Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera"

Transkrypt

1 Dr inż. Jan Skonieczny Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera Publikacja powstała w ramach projektu Kształtowanie postaw kreatywnych rynkowo w edukacji inżyniera, którego ideą było przekazanie wiedzy związanej z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej w formie firm technologicznych typu spin-off/out studentom Politechniki Wrocławskiej. Dynamiczne zmiany na współczesnym rynku wymuszają poszerzenie dotychczasowych kompetencji zawodowych inżyniera o nowe zagadnienia, takie jak: zakładanie firm, pozyskiwanie środków finansowych, generowanie pomysłów innowacyjnych i ich transfer do przemysłu. Umiejętności te powinny przyjmować formę wynalazków, patentów i inteligentnego (smart) zarządzania małą firmą. Winny też służyć opracowaniu skutecznych strategii innowacyjnych. Współczesny inżynier powinien być nie tylko wybitnym znawcą zagadnień technicznych, ale też innowatorem i przedsiębiorcą, śmiało podejmującym ryzyko związane z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej. Takie oczekiwania wymagają zmian w programach nauczania na kierunkach technicznych szkół wyższych; uzasadniają konieczność uruchomienia nowych przedmiotów w zakresie: zarządzania procesami innowacyjnymi, rozwijania przedsiębiorczości i kreatywności oraz zarządzania strategicznego. Równie ważnym aspektem jest potrzeba tworzenia w szkołach wyższych instytucji wspierających powstawanie innowacji, takich jak: inkubatory przedsiębiorczości, centra transferu technologii, parki naukowo-technologiczne. Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skoniecznego ISBN PUBLIKACJA BEZPŁATNA

2 Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skoniecznego

3 Kształtowanie zachowań innowacyjnych, przedsiębiorczych i twórczych w edukacji inżyniera Redakcja naukowa: dr inż. Jan Skonieczny Recenzja naukowa: prof. dr hab. inż. Zbigniew Malara prof. dr hab. Mieczysław Moszkowicz Koordynator projektu: dr inż. Wojciech Myszka Publikację przygotowano w ramach projektu Kształtowanie postaw kreatywnych rynkowo w edukacji inżyniera, realizowanego przez Wydział Mechaniczny Politechniki Wrocławskiej na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego i finansowanego z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.2 transfer wiedzy, Poddziałanie Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw, zgodnie z umową o dofinansowanie nr UDA POKL /09 z dnia r. Na okładce wykorzystano rysunek fraktala autorstwa prof. Marka Rybaczuka Redakcja wydania: mgr inż. Katarzyna Wilczyńska, mgr inż. Jacek Lewandowski Redakcja techniczna: mgr inż. Jacek Lewandowski, mgr inż. Tomasz Lewandowski Projekt okładki: mgr Katarzyna Nalepa Copyright 2011 Politechnika Wrocławska, Wrocław 2011 Wybrzeże Wyspiańskiego Wrocław ISBN Wydawnictwo Indygo Zahir Media ul. Kamienna 105/9, Wrocław tel./fax

4 Wstęp Niniejsza publikacja została przygotowana przez wykładowców i doktorantów biorą cych udział w projekcie Kształtowanie postaw kreatywnych rynkowo w edukacji inżyniera, realizowanym przez Wydział Mechaniczny Politechniki Wrocławskiej na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego. Projekt współfinansowała Unia Europejska w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego na lata Celem pro jektu było przekazanie studentom (uczestnikom projektu) wiedzy związanej z zakładaniem, organizacją oraz finansowaniem własnej działalności gospodar czej w formie firm technolo gicznych typu spin-off/ out. Działania te są istotne dla realiza cji Dolnośląskiej Strategii Inno wacji, w której rozwój przedsiębiorczości akademickiej (w tym przedsiębiorczości studenc kiej) stanowi istotną przesłankę dalszego rozwoju naszego wo jewództwa. Źródeł projektu kreatywny inżynier należy szukać w pracy z najzdolniejszymi i naj bardziej utalentowanymi studentami kierunków technicznych Politechniki Wrocławskiej, głównie w ramach Indywidualnego Programu Studiów, dzięki któremu studenci zdobyli naj świeższą wiedzę specjalistyczną. Od kilku lat zmiany na rynku wymuszają poszerzenie do tychczasowych kompetencji ściśle zawodowych o nowe zagadnienia, takie jak: zakłada nie własnej działalności gospodarczej, pozyskiwanie środków finansowych z różnych źró deł, ge nerowanie pomysłów innowacyjnych i ich transfer. Pomysły te powinny przyjmować postać wynalazków, patentów i inteligentnego (smart) zarządzania małą firmą. Winny też służyć formułowaniu skutecznych strategii innowacyjnych oraz promowaniu innowacyjnych działań. Wynika z tego, że współczesny inżynier powinien być nie tylko wybitnym znawcą zagadnień technicznych, ale też innowatorem i przedsiębiorcą, śmiało podejmującym ryzy ko związane z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej. Takie myślenie wymaga zmian w progra mach nauczania na kierunkach technicznych szkół wyższych i uzasad nia konieczność uru chomienia kursów w zakresie: zarządzania procesami innowacyjnymi, rozwijania przedsię biorczości, powoływania 1 Projekt był finansowany z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne kadry gospodar ki, Działanie 8.2 transfer wiedzy, Poddziałanie Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw, zgodnie z umową o dofinansowanie nr UDA POKL /09 z dnia r.

5 IV Jan Skonieczny do życia instytucji wspierających powstawanie innowacji, takich jak: inkubatory przedsiębiorczości, centra transferu technologii, parki na ukowo-technologiczne, firmy typu spin-off/out. Na Politechnice Wrocławskiej podjęto pierwsze kroki w tym kierunku. W roku akade mickim 2010/11 uruchomiono dla studentów kierunku Zarządzanie profil kształcenia Przedsiębiorczość i Innowacje. Sądzimy, że ta nowa i oryginalna oferta dydaktyczna, oparta na doświadczeniach wyniesionych z projektu kreatywny inżynier, będzie cieszyć się wśród studentów dużą popularnością na wszystkich kierunkach studiów naszej Alma Mater. W projekcie kreatywny inżynier wzięli udział studenci i doktoranci z wydzia łów: Mechanicznego, Informatyki i Zarządzania oraz Chemii. Natomiast wykładowcami byli pra cownicy naukowo-dydaktyczni Politechniki Wrocławskiej oraz specjaliści spoza uczelni, re prezentujący różnorodne dziedziny związane z prowadzeniem innowacyjnego przedsiębior stwa. Prowadzone zajęcia i dyskusje ze studentami uzmysłowiły brak na rynku literatury zbierającej w jednym miejscu najistotniejsze i najnowsze informacje związane z tworzeniem i prowadze niem małych przedsiębiorstw innowacyjnych (zwanych też czasami spółkami aka demickimi albo profesorskimi ). Prezentowana praca stanowi swoistą wartość dodaną pro jektu i może być wykorzystana jako literatura uzupełniająca na zajęciach dotyczących przed siębiorczości, innowacyjności, prowadzenia działalności gospodarczej. Poniżej zestawiono tytuły rozdziałów wraz z autorami: 1. dr inż. Jan Skonieczny, dr inż. Jerzy Składzień, mgr Przemysław Hałub Zjawisko powstawania innowacji metody oceny, 2. dr inż. Adam Świda Kreatywność w gospodarce, 3. mgr Dominika Mierzwa, mgr Joanna Zimmer W poszukiwaniu przewag konkurencyjnych małych i średnich przedsiębiorstw, 4. dr inż. Piotr Kubiński, dr inż. Jan Skonieczny Spin-off jako forma przedsiębiorczości akademickiej sprzyjająca podnoszeniu kompetencji kierowniczych, 5. dr inż. Lidia Żurawowicz Wykorzystanie informacji patentowej i narzędzi szacowania wartości patentów w procesach innowacyjnych, 6. dr inż. Wojciech Myszka Wywiad technologiczny program The VantagePoint, 7. mgr inż. Joanna Materzok TRIZ jako metoda kreowania pomysłów innowacyjnych, 8. mgr inż. Małgorzata Karczewska Pomiar i porównanie technologii w przedsiębiorstwie podstawy w kierunkowaniu jego innowacyjnej działalności, 9. dr inż. Alicja Balcerak Przedsiębiorczość i postawa przedsiębiorcza, 10. mgr Barbara Rudnicka Venture Capital jako instrument finansowania innowacji, 11. dr inż. Andrzej Saj Wzornictwo (design) wobec kreatywności i innowacji w gospodarce i edukacji,

6 Wstęp V 12. dr inż. Adam Dzidowski Design management zarządzanie procesami projektowymi i innowacyjnymi w pracy inżyniera, 13. dr Agnieszka Czerw Podmiotowe i organizacyjne uwarunkowania kreatywności pracowniczej, 14. dr inż. Janusz Kroik Odpowiedzialność kategoria strategiczna dla współczesnego przedsiębiorstwa. Pragniemy wszystkim autorom artykułów serdecznie podziękować za zaangażowanie w realizację projektu. Szczere podziękowania z naszej strony kierujemy pod adresem prof. Jerzego Kale ty za inspirację, wszechstronną pomoc i merytoryczny nadzór nad projektem, dr. inż. Wojciecha Myszki za efektywne zarządzanie projektem oraz mgr Danuty Bogus-Łyś za sprawną realiza cję zadań organizacyjnych, finansowych i administracyjnych w projekcie. Dziękujemy naszym ekspertom prof. Wacławowi Kasprzakowi i prof. Janowi Kochow i za merytoryczne wsparcie oraz wiceprezesowi mgr. Markowi Winkowskiemu za umoż liwienie studentom zapoznania się z ofertą badawczą Wrocławskiego Parku Technolo gicznego. Szczególne podziękowania należą się europosłance z Dolnego Śląska Pani Lidii Gering er de Oedenberg oraz jej współpracownikom z biura poselskiego za pomoc w zorganiz owaniu spotkania ze studentami i otwartej dyskusji o międzynarodowych aspek tach innowacyjności i przedsiębiorczości regionalnej w Parlamencie Europejskim w Stras burgu. Dziękujemy naszym kolegom z TU Cottbus, TU Hamburg, SRH Hochschule Berlin, TU Pots dam, TU Dresden, TU Ilmenau i Hochschule Karlsruhe za możliwość zapoznania się z ich do świadczeniami w kreowaniu innowacji i przedsiębiorczości akademickiej. Dziękujemy również kierownictwu i pracownikom administracyjnym Politechniki Wrocławskiej za wsparcie, bez którego realizacja zadań w projekcie i wydanie tej pu blikacji byłyby niemożliwe. Wrocław, 5 czerwca 2011 r. dr inż. Jan Skonieczny Redaktor

7

8 Spis treści 0 Wstęp... III Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub Zjawisko powstawania innowacji metody oceny... 1 Adam Świda Kreatywność w gospodarce Dominika Mierzwa, Joanna Zimmer W poszukiwaniu przewag konkurencyjnych małych i średnich przedsiębiorstw Piotr Kubiński, Jan Skonieczny Spin-off jako forma przedsiębiorczości akademickiej sprzyjająca podnoszeniu kompetencji kierowniczych Lidia Żurawowicz Wykorzystanie informacji patentowej i narzędzi szacowania wartości patentów w procesach innowacyjnych Wojciech Myszka Wywiad technologiczny program The VantagePoint Joanna Materzok TRIZ jako metoda kreowania pomysłów innowacyjnych Małgorzata Karczewska Pomiar i porównanie technologii w przedsiębiorstwie podstawy w kierunkowaniu jego innowacyjnej działalności

9 VIII 9 Spis treści Alicja Balcerak Przedsiębiorczość i postawa przedsiębiorcza Barbara Rudnicka Venture Capital jako instrument finansowania innowacji Andrzej Saj Wzornictwo (design) wobec kreatywności i innowacji w gospodarce i edukacji Adam Dzidowski Design management zarządzanie procesami projektowymi i innowacyjnymi w pracy inżyniera Agnieszka Czerw Podmiotowe i organizacyjne uwarunkowania kreatywności pracowniczej Janusz Kroik Odpowiedzialność kategoria strategiczna dla współczesnego przedsiębiorstwa

10 Jan Skonieczny * Jerzy Składzień * Przemysław Hałub ** 1 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny Wprowadzenie Tematyka związana z oceną pomysłów innowacyjnych jest problemem coraz częściej poruszanym nie tylko na szkoleniach, seminariach i zajęciach akademickich z zakresu transferu wiedzy i technologii, ale także przedmiotem badań praktyków, którzy w swojej codziennej pracy poszukują skutecznych metod dla określenia wartości dla innowacyjnych produktów i nowatorskich przedsięwzięć. Szczególną rolę w procesie kreowania proinnowacyjnych zachowań odgrywają: dynamiczny postęp technologiczny, a także będąca pod jego wpływem gospodarka zarówno globalna, jak i regionalna oraz lokalna. System naczyń połączonych, sprzęgający mechanizmy postępu technicznego, procesy komercjalizacji wyników badań naukowych, modele ich finansowania i wdrożenia, jest nieodzownym elementem rozwoju każdego rozwiniętego państwa, który swoje fundamenty opiera na budowaniu powiązań między nauką a biznesem, stymulując tym samym transfer wiedzy i międzysektorową wymianę know-how. Nie ulega wątpliwości, że także w Polsce system rozwoju gospodarczego opierający się w znacznej mierze na funduszach unijnych wytycza drogę w kierunku działań mających na celu realizację zadań w obszarach związanych z budowaniem gospodarki opartej na wiedzy, w której kapitał intelektualny stanowi jego nadrzędny element, a co za tym idzie rozwój innowacji, zarówno tych, które są już wdrażane, a także tych, które dopiero rodzą się w naukowych laboratoriach i uniwersyteckich pracowniach. Pojęcie innowacji Punktem wyjścia w dyskusji dotyczącej metod oceny projektów innowacyjnych jest umiejętność zdefiniowania samego pojęcia innowacja, które obecnie jest uży- * Politechnika Wrocławska ** Wrocławskie Centrum Badań EIT+

11 2 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub wane w bardzo szerokim kontekście i wpisuje się niemalże we wszystkie obszary działań o charakterze rynkowym, także tych na płaszczyźnie naukowej; nadzwyczaj często mówi się o innowacyjnym podejściu do tematu, innowacyjnej perspektywie, a nawet innowacyjnych poglądach. Kluczem do prawidłowego formułowania znaczenia dla słowa innowacja powinna być próba jego zdefiniowania, gdyż pojęcie innowacji jest niejednoznaczne. Słowo innovatio pochodzi z języka łacińskiego i oznacza odnowienie. Pojęcie innowacji do zarządzania organizacjami wprowadził na początku XX wieku J.A. Schumpeter. Według niego przez innowację należy rozumieć [8, s. 65]: wprowadzenie do produkcji wyrobów nowych lub też doskonalenie dotychczas istniejących, wprowadzenie nowej lub udoskonalenie metody produkcji, otwarcie nowego rynku, zastosowanie nowego sposobu sprzedaży lub zakupów, zastosowanie nowych surowców lub półfabrykatów, wprowadzenie nowej organizacji produkcji. Tak rozumiana innowacja obejmuje transformację nowej idei lub wynalazku o charakterze technologicznym w produkt lub proces. Stąd wynika klasyczny podział innowacji na produktową i procesową (technologiczną). Praktyczną definicję innowacji zaprezentowano w podręczniku OECD Oslo Manual [11, s. 65]. Innowacja występuje wtedy, gdy nowy lub ulepszony produkt zostaje wprowadzony na rynek; nowy lub ulepszony proces jest zastosowany w produkcji, przy czym ten produkt i proces posiadają cechy nowości z punktu widzenia wdrażającej je organizacji. Innowacja (techniczna) oznacza zatem obiektywne udoskonalenie właściwości produktu lub procesu, lub systemu dostaw w stosunku do istniejących na rynku produktów i procesów. W dyskusji dotyczącej innowacji, sponsorowanej przez U.S. Comerce Department, która odbyła się w 2007 r. przyjęto, że innowacja to: projekt, wynalazek, wprowadzenie nowych lub alternatywnych produktów, usług, procesów, systemów, struktur organizacyjnych lub modeli biznesu, w celu wykreowania nowych wartości dla klientów oraz korzyści finansowych dla przedsiębiorstwa [16]. Z definicji tej wynika, że pojęcie innowacji jest współcześnie bardzo pojemne. Stąd też podjęto próbę kategoryzacji innowacji w celu określenia ich obszarów oddziaływania, zastosowań i przypisania zmian, które z natury rzeczy powinny być nieodzownym elementem każdej innowacji. W tabeli 1 pokazano różne rodzaje innowacji w zależności od przyjętych kryteriów.

12 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 3 Tabela 1. Rodzaje innowacji Kryteria klasyfikacji Zakres oddziaływania Czynniki kreowania innowacji Cel wdrażania innowacji Oryginalność innowacji Skala zmian w organizacji wywołana innowacją Rynek Cykl innowacyjny Źródło: Opracowanie własne. Rodzaje innowacji innowacja produktowa innowacja procesowa innowacja organizacyjna innowacja marketingowa innowacja społeczna własne zaplecze badawczo-rozwojowe kreatywność pracowników zakup licencji innowacja zorientowania na obniżanie kosztów produkcji innowacja zorientowana na poprawę jakości produkcji innowacja zorientowania na skrócenie czasu realizacji zadania produkcyjnego innowacja pionierska imitacja (adaptacja) innowacja fundamentalna (radykalna) innowacja przyrostowa (usprawniająca) innowacja na nowy rynek innowacja na stary rynek pomysł innowacyjny projekt innowacyjny Ze względu na zakres oddziaływania, innowację dzieli się na: produktową, procesową, organizacyjną, marketingową i społeczną. Innowacja produktowa obejmuje wszelkiego rodzaju zmiany polegające na udoskonaleniu produktu już wytworzonego przez przedsiębiorstwo. Polega na ulepszeniu parametrów technicznych wyrobu, komponentów i materiałów, funkcjonalności, rozszerzenia struktury asortymentowej o nowy produkt, którego cechy technologiczne lub przeznaczenie różnią się od uprzednio produkowanych. Innowacja produktowa jest związana z nową technologią, która opiera się na połączeniu istniejących technologii w nowych zastosowaniach lub też na wykorzystaniu nowej wiedzy. Innowacja procesowa (technologiczna) odnosi się do zmiany w stosowanych przez przedsiębiorstwo metodach wytwarzania. Metody te polegają na dokonywaniu zmian w urządzeniach lub w organizacji procesów produkcyjnych. Mogą też stanowić połączenie obu wyróżnionych zmian. Zmiany w metodach wytwarzania są wymuszone przez zastosowanie nowej wiedzy. Celem tych metod może być zwiększenie efektywności produkcji lub dostarczenie istniejących produktów w krótszym czasie.

13 4 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub Innowacja organizacyjna polega na wprowadzeniu nowej metody organizacji biznesu, w przedsiębiorstwie lub w relacjach przedsiębiorstwo otoczenie (outsourcing). Innowacją organizacyjną jest pierwsze wprowadzenie technik zintegrowanego zarządzania lub kontroli w przedsiębiorstwie. Innowacja marketingowa polega na wprowadzeniu nowych metod marketingowych w przedsiębiorstwie. Metody te mogą powodować zmiany w projektowaniu produktu, jego opakowania, promocji czy orientacji cenowej. Innowację marketingową odnosi się również do wprowadzenia systemu informacyjnego, lojalnościowego dla klienta lub opracowania nowego znaku towarowego dla produktu. Innowacja społeczna polega na wprowadzaniu przez przedsiębiorstwo innowacji w sektorze publicznym. Przedsiębiorstwa zaczynają postrzegać potrzeby społeczne jako możliwości rozwijania idei demonstrowania nowych technologii, szukania i znajdowania nowych rynków, a także pokonywania problemów społecznych. Angażując się w działania społeczne, przedsiębiorstwa mogą za pomocą własnych zasobów wdrażać rozwiązania znane do tej pory w biznesie. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa nie jest to działalność charytatywna, tylko nowy sposób inwestowania w B+R. Wdrażanie innowacji społecznej nie jest łatwe. Jest bardziej złożone niż wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwie, ponieważ instytucje publiczne nie kierują się zyskiem jako głównym kryterium podejmowania decyzji o wprowadzaniu innowacji. Do czynników sukcesu wdrożenia innowacji społecznej zaliczono [18, s. 170]: zbieżność celów biznesowych i potrzeb społecznych, silnych partnerów biznesowych i społecznych zaangażowanych w ideę trwałych zmian, wielkość i rodzaj inwestycji wdrażanych przez partnerów biznesowych i społecznych, bliskie relacje pomiędzy partnerami wdrażającymi innowację, powiązania z innymi podmiotami na rynku i konsekwentne podtrzymywanie i pomnażanie rezultatów. Wprowadzeniu innowacji społecznej sprzyja rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego. Ze względu na czynniki innowacji wyróżnia się: innowację będącą wynikiem własnych prac badawczo-rozwojowych, innowację będącą wynikiem kreatywności pracowników, innowację wdrożoną w oparciu o zakup licencji. Innowacja będąca wynikiem własnych prac badawczo-rozwojowych powstaje w oparciu o rozwój zaplecza badawczo-rozwojowego przedsiębiorstwa. Do zaplecza B+R zalicza się laboratoria, zakłady i ośrodki badawczo-rozwojowe, biura konstrukcyjne i konstrukcyjno-technologiczne, zakłady rozwoju techniki, biura studiów i projektów, centra naukowo-techniczne. Innowacja będąca wynikiem kreatywności pracowników powstaje pod wpływem wiedzy i umiejętności pracowników. Pracownicy są najważniejszym zasobem przedsiębiorstwa, ponieważ są źródłem nowych pomysłów. Stąd też wynika konieczność zatrudniania i wychowywania tzw. pracowników wiedzy w przedsiębiorstwie. Do grupy kreatorów innowacji w przedsiębiorstwie zalicza się projektantów, wynalazców, konstruktorów, technologów, laborantów, itd. Pracownicy ci nie tylko powinni posiadać wiedzę o najnowszych technologiach, ale również umieć

14 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 5 pracować w zespołach z różnymi ludźmi. Umiejętności komunikacyjne wydają się być tu jak najbardziej pożądane. Innowacja wdrożona w oparciu o zakup technologii jest szczególnie ważna w tych przedsiębiorstwach, które nie posiadają odpowiedniego zaplecza badawczo-rozwojowego oraz pracowników kreatywnych, którzy mogą samodzielne kreować innowacje. Wdrożenie innowacji obcej, sprawdzonej w innych przedsiębiorstwach, może przyczynić się do rozwoju przedsiębiorstwa. Warunkiem sprzyjającym zakupowi nowej technologii oraz jej wdrożeniu może sprzyjać istnienie kultury innowacyjnej, otwartej na nowe pomysły. Innowacja może wpływać na obniżenie kosztów produkcji, poprawę jakości produkcji lub skrócenie czasu produkcji. Zmianom tym sprzyjać mogą zarówno innowacje produktowe, procesowe, jak i organizacyjne. Innowacja może być pionierska lub imitacyjna (naśladowcza). Innowacja pionierska jest wprowadzona przez przedsiębiorstwo, które jest liderem na rynku, zaś innowacja imitacyjna przyjmuje charakter naśladowczy wobec innowacji pionierskiej. Innowacja może wywoływać zmiany fundamentalne (rewolucyjne) lub usprawniające (ewolucyjne). Zmiany fundamentalne (radykalne) dotyczą wprowadzenia nowego asortymentu lub nowej struktury organizacyjnej (np. w wyniku reengineeringu). Zmiany usprawniające mają na celu poprawę dotychczasowych produktów, procesów i organizacji (np. kaizen). Innowacja może kreować powstanie nowego rynku lub umacniać aktywność przedsiębiorstwa na starym rynku. Innowacja pierwszego rodzaju umożliwia rozszerzenie zakresu działalności przedsiębiorstwa przez wejście na nowe rynki. Innowacja drugiego rodzaju umożliwia zwiększenie udziału w rynku. Ze względu na cykl innowacyjny wyróżnia się pomysł i projekt innowacyjny. Cały cykl innowacyjny obejmuje pięć faz: zbadanie potrzeby, pojawienie się pomysłu, opracowanie projektu, podjęcie decyzji o realizacji projektu i wdrożenie [12, s. 53]. Pomysł i projekt innowacyjny są integralnymi i następującymi po sobie etapami tego samego procesu. Pomysł innowacyjny definiuje się jako działalność twórczą, mającą na celu praktyczne wykorzystanie twórczej idei poprzez dostrzeżenie okazji, możliwości zaspokojenia potrzeby rynkowej czy konieczność rozwiązania problemu. Projekt innowacyjny definiuje się jako działalność twórczą, mającą na celu praktyczne wykorzystanie twórczego pomysłu. Narzędziem rozróżniającym pomysł i projekt innowacyjny jest tzw. tuba rozwojowa innowacji [2, s ]. Jej graficzny kształt pokazano na rysunku 1.

15 6 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub badania rozwój gotowy produkt badania rozwój gotowy produkt badania rozwój gotowy produkt Rys. 1. Tuba rozwojowa innowacji s. Rys. 1. Tuba 1. Tuba rozwojowa rozwojowa innowacji innowacji Źródło: [2, s. 63]. ódło: Źródło: Rys. [2, 1. s. Tuba [2, 63]. s. 63]. rozwojowa innowacji Źródło: [2, s. 63]. Proces innowacyjny rozpoczyna się od generowania dużej liczby pomysłów, które w wyniku procesu etapowej selekcji (oceny), dokonywanej na podstawie systematycznie innowacyjny innowacyjny Proces Proces prowadzonych rozpoczyna rozpoczyna badań się się od rynku, od generowania generowania oceny konkurencji dużej dużej liczby i analizy liczby pomysłów, technicznopomysłów, które które w w wyniku Proces procesu -ekonomicznej, innowacyjny etapowej są przetwarzane rozpoczyna selekcji (oceny), w się pomysły od generowania dokonywanej innowacyjne dużej lub na w podstawie liczby skrajnym pomysłów, przypadku tylko jeden pomysł. Zastosowanie tuby jest procesem bardzo naturalnym, po- prowadzonych wyniku procesu nieważ badań badań selekcja etapowej rynku, rynku, pomysłów oceny selekcji oceny i innowacyjnych konkurencji (oceny), konkurencji dokonywanej irozwiązań analizy i analizy jest techniczno-ekonomicznej, na tutaj podstawie poddana rygorom systematycznie są są yniku procesu etapowej selekcji (oceny), dokonywanej na podstawie systematycznie systematycznie które w przetwarzane prowadzonych zewnętrznym w badań pomysły (rynek) rynku, innowacyjne i wewnętrznym oceny konkurencji lub (jakość) w skrajnym pomysłu i analizy przypadku konfrontacja techniczno-ekonomicznej, tylko tych dwóch jeden pomysł. są elementów w pomysły jest innowacyjne nieodzownym punktem lub w skrajnym w procesie przypadku oceny innowacji tylko i to jeden właśnie pomysł. Zastosowanie przetwarzane ona tuby stanowi w tuby pomysły jest o jest jej procesem końcowej innowacyjne procesem wartości. bardzo bardzo lub Podobnie wnaturalnym, skrajnym jak w ponieważ przypadku ponieważ wszystkich selekcja selekcja tylko pomysłów innych jeden pomysłów pomysł. i i produktów, niezależnie od miejsca i czasu, to właśnie rynek jest wyznacznikiem nowacyjnych innowacyjnych Zastosowanie tuby rozwiązań jest jest procesem tutaj poddana bardzo rygorom naturalnym, zewnętrznym ponieważ (rynek) selekcja i wewnętrznym pomysłów i i zarazem rozwiązań weryfikatorem, jest tutaj poddana dyktującym rygorom ściśle określone zewnętrznym warunki, (rynek) przy których i wewnętrznym in- (jakość) innowacyjnych pomysłu pomysłu nowacyjny rozwiązań konfrontacja pomysł konfrontacja jest lub projekt tutaj tych tych poddana dwóch może dwóch być rygorom elementów wdrożony. elementów zewnętrznym Zastosowanie jest jest nieodzownym nieodzownym (rynek) tuby ma i punktem wewnętrznym tutaj punktem w w szczególne znaczenie widać to doskonale na pierwszym etapie, gdzie tuba po- procesie (jakość) oceny oceny pomysłu przez innowacji innowacji swoje szerokie konfrontacja i to i właśnie to ramiona, właśnie tych ona ona obejmujące stanowi dwóch stanowi o elementów liczne jej o jej końcowej projekty końcowej jest i wartości. pomysły, nieodzownym wartości. Podobnie umożliwia Podobnie punktem jak jak w w przypadku procesie wszystkich oceny pewną wszystkich innowacji elastyczność, innych innych i produktów, to dzięki produktów, właśnie której niezależnie ona pomysły niezależnie stanowi i idee od o od miejsca jej akceptowalne miejsca końcowej i czasu, i czasu, wartości. rynkowo właśnie właśnie osiągają Podobnie rynek rynek jest jak jest w kolejne etapy i przechodzą do kolejnych faz, aż do ostatecznej decyzji o rozwoju wyznacznikiem przypadku konkretnego wszystkich i zarazem i zarazem projektu innych weryfikatorem, weryfikatorem, produktów, inwestycyjnego. dyktującym niezależnie dyktującym ściśle od ściśle miejsca określone określone i czasu, warunki, warunki, to właśnie przy przy których rynek których jest nowacyjny innowacyjny wyznacznikiem pomysł pomysł i zarazem lub lub projekt weryfikatorem, projekt może może być dyktującym być wdrożony. wdrożony. ściśle Zastosowanie Zastosowanie określone warunki, tuby tuby przy ma ma tutaj których tutaj szczególne innowacyjny znaczenie Innowacyjne znaczenie pomysł widać modele lub widać projekt to działalności doskonale to doskonale może organizacji być na pierwszym pierwszym wdrożony. etapie, etapie, Zastosowanie gdzie gdzie tuba tuba poprzez tuby poprzez ma swoje swoje tutaj szerokie szczególne ramiona, ramiona, znaczenie obejmujące obejmujące widać liczne to liczne doskonale projekty projekty na i pomysły, pierwszym i pomysły, umożliwia etapie, umożliwia gdzie pewną pewną tuba elastyczność, poprzez elastyczność, swoje Model innowacji technologicznej to proces działań podjętych w organizacji. Proces szerokie ramiona, ten obejmuje obejmujące zadania przypisane liczne projekty określonym i pomysły, wykonawcom, umożliwia takie jak pewną [15, s. 12]: elastyczność, analiza rynku, na którą składa się zarówno ocena bieżących, jak i przyszłych potrzeb odbiorcy oraz analiza konkurencji istniejącej i potencjalnej, ocena stanu wiedzy technicznej i organizacyjnej w dziedzinie, w której organizacja działa lub zamierza działać. Ustalenie potencjalnych źródeł innowacji, zdefiniowanie przedmiotu działań innowacyjnych,

16 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 7 stworzenie zespołu realizującego zadanie projektowe, opracowanie wstępnej koncepcji realizacji projektu w oparciu o analizy rynkowe, decyzja o podjęciu wdrożenia projektu, opracowanie projektu technicznego, ocena techniczna i ekonomiczna projektu, przystąpienie do realizacji projektu, zakończenie realizacji projektu, ocena wyników wdrożenia projektu. Jest to proces uporządkowany, który prowadzi od pomysłu, poprzez projekt, aż do wprowadzenia produktu (technologii lub usługi) na rynek. W literaturze przedmiotu opisano wiele modeli, które można zakwalifikować do jednej z pięciu generacji (zob. tabela 3). W latach dominowała koncepcja liniowego modelu innowacji. Jej cechą charakterystyczną jest to, że jest to proces, który rozpoczyna się odkryciem naukowym, następnie przechodzi w fazę rozwoju i kończy się powstaniem produktu (pomysłu) innowacyjnego (tzw. proces pchania ). Do odkrycia naukowego potrzebna jest baza badawczo-rozwojowa. Stąd też rozwój innowacji był postrzegany głównie przez pryzmat rozwoju zaplecza naukowo-badawczego, które przyczynia się do powstawania wynalazków i odkryć naukowych, a ich podaż determinuje dalszy rozwój. Tabela 3. Innowacyjne modele działalności organizacji według R. Rothwella GENERACJA pierwsza/druga trzecia czwarta piąta Źródło: [12, s. 56]. PODSTAWOWE CECHY Prosty model liniowy (popytowy i podażowy) Model dotyczący interakcji różnych elementów oraz sprzężeń zwrotnych informacji Model równoległy, integracja wewnątrz firmy oraz współpraca z dostawcami i odbiorcami (powiązania i alianse) System zintegrowany, oparty na sieciowych powiązaniach; elastyczny, oparty na systemie odpowiedzi powiązanej z konsumentem; innowacja ciągła Alternatywnym wobec procesu pchania przez rozwój nauki jest model działalności organizacji zwany ciągnionym. Model ten, aczkolwiek liniowy, charakteryzuje się tym, że przyczyną rozwoju produktów (pomysłów) innowacyjnych jest rynek. Model ciągniony pojawił się w również w latach 60. ubiegłego wieku i był odpowiedzią na wzrost konkurencyjności i konieczność badania potrzeb uczestników gry rynkowej. Główną determinantą rozwoju innowacji jest w tym modelu popyt na innowację.

17 8 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub Modele te, jako zbyt ogólne, zostały zastąpione w latach 80. ubiegłego wieku przez innowacyjny model działalności organizacji zwanym interakcyjnym. Modele interakcyjne podkreślają złożoność procesu innowacji oraz konieczność częstego powrotu do etatów wcześniejszych, w których powstają zarysy idei i pomysłów. Stąd też modele te charakteryzują się licznymi sprzężeniami zwrotnymi pomiędzy etapami powstawania innowacji. W ramach tej klasyfikacji na uwagę zasługują dwa modele: związanego łańcucha (Kline a i Rosenberga) i sprzężeniowy (Rothwella i Zegvelda). W pierwszym modelu działalność innowacyjna jest wynikiem interakcji pomiędzy zapotrzebowaniem oraz szansami stwarzanymi przez rynek a bazą naukowo-badawczą oraz możliwościami organizacji. Najważniejszym czynnikiem, który wpływa na powstanie pomysłów innowacyjnych jest wiedza będąca w posiadaniu pracowników. W drugim modelu działalności odwzorowano powiązania wewnątrz organizacji i na zewnątrz pomiędzy organizacją a jej otoczeniem. W modelu tym nacisk kładzie się na projektowanie inżynierskie, sprzężenia zwrotne pomiędzy rynkowymi a technologicznymi fazami innowacji, powiązania pomiędzy obszarem B+R, produkcją i marketingiem w organizacji oraz pomiędzy organizacją a jej klientami w środowisku. Źródeł obu modeli działalności innowacyjnej należy szukać w powiązaniach (sprzężeniach zwrotnych) pomiędzy nauką, badaniami i technologią. Kolejne modele działalności organizacji powstały na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. Do ich pojawienia się przyczynił się rozwój informatyki oraz metod zarządzania organizacjami. W modelach tych proces innowacji postrzega się jako sieć wzajemnych powiązań pomiędzy zewnętrznymi uczestnikami procesu. Model sieciowy podkreśla znaczenie szybkości i efektywności prowadzania innowacji. Zatem czas i efektywność stają się głównymi czynnikami w konkurencyjnej rywalizacji na rynkach, przede wszystkim globalnych. Piąty, tj. zintegrowany innowacyjny model działalności organizacji (zaproponowany przez Rothwella), łączy w sobie podejście sieciowe z zarządzaniem zmianami. Model ten opiera się na integracji nowoczesnych technologii i biotechnologii z osiągnięciami elektroniki i informatyki, z sukcesami w zakresie metod zarządzania innowacją i wiedzą, z rdzennymi kompetencjami oraz odchudzaniem organizacji. Stąd też istnieje konieczność opracowywania polityki innowacyjnej organizacji, uwzględniającej środowisko: ekonomiczne, technologiczne, społeczne i międzynarodowe. Model ten obejmuje różne poziomy innowacji, począwszy od organizacji, jak też gospodarki i regionów. Narzędzia i metody oceny pomysłów innowacyjnych W literaturze spotyka się wiele metod, które wykorzystuje się do oceny pomysłów innowacyjnych. Warto tutaj powołać się na profesora W. Cockayne a ze Stanford

18 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 9 University. Zajmuje się on przede wszystkim innowacjami w kontekście analizy potrzeb i otoczenia, a także poszukiwania szans na ich rozwój. W swojej działalności naukowej prezentuje on zestaw metod oceny i analizy innowacji (9 metod opracowanych w Centrum Innowacji Stanford University Center for Foresight & Innovation at Stanford Univesity). Metody wchodzące w skład Foresight tools to: Context Maps, Progression Curves, Janus Cones, Demographics, Future Users, Future telling, White Spots, Change Paths and Paper Mockups. Jest to zestaw metod umożliwiających rozpoznanie potrzeb, opracowanie koncepcji rozwiązania oraz przeprowadzenie procesu modelowania i wstępnego prototypu. Metody te z pewnością wpisują się w wytyczne Komisji Europejskiej, która także zaangażowała się w działania mające na celu określenie metod dla oceny innowacyjnych przedsięwzięć, które stanowią trzon i główny fundament dla ogólnie pojętego transferu technologii. I tak, w 2008 r. Komisja Europejska opublikowała zalecenia dotyczące zarządzania własnością intelektualną w procesie transferu wiedzy, a także kodeksy dobrych praktyk dla uniwersytetów i jednostek naukowych innych niż uniwersytety. Dokument ten zaleca w szczególności, aby wszystkie publiczne jednostki naukowe traktowały transfer wiedzy jako misję strategiczną, a także popierały szeroko rozumiany transfer wiedzy powstałej przy wykorzystaniu środków publicznych, zapewniając tam, gdzie jest to możliwe, wolny dostęp do wyników badań z zachowaniem, jeśli to konieczne, niezbędnej ochrony własności intelektualnej [7]. Transfer technologii definiowany jest przez Komisję Europejską jako proces, przez który rozumie się przenoszenie danej wiedzy technicznej do praktyki gospodarczej. Szeroko rozumiany transfer technologii obejmuje wszelkie formy dyfuzji innowacji oraz edukacji technicznej z nauki do gospodarki. Obecnie stosowanych jest około 100 metod oceny przedsięwzięć, których celem jest opracowanie i komercjalizacja technologii [7]. Wszystkie metody odnoszą się generalnie do trzech obszarów zmiennych: koszt/nakłady związane z realizacją projektu, korzyści wynikające z realizacji projektu, ryzyko związane z osiągnięciem sukcesu. Dobór metody wyceny uzależniony jest od: celów podmiotu zlecającego wycenę charakterystyki przedmiotu wyceny procesu gospodarczego, dla którego wycena jest pożądana lub wymagana. K.P. Coyne, P. Gorman-Clifford i R. Dye uważają, że osoby zarządzające procesem innowacyjnym powinny kierować się następującymi zasadami: wyznaczyć zakres akceptowanych pomysłów, po czym odpowiednio wybrać i dopasować do nich pytania, wybrać uczestników, którzy potrafią tworzyć oryginalne pomysły, zadbać o pełne zaangażowanie wszystkich uczestników, opracować spotkanie tak, aby normy społeczne sprzyjały lepszemu zarządzaniu, nadać kierunek każdej dyskusji (burzy mózgów), stosując przygotowane wcześniej pytania, nie koncentrować się

19 10 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub na jednej burzy mózgów, wybrać te pomysły, które następnie będą dogłębnie analizowane [4]. Poniżej, w oparciu o studia literaturowe, przedstawiamy wybrane metody oceny pomysłów i projektów innowacyjnych. Komercyjny Proces Oceny Możliwości Projektów Do oceny regionalnych pomysłów innowacji można wykorzystać idee zawarte w metodzie COAP (Warwick Commercial Opportunities Appraisal Process COAP), która jest wykorzystywana do oceny projektów. Jądrem tej metody jest dziesięciowymiarowa skala ocen, umożliwiająca porównanie różnych projektów. Autorzy tej metody stwierdzają, że nie należy tej metody traktować jako najlepszego sposobu oceny projektów. Jej wykorzystanie może jednak przyniesie korzyści, z których najważniejsze to: porównanie projektów w celu ich rangowania, porównanie permanentne projektów; wysoki lub niski wynik projektu sugeruje dalsze działania, wyróżnienie mocnych i słabych stron projektu, wyróżnienie obszarów, gdzie dodatkowa praca mogłaby udoskonalić całkowity wynik projektu. W metodzie COAP projekty ocenia się w następujących wymiarach: 1. wyjątkowość projektu, 2. gotowość projektu do wykorzystania, 3. wartość rynkowa projektu, 4. antycypowany zysk marży, 5. intensywność konkurencji na ryku, 6. przewaga konkurencyjna projektu, 7. łatwość dostępu do rynku, 8. zachowanie klienta, 9. zaangażowanie zespołu projektowego, 10. doświadczenie komercyjne zespołu projektowego. Każdy projekt powinien być oceniony w przedziale od 5 doskonały do 0 bardzo słaby. Projekty, które otrzymają największą wartość są przeznaczone do wdrożenia. Metoda oceny i typowania zamierzeń B+R Do oceny pomysłu innowacyjnego można wykorzystać metodę oceny i typowania zamierzeń B+R [9, s. 131]. Metoda ta służy do estymacji spodziewanych efektów podjęcia określonych prac B+R. Dla każdego rozpatrywanego przedsięwzięcia (pomysłu):

20 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 11 sporządza się charakterystykę ekonomiczną w takiej postaci, która pozwala na graficzne odwzorowanie strumieni finansowych w danym okresie, oblicza się oczekiwane wartości wpływów, mierzone wielkością wkalkulowanego ryzyka, czyli prawdopodobieństwo sukcesu wdrożeniowego, oblicza się wskaźnik ESCN (estymowane skutki ciągnione netto w ten sposób, że sumę szacowanych wpływów pomniejsza się o wielkość poniesionych nakładów), typuje się najbardziej efektywne przedsięwzięcia na podstawie maksymalizacji wskaźnika ESCN w określonych sytuacjach budżetowych. Pomysł, który uzyska najwyższy wskaźnik ESCN, jest realizowany. Mapa Oceny Pomysłu Innowacyjnego Mapy oceny pomysłów innowacyjnych obejmują ocenę użyteczności pomysłu, jego cenę optymalną i innowacyjny model działalności organizacji [3, s. 97], dzięki której pomysł ten może być realizowany. Mapa użyteczności produktu (pomysłu) jest narzędziem służącym do określenia szans zainteresowania odbiorcy nowym pomysłem. Jest narzędziem, które pozwala z jednej strony decydentom zdefiniować użyteczność pomysłu dla klienta, a z drugiej ocenić czy poznać doświadczenie twórcy pomysłu w realizacji podobnych przedsięwzięć. Mapę użyteczności produktu definiuje się w oparciu o dwa wymiary: dźwignię użyteczności produktu oraz doświadczenie klienta. Dźwignia użyteczności produktu to mechanizm, który pozwala organizacji zapewnić użyteczność produktu dla klientów. Użyteczność produktu jest definiowana w następujących kategoriach jako: produktywność, prostota, dogodność, ryzyko, radość i wizerunek, ekologia. Doświadczenie odbiorcy jest kształtowane w wyniku realizacji cyklu zakupu/ wdrożenia/realizacji produktu (pomysłu). Każdy cykl składa się z kilku etapów. Na każdym etapie należy zadawać kluczowe pytania, które umożliwią ocenę doświadczenia klienta. Pytania powinny być proste i tak zadawane, aby uzyskać wiedzę dotyczącą doświadczenia klienta. Poniżej przedstawiamy przykładowe pytania związane z rozpoznaniem doświadczenia klienta: Ile czasu zajmuje Ci znalezienie produktu, kiedy go potrzebujesz? Czy miejsce zakupu produktu jest atrakcyjne i dostępne? Jak bezpieczne jest dokonanie transakcji? Jak szybko możesz dokonać zakupu? Ile czasu musisz czekać na produkt? Jak trudno wdrożyć produkt? Czy korzystanie z produktu wymaga przeszkolenia lub konsultacji z ekspertem? Czy produkt można łatwo adaptować do nowych warunków? Jak skuteczny jest produkt (jego cechy i funkcje)? Czy do wykorzystania produktu są potrzebne inne produkty lub usługi? Ile to będzie kosztować?

21 12 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub Czy aby utrzymać produkt w dobrym stanie, trzeba korzystać z czyichś usług? Jak łatwo utrzymywać, rozbudowywać lub ulepszać produkt? Czy podczas korzystania z produktu powstają jakieś odpady? Czy łatwo pozbyć się produktu? Umiejscawiając produkt pomysł na jednym z pól mapy użyteczności, decydenci mogą wyraźnie dostrzec różnice między produktami z punktu widzenia użyteczności. Obok użyteczności produktu należy określić również jego cenę. Żeby znaleźć właściwą cenę dla nowego produktu, projektu, trzeba określić korytarz cen optymalnych, tj. przedział, w którym powinien się mieścić planowany produkt. Mapa Potencjalnych Innowacji Mapa potencjalnych innowacji, której autorami są L.A. Bettencourt oraz A.W. Ulwick, jest narzędziem poszukiwania idei usprawnień i nowych produktów [1, s ]. W metodzie tej chodzi o rozbicie cząstkowego zadania na cząstkowe czynności i uzyskanie w tej sposób swoistej mapy wykonywanej pracy. Autorzy tej metody wskazują, że mapa zadania to nie to sama, co mapa procesu, ponieważ ta pierwsza zawiera czynności, które klient stara się wykonać na każdym etapie pracy, a nie czynności, które wykonuje obecnie. Rysowanie mapy zadania wykonywanego przez klienta obejmuje następujące etapy (w nawiasie podajemy pytania, które pomagają w wyodrębnieniu tych kroków): wyodrębnienie tych kroków podczas wykonywania zadania (Jakie są podstawowe czynności składające się na wykonanie zadania?); wyodrębnienie kroków poprzedzających etap wykonania (Co należy zrobić przed przystąpieniem do etapu wykonania, aby zadanie zostało skutecznie zrealizowane? Co trzeba wcześniej określić lub zaplanować? Co trzeba znaleźć lub zgromadzić? Co należy przygotować? Co trzeba wcześniej potwierdzić?); wyodrębnienie kroków następujących po etapie wykonania (Co należy zrobić po zakończeniu etapu wykonania, aby zadanie zostało skutecznie zrealizowane? Co należy skontrolować lub sprawdzić? Co należy zmienić lub skorygować? Co należy wykonać, aby właściwie zakończyć zadanie lub przygotować się do rozpoczęcia kolejnego cyklu czynności?). Wykorzystując tę metodę należy pamiętać, że mapa zadania nie przedstawia sposobu, w jaki klient je realizuje (czyli obecnie wykonywanych czynności i przyjętych rozwiązań). Celem jej jest ujawnienie, co można zrobić na każdym etapie pracy i co musi się wydarzyć, aby klient swoje zadania wykonał skutecznie. Wielowymiarowy Model ADL Oceny Projektów B+R Wielowymiarowy model projektów badawczo-rozwojowych firmy ADL można również wykorzystać do pomiaru pomysłów innowacyjnych [14, s. 57]. Został on opracowany przez firmę doradczą Artur D. Little na początku lat 90. ubiegłego wieku. Model ten jest wykorzystywany w biznesie, szczególnie w przedsiębiorstwach

22 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 13 produkujących wyroby o dużym potencjale innowacyjnym w dziedzinie elektroniki, biotechnologii i inżynierii materiałowej. Model ten nawiązuje do modeli analizy portfelowej w biznesie, takich jak: BCG, Mc Kinseya, Ch.W. Hofera i klasyczny ADL 1. Wykorzystanie modelu ADL ma na celu powiązanie ryzyka i atrakcyjności projektu innowacyjnego ze stabilnością organizacji i tempem jej rozwoju. Model ten umożliwia ocenę prac badawczo-rozwojowych w organizacji w następujących obszarach: optymalny budżet prac badawczo-rozwojowych, wybór atrakcyjnych technologii, wybór tych projektów, które mają największą szansę osiągnięcia sukcesu technicznego i rynkowego, wprowadzanie pionierskich rozwiązań mających na celu osiągnięcie przewagi konkurencyjnej. W każdym planie strategicznym organizacji powinno istnieć odniesienie do planu badawczego. Plan ten ma charakter interakcyjny i obejmuje procesy badawcze w organizacji, w postaci projektów badawczo-rozwojowych. Każdy z projektów, który znajdzie się w takim planie, jest oceniany pod kątem czterech kryteriów: konkurencyjności stosowanej technologii, dojrzałości technologicznej, prawdopodobieństwa całkowitego sukcesu, atrakcyjności projektu. Analiza zbioru projektów badawczych jest wielowymiarowa. Zdaniem ekspertów ADL, omawiane w modelu podejście daje pełniejszą wiedzę o zawartości merytorycznej projektów i pozwala na wielokryterialną optymalizację decyzji w zakresie planowanego przedsięwzięcia badawczo-rozwojowego. Poniżej zostaną przedstawione dwa modele analizy wielokryterialnej, które służą do pozycjonowania projektów badawczych. Są to: Macierz Całkowitej Atrakcyjności Projektów, Macierz Profilu Technologii. Macierz Całkowitej Atrakcyjności Projektów opiera się na dwóch wymiarach: atrakcyjność projektu i prawdopodobieństwo sukcesu całkowitego. W tabeli 4 pokazano przykładowe kryteria oceny projektu pod względem atrakcyjności inwestycyjnej. Do tych kryteriów (czynników) zaliczono: innowacyjność, trwałość przewagi konkurencyjnej, potencjalną rentowność przedsięwzięcia, prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu technicznego, prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu rynkowego, budżet projektu, czas realizacji projektu, wydatki marketingowe. 1 Ze względu na cel pracy opis wyróżnionych modeli portfelowych został pominięty. Modele te są szczegółowo opisane w literaturze z zakresu zarządzania strategicznego.

23 14 Jan Skonieczny, Jerzy Składzień, Przemysław Hałub Tabela 4. Przykładowy sposób oceny projektu pod względem atrakcyjności inwestycyjnej Kryterium oceny Waga kryterium Ocena Wynik (1-5) (1-5) Waga x Ocena Innowacyjność Trwałość przewagi nad konkurencją Potencjalna rentowność przedsięwzięcia Prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu technicznego Prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu rynkowego Budżet potrzebny na ukończenie projektu Czas ukończenia projektu Wydatki marketingowe Suma 97 Uwaga: Ocena końcowa projektu wynosi 97 punktów na 130 możliwych, co stanowi 75% maksymalnej noty. Źródło: [14, s. 59]. Tabela 5. Kryteria oceny projektu pod względem atrakcyjności inwestycyjnej Elementy atrakcyjności projektu Zgodność z ogólną strategią firmy Innowacyjność i jej znaczenie strategiczne dla firmy Premia (Reward) wielkość i charakter dodatko wych korzyści Faza w cyklu życia stosowanej technologii Spodziewany czas trwania przewagi względem konkurencji Poziom ryzyka: Prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu technicznego (A) Sposób oceny czynników składających się na atrakcyjność Ocena: niska, średnia, wysoka, bardzo wysoka Brane są pod uwagę trzy elementy: Poprawa pozycji strategicznej firmy Możliwość zastosowania do więcej niż jednego przedsięwzięcia Możliwości całkowicie nowych zastosowań Ocena: mała, średnia, duża Zwykle finansowa, lecz także doświadczenie i wiedza podstawowa niezbędna dla prac aplikacyjnych Embrionalna, Rozwoju, Dojrzałości, Schyłku Lata. Zależy od potencjalnych substytutów i bariery wejścia konkurencji na rynek. Przewaga długookresowa stanowi o atrakcyjności projektu. P(A) <0,1-0,9>

24 Zjawisko powstawania innowacji metody oceny 15 Elementy atrakcyjności projektu Prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu rynkowego pod warunkiem, że osiągnięto sukces techniczny (B) Prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu całkowitego (C) Koszty i czas: Koszty ukończenia projektu Czas ukończenia projektu Kapitał inwestycyjny potrzebny, by osiągnąć sukces techniczny Źródło: [14, s. 60]. Sposób oceny czynników składających się na atrakcyjność P(A/B) <0,1-0,9> P(C) <0,1-0,9> P(C)=P(A)P(A/B) USD lata USD Rangowanie czynników wpływających na atrakcyjność projektu polega na określeniu wagi oraz wartości poszczególnych czynników. Wynik oceny projektu jest sumą iloczynów wag oraz wartości czynników. Projekty badawczo-rozwojowe, które otrzymały największą ocenę są realizowane w pierwszej kolejności. W tabeli 5 przedstawiono przykładowy sposób oceny projektu. Rangowanie pozwala nie tylko na określenie stopnia atrakcyjności, ale również umożliwia określenie słabych i mocnych stron projektu badawczego. W ramach tego działania można przeprowadzić analizę przyczyn długiego czasu realizacji projektu, braku wystarczających środków finansowych bądź wystarczającej wiedzy wśród realizatorów projektu. Drugim wymiarem w Macierzy Całkowitej Atrakcyjności Projektu jest prawdopodobieństwo sukcesu. W literaturze przedmiotu poziom ryzyka jest określony przez prawdopodobieństwo zajścia jakiegoś zdarzenia. Przy wyznaczeniu poziomu ryzyka w projektach badawczo-rozwojowych wyznacza się prawdopodobieństwo sukcesu technicznego oraz prawdopodobieństwo sukcesu rynkowego. Sukces ten zależy przede wszystkim od aktywności pracowników, którzy uczestniczą w realizacji projektu. Określenie prawdopodobieństwa sukcesu całkowitego polega zatem na obliczeniu prawdopodobieństwa sukcesu technicznego i rynkowego projektu badawczo-rozwojowego. Należy pamiętać, że wyznaczenie prawdopodobieństwa sukcesu (technicznego i rynkowego) ma charakter rynkowy. Sukces techniczny dla różnych organizacji może oznaczać zupełnie coś innego, ponieważ zależy przede wszystkim od pozycji konkurencyjnej organizacji (stawianych celów, możliwości zasobów organizacji, otoczenia technologicznego organizacji). Podobnie jest z określeniem prawdopodobieństwa sukcesu rynkowego. Zależy ono od pozycji strategicznej organizacji, na którą wpływ mają cele strategiczne realizowane przez organizację oraz zasoby strategiczne, np.: innowacyjne kompetencyjne. Zmniejszeniu ryzyka związanego z określaniem prawdopodobieństwa sukcesu powinny sprzyjać informacje o badanym zjawisku. Zatem konieczne jest ich gromadzenie.

Nauka i Edukacja dla innowacji. Lidia Szczygłowska

Nauka i Edukacja dla innowacji. Lidia Szczygłowska Nauka i Edukacja dla innowacji Lidia Szczygłowska Innovatis jako termin łaciński oznacza odnowę, tworzenie czegoś nowego. Według klasycznej definicji Josepha Schumpetera innowacja to: wprowadzenie do produkcji

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Akademia Transferu Technologii

Wrocławska Akademia Transferu Technologii Wrocławska Akademia Transferu Technologii Geneza, przebieg, rezultaty prof. Jan Koch, dr Jacek Firlej, mgr Jakub Tarasiuk 15 maja 2012 r. Podstawowe dane o projekcie WATT Realizowany na zlecenie NCBiR

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).

Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Kompilacja pojęć stosowanych w badaniach statystycznych statystyki publicznej na temat innowacyjności przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). (Kompilacja dokonana przez Fundację Centrum Analiz Transportowych

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER INNOWACJI MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT I-A PRAWNO-TEORETYCZNE PODSTAWY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH Czym jest innowacja? Możliwe źródła Wewnętrzne i zewnętrzne źródła informacji o innowacji w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH

SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH SZKOLENIA DOSKONALĄCE KOMPETENCJE DOT. WDROŻENIA DANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ INNOWACYJNYCH I ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE ramowy program szkolenia (24 godziny) Prowadzący: dr Przemysław Kitowski, Politechnika Gdańska

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r.

Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska. Wrocław, 29 czerwca 2006r. Instytut Organizacji i Zarządzania Aktywność innowacyjna organizacji dolnośląskich - metodyka badań Agnieszka Bieńkowska Agnieszka Bojnowska Innowacyjność a przewaga konkurencyjna INNOWACYJNOŚĆ KONKURENCYJNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

European Technology Transfer Manager Warsztat Pracy Brokera Technologii

European Technology Transfer Manager Warsztat Pracy Brokera Technologii European Technology Transfer Manager Warsztat Pracy Brokera Technologii Katarzyna Bergier Wydział Biologii Uniwersytet Łódzki Karolina H. Czarnecka Wydział Lekarski Uniwersytet Medyczny w Łodzi Łódź, 08.06.2015

Bardziej szczegółowo

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL

Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Doświadczenia w zakresie transferu technologii Lublin, 25.03.2010 r. Biuro Rozwoju i Kooperacji PL Jednostka ogólnouczelniana Cele, m.in.: doradztwo i konsultacje w zakresie

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU TRANSFER WIEDZY NA PRZYKŁADZIE WDROŻEŃ WZORNICZYCH W PRZEDSIĘBIORSTWACH Seminarium podsumowujące prace zespołów wdrożeniowych w ramach projektu: Dolnośląska Sieć Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do Innowacja w przedsiębiorczości Andrzej Zakrzewski Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości andrzej.zakrzewski@inkubatory.pl Innowacja Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY

KLASTER DESIGNU, INNOWACJI I MODY KLASTER Jolanta Maria Kozak Prezes TML Prezes Klastra Designu Innowacji i Mody INICJATORZY KLASTRA: INICJATORZY KLASTRA INSTYTUCJA OKOŁOBIZNESOWA, W ramach tworzonego klastra odpowiada za pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 24 listopada 11 grudnia 2015 Miejsce: Warszawa Centrum Przedsiębiorczości Smolna, ul. Smolna 4 Akademia Komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Kraków, 08 października 2015 r. Rafał Solecki - Dyrektor Małopolskie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG W RAMACH DZIAŁANIA 4.5 LP Działanie Dotychczasowe brzmienie w brzmieniu zaakceptowanym przez KM 1. 4.5 W projekcie przewidziano komponent B+R - (utworzenie

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ PODSTAWOWE INFORMACJE skierowany do mikro, małych

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 21 października 4 listopada 2015 Miejsce: Łódź Wojewódzkie Centrum Przedsiębiorczości, ul. Prezydenta Gabriela

Bardziej szczegółowo

SPINqbator ZDolnego Śląska

SPINqbator ZDolnego Śląska SPINqbator ZDolnego Śląska Projekt jest współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny Priorytet VIII: Regionalne kadry gospodarki Działania 8.2: Transfer Wiedzy Poddziałanie 8.2.1: Wsparcie dla współpracy

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej

TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej Dr inż. Anna Boratyńska-Sala Politechnika Krakowska Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r.

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r. Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego Warszawa, 2 marca 2012r. 1. Inteligentna specjalizacja kraj czy region? 2. Inteligenta specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego

Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Osiągnięcia Projektu systemowego Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego Katowice, 25 kwietnia 2012r. Projekt - charakterystyka Wdrażanie Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami:

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami: JAK SKOMERCJALIZOWAĆ INNOWACJĘ? Instrumenty i ich finansowanie w Programie Innowacyjna Gospodarka 1 Komercjalizacja wyników prac B+R to: Całokształt działań związanych z odpłatnym przenoszeniem wyników

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH. Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020

CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH. Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020 CENTRUM FUNDUSZY EUROPEJSKICH Wsparcie dla przedsiębiorców ze środków UE w latach 2014-2020 Krajowe programy Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (POIR) 2014-2020 Celem POIR jest zwiększenie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU BIO-TECH TRANSFER. 1. Informacje ogólne

REGULAMIN PROJEKTU BIO-TECH TRANSFER. 1. Informacje ogólne REGULAMIN PROJEKTU BIO-TECH TRANSFER 1. Informacje ogólne Niniejszy dokument określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Projekcie pt.,,bio-tech Transfer. Staże i szkolenia biotechnologiczne w INNO-GENE

Bardziej szczegółowo

Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej

Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej Nauka i biznes Klastry technologiczne jako narzędzia budowania wartości dodanej Luk Palmen InnoCo Sp. z o.o. info@innoco-team.com www.innoco-team.com wrzesień 2009 Przebieg prezentacji Potencjał Unikatowe

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia DELab UW Enterprise Europe Network ul. Dobra 56/66, 00-312 Warszawa tel. +48 (22) 55 27 606 delab.uw.edu.pl een@uw.edu.pl 1 Model biznesowy i innowacje BADANIA

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć rewitalizacyjnych na zdegradowanych obszarach miejskich

Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć rewitalizacyjnych na zdegradowanych obszarach miejskich Ogólnopolski konkurs dla studentów i młodych pracowników nauki na prace naukowo-badawcze dotyczące rewitalizacji terenów zdegradowanych Innowacyjna metoda rangowania publicznych i prywatnych przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Kierowanie zespołem naukowym

Kierowanie zespołem naukowym Kierowanie zespołem naukowym Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ue.poznan.pl www.kti.ue.poznan.pl (c) W. Cellary

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych

Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej. mgr inż. Paweł Zych Doświadczenia procesów komercjalizacji na przykładzie Politechniki Warszawskiej mgr inż. Paweł Zych Plan Zarys i historia IBS PW struktura IBS PW działalność Karta technologii Nowe regulacje na PW Proces

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo