Kapitał. na start. Finansowanie start-upów 2011

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kapitał. na start. Finansowanie start-upów 2011"

Transkrypt

1 Kapitał na start Finansowanie start-upów 2011

2 Oddajemy w Państwa ręce raport Kapitał na start: Finansowanie start-upów Jego celem jest prezentacja dostępnych w naszym kraju form finansowania dla początkujących przedsiębiorców i wpisanie ich w krajobraz inwestycyjny w 2011 r. Nie koncentrujemy się zatem na szczegółowych opisach każdej z dostępnych ścieżek te zostały już wielokrotnie pokazane w różnych publikacjach. Opisujemy bardziej zmiany i trendy, które mogą mieć wpływ na przyszłość polskiego ekosystemu inwestycji wysokiego ryzyka. Ostatnie lata to czas dynamicznego rozwoju rynku start-upów. Rozwój sieci aniołów biznesu, powstanie i działalność Krajowego Funduszu Kapitałowego, liczne konkursy biznesplanów realizowane przez inkubatory, parki technologiczne i inne instytucje otoczenia biznesu sprawiają, że przedsiębiorcy mają coraz szersze możliwości pozyskiwania kapitału. Nie są już zdani tylko na banki czy wsparcie rodziny i przyjaciół. Choć polski rynek wyraźnie się rozwija, pozostało jeszcze wiele do zrobienia. Przepaść dzieląca nas od rozwiniętych rynków (amerykańskiego, brytyjskiego) wciąż jest ogromna. Płynące z Zachodu doświadczenia pokazują, że bez aktywnego wsparcia instytucji państwowych rozwój będzie utrudniony. Szczególnie istotną kwestia jest wprowadzenie zachęt fiskalnych dla inwestorów prywatnych. Ryzykują oni przecież własnym kapitałem, którego znaczna część niezależnie od powodzenia przedsięwzięcia, wraca do budżetu w postaci podatków. Zachęty fiskalne dla inwestorów stymulują rozwój sektora MŚP, generującego znaczące przychody dla gospodarki już choćby poprzez wzrost zatrudnienia. Dane Kauffman Foundation z rynku amerykańskiego pokazują, że w ostatnich 30 latach dzięki start-upom (definiowanym tam jako firmy działające krócej niż 5 lat) powstało 40 milionów miejsc pracy, podczas gdy wszystkie dłużej działające firmy zanotowały ujemny wzrost zatrudnienia. Dzięki inwestorom prywatnym w USA co roku powstaje nowych firm. To segment rynku, o który warto się zatroszczyć. Jacek Błoński Lewiatan Business Angels 1

3 Spis treści Małe firmy duże problemy... 3 Kryzys osłabił start-upy... 5 Private equity niechętne start-upom... 9 Europejscy Business Angels preferują nowe projekty Polskie sieci coraz aktywniejsze Fundusze zalążkowe poprawiają dostępność kapitału KFK aktywizuje rynek venture NewConnect Dotacje poszukiwane, ale czy pożądane? Gotowość inwestycyjna O autorze...27 Komentarze Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek...28 Anna Hejka...30 Piotr Gębala...32 Anna Walkowska...34 Daniel Lewczuk

4 Małe firmy duże problemy Niniejszy raport jest prezentacją sytuacji na rynku finansowania start-upów w Polsce. Sprawne rynki finansowe są fundamentem rozwoju przedsiębiorczości i tworzenia stabilnych miejsc pracy. Powinny one w sposób szybki, efektywny i konsekwentny wspierać rozwój projektów inwestycyjnych, zaczynając od przedsięwzięć najmniejszych i najprostszych, aż po biznesy kapitałochłonne, jak i projekty realizowane w sektorach wysoce innowacyjnych (a więc objętych znacznym ryzykiem). Szczególnie istotne jest, aby rynki finansowe miały charakter zróżnicowany, segmentowy, aby oferowały zróżnicowaną paletę instrumentów adekwatnych do fazy życia projektu i rodzaju ryzyka rynkowego. Mimo postępu w budowie nowoczesnego rynku finansowego (rynek bankowy, publiczny rynek kapitałowy) Polska ma jeszcze wiele do zrobienia. Szczególna uwaga powinna być zwrócona na to, co dzieje się poza bankami i giełdą papierów wartościowych. Prywatny rynek kapitałowy jest bowiem najczęściej pierwszym przystankiem i punktem odniesienia dla przedsiębiorców wkraczających na rynek. Tu jednak od razu pojawiają się liczne problemy. Skoro jest to rynek prywatny (niski poziom regulacji) to koszty poszukiwania kapitału są wysokie, a problem strukturalnego niedopasowania podaży i popytu staje się często barierą nie do przejścia. Co gorsza, niektóre segmenty tego rynku nie są w stanie się rozwinąć bez interwencji czynnika publicznego. Organizacja takiej interwencji nie jest jednak łatwa trzeba bowiem wiedzieć jak ją zorganizować, jak ukierunkować i jak ograniczyć negatywne efekty zewnętrzne (np. tak zwane wypychanie z rynku kapitału prywatnego). Celem niniejszego raportu jest przedstawienie sytuacji w zakresie poszczególnych segmentów finansowania kapitałowego start-upów, w kraju, również z uwzględnieniem perspektywy europejskiej. Szczególny akcent 3

5 został położony na rynek Aniołów Biznesu i venture capital. Choć raport roczny odnosi się do roku ubiegłego (tj. 2010) to zawarliśmy w nim szereg informacji pokazujących także wcześniejsze działania. Od wielu lat problem powstawania i finansowania start-upów jest jednym z centralnych punków polityki Unii Europejskiej i rządów krajowych w zakresie przedsiębiorczości. Zwiększenie liczby nowopowstałych firm poprzez ułatwienie dostępu do kapitału i finansowania oraz obniżenie obciążeń regulacyjnych było i jest postrzegane jako istotny czynnik przyczyniający się do zwiększenia innowacyjności gospodarek narodowych i ustabilizowania rynków pracy. Takie inicjatywy i działania ogólnoeuropejskie jak: Risk Capital Action Plan, Financial Services Action Plan, JEREMIE (Joint European Resources for Small and Medium Sized Enterprises), European Venture Capital Association (EVCA) czy Europejski Fundusz Inwestycyjny to kamienie milowe w budowaniu infrastruktury finansowego wsparcia przedsiębiorczości. Postęp jaki notujemy w budowaniu środowiska sprzyjającego przedsiębiorczości jest olbrzymi, jednakże konieczne są dalsze działania gdyż populacja start-upów staje się coraz bardziej zróżnicowana i wymagająca. Nowe biznesy w sektorze nisko kapitałochłonnych usług wymagają zupełnie innego podejścia niż start-upy technologiczne, szczególnie te wyrastające ze środowiska akademickiego (spin-off). Szczególnym problemem jest powstawanie wielu inicjatyw i podejmowanie różnych działań przez władze publiczne w oderwaniu od siebie, co skutkuje fragmentacją rynków czy niedopasowaniem infrastruktury. 4

6 Kryzys osłabił start-upy Kryzys sektora bankowego z 2008 roku odcisnął piętno na demografii biznesowej. Po znacznym załamaniu liczby start-upów w drugiej połowie 2008 roku szczególnie w Hiszpanii, Francji i Holandii w roku 2009 sytuacja nieznacznie ustabilizowała się 1. Mimo uspokojenia rynków, dane z połowy ubiegłego roku wskazują, że w większości analizowanych krajów aktywność założycielska nie powróciła do poziomu sprzed kryzysu (rysunek 1a i 1b). Nie trudno odgadnąć, że największy spadek liczby powstających startupów wystąpił w budownictwie oraz sektorze TSL (transport, spedycja logistyka) na ogół najszybciej odczuwającym spadek produkcji i konsumpcji. W mniejszych gospodarkach przyrost start-upów w budownictwie wykazywał mocno ujemne wartości (w Finlandii w perspektywie 2009Q1/2008Q1 było to -36%), podczas gdy w gospodarkach większych załamanie było mniej dotkliwe (we Włoszech i USA wyniosło to odpowiednio -16% i -8%). 1 pod pojęciem start-upów rozumiemy nowo powstające firmy, a więc działające na rynku nie dłużej niż rok 5

7 Rysunek 1a i b Liczba start-upów. Rok 2006=100; trend kwartalny Australia Denmark 70 Finland France 60 Germany Italy Netherlands Norway 70 Spain 60 United Kingdom USA Źródło: OECD Statistics Brief. November 2010, No. 5. Kryzys na rynku start-upów albo jeszcze nie dotarł do Polski, albo już został zapomniany. Statystyczny obraz demografii biznesowej wygląda tu znacznie lepiej niż w gospodarkach rozwiniętych. Począwszy od 2004 roku liczba startupów systematycznie wzrasta, osiągając w roku 2010 poziom 402 tys. nowo utworzonych podmiotów (rysunek 2). Perspektywa krótkookresowa w zakresie podaży nowych biznesów nominalnie wygląda bardzo korzystanie, choć trzeba pamiętać, że gwałtowny wzrost liczby podmiotów wyrejestrowywanych 6

8 (likwidacja, upadłość) w 2009 roku faktycznie oznaczał ujemny przyrost netto. Długookresowo też nie jest jeszcze najlepiej, gdyż ubiegłoroczny wynik jedynie nieznacznie przewyższa liczbę start-upów z początku dekady (360 tys.) i wciąż jest niższy od rekordu z 1997 roku (486 tys.) Rysunek 2 Liczba podmiotów nowych oraz wyrejestrowanych na przestrzeni dekady r r r r r r r r r r r. podmioty nowo zarejestrowane podmioty wyrejestrowane Źródło: GUS, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON, 2010 r. Warszawa Rozkład branżowy start-upów wskazuje, że jak na razie regres dotyczy jedynie pośrednictwa finansowego. Pozostałe branże, w tym najbardziej wrażliwe na kryzys, jak budownictwo i transport wykazują dodatnie stopy wzrostu startupów (rysunek 3). 7

9 Rysunek 3 Nowo rejestrowane podmioty wg sekcji PKD w r (dynamika, 2009=100) ,9 102,1 103, , ,2 121,1 122,2 124, Polska ogółem Działalność finansowa Obsługa rynku nieruchomości Zakwaterowanie i gastronomia Transport i gospodarka magazynowa Handel Budownictwo Edukacja Przetwórstwo przemysłowe Informacja i komunikacja Działalność profesjonalna i naukowa Pozostała działalność usługowa Źródło: GUS, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON, 2010 r. Warszawa

10 Private equity niechętne start-upom Ustabilizowanie się, a nawet lekka poprawa, sytuacji w zakresie podaży start-upów nie była jednak wywołana łatwiejszą dostępnością kapitału. Trend inwestycji venture capital w Europie od szeregu lat ma charakter wyraźnie spadkowy, pomimo chwilowego wzrostu w okresie W 2009 roku inwestycje venture wyniosły ok. 9 mld euro (w tym jednak seed i start-up to tylko 2 mld euro). Ubiegłoroczny wynik może być co najmniej na tym samym poziomie, gdyż dane za pierwsze trzy kwartały 2010 roku wskazują na inwestycje na poziomie ok. 7 mld euro. Rysunek 4 Wartość inwestycji venture i buy-out na przestrzeni dekady (w mld euro) r r r r r r r r r r. razem VC i PE venture capital buy-out 2010 r. (1-3 Q) Źródło: European Private Equity and Venture Capital Association 9

11 Ten odwrót od finansowania start-upów jeszcze wyraźniej widać analizując strukturę inwestycji. Wzrost zainteresowania transakcjami wykupów zepchnął finansowanie seed i start-up do zupełnego cienia. W ciągu 10 lat tego typu inwestycje z poziomu 15%-16% spadły do 5%-9%. Tradycyjnie najwięcej (nominalnie) środków na finansowanie start-upów przeznaczają Wielka Brytania (395 mln euro), Niemcy (388 mln euro) i Francja (338 mln euro). Największy udział finansowania start-upów w całości inwestycji private equity przypadał jednak na Irlandię (42%) i Szwajcarię (26%). Rysunek 5 Struktura inwestycji na przestrzeni ostatniej dekady (%) r r r r r r r r r r. seed replacement start-up expansion buy-out Źródło: European Private Equity and Venture Capital Association Zgodnie z trendem ogólnoeuropejskim, udział rodzimego rynku private equity w finansowaniu start-upów jest praktycznie szczątkowy. Po stosunkowo dobrym 2008 roku stanowiącym zapewne wyjątek od reguły kiedy w 24 firmy zainwestowano 18,6 mln euro (rok wcześniej było to 13 firm i 3,5 mln euro), ubiegły rok przyniósł twarde lądowanie jedna spółka i 1 mln euro inwestycji 2. Branża private equity wyraźnie orientuje się na duże transakcje wykupów. Silna konkurencja na rynku dodatkowo sprawia, że spora część kapitału (45% w 2009 roku) zgromadzona przez firmy zarządzające jest inwestowana poza Polską. 2 Na podstawie danych European Private Equity and Venture Capital Association 10

12 Chwilowe ożywienie w segmencie seed i start-up przyniósł program wsparcia zrealizowany w 2007 roku przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Doprowadził on do uruchomienia sześciu funduszy venture, które łącznie dysponowały kapitałem (publicznym i prywatnym) w wysokości 136 mln zł. Ich zadaniem było inwestowanie nie więcej niż 1 mln euro w spółki nie starsze niż trzy lata. Doświadczenie z tego programu jest o tyle ciekawe, że pozwoliło na przetestowanie dosyć nietypowych jak na polskie warunki rodzajów funduszy. Dzięki wsparciu powstały bowiem dwa fundusze wyraźnie orientujące się na sektory BIO (wrocławski MCI.BioVentures i poznański BIB Seed Capital) oraz fundusz pozycjonujący się jako tzw. angel fund (Business Angel Seed Fund) współpracujący z siecią Lewiatan Business Angels przy realizacji niektórych projektów (tzw. koinwestycja). Większość środków tych funduszy została już zainwestowana, a cały program można chyba uznać za udany. 11

13 Europejscy Business Angels preferują nowe projekty Znacznie bardziej budująco wygląda sytuacja na rynku Aniołów Biznesu tradycyjnie zorientowanych na finansowanie projektów we wczesnych fazach rozwoju (82% inwestycji to faza zalążkowa i wczesnego wzrostu 3 ). W roku 2010 za pośrednictwem sieci Business Angels dokonano 1385 transakcji, finansując 863 nowe projekty (firmy). Mimo spowolnienia rozwoju wszystkich europejskich gospodarek liczba transakcji dokonywanych poprzez sieci systematycznie rośnie, podobnie jak wartość zainwestowanego kapitału (275 mln euro w roku 2010 wobec 124 mln euro w roku 2005). Szczególnie pozytywnym sygnałem dla inwestorów jest wzrost liczby projektów zgłaszanych do sieci blisko dwukrotny w stosunku do roku 2008 i siedmiokrotny w stosunku do roku Mimo tak dużego popytu na kapitał inwestorzy dokonują bardzo konserwatywnej i ostrej selekcji projektów inwestując zaledwie w 3% analizowanych projektów 4. Jak na razie jedynym przejawem kryzysu na rynku Business Angels jest zahamowanie wzrostu średniej wartości inwestycji, która wyniosła ok. 200 tys. euro (rok wcześniej było to 205 tys. euro). Złożył się na to głównie spadek odnotowany w Wielkiej Brytanii (124,5 tys. euro), podczas gdy w pozostałych 3 z fazą zalążkową mamy do czynienia, gdy przedsięwzięcie nie ma jeszcze charakteru komercyjnego (nie istnieje spółka), a dany pomysł jest dopiero uszczegóławiany i rozwijany (opracowywanie planów, dokumentacji korporacyjnej itd.); wczesny wzrost to okres od kilku do kilkunastu pierwszych miesięcy funkcjonowania przedsięwzięcia na rynku, charakteryzujących się na ogół brakiem lub bardzo małą sprzedażą i wysokimi kosztami 4 Statistics Compendium EBAN. 12

14 krajach Starego Kontynentu średnia wartość inwestycji zasadniczo nie uległa zmianie (w Holandii nawet wzrosła). Preferencje sektorowe Aniołów Biznesu to przede wszystkim ICT, tzw. sektory kreatywne (media, reklama) i biotechnologia. Te trzy sektory w roku 2009 przyciągnęły 54% kapitału zainwestowanego poprzez sieci i stanowiły 56% liczby wszystkich sfinansowanych projektów 5. Obserwowany wzrost liczby transakcji był możliwy dzięki powstawaniu nowych sieci Aniołów Biznesu i przyciągnięciu do nich kolejnych inwestorów. W ciągu ostatniej dekady liczba sieci w Europie wzrosła ze 132 do 396. Dysponują one zasobem 75 tys. inwestorów (z czego około 6 tys. uznawanych jest za inwestorów aktywnych). Jakkolwiek w wielu krajach Europy Centralnej i Wschodniej powstawanie nowych sieci mogło być stymulowane przez dostępność środków publicznych, to największe przyrosty liczby sieci niewątpliwie odnotowano w krajach rozwiniętych. Na przykład we Francji liczba sieci wzrosła z 48 w roku 2003 do 80 w roku W Hiszpanii w tym samym okresie liczba sieci wzrosła z 3 do 54, a w Holandii z 3 do 13. Zarówno we Francji jak i w Hiszpanii wzrost liczby sieci mógł być efektem wprowadzenia zachęt fiskalnych dla inwestycji Business Angels. Również w Wielkiej Brytanii spadek liczby sieci, odnotowany w połowie dekady, został praktycznie odrobiony w ostatnich latach (48 sieci). Mimo tej ilościowej eksplozji sektor sieci jest nadal wysoce skoncentrowany na rynkach rozwiniętych. Na cztery kraje (Francję, Niemcy, Hiszpanię i Wielką Brytanię) przypada łącznie 239 sieci czyli 60% zasobu. Tak szybki wzrost liczby sieci rodzi duże ryzyko. Na szczęście, jak na razie nie doprowadziło to do pogorszenia ich potencjału inwestycyjnego (choć w poszczególnych krajach sytuacja może się pod tym względem różnie kształtować). Z dostępnych danych wynika, że liczba inwestorów zrzeszonych w sieciach przyrosła co najmniej w takim samym tempie, jak liczba sieci. W efekcie, podczas gdy w roku 2005 na jedną sieć przypadało średnio 48 inwestorów, to w roku 2009 było ich 47. Ponieważ liczba transakcji na jedną sieć wzrosła w tym okresie z 3 do 7, można przypuszczać, że zwiększyła się także grupa aktywnych inwestorów. Mimo dynamicznego rozwoju sieci, większość europejskiego, a przede wszystkim amerykańskiego rynku Business Angels, funkcjonuje poza 5 Tamże 13

