Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą"

Transkrypt

1 Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą Warszawa, marzec 2012 r. ISBN: Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

2 Prezentowane opracowanie stanowi raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych, prowadzonego w ramach projektu systemowego pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą. Badanie realizowane było w okresie od dnia 31 sierpnia do 21 grudnia 2011 roku. Realizatorem badania jest IBC GROUP Central Europe Holding S.A. na zlecenie Departamentu Gospodarki i Innowacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie. Zespół odpowiedzialny za realizację badania i przygotowanie raportu: dr Marcin Zarzecki kierownik badania, specjalista ds. ilościowych Katarzyna Puchalska specjalista ds. metodologii i badań jakościowych Anna Drelich członek zespołu badawczego Łukasz Noiszewski członek zespołu badawczego Zespół ekspercki współpracujący przy realizacji projektu: dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Szkoła Główna Handlowa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie; Instytut Przedsiębiorstwa dr hab. Bogusław Plawgo Uniwersytet w Białymstoku, Zakład Podstaw i Strategii Zarządzania dr Agnieszka Komor Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Katedra Ekonomii i Zarządzania dr Patrycjusz Zarębski Politechnika Koszalińska, Zaklad Polityki Ekonomicznej i Regionalnej Konrad Zawodziński Szkola Główna Handlowa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Magdalena Godleś Projekt okładki oraz skład graficzny raportu

3 Szanowni Państwo, Z przyjemnością przekazuję w Państwa ręce raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych. Opracowanie to zostało przygotowane na zlecenie Samorządu Województwa Lubelskiego w ramach projektu systemowego Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą realizowanego przez Departament Gospodarki i Innowacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie. W kontekście toczącej się obecnie w Europie debaty nad kształtem przyszłej polityki rozwoju regionalnego niezmiernie istotną kwestią jest odpowiednie przygotowanie się regionów do nowej perspektywy finansowej UE w aspekcie zarządzania zmianą gospodarczą oraz programowania polityki rozwoju regionalnego opartej na rzetelnej diagnozie sytuacji społeczno gospodarczej. Powodem przeprowadzenia prezentowanego badania była konieczność dokładnego poznania potrzeb informacyjnych szerokiego grona podmiotów społeczno gospodarczych, w celu określenia strategii badań w ramach tworzonego systemu zarządzania zmianą gospodarczą w województwie lubelskim. Identyfikacja najważniejszych luk informacyjnych w obszarze gospodarczym wpłynie korzystnie na proces planowania rozwoju regionalnego, w tym także na prace związane z aktualizacją głównych dokumentów strategicznych dotyczących przyszłego okresu programowania UE , tj. Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego i Regionalnej Strategii Innowacji. Istotnym zagadnieniem raportu jest również przedstawiona przez zespół badawczy koncepcja strategicznych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą oraz analiza porównawcza województwa lubelskiego z innymi regionami. Jestem przekonany, że przedstawione w raporcie treści stanowić będą ważny głos w debacie nad kształtem przyszłej polityki rozwoju województwa lubelskiego. Sławomir Sosnowski Wicemarszałek Województwa Lubelskiego

4

5 Spis treści Akronimy i skróty stosowane w tekście 3 Streszczenie 5 Summary 11 Wprowadzenie Opis metodologii badania Cele badania Kryteria badawcze Główne obszary i pytania badawcze Metody badawcze wykorzystane w badaniu Weryfikacja czterech wyjściowych obszarów strategicznych zarządzania zmianą gospodarczą Wyłonienie najważniejszych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą w regionie Weryfikacja wyłonionych obszarów strategicznych w oparciu o badania Charakterystyka zweryfikowanych obszarów strategicznych Obszar strategiczny miejskie bieguny rozwoju Obszar strategiczny wiejskie obszary funkcjonalne Strategiczne obszary wspierające w kontekście sytuacji gospodarczej województwa lubelskiego Wyniki analizy benchmarkingowej Struktury gospodarcze badanych regionów Ocena dynamiki i poziomu rozwoju gospodarczego regionów Determinanty zmian gospodarczych w regionach Analiza regionu Dolna Bawaria Analiza regionu południowo-wschodni Jihovýchod Analiza regionu województwo wielkopolskie Rekomendowane działania do wdrożenia w województwie lubelskim na podstawie analizy benchmarkingowej Określenie mechanizmów wsparcia obszarów strategicznych Mechanizmy wspierania poszczególnych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą oraz tworzenie efektu synergii Uwarunkowania rozwoju poszczególnych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą Efekty synergii występujące w poszczególnych obszarach strategicznych 97 1

6 2.2 Określenie tematów badawczych w zweryfikowanych strategicznych obszarach zarządzania zmianą gospodarczą oraz określenie sposobów ich realizacji Określenie założeń analizy Główne tematy badawcze z uwzględnieniem typu badania, kategorii respondenta i metod badawczych Czas i częstotliwość prowadzenia badań oraz komunikowania wyników prac badawczych Realizacja procesu badawczego - wytyczne Najbardziej efektywne sposoby komunikowania wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom Identyfikacja źródeł informacji Preferencje A w zakresie wykorzystania wyników prac badawczych Formy przekazu i język stosowany przy prezentowaniu wyników prac badawczych Kanały i narzędzia promocji Podsumowanie oraz charakterystyka grup odbiorców prac badawczych Deficyty informacyjne przedsiębiorstw, do minimalizacji których powinny przyczyniać się działania Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą Analiza systemu pozyskiwania informacji od przedsiębiorców Deklaracje partycypacji w Regionalnym Systemie Zarządzania Zmianą Gospodarczą Podsumowanie Wnioski i rekomendacje Załączniki Wykaz tabel i wykresów Lista przeanalizowanych dokumentów w ramach desk research Lista dokumentów, publikacji i innych materiałów źródłowych wykorzystanych w badaniu Lista publikacji i raportów poświęconych gospodarce regionu Tematy badawcze w podziale na poszczególne strategiczne obszary zarządzania zmianą gospodarczą Opis metodyczny weryfikacji obszarów strategicznych zarządzania zmianą w województwie lubelskim Mechanizmy wsparcia poszczególnych obszarów strategicznych proponowane działania 174 2

7 Akronimy i skróty stosowane w tekście Skrót / Oznaczenie SIWZ UE Zamawiający Wykonawca Desk Research Data Entry GUS CATI FGI IDI PERT Technika WBS ESOMAR NUTS Metadane Fieldwork Artefakt Kontaminacja Reguły heurystyczne Responsywność Operat badania Statystyczna imputacja danych Strategiczne obszary ZZG Znaczenie Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia Unia Europejska Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie IBC GROUP Central Europe Holding S.A. Analiza danych zastanych Proces konstrukcji macierzy danych Główny Urząd Statystyczny (ang. Computer Assisted Telephone Interviews) Telefoniczne wywiady kwestionariuszowe ze wspomaganiem komputerowym (ang. Focus Group Interviews) Zogniskowane wywiady grupowe (ang. Individual In-Depth Interview) Indywidualny wywiad pogłębiony (ang. Program Evaluation and Review Technique) wraz z analizą ścieżki krytycznej realizacji projektu technika oceny kontroli przebiegu projektu (ang. Work Breakdown Structure) Struktura podziału prac projektowych European Society for Opinion and Marketing Research Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych Zbiór procedur metodologicznych będący konsekwencją procesu badawczego, nie stanowiący części danych poddawanych analizie merytorycznej a jedynie analizie metodologicznej Faza operacyjno-terenowa badania Zmienna powstała w wyniku błędnie przeprowadzonych badań doświadczalnych, wnosząca do nich coś, co realnie nie istnieje Pomieszanie w jednej relacji dwu lub więcej wydarzeń bądź wątków pochodzących z różnych źródeł Wyznaczające poznawczą logikę procesu badawczego elementy procedury badawczej Poziom jednostkowych zrealizowanych wywiadów zapewniający reprezentatywność próby badawczej Zamknięty zakresowo zbiór kwalifikowanych badawczo podmiotów umożliwiający zastosowanie schematu doboru próby Statystyczna metoda usunięcia braków danych dotyczących wartości nieznanych Strategiczne obszary zarządzania zmianą gospodarczą Akronimy i skróty stosowane w tekście 3

8 4 Akronimy i skróty stosowane w tekście

9 Streszczenie Metodologia badania Przedstawione analizy są rezultatem badania potrzeb informacyjnych w ramach projektu systemowego pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą jest projektem, realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VIII ( Regionalne kadry gospodarki ), Działanie 8.1 ( Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie ), Poddziałanie ( Przewidywanie zmiany gospodarczej ). Celem przeprowadzenia badania była konieczność zdiagnozowania potrzeb informacyjnych przedsiębiorstw oraz instytucji społeczno-gospodarczych w celu określenia zakresu i rodzaju badań w ramach tworzonego systemu zarządzania zmianą gospodarczą w województwie lubelskim. Na podstawie tak określonego celu sformułowano następujące zagadnienia badawcze: 1. Weryfikacja strategicznych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą (ZZG) w regionie, określonych w ramach badania pilotażowego Zidentyfikowanie tematów badawczych w zweryfikowanych uprzednio strategicznych obszarach ZZG oraz określenie sposobów ich realizacji. 3. Wyłonienie najważniejszych obszarów ZZG w regionie, w tym tematów badawczych, które w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem badań i analiz. 4. Wypracowanie najefektywniejszych sposobów komunikowania wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom. 5. Zidentyfikowanie najdotkliwszych braków informacyjnych dotyczących bezpośrednio przedsiębiorców, do minimalizacji których powinny przyczyniać się działania Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą. Zastosowana metodologia obejmowała zarówno analizę danych zastanych, jak i badania terenowe. Poniżej zestawiono zastosowane metody i techniki badawcze wraz ze wskazaniem kategorii respondentów: z Desk research (analiza dokumentów); z Benchmarking (porównanie procesów gospodarczych i praktyk stosowanych w wybranych celowo regionach europejskich w celu ustalenia determinant sukcesów gospodarczych i pożądanej ścieżki rozwoju województwa lubelskiego) do porównań posłużyły: województwo wielkopolskie, Południowe Morawy w Czechach oraz Dolna Bawaria w Niemczech; z Analiza ekonometryczna przy zastosowaniu oprogramowania GRETL; 2 Analiza aktualnej sytuacji, trendów rozwojowych i prognoza zmian społeczno-gospodarczych w województwie lubelskim. Katalog mechanizmów prorozwojowych koncepcja procesu zarządzania zmianą gospodarczą w regionie, Instytut Badań i Analiz Olsztyńskiej Szkoły Biznesu, Lublin 2009 r. Streszczenie 5

10 z Telefoniczne wywiady kwestionariuszowe typu CATI z przedsiębiorcami z terenu województwa lubelskiego, w tym z rolnikami zrzeszonymi w związkach producenckich (n=1100) oraz z inwestorami, którzy inwestują lub zamierzają inwestować na terenie województwa (n=402); z Indywidualne wywiady pogłębione (IDI) z przedstawicielami: przedsiębiorców, jednostek samorządu terytorialnego, instytucji otoczenia biznesu, jednostek naukowych, mediów gospodarczych (n=20); z Panele eksperckie eksperci z organizacji i zrzeszeń branżowych oraz eksperci z zakresu rozwoju regionalnego i badający gospodarkę województwa lubelskiego (3 grupy, ogółem 19 osób); z Zogniskowane wywiady grupowe (FGI) z przedstawicielami: kadry zarządzającej jednostek samorządu terytorialnego, instytucji otoczenia biznesu, jednostek naukowych, oraz mediów (4 mini grupy, ogółem 16 osób). Wyniki badania Obszary strategiczne Strategiczne obszary zarządzania zmianą gospodarczą, które podlegały weryfikacji i ocenie koncentrowały się wokół: 1. Zarządzania samorządowego i współpracy międzyregionalnej 2. Przedsiębiorczości i innowacyjnych technologii 3. Kultury, turystyki, środowiska i energii odnawialnej 4. Nowoczesnego rolnictwa i przetwórstwa rolno-spożywczego. Proces weryfikacji obszarów oparto na kryterium przestrzennym (nawiązującym do procesów i struktur przestrzennych) oraz sektorowym (opartym na konkurencyjnych specjalizacjach produkcyjnych lub usługowych). Efektem było wyłonienie miejskich biegunów wzrostu oraz wiejskich obszarów funkcjonalnych zgodnie z kryterium przestrzennym, oraz odpowiadających im obszarów zgodnych z kryterium sektorowym: 1. Miejskie bieguny wzrostu a. Nowoczesne usługi b. Innowacyjny przemysł 2. Wiejskie obszary funkcjonalne a. Żywność wysokiej jakości b. Odnawialne źródła energii c. Turystyka Dodatkowo wyodrębniono obszary strategiczne o charakterze horyzontalnym tj. dotyczące zarówno miast, jak i obszarów wiejskich: 1. Transport i łączność 2. Kapitał intelektualny 3. Powiązania kooperacyjne 4. Marketing terytorialny Analiza benchmarkingowa objęła trzy regiony dobrane celowo na podstawie podobieństwa struktury gospodarki, warunków klimatycznych i przyrodniczych. Najbardziej rozwiniętym z badanych regionów jest Dolna Bawaria w rozwoju tego regionu szczególną rolę grają klastry oraz branże progresywne (technologie teleinformatyczne, przemysł maszynowy, nowoczesne usługi). Sfera badawczo-rozwojowa jest tam silnie zinternacjonalizowana oraz wspierana poprzez nowoczesną infrastrukturę komunikacyjną. Region wykazuje także podobieństwo do 6 Streszczenie

11 województwa lubelskiego w zakresie specjalizacji rolno-spożywczej. Rekomendacją dla regionu lubelskiego jest szczególnie rozwój produkcji żywności ekologicznej oraz regionalnej. Podobne decyzje strategiczne podjęto w regionie Południowych Moraw, gdzie na szczególną uwagę zasługują tzw. bony na innowacje, będące instrumentem wspierania transferu wiedzy naukowej do sfery biznesu. W regionie położono duży nacisk na rozwój współpracy władz z instytucjami naukowymi z regionu. Południowe Morawy osiągnęły najwyższą dynamikę wzrostu gospodarczego spośród badanych obszarów towarzyszyły mu wysokie wartości wskaźników związanych z kapitałem intelektualnym oraz wiejskimi obszarami funkcjonalnymi. Województwo wielkopolskie skupia się na działaniach mających na celu wspieranie innowacyjności, komercjalizację badań naukowych oraz przyciąganie inwestorów. Godnym uwagi instrumentem jest konkurs Voucher wiedzy służący zachęceniu do wykorzystania badań naukowych w gospodarce. Warto podkreślić aktywność władz w przyciąganiu inwestorów do regionu, w tym m.in. przygotowanie szerokiej oferty atrakcyjnych terenów pod inwestycje oraz tworzenie parków inwestycyjnych. Pozostałe rekomendacje dla województwa lubelskiego sformułowane na podstawie analizy benchmarkingowej to: tworzenie efektu synergicznego pomiędzy produkcją żywności regionalnej, turystyką wiejską oraz stosowaniem odnawialnych źródeł energii; możliwie szerokie uspołecznienie zarządzania zmianą, w celu pobudzenia aktywności społeczeństwa lokalnego; tworzenie e-społeczeństwa i e-gospodarki (przełamywanie barier mentalnych w korzystaniu z łączności internetowej). Mechanizmy wsparcia obszarów strategicznych Kolejność wspierania poszczególnych obszarów można przedstawić jako pięć etapów interwencji: z Budowa intelektualnych podstaw rozwoju (kapitał intelektualny) z Tworzenie materialnych i społecznych sieci powiązań (powiązania kooperacyjne, transport) z Kształtowanie bazy rozwoju obszarów strategicznych (miejskie bieguny wzrostu, wiejskie obszary funkcjonalne) z Utrwalenie sieciowych struktur gospodarczych w obszarach strategicznych (powiązania kooperacyjne) z Ekspansja zewnętrzna (marketing terytorialny) Możliwości rozwoju każdego z obszarów są uzależnione od warunków politycznych, prawnych, ekonomicznych, społecznych i kulturowych. Do najważniejszych uwarunkowań należy zaliczyć: konsensus polityczny w regionie co do kierunków jego rozwoju, umożliwienie współpracy pomiędzy światem nauki i gospodarki, zwiększenie dostępu do kapitału na inwestycje przedsiębiorstw, rozwój świadomości społecznej korzyści z wykorzystywania środków pochodzących z UE. Ich szczegółowy opis wraz zależnościami synergicznymi pomiędzy nimi przedstawiono szczegółowo w rozdziale Tematy badawcze zidentyfikowane w poszczególnych obszarach strategicznych Na podstawie wskazań udzielonych przez ekspertów oraz respondentów zidentyfikowano ponad 60 tematów, które powinien objąć proces badawczy w ramach tworzonego systemu zarządzania zmianą gospodarczą. Najważniejsze kierunki proponowanych badań obejmują: z Badanie rynku analiza kierunków i możliwości rozwoju w ramach danego obszaru (perspektywy rozwoju, uwarunkowania) oraz analiza dotychczasowych działań w danym obszarze i ocena efektów tych działań (identyfikacja dobrych praktyk oraz trudności i barier); analiza trendów; segmenty rynku; z Badanie stanu popytu i podaży; z Badanie odbiorców (podmiotów rynkowych) segmentacja konsumentów; diagnoza potrzeb; stopień satysfakcji; czynniki kształtujące preferencje; postawy społeczne i opinie; z Badanie produktów i zasobów produkty i ich pozycjonowanie (np. produkty turystyczne); badania marki Streszczenie 7

12 (np. marki turystycznej regionu); określenie niezbędnych zasobów (zasoby ludzkie, infrastruktura, tereny pod inwestycje); analiza konkurencji; z Badanie dystrybucji kanały zbytu i ich lokalizacja; efektywność kanałów zbytu; z Badanie promocji public relations; efektywność reklamy; środki przekazu; działania promocyjne. Spośród zalecanych tematów badawczych wyłoniono dziewięć tematów kluczowych odnoszących się do określonych wcześniej obszarów strategicznych w treści raportu opisano je szczegółowo, wskazując zalecane metody badawcze, grupy docelowe, adresatów oraz termin realizacji. Badaniami o najwyższym priorytecie, które winny być podstawą do prowadzenia kolejnych i których realizację rekomenduje się na rok 2012 są: Analiza rynku i możliwości technicznych rozwoju nowoczesnych usług w województwie lubelskim oraz Innowacyjność i konkurencyjność przemysłu Lubelszczyzny na rynku krajowym i rynkach międzynarodowych. Sposoby komunikowania wyników prac badawczych Odpowiedzi udzielane przez respondentów w ramach badań ilościowych oraz jakościowych ujawniły stosunkowo niewielkie zainteresowanie podmiotów gospodarczych wykorzystaniem wyników badań w ramach prowadzonej działalności. Trzech na czterech ankietowanych przedsiębiorców i ponad połowa zewnętrznych inwestorów nie korzysta z takich opracowań. Na pytanie o chęć wykorzystania ich w przyszłości twierdząco odpowiedziało 56,4% przedsiębiorców z regionu i 65% inwestorów. Jako najczęściej wykorzystywane źródła informacji gospodarczej obydwie grupy wskazały internetowe serwisy branżowe oraz portale instytucji publicznych. Rolnicy poza Internetem jako cenioną formę komunikacji wskazywali targi i inne bezpośrednie jej formy. Respondenci z wszystkich przebadanych kategorii zgodnie wskazywali przedsiębiorców jako główną grupę odbiorców wyników badań. Podstawowa segmentacja w ramach tej grupy powinna opierać się na wielkości przedsiębiorstwa oraz miejscu prowadzenia działalności. W przypadku mikroprzedsiębiorstw z regionu niezbędne jest przede wszystkim promowanie idei korzystania z wyników prac badawczych, zachęcenie do brania udziału w badaniach i wskazywanie korzyści płynących z podejmowania decyzji w oparciu o takie opracowania. Większe przedsiębiorstwa oraz firmy spoza regionu częściej korzystają z wyników badań, a informacje do nich kierowane powinny akcentować przede wszystkim atrakcyjność inwestycyjną województwa. Za główne problemy w komunikowaniu wyników badań należy uznać: brak zainteresowania ze strony przedsiębiorców powiązany z brakiem identyfikacji własnych potrzeb; ograniczone możliwości czasowe odnoszące się zarówno do korzystania z raportów jak i udziału w badaniach; brak informacji zwrotnej skierowanej do uczestników badania; brak precyzyjnego określenia celu i korzyści płynących z danego badania. Wśród barier w komunikowaniu wyników prac badawczych wymieniano także hermetyczny język opracowań, jednak zdecydowana większość respondentów, którzy korzystali z raportów badawczych, oceniła je jako użyteczne, wiarygodne i zrozumiałe. Postulatem formułowanym przez wszystkie grupy respondentów było dostosowanie formy prezentacji wyników do ograniczeń czasowych odbiorców stąd rekomendowanie zwięzłego, pragmatycznego stylu opracowań. Dodatkową sugestią sformułowaną przez środowiska dziennikarskie było wykorzystywanie w dużym stopniu materiałów multimedialnych i atrakcyjnych wizualnie. Wygoda i szybkość dostępu do informacji wydaje się głównym kryterium stosowanym przez przedsiębiorców stąd popularność Internetu wśród preferowanych źródeł informacji. Z kolei bezpośrednie formy kontaktu, np. targi i wystawy, są wskazane do stosowania wobec odbiorców znających własne potrzeby, poszukujących precyzyjnych informacji i metod ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Istotną sugestią, która pojawiła się ze strony przedstawicieli instytucji otoczenia biznesu, jest docieranie do właścicieli firm, kierowników osób podejmując strategiczne decyzje w przedsiębiorstwie (np. przy pomocy bezpośrednich maili). Przy prezentowaniu wyników badań należy wykorzystywać metodę analizy przypadków oraz dobrych praktyk, aby w prosty i praktyczny sposób edukować przedsiębiorców w zakresie rozwiązań innowacyjnych i rozwojowych. Przyczyni się to do przełamania podstawowej bariery: niedostrzegania przez wielu przedsiębiorców zasadności uczestnictwa w badaniach i korzystania z ich efektów. Istotna jest także zmiana podejścia do prowadzenia procesu badawczego: konieczne jest szczegółowe informowanie przedsiębiorców o celach badań, terminach ich realizacji, formie publikacji wyników. Podmiotowe traktowanie uczestników badań może przyczynić się do zmiany postaw przedsiębiorców i ich chętniejszego udziału w badaniach. 8 Streszczenie

13 Braki informacyjne zdiagnozowane u przedsiębiorców Nie stwierdzono wyróżniających się grup tematycznych, które jasno definiowałyby potrzeby informacyjne przedsiębiorców. Najliczniejszą grupę wskazywaną średnio przez co szóstego badanego (17%) stanowią informacje dotyczące interpretacji przepisów prawnych i norm. W dalszej kolejności wymieniano informacje na temat dotacji i programów unijnych oraz możliwości finansowania działalności. Podstawowe braki informacyjne, które należy zniwelować, to nieumiejętność praktycznego wykorzystania wyników prac badawczych, powiązana z brakiem świadomości własnych potrzeb informacyjnych. Istnieje niebezpieczeństwo, iż częstą postawą wśród przedsiębiorców jest opieranie się w decyzjach gospodarczych na intuicji podstawową rolą projektowanego systemu powinna być więc efektywna promocja i wykazanie przez dobre praktyki utylitarności proponowanego wsparcia informacyjnego. Prawie połowa respondentów zadeklarowała chęć udziału w badaniach cyklicznych, wskazując interwał roczny lub kwartalny jako najdogodniejszy (odpowiednio 25% i 27%). Preferowaną formą udzielania informacji była ankieta internetowa tę odpowiedź wybrało 25% badanych, co potwierdziło słuszność założeń systemu informatycznego Regionalnego Systemu ZZG. Mimo niejednoznacznych wskazań dotyczących potrzeb informacyjnych przedsiębiorców i potencjalnej zawartości projektowanego systemu informacyjnego, zdecydowana większość z nich jest zainteresowana korzystaniem z niego. Streszczenie 9

14 10 Streszczenie

15 Summary Research methodology The following analyses are the result of the information needs study conducted under the systemic project entitled Regional System for Economic Change Management. Regional System for Economic Change Management is a project under the Operational Programme Human Capital, Priority VIII ( Regional human resources for the economy ), Measure 8.1 ( Developing a workforce and enterprises in the region ), Sub-measure ( Predicting economic change ). The objective of the study was to diagnose information needs of enterprises and socio-economic institutions in order to determine the scope and type of studies to be conducted under the new economic change management system in Lubelskie Voivodeship. Based on this objective the following research tasks were formulated: 1. To verify the region s strategic areas of economic change management (ECM) defined in the pilot study To identify research themes in the verified strategic ECM areas and to determine ways to achieve them. 3. To identify key ECM areas in the region, including research themes that should be prioritised for studies and analyses. 4. To develop the most effective ways to communicate study results to stakeholders. 5. To identify the most severe information gaps directly affecting entrepreneurs to be minimised by the Regional System for Economic Change Management. The methodology used included both the analysis of existing data and field studies; research methods and techniques used, including respondent categories, are listed below: z Desk research (document analysis) z Benchmarking (comparing economic processes and practices in selected European regions in order to establish economic success factors and the desired growth policy for Lubelskie Voivodeship) with the following regions: Wielkopolskie Voivodeship, Southern Moravia in the Czech Republic and Lower Bavaria in Germany. z Econometric analysis using GRETL software z Computer-assisted telephone interviews (CATI) with entrepreneurs from Lubelskie Voivodeship, including farmers-members of producers groups (n=402) and investors engaged, or planning to be engaged in the Voivodeship. z In-depth interviews (IDI) with representatives of: entrepreneurs, local authorities, business environment institutions, scientific units and economic media. (n=20) 2 Analiza aktualnej sytuacji, trendów rozwojowych i prognoza zmian społeczno-gospodarczych w województwie lubelskim. Katalog mechanizmów prorozwojowych koncepcja procesu zarządzania zmianą gospodarczą w regionie Instytut Badań i Analiz Olsztyńskiej Szkoły Biznesu, Lublin 2009 r. Summary 11

16 z Expert panels Experts from sector organisations and associations, regional development experts and experts studying the economy of Lubelskie Voivodeship (3 groups, 19 people in total) z Focus group interviews (FGI) with the management of: local authorities, business environment institutions, scientific units and media (4 mini-groups, 16 people in total) Research results Strategic areas Strategic areas of economic change management that were being verified and assessed focussed on: 1. Local governance and interregional cooperation 2. Entrepreneurship and innovative technology 3. Culture, tourism, environment and renewable energy 4. Modern agriculture and agri-food processing The verification process of the areas was based on the spatial criterion (regarding spatial processes and structures) the sectoral criterion (based on competing specialisations in production or services). The result was the identification of urban growth poles and rural functional areas, as per the spatial criterion, and corresponding sectoral criterion areas: 1. Urban growth poles a. Modern services b. Innovative industry 2. Rural functional areas a. High quality food b. Renewable energy sources c. Tourism Additionally, horizontal strategic areas were defined, i.e. concerning both urban and rural areas: 1. Transport and communication 2. Intellectual capital 3. Cooperation links 4. Territorial marketing Benchmarking analysis included three regions selected for their similarity in economic structure, climatic and natural conditions. Among the studied regions, Lower Bavaria is the most advanced one the region s key growth factors are clusters and progressive sectors (ICT technologies, machine industry and modern services). Research and development in Lower Bavaria is highly internationalised and supported by modern communication infrastructure. Another similarity between the region and Lubelskie Voivodship is the agricultural and food specialisation. A strong recommendation for Lubelski region is to develop organic and regional food production. Similar strategic decisions were taken in South Moravia with highly interesting so-called innovation coupons, an instrument to support scientific knowledge transfer to business. The region puts a particular emphasis on the development of cooperation between its authorities and its scientific institutions. Among the studied regions, Southern Moravia achieved the highest growth rate accompanied by high values for intellectual capital and rural functional areas. Wielkopolskie Voivodeship focuses on supporting innovation, commercialisation of scientific research and attracting investors. A noteworthy instrument is the Knowledge voucher, a competition intended to encourage the use of scientific research in business. One should also underline the authorities active role in attracting investors, including preparation of a wide selection of attractive investment sites and establishment of investment parks. 12 Summary

17 Other recommendations for Lubelskie Voivodeship formulated on the basis of the benchmarking analysis include: create synergy between regional food production, rural tourism and usage of renewable energy sources; share the ownership of change management as far as possible in order to mobilise the local society; establish e-society and e-economy (to break mental barriers that hinder internet usage). Supporting mechanisms for development of the strategic areas Supporting the strategic areas can be presented as five stages of intervention: z Intellectual basis of development (intellectual capital) z Constructing material and social connections (cooperation links, transport) z Forming the basis of development for the strategic areas (urban growth poles, rural functional areas) z Consolidation of the economic network structures in the strategic areas (cooperation links) z External expansion (territorial marketing) Development capabilities of every individual area depend on political, law, economical, social and cultural factors. The most important are: political consensus concerning the directions of region s development, cooperation between the world of science and economics, increased access to investment capital for the enterprises, increase of the social awareness about the benefits of using UE funds. These factors, as well as synergies between them, are described in detail in section Research themes identified in the strategic areas Based on experts and respondents answers over 60 themes were identified that should be included in the research agenda of the new economic change management system. Key fields of the proposed research include: z Market study analysis of development trends and opportunities for each area (development perspectives and conditions), analysis of measures taken so far, including an assessment of their effects (identification of good practices, difficulties and barriers); trend analysis; market segments; z Supply and demand study z Study of recipients (market operators) consumer segmentation; needs diagnosis; satisfaction level; preference factors; social attitudes and opinions; z Product and resource study products and positioning thereof (e.g. tourist products); brand studies (e.g. region s tourist brand); defining necessary resources (human resources, infrastructure, investment areas); competition analysis; z Distribution study sales channels and location thereof; effectiveness of sales channels; z Promotion study public relations; advertising effectiveness; mass media; promotional activities. Out of all recommended research themes, nine key themes corresponding to strategic areas established earlier were selected the report elaborates on them indicating recommended study methods, target groups, addressees and deadlines. Top-priority studies that should form the basis of further ones and that are recommended to be carried out in 2012 are: Analysis of the market and technical opportunities for the development of modern services in Lubelskie Voivodeship and Innovation and competitiveness of the Lubelski region s industry on national and international markets. Summary 13

18 Communicating research results Responses provided in course of quantitative and qualitative studies showed that there is relatively little interest among economic operators to use study results in their business. Three quarters of surveyed entrepreneurs and over a half of external investors do not use such documents. 56.4% of region s entrepreneurs and 65% of investors confirmed their willingness to use study results in the future. Both groups indicated sector websites and public authorities portals as the most frequently used economic information sources. All of the respondents, regardless of the group surveyed, pointed at entrepreneurs as the main recipients of research results. Basic segmentation within this group of recipients should be made according to size of the firm and place of business. In the case of micro-enterpreneurs from the region the most necessary actions are: promotion of the idea of using research results, encouragement to take part in the surveys and indication of the benefits of such participation. Larger businesses and firms based outside the Lubelskie Voivodeship are more likely to use research results information addressed to them should emphasize investment attractiveness of the region. Convenience and quick access to information are the main criteria for enterpreneurs Internet is the most preferred information source. The key problems in communicating study results are: lack of interest from entrepreneurs combined with their failure to identify their own needs; time constraints both in using reports and participating in studies; lack of feedback to participants of the study; lack of precisely defined aims and benefits of a study. Barriers to communicating study results were also said to include the hermetic language of papers, however a definite majority of respondents that were using study reports regarded them as useful, reliable and comprehensible. When presenting study results, one should take the case study approach and present good practices in order to educate entrepreneurs on innovative and development-enhancing solutions in a straightforward and practical way. Information deficiencies among enterpreneurs No special thematic groups were found that would clearly define entrepreneurs information needs. The most numerous group indicated on average by every sixth respondent (17%) included information needs about interpretation of laws and standards. Less frequently mentioned were information needs about grants, EU programmes and funding opportunities. Nearly a half of respondents declared their willingness to participate in regular studies and indicated a year or a quarter as the most convenient interval (25% and 27%, respectively). The preferred way to provide information was an internet questionnaire - 25% of respondents chose this answer. 14 Summary

19 Wprowadzenie Niniejszy dokument jest raportem końcowym przygotowanym na potrzeby badania potrzeb informacyjnych w ramach projektu systemowego pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą. Projekt obejmuje kompleksową realizację badań potrzeb informacyjnych w ramach projektu systemowego pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą za pomocą metod ilościowych i jakościowych. Projekt Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą jest projektem systemowym, realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie Przewidywanie zmiany gospodarczej. Rolą Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą jest pozyskiwanie oraz koordynacja badań i analiz gospodarczych, a także sprawne zarządzanie informacją gospodarczą w regionie. Raport końcowy prezentuje podsumowanie wyników prac przeprowadzonych na pierwszym etapie badań (analiza danych zastanych), jak i w oparciu o badania terenowe oraz przedstawia wnioski i rekomendacje wynikłe z przeprowadzonego procesu badawczego. Raport bazuje na technikach wyznaczonych dla I i II fazy pomiaru. Analiza statystyczna objęła między innymi zbiory Banku Danych Lokalnych (jest to największy w Polsce uporządkowany zbiór informacji o sytuacji społecznogospodarczej, demograficznej, społecznej oraz stanie środowiska, opisujący województwa, powiaty oraz gminy jako podmioty systemu organizacji społecznej i administracyjnej państwa, a także regiony i podregiony stanowiące elementy nomenklatury NTS). Dodatkowym pomiarem objęto zbiór bazy Badań Aktywności Ekonomicznej Ludności BAEL. Jest to realizowane co kwartał przez Główny Urząd Statystyczny badanie aktywności ekonomicznej ludności, polegające na ankietowaniu ogólnopolskiej próby gospodarstw domowych. W ramach analizy BAEL analizie poddano dane za rok W ramach metody desk research przeprowadzono analizę materiałów zindeksowanych w raporcie metodologicznym. Analiza benchmarkingowa objęła źródła umożliwiające realizację podejścia referencyjnego oraz ilościowego, dostarczającego wzorów porównawczych, pozwalających odróżnić normatywne i konkurencyjne poziomy osiągnięć zdefiniowanych regionów. Analizę ekonometryczną przeprowadzono w oparciu o zbiory danych wsadowych GUS do modelu HERMIN. Wielowymiarowość celów badania i wielość zagadnień postulowanych w projekcie determinowały zastosowanie hybrydowej metodologii badań społecznych, bazującej na integracji metod kwantyfikowalnych z treściowymi. Profil grup docelowych oraz zakres celów badania wymagały podejścia ilościowego, umożliwiającego przeprowadzenie analizy statystycznej oraz perspektywy jakościowej pozwalającej na pogłębienie danych i nasycenie merytoryczne wskaźników twardych. Dodatkową wartością hybrydyzacji metod jest efekt triangulacji metod i źródeł. W ramach prac nad realizacją projektu badawczego, na jego wstępie opracowano raport metodologiczny zawierający całokształt procedur DATA ENTRY, w tym preselekcji, kodowania i analizy danych statystycznych i danych treściowych. Dobór próby do badania typu IDI oraz FGI miał charakter celowy. Selekcja przypadków była oparta na ich ważności dla problematyki badawczej a nie na reprezentatywności ilościowej. Badanie ilościowe prowadzono wśród przedsiębiorców z obszaru województwa lubelskiego oraz wśród inwestorów zewnętrznych. Do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą zakwalifikowano firmy, których formalna instytucjonalizacja potwierdzona jest identyfikatorem REGON. Zmiennymi dyferencjującymi jednostki analityczne były zmienne ujęte w kryteriach doboru próby zawartych w raporcie metodologicznym, przede wszystkim dyslokacja terytorialna (powiaty/województwa) oraz wielkość podmiotów (podstawą takiej klasyfikacji była sumaryczna Wprowadzenie 15

20 liczba zatrudnionych pracowników jest to najmniej fluktuacyjny wskaźnik umożliwiający klasyfikację) i kategoria działalności w ramach sekcji PKD zagregowanych do poziomu branż. Dane bazowe do operatu, dotyczące powiatów, formy własności, wielkości podmiotu oraz branż zostały przygotowane na podstawie statystyk GUS i baz ENIRO. W ramach doboru próbki losowej zastosowano model losowania z prawdopodobieństwem proporcjonalnym do wielkości frakcji (PPS - Probability Proportional to Size). Zgodnie z regułami kontroli poprawności danych w zbiorze i jego spójności zawartymi w standardzie Archiwum Danych Społecznych ADS przeprowadzono procedurę walidacji zbioru. Dane jakościowe zostały transkrybowane do formatu.rtf, a następnie zostały skodowane zgodnie z kluczem logicznym. Na danych ilościowych przeprowadzono analizy statystyczne do poziomu częstości empirycznej wskazań i tablic kontyngencji wraz z testami. 16 Wprowadzenie

21 1. Opis metodologii badania 1.1 Cele badania Przyczynkiem dla przeprowadzenia niniejszego badania była konieczność zdiagnozowania potrzeb informacyjnych przedsiębiorstw oraz instytucji społeczno-gospodarczych w celu określenia zakresu i rodzaju badań w ramach tworzonego systemu zarządzania zmianą gospodarczą w województwie lubelskim. Uzyskane wyniki będą podstawą do przyjęcia strategii badawczej na najbliższe dwa lata realizacji projektu, a także pozwolą na wskazanie tematyki badań w innowacyjnych dziedzinach gospodarki. Badanie potrzeb informacyjnych pozwoli również na określenie najważniejszych deficytów informacyjnych na poziomie regionu w zakresie rozwoju gospodarczego. Identyfikacja najważniejszych luk informacyjnych w obszarze gospodarczym będzie z pewnością miała korzystny wpływ na proces planowania rozwoju regionalnego, w tym również na organizację prac związanych z aktualizacją Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego. Potrzeba realizacji tego typu badań jest tym większa, iż dotychczas podobnego badania w tak szerokim zakresie na Lubelszczyźnie nie przeprowadzano. Zakres przedmiotowy obejmuje następujące zagadnienia badawcze: 1. Weryfikację określonych czterech strategicznych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą w regionie: I. Zarządzanie samorządowe i współpraca międzyregionalna, II. Przedsiębiorczość i innowacyjne technologie, III. Kultura, turystyka, środowisko i energia odnawialna, IV. Nowoczesne rolnictwo i przetwórstwo rolno-spożywcze. 2. Zidentyfikowanie tematów badawczych w zweryfikowanych uprzednio strategicznych obszarach zarządzania zmianą gospodarczą oraz określenie sposobów ich realizacji. 3. Wyłonienie najważniejszych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą w regionie, w tym tematów badawczych, które w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem badań i analiz. 4. Wypracowanie najefektywniejszych sposobów komunikowania wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom (przedsiębiorcom, instytucjom otoczenia biznesu, samorządom, jednostkom naukowym oraz mediom). 5. Zidentyfikowanie najdotkliwszych braków informacyjnych dotyczących bezpośrednio przedsiębiorców, do minimalizacji których powinny przyczyniać się działania Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą. 1. Opis metodologii badania 17

22 1.2 Kryteria badawcze Badanie oparto na kryteriach badawczych trafności i użyteczności obejmujących następujące obszary badawcze: Schemat 1. Obszary badawcze i kryteria badawcze. 1. Weryfikacja określonych czterech strategicznych obszarów ZZG w regionie. Trafności 2. Zidentyfikowanie tematów badawczych w zweryfikowanych uprzednio strategicznych obszarach ZZG oraz określenie sposobów ich realizacji. Trafności 3. Wyłonienie najważniejszych obszarów ZZG w regionie, w tym tematów badawczych, które w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem badań i analiz. Trafności / Użyteczności 4. Wypracowanie najefektywniejszych sposobów komunikowania wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom. Użyteczności 5. Zidentyfikowanie najdotkliwszych braków informacyjnych dotyczących bezpośrednio przedsiębiorców, do minimalizacji których powinny przyczyniać się działania Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą. Użyteczności Źródło: opracowanie własne IBC GROUP 1.3 Główne obszary i pytania badawcze Poniżej przedstawiono poszczególne zakresy badania z pytaniami badawczymi. Dodatkowe pytania zostały uwzględnione w strukturze badania i wyróżnione w tabeli. Tabela 1. Wykaz pytań badawczych zdefiniowanych przez Zleceniodawcę. Obszar badawczy Pytania badawcze 1. Czy określone wcześniej strategiczne obszary zarządzania zmianą gospodarczą mogą być lokomotywami rozwoju województwa? Jeśli nie, czy istnieją inne obszary, które mogłyby pełnić taką rolę? 2. Czy wybrane obszary strategiczne zarządzania zmianą gospodarczą w regionie wpisują się w najbardziej aktualne trendy krajowe i unijne, wynikające z założeń polityki gospodarczej Unii Europejskiej, w szczególności dokumentu Europa 2020 i będą wpływały na realizację jej celów? 1. Weryfikacja określonych czterech strategicznych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą w regionie. 3. Jakie warunki (polityczne, prawne, ekonomiczne, społeczne i kulturowe) należy spełnić w regionie i poza nim, aby wybrane obszary można było rozwijać? 4. Czy inne regiony polskie i zagraniczne o wysokim poziomie rozwoju, ale o podobnej strukturze gospodarki, wybrały podobne obszary strategiczne? W jaki sposób rozwijały wybrane przez siebie obszary strategiczne? Jakie efekty powstały w tych regionach dzięki wsparciu tych obszarów strategicznych? Czy mogą one mieć zastosowanie w województwie lubelskim? 5. Jakie mechanizmy należy zastosować dla wsparcia wybranych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą (w tym wskazanie wariantowych scenariuszy postępowania zawierających uwarunkowania decyzji, decyzje i efekty ułożone w sposób logiczny i sekwencyjny)? Które obszary powinny być wspierane wcześniej, które później? Opis metodologii badania

23 6. Jakie są mechanizmy tworzenia wartości dodanej (efektu synergii) w poszczególnych obszarach (jaka jest logika powstawania takiej wartości dodanej)? Czy mechanizmy te można wspierać? Jeżeli tak, w jaki sposób? 1. Jakie tematy badawcze należy zgłębić w zweryfikowanych uprzednio strategicznych obszarach zarządzania zmianą gospodarczą? 2. Jakie cele badawcze powinny spełniać badania dotyczące wyłonionych tematów badawczych (dla każdego tematu oddzielnie)? 2. Zidentyfikowanie tematów badawczych w zweryfikowanych uprzednio strategicznych obszarach zarządzania zmianą gospodarczą oraz określenie sposobów ich realizacji 3. Wyłonienie najważniejszych obszarów zarządzania zmianą gospodarczą w regionie, w tym tematów badawczych, które w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem badań i analiz. 3. Jaki powinien być zakres podmiotowy, przedmiotowy i czasowy badań dotyczących wyłonionych tematów badawczych (dla każdego tematu oddzielnie)? 4. Jakie pytania badawcze powinny być postawione w przypadku każdego z tematów badawczych? 5. Jakie zależności przyczynowo skutkowe występują między wyznaczonymi tematami badawczymi? W jakiej kolejności należy prowadzić poszczególne badania dotyczące wyznaczonych tematów badawczych? 6. W jaki sposób należy prowadzić proces badawczy realizując poszczególne tematy badawcze? Jaką metodologię należy zastosować w poszczególnych tematach badawczych? Czy możliwe jest zastosowanie jednolitego podejścia we wszystkich tematach badawczych? 7. Czy na podstawie zidentyfikowanych tematów badawczych i pytań badawczych możliwa jest konstrukcja interakcyjnej (bazującej na systemie CADAS) sieci informacyjnej? 8. Jakie czynniki dyferencjują wyodrębnione obszary zarządzania pod kątem priorytetowych tematów badawczych, a jakie czynniki unifikują tematycznie owe obszary? 1. Jakie są w świetle wyników badań najbardziej efektywne sposoby komunikowania wyników prac badawczych różnym grupom podmiotów (przedsiębiorcom, instytucjom otoczenia biznesu, samorządom, jednostkom naukowym oraz mediom)? 2. Jakie grupy odbiorców należy wziąć pod uwagę komunikując wyniki prac badawczych w przypadku wybranych tematów badawczych? Jaka jest pożądana charakterystyka odbiorców? 4. Wypracowanie najefektywniejszych sposobów komunikowania wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom (przedsiębiorcom, instytucjom otoczenia biznesu, samorządom, jednostkom naukowym oraz mediom). 3. Jakie elementy promotion - mix będą najbardziej efektywne w przypadku wybranych tematów badawczych? Dlaczego? 4. Jakie kanały komunikacji wyników prac badawczych będą najbardziej efektywne w przypadku wybranych tematów badawczych? Dlaczego? 5. Jaki czas i częstotliwość komunikowania wyników prac badawczych należy wybrać w przypadku wybranych tematów badawczych? Dlaczego? 6. Jak należy formułować przekaz i jakiego języka używać w przypadku wybranych tematów badawczych? Dlaczego? 7. Jakie możemy zakładać wskaźniki znajomości spontanicznej i wspomaganej wśród potencjalnych odbiorców wyników prac badawczych? 8. Jakie możemy zidentyfikować potencjalne bariery i ryzyka w komunikowaniu wyników prac badawczych zainteresowanym podmiotom? 5. Zidentyfikowanie najdotkliwszych braków informacyjnych dotyczących bezpośrednio przedsiębiorców, do minimalizacji których powinny przyczyniać się działania Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą. 1. Jakie są braki informacyjne zgłaszane przez przedsiębiorców, które uniemożliwiają sprawne podejmowanie decyzji gospodarczych przez nich w ramach wybranych obszarów strategicznych? 2. Co powodują te braki informacyjne? 3. Z czego wynikają braki informacyjne? 4. Czy jest możliwość ich zlikwidowania? W jaki sposób? Jakimi metodami? Jakie kroki należy podjąć, aby to wykonać? 5. Jakie analizy i decyzje będzie można podejmować po zlikwidowaniu tych braków informacyjnych? 1. Opis metodologii badania 19

24 Źródło: opracowanie IBC GROUP w oparciu o SOPZ. 6. Jakie jest ryzyko niezlikwidowania tych braków informacyjnych (np. ryzyko braku współpracy z przedsiębiorcami, niechęci do wypełniania kolejnych ankiet itd.)? W jaki sposób je przezwyciężyć? 7. Jakie informacje byłyby na tyle interesujące dla różnych grup interesariuszy (w szczególności dla przedsiębiorców), aby zgodzili się oni przekazywać informacje o swojej organizacji, co najmniej kwartalnie? Jakie dane są skłonni przekazywać? Jaki czas są w stanie poświęcić na przekazywanie tych danych? 9. Czy instrumenty Regionalnego Systemu Zarządzania Zmianą Gospodarczą winny redundować system informacji decyzyjnej, czy też ogniskować się na redukcji deficytów informacyjnych? 1.4 Metody badawcze wykorzystane w badaniu Metodologia badania zakładała realizację celów badawczych na poziomie oszacowań statystycznych i interpretacji treściowych. Wyszczególnienie elementów składowych operacyjnej fazy badania wyznaczyło strukturę koncepcji metodologii badania i organizacji procesu badawczego. Poniżej zaprezentowano procedurę zastosowaną w niniejszym badaniu. Schemat 2. Koncepcja badania kolejność realizacji poszczególnych metod badawczych. Etap 1 Etap 2 Etap 3 Analiza zbiorów statystycznych Analiza ekonometryczna przy zastosowaniu GRETL Analiza desk research Analiza benchmarkingowa z Badania ilościowe CATI z Badania IDI z Mini FGI z Panele eksperckie z Mapping z Modelowanie PCA (danych uzyskanych w ramach CATI) Raport wstępny Raport końcowy Źródło: opracowanie własne IBC GROUP. Niniejszy raport zawiera analizę dostępnych danych statystycznych m.in. Bazę Danych Lokalnych (BDL) Głównego Urzędu Statystycznego, analizę desk research tzw. danych zastanych, w tym przegląd literatury krajowej i zagranicznej o charakterze naukowym, analizę benchmarkingową wybranych obszarów strategicznych oraz metodę analizy ekonometrycznej przy zastosowaniu GRETL, a także analizę danych gromadzonych za pomocą technik IDI, FGI, CATI, paneli eksperckich oraz mappingu Opis metodologii badania

Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą Raport końcowy z badania potrzeb informacyjnych projektu pt. Regionalny System Zarządzania Zmianą Gospodarczą Warszawa, marzec 2012 r. ISBN: 978-83-931515-4-7 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER

Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Samorządowa jednostka organizacyjna Lower Silesia Region CLIMATE-KIC PARTNER Institute for Territorial Development / Climate-Kic 1 PRZEMYSŁAW MALCZEWSKI LOWER SILESIA COORDINATOR OF REGIONAL ACTIVITY AFFILIATED

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości

Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości 2010 Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości STRESZCZENIE Zamawiający: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ul. Pańska 81/83

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu

Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) www.viaregiaplus.eu Space for your logo, a photograph etc. Action 3.3.1 (WBU) THE ANALYSIS CONCERNING THE DESIGNATION OF THE ROUTE THAT INTEGRATES THE SOUTH OF THE LOWER SILESIA PROVINCE TOGETHER WITH NORTH - SOUTHLINKS Analiza

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto 1. Temat badania 2. Tło Ewaluacja komponentu wolontariatu długoterminowego wdrażanego w latach 2012-2013 w ramach

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy

Brygida Beata Cupiał. Keywords: competitiveness, innovativeness, small and medium-sized enterprises, regional support policy Zarządzanie Publiczne, 2(18)/2012, s. 75-85 Kraków 2012 Published online September 10, 2012 doi: 10.4467/20843968ZP. 12.012.0536 Wsparcie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw w województwie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Etap 1: Analiza aktualnego i oczekiwanego stanu marki Analiza i diagnoza czynników strategicznych miasta Rzeszowa w oparciu o Strategię Marki Rzeszów na lata 2009

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r.

Panel ekspertów wprowadzenie do projektu. Łódź, listopad 2012 r. Przeprowadzenie badania sytuacji technologicznej Województwa Łódzkiego wraz z przygotowaniem 5 raportów tematycznych oraz opracowanie Regionalnej Strategii Innowacji dla Województwa Łódzkiego LORIS 2030

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Ocena ex ante projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, metodologia i wyniki ewaluacji Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 10modułów oceny ex ante 1. Ocena Strategii

Bardziej szczegółowo

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011

Implementation of the JEREMIE initiative in Poland. Prague, 8 November 2011 Implementation of the JEREMIE initiative in Poland Prague, 8 November 2011 Poland - main beneficiary of EU structural funds - 20% of allocation within cohesion policy (EUR 67 bln) Over EUR 10 bln of NSRF

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badao marketingowych

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badao marketingowych Badania Marketingowe Zajęcia 1 Wprowadzenie do badao marketingowych Definicje badao marketingowych Badanie marketingowe to systematyczne projektowanie, zbieranie, prezentowanie danych i wyników badao istotnie

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej projektu innowacyjnego testującego pt: 50+ doświadczenie Warszawa, 01 grudnia 2014 r Zamawiający: Agrotec Polska sp z oo, ul Dzika 19/23

Bardziej szczegółowo

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ

SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ SIŁA EKSPORTU POLSKIEJ BRANŻY KOSMETYCZNEJ THE POWER OF EXPORT IN POLISH COSMETICS INDUSTRY KATARZYNA OLĘDZKA Brand Manager Verona Products Professional AGENDA 1. Branża kosmetyczna w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA

CEL GŁÓWNY BADANIA CELE SZCZEGÓŁOWE BADANIA Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Analiza efektywności inicjatywy JEREMIE na terenie województwa wielkopolskiego wraz z oceną jej oddziaływania na sytuację gospodarczą regionu,

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: tak,

Czy zamówienie było przedmiotem ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych: tak, Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 345448-2012 z dnia 2012-09-13 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Rzeszów Wykonanie usługi polegająca na opracowaniu analizy pt. Podkarpackie dla inwestorów - analiza ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ:

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ: ANALIZA SYSTEMOWA ANALIZA SYSTEMOWA: zbiór metod i technik analitycznych, ocenowych i decyzyjnych, służących racjonalnemu rozwiązywaniu systemowych sytuacji decyzyjnych, badanie wspomagające działania

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

Opis planowanego sposobu realizacji badania

Opis planowanego sposobu realizacji badania (FOZ) jest instytucją otoczenia biznesu, która zajmuje się popularyzowaniem dobrych praktyk w biznesie, promuje dzielenie się wiedzą i doświadczeniem oraz wdraża innowacje w obszarze uczenia osób dorosłych

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA na przeprowadzenie badania ewaluacyjnego Ocena systemu monitorowania postępu rzeczowego wraz z oszacowaniem wartości docelowych wskaźników mierzonych na poziomie

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ. Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. 1. Informacje ogólne

Załącznik nr 1 do SIWZ. Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. 1. Informacje ogólne Część I. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Informacje ogólne Załącznik nr 1 do SIWZ Przeprowadzenie badania Analiza sytuacji osób niepełnosprawnych w województwie podlaskim na potrzeby realizacji

Bardziej szczegółowo

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych 2 Badania marketingowe a funkcje marketingu Analiza otoczenia Analiza klientów Planowanie produktów i usług Planowanie dystrybucji Planowanie

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Mój region w Europie Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na wykonanie badania pt. Ocena potencjału rynkowego marki Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Prezentacja raportu metodologicznego

Prezentacja raportu metodologicznego Ocena skuteczności i efektywności instytucji uczestniczących we wdraŝaniu priorytetów VIII i IX, w tym procesu komunikacji Prezentacja raportu metodologicznego Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania:

Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania: Współpraca Regionalnych Obserwatoriów Terytorialnych Województw Mazowieckiego i Łódzkiego w ramach badania: Kształtowanie powiązań funkcjonalnych obszarów metropolitalnych Łodzi i Warszawy Biuro Planowania

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym

Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Statystyka publiczna źródłem wiedzy w programowaniu krajowym i regionalnym Janusz Witkowski OPOLSKA KONFERENCJA MONITOROWANIA I EWALUACJI POLITYKI PUBLICZNEJ doświadczenia przeszłości

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

dr Aranka Ignasiak-Szulc EKSPERT ORSG

dr Aranka Ignasiak-Szulc EKSPERT ORSG dr Aranka Ignasiak-Szulc EKSPERT ORSG ZAŁOŻENIA I WYMOGI OPRACOWANIA STRATEGII DLA OBSZARU ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO POWIATU LIPNOWSKIEGO LIPNO, 30.03.2015 r. POZIOMY REALIZACJI POLITYKI ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). (Kompilacja dokonana przez Fundację Centrum Analiz Transportowych

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce HORIZON 2020 - THE FRAMEWORK PROGRAMME FOR RESEARCH AND INNOVATION (2014-2020) 2020) Challenge 5 Climate action, environment, resource efficiency and raw materials INFORMAL DRAFT 1 Copyright KPK PB UE

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

Prezentacja projektu:

Prezentacja projektu: Prezentacja projektu: Dopasowanie zasobów ludzkich do rozwoju turystyki trendy rozwojowe i zmiany na rynku pracy woj. łódzkiego Projektodawca: Advance Ewelina Podziomek Priorytet VIII Regionalne kadry

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Efekty gospodarcze i społeczne zakończonych projektów rozwojowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Raport końcowy z badania ewaluacyjnego Kontekst badania Cel projektów rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT

Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT Ewa Pancer-Cybulska, tukasz Olipra, Leszek Cybulski, Agata Suröwka TRANSPORT LOTNICZY A REGIONALNE RYNKI PRACY W POLSCE THE IMPACT OF AIR TRANSPORT ON REGIONAL LABOUR MARICETS IN POLAND jt^l Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW

Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Katedra Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu KIEROWNIK KATEDRY: DR HAB. JOANNA SZWACKA MOKRZYCKA PROF. SGGW Struktura Katedry Polityki Europejskiej, Finansów Publicznych i Marketingu

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ PLAN WŁĄCZENIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ Podstawowym założeniem, które przyjęto dla potrzeb opracowania Lokalnej Strategii Rozwoju dla obszaru PROWENT na lata 2014-2020 jest szerokie włączenie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

WYKLUCZENIE CYFROWE NA RYNKU PRACY. redakcja naukowa Elżbieta Kryńska i Łukasz Arendt

WYKLUCZENIE CYFROWE NA RYNKU PRACY. redakcja naukowa Elżbieta Kryńska i Łukasz Arendt WYKLUCZENIE CYFROWE NA RYNKU PRACY redakcja naukowa Elżbieta Kryńska i Łukasz Arendt Warszawa 2010 SPIS TREŚCI WYKAZ UŻYWANYCH SKRÓTÓW 9 V WPROWADZENIE - ZARYS PROBLEMATYKI BADAWCZEJ (Elżbieta Kryńska,

Bardziej szczegółowo

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki.

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: Instytut Rozwoju Przedsiębiorstw dr Marcin Nytko ul. Lubicz 26 lok. 10, 31-504 Kraków Autor raportu: dr Marcin

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

Przekazanie Państwu specjalistycznej wiedzy z zakresu zarządzania, marketingu, finansów, rozwoju zasobów ludzkich oraz współpracy międzynarodowej.

Przekazanie Państwu specjalistycznej wiedzy z zakresu zarządzania, marketingu, finansów, rozwoju zasobów ludzkich oraz współpracy międzynarodowej. Szanowni Państwo, Mamy zaszczyt zaprosić do wzięcia udziału w projekcie organizowanym na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości POWIĄZANIA KOOPERACYJNE POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW, skierowanym

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA

DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA Działanie 1.4 Wsparcie MŚP 6. Nazwa działania / poddziałania Dotacje bezpośrednie 7. Cel szczegółowy działania / poddziałania 8. Lista wskaźników rezultatu bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Niniejsze opracowanie stanowi uzupełnienie Raportu pt. W czym tkwi sekret liderów innowacji? - analiza benchmarkingowa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu przyjętego uchwałą nr 113/113/16 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 4 lutego 2016 roku

Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu przyjętego uchwałą nr 113/113/16 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 4 lutego 2016 roku Załącznik nr 4 do Regulaminu konkursu przyjętego uchwałą nr 113/113/16 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 4 lutego 2016 roku Wytyczne do Biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę

Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Fraunhofer Partner dla nauki i biznesu w rozwoju potencjału B+R i jego komercjalizacji przez Niemcy/Europę Wojciech Rośkiewicz Fraunhofer Leipzig & University of Leipzig Prof. UE Dr. Karol Kozak Fraunhofer

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo