczna Jakie ważne czynniki decyzyjne (uczelniane, prawne, społeczne) stworzą okazje do zagrożenia? 4. Silne i słabe strony Jakie przy danej analizie branży i konkurentów są silne i słabe strony biblioteki w porównaniu z obecnymi i przyszłymi konkurentami? C. Co biblioteka powinna zrobić? 1. Sprawdziany założeń i strategii W jakim stopniu założenia zawarte w obecnej strategii, odpowiadają wynikom analizy przedstawionej w punkcie B? W jakim stopniu strategia wypełnia testy świadomości? 2. Możliwości strategiczne Jakie są realne możliwości strategiczne w świetle powyższej analizy? Czy obecna strategia do nich się zalicza? 3. Wybór strategiczny Która z możliwości najlepiej wiąże sytuację biblioteki z zewnętrznymi okazjami i zagrożeniami? Widzimy zatem, że istotą formułowania strategii konkurencji jest odniesienie przedsiębiorstwa do jego otoczenia. Przy czym ciekawym będzie zwrócenie uwagi na fakt, że cały ten wywód o analizie branży przenosi nas w zupełnie nieznany w bibliotekarstwie świat z pola walki. To jest język niemal militarny. Zawsze podpatrywaliśmy innych. Motywem były ambicje by dorównać lepszym, pozytywna zazdrość, by skorzystać z dobrych wzorców, polepszyć jakość usług itp. Przychodzi czas już nie podpatrywania ale rozpoznania, czas walki by przetrwać. Walka z konkurencją to jest walka o jakość, by być lepszym, by się wyróżnić ale motywem jest eliminacja konkurenta. Kierunek takich zachowań wydaje się być oczywisty. Biblioteki będą się konsolidować. Idea międzyuczelnianych bibliotek akademickich jest nie nowa ale coraz bardziej realna. Trudno jest rozstrzygnąć czy motywem zaistnienia takich zjawisk występujących już obecnie w zarządzaniu bibliotekami 6

7 jak: tworzenie właściwego jej wizerunku, identyfikacji personelu z instytucją, tworzenie marki, reklama, analiza SWOT, innowacje; jest naturalna chęć polepszenia jakości usług, czy też odpowiednia przemyślana strategia w sytuacji wzmożonej konkurencji na rynku bibliotek i uczelni wyższych. Identyfikacja zaś z jednym lub drugim podejściem do tego zagadnienia w sposób istotny sytuuje bibliotekę w otoczeniu konkurencyjnym. Jaki dyrektor? W czasach obecnych w otoczeniu bibliotek jak i wewnątrz nich jedyną normalnością jest zjawisko ciągłych zmian. Zatem każdy dobry dyrektor biblioteki by być skutecznym w jej zarządzaniu musi: - działać szybko i inspirować ludzi, - umieć burzyć stary porządek i bezwzględnie tworzyć w firmie nowy. Jednakowoż trzy względy powodują, że każdy nawet najlepszy szef biblioteki nawet ten stosujący najbardziej wyrafinowane metody zarządzania trzyma się korzeni tradycji dobrego zarządzania. Otóż dba on o: pieniądze, użytkownika, etykę zarządzania 7. Punktem wyjścia są oczywiście pieniądze. Nic tak nie niszczy firmy jak brak funduszy. Biblioteka może ulegać degradacji przez brak dopływu nowości, ubytek dostępu do baz, braku komputerów. I w tym sensie groźbą dla biblioteki może być dziekan wydziału nie rozumiejący roli biblioteki w procesie nauczania a postrzegający ją tylko przez pryzmat kosztów jakie ponosi wydział lub uczelnia na jej utrzymanie. W instytucjach komercyjnych źródłem pieniędzy są jej klienci. W instytucjach non profit jest podobnie. Liczba użytkowników biblioteki jest jej siłą, stanowi o jej wartości. Utrzymanie użytkowników i pozyskanie nowych, stanowić powinno sens dobrego zarządzania. Obecnie coraz częściej w sztuce zarządzania kładzie się nacisk na jej wymiar etyczny. Dobrze byłoby przyjąć piękną maksymę Theodora Levitta : Zakładam, że ludzie, którzy są liderami i menadżerami, mają tak jak wszyscy inni rodzaj moralnego kompasu, standardy etyczne, poczucie społecznego obowiązku i 7 K. Obłój: Strategia organizacji. PWE, Warszawa 1998, s

8 przyzwoitości, jakieś reguły dobra i zła, że mają charakter, sumienie i nawet pewną szlachetność. Bez tego bowiem nie ma o czym mówić i komu doradzać 8. Dobry dyrektor biblioteki powinien jeszcze: - być kompetentny (profesjonalizm) - trzymać rękę na pulsie dziedziny, którą reprezentuje. Dokształcać siebie i zespół, - nie bać się ryzyka w podejmowaniu decyzji wobec komplikacji czynników wewnętrznych i zewnętrznych, - posiadać umiejętności organizacyjne, rozdzielać zadania tak, by pozostawiając podwładnym swobodę działania wyzwalać w nich współodpowiedzialność za firmę, - posiadać umiejętność komunikowania się, sztukę perswazji, negocjacji w stosunku do zespołu jak i na zewnątrz firmy. Musi być dobrym komunikatorem, - umieć podejmować szybkie decyzje bez ryzyka, - nie ulegać korupcji, - jasno określać zakres zadań i odpowiedzialności pracownika, - w stosunku do podwładnych, współpracowników, użytkowników powinien sam przestrzegać i wymagać przestrzegania elementarnych zasad etycznych. Nie ulegać pokusom osobistym, dbać o wizerunek firmy. Debora Benton podaje jeszcze cechy, które wyróżniają sprawnego menadżera: 9 - sztuka współdziałania z zespołem, - umiejętność łatwego nawiązywania kontaktów z podwładnymi, - umiejętność budowania miłej atmosfery w zespole, - wzmacnianie lojalności pracowników w ich wzajemnych relacjach i w stosunkach do przedsiębiorstwa, - dbanie o podnoszenie umiejętności podwładnych, - umiejętna polityka kadrowa rekrutacja nowych pracowników, docenianie już zatrudnionych, umiejętność rozstawania się z odchodzącymi. 8 J. Ciechanowicz: Etyka czterech umiejętności. Polish Guide Publishing, New York 2009, s D.A. Benton: Menadżer z charyzmą. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, s

9 Co zatem z Michalem Porterem? Jeśli jeszcze wie co to jest skontrum, retrokonwersja, dygitalizacja, rekord bibliograficzny, druk zwarty i ciągły, jednostka biblioteczna, starodruk, inkunabuł, rękopis itd. to będzie dobrym szefem biblioteki. The challenges of contemporaneity in the area of firms activities about which it have been talked already, that they do not expect profit or competition are more and more crowded in the area of reciprocal competition in the market of similar services. Analytical tools of management like: competition strategy out of the firm and elsewhere; strategic management; structural analysis of the sector ecc. should be used to manage the library. There are more and more dynamic subjects around libraries taking their traditional tasks. The result will be more and more intensive competition. So there is a question: is it possible to enter to the description of the library sector a model of Five Porter s Powers so : distinguish competitors in a trade, the symptom of rivalry between libraries, the power of users impact, the reconnaissance of substitutes and describe auction power of providers at their precise reconnaissance and description. There will not be an efficient management of a firm so also a library without precise sector analysis. Reconnaissance of a firm s position, its aims and mission is inseparably connected with the style and the way of human resources managment and external marketing of the library. Inseparable segment of this analysis is the question: is the present model of the executives selection in libraries elaborated by a long practice and fortified by law is to be maintain toward new today challanges, do only librarian is good to manage the library or it would be better to replace him by an efficien manager? 9

Analiza sytuacji marketingowej

Analiza sytuacji marketingowej Analiza sytuacji marketingowej dr Bartłomiej Kurzyk OFERTA KONKURENCJI POTRZEBY KLIENTÓW ZDOLNOŚCI FIRMY 1 1. Podsumowanie wprowadzające 2. Analiza sytuacji marketingowej 3. Analiza szans i zagrożeń 4.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN ASPEKTY MARKETINGOWE

BIZNES PLAN ASPEKTY MARKETINGOWE BIZNES PLAN ASPEKTY MARKETINGOWE Czym się zajmiemy? I II III IV pomysły na własną firmę przedmiot przedsięwzięcia budowanie oferty dla klienta podmiot przedsięwzięcia rynek planowanej działalności aspekty

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do Innowacja w przedsiębiorczości Andrzej Zakrzewski Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości andrzej.zakrzewski@inkubatory.pl Innowacja Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego

Bardziej szczegółowo

ROLA STRATEGII W FIRMIE

ROLA STRATEGII W FIRMIE ROLA STRATEGII W FIRMIE Co to jest strategia? Słowo strategia pochodzi z Greki i oznaczało wodza, głównodowodzącego (strategos). Funkcja stratega była bardzo zaszczytna i odpowiedzialna, a osobę na to

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

POTĘGUJEMY BIZNES. strategie marketingowe. www.rubikom.pl

POTĘGUJEMY BIZNES. strategie marketingowe. www.rubikom.pl POTĘGUJEMY BIZNES ) ) strategie marketingowe warsztaty i treningi konsultacje stategiczne Właśnie upływa 10 rok naszej działalności, choć Zarządzający Rubikom Strategy Consultants mają za sobą ponad 15

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

JAK PROWADZIĆ PROFESJONALNY MARKETING?

JAK PROWADZIĆ PROFESJONALNY MARKETING? JAK PROWADZIĆ PROFESJONALNY MARKETING? PRZYGOTOWANIE BILANSU OTWARCIA ROKU OBROTOWEGO POD KĄTEM MARKETINGU MONITOROWANIE SYTUACJI MARKI WŁASNEJ I AKTYWNOŚCI KONKURENCJI PRZYGOTOWANIE LUB WERYFIKACJA POZYCJONOWANIA

Bardziej szczegółowo

Program Podyplomowych Studiów Akademia Liderów Samorządowych III edycja

Program Podyplomowych Studiów Akademia Liderów Samorządowych III edycja Program Podyplomowych Studiów Akademia Liderów Samorządowych III edycja Lp. Tematyka Forma zajęć Liczba BLOK OGÓLNY/WSPÓLNY 10 I. Sprawne zarządzanie w JST 1. Podstawy teorii organizacji i zarządzania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy W jaki sposób firmy tworzą strategie? Prof. nadzw. dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 listopada 2015 r. Dr Tomaszie Projektami

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

Podstawy przedsiębiorczości

Podstawy przedsiębiorczości Podstawy przedsiębiorczości Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej dr Joanna Kuczewska Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Uniwersytet Gdański

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ Praca studentów 11.04. zajęcia odwołane 18.04. tematy 5, 6, 7 25.04. tematy 8, 9, 10 09.05. tematy 11, 1, 2 16.05. tematy 3, 4 23.05. koło 1. Spedycja ładunków

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami NAUCZYCIEL BARBARA PAPUSZKA KONTRAKT NAUCZYCIEL UCZEŃ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II Kontrakt z uczniami Nauczyciel na bieżąco stosuje ocenę, której celem jest uwidocznienie

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010

Innowacyjność Polski (makro) Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI. Miejsce w rankingu innowacyjności EU -2010 Platforma Internetowa - INNOWACJE DLA PRZEMYSŁU I NAUKI NCBiR 11-0026-10 / 2010 Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Zebranie KLUBU PARTNERA 14 maja 2012 Badania i rozwój to przemiana pieniędzy w wiedzę.

Bardziej szczegółowo

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej Charakter pracy 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Projekt organizacyjny 2 Alternatywne koncepcje

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY

WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY Charakterystyka firmy Zakres usług Etapy i metody pracy Konsultanci i współpraca z klientem Kontakt Grupa STS s.c., ul. Maszynowa 7a/3, 02-392 Warszawa Charakterystyka firmy Pracownia

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

STATUS: PRZEDMIOT OBLIGATORYJNY

STATUS: PRZEDMIOT OBLIGATORYJNY NAZWA PRZEDMIOTU: ZARZĄDZANIA STRATEGICZNE FORMA STUDIÓW: STACJONARNE ROK: I SEMESTR: 2 LICZBA GODZIN: w 5 h, ćw. 5 h FORMA STUDIÓW: NIESTACJONARNE ROK: I SEMESTR: 2 LICZBA GODZIN: w 5 h, ćw. 0 h OSOBA(Y)

Bardziej szczegółowo

Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi

Promocja biblioteki - czyli po co sprzedawać bezpłatne usługi Promocja biblioteki - czyli po co "sprzedawać" bezpłatne usługi Marcin Leszczyński Dział Instrukcyjno-Metodyczny Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy Biblioteka Główna Woj. Mazowieckiego Działalność informacyjna

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

KLUCZOWE CZYNNIKI SUKCESU SUKCESU AUTOR: WERONIKA WĘGIELNIK ĆWICZENIA I

KLUCZOWE CZYNNIKI SUKCESU SUKCESU AUTOR: WERONIKA WĘGIELNIK ĆWICZENIA I WPROWADZENIE KLUCZOWE CZYNNIKI TYTUŁ PREZENTACJI: ZARZĄDZANIE WPROWADZENIE STRATEGICZNE / KLUCZOWE CZYNNIKI ĆWICZENIA I SPRAWY ORGANIZACYJNE Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Dyżury: terminy dostępne

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami - definicje Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

KROK 2. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA. Jerzy T. Skrzypek

KROK 2. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA. Jerzy T. Skrzypek KROK. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA Jerzy T. Skrzypek 1 Skąd wziąć pomysł na własny biznes? Zakres biznesplanu Zadania do wykonania W poprzedniej prezentacji: Przygotowanie 1 Prezentacja zawiera charakterystkę

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Rynek IT w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020

Rynek IT w Polsce 2015. Prognozy rozwoju na lata 2015-2020 2 Język: polski, angielski Data publikacji: sierpień 2015 Format: pdf Cena od: 2000 Sprawdź w raporcie Jaka jest wartość rynku IT w Polsce? Jakie są prognozy dla rynku IT w Polsce do roku 2020? Jaka jest

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych Badania i analizy rynku w działalności przedsiębiorstwa budowlanego. Potrzeby badań rynku na etapie planowania biznesu Kim

Bardziej szczegółowo

O czym będziemy dyskutować

O czym będziemy dyskutować Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pokonać konkurentów rynkowe strategie przedsiębiorstw W jaki sposób firmy tworzą strategie? dr Magdalena Małkowska - Borowczyk Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 19 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

Spis treści WPROWADZENIE JAK POWSTAŁA TA KSIĄŻKA... 15 SŁOWO O KSIĄŻCE... 17 WSTĘP... 21 I RYNEK... 25

Spis treści WPROWADZENIE JAK POWSTAŁA TA KSIĄŻKA... 15 SŁOWO O KSIĄŻCE... 17 WSTĘP... 21 I RYNEK... 25 Sylwetka Autora Spis treści WPROWADZENIE JAK POWSTAŁA TA KSIĄŻKA... 15 SŁOWO O KSIĄŻCE... 17 WSTĘP... 21 I RYNEK... 25 1. W jakiej rzeczywistości przyszło nam świadczyć usługi prawne?... 27 2. Jak wygląda

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zwycięskie strategie przedsiębiorstw dr Grzegorz Głód Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 marca 2015 r. Być konkurencyjnym??? Najlepszym sposobem przewidywania przyszłości

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

dotyczące opracowania dla

dotyczące opracowania dla dotyczące opracowania dla Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje

Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje RECENZJE Zarządzanie kapitałem ludzkim. Procesy narzędzia aplikacje Autor: red. Marta Juchnowicz Wydawnictwo PWE Warszawa 2014 Przedstawiona mi do recenzji książka zatytułowana Zarządzanie kapitałem ludzkim.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012

PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 PROGRAM PODYPLOMOWYCH STUDIÓW STUDIA MENADŻERSKIE Rok akademicki 2011/2012 Wybrane zagadnienia zarządzania Makro i mikroekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania przedsiębiorstwa 2 godz. Nowoczesne koncepcje

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne Ekonomia menedżerska Katedra Ekonomii i Zarządzania Prof. dr hab. Oleksandr Oksanych. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-690 Nazwa modułu Marketing Międzynarodowy Nazwa modułu w języku angielskim International Marketing Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Co to jest biznes plan?

Co to jest biznes plan? Co to jest biznes plan? Biznes plan jest zestawem dokumentów (analiz i programów), w których na podstawie oceny sytuacji strategicznej firmy oraz danych historycznych zawarta jest projekcja celów firmy

Bardziej szczegółowo

Funkcja personalna Proces planowania kadr w organizacji

Funkcja personalna Proces planowania kadr w organizacji Funkcja personalna Proces planowania kadr w organizacji Opracowanie: Aneta Stosik Planowanie kadr Jest procesem analizowania i ustalania potrzeb organizacji w tym zakresie dla przyjętego przedziału czasu.

Bardziej szczegółowo

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów

Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Rola sektora kreatywnego w rozwoju miast i regionów Przemysły kreatywne stają cię coraz ważniejsze dla kształtowania rozwoju gospodarczego regionów i miast. Trudności definicyjne Działalność, która wywodzi

Bardziej szczegółowo

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik Zakładu Zarządzania Informatyką Instytut Informatyki i Gospodarki Cyfrowej SGH Kilka

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM.

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. + Kim jesteśmy? + Czym się zajmujemy? + Nasza oferta + Doświadczenie Cel: prezentacja możliwości współpracy FORMEDIS 2/9 KIM JESTEŚMY? + jesteśmy zespołem

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Kancelarii

Prezentacja Kancelarii Prezentacja Kancelarii WSTĘP 2 I. ZAKRES USŁUG 3 II. SUKCESY 4 III. ZASADY 5 IV. HONORARIUM 6 KONTAKT 7 1 S t r o n a Szanowni Państwo, Doświadczenie kancelarii w obsłudze podmiotów gospodarczych pozwoliło

Bardziej szczegółowo

Teoria turystyki a zarządzanie turystyką. Tadeusz Chudoba

Teoria turystyki a zarządzanie turystyką. Tadeusz Chudoba Teoria turystyki a zarządzanie turystyką. Tadeusz Chudoba Publikacja obrazuje całość rzeczywistości związanej z funkcjonowaniem turystyki, przedstawia zarówno turystykę w popularnym tego słowa znaczeniu,

Bardziej szczegółowo

Strategie t kształtowania postaw na przykładzie firm Microsoft i McDonald s Anetta Mitoraj McDonald`s Polska Sp. z o.o Magdalena Warzybok Hewitt Associates Sp. z o.o. Renata Sienkiewicz Agenda Czym się

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Zajęcia na module marketingowym prowadzą pracownicy Katedry Marketingu i Handlu

Zajęcia na module marketingowym prowadzą pracownicy Katedry Marketingu i Handlu Zajęcia na module marketingowym prowadzą pracownicy Katedry Marketingu i Handlu MODUŁ MARKETINGOWY Jaki j e s t cel k s z t a ł c e n i a na m o d u l e? Naszym celem jest przekazanie studentom specjalistycznej

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

We Candoo Marketing. Better.

We Candoo Marketing. Better. We Candoo Marketing. Better. We We Candoo Marketing. Better. Nasz zespół Katarzyna Kantarek account manager Aniela Chocholska account manager Marcin Skiba account manager Michał Kiełpiński CEO Paweł Chrzczonowicz

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA

MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA MARKETING USŁUG MEDYCZNYCH NOWOCZESNE METODY ZARZĄDZANIA DZIEŃ OTWARTY W CENTRUM UŚMIECHU Chrzanów 24.10.2009 www.empiriamanager.com zarządzanie Zarządzanie firmą to dla nas budowanie wartości. To szukanie

Bardziej szczegółowo

Bibliotekarze i czytelnicy w dobie nowych technologii i koncepcji organizacyjnych bibliotek Gdańsk, 17-18 maja 2012 r.

Bibliotekarze i czytelnicy w dobie nowych technologii i koncepcji organizacyjnych bibliotek Gdańsk, 17-18 maja 2012 r. Bibliotekarze i czytelnicy w dobie nowych technologii i koncepcji organizacyjnych bibliotek Gdańsk, 17-18 maja 2012 r. VI Bałtycka Konferencja Zarządzanie i organizacja bibliotek zorganizowana została

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje

maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje maciaszczyk interaktywny wzbudzamy e-mocje Nie chcemy, żeby ludzie Cię zobaczyli. Chcemy, żeby Cię zapamiętali. Jak zbudujemy Twój wizerunek w Internecie? Kompleksowa oferta działań interactive obejmuje

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA

UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA REKTOR UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA ZARZĄDZENIE Nr 13/2014 z dnia 10 września 2014 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu Biblioteki Głównej UMFC Na podstawie 25 p.5 Statutu UMFC (t. j. z dn.

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie strategiczne na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Zarządzanie strategiczne 2. Kod modułu : ZS (10-ZS-z2-s; 10-ZS-z2-ns)

Bardziej szczegółowo