15 sieciami. Szacuje się, że w USA, które ustępuje Europie pod względem sieci (340 sieci skupiających 6,5 tys. inwestorów) edziała łącznie 260 tys. Aniołów (wobec 75 tys. w Europie). Ich inwestycje w roku 2009 wyniosły 17,7 mld euro (w Europie 3-5 mld euro) 6. Te ostatnie wartości pokazują też, że rynek Business Angels jest znacznie sprawniejszy w finansowaniu bardzo wczesnych faz rozwoju niż rynek formalny czyli fundusze venture. W roku 2009 w Europie w fazę seed fundusze zainwestowały ok. 4 mld euro w 615 firm, a w USA 1,7 mld euro w 312 firm 7. Tabela 1 Działalność sieci Business Angels w Europie Wskaźnik 2010 r r. Liczba transakcji Łączna wartość transakcji (mln euro) 275,9 124 Liczba projektów zgłoszonych do sieci Liczba aniołów Liczba sieci Źródło: European Business Angels Network 6 na podstawie danych amerykańskiej National Business Angels Association. 7 tamże. 14

16 Polskie sieci coraz aktywniejsze Krajowy rynek Business Angels coraz aktywniej organizuje swoje zaplecze sieciowe. Pionierzy rynku PolBAN (stowarzyszenie utworzone w grudniu 2003 r., obecnie działające pod nazwą Business Angel Club) i Lewiatan Business Angels (sieć utworzona w kwietniu 2005 r., afiliowana przy Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan) na fali zainteresowania niepublicznym rynkiem kapitałowym zyskali licznych naśladowców. Szczególnie po roku 2006, gdy pojawiło się wsparcie publiczne dla instytucji otoczenia biznesu, liczba powoływanych sieci znacznie wzrosła. W okresie ogłoszono powstanie Regionalnej Sieci Inwestorów Kapitałowych (Małopolska), Śląskiej Sieci Aniołów Biznesu (Katowice) i Lubelskiej Sieci Aniołów Biznesu. Po roku 2008 aktywność założycielska wzrosła jeszcze bardziej. Wsparcie publiczne na utworzenie sieci trafiło do ośmiu kolejnych podmiotów, mających ambicje stworzenia sieci regionalnej lub ogólnokrajowej (rozpoczęto wówczas realizację takich projektów jak Sieć Inwestorów Prywatnych Satus, sieć Amber, sieć Aurum). Dostępność środków pomocowych niewątpliwie ułatwiła zakładanie sieci, ale nie dała gwarancji racjonalności każdego z projektów. Już obecnie widać, że po niektórych, zbyt słabo zakorzenionych w gospodarce inicjatywach ślad zaginął (wraz z wyczerpaniem środków publicznych). Te, które przetrwały, można także podzielić na sieci zorientowane na promocję, których core biznesem jest advocacy problematyki Business Angels (konferencje i seminaria) oraz te, które realnie łączą dwie strony rynku. Do tych ostatnich, obok pionierów, można także zaliczyć sieć Amber, starającą się objąć teren Polski północnej i zachodniej. Dorobek inwestycyjny krajowych sieci to w głównej mierze inwestycje skojarzone poprzez sieciowych pionierów tego rynku PolBAN ma na swoim 15

17 koncie 10 projektów (np. Mikromax, 100lat.pl, Motobank, Legimi), a Lewiatan Business Angels 12 (np. W Biegu Café, Aperion Synthesis, Sky Share Club Polidea transakcja wyróżniona w tym roku nagrodą EBAN w kategorii Deal of the Year). Również zachodniopomorskiej sieci Amber udało się w 2010 roku doprowadzić do inwestycji w dwa projekty. Obok dorobku inwestycyjnego, koniecznie trzeba wspomnieć o wzrastającej aktywności polskich sieci i innych instytucji wspierających rynek Business Angels w zakresie rozwoju kapitału społecznego (inkubatory, fundusze seed i VC). Dokonuje się to poprzez budowanie relacji i powiązań krajowych i międzynarodowych, czego wyrazem może być np. członkowstwo ośmiu polskich instytucji (w tym czterech sieci: łódzkiej Gildii Aniołów Biznesu, Secus Wsparcie Biznesu Sp. z o.o., szczecińskiej sieci Amber i Lewiatan Business Angels) w Europejskiej Sieci Aniołów Biznesu (EBAN). Dopełnieniem aktywności sieci jest indywidualna działalność Aniołów Biznesu. Choć nikt nie zinwentaryzował tego typu działań, można przypuszczać, że takich samodzielnych niezrzeszonych inwestorów jest sporo, a ich oddziaływanie na rynek finansowania start-upów znaczące. Przykładem inwestycyjnych freelanserów może być poznańska SpeedUp Group, Metafund czy Sail Fund. 16

18 Fundusze zalążkowe poprawiają dostępność kapitału Niezwykle istotnym wydarzeniem ostatnich lat było uruchomienie sieci funduszy zalążkowych (czy też inkubatorów z opcją inwestycji kapitałowych). Stało się to możliwe dzięki środkom zarezerwowanym w tzw. działaniu 3.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (110 mln euro). W wyniku dwóch rozstrzygniętych już konkursów wyłoniono 22 menedżerów takich funduszy (są to głównie tzw. instytucje otoczenia biznesu), oddając do ich dyspozycji łącznie 334 mln zł. Najwięcej funduszy zalążkowych powstało w Małopolsce (siedem funduszy dysponujących 92 mln zł) i na Mazowszu (pięć funduszy i 85 mln zł). Przeprowadzony w 2010 roku konkurs, który został już rozstrzygnięty (choć nie podpisano jeszcze umów udostępniających środki), powiększy liczbę funduszy o pięć podmiotów, a wartość środków o 48 mln zł. Niestety nawet po tym konkursie na mapie Polski pozostaną białe plamy (Kujawsko-Pomorskie, Lubuskie, Podlaskie), gdzie nie powstał żaden tego typu fundusz. Zaletą tego typu inwestorów jest możliwość finansowania startu (założenie i wyposażenie spółki), jak i fazy inkubacji (analizy rynkowe, opracowanie dokumentacji biznesowej). Jest to możliwe tylko dlatego, że środki w funduszu są pochodzenia publicznego, co umożliwia ubezpieczenie wysokiego ryzyka inwestycyjnego. Mimo publicznego charakteru, fundusze mają obowiązek stosowania rynkowych reguł inwestowania, a dodatkowym zabiegiem racjonalizującym ocenę projektów jest limit zaangażowania we własność projektu (nie więcej niż 49%). 17

19 Z przeglądu pierwszych projektów (spółek), które uzyskały dofinansowanie, wynika, że zdecydowanie preferowanym sektorem będzie ICT. Można ostrożnie szacować, że przy założonych ograniczeniach inwestycyjnych (nie więcej niż 200 tys. euro na jeden projekt) za sprawą funduszy zalążkowych uda się sfinansować około 200 start-upów. Zła wiadomość dla segmentu seed jest jednak taka, że środki alokowane na działania 3.1 PO IG zostały już zasadniczo wyczerpane. Utrzymanie aktywności inwestycyjnej będzie więc wymagało sięgnięcia po rezerwy środków publicznych, na które jest jednak wielu chętnych. Wspominając o funduszach zalążkowych, nie sposób pominąć wydarzenia, mogącego zwiastować pojawienie się na rynku inwestycyjnym aktorów nowego typu. W krajach rozwiniętych ważnym i uznanym elementem rynku venture jest tzw. corporate venturing, czyli inwestycje venture realizowane przez korporacje w projekty (powstające wewnątrz korporacji lub na zewnątrz) komplementarne do core biznesu inwestora (przykładem może być działalność ramienia inwestycyjnego korporacji Intel czyli Intel Capital). W Polsce do tej pory tego typu aktywność nie cieszyła się szczególnym zainteresowaniem. Duże korporacje albo zajęte były procesami wewnętrznymi (prywatyzacja, restrukturyzacja), albo realizowały takie inwestycje z dala od Polski (szczególnie korporacje zagraniczne). Zwiastunem zmiany jest corporate venturing realizowany pod logo LabStar, uruchomiony przez Wirtualną Polskę. Program ma na celu wsparcie start-upów z obszaru aplikacji internetowych. W najlepsze projekty Wirtualna Polska wejdzie kapitałowo jako koinwestor, dostarczając dodatkowo wsparcia doradczego, promocyjnego i infrastrukturalnego. Innym przykładem może być powołanie przez pomorski Koncern Energetyczny KE ENERGA spółki inwestycyjnej Energa-Innowacje zamierzającej inwestować w startupowe projekty kompatybilne z energetycznym biznesem spółki matki czy działalność inwestycyjna spółki Asseco Poland S.A. Warto, aby tym śladem poszły inne korporacje. 18

20 KFK aktywizuje rynek venture Działalność Krajowego Funduszu Kapitałowego (KFK) ma coraz większe znaczenie w finansowaniu firm we wczesnych fazach rozwoju. Utworzony w roku 2005, pełni funkcję tzw. funduszu funduszy. Jego celem jest zwiększenie podaży kapitałów na rynku venture, poprzez dostarczanie środków inwestycyjnych (na zasadzie wspólnego przedsięwzięcia) nowotworzonym prywatnym funduszom kapitałowym. Zamiast bezpośredniego inwestowania w spółki portfelowe, KFK oddziałuje na rynek pośrednio, podwajając kapitały prywatnych inwestorów i jednocześnie przyjmując na siebie dużą część ryzyka. Siła KFK wynika przede wszystkim z zasobu środków publicznych, jakimi ta instytucja zarządza. W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w zarząd KFK oddano 180 mln euro. Przy obowiązującej zasadzie 1:1 (w funduszu venture może się znaleźć co najwyżej tyle samo środków publicznych, co prywatnych) oznacza to, że na rynek trafi 1,2 mld zł. Według szacunków kierownictwa KFK pozwoli to na zasilenie kilkunastu funduszy venture i zrealizowanie 200 inwestycji (limit wielkości inwestycji dla funduszy wspartych przez KFK to 1,5 mln euro). Dodatkowo KFK zainwestował 55 mln zł w dwa fundusze w ramach dotacji otrzymanej z Ministerstwa Gospodarki. KFK dysponuje jeszcze 53 mln CHF pochodzącymi ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (SPPW), z których dokapitalizuje co najmniej dwa fundusze VC. Model działania KFK jest wzorowany na rozwiązaniach z krajów rozwiniętych, gdzie dawno zarzucono bezpośrednie angażowanie się czynnika publicznego w roli inwestora. Przykładem może być tu Wielka Brytania, gdzie sieć nieefektywnych Enterprise Boards (bezpośrednio inwestujących kapitał publiczny) zastąpiono kolejnymi funduszami funduszy. Na początku 19

21 ubiegłej dekady w ten sposób utworzono sieć dziewięciu publicznych, ale zarządzanych przez komercyjne firmy, funduszy regionalnych. Najnowszą inicjatywą jest The UK Innovation Investment Fund, który, tak jak KFK, ma inwestować w inne prywatne fundusze kapitałowe zorientowane na inwestycje technologiczne. Ubiegły rok KFK może uznać za bardzo udany. Podpisano umowy inwestycyjne z pięcioma firmami zarządzającymi, stawiając do ich dyspozycji 240 mln zł kapitału inwestycyjnego oraz 21,6 mln zł w formie refundacji kosztów zarządzania. Równolegle inwestorzy prywatni zadeklarowali wniesienie do funduszy środków w wysokości 240 mln zł. Obecnie portfel KFK składa się z 11 funduszy, z których 6 już inwestuje, 5 funduszy jest na etapie rejestracji działalności. Łączna kapitalizacja funduszy portfelowych KFK przekracza już 740 mln zł. Trwa też kolejny Otwarty Konkurs Ofert, w którym zarządzający funduszami mogą składać propozycje inwestycyjne do 31 stycznia 2012 roku. Po zakończeniu konkursu, łączna kapitalizacja funduszy zasilonych kapitałowo przez KFK do końca roku 2012 powinna wynieść ponad 1,5 mld zł (w tym 50% udział KFK). Portfel KFK przedstawia się bardzo interesująco: są tu cztery większe fundusze o kapitalizacji ok. 100 mln zł, trzy średnie (50-84 mln zł) oraz cztery mniejsze fundusze (kapitalizacja 40 mln zł). Trzy fundusze pozycjonują się jako generalist, podczas gdy pozostałe mają mniej lub bardziej sprecyzowaną specjalizację branżową. Dominują fundusze nastawione na TIME (Telecommunication, Internet, Media, Entertainment). Dwa koncentrują się na komercjalizacji badań naukowych. W kręgu zainteresowań funduszy znajdują się również usługi medyczne i inne mniejsze branże. Struktura inwestorów prywatnych jest zróżnicowana. Są wśród nich osoby z listy najbogatszych Polaków, renomowane instytucje finansowe, a nawet fundacja. Dotychczas fundusze zasilone kapitałowo przez KFK zainwestowały w piętnaście przedsięwzięć. Liderem jest BBI Seed Fund z 7 inwestycjami, kolejne pozycje zajmują Helix Ventures Partners (4), Assets Management Black Lion (2), Internet Ventures (1), Skyline Venture (1), a Venture Capital Satus w najbliższym czasie ogłosi pierwsze inwestycje. 20

22 Tabela 3. Fundusze wsparte kapitałowo przez Krajowy Fundusz Kapitałowy Fundusz /firma zarządzająca BBI Seed Fund Sp. z o.o. S.K. (*) Helix Ventures Partners FIZ (*) Skyline Venture Sp. z o.o. S.K.A. Internet Ventures FIZ FIZ Aktywów niepublicznych Venture Capital SATUS Assets Management Black Lion Sp. z o.o. S.K.A. Opera Venture Capital FIZ GPV Investment Management Aquarium Venture Fund I Innovation Nest Nomad Inwestorzy prywatni Kapitalizacja funduszu (w mln zł) Preferencje inwestycyjne 1. BBI Capital NFI SA 60 ICT, Life science, ochrona zdrowia, technologie materiałowe; seed / start-up / ekspansja 1. MCI Management S.A. 40 Technologie internetowe, mobilne i oprogramowanie, elektronika (głównie w kierunku B2B); start-up / ekspansja 1. Skyline Investment S.A. 40 Brak specjalizacji branżowej 1. MCI Management S.A. 2. IIF S.A. 1. SATUS Venture Sp. z o.o. SK 2. Inwestorzy indywidualni start-up / ekspansja 100 Technologie informatyczne, telekomunikacyjne, internetowe, mobilne,wireless oraz media elektroniczne; start-up / ekspansja 50 Brak preferencji branżowych; start-up 1. OPERA Dom Maklerski Sp. z o.o. 2. Fundusze zarządzane przez Opera TFI S.A. 3. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej 1. NFI Progress S.A. 100 Ochrona zdrowia, technologie informacyjno-komunikacyjne w zakresie marketingu mobilnego, innowacyjne projekty infrastrukturalne; Seed / start-up / ekspansja 100 Inwestycje w obszarze nowych technologii (m.in. inwestycje TMT/ICT), biotechnologia, inżynieria chemiczna, chemia, Seed / start-up / ekspansja 1. GPV Investment Ltd. 84 Przełomowe innowacje (głównie technologie materiałowe), Internet, Nowe Media, urządzenia medyczne, technologie ochrony środowiska Brak danych. 100 Nowe technologie, Internet, ochrona zdrowia Osoby zarządzające Funduszem Osoby zarządzające Funduszem (*) fundusze, które wyłoniono w konkursie ogłoszonym w roku 2007 Źródło: opracowanie własne 40 Brak danych 40 Nowe technologie, start-up / ekspansja 21

23 NewConnect Elementem współtworzącym podaż equity jest, utworzony pod koniec sierpnia 2007 roku przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, rynek NewConnect mający status tzw. alternatywnego systemu obrotu. W założeniach rynek ten uruchomiony został z myślą o innowacyjnych spółkach znajdujących się we wczesnych fazach rozwoju rynkowego, w tym także projektach typu start-up. Głównym atutem rynku są niskie koszty dostępu (wymóg sporządzenia jedynie tzw. dokumentu informacyjnego) oraz niewielkie bieżące wymogi informacyjne. Wśród ponad 200 notowanych spółek nie trudno znaleźć start-upy zaczynające praktycznie od zera. Tak było z firmami: Euroimplant (inżynieria tkankowa), Athon (utylizacja niebezpiecznych odpadów) czy Forever Entertainment (gry komputerowe). Spółkom tym udało się szybko i tanio pozyskać stosunkowo duży kapitał, biorąc pod uwagęich punkt startu. Choć rynek NewConnect dla wielu może wydawać się konkurencyjnym źródłem kapitału w stosunku do Business Angels (i na pewno częściowo tak jest, bo IPO, realizowane w połączeniu z mało płynnym rynkiem, oferują olbrzymie stopy zwrotu w bardzo krótkim okresie) tworzy on infrastrukturę, bez której Aniołom Biznesu byłoby znacznie trudniej. Po pierwsze stał się on platformą do pozyskiwania kapitału na inwestycje venture, realizowane przez spółki inwestycyjne, zakładane przez Business Angels lub współinwestujące z aniołami. Po drugie rynek ten jest sposobem wyjścia z inwestycji, się czego nie można powiedzieć o głównym parkiecie GPW, ze względu na jego wysokie wymagania. 22

24 Dotacje poszukiwane, ale czy pożądane? Wielu posiadaczy ciekawych pomysłów z nadzieją spogląda w stronę programów operacyjnych oferujących wsparcie w postaci dotacji pokrywającej całość lub część inwestycji. Dotacje takie są atrakcyjnym sposobem dokapitalizowania i sfinansowania inwestycji w środki trwałe. Dotacja oferowana w ramach działania 8.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka budziła ostatnio wielkie zainteresowanie, nadzieje i emocje na rynku start-up. Dzięki temu, że oferowała ona wsparcie w postaci stuprocentowej refundacji tzw. wydatków kwalifikowanych (czyli najwyższy z możliwych poziom wsparcia), idealnie pasowała do uruchamiania projektów mających postać seed/start-up. Choć wsparcie dotyczyło wyłącznie biznesów z obszaru e-usług zainteresowanie przerosło oczekiwania. Podczas pierwszych czterech konkursów, zorganizowanych w latach , do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wpłynęło 5 tys. wniosków o przyznanie dotacji, które po ostrej selekcji projektów w ostateczności zostały przydzielone 1244 przedsiębiorcom. Wśród nagrodzonych (średnia wartość przyznanego dofinansowania wyniosła 610 tys. zł) znalazły się tak interesujące start-upy jak aplikacja jakdojade.pl (wyszukiwanie połączeń komunikacji miejskiej) czy utilitia (aplikacja do audytu dostępności stron internetowych pod kątem użytkowania ich przez osoby niepełnosprawne). Teoretycznie można tego typu wsparciu zarzucić, że psuje rynek wypierając prywatny kapitał. W praktyce jak na razie takiego zagrożenia jeszcze nie ma, 23

25 gdyż rynek prywatny jest stosunkowo mały. Wręcz przeciwnie, przejęcie przez środki publiczne największego ryzyka (faza seed) może zachęcić Business Angels (szczególnie mniej doświadczonych) do inwestowania w fazie postartowej (gdy spółka działa już dłużej niż rok lub gdy zaczęła sprzedaż rynkową swoich produktów/usług i można w związku z tym lepiej oszacować ryzyko sukcesu/porażki). Trzeba jednak pamiętać, że dotacje na dłuższą metę zaszkodzą rynkowi i tego typu wsparcie powinno być ograniczane, ściśle ukierunkowane i monitorowane. Ciekawym i ważnym uzupełnieniem unijnego dotacyjnego wsparcia dla startupów jest charytatywna działalność różnych osób lub instytucji oferujących nagrody (granty) za najlepszy pomysł (projekt, biznes plan). Przykładem nurtu charytatywnego może być Darboven Idee Grant, konkurs organizowany corocznie w Polsce przez niemieckiego multimilionera, Alberta Darbovena, na ciekawe pomysły przedsiębiorczych kobiet czy dotacje przyznawane za najlepszy biznesplan przez PINkubator czyli inicjatywę radia PIN. 24

26 Gotowość inwestycyjna Jeśli pokusić się o wskazanie, co jest obecnie największym problemem i barierą rozwoju rynku, to na pewno nie będzie to kapitał. Zasoby kapitału są jak na obecną chwilę wystarczające, tym bardziej, że kryzys z polską gospodarką obszedł się łaskawie, oszczędzając nam poważnych problemów i spektakularnych upadłości, szczególnie w sektorze finansowym. W ocenie inwestorów, kluczowym problemem jest obecnie nie tyle zbyt mała liczba projektów, co zbyt słabe ich przygotowanie (brak logicznej struktury i szczegółowego opisu, charakterystyki ekonomicznej). Ta niska gotowość inwestycyjna jest skutkiem splotu wielu czynników, poczynając od słabości programowej wyższych uczelni, niewiedzy przedsiębiorców, że rynek finansowy to nie tylko banki czy nieufności wobec inwestorów kapitałowych. W ciągu ostatnich kilku lat szereg instytucji otoczenia biznesu zajęło się podnoszeniem gotowości inwestycyjnej, organizując konferencje, seminaria i szkolenia na ten temat. Ponieważ temat jest trudny i pracochłonny, na efekty trzeba będzie długo czekać. Szczególna rola powinna tu przypaść sieciom Aniołów Biznesu, które najlepiej rozumieją przyczyny iskrzenia na linii przedsiębiorca-inwestor. Ciekawym przykładem, jak taką gotowość inwestycyjną budować, może być Akademia Innowacji i Venture Capital, działająca w latach pod skrzydłami Fundacji Centrum Innowacji FIRE. Wzorując się na wzorcach brytyjskich, w ciągu dwóch lat zorganizowano 23 cykle szkoleniowe i przeszkolono 384 osoby. Warte polecenia są także dwa najwyżej oceniane przykłady zagraniczne czyli EASY Investment Readiness Toolkit (ocena projektu, prognozy finansowe, ocena zespołu, ocena rynku) opracowany przez włoską Meta Group, implementowany w Polsce przez Lewiatan Business Angels oraz program FastTrac NewVenture opracowany 25

27 przez amerykańską Kauffman Foundation (10 modułów tematycznych omawianych w cyklach seminaryjnych). Szczególnie trudnym obszarem budowania gotowości inwestycyjnej jest sektor B+R. Choć większość polskich naukowców prowadzenie badań i publikacje traktuje jako cel sam w sobie, z niechęcią spoglądając na spółki spin-off/out, od czasu do czasu na rynku pojawia się zwiastun ponadprzeciętnej jakości (czego przykładem może być Polymem produkcja membran polipropylenowych, Read Gene badania nad nowotworami, Apeiron Synthesis chemia). Na przeszkodzie do powstawania większej liczby spółek odpryskowych, obok obojętności środowiska stoją wewnętrzne procedury uczelni (a raczej ich brak). Niektóre uczelnie (np. Uniwersytet Jagielloński) poczyniły już wiele na drodze do udrożnienia procedur. Ważne, aby tym śladem poszli inni, gdyż z wielu badań wynika, że start-upy, szczególnie te akademickie, generują dużą liczbę nowych miejsc pracy (wg danych Kauffman Foundation spółki, działające na rynku nie dłużej niż pięć lat, utworzyły 40 milionów nowych miejsc pracy w ciągu ostatnich 30 lat) 8. Piotr Tamowicz 8 na podstawie danych Kauffman Foundation 26

28 O autorze Piotr Tamowicz Doktor nauk ekonomicznych, absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. W latach zawodowo związany z gdańskim Instytutem Badań nad Gospodarką Rynkową (IBnGR); obecnie managing partner w spółce Taylor Economics. Laureat nagrody Fundacji Edukacyjnej Przedsiębiorczości za raport na temat rynku venture capital; specjalizacja w zakresie problematyki rozwoju rynku kapitałowego (w tym w szczególności rynku venture capital, business angels i private equity), przedsiębiorczości akademickiej (spin off/out), rozwoju MSP i corporate governance (tzw. ład korporacyjny); pomysłodawca i współzałożyciel serwisu internetowego poświęconego ładowi korporacyjnemu; współautor publikacji na temat corporate governance (pierwszy w Polsce dobrowolny kodeks corporate governance, Biała księga i ranking corporate governance) oraz venture capital. W latach członek rad nadzorczych takich firma jak: Bank Komunalny SA (obecnie Nordea), Powszechny Bank Gospodarczy SA, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie; członek Editorial Board czasopisma naukowego Corporate Ownership & Control oraz rady redakcyjnej Przeglądu Corporate Governance. 27

29 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Główna Ekonomistka PKPP Lewiatan Dyrektor Departamentu Badań i Analiz Komentarz Polska jest 6. krajem w UE pod względem liczby ludności, ale dopiero 9. pod względem przedsiębiorczości mierzonej liczbą przedsiębiorstw przypadających na 1000 mieszkańców. Nasza gospodarka nie jest innowacyjna, o czym świadczy bardzo niski poziom wydatków na B+R, niski udział eksportu produktów hi-tech w eksporcie ogółem, a także zmniejszająca się liczba przedsiębiorstw innowacyjnych tak w przemyśle, jak i w usługach (GUS). Ostatnie trzy, cztery lata to jednak duże zmiany w podejściu przedsiębiorstw do biznesu. Jeszcze w 2007 r. większość przedsiębiorstw sektora MSP budowała swoją pozycję konkurencyjną na cenie. Dzisiaj ponad 43 proc. firm wskazuje jakość produktów jako podstawę swojej pozycji konkurencyjnej, a cenę niewiele ponad 15 proc. Z kolei ponad 63 proc. uważa, że przydatne byłyby w ich rozwoju działania innowacyjne. Tworzy się nowa kultura biznesu otwarta na zmiany, umiejąca czytać to, co dzieje się tak na rynku krajowym, jak poza nim i przekładać to na własne modele biznesowe. Nowo tworzone przedsiębiorstwa, których od wejścia Polski do UE jest co roku coraz więcej, wpisują się w te zmiany. Są szansą na wsparcie procesów modernizacyjnych dokonujących się sektorze przedsiębiorstw w Polsce. Powstają bowiem przede wszystkim w tych sektorach gospodarki, które uznawane są za nowoczesne informacji i komunikacji, działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej oraz w przemyśle. Nie byłoby jednak tego przyspieszenia, gdyby nie środki unijne, które pozwalają na wspieranie start-upów, Środki te jednak kończą się, a nie wiemy jakim budżetem będziemy dysponować w nowej perspektywie finansowej Dlatego należy jak najszybciej wprowadzić rozwiązania, które pozwolą na stałe, nie uzależnione od pieniędzy unijnych, wspieranie tworzenia nowych firm, szczególnie w branżach nowoczesnych. Zakładanie firm nie jest już dzisiaj problemem. Problemem jest natomiast nadmierna biurokracja, przeregulowanie gospodarki i koszty z tym związane. Problemem są także obciążenia podatkowe i parapodatkowe, które nie pozwalają na niezbędną, szczególnie na początku biznesowej drogi, akumulację kapitału. Trudno jednak liczyć w najbliższych latach na obniżenie danin (sytuacja finansów publicznych). To co można zrobić, poza podjętymi już działaniami, to m.in.: wesprzeć procesy corporate venturing współpraca dużych firm z podmiotami startującymi w biznesie przyniesie wartość dodaną obu stronom, a także gospodarce. Warto w tym kontekście pomyśleć 28

30 o certyfikatach innowacyjności, które kupowane byłyby przez duże przedsiębiorstwa z dyskontem finansowanym ze środków unijnych i inwestowane w start-upy, które prowadziłyby działalność badawczowdrożeniową na rzecz tych inwestorów, stworzyć możliwość emitowania obligacji przez nowo powstające przedsiębiorstwa. Niezbędne byłoby w tym celu utworzenie na bazie środków unijnych - funduszu gwarancyjnego, który obejmowałby nie kupione przez rynek obligacje start-upów, stworzyć możliwość wykorzystywania posiadanych przez właścicieli nowo zakładanych firm patentów jako zabezpieczeń kredytów, czy emitowanych obligacji. Wymaga to stworzenia rynku wyceny patentów. W tym celu także można wykorzystać środki unijne. Przede wszystkim jednak niezbędne są zmiany w systemie kształcenia tak, aby młodzi ludzie mieli niezbędną wiedzę i umiejętności pozwalające na biznesową realizację własnych pomysłów, a pozostali mogli taką wiedzę zdobywać w procesie long-life learning. Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Doktor nauk ekonomicznych, adiunkt na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Główna Ekonomistka i Dyrektor Departamentu Badań i Analiz w Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Członkini Rady Gospodarczej przy Prezesie Rady Ministrów. Członkini Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych, Komitetu Monitorującego NSRO , a w jego ramach Przewodnicząca Grupy Roboczej ds. MŚP, członkini Komitetu Monitorującego PO IG. Członkini Economic and Financial Affairs Committee oraz Entrepreneurship & SME Committee w BusinessEurope. Członkini High Level Group on Administrative Burdens w Komisji Europejskiej. Zajmuje się badaniem warunków rozwoju przedsiębiorstw w Polsce, w tym innowacyjnością, barierami przedsiębiorczości, wpływem modelu sektora publicznego na rozwój sektora przedsiębiorstw, analizą i oceną funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw, badaniem sektora małych i średnich przedsiębiorstw. 29

31 Anna Hejka Dyrektor Zarządzający Heyka Capital Markets Group Komentarz Postęp cywilizacyjny, miejsca pracy, wzrost dochodów i komfort życia oraz pozycja Polski w świecie uzależnione są od nowo tworzonych firm. W USA istniejące firmy likwidują ok. miliona, a nowe tworzą 3 miliony stanowisk pracy rocznie. Mądre zarządzanie gospodarką to wspieranie innowacyjnych firm, a zwłaszcza mikrobiznesów (1 do 4 pracowników), które tworzą miejsca pracy w tempie 20% rocznie, podczas gdy firmy zakładane przez korporacje tylko 1.3%. Dzięki recesji nowe firmy tworzą błękitne oceany, zmieniając reguły gry od technologii po modele biznesowe. Ponad połowa firm należących do indeksu Fortune 500 powstała w czasie recesji, zmieniając nasz świat na dobre: Microsoft (1975) i Apple (1976) powstały w czasie stagflacji lat 70-tych spowodowanej przez kryzys paliwowy, kiedy OPEC podwyższył ceny ropy o 400%; Skype (2003) i Facebook (2004) po bolesnym pęknięciu bańki Intenetowej; CNN (1980) tuż przed recesją spowodowaną rewolucją irańską, która doprowadziła do drugiego kryzysu paliwowego i restrykcyjną polityką monetarną dla uniknięcia spirali inflacyjnej; Fed-Ex (1971) tuż po recesji spowodowanej wprowadzeniem restrykcyjnej polityki fiskalnej i monetarnej po wojnie w Wietnamie i tuż przed recesją z powodu szoku wywołanego ceną ropy i deficytu budżetowego po tym konflikcie; Disney (1923) tuż po recesji 1920 r. spowodowanej I wojną światową, kiedy PKB spadł o 7% i w czasie recesji 1923, która doprowadziła do spadku działalności gospodarczej o 25,4%. Historia pokazuje jasno, że politycy nie są w stanie skutecznie dopasować narzędzi polityki fiskalnej i monetarnej, ani tym bardziej przewidzieć pojawienia się nowych technologii i modeli biznesowych. Mogą jednak i powinni tworzyć sprzyjające nowym firmom warunki: stałość, przejrzystość, racjonalność i skuteczność prawa; dobrą infrastrukturę z powszechnym dostępem do Internetu; dostępność finansowania od grantów, przez Aniołów Biznesu, fundusze wysokiego ryzyka po publiczne rynki kapitałowe, banki, miasta; 30

32 zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych, przynajmniej dla Aniołów Biznesu, których wpływ na przetrwanie nowych firm jest nieoceniony; podwajanie środków prywatnych zainwestowanych w start-upy przez środki publiczne biorące na siebie większe ryzyko; dobrze przygotowaną kadrę, nie tylko w sensie wykształcenia, ale przede wszystkim w kwestiach postaw, ambicji i zrozumienia sposobu myślenia inwestorów. Która polska szkoła wyższa jest odpowiednikiem znanego na całym świecie Stanfordu? ułatwienia w zakładaniu firm w Polsce nie tyko przez polskich przedsiębiorców, ale także przez imigrantów (specjalne wizy). W 2008 r. prawie 40% założycieli firm technologicznych w USA i 52% w Dolinie Krzemowej to imigranci jak np. założyciele Googla, Yahoo, Ebaya czy Intela. Nie mam wątpliwości, że sukces nowo tworzonych firm zależy od jak najszybszej realizacji tych postulatów. Tylko czy znajdą się w Polsce siły mające odwagę i chęć, by wcielić je w życie? Anna Hejka Bankier inwestycyjny i korporacyjny, członkini zarządów i rad nadzorczych, zarządzająca funduszami, Anioł Biznesu, seryjny przedsiębiorca i wykładowca, doradca i ekspert. Uznana przez Światowe Forum Ekonomiczne w Davos za Globalnego Lidera Jutra i nominowana do tytułu Anioła Biznesu 2009 r. przez Europejskie Stowarzyszenie Aniołów Biznesu. Pracowała dla JP Morgan Chase w Hiszpanii, Salomon Brothers/Citi na Wall Street. Związana z branżą private equity w USA, Europie Środkowo- Wschodniej i w Azji. Anna Hejka skutecznie strukturyzuje transakcje, używając produktów finansowych przystosowanych do zmieniających się wymagań firm i warunków makroekonomicznych. Jest autorką artykułów w International Economy, National Review i Wprost, występuje często jako mówca na konferencjach takich jak Światowe Forum Ekonomiczne, Institute for International Research czy Shell Global Solutions. 31

33 Piotr Gębala Prezes Krajowego Funduszu Kapitałowego S.A. Komentarz Możliwości rozwoju Polski poprzez naśladowanie rozwiązań, które sprawdziły się na dojrzałych rynkach w dużej mierze już się wyczerpały. Budowanie przewagi konkurencyjnej w oparciu o niskie koszty pracy jest rozwiązaniem, które z pewnością nie przyczyni się do wzrostu zamożności Polaków. W celu osiągnięcia rozwoju ekonomicznego Polski i bogacenia się społeczeństwa, konieczna jest zmiana fundamentów gospodarki. Działanie Krajowego Funduszu Kapitałowego jest elementem tego procesu. Innowacyjne małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) będą z pewnością stanowić awangardę polskiego biznesu. Ich sukcesy międzynarodowe przyczynią się istotnie do wzrostu PKB, tworząc miejsca pracy o wysokiej wartości dodanej, a co za tym idzie oferując pracownikom atrakcyjne wynagrodzenia. Do rozwoju MŚP konieczne są dwa elementy: kapitał i umiejętność jego wykorzystania. Doświadczenia międzynarodowe wskazują jednoznacznie, że fundusze Venture Capital dostarczają kapitał i wiedzę, które pomagają w rozwoju firm. Przedsiębiorczość Polaków jest bardzo duża, jednak do wykorzystania tego potencjału już teraz potrzebny jest kapitał. Zespoły profesjonalistów zarządzających funduszami portfelowymi KFK dostarczają nie tylko kapitał na rozwój, ale i wsparcie biznesowe; są wiarygodnym i aktywnym partner o dużym doświadczeniu w biznesie, a szczególnie w finansach. W Polsce jest kilku zarządzających funduszami VC, którzy z polskich innowacyjnych przedsiębiorstw uczynili firmy odnoszące sukcesy na rynku globalnym. Niestety takich osób jest wciąż za mało. Pojawia się jednak kadra zarządzająca z zagranicy specjaliści mający ogromne doświadczenie. Jeden z funduszy portfelowych KFK zarządzany jest przez osoby, które wprowadziły już kilka firm na NASDAQ. Wyłonione w konkursach KFK, zespoły zarządzające funduszami VC (krajowe i zagraniczne) mają wszelkie zadatki, aby przyczynić się do ekspansji przedsiębiorstw na rynki międzynarodowe. KFK zakłada, że spośród firm, w które zainwestują fundusze z jego portfela, 5-10 odniesie sukces na rynku globalnym i przyczyni się istotnie do wzrostu PKB, a szczególnie eksportu. Działalność KFK nie kończy się jednak wraz z zainwestowaniem obecnie posiadanych środków. Będziemy monitorować nasze fundusze portfelowe 32

34 z poziomu Rad Nadzorczych i Komitetów Inwestycyjnych. Dodatkowo wszystkie zwroty z inwestycji, które otrzyma KFK, będą reinwestowane w kolejne fundusze VC. KFK będzie stałym elementem polskiego rynku kapitałowego. Dzięki niemu ciągle rośnie liczba najwyższej jakości funduszy VC, a w następstwie tego, również liczba inwestycji, które zapewnią Polsce szybki wzrost gospodarczy. Piotr Gębala Od ponad 16 lat związany jest z branżą finansową. Realizował projekty inwestycyjne na rynku niepublicznym. Pełnił funkcję Dyrektora Inwestycyjnego/Członka Zarządu w Lubelskim Funduszu Kapitałowym Spółka z o.o. a następnie Dyrektora Inwestycyjnego/Członka Zarządu w funduszu venture capital HALS wspólnym projekcie Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. i British Know How Fund. Był członkiem CRESCENDO Thematic Network projektu Unii Europejskiej zakładającego stworzenie międzynarodowej platformy wymiany doświadczeń pomiędzy specjalistami z branży Venture Capital / Private Equity (VC/PE). Posiada rozległą wiedzę i doświadczenie w zarządzaniu funduszami, analizowaniu projektów, due diligence i monitoringu rynku PE/VC w Polsce. Jest absolwentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie (UMCS Lublin). 33

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

VENTURE CAPITAL. Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw. Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010

VENTURE CAPITAL. Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw. Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010 VENTURE CAPITAL Finansowe instrumenty wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw Piotr Gębala Prezes Zarządu Warszawa, 26 maja 2010 Wybrane źródła kapitału / instrumenty wsparcia Agendy rządowe/fundacje finansujące

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels h Źródła finansowania start-upów Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels Źródła finansowania pomysłów Bez początkowego zaangażowania w przedsięwzięcie własnych środków finansowych pozyskanie finansowania

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie pozyskać kapitał od inwestorów?

Jak skutecznie pozyskać kapitał od inwestorów? Jak skutecznie pozyskać kapitał od inwestorów? Szymon Kurzyca Warszawa, 8 października2013 r. Rynek early stage Cykl rozwoju biznesu Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość Pomysł Seed

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia finansowego start-up ów

Programy wsparcia finansowego start-up ów Programy wsparcia finansowego start-up ów Piotr Sławski Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 26 maj 2007r. Plan prezentacji 1) Wstęp Działalność PARP Finansowanie wczesnych faz rozwoju i problem equity

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

WKŁAD INWESTORA W BUDOWANIE WARTOŚCI SPÓŁKI

WKŁAD INWESTORA W BUDOWANIE WARTOŚCI SPÓŁKI WKŁAD INWESTORA W BUDOWANIE WARTOŚCI SPÓŁKI Jesteśmy tym, co powtarzamy. Więc perfekcja nie jest czynem, lecz przyzwyczajeniem. Anna Hejka Dyrektor Zarządzający HEYKA CAPITAL MARKETS GROUP Arystoteles

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Tomasz Sypuła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 19 września 2006r. Plan prezentacji Co to jest fundusz kapitału zalążkowego? Cel udzielanego wsparcia

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego NASI DORADCY:

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego NASI DORADCY: NASI DORADCY: Stanisław Rogoziński Partner zarządzający w Brante Partners sp. z o.o. Akredytowany ekspert Polskiej Izby Gospodarczej Zaawansowanych Technologii. Ekspert biznesowy w Fundacji Wspierania

Bardziej szczegółowo

Partner w komercjalizacji innowacji. POLSKA AULA 19 kwietnia 2006

Partner w komercjalizacji innowacji. POLSKA AULA 19 kwietnia 2006 Partner w komercjalizacji innowacji POLSKA AULA 19 kwietnia 2006 INWESTORZY Inwestorzy BAS budowali biznesy od fazy start-up i osiągnęli w tym zakresie jedne z najbardziej spektakularnych sukcesów na polskim

Bardziej szczegółowo

11, 12 października 2011

11, 12 października 2011 11, 12 października 2011 WROCŁAW Hotel Mercure Panorama DZIEŃ I 11 października 2011r. Konferencja Naukowo- Informacyjna Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu- Innowacja 11.30 12.00 Rejestracja uczestników,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na starcie Michał Olszewski Poznań, 27 października 2007. www.seedfund.pl, e-mail: biuro@seedfund.pl

Wsparcie na starcie Michał Olszewski Poznań, 27 października 2007. www.seedfund.pl, e-mail: biuro@seedfund.pl Wsparcie na starcie Michał Olszewski Poznań, 27 października 2007 AGENDA Business Angel Seedfund Inwestor zewnętrzny dla kogo? Rady O BUSINESS ANGEL SEEDFUND (BAS) BAS to prywatny fundusz inwestycyjny

Bardziej szczegółowo

Partner w komercjalizacji innowacji. RIS MAZOVIA 23 kwietnia 2006

Partner w komercjalizacji innowacji. RIS MAZOVIA 23 kwietnia 2006 Partner w komercjalizacji innowacji RIS MAZOVIA 23 kwietnia 2006 AGENDA Geneza Inwestorzy i zespół zarządzający Cele i strategia Partnerzy Zasady działania Dla kogo stanowimy szansę GENEZA SYTUACJA W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

Które spółki z sektora czystych technologii mogą liczyć na inwestycje kapitałowe funduszy klasy Venture Capital/Private Equity?

Które spółki z sektora czystych technologii mogą liczyć na inwestycje kapitałowe funduszy klasy Venture Capital/Private Equity? Które spółki z sektora czystych technologii mogą liczyć na inwestycje kapitałowe funduszy klasy Venture Capital/Private Equity? Giza Polish Ventures 1 Cleantech w obszarze zainteresowań VC Europa jest

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Inwestycje zalążkowe mechanizm finansowania wczesnych faz rozwojowych przedsiębiorstw Wykład M. Gajewski (2016) Przedmiot wykładu Przedmiot: Tło problematyki

Bardziej szczegółowo

Tomasz Łasecki. Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012

Tomasz Łasecki. Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012 Tomasz Łasecki Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 2012 1.Inwestycje Aniołów Biznesu 2.Sieci Aniołów Biznesu 3.Zasady współpracy z Siecią AMBER 4.Proces inwestycyjny 5.Błędy szukających finansowania Źródło:

Bardziej szczegółowo

Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny

Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny www.psab.pl Anioł Biznesu, czyli zastrzyk kapitału i wiedzy 17 stycznia 2013 r. Sosnowiecki Park Naukowo-Technologiczny Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe innowacji

Wsparcie finansowe innowacji Wsparcie finansowe innowacji Aniołowie Biznesu Fundusze kapitału zalążkowego 1 Poziom nakładó w Kapitał inwestycyjny problem luki kapitałowej w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć Dolina śmierci (Powstawanie

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Strategie budowania wartości firmy poprzez optymalną strukturę finasowania w zmiennym otoczeniu gospodarczym

Strategie budowania wartości firmy poprzez optymalną strukturę finasowania w zmiennym otoczeniu gospodarczym Strategie budowania wartości firmy poprzez optymalną strukturę finasowania w zmiennym otoczeniu gospodarczym Warszawa, 6 marca 2013 www.iposa.pl Kim jesteśmy? IPO SA od 2007 roku jest firmą consultingową,

Bardziej szczegółowo

Od naukowca do milionera, czyli komercjalizacja projektów naukowych

Od naukowca do milionera, czyli komercjalizacja projektów naukowych Od naukowca do milionera, czyli komercjalizacja projektów naukowych Early stage investors kluczowy element rozwoju technologicznych start-upów. Szymon Kurzyca Szymon Kurzyca Od 2008 Ekspert Inwestycyjny

Bardziej szczegółowo

Ł ć ł Maciej Witkowski

Ł ć ł Maciej Witkowski ć Ł ł Maciej Witkowski Plan prezentacji 1. Przygotowanie do procesu pozyskania kapitału 1.1 Od czego zacząd? Jak się przygotowad? 1.2 Cykl życia kapitałowego oraz źródła finansowania rozwoju pomysłu/firmy

Bardziej szczegółowo

Geneza. Zasady działania. Inwestorzy LBA. Doświadczenia. Przyszłość. Trudny dostęp do kapitału jest główną barierą powstawania innowacyjnych firm

Geneza. Zasady działania. Inwestorzy LBA. Doświadczenia. Przyszłość. Trudny dostęp do kapitału jest główną barierą powstawania innowacyjnych firm Inwestycje w przedsięwzięcia o dużym potencjale wzrostu Michał Olszewski Szef LBA Agenda Geneza Zasady działania Inwestorzy LBA Doświadczenia Przyszłość 2/18 Geneza projektu - warunkowania Trudny dostęp

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom ANIOŁY BIZNESU nadajemy kształt marzeniom nadajemy kształt A n i o ł y B i z n e s u inwestują w ludzi Co łączy Google, Skype, Yahoo, Apple, Amazon.com, Starbucks, Cisco i Dell? Wielki sukces, stała obecność

Bardziej szczegółowo

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A.

AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. AGENCJA ROZWOJU INNOWACJI S.A. WSPIERAMY I FINANSUJEMY INNOWACJE DEBIUT NA RYNKU NEWCONNECT 5 grudnia 2012 r. O AGENCJI Agencja Rozwoju Innowacji S.A. jest firmą świadczącą usługi doradczo-finansowe związane

Bardziej szczegółowo

Finansowanie wzrostu przez venture capital

Finansowanie wzrostu przez venture capital Finansowanie wzrostu przez venture capital Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CAMBRIDGE PYTHON Warszawa 22, 23 maja 2007r. PE/VC - Definicje Private equity dostarcza kapitału

Bardziej szczegółowo

Ewa Postolska. www.startmoney.p l

Ewa Postolska. www.startmoney.p l Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 Możliwości i warunki pozyskania kapitału

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI.

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. Żaneta Jurek Koordynator Kobiecej Sieci Aniołów Biznesu Kobieca Sieć Aniołów Biznesu Źródła finansowania: WEWNĘTRZNE (samofinansowanie)

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁ WYSOKIEGO RYZYKA

KAPITAŁ WYSOKIEGO RYZYKA KAPITAŁ WYSOKIEGO RYZYKA VC/PE SZANSĄ NA ROZWÓJ Przemysław Jura Prezes Zarządu, Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych InvestExpo, Warszawa, 24 maja 2012 Potrzeby kapitałowe IPO Venture Capital Private

Bardziej szczegółowo

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Fundusz kapitałowy jest inwestorem (grupą inwestorów) finansowym, który aktywnie uczestniczy w rozwoju przedsięwzięcia. Poza wkładem finansowym

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Krótko o inkubatorze Forma prawna Spółka akcyjna Zasięg geogr. Polska (Świat) Start 2008 Oczekiwana st. zwrotu 70 % rocznie Debiut NC 7 czerwca 2010 Ilość projektów

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR O PROJEKCIE

INFORMATOR O PROJEKCIE INFORMATOR O PROJEKCIE Trinity Capital Business Network Trinity Capital Business Network jest projektem budującym ogólnopolskie sieci wspierające sektor małych i średnich przedsiębiorstw oraz inwestycje

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Micro świat na wyciągnięcie ręki

Micro świat na wyciągnięcie ręki Micro świat na wyciągnięcie ręki Robert Karbowiak MicroBioLab Sp. z o.o. Konferencja BioTech-IP Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej Jak ugryźć 10 milionów III finansowanie badań

Bardziej szczegółowo

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013

Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Wsparcie polskiego rynku venture capital w Programie ramowym CIP 2007-2013 Joanna Dąbrowska Chorzów, 7 kwietnia 2011 r. Strumienie finansowania MŚP 2007-2013 Krajowe programy operacyjne np. PO IG, PO IiŚ,

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJA W START-UP

INWESTYCJA W START-UP INWESTYCJA W START-UP Jacek Bzdurski Kierownik Komitetu Inwestycyjnego KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA 00-074 Warszawa, ul. Trębacka 4; tel.: (022) 63 09 668, 63 09 650; e-mail: kigmed@kig.pl; www.kig.pl AGENDA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010 Strona1 Miasteczko Multimedialne Sp. z o.o. Stowarzyszenie Klaster Multimediów i Systemów Informacyjnych Projekt Kapitał na start w innowacje - promocja innowacji w środowisku biznesowym i naukowym RAPORT

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Projekt JEREMIE w Katalonii

Projekt JEREMIE w Katalonii Projekt JEREMIE w Katalonii Poznań, 10 września 2008 18/09/2008 1.- Opis 2.- JEREMIE w Katalonii 3.- Umowa o Dofinansowanie 4.- Plan inwestycyjny 1.- Opis 1.- Opis 4 1- Opis JEREMIE (Wspólne Europejskie

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 8 listopada 2012 r. Plan wykładu ; ; ; IV.Studium. 2 przedsiębiorstwa Czym jest

Bardziej szczegółowo

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP 2014 Bożena Lublioska Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP Młodzi Innowacyjni, 13 maja 2014

Bardziej szczegółowo

VENTURE CAPITAL. Krajowy Fundusz Kapitałowy. Finansowanie funduszy VC

VENTURE CAPITAL. Krajowy Fundusz Kapitałowy. Finansowanie funduszy VC VENTURE CAPITAL Krajowy Fundusz Kapitałowy Finansowanie funduszy VC Kim jesteśmy Krajowy Fundusz Kapitałowy S.A. (KFK) jest funduszem funduszy wspierającym rozwój polskiego rynku VC. Finansujemy fundusze,

Bardziej szczegółowo

Randka z inwestorem. Piotr Berliński Łukasz Felsztukier Fudusz StartMoney

Randka z inwestorem. Piotr Berliński Łukasz Felsztukier Fudusz StartMoney Jungle Web - Łódź, 22.03.2012r. Randka z inwestorem Czyli marketing pomysłów w praktyce Piotr Berliński Łukasz Felsztukier Fudusz StartMoney Centrum Innowacji Akcelerator Technologii Fundacja Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Innowacyjność w Europie i Polsce. Innowacyjność w Europie, Japonii i USA. Science2Business. To wymyślił Polak

Spis treści. Innowacyjność w Europie i Polsce. Innowacyjność w Europie, Japonii i USA. Science2Business. To wymyślił Polak Spis treści Innowacyjność w Europie i Polsce Innowacyjność w Europie, Japonii i USA Science2Business To wymyślił Polak Innowacyjność w Europie i Polsce Innowacyjność w Europie 08 - średnia europejska Źródło:

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze organizacyjnej Grupy MCI Management SA. 22 grudnia 2010 r.

Zmiany w strukturze organizacyjnej Grupy MCI Management SA. 22 grudnia 2010 r. Zmiany w strukturze organizacyjnej Grupy MCI Management SA 22 grudnia 2010 r. Cel Oddzielenie działalności zarządzania funduszami od działalności inwestycyjnej oraz ujawnienie dodatkowej wartości spółki,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A.

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. Konferencja TECHNOBIT VENTURE - WIEDZA I KAPITAŁ DLA INNOWACJI. DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. 28-29 października

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Krzewiński krzew@man.poznan.pl

Zbigniew Krzewiński krzew@man.poznan.pl Finansowanie dłużne i finansowanie kapitałowe wprowadzenie do warsztatów nt. Venture Capital 22.09.07 Zbigniew Krzewiński krzew@man.poznan.pl Plan prezentacji 1. Modele ekspansji firmy 2. Ryzyko a oczekiwana

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

2013-12-05. Cykl rozwoju biznesu. Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość. Czas. - CFs

2013-12-05. Cykl rozwoju biznesu. Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość. Czas. - CFs Cykl rozwoju biznesu Zysk Badanie Zasiew Rozwój Wdrożenie Wzrost Dojrzałość Pomysł Seed Start - up Ekspansja + CFs 0 Czas - CFs 1 2013-12-05 Finansowanie Środki własne, rodzina, przyjaciele Inkubatory

Bardziej szczegółowo

VENTURE CAPITAL. Nowy pomysł na inwestowanie Budowanie funduszy Venture Capital w Polsce. Piotr Ćwik Dyrektor Inwestycyjny.

VENTURE CAPITAL. Nowy pomysł na inwestowanie Budowanie funduszy Venture Capital w Polsce. Piotr Ćwik Dyrektor Inwestycyjny. VENTURE CAPITAL Nowy pomysł na inwestowanie Budowanie funduszy Venture Capital w Polsce Piotr Ćwik Dyrektor Inwestycyjny 7 maja 2009 Czym jest KFK? KFK jest instytucją finansową pierwszym polskim funduszem

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku www.psab.pl Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku Kim jest Anioł Biznesu? to inwestor kapitałowy, który angażuje własne środki finansowe w rozwój

Bardziej szczegółowo

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO

KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO KRYZYS - GOSPODARKA SPOŁECZEŃSTWO Sławomir Żygowski I Wiceprezes Zarządu ds. bankowości korporacyjnej Nordea Bank Polska S.A. SYTUACJA W SEKTORZE BANKOWYM W POLSCE UWARUNKOWANIA KRYZYSU Wina banków? Globalna

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Produkty kapitałowe Tytuł prezentacji oferowane w ramach Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego - propozycja

Produkty kapitałowe Tytuł prezentacji oferowane w ramach Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego - propozycja Produkty kapitałowe Tytuł prezentacji oferowane w ramach Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego - propozycja BGK Bank Gospodarstwa Krajowego Wrocław, 25 maja 2012 r. Miasto, data Najważniejsze informacje

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr hab. Waldemar Rogowski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. Finansowanie to proces pozyskiwania kapitału

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. fundusz brał udział w 18 projektach inwestycyjnych realizując od początku działalności stopę zwrotu IRR ponad 40%

WPROWADZENIE. fundusz brał udział w 18 projektach inwestycyjnych realizując od początku działalności stopę zwrotu IRR ponad 40% 2 CZERWCA 211 WPROWADZENIE IIF S.A. jest wiodącym funduszem technologicznym wczesnego etapu, inwestującym na terenie Polski i Europy Środkowo-Wschodniej obszarami zainteresowania inwestycyjnego IIF są

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Fundusz Nomad PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

Fundusz Nomad PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Fundusz Nomad PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ KRAJOWY FUNDUSZ KAPITAŁOWY

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Comarch: Profil firmy 2008

Comarch: Profil firmy 2008 I www.comarch.com Krakowska Konferencja Giełdowa Comarch: Profil firmy 2008 Konrad Tarański Dyrektor Finansowy Comarch październik 2008, Kraków Comarch: Historia Misja Sfera działań Rozwój W ujęciu globalnym

Bardziej szczegółowo

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy Regionalna Sieć Inwestorów Kapitałowych Pierwsza w Małopolsce Sieć Aniołów Biznesu Roma Toft, MAEŚ Kraków, AGENDA Projekt RESIK Sieć RESIK www.resik.pl Efekty Projektu Przyszłość RESIK i założenia do kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Venture Capital - kapitalna sprawa

Venture Capital - kapitalna sprawa Venture Capital - kapitalna sprawa Kinga Stanisławska Partner Zarządzający Experior Venture Fund PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

PNO Consultants i KGHM LETIA Legnicki Park Technologiczny zapraszają na seminarium:

PNO Consultants i KGHM LETIA Legnicki Park Technologiczny zapraszają na seminarium: PNO Consultants i KGHM LETIA Legnicki Park Technologiczny zapraszają na seminarium: 2015 początkiem ogromnej fali dotacji! czyli jak i gdzie szukać pieniędzy na rozwój biznesu. Przegląd wsparcia finansowego

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo