DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2. Jednostka organizacyjna. Wersja 3.2

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2. Jednostka organizacyjna. Wersja 3.2"

Transkrypt

1 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Jednostka organizacyjna Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 Dokument strategii Wersja 3.2 Autorzy Janusz Klink Marek Kurzyński Jacek Oko Zdzisław Szalbierz Marek Średniawa Rafał Trzaska Krzysztof Walkowiak Magdalena Węglarz Michał Woźniak Słowa kluczowe Społeczeństwo informacyjne Technologie informatyczne Krótkie streszczenie Dokument strategii definiuje misję i wizję Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku Określa cele główne i cząstkowe oraz prezentuje działania służące realizacji strategii.

2 SPIS TREŚCI 1 Streszczenie Status dokumentu Definicje i wartości Diagnoza stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku Diagnozy obszarowe Analiza SWOT SWOT funkcjonalny Misja i wizja Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego do roku Misja Wizja Efekt przyjęcia wizji dla społeczeństwa, władz lokalnych i przedsiębiorstw Cele Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku Cel 1 Sprawna przestrzeń cyfrowa Cel 2 Wzrost jakości życia mieszkańców Cel 3 Wzrost konkurencyjności i innowacyjności Działania priorytetowe i kluczowe realizujące cele SRSI Działania główne w układzie zorientowanym na podmioty uczestniczące w tworzeniu przestrzeni cyfrowej Dolnego Śląska Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego UMWD Jednostki Samorządu Terytorialnego (gminy i powiaty) województwa dolnośląskiego JST Podmioty gospodarcze, dla których JST są organem założycielskim P_JST Podmioty gospodarcze, dla których organy centralne są organem założycielskim P_OC Podmioty gospodarcze PG Jednostki badawczo-rozwojowe (w tym nauka) JBR Organizacje pozarządowe OP (NGO) Media Strona 2 z 80

3 9 Główne rezultaty działań Monitorowanie wdrażania strategii Zdefiniowanie kluczowych procesów Zdefiniowanie wskaźników i miar rezultatów SPIS TREŚCI - załącznik 1 Wprowadzenie Diagnoza stanu Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku Infrastruktura ICT ICT w gospodarstwach domowych Komputery i Internet w gospodarstwach domowych Typ gospodarstwa domowego i jego dochód a dostęp do Internetu Zróżnicowanie przestrzenne dostępu do Internetu na terenie województwa Uwarunkowania związane ze statusem zawodowym, wiekiem i wykształceniem Dostęp a korzystanie Wykorzystanie technologii mobilnych Wykorzystanie ICT w przedsiębiorstwach Korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach Firmy sektora ICT ICT w szkołach Komputery i Internet w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Informatyzacja urzędów administracji publicznej ICT w urzędach administracji publicznej Utrzymanie infrastruktury IT Budżet przeznaczony na informatyzację Korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych w urzędach administracji publicznej Strony internetowe JST i ich funkcjonalność Strona 3 z 80

4 2.6 Edukacja na poziomie akademickim i potencjał naukowo-badawczy Transfer innowacji ICT w służbie zdrowia Uwarunkowania demograficzne Strona 4 z 80

5 Spis rysunków: Rysunek 1. Idea przestrzeni cyfrowej województwa dolnośląskiego Spis Tabel: Tabela 1. Zestawienie podstawowych informacji o projekcie Tabela 2. Zestawienie głównych pojęć i skrótów stosowanych w dokumencie strategii Tabela 3. Zbiorcza analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska czynniki wewnętrzne Tabela 4. Zbiorcza analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska czynniki zewnętrzne Tabela 5. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska jednolity rynek cyfrowy Tabela 6. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska interoperacyjność Tabela 7. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska zaufanie i bezpieczeństwo Tabela 8. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska szybki dostęp do Internetu Tabela 9. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska badania i innowacje Tabela 10. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska umiejętność wykorzystania technologii cyfrowych i włączenie społeczne Tabela 11. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska korzyści z technik informacyjnych dla obywateli Tabela 12. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 13. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 14. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 15. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 16. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 17. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 18. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 19. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 20. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 21. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 22. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 23. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 24. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego Tabela 25. Zestawienie podmiotów wraz z oznaczeniami Tabela 26. Procesy kluczowe Tabela 27. Wskaźniki i miary rezultatów Strona 5 z 80

6 1 Streszczenie Aktualne trendy obserwowane w gospodarkach światowych wskazują, że podstawą rozwoju społeczeństwa informacyjnego jest powszechny dostęp do informacji i wiedzy. Jednym z istotnych czynników stymulujących wzrost gospodarczy jest umiejętność pozyskiwania, gromadzenia i wykorzystywania informacji, dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ang. Information and Communication Technologies ICT). Strategia Europa 2020 przypisuje kluczowe znaczenie technologiom ICT, jako motorowi wzrostu gospodarczego, konkurencyjności gospodarki i zatrudnienia. Chcąc włączyć się w realizację celów rozwoju przyjętych przez Unię Europejską, a także mając na uwadze sprostanie konkurencji w gospodarce opartej na wiedzy Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego w partnerstwie z Politechniką Wrocławską zrealizował projekt, którego efektem jest opracowanie przez Zespół Badawczy Politechniki Wrocławskiej Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku Przygotowana Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 jest spójna ze Strategią rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013, która wytycza kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Wpisuje się również w tematykę Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju opracowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji i Administracji. Ponadto niniejsza Strategia uwzględnia priorytety europejskiej polityki w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego wynikające z założeń Strategii Europa 2020 oraz Europejskiej agendy cyfrowej. Celem Strategii jest jeszcze silniejsze wpisanie regionu w światowe trendy związane z rozwojem technologii informacyjnych, rozwojem gospodarczym oraz rozwojem kapitału społecznego (społeczeństwa obywatelskiego). Zgodnie z przyjętą na potrzeby niniejszego dokumentu definicją, społeczeństwo informacyjne to takie, dla którego kluczowym dobrem jest informacja oraz sposób jej przekazywania. Jest to nowy rodzaj społeczeństwa charakterystyczny dla krajów, gdzie Strona 6 z 80

7 wykorzystywanie informacji oraz intensywna, pod względem wiedzy, produkcja odgrywają dominującą rolę. Rozwój społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska koncentruje się na realizacji działań, których celem jest wykreowanie bezpiecznej i efektywnie wykorzystywanej przestrzeni cyfrowej, w której instytucje samorządowe i państwowe, przedsiębiorcy oraz mieszkańcy świadomie uczestniczą zarówno jako dawcy, jak i odbiorcy danych, informacji i wiedzy, a usługi w niej świadczone pozytywnie stymulują demokratyczne zachowania obywatelskie oraz postawy proinnowacyjne. Powstanie Strategii poprzedzone zostało dokładną analizą stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku oraz akcją konsultacyjną, w której uczestniczyli eksperci reprezentujący organizacje oraz instytucje właściwe dla wyrażania poglądów na temat rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Wyniki przeprowadzonych prac, konsultacji oraz określone przez rząd kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013,jak również kierunki wyznaczone przez Europejską agendę cyfrową, stanowiły podstawę do sformułowania wizji oraz misji społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku w roku Wizja społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku w roku 2020: DOLNY ŚLĄSK REGIONEM WYSOKIEJ JAKOŚCI ŻYCIA ORAZ INNOWACYJNEJ GOSPODARKI, W KTÓRYM SPRAWNA I BEZPIECZNA PRZESTRZEŃ CYFROWA UMOŻLIWIA POWSZECHNY I ŁATWY DOSTĘP DO WIEDZY, INFORMACJI I DANYCH Misja strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku w roku 2020: WSPÓLNIE ROZWIJAMY PRZESTRZEŃ CYFROWĄ DOLNEGO ŚLĄSKA Sformułowanie misji akcentuje tworzenie skutecznej, sprawnej i efektywnej przestrzeni cyfrowej, w procesie budowania której wykorzystuje się efekt synergii współpracy wszystkich zaangażowanych podmiotów na Dolnym Śląsku. Wyjaśnienia wymaga pojęcie przestrzeni cyfrowej, które na potrzeby niniejszego dokumentu sformułowano Strona 7 z 80

8 następująco: przestrzeń cyfrowa są to dane, informacja oraz wiedza w formie cyfrowej wraz z narzędziami informatycznymi i teleinformatycznymi do jej akwizycji, gromadzenia, przesyłania, przetwarzania i prezentacji oraz umiejętnościami i możliwościami użytkowników informacji. Prace prowadzone w ramach tworzenia strategii doprowadziły do sformułowania trzech równorzędnych celów głównych. Wszystkie zaproponowane cele muszą być realizowane równocześnie, gdyż tylko dzięki ich synergii możliwy będzie zrównoważony rozwój społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska. Cele główne Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na lata : Sprawna przestrzeń cyfrowa zapewnienie upowszechnienia bezpiecznej i bardzo wydajnej infrastruktury teleinformatycznej, która współtworzy przestrzeń cyfrową Dolnego Śląska. Wzrost jakości życia mieszkańców zapewnienie synergii rozwoju ICT z rozwojem intelektualnym, społecznym, kulturalnym i materialnym mieszkańców Dolnego Śląska. Wzrost konkurencyjności i innowacyjności zapewnienie wzrostu konkurencyjności i innowacyjności regionu poprzez wykorzystanie sprawnej przestrzeni cyfrowej przez jej użytkowników. Realizacja zaproponowanych celów wymaga wdrożenia skoordynowanych działań UMWD, JST, podmiotów gospodarczych, jednostek badawczo-rozwojowych oraz mediów i organizacji pozarządowych. Działania te powinny prowadzić do budowy niezbędnej infrastruktury teleinformatycznej, zapewnić skuteczne e-usługi, z uwzględnieniem wzrastającej mobilności ich wykorzystania, w tym w edukacji, tworzyć sprawne regulacje formalnoprawne oraz promować innowacyjne rozwiązania. W efekcie realizacja zaproponowanych celów i działań prowadzić powinna do osiągnięcia kluczowych rezultatów: zwiększenia integracji cyfrowej obywateli poprzez minimalizację wykluczenia cyfrowego oraz wzrost kompetencji korzystania z technologii cyfrowych, Strona 8 z 80

9 zwiększenia uczestnictwa mieszkańców w życiu społecznym i kulturalnym Dolnego Śląska, wzrostu jakości życia mieszkańców wynikającego z dokonywania bardziej świadomych wyborów opartych na pełniejszej informacji, zwiększenia dostępności instytucji publicznych dla obywateli i przedsiębiorców, w tym otwarcia procesu rządzenia na partycypację obywatelską, a co za tym idzie poprawy sprawności i wizerunku administracji publicznej, wzrostu stopnia wykorzystania nowoczesnych narzędzi informatycznych w edukacji, zwiększenia poziomu bezpieczeństwa mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych, unowocześnienia infrastruktury teleinformatycznej regionu i standaryzacji stosowanych rozwiązań, rozwoju MSP związanych z sektorem nowoczesnych usług teleinformatycznych oraz pobudzenia aktywności prokomercjalizacyjnej środowiska naukowego Dolnego Śląska, wzrostu popularności regionu i identyfikacji Dolnego Śląska, jako regionu nowoczesnego i przyjaznego ICT (kreowanie marki), a co za tym idzie do wzrostu liczby turystów odwiedzających Dolny Śląsk, wzmacniania postaw obywatelskich poprzez łatwiejszy dostęp do informacji publicznej i procedur partycypacyjnych (np. konsultacji społecznych) dzięki zastosowaniu technologii ICT. Strona 9 z 80

10 2 Status dokumentu Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 (SRSI) jest dokumentem wspomagającym rozwój regionalny, zgodnym ze Strategią rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 oraz z Długookresową Strategią Rozwoju Kraju, a dodatkowo podporządkowaną powstającej Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego do roku Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego formułuje wizję społeczeństwa informacyjnego w perspektywie 2020 roku, do której należy dążyć oraz wyznacza misję, która ma umożliwić osiągnięcie opisanej wizji. Ideą strategii jest identyfikacja kluczowych, z punktu widzenia województwa dolnośląskiego, problemów w oparciu o przeprowadzoną diagnozę sytuacji oraz zaproponowanie celów głównych oraz wynikających z nich celów cząstkowych, które mają umożliwić rozwiązanie zidentyfikowanych problemów. Zadaniem strategii była również rekomendacja działań, które realizują cele strategii, a w których uczestniczą różne grupy docelowe. Wskazane w SRSI działania są niezbędne do realizacji, jeśli mają zostać osiągnięte wskazane w niej cele. Wśród działań niezbędnych wskazano działania mające kluczowe znaczenie dla realizacji strategii. Grupy docelowe zostały wybrane na podstawie ich kompetencji do realizacji poszczególnych działań. W ramach strategii, bazując na działaniach, wyszczególniono procesy, które powinny być monitorowane podczas wdrażania i realizacji strategii. Również w tym przypadku wskazano procesy kluczowe dla realizacji SRSI. Każdemu procesowi przypisano kilka wskaźników monitoringu wraz z ich miarami. Władze samorządowe Dolnego Śląska przyjmują SRSI, ponieważ uważają, że powszechny dostęp do dobrej jakości nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych jest kluczowy dla rozwoju regionu. SRSI wpisuje się tym samym w trend, którego unijnymi i krajowymi przejawami są między innymi: Europejska agenda cyfrowa jako jedna z siedmiu tzw. inicjatyw przewodnich uzupełniających unijną Strategię Europa Przyjęta przez Komisję Europejską Strona 10 z 80

11 w 2010 r. Jest dokumentem strategicznym programującym rozwój społeczeństwa informacyjnego w całej Unii Europejskiej 1. Instrument Connecting Europe zaproponowany przez Komisję Europejską w 2011 r. jako możliwy element unijnej perspektywy finansowej na lata Przewiduje 40 mld euro na inwestycje infrastrukturalne, w tym 9,2 mld euro na rozwój społeczeństwa informacyjnego. Temat Polska Cyfrowa jako jeden z dziesięciu tematów rządowego projektu Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju (DSRK) 2. Zagadnienia z zakresu rozwoju społeczeństwa informacyjnego są obecne także w innych tematach DSRK zwłaszcza w Kapitale społecznym i Sprawnym państwie (projekty sektorowych strategii rozwoju kapitału społecznego i sprawnego państwa zostały przygotowane przez rząd w 2011 r.). DSRK przedstawiona została w maju 2012 r. Utworzenie Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji w 2011 r. Dodatkowo w 2008 r. rząd przyjął Strategię rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku Nie jest ona jednak elementem powstającego właśnie nowego systemu krajowych dokumentów strategicznych. Projekt Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 realizowany jest wspólnie przez Urząd Marszałkowski (Lider) i Politechnikę Wrocławską (Partner) na mocy Umowy podpisanej w lipcu 2010 roku. Tabela 1. Zestawienie podstawowych informacji o projekcie Rodzaj informacji Numer i nazwa Priorytetu Numer i nazwa Działania Numer i nazwa Poddziałania Informacja VIII. Regionalne kadry gospodarki 8.2. Transfer wiedzy Regionalne Strategie Innowacji 1 Europejska agenda cyfrowa, Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Bruksela, dnia , KOM(2010) Polska 2030 Trzecia fala nowoczesności. Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju, Ministerstwo Cyfryzacji i Administracji, Warszawa Strona 11 z 80

12 Rodzaj informacji Informacja Województwo Tytuł projektu Obszar realizacji projektu dolnośląskie Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 województwo dolnośląskie Okres realizacji projektu W ramach projektu realizowane było jedno zadanie merytoryczne, które obejmowało analizy i badania prowadzące do powstania diagnozy w zakresie rozwoju społeczeństwa informacyjnego w regionie oraz opracowania strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku Zadanie zostało podzielone na następujące etapy: Etap 1: Opracowanie wstępnego zakresu W ramach etapu został opracowany raport obejmujący wstępną strukturę dokumentu w podziale na obszary badawcze oraz przedstawienie metodyki badań, która została zastosowana do opracowania SRSI. Raport był punktem wyjścia do realizacji kolejnych etapów badawczych. Etap 2: Analiza potrzeb diagnostycznych Etap został podzielony na dwie fazy, z których pierwsza koncentrowała się na identyfikacji dostępnych danych i opracowań z zakresu społeczeństwa informacyjnego oraz przeglądzie dokumentów krajowych i Unijnych z zakresu społeczeństwa informacyjnego. Faza druga etapu polegała na analizie dostępnych danych i opracowań dotyczących społeczeństwa informacyjnego. Określono zakres brakujących danych oraz metody i źródła ich pozyskania. Stworzono również mapę projektów z zakresu społeczeństwa informacyjnego realizowanych na Dolnym Śląsku. Etap 3: Diagnoza w zakresie społeczeństwa informacyjnego Wykonano diagnozę punktu wyjścia stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku w zakresie: infrastruktury, umiejętności mieszkańców w zakresie obsługi Strona 12 z 80

13 komputera i korzystania z Internetu, gospodarki, administracji publicznej, edukacji, ochrony zdrowia, kultury oraz uwarunkowań prawnych dla rozwoju SI. Posiłkowano się opracowaniami 10 ekspertów obszarowych. Etap 4: Opracowanie Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego (SRSI) W poszczególnych fazach realizacji etapu uzgodniono kolejno: misję, wizję, cele główne i szczegółowe, działania i wreszcie wskaźniki realizacji Strategii. Etap 5: Organizacja Warsztatów Zorganizowane zostały 2 spotkania warsztatowe w konwencji burzy mózgów, podczas których uczestnicy partnerzy samorządowi, przedstawiciele świata nauki i biznesu wymieniali poglądy na temat koncepcji zawartości prezentowanych dokumentów. Poniżej szczegóły obu spotkań: 1. Data: r. Miejsce: Politechnika Wrocławska Liczba uczestników: 29 osób Moderator: dr inż. Marek Średniawa (Politechnika Warszawska) Rezultat dyskusji: opracowany przez moderatora raport podsumowujący podniesione uwagi 2. Data: r. Miejsce: Politechnika Wrocławska Liczba uczestników: 29 osób Moderator: dr inż. Marek Średniawa (Politechnika Warszawska) Rezultat dyskusji: opracowany przez moderatora raport podsumowujący podniesione uwagi Etap 6: Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne odbyły się w lipcu Raport z konsultacji został przygotowany Etap 7: Opracowanie raportu nt. oddziaływania na środowisko Strona 13 z 80

14 W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, iż realizacja postanowień dokumentu SRSI nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. W związku z tym, za zgodą Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, odstąpiono od opracowania przedmiotowego raportu. Etap 8: Opracowanie raportu ewaluacyjnego Badanie ewaluacyjne zostało wykonane przez Grupę Gumułka Euroedukacja sp. z o.o. na zlecenie UMWD. Ewaluację prowadzono w lipcu 2012, a raport przygotowano 9 sierpnia Etap 9: Organizacja konferencji Dnia r. w Centrum Kongresowym Politechniki Wrocławskiej odbyła się konferencja. W pierwszej części autorzy SRSI zaprezentowali dokument, zaś druga część konferencji została podzielona na 3 panele dyskusyjne, w których udział brali przedsiębiorcy, przedstawiciele środowiska naukowego, administracji publicznej, organizacji pozarządowych oraz kluczowych dostawców z branży ICT. W konferencji wzięło udział 66 osób. Etap 10: Utworzenie i funkcjonowanie Komitetu Sterującego W skład Komitetu Sterującego weszli przedstawiciele Lidera i Partnera projektu, jak również Dolnośląskiego Parku Innowacji i Nauki oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Łącznie odbyły się 4 posiedzenia, podczas których zatwierdzano realizację kluczowych zadań w projekcie. Strona 14 z 80

15 3 Definicje i wartości Tabela 2. Pojęcia i skróty dane e-usługi Zestawienie głównych pojęć i skrótów stosowanych w dokumencie strategii Znaczenie przyjęte na potrzeby strategii Każde dowolne przedstawienie faktów, liczb lub pojęć w sformalizowanej postaci, umożliwiającej ich przekazywanie i dokonywanie na nich rożnych czynności przetwarzania, zarówno w sposób ręczny, jak i automatyczny. Dane numeryczne wyrażane są za pomocą cyfr i ewentualnie określonych znaków specjalnych. Usługi, których świadczenie odbywa się za pomocą Internetu, jest zautomatyzowane (może wymagać niewielkiego udziału człowieka) i zdalne. Od usługi w ujęciu tradycyjnym, e-usługę odróżnia brak udziału człowieka po drugiej stronie oraz świadczenie jej na odległość. Europejska agenda cyfrowa ICT informacja interoperacyjność interoperacyjność usług Jeden z siedmiu projektów przewodnich strategii Europa Celem agendy jest wyznaczenie kierunków rozwoju i wskazanie działań w obszarze społeczeństwa informacyjnego, umożliwiających maksymalne wykorzystanie potencjału nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych, a w szczególności Internetu. Akronim (ang. Information and Communication Technologies) tłumaczony jako Teleinformatyka. Znaczenie, jakie przypisuje się danym przy zastosowaniu odpowiedniej konwencji właściwej dla danego rodzaju danych i systemu przetwarzania. Termin ten jest używany również w odniesieniu do wyników przetwarzania danych. Zdolność do wymiany informacji, rozumienia jej oraz wykorzystania. Powszechnie pojęcie interoperacyjności przypisywane jest zdolnościom grup systemów informatycznych lub ich komponentom, jednakże występuje także poza nimi, jak np. model kodów pocztowych, numerów dokumentów, numerów ewidencyjnych etc. Interoperacyjność wymusza tworzenie i zachęca do używania przez dostawców systemów informatycznych standardów, protokołów i rekomendacji (IEFT, ISO, W3C, ). Zdolność sieci telekomunikacyjnych do efektywnej współpracy w celu zapewnienia wzajemnego dostępu użytkowników do usług świadczonych w tych sieciach" 3. 3 Prawo telekomunikacyjne, Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. (Dz.U ) Strona 15 z 80

16 Pojęcia i skróty IT JBR Znaczenie przyjęte na potrzeby strategii Akronim (ang. Information Technology) tłumaczony jako Technologia Informacyjna. Jednostki badawczo-rozwojowe (w tym nauka) JST Jednostki Samorządu Terytorialnego (gminy i powiaty) województwa dolnośląskiego. NGO P_JST P_OC PG przestrzeń cyfrowa Organizacje pozarządowe. Podmioty, dla których JST są organem założycielskim. Podmioty, dla których organy centralne są organem założycielskim. Podmioty gospodarcze. Dane, informacje oraz wiedza w formie cyfrowej wraz z narzędziami informatycznymi i teleinformatycznymi do jej akwizycji, gromadzenia, przesyłania, przetwarzania i prezentacji oraz umiejętności i możliwości użytkowników informacji. Rozwój przestrzeni cyfrowej oznacza rozwój samych zasobów informacji, sposobów jej prezentacji, rozwój narzędzi informatycznych i teleinformatycznych oraz rozwój umiejętności użytkowników. Użytkownikami przestrzeni cyfrowej są mieszkańcy, przedsiębiorcy, podmioty publiczne oraz społeczne, którzy mogą pełnić rolę zarówno twórców informacji, jak i odbiorców informacji w postaci cyfrowej. Aby korzystać z informacji, użytkownicy przestrzeni cyfrowej muszą posiadać umiejętności i możliwości posługiwania się odpowiednimi narzędziami Zakres dostępu do informacji przestrzeni cyfrowej jest określony jej charakterem i rodzajem. Użytkownicy przestrzeni cyfrowej dzielą się na użytkowników czynnych i biernych. Pierwsi, wnoszą do przestrzeni cyfrowej wartość dodaną, poprzez tworzenie i rozwijanie danych, informacji, wiedzy i narzędzi (tele)informatycznych. Ponadto użytkownicy czynni udoskonalają umiejętności i możliwości innych użytkowników, w tym uczą jak korzystać z Internetu oraz pomagają przełamać bariery. Bierni użytkownicy tylko czerpią z przestrzeni cyfrowej, korzystając z jej zasobów. Przestrzeń cyfrowa powinna umożliwiać powszechne, otwarte, nielimitowane i neutralne wykorzystywanie wiedzy, informacji i danych. Przestrzeń cyfrowa to środowisko niezbędne do istnienia i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Przestrzeń cyfrowa ułatwia rozwój gospodarczy, społeczny, kulturowy i polityczny realizowany w oparciu o dane, informację i wynikającą z niej wiedzę. Jakość przestrzeni cyfrowej jest zasadniczym czynnikiem konkurencyjności zarówno w przemyśle, jak i w usługach. Strona 16 z 80

17 Pojęcia i skróty społeczeństwo informacyjne UMWD Znaczenie przyjęte na potrzeby strategii Rodzaj społeczeństwa, dla którego kluczowym dobrem jest informacja oraz sposób jej przekazywania. Rozwój społeczeństwa informacyjnego jest warunkowany postępem technologicznym, w zakresie technik teleinformatycznych oraz ich upowszechnieniem. Społeczeństwo Informacyjne to nowy typ społeczeństwa, który ukształtował się w krajach, gdzie wykorzystywanie informacji oraz intensywna pod względem wiedzy produkcja odgrywają dominującą rolę. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego wiedza Świadomość lub znajomość (rzeczy) uzyskana przez doświadczenie; teoretyczne lub praktyczne zrozumienie przedmiotu. Strona 17 z 80

18 4 Diagnoza stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku Społeczeństwo informacyjne to jest rodzaj społeczeństwa, w którym informacja jest ważnym dobrem (towarem) równorzędnym lub przewyższającym dobra materialne, a jego rozwój warunkowany jest postępem technologicznym, w zakresie technik teleinformatycznych oraz ich upowszechnieniem w społeczeństwie. Rosnące potrzeby obywateli w tym zakresie, wymusiły na Unii Europejskiej potrzebę zdefiniowania na nowo usług publicznych świadczonych drogą elektroniczną. Europejska agenda cyfrowa wskazuje konkretne zadania dla państw członkowskich, w tym formułuje 7 obszarów strategicznych: jednolity rynek cyfrowy, interoperacyjność, zaufanie i bezpieczeństwo, szybki dostęp do Internetu, badania i innowacje, umiejętność wykorzystania technologii cyfrowych i włączenie społeczne korzyści z technik informacyjnych dla obywateli. 4.1 Diagnozy obszarowe Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 jest regionalną strategią sektorową, której opracowanie wymaga skoncentrowania się z jednej strony na rozwoju sektora informacyjnego i informatycznego o określonej strukturze, z drugiej zaś na uwzględnieniu specyfiki regionu, który stał się podmiotem analiz, badań i studiów. Podstawą metodyczną przeprowadzenia diagnozy sytuacji we wspomnianym obszarze było przeprowadzenie badań i studiów, które zostały nazwane diagnozami, w obszarach: gospodarczym, Strona 18 z 80

19 społecznym, edukacji, zdrowiu (e-zdrowie), wykorzystania narzędzi informatycznych przez podmioty gospodarcze (e-commerce) oraz administrację (e-administracja). Dodatkowo, sięgnięto po opinie specjalistów z określonych dziedzin, którzy przygotowali ekspertyzy. Łącznie przygotowano 10 ekspertyz. Szczegółowe opracowanie zawierające diagnozę społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku wg stanu na koniec 2010 roku, zostało zamieszczone w raporcie Politechniki Wrocławskiej nr I28/12/S-039 pt.: Opracowanie diagnozy w zakresie społeczeństwa informacyjnego. Jak wcześniej wspomniano, aby społeczeństwo informacyjne mogło się rozwijać w sposób zrównoważony konieczny jest równoległy rozwój: bezpieczniej i efektywnie wykorzystywanej infrastruktury teleinformatycznej, demokratycznych zachowań obywatelskich i umiejętności społeczeństwa do korzystania z usług cyfrowych, gospodarki, w której instytucje samorządowe i państwowe oraz przedsiębiorcy uczestniczą zarówno jako dawcy, jak i odbiorcy informacji, a usługi w niej świadczone pozytywnie stymulują wzrost konkurencyjności i innowacyjności. Przedstawiony w załączniku wyciąg z diagnozy został podzielony zgodnie z obszarami rozwoju wskazanymi powyżej, które wynikają z przyjętej definicji społeczeństwa informacyjnego. Na podstawie wykonanej diagnozy sformułowano mocne i słabe strony rozwoju społeczeństwa informacyjnego, a także szanse i zagrożenia oraz wyzwania i problemy stojące przed realizatorami strategii. Bazując na przeprowadzonej diagnozie oraz analizie SWOT sformułowano cele strategii, a następnie przypisano do nich działania szczegółowe. Strona 19 z 80

20 CZYNNIKI WEWNĘTRZNE STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO NA DOLNYM ŚLĄSKU DO ROKU Analiza SWOT Na podstawie analiz obszarowych opracowano zbiorczą analizę SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego dla Dolnego Śląska oraz analizy SWOT w zakresie spełniania najważniejszych funkcji zgodnie ze wspomnianą Europejską agendą cyfrową, które określają obecny stan rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku. Tabela 3. Zbiorcza analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska czynniki wewnętrzne MOCNE STRONY (STRENGTHS) Wrocław jest silnym ośrodkiem akademickim, zapewniającym kadrę z niemal każdego kierunku studiów, Realizacja dużych projektów krajowych związanych z SI (głównie z zakresu e-zdrowia i e-administracji), Wysoki stopień komputeryzacji szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz zapewnienie im dostępu do sieci Internet, a także umieszczenie w programach nauczania treści związanych z technologiami informacyjnymi i informatycznymi, Duża aktywność zawodowa mieszkańców niskie bezrobocie w sektorze IT, Wzrost zatrudnienia w sferze badawczorozwojowej, Duża koncentracja firm IT na Dolnym Śląsku, Wysoki stopień wykorzystania technologii informacyjnych oraz usług sieci Internet w działalności biznesowej, Szybki wzrost skali wykorzystania technologii informacyjnych oraz usług sieci Internet w JST, Duża świadomość potrzeb związanych z IT w JST oraz pozytywne nastawienie pracowników JST do nowych technologii, Upowszechnienie się korzystania z nowych rozwiązań informatycznych oraz nowoczesnych technologii dostępu do Internetu. SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Brak dobrych praktyk w zakresie wykorzystania nowoczesnych technik w kształceniu i budowaniu popytu na kulturę, Duża różnorodność systemów IT w służbie zdrowia oraz brak wykorzystania istniejących standardów interoperacyjności (brak standardów wypracowanych przez UE), co wpływa m.in. na niską jakość informacji zdrowotnej, Problemy demograficzne związane ze starzeniem się społeczeństwa, Brak mody wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych na techniczne kierunki studiów, Brak rzeczywistej współpracy pomiędzy uczelniami a przemysłem, Wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej, Relatywnie niskie nakłady na sprzęt i szkolenia komputerowe w JST, Mała liczba JST, w których został wdrożony elektroniczny obieg dokumentów oraz usług związanych z zamówieniami publicznymi, Uwarunkowana kulturowo niechęć pracowników sektora publicznego do udostępniania informacji publicznej, Dość duży stopień niekompletności i braku aktualnych informacji na stronach www JST. Słaba infrastruktura IT bibliotek, Niski poziom dostępności tzw. 20 usług podstawowych. Strona 20 z 80

21 CZYNNIKI ZEWNĘTRZNE STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO NA DOLNYM ŚLĄSKU DO ROKU Tabela 4. Zbiorcza analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska czynniki zewnętrzne SZANSE (OPPORTUNITIES) Powszechność i dostępność usług Internetu szerokopasmowego, Lokalne działania związane z promocją regionu m.in. przez organizację imprez masowych oraz wybór Wrocławia na Europejską Stolicę Kultury w 2016 roku, Duży potencjał specjalnych stref ekonomicznych, Duża akceptacja poziomu usług elektronicznych w zakresie bezpieczeństwa i poufności. Wzrost wydatków obywateli na kulturę i rozrywkę, Realizacja dużych projektów związanych z SI, dotowanych z UE, m.in. DSS i e-ds, Nowe regulacje formalnoprawne wspomagające pełne wykorzystanie narzędzi informatycznych w działalności biznesowej, ochronie zdrowia oraz przeciwdziałające wykluczeniu cyfrowemu, Zmiana stylu życia mieszkańców oraz wzrost świadomości zdrowotnej wpływają na wzrost popytu na usługi medyczne, Szybki rozwój technologii IT w zakresie dostępności i miniaturyzacji urządzeń oraz nowych technik komunikacyjnych, głównie bezprzewodowych, Redukcja obszarów technologicznego wykluczenia cyfrowego oraz zmniejszająca się liczba osób wykluczonych cyfrowo w związku z brakiem umiejętności i wiedzy oraz brakiem motywacji do korzystania z IT, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, przez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla województwa dolnośląskiego, Inwestycje zagraniczne w regionie, Korzystne położenie geograficzne województwa i dość dobra komunikacja z krajami sąsiednimi, Wzrost nakładów na prace badawczorozwojowe. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak akceptacji technik elektronicznych jako alternatywy dla papieru oraz preferowanie kontaktu osobistego obywateli z urzędami oraz przedsiębiorstwami, Brak powszechnej dostępności rozwiązań umożliwiających realizację procesów biznesowych bez wykorzystania papieru z zachowaniem wymogów prawa, Zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, Regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych, Wysoki stopień socjologicznego wykluczenia cyfrowego oraz brak działań drastycznie go zmniejszających, Dysproporcja w nakładach na B+R pomiędzy Polską a UE, Duża konkurencja w zakresie firm IT ze strony województwa śląskiego, Odpływ dobrze wykształconych kadr głównie do Warszawy oraz na Śląsk, Brak spójnej strategii społeczeństwa informacyjnego, Szybko zmieniająca się technologia IT, Nisko opłacana kadra w JST, co powoduje dużą jej rotację, Niska partycypacja obywatelska związania z brakiem zaufania obywateli do urzędów oraz niechęcią pracowników urzędów do włączania obywateli w procesy decyzyjne (np. w formie konsultacji społecznych), Stosunkowo wysokie zarobki i presja na wzrost wynagrodzeń, które limitują rozwój branży IT na Dolnym Śląsku, Stopa bezrobocia na Dolnym Śląsku (poza aglomeracją wrocławską) wyższa od średniej krajowej, Duże dysproporcje pomiędzy zarobkami kobiet i mężczyzn, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSS i e-ds). Strona 21 z 80

22 Strategię rozwoju z wykorzystaniem analizy SWOT formułuje się w taki sposób, aby wykorzystać mocne strony i szanse występujące w otoczeniu, zmniejszając siłę oddziaływania słabych stron i występowania zagrożeń. Do niewątpliwie mocnych stron Dolnego Śląska należy bardzo dobrze rozwinięty sektor ICT, silny ośrodek akademicki dostarczający kadry dla przedsiębiorstw tzw. nowej gospodarki, będący jednocześnie czynnikiem pobudzającym innowacyjność regionu. Wpływa to na szybko rosnącą świadomość potrzeb mieszkańców i przedsiębiorców Dolnego Śląska w zakresie dostępu i wykorzystania informacji elektronicznej. Biorąc powyższe pod uwagę, w wykorzystaniu nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych można upatrywać tzw. inteligentnej specjalizacji regionalnej (ang. regional smart specialization), która byłaby wyróżnikiem Dolnego Śląska na tle pozostałych województw. Stanowić ona powinna szczególny obszar, którego dotyczyłyby skoordynowane działania jednostek samorządu terytorialnego, środowiska akademickiego i biznesu mające na celu wspieranie innowacji służących rozwojowi społeczeństwa regionu, w tym społeczeństwa informacyjnego. Zapewniłoby to jednocześnie synergię z jednym z trzech głównych celów Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego (działanie Efektywne wykorzystanie w procesach rozwojowych potencjału specjalizacji terytorialnej. Z drugiej strony dostrzec należy niewystarczające wykorzystanie potencjału związanego ze współpracą ośrodków akademickich z podmiotami gospodarczymi oraz małą skalę świadczenia usług elektronicznych przez jednostki samorządu terytorialnego. Ważnym czynnikiem w aspekcie słabości, jest także szybkie starzenie się społeczeństwa. Do znaczących szans należy zaliczyć powszechność i dostępność Internetu szerokopasmowego, zmianę stylu życia mieszkańców oraz możliwość wykorzystania funduszy strukturalnych w latach Podstawowe zagrożenia związane są zaś ze sferą społeczną, a zwłaszcza z brakiem akceptacji technik elektronicznych, występującymi barierami w zakresie regulacji formalnoprawnych i brakiem zaufania obywateli do administracji państwowej. Strona 22 z 80

23 4.3 SWOT funkcjonalny Europejska agenda cyfrowa wskazuje konkretne zadania dla państw członkowskich, w tym formułuje 7 obszarów strategicznych, dlatego też postanowiono dokonać analizy SWOT wg powyższych funkcjonalności, która została przedstawiona w Tab Tabela 5. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska jednolity rynek cyfrowy MOCNE STRONY (STRENGTHS) Wysoki stopień wykorzystania technologii informatycznych w bibliotekach, Wzrost świadomości korzyści płynących z usług cyfrowych, Duża liczba firm z sektora IT na Dolnym Śląsku, Dolny Śląsk jest postrzegany jako województwo sprzyjające branży IT, Programy unijne wspomagające rynek IT. SZANSE (OPPORTUNITIES) Wzrost wydatków obywateli na kulturę i rozrywkę, Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSSi eds, Czynniki demograficzne (starzejące się społeczeństwo), podniesienie się poziomu opieki zdrowotnej, zmiana stylu życia oraz wzrost świadomości zdrowotnej wpływają na wzrost popytu na usługi medyczne, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, poprzez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego, SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Brak dobrych praktyk w zakresie wykorzystania nowoczesnych technik w kształceniu i budowaniu popytu na kulturę, Mała liczba JST, w których został wdrożony elektroniczny obieg dokumentów oraz usług związanych z zamówieniami publicznymi, Dość duży stopień niekompletności i braku aktualnych informacji na stronach www JST, Niski poziom dostępności tzw. 20 usług podstawowych, Brak europejskich norm dotyczących wymiany informacji biznesowych. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak akceptacji technik elektronicznych, jako alternatywy dla papieru, Preferowanie kontaktu osobistego obywateli z urzędami oraz przedsiębiorstwami, Zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, Regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych, Brak spójnej strategii społeczeństwa informacyjnego, Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. Strona 23 z 80

24 Działania Komisji Europejskiej w zakresie tzw. 12 działań w roku 2012 ułatwiających przepływ usług i pracowników przy jednoczesnej ochronie ich praw, Istnienie Europejskich Ram Interoperacyjności. projektów DSSi eds), Niskie nakłady w poszczególnych obszarach, gdzie świadczone są usługi cyfrowe m.in. na biblioteki. Tabela 6. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska interoperacyjność MOCNE STRONY (STRENGTHS) Istnienie Krajowych Ram Interoperacyjności, które jednoznacznie definiują np. neutralność technologiczną, System epuap, w ramach którego istnieją m.in. wzory dokumentów, Istnienie wytycznych unijnych (deklaracje z Malmo i Granady) i krajowych, Istnienie ogólnoświatowych standardów dla poszczególnych obszarów, m.in. Z39.50 dla informatycznych systemów bibliotecznych, czy HL7 dla systemów wymiany danych pomiędzy systemami informatycznymi dla służby zdrowia, Projekt Dolnośląskiej Biblioteki Cyfrowej, Wytyczne MSWiA dla JST w zakresie standardów informatycznych stosowanych w systemach informatycznych dla administracji. SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Duża różnorodność systemów IT w służbie zdrowia oraz brak wykorzystania istniejących standardów interoperacyjności (brak standardów wypracowanych przez UE). SZANSE (OPPORTUNITIES) Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSSi eds, Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego, Istnienie Europejskich Ram Interoperacyjności. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak szerokiej dostępności rozwiązań umożliwiających realizację procesów biznesowych bez wykorzystania papieru przy zachowaniu wymogów prawa, Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSSi eds), Europejskie Ramy Interoperacyjności mają charakter jedynie tzw. miękkiej rekomendacji. Strona 24 z 80

25 Tabela 7. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska zaufanie i bezpieczeństwo MOCNE STRONY (STRENGTHS) Szybki wzrost wykorzystania technologii informacyjnych oraz usług sieci Internet w JST, Istnienie norm krajowych w obszarze zarządzania i administracji systemów informatycznych, Działania UE mające na celu ujednolicenie i uproszczenie prawa autorskiego, Powszechność usług i portali typu Web 2.0, które mają potencjał do wykorzystania wiedzy do wzrostu zaangażowania obywateli, Przyjęte prawodawstwo w zakresie ochrony danych osobowych. SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Niska świadomość zagrożeń związanych z korzystaniem z IT, w tym z dostępu do Internetu, Postrzeganie przez obywateli Internetu, jako niekontrolowanego środowiska wymiany informacji sprzyjającego powstawaniu patologii, Brak doniesień o dotkliwych karach w zakresie naruszania bezpieczeństwa IT, w wielu wypadkach takie naruszenia nie są zgłaszane przez instytucje (głównie finansowe), w obawie przed pogorszeniem postrzegania danej instytucji jako niewiarygodnej, Słaba wiedza kadry JST w zakresie IT oraz bezpieczeństwa systemów informatycznych, Stosowanie, w niektórych krajach UE, filtrowania treści, zamiast bardziej wyrafinowanych narzędzi zwiększających bezpieczeństwo. SZANSE (OPPORTUNITIES) Duża akceptacja poziomu usług elektronicznych w zakresie bezpieczeństwa i poufności, Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSS i eds, Nowe prawodawstwo wspomagające pełne wykorzystanie narzędzi informatycznych w działalności biznesowej, ochronie zdrowia oraz przeciwdziałające wykluczeniu cyfrowemu, Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak akceptacji technik elektronicznych jako alternatywy dla papieru, Brak szerokiej dostępności rozwiązań umożliwiających realizację procesów biznesowych bez wykorzystania papieru przy zachowaniu wymogów prawa, Preferowanie kontaktu osobistego obywateli z urzędami oraz przedsiębiorstwami, Zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, Regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych, Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak zaufania obywateli do urzędów, Postęp technologiczny, Wzrost zainteresowania cyberprzestępczością przez grupy przestępcze. Strona 25 z 80

26 Niejednoznaczność interpretacyjna przepisów prawa. Tabela 8. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska szybki dostęp do Internetu MOCNE STRONY(STRENGHTS) Gęste sieci kolejowe, drogowe oraz energetyczne na Dolnym Śląsku umożliwiające wykorzystanie obecnie istniejącej struktury teleinformatycznej takich firm jak np. Telekom, czy Energia Pro, Dysponowanie przez Samorząd Województwa Dolnośląskiego częstotliwościami związanymi z WiMAX do 2022 r., Uruchomienie projektu Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej (DSS). SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Przedłużające się postępowania w ramach projektu Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa dolnośląskiej sieci szkieletowej (DSS), Dysproporcje w dostępie do infrastruktury teleinformatycznej na terenie województwa, Wg gazety Polska The Times z dnia r. na terenie Dolnego Śląska 16 miejscowości nadal jest pozbawionych dostępu do usług telefonii komórkowej, Wg UKE jedynie 12% mieszkańców województwa ma dostęp do sieci szerokopasmowej. SZANSE (OPPORTUNITIES) Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSS i eds, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, poprzez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego, m.in. PO IG 8.3 i 8.4, Dynamiczny rozwój technologii bezprzewodowych, Transfer wiedzy w ramach projektu B3 Region (Program INTERREG IV), Wysoki zakres pokrycia siecią telefonii komórkowej, Nowe technologie np. LTE. ZAGROŻENIA (THREATS) Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSS i eds), Brak ustawy o wspieraniu usług i sieci szerokopasmowych w telekomunikacji, dzięki której samorząd może realizować inwestycje w porozumieniu z operatorami telekomunikacyjnymi. Strona 26 z 80

27 Tabela 9. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska badania i innowacje MOCNE STRONY(STRENGTHS) Realizacja dużych projektów krajowych związanych z SI (głównie z zakresu e-zdrowia i e-administracji), Duża aktywność zawodowa mieszkańców niskie bezrobocie w sektorze IT, Wzrost zatrudnienia w sferze badawczorozwojowej, Duża koncentracja firm IT na Dolnym Śląsku, Istnienie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), Mocny ośrodek akademicki, w tym Politechnika Wrocławska jako ośrodek o największej liczbie zgłoszeń patentowych w 2010 r., Realizacja dużych projektów badawczych, Istnienie międzyuczelnianego ośrodka badawczego EIT+, Duża świadomość przedsiębiorstw z Dolnego Śląska w zakresie innowacji, Postrzeganie Dolnego Śląska jako województwa przyjaznego branży IT. SZANSE (OPPORTUNITIES) Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSS i eds, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, poprzez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego, Inwestycje zagraniczne w regionie, Duży, silny ośrodek naukowy zapewniający kadrę z niemal każdego kierunku, Korzystne położenie geograficzne województwa i dość dobra komunikacja z krajami sąsiednimi, Wzrost nakładów na prace badawczo-rozwojowe, SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Brak mody wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych na kierunki techniczne, Brak rzeczywistej współpracy pomiędzy uczelniami, a przemysłem, Koncentracja badań i inwestycji głównie we Wrocławiu, Brak zapotrzebowania na badania naukowe ze strony przemysłu, Niskie nakłady na sektor badawczo-rozwojowy, Mała ilość kadry wg HRST (Human Resources in Science and Technology), Mała liczba patentów w porównaniu do średniej UE. ZAGROŻENIA (THREATS) Dysproporcja w nakładach na prace badawczorozwojowe pomiędzy Polską a UE, Duża konkurencja w zakresie firm IT ze strony województwa śląskiego, Odpływ dobrze wykształconych kadr głównie do Warszawy oraz na Śląsk, Stosunkowo wysokie zarobki i presja na wzrost wynagrodzeń, które limitują rozwój branży IT na Dolnym Śląsku, Stopień bezrobocia wyższy od średniej krajowej, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSS i eds), Brak modelu współpracy pomiędzy nauką i przemysłem, Strona 27 z 80

28 Duże projekty infrastrukturalne, Polska wg najbliższego budżetu UE będzie nadal beneficjentem środków, głównie w zakresie Europejskiego Programu Spójności, Efekty prezydencji Polski w UE, która miała miejsce w drugim półroczu 2011 r., Wrocław został wybrany na Europejską Stolicę Kultury w 2016 r., Duże inwestycje związane z organizacją mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO 2012, Istnienie prężnie działających specjalnych stref ekonomicznych. Brak popularności i uregulowań związanych z działalnością tzw. spin-off. Tabela 10. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska umiejętność wykorzystania technologii cyfrowych i włączenie społeczne MOCNE STRONY (STRENGTHS) SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Wysoki stopień komputeryzacji szkół oraz zapewnienie im dostępu do sieci Internet głównie za sprawą programów krajowych (m.in. Internet dla Szkół), Wysoki stopień wykorzystania technologii informatycznych w bibliotekach, Duża aktywność zawodowa mieszkańców niskie bezrobocie w sektorze IT, Prawodawstwo nakazujące likwidację barier głównie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, Duża dostępność sprzętu komputerowego, Działalność proedukacyjna stowarzyszeń na rzecz likwidacji barier w dostępie do nowych technologii oraz istnienie certyfikacji typu ECDL, Działalność prężnych oddziałów stowarzyszeń branży IT, np. PTI, Silny wzrost sektora usług, co dostrzegli potentaci branży IT tworząc na Dolnym Śląsku swoje centra kompetencyjne (np. IBM, HP, NSN), Dobry poziom edukacji w zakresie IT na poziomie szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, Problemy demograficzne związane ze starzeniem się społeczeństwa, Zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, Regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych, Słabe pokrycie Dolnego Śląska dostępem do usług sieci Internet, Postępujące wykluczenie ludzi starszych, Mała ilość kadry wg HRST (Human Resources in Science and Technology). Strona 28 z 80

29 Realizacja przez UMWD dwóch regionalnych projektów strategicznych związanych z wdrażaniem rozwiązań z zakresu ICT w szkołach na terenie Dolnego Śląska: Dolnośląska e-szkoła i Pracownia przyrodnicza w każdej gminie. SZANSE (OPPORTUNITIES) Firmy deklarują chęć pełniejszego wykorzystania technologii IT do kontaktów z administracją państwową, Wzrost wydatków obywateli na kulturę i rozrywkę, Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSS i eds, Nowe prawodawstwo wspomagające pełne wykorzystanie narzędzi informatycznych w działalności biznesowej, ochronie zdrowia oraz przeciwdziałające wykluczeniu cyfrowemu, Czynniki demograficzne (starzejące się społeczeństwo), podniesienie się poziomu opieki zdrowotnej, zmiana stylu życia oraz wzrost świadomości zdrowotnej wpływają na wzrost popytu na usługi medyczne, Szybki rozwój technologii IT w zakresie dostępności i miniaturyzacji urządzeń oraz nowych technik komunikacyjnych, głównie bezprzewodowych, Redukcja obszarów technologicznego wykluczenia cyfrowego oraz zmniejszająca się liczba osób wykluczonych cyfrowo w związku z brakiem umiejętności i wiedzy oraz brakiem motywacji do korzystania z IT, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, poprzez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak akceptacji technik elektronicznych jako alternatywy dla papieru, Preferowanie kontaktu osobistego obywateli z urzędami oraz przedsiębiorstwami, Wysoki stopień socjologicznego wykluczenia cyfrowego oraz brak działań drastycznie go zmniejszających, Dominacja Wrocławia na Dolnym Śląsku, Brak spójnej strategii społeczeństwa informacyjnego, Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSS i eds), Brak świadomości problemu cyfrowego wykluczenia nieinfrastrukturalnego. Strona 29 z 80

30 Tabela 11. Analiza SWOT w zakresie społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska korzyści z technik informacyjnych dla obywateli MOCNE STRONY (STRENGTHS) Wysoki stopień wykorzystania technologii informatycznych w bibliotekach, Szybki wzrost wykorzystania technologii informacyjnych oraz usług sieci Internet w JST, Powszechność wykorzystywania portali www w działalności JST oraz ich dobra ocena przez użytkowników, Wysoka świadomość potrzeb związanych z IT w JST oraz pozytywne nastawienie pracowników JST do nowych technologii, Spadek cen sprzętu komputerowego oraz usług dostępu do Internetu, Inwestycje kapitałowe i promocja regionu, Promocja elektronicznych usług bankowych. SZANSE (OPPORTUNITIES) Wzrost wydatków obywateli na kulturę i rozrywkę, Realizacja dużych projektów związanych z SI dotowanych z UE, m.in. DSS i eds, Czynniki demograficzne (starzejące się społeczeństwo), podniesienie się poziomu opieki zdrowotnej, zmiana stylu życia oraz wzrost świadomości zdrowotnej wpływają na wzrost popytu na usługi medyczne, Szybki rozwój technologii IT w zakresie dostępności i miniaturyzacji urządzeń oraz nowych technik komunikacyjnych, głównie bezprzewodowych, Redukcja obszarów technologicznego wykluczenia cyfrowego oraz zmniejszająca się liczba osób wykluczonych cyfrowo w związku z brakiem umiejętności i wiedzy oraz brakiem motywacji do korzystania z IT, Działalność państwa w zakresie promocji nowych technologii oraz rozwoju SI, przez wprowadzenie tzw. ulg podatkowych związanych z dostępem do sieci Internet (podatnicy indywidualni) oraz zakup nowych technologii (przedsiębiorcy), SŁABE STRONY (WEAKNESSES) Brak dobrych praktyk w zakresie wykorzystania nowoczesnych technik w kształceniu i budowaniu popytu na kulturę, Słaba infrastruktura IT bibliotek, Niski poziom dostępności tzw. 20 usług podstawowych, Brak świadomości z korzyści świadczenia usług elektronicznych wśród mieszkańców Dolnego Śląska. ZAGROŻENIA (THREATS) Brak akceptacji technik elektronicznych jako alternatywy dla papieru, Preferowanie kontaktu osobistego obywateli z urzędami oraz przedsiębiorstwami, Zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, Regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych, Brak spójnej strategii społeczeństwa informacyjnego, Szybko zmieniająca się technologia IT, Brak zaufania obywateli do urzędów, Brak rozstrzygnięć oraz opóźnienia w realizacji kluczowych projektów związanych z infrastrukturą wspomagającą rozwój SI na Dolnym Śląsku (m.in. projektów DSS i eds), Niskie zapotrzebowanie na tego typu usługi wśród mieszkańców. Strona 30 z 80

31 Programy operacyjne PO IG, PO KL i RPO dla woj. dolnośląskiego, System epuap przygotowany do świadczenia usług cyfrowych przez JST, Duże projekty infrastrukturalne, Polska wg najbliższego budżetu UE będzie nadal beneficjentem środków, głównie w zakresie Europejskiego Programu Spójności, Efekty prezydencji Polski w UE, która miała miejsce w drugim półroczu 2011 r., Wrocław został wybrany na Europejską Stolicę Kultury w 2016 r., Duże inwestycje związane z organizacją mistrzostw Europy w piłce nożnej EURO Strona 31 z 80

32 5 Misja i wizja Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego do roku Misja Misja Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego przyjęta dla województwa dolnośląskiego na lata brzmi: WSPÓLNIE ROZWIJAMY PRZESTRZEŃ CYFROWĄ DOLNEGO ŚLĄSKA Sformułowanie misji akcentuje tworzenie skutecznej, sprawnej i efektywnej przestrzeni cyfrowej. W procesie budowania tej przestrzeni wykorzystuje się efekt synergii dzięki współpracy i kooperacji wszystkich zaangażowanych podmiotów na Dolnym Śląsku. Rozwój społeczeństwa informacyjnego Dolnego Śląska koncentruje się na realizacji działań, których celem jest wykreowanie bezpieczniej i efektywnie wykorzystywanej przestrzeni cyfrowej, w której instytucje samorządowe i państwowe, przedsiębiorcy oraz mieszkańcy świadomie uczestniczą zarówno jako dawcy, jak i odbiorcy informacji, a usługi w niej świadczone pozytywnie stymulują demokratyczne zachowania obywatelskie oraz postawy proinnowacyjne. Przestrzeń cyfrowa to dane, informacja i wiedza w formie elektronicznej wraz z narzędziami informatycznymi i teleinformatycznymi do jej akwizycji, gromadzenia, przesyłania, przetwarzania i prezentacji oraz możliwościami i umiejętnościami twórców i odbiorców informacji (użytkowników) korzystania z tych narzędzi. Tak więc rozwój przestrzeni cyfrowej oznacza rozwój zasobów informacji, narzędzi informatycznych i teleinformatycznych oraz rozwój umiejętności użytkowników. Przedstawiony poniżej (rys. 1) ideowy schemat przestrzeni cyfrowej Dolnego Śląska wskazuje także następujące działania uczestników przestrzeni cyfrowej: mieszkańcy regionu, świadomi wagi rozwoju przestrzeni cyfrowej, będą coraz lepiej wykorzystywać jej usługi w procesie edukacji oraz w celu aktywnego uczestnictwa Strona 32 z 80

33 w życiu gospodarczym, społecznym, politycznym i kulturalnym regionu zarówno, jako odbiorcy, jak i twórcy informacji, urzędy administracji rządowej i samorządowej (JST) będą dynamicznie rozwijać elektroniczny dostęp do danych publicznych oraz świadczenie usług drogą elektroniczną dla mieszkańców, przedsiębiorców i turystów (co najmniej w zakresie tzw. 20 usług podstawowych), podmioty gospodarcze będą rozwijać się szybciej, dzięki wykorzystaniu elektronicznych kanałów wymiany informacji, co ograniczy konieczność bezpośredniego kontaktu z urzędem i mieszkańcem (klientem), jednostki naukowo-badawcze będą wykorzystywać przestrzeń cyfrową w procesie edukacji i kształcenia kadr gospodarki oraz w procesie tworzenia i dystrybucji rozwiązań innowacyjnych do podmiotów gospodarczych. Rysunek 1. Idea przestrzeni cyfrowej województwa dolnośląskiego 5.2 Wizja Wizję Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, przyjętą dla województwa dolnośląskiego na lata , stanowi hasło: Strona 33 z 80

34 DOLNY ŚLĄSK REGIONEM WYSOKIEJ JAKOŚCI ŻYCIA ORAZ INNOWACYJNEJ GOSPODARKI, W KTÓRYM SPRAWNA I BEZPIECZNA PRZESTRZEŃ CYFROWA UMOŻLIWIA POWSZECHNY I ŁATWY DOSTĘP DO WIEDZY, INFORMACJI I DANYCH Tak sformułowana wizja oznacza własności przestrzeni cyfrowej, zgodnie z którymi przestrzeń cyfrowa powinna: charakteryzować się dostępnością, sprawnością, skutecznością, efektywnością i interoperacyjnością oraz zewnętrzną użytecznością, posługiwać się informacją pewną, terminową, użyteczną, wiarygodną i bezpieczną, dostępną do ponownego wykorzystania, zapewniać dostęp do wszystkich odbiorców i partycypację w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym, eliminację wykluczenia cyfrowego i wzrost kapitału społecznego, stymulować wzrost konkurencyjności, rozwój przez innowacje, transfer innowacji, przedsiębiorczość, pozwalać na rozwój publicznych e-usług i rozwój systemów/platform teleinformatycznych, komercyjnych usług opartych na ponownym wykorzystaniu lub integracji z szeroko pojętymi zasobami i usługami publicznymi. 5.3 Efekt przyjęcia wizji dla społeczeństwa, władz lokalnych i przedsiębiorstw Przyjęcie i realizacja wizji o przedstawionym brzmieniu powinna przynieść następujący efekt dla uczestników przestrzeni cyfrowej (społeczeństwa, władz lokalnych i przedsiębiorstw): Społeczeństwo będzie miało powszechny dostęp do technologii informatycznych i komunikacyjnych oraz będzie mogło sprawnie i kreatywnie z nich korzystać, doskonaląc swą wiedzę i umiejętności poprzez wykorzystanie technologii cyfrowych. Strona 34 z 80

35 Mieszkańcy będą mogli posługiwać się technologiami cyfrowymi w różnych aspektach życia obejmujących e-usługi, rynek pracy, edukację, medycynę, kontakty z administracją państwową oraz życie kulturalne i społeczne. Będą mieli możliwość lepszej artykulacji swoich potrzeb, współdziałania na rzecz ich zaspokojenia, a także łatwiejszego monitorowania i współuczestnictwa w procesach decyzyjnych. Technologie cyfrowe wykorzystywane będą do przełamywania barier społecznych. Dostępne będą nowe formy pracy umożliwiające aktywizację osób niepełnosprawnych oraz zamieszkałych na terenach słabo zurbanizowanych. Dzieci i młodzież będą miały zapewnioną edukację w zakresie posługiwania się z narzędziami teleinformatycznymi w różnych sferach życia, w tym w zakresie aspektów związanych z zagrożeniami, jakie wiążą się z korzystaniem z technik teleinformatycznych. Ponadto, ułatwiony zostanie dostęp do różnego rodzaju zasobów informacji. Władze regionalne dzięki zastosowaniu nowych metod zarządzania i organizacji będą oferowały usługi lepszej jakości i o większej dostępności (w obszarach oświaty, kultury, opieki zdrowotnej, obsługi administracyjnej, warunków bytowych itp.). Umożliwi to lepsze rozpoznanie potrzeb społecznych oraz zgłaszanych oddolnie propozycji ich zaspokojenia. Będą również wykorzystywać technologie cyfrowe do zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców oraz do podniesienia komfortu życia mieszkańców, poprzez skuteczne ich informowanie i ostrzeganie przed zagrożeniami, np.: w sytuacji klęsk żywiołowych. Ponadto, będą ukierunkowane na realizację projektów pobudzających konkurencyjność i innowacyjność regionu oraz przyczyniających się do jego rozwoju. Dzięki technologiom cyfrowym, władze regionalne będą też miały większe możliwości efektywnego stosowania procedur partycypacyjnych i aktywizacji postaw obywatelskich, co w dalszej perspektywie doprowadzi do lepszego dostosowania podejmowanych przez nie decyzji do potrzeb mieszkańców Dolnego Śląska. Strona 35 z 80

36 Podmioty gospodarcze będą miały łatwiejszy dostęp do rozwiązań nowatorskich w zakresie technik i metod wytwarzania, wdrażania i dystrybucji towarów i usług, co umożliwi zastosowanie rozwiązań prowadzących do lepszej jakości towarów i usług i/lub do niższej ich ceny, i/lub większej dostępności. Przedsiębiorstwa będą miały szybki i łatwy dostęp do ofert rynku pracy oraz do nowych form telepracy, a także innych zasobów, rejestrów i danych publicznych, które mogą ułatwić funkcjonowanie na rynku i poprawić konkurencyjność gospodarki regionu. Uproszczony również będzie kontakt z administracją państwową i urzędami. Dodatkowo, dzięki technologiom cyfrowym, usprawniony będzie kontakt z dostawcami i odbiorcami zagranicznymi, co przyczyni się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw. Strona 36 z 80

37 6 Cele Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 wyznacza do osiągnięcia w okresie programowania następujące cele główne: Cel 1 Sprawna przestrzeń cyfrowa Cel 2 Wzrost jakości życia mieszkańców Cel 3 Wzrost konkurencyjności i innowacyjności 6.1 Cel 1 Sprawna przestrzeń cyfrowa Cel ten winien zapewnić upowszechnienie bezpiecznej i wysoko wydajnej infrastruktury teleinformatycznej, tworzącej przestrzeń cyfrową dla uczestników Dolnego Śląska. Przestrzeń cyfrową podzielić należy na dwie sfery: Usługową obszar obejmujący wszelkiego rodzaju usługi, które można uruchamiać dzięki sprawnie działającej infrastrukturze. Jest to kluczowy obszar z perspektywy niniejszej strategii. W tej dziedzinie tworzone będą wszelkiego rodzaju e-usługi, umożliwiając w ten sposób realizację założonych celów w każdym przekroju. Użytkownik, poruszając się w wirtualnej rzeczywistości (przestrzeni cyfrowej), będzie mógł korzystać zarówno z gotowych usług, jak i dzięki wytworzonym narzędziom informatycznym tworzyć nowe usługi. W obszarze tym znajdują się również wszelkie sfery i rozwiązania portalowe. Tu nacisk musi zostać położony na zbudowanie i wykorzystanie zjawiska synergii działań w regionie (w ramach różnych programów i inicjatyw). Dobrym przykładem pokazującym synergię wszelkich działań w regionie będzie realizacja projektu Portalu Dolnego Śląska (eds). Jest to największe takie przedsięwzięcie w regionie. Infrastrukturalną obszar obejmujący infrastrukturę teletechniczną (pasywną i aktywną niezbędną do uruchomiania, udostępniania i realizowania usług). Tę część Strona 37 z 80

38 przestrzeni cyfrowej stanowią środki i zasoby infrastruktury aktywnej (jak np. routery, przełączniki, centrale, serwery, macierze dyskowe i in.) i pasywnej, takie jak wszelkiego rodzaju łącza telekomunikacyjne (przewodowe i bezprzewodowe) umożliwiające wymianę informacji pomiędzy urządzeniami i systemami telekomunikacyjnymi. Bardzo ważnym elementem są wszelkiego rodzaju platformy serwerowe. Ich sprawne funkcjonowanie umożliwi kreowanie stabilnie działających usług, o których mowa w obszarze pierwszym. Najtrudniejszym elementem do zrealizowania w ramach tworzenia przestrzeni cyfrowej Dolnego Śląska jest ogół łączy telekomunikacyjnych, a w szczególności tych, które doprowadzane są do użytkownika końcowego, tak zwana ostatnia mila. Wydaje się, iż w ramach działań na Dolnym Śląsku widać potencjalne możliwości do uzyskania synergii. Kluczowy jest projekt Dolnośląska Sieć Szerokopasmowa, dla której uzupełnieniem są wdrażane przez operatorów łącza szerokopasmowe tak przewodowe, jak i bezprzewodowe. Pamiętać należy, iż aby stworzyć na obszarze Dolnego Śląska sprawnie działającą przestrzeń cyfrową, nie można zapomnieć o końcowym użytkowniku. To od jego aktywności zależeć będzie ilość i jakość treści, jaka będzie fundamentem funkcjonowania przestrzeni cyfrowej. Jak wspomniano wcześniej, budowa i rozwój sprawnej przestrzeni cyfrowej jest jednocześnie celem równorzędnym dla dwóch pozostałych celów głównych niniejszej Strategii, a zarazem jest środkiem do ich realizacji. Jest to środek niezbędny, dlatego ważna jest identyfikacja zagrożeń związanych z jego realizacją. Pomimo dużego stopnia komplikacji dzisiejszych rozwiązań teleinformatycznych zarówno w zakresie sprzętu, jak i oprogramowania najpoważniejszych barier związanych z ich realizacją i wdrażaniem, wbrew pozorom, należy szukać nie w dziedzinie techniki. Techniczna strona realizacji takich przedsięwzięć stanowi najmniejszy problem dla specjalistów z branży IT, z których Dolny Śląsk jest znany. Strona 38 z 80

39 Do najważniejszych barier związanych z rozwojem przestrzeni cyfrowej należy zaliczyć problemy: ekonomiczne nakłady na telekomunikacją, a w szczególności na jej infrastrukturę, cechują się stosunkowo długim okresem amortyzacji zyski uzyskuje się po wielu latach funkcjonowania tego typu rozwiązań i są one silnie zależne od świadczonych usług i popytu na nie, prawne budowa infrastruktury teleinformatycznej wymaga wielu pozwoleń dotyczących możliwości umieszczenia elementów infrastruktury na czyimś terenie, jak również (szczególnie w przypadku rozwiązań bezprzewodowych) oceny oddziaływania tych rozwiązań na środowisko, organizacyjne wynikające z: braku umiejętności wdrażania nowoczesnych i innowacyjnych technik i rozwiązań teleinformatycznych oraz braku modeli organizacyjnych wdrażania i eksploatacji nowoczesnych technik informatycznych społeczne wynikające z: braku wiedzy czy obawy przed nieznaną technologią plany postawienia masztów telefonii komórkowej często spotykają się z dużym oporem społecznym, braku umiejętności korzystania z nowych rozwiązań korzystanie z zasobów przestrzeni cyfrowej wymaga nabycia przez użytkownika określonych umiejętności, a część społeczeństwa tego nie potrafi, bądź nie czuje potrzeby ich nabywania (wspomniane wykluczenie cyfrowe). W ramach realizacji celu Sprawna przestrzeń cyfrowa przewiduje się realizację następujących celów cząstkowych: Cel cząstkowy 1: Zrównanie szans dostępu do przestrzeni cyfrowej dla odbiorców ( włączenie cyfrowe osób wykluczonych, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych np. niedowidzących Strona 39 z 80

40 i niewidomych) oraz twórców treści cyfrowych (wojewódzkie platformy dziedzinowych treści cyfrowych) poprzez efektywne i intensywne działania infrastrukturalne z wykorzystaniem synergii z realizowanymi obecnie projektami. Cel cząstkowy 2: Rozwój publicznych e-usług (obecność publicznych usług w przestrzeni cyfrowej). Cel cząstkowy 3: Rozwój systemów/platform teleinformatycznych zdolnych do partnerstwa w ramach realizacji e-usług zapewniających: interoperacyjność rejestrów publicznych (systemy e-usług publicznych winny w sposób pewny i bezpieczny wykorzystywać oraz przekazywać informację do innych systemów publicznych nie mogą żądać informacji, która już istnieje w publicznej przestrzeni cyfrowej). wiarygodność i ochronę informacji w publicznej przestrzeni cyfrowej (ochrona praw własności intelektualnej, ochrona publicznej przestrzeni cyfrowej przed smogiem informacyjnym). Cel cząstkowy 4: Przestrzeń cyfrowa społeczeństwa informacyjnego elastycznym i personalizowanym kanałem komunikacji (nośnikiem informacji). 6.2 Cel 2 Wzrost jakości życia mieszkańców Cel ten powinien zapewniać synergię z rozwojem materialnym i intelektualnym społeczeństwa, a przez to wspierać mechanizmy wzrostu jakości życia mieszkańców. Cel 2 winien też zapewnić upowszechnienie bezpiecznej i wysokowydajnej infrastruktury teleinformatycznej tworzącej przestrzeń cyfrową dla uczestników Dolnego Śląska. W wykorzystaniu technologii cyfrowych należy upatrywać szansę na wzrost jakości życia mieszkańców oraz na częściowe zniwelowanie różnic w poszczególnych podregionach. Technologie cyfrowe wpływają lub mogą wpływać na wiele aspektów życia mieszkańców, a przez to na jakość ich życia. Należą do nich m.in.: edukacja dzieci i młodzieży, Strona 40 z 80

41 samokształcenie dorosłych, kultura i wypoczynek, partycypacja obywatelska, opieka zdrowotna, rynek pracy, technologie informatyczno-komunikacyjne, wsparcie społeczne, wykluczenie społeczne. Dolny Śląsk ma duży potencjał rozwoju gospodarczego, a mianowicie: wysoki poziom rozwoju sektora otoczenia biznesu, znaczącą chłonność rynku instytucjonalnego i dużą liczbę inwestycji zagranicznych m.in. w sektorze nowych technologii. Ponadto dobre usytuowanie geograficzne Dolnego Śląska oraz coraz lepsza infrastruktura komunikacyjna umożliwia szybszy rozwój firm oraz ich współpracę z innymi podmiotami w kraju i w Europie Zachodniej. Dodatkowo atrakcyjność miasta Wrocławia oraz wysoki poziom kształcenia i rozwoju naukowego przyciąga wielu kandydatów na studia oraz absolwentów wyższych uczelni, co wpływa na wzrost poziomu aktywności gospodarczej i społecznej. Kolejnym atutem regionu jest dobrze rozwinięta baza kulturalna oraz wysokie nakłady na lokalną infrastrukturę publiczną. Należy jednak zwrócić uwagę na tendencje w rozwoju społecznym Dolnego Śląska. Obecnie obserwujemy efekt starzejącego się społeczeństwa oraz zmieniającej się struktury ludności, ze względu na wiek biologiczny i ekonomiczny (coraz więcej jest osób w wieku poprodukcyjnym a coraz mniej w wieku przedprodukcyjnym). Natomiast dynamicznie wzrasta ilość wyposażenia ułatwiającego codzienne życie oraz nowoczesnych kanałów komunikacji, co świadczy o zmieniającym się stylu życia, pracy, zabawy oraz poprawie stopy życiowej i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Zmiany również dotyczą struktury wydatków, gdyż przeciętny Dolnoślązak coraz więcej wydaje na kulturę i rekreację, co świadczy o wzroście bogactwa i poprawie stopy życiowej. Jednakże jednym z większych problemów regionu jest jego nierównomierny rozwój gospodarczy i społeczny. Mocno zróżnicowana jest stopa bezrobocia oraz poziom średniego wynagrodzenia w poszczególnych podregionach i powiatach Dolnego Śląska. Szansy na rozwój przestrzeni cyfrowej należy upatrywać w dużym stopniu upowszechnienia technologii szerokopasmowych oraz w dostępie do Internetu, co stwarza Strona 41 z 80

42 duże możliwości rozwoju i sprawnego funkcjonowania e-usług, przedsiębiorstw, e-edukacji, e-medycyny, opieki zdrowotnej, e-kultury, e-demokracji, itp. Dolny Śląsk jest postrzegany jako województwo sprzyjające rozwojowi technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Do barier wdrażania technologii cyfrowej w dziedzinie ochrony zdrowia należy zaliczyć: mały wskaźnik wdrożeń i komercjalizacji innowacyjnych technologii, co wiąże się z trudnościami z odpowiednim transferem technologii, istniejące systemy informacyjne w ochronie zdrowia, które cechuje duże rozdrobnienie, niski poziom interoperacyjności i usługowości w stosunku do pacjentów, co jest spowodowane dużym utrudnieniem w wymianie danych pomiędzy jednostkami, występujące problemy koordynacji i zarządzania systemem ochrony zdrowia wynikające z dużej liczby niezależnych ośrodków decyzyjnych. Z drugiej strony, w dziedzinie opieki zdrowotnej, obserwujemy dużą zdolność do wykorzystania nowoczesnych technologii ICT, którą wspiera silny wrocławski ośrodek akademicki z dużym potencjałem naukowo-badawczym, szkolnictwo wyższe w innych miastach regionu oraz sektor MSP. Dodatkowym atutem Dolnego Śląska jest atrakcyjność turystyczna regionu oraz bardzo dobra baza sanatoryjna, która ułatwia promocję profilaktyki. Ponadto, obserwujemy wzrost świadomości zdrowotnej społeczeństwa, w zakresie działań profilaktycznych oraz dynamiczny rozwój portali edukacyjnych i informacyjnych dotyczących zdrowia. Barier rozwoju nauki należy upatrywać w stosunkowo małej liczbie wykształconych kadr, małych środkach (jako procent PKB) przeznaczanych na badania i rozwój w ramach całego kraju, co skutkuje małą liczbą zgłoszeń patentowych w skali Polski w porównaniu do innych rozwiniętych krajów. Kolejnym ważnym problemem jest duża koncentracja kształcenia na poziomie wyższych uczelni we Wrocławiu, w porównaniu z innymi podregionami województwa. Do najważniejszych barier rozwoju edukacji należy zaliczyć słabe wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych w szkołach na terenie Strona 42 z 80

43 województwa oraz małą liczbę szkół z dostępem bezprzewodowym do Internetu. Z drugiej strony należy podkreślić wysoką jakość kształcenia w zakresie kierunków informatycznych i technicznych na wyższych uczelniach we Wrocławiu oraz wysoki współczynnik skolaryzacji, szczególnie na poziomie wyższych uczelni. Rozwój sektora badawczo-rozwojowego (B+R) oraz edukacji będzie możliwy dzięki dużej liczbie projektów edukacyjnych finansowanych przez Unię Europejską, wysokiemu współczynnikowi sukcesu zespołów naukowych z terenu województwa w konkursach 7 Programu Ramowego oraz rosnącemu zatrudnieniu w województwie w sektorze B+R. W ramach realizacji celu Wzrost jakości życia mieszkańców przewiduje się realizację następujących celów cząstkowych: Cel cząstkowy 1: Kształcenie umiejętności wykorzystywania przestrzeni cyfrowej wraz z budową potencjału zawodowego i kadry społeczeństwa informacyjnego Przygotowanie mieszkańców do efektywnego i powszechnego wykorzystania narzędzi i rozwiązań oferowanych, w ramach rozwoju przestrzeni cyfrowej. W tym celu, niezbędne jest zapewnienie procesu edukacji społeczeństwa, w zakresie społeczeństwa informacyjnego i wykorzystania nowoczesnych narzędzi. Kształcenie powinno obejmować całe społeczeństwo od przedszkola po Uniwersytety III Wieku i kształcenie ustawiczne. Kształcenie ma być nastawione na wyrównywanie poziomu umiejętności wykorzystania nowoczesnych narzędzi cyfrowych w społeczeństwie, ale również ma umożliwiać kształcenie specjalistyczne i tworzenie liderów w zakresie przestrzeni cyfrowej. Poza edukacją w zakresie ogólnym, obejmującą podstawowe umiejętności w zakresie przestrzeni cyfrowej, konieczne jest kształcenie koncentrujące się na specyficznych potrzebach w ramach poszczególnych grup społecznych i zawodowych (np. aspekty Strona 43 z 80

44 telemedyczne skierowane do osób starszych, narzędzia ułatwiające działalność gospodarczą dla przedsiębiorców, narzędzia związane z edukacją dla nauczycieli itd.). Poza treściami technicznymi związanymi z konkretnymi narzędziami oferowanymi w ramach przestrzeni cyfrowej, niezbędne jest kształcenie w zakresie bezpiecznego korzystania z przestrzeni cyfrowej (np. potencjalne zagrożenia, sposoby przeciwdziałania), aspektów prawnych (np. piractwo komputerowe, prawa autorskie) oraz szerokie działania promocyjne mające na celu zachęcić społeczeństwo do korzystania z przestrzeni cyfrowej (np. akcje społeczne). Cel cząstkowy 2: Minimalizacja wykluczenia cyfrowego oraz obniżenie bariery użytkowania Korzyści płynące z wykorzystania przestrzeni cyfrowej są przede wszystkim dostępne dla osób z niej korzystających. Dlatego ważne jest zminimalizowanie tego problemu przez usunięcie barier technicznych (np. dostęp do Internetu) oraz wyeliminowanie tzw. miękkiego wykluczenia cyfrowego związanego z brakiem umiejętności i wiedzy oraz brakiem motywacji do korzystania z przestrzeni cyfrowej. Podejmowane działania powinny dotyczyć również minimalizacji barier dla osób niepełnosprawnych, np. niewidomych, poprzez tworzenie dedykowanego oprogramowania. Dlatego niezbędne jest podejmowanie szeroko zakrojonych działań edukacyjnych i promocyjnych, mających na celu włączenie do przestrzeni cyfrowej maksymalnie dużej grupy mieszkańców. Te działania powinny być poprzedzone dokładną diagnozą (wykonaną na poziomie gminy bądź powiatu) określającą, które grupy społeczne i z jakich powodów są w małym stopniu obecne w przestrzeni Strona 44 z 80

45 cyfrowej. Następnie winny zostać opracowane lokalne działania skierowane do tych konkretnych grup społecznych. Cel cząstkowy 3: Wykorzystanie przestrzeni cyfrowej dla wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego i zwiększenia uczestnictwa mieszkańców w życiu społecznym i kulturalnym Dolnego Śląska, a w tym: cyfryzacja zasobów kulturalnych i intelektualnych (gromadzenie zasobów dziedzictwa kulturowego), powszechna dostępność dziedzictwa kulturowego i treści intelektualnych. Przestrzeń cyfrowa powinna być również narzędziem umożliwiającym budowanie kapitału społecznego oraz zwiększenie aktywności społecznej i kulturalnej mieszkańców Dolnego Śląska. Jako przykładowe obszary można wymienić: życie kulturalne (np. przestrzeń cyfrowa jako źródło informacji o wydarzeniach kulturalnych, przestrzeń cyfrowa jako miejsce prezentacji treści związanych z kulturą, przestrzeń cyfrowa jako miejsce spotkań z ludźmi kultury); życie polityczne (np. przestrzeń cyfrowa jako prezentacja programów partii i stowarzyszeń, przestrzeń cyfrowa jako miejsce komunikacji między członkami społeczności lokalnych, minimalizacja wykluczenia z życia społeczno-kulturalnego osób niepełnosprawnych dzięki udostępnieniu m.in. narzędzi uczestnictwa w wyborach za pośrednictwem mediów elektronicznych itd.); działalność typu wolontariat (przestrzeń cyfrowa jako źródło informacji o ludziach potrzebujących, wykorzystanie przestrzeni cyfrowej do kontaktu z ludźmi chorymi itd.); Strona 45 z 80

46 Cel cząstkowy 4: życie społeczne, w ramach którego tworzone będą platformy społecznościowe oraz platformy informacyjne, zawierające treści w dziedzinie zdrowia, edukacji, problemów społecznych (wsparcie społeczne, wykluczenie społeczne), rynku pracy, turystyki itp. W ramach tego celu należy zapewnić powszechną dostępność treści dla wszystkich mieszkańców oraz narzędzi do jej odbioru. Należy również umożliwić dostęp do spójnych i aktualnych wersji wielojęzykowych serwisów informacyjnych dla turystów. Prezentacja i promocja korzyści związanych z rozwojem społeczeństwa informacyjnego Jednym z głównych celów rozwoju społeczeństwa informacyjnego jest usprawnienie różnorakich aspektów ludzkiego życia, poprzez wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań oferowanych w przestrzeni cyfrowej, np. zdalny kontakt z urzędem, szkołą, służbą zdrowia, szpitalem, pracodawcą; elektroniczny dostęp do stale aktualizowanych danych i informacji (pogoda, dane statystyczne, dane o ruchu drogowym, dane o komunikacji miejskiej itd.). Innym, ważnym obszarem wykorzystania technologii cyfrowych dla zwiększenia komfortu życia są e-usługi oraz rynek pracy. Ważnym zagadnieniem jest wykorzystanie przestrzeni cyfrowej do podniesienia bezpieczeństwa mieszkańców przez wspieranie rozwoju sprawnych i skutecznych systemów monitoringu, systemów ostrzegania o zagrożeniach (podtopienia, powodzie, gwałtowne burze, silne wiatry, huragany, wypadki itd.). Jednakże kluczową kwestią jest uświadomienie społeczeństwa i zachęcenie go do korzystania z tych nowoczesnych rozwiązań. Strona 46 z 80

47 6.3 Cel 3 Wzrost konkurencyjności i innowacyjności Realizacja tego celu powinna zapewnić wzrost konkurencyjności i innowacyjności za sprawą przestrzeni cyfrowej województwa dolnośląskiego. Planowany wzrost będzie realizowany w trzech obszarach: Podmioty gospodarcze nowatorstwo w zakresie technik i metod wytwarzania towarów i usług (także w zakresie wdrażania nowych produktów), oparte na nowych rozwiązaniach lub rozwiązaniach zaadaptowanych z innych dziedzin i/lub innych regionów (innowacyjność) prowadzące do lepszej jakości towarów i usług (bardziej zgodnych z potrzebami odbiorców), lub przy tej samej jakości do niższej ich ceny i/lub większej dostępności (konkurencyjność). Jednostki sektora B+R (wyższe uczelnie, placówki badawcze) oraz inicjatywy instytucjonalne (centra doskonałości, klastry, fundacje, itp.) i organizacyjne (np. fora, konferencje, seminaria, itp.) stanowiące środowisko będące źródłem i dystrybutorem innowacyjności (innowacyjność w rozwoju innowacyjności i konkurencyjności). JST (gmina, powiat, województwo) oraz podległe im instytucje: jako podmioty realizujące zadania własne samorządu na rzecz mieszkańców (urzędy, szkoły, placówki kultury, zakłady opieki zdrowotnej, przedsiębiorstwa infrastruktury technicznej, np. MPK, MPWiK itp.) nowatorstwo w zakresie metod zarządzania (także zasobami ludzkimi) i organizacji tych jednostek i instytucji oraz nowatorstwo w zakresie organizacji metod i narzędzi świadczenia usług, oparte na nowych rozwiązaniach lub zaadoptowanych z innych dziedzin i/lub innych regionów, prowadzące do lepszej jakości i większej dostępności wykonywanych zadań (w obszarach oświaty, kultury, opieki zdrowotnej, obsługi administracyjnej, warunków bytowych itp.); jako jednostki kreujące nowe idee ukierunkowane na rozwój regionalny i realizujące projekty pobudzające konkurencyjność i innowacyjność (kojarzenie i pozyskiwanie inwestorów, reklama regionu, eksponowanie atrakcji Dolnego Strona 47 z 80

48 Śląska, pozyskiwanie środków unijnych, tworzenie infrastruktury przyjaznej IT np. realizowane przez UMWD projekty: Dolnośląska Sieć Szerokopasmowa, e-dolny Śląsk). Przestrzeń cyfrowa (media elektroniczne oraz technologie ICT) może przyczynić się do rozwoju innowacyjności w następujących momentach: na etapie tworzenia rozwiązań innowacyjnych (przez wspieranie i stymulację generowania pomysłów albo występowanie w roli niezbędnego czynnika w planowanym rozwiązaniu innowacyjnym), na etapie dystrybucji innowacji (przez dostarczenie platform służących do transferu pomysłów innowacyjnych oraz istniejących rozwiązań innowacyjnych), na etapie realizacji i użytkowania rozwiązań innowacyjnych (jako czynnika wspierającego i/lub czynnika niezbędnego do realizacji i użytkowania). Do najważniejszy barier związanych z realizacją celu należy zaliczyć przede wszystkim: niskie nakłady związane z informatyzacją w JST, co skutkuje m.in. małą liczbą JST, w których wdrożony został pełny elektroniczny obieg dokumentacji, a także niski poziom dostępności tzw. 20 usług podstawowych m.in. związanych z realizacją zamówień publicznych, czy też działalnością bibliotek, których infrastruktura informatyczna jest przestarzała; brak świadomości pracowników JST, że komunikacja z mieszkańcami za pośrednictwem np.: serwisów www jest pełnoprawnym kanałem informacji, co skutkuje dużym stopniem niekompletności i brakiem aktualnych informacji na stronach www JST; niedofinansowanie sektora badawczo-rozwojowego (duże dysproporcje nakładów pomiędzy Polską a UE) oraz skomplikowane procedury aplikowania o środki na projekty; brak rzeczywistej współpracy pomiędzy uczelniami a przemysłem związany przede wszystkim z dużymi kosztami wewnętrznymi uczelni przy realizacji projektów, a także Strona 48 z 80

49 z negatywnym postrzeganiem środowiska naukowego przez przedsiębiorców i vice versa; wysokie koszty oraz skomplikowane procedury prowadzenia i zakładania działalności gospodarczej; brak akceptacji technik elektronicznych jako alternatywy dla papieru oraz preferowanie kontaktu osobistego obywateli i podmiotów gospodarczych z urzędami, co powoduje, że nie wywierana jest dostatecznie silna presja na udostępnianie nowych usług elektronicznych. Bariera ta związana jest także, z wysokim stopniem socjologicznego wykluczenia cyfrowego oraz brakiem działań edukacyjnych i promocyjnych, które mogłyby go drastycznie zmniejszyć; brak powszechnej dostępności rozwiązań umożliwiających realizację procesów biznesowych bez wykorzystania papieru z zachowaniem wymogów prawa; zagrożenia związane z interpretacją prawną zapisów dotyczących np. sposobu przesyłania finansowych dokumentów elektronicznych oraz zapewnienia bezpieczeństwa informacji, co związane jest np. z potrzebą posiadania podpisu kwalifikowanego, a co za tym idzie poniesienia dodatkowych nakładów finansowych, a także dodatkowego skomplikowania procedur sprawozdawczych; regulacje prawne w zakresie ochrony danych osobowych. Z wyżej wymienionych charakterystyk grup odbiorców (użytkowników) przestrzeni cyfrowej ukierunkowanej na działania proinnowacyjne oraz etapów tworzenia rozwiązań innowacyjnych i konkurencyjnych kształtują się następujące cele cząstkowe: Cel cząstkowy 1: Rozwój i wykorzystanie przestrzeni cyfrowej do działań stymulujących tworzenie oraz komercjalizację pomysłów i rozwiązań innowacyjnych (podniesienie potencjału ośrodków naukowo-badawczych w zakresie rozwoju innowacyjnych rozwiązań dla gospodarki i JST, wspieranie inicjatyw, które sprzyjają powstawaniu lub generowaniu innowacji) Strona 49 z 80

50 Cel cząstkowy 2: Platforma cyfrowa wspierająca transfer innowacji pomiędzy pomysłodawcami a wykonawcami (zapewniająca dostęp podmiotów gospodarczych do potencjału innowacyjnego sektora naukowobadawczego oraz wspierająca otwieranie nowych rynków zbytu dla produktów podmiotów gospodarczych) Cel cząstkowy 3: Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności podmiotów gospodarczych z terenu Dolnego Śląska, przez wspieranie wykorzystania technologii cyfrowych Cel cząstkowy 4: Cel cząstkowy 5: Wzrost efektywności usług świadczonych na rzecz mieszkańców przez JST wraz z podległymi instytucjami Wspieranie inicjatyw ukierunkowanych na rozwój regionalny (działania promocyjne, pozyskiwanie kapitału i inwestorów) Strona 50 z 80

51 7 Działania priorytetowe i kluczowe realizujące cele SRSI Działania prezentowane w strategii podlegały analizie w trakcie prac Zespołu Badawczego. Wszystkie wyszczególnione działania są ważne dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego. W niniejszym rozdziale zawarto działania, których kluczem wyboru był wysoki priorytet realizacji. Spośród wszystkich wybranych działań priorytetowych wskazano działania kluczowe dla realizacji strategii. Wyszczególnione działania służą realizacji określonych celów cząstkowych a przez nie realizacji celów głównych. Cel 1 Sprawna przestrzeń cyfrowa Cel cząstkowy 1: Zrównanie szans dostępu do przestrzeni cyfrowej dla odbiorców oraz twórców treści cyfrowych poprzez efektywne i intensywne działania infrastrukturalne z wykorzystaniem synergii z realizowanymi obecnie projektami. Tabela 12. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 1.1. Lp. Działanie Kluczowe 1 Budowa infrastruktury teleinformatycznej - budowa sieci teleinformatycznej na poziomie regionu oraz w powiatach i gminach 2 Podejmowanie działań umożliwiających zrównanie szans dostępu wszystkich użytkowników do przestrzeni cyfrowej 3 Wspieranie działań związanych z budową infrastruktury teleinformatycznej w zakresie szerokopasmowych sieci dostępowych Cel cząstkowy 2: Rozwój publicznych e-usług. Tabela 13. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 1.2. Lp. Działanie Kluczowe 1 Budowa i rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności i realizacji zadań UMWD (e-learning, e(m)-zdrowie, Strona 51 z 80

52 Lp. Działanie Kluczowe e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji 2 Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową Cel cząstkowy 3: Rozwój systemów/platform teleinformatycznych zdolnych do partnerstwa w ramach realizacji e-usług Tabela 14. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 1.3. Lp. Działanie Kluczowe 1 Budowa platform usługowych i edukacyjnych na poziomie regionu oraz w powiatach i gminach 2 Budowa i właściwe utrzymywanie specjalizowanych baz wiedzy i dziedzinowych portali internetowych z możliwością personalizacji wspomagających realizowanie ważnych programów społecznych 3 Organizacja i wspieranie procesu regulacji i standaryzacji w zakresie wymiany informacji pomiędzy platformami usługowymi i systemami teleinformatycznymi 4 Promowanie dobrych praktyk w obszarze standaryzacji platform teleinformatycznych 5 Rozwój rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, zaufanie i dostępność usług teleinformatycznych 6 Realizacja działań na rzecz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów informatycznych 7 Rozwój kompleksowych systemów obejmujących nowoczesne technologie ICT, kompetentne zasoby ludzkie oraz nowatorskie rozwiązania organizacyjne, służących do sprawnej, zgodnej z najnowszymi standardami i trendami światowymi realizacji zadań P_JST i zdolnych do partnerstwa z krajowymi systemami informatycznymi Strona 52 z 80

53 Cel cząstkowy 4: Przestrzeń cyfrowa społeczeństwa informacyjnego elastycznym i personalizowanym kanałem komunikacji. Tabela 15. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 1.4. Lp. Działanie Kluczowe 1 Rozwój (różnych) kanałów komunikacji 2 Wspieranie działań związanych z tworzeniem programowej (software owej) platformy cyfrowej i narzędzi użytkownika Cel 2 Wzrost jakości życia mieszkańców Cel cząstkowy 1: Kształcenie umiejętności wykorzystywania przestrzeni cyfrowej wraz z budową potencjału zawodowego i kadry społeczeństwa informacyjnego. Tabela 16. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 2.1. Lp. Działanie Kluczowe 1 Opracowanie programów nauczania i dopasowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego 2 Propagowanie wiedzy, tworzenie zachęt oraz prowadzenie szkoleń w zakresie świadczonych usług elektronicznych zarówno dla świadczeniobiorców (ze szczególnym uwzględnieniem sfery wykluczenia cyfrowego), jak i świadczeniodawców (personelu P_JST) 3 Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w edukacji i kształceniu ustawicznym Cel cząstkowy 2: Minimalizacja wykluczenia cyfrowego oraz obniżenie bariery użytkowania. Tabela 17. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 2.2. Lp. Działanie Kluczowe Strona 53 z 80

54 Lp. Działanie Kluczowe 1 Opracowanie i wdrażanie programów zmniejszających poziom wykluczenia cyfrowego dostosowanych do różnych grup docelowych 2 Kształcenie w zakresie zwiększenia umiejętności i stopnia wykorzystywania przestrzeni cyfrowej 3 Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu poprzez likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych i ekonomicznych 4 Wsparcie interesariuszy w korzystaniu z e-usług Cel cząstkowy 3: Wykorzystanie przestrzeni cyfrowej dla wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego i zwiększenia uczestnictwa mieszkańców w życiu społecznym i kulturalnym Dolnego Śląska. Tabela 18. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 2.3. Lp. Działanie Kluczowe 1 Wspieranie i promowanie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego 2 Wspieranie procesów cyfryzacji zasobów instytucji kultury 3 Wspomaganie rozwoju przestrzeni cyfrowej dla zwiększenia aktywności mieszkańców w zakresie życia społecznego i kulturalnego 4 Współudział w tworzeniu e-demokracji Cel cząstkowy 4: Prezentacja i promocja korzyści związanych z rozwojem społeczeństwa informacyjnego. Tabela 19. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 2.4. Lp. Działanie Kluczowe 1 Promocja wykorzystania narzędzi teleinformatycznych oraz usług on-line w życiu codziennym oraz działalności biznesowej 2 Wspieranie nowoczesnych rozwiązań poprawiających komfort życia Strona 54 z 80

55 Lp. Działanie Kluczowe i bezpieczeństwo mieszkańców 3 Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w usługach medycznych oraz do promowania postaw prozdrowotnych 4. Wspieranie rozwoju e-administracji oraz e-usług, w tym elektronicznych platform tematycznych, tematycznych portali internetowych, itp. Cel 3 Wzrost konkurencyjności i innowacyjności Cel cząstkowy 1: Rozwój i wykorzystanie przestrzeni cyfrowej do działań stymulujących tworzenie oraz komercjalizację pomysłów i rozwiązań innowacyjnych. Tabela 20. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 3.1. Lp. Działanie Kluczowe 1 Ochrona własności intelektualnej 2 Wsparcie badań i komercjalizacji ich wyników w zakresie innowacyjnych technologii 3 Prace o charakterze foresightowym i badawczo-rozwojowym w zakresie ICT oraz społeczeństwa informacyjnego 4 Promowanie nowoczesnych technologii ICT oraz wpieranie badań w obszarze technologii teleinformatycznych 5 Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej 6 Wytworzenie mody na innowacje Cel cząstkowy 2: Platforma cyfrowa wspierająca transfer innowacji pomiędzy pomysłodawcami a wykonawcami. Tabela 21. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 3.2. Strona 55 z 80

56 Lp. Działanie Kluczowe 1 Opracowanie cyfrowych serwisów kojarzących pomysłodawców z przedsiębiorcami 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej 4 Transfer rozwiązań innowacyjnych do gospodarki oraz podmiotów publicznych Cel cząstkowy 3: Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności podmiotów gospodarczych z terenu Dolnego Śląska przez wspieranie wykorzystania technologii cyfrowych. Tabela 22. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 3.3. Lp. Działanie Kluczowe 1 Rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności (misji) P_JST (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji 2 Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu w zakresie nowoczesnych technologii ICT 3 Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej Cel cząstkowy 4: Wzrost efektywności usług świadczonych na rzecz mieszkańców przez JST wraz z podległymi instytucjami. Tabela 23. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 3.4. Strona 56 z 80

57 Lp. Działanie Kluczowe 1 Rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności (misji) P_JST (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji 2 Wspieranie działań służących kreowaniu nowych usług przestrzeni cyfrowej oraz podnoszenia jej atrakcyjności i użyteczności 3 Wspieranie edukacji i budowa baz wiedzy na ich potrzeby 4 Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej 5 Monitorowanie usług świadczonych przez JST na rzecz mieszkańców Dolnego Śląska w celu poprawy ich efektywności Cel cząstkowy 5: Wspieranie inicjatyw ukierunkowanych na rozwój regionalny (działania promocyjne, pozyskiwanie kapitału i inwestorów). Tabela 24. Działania priorytetowe i kluczowe dla celu cząstkowego 3.5. Lp. Działanie Kluczowe 1 Wspieranie działań zmierzających do zmian administracyjno-prawnych w dziedzinie technologii teleinformatycznych 2 Promocja Dolnego Śląska jako nowoczesnego regionu przyjaznego ICT 3 Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu w zakresie nowoczesnych technologii ICT 4 Wytworzenie mody na innowacje 5 Wspieranie rozwoju e-administracji oraz e-usług, w tym elektronicznych platform tematycznych, tematycznych portali internetowych, itp. Wyszczególnione powyżej działania zostały wybrane jako te, których realizacja jest konieczna, aby można było mówić o społeczeństwie informacyjnym na Dolnym Śląsku Strona 57 z 80

58 w perspektywie 2020 roku. Należy podkreślić, że w trakcie realizacji strategii, w oparciu o prowadzone prace, konsultacje z ekspertami i warsztaty, opracowano bardziej szczegółowe działania do każdego celu cząstkowego. W trakcie prac nad strategią działania te podlegały modyfikacji i czasami uogólnieniu. Lista propozycji działań szczegółowych została zawarta w Raporcie Politechniki Wrocławskiej I28/12/S-040. Strona 58 z 80

59 8 Działania główne w układzie zorientowanym na podmioty uczestniczące w tworzeniu przestrzeni cyfrowej Dolnego Śląska W ramach przestrzeni cyfrowej (której idea przedstawiona została na rys. 1) wyszczególniono następujące podmioty aktywnie uczestniczące w jej kreowaniu, których opis zawarto w Tabela 25. Tabela 25. Zestawienie podmiotów wraz z oznaczeniami Grupa Podmiot Jednostki samorządowe a. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego b. Jednostki Samorządu Terytorialnego (gminy i powiaty) województwa dolnośląskiego Podmioty gospodarcze a. podmioty, dla których JST są organem założycielskim b. podmioty, dla których organy centralne są organem założycielskim c. podmioty gospodarcze Podmioty gospodarcze jednostki badawczo-rozwojowe (w tym nauka) Pozostałe organizacje a. organizacje pozarządowe b. Media Lista działań prowadzących do realizacji wyspecyfikowanych we wcześniejszym rozdziale celów została przedstawiona w rozbiciu na przedstawione w powyższej tabeli podmioty uczestniczące w tworzeniu przestrzeni cyfrowej Dolnego Śląska. 8.1 Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego UMWD Działania realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Budowa infrastruktury teleinformatycznej, w tym: budowa sieci teleinformatycznej: Strona 59 z 80

60 na poziomie regionu budowa (działania związane z projektami indykatywnymi), w powiatach i gminach wsparcie działań, budowa platform usługowych i edukacyjnych: na poziomie regionu budowa (działania indykatywne), w powiatach i gminach wsparcie działań. Budowa i rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności i realizacji zadań UMWD (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji, Organizacja i wspieranie procesu regulacji i standaryzacji w zakresie wymiany informacji pomiędzy platformami usługowymi i systemami teleinformatycznymi, Rozwój kanałów komunikacji, Opracowanie i wdrażanie programów zmniejszających poziom wykluczenia cyfrowego, Opracowanie cyfrowego serwisu kojarzącego pomysłodawców z przedsiębiorcami rozwinięcie metodologii i dziedzinowe uogólnienie wyników projektu IntraMed C2C przeznaczonego dla sektora medycznego i realizowanego w UMWD, Monitorowanie stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego, Wsparcie badań i komercjalizacji ich wyników w zakresie innowacyjnych technologii, Wspieranie edukacji i budowa baz wiedzy na ich potrzeby, Wsparcie interesariuszy w korzystaniu z e-usług, Wspieranie procesów cyfryzacji zasobów instytucji kultury, Promocja Dolnego Śląska jako regionu przyjaznego ICT (rozwoju SI), Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową. Strona 60 z 80

61 8.2 Jednostki Samorządu Terytorialnego (gminy i powiaty) województwa dolnośląskiego JST Działania realizowane przez podmiot klasy JST w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Wspomaganie kształcenia w zakresie zwiększenia umiejętności i stopnia wykorzystywania przestrzeni cyfrowej, Wspieranie nowoczesnych rozwiązań poprawiających komfort życia i bezpieczeństwo mieszkańców, Wspomaganie rozwoju przestrzeni cyfrowej dla zwiększenia aktywności mieszkańców w zakresie życia społecznego i kulturalnego, Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej, Promocja nowoczesnych rozwiązań związanych z rozwojem społeczeństwa informacyjnego, Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu w zakresie nowoczesnych technologii ICT, Wspieranie działań związanych z budową infrastruktury teleinformatycznej w zakresie szerokopasmowych sieci dostępowych, Wspieranie działań związanych z tworzeniem programowej platformy cyfrowej i narzędzi użytkownika, Wspieranie działań służących kreowaniu nowych usług przestrzeni cyfrowej oraz podnoszenia jej atrakcyjności i użyteczności, Podejmowanie działań umożliwiających zrównanie szans dostępu wszystkich użytkowników do przestrzeni cyfrowej, Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową. Strona 61 z 80

62 8.3 Podmioty gospodarcze, dla których JST są organem założycielskim P_JST Działania realizowane przez podmiot klasy P_JST w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności (misji) P_JST (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji, Propagowanie wiedzy, tworzenie zachęt oraz prowadzenie szkoleń w zakresie świadczonych usług elektronicznych zarówno dla świadczeniobiorców (ze szczególnym uwzględnieniem sfery wykluczenia cyfrowego), jak i świadczeniodawców (personelu P_JST), Budowa i właściwe utrzymywanie specjalizowanych baz wiedzy i dziedzinowych portali internetowych z możliwością personalizacji wspomagających realizowanie ważnych programów społecznych, Rozwój kompleksowych systemów obejmujących nowoczesne technologie ICT, kompetentne zasoby ludzkie oraz nowatorskie rozwiązania organizacyjne, służących do sprawnej, zgodnej z najnowszymi standardami i trendami światowymi realizacji zadań P_JST i zdolnych do partnerstwa z krajowymi systemami informatycznymi (projekty P1 i P2 w ochronie zdrowia, epuap, ID.pl z zakresu administracji), Monitorowanie usług świadczonych przez P_JST na rzecz mieszkańców Dolnego Śląska w celu poprawy ich efektywności, Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową. 8.4 Podmioty gospodarcze, dla których organy centralne są organem założycielskim P_OC Działania realizowane przez podmiot klasy P_OC w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Strona 62 z 80

63 Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w edukacji i kształceniu ustawicznym, w usługach medycznych oraz do promowania postaw prozdrowotnych, Opracowanie programów nauczania i dopasowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego, Realizacja działań na rzecz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów informatycznych, Wspieranie rozwoju e-administracji oraz e-usług, w tym elektronicznych platform tematycznych, tematycznych portali internetowych, itp, Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu poprzez likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych i ekonomicznych, Promowanie nowoczesnych technologii ICT oraz wpieranie badań w obszarze technologii teleinformatycznych, Wspierania działań zmierzających do zmian administracyjno-prawnych w obszarze technologii teleinformatycznych, Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową. 8.5 Podmioty gospodarcze PG Działania realizowane przez podmiot klasy PG w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w edukacji i kształceniu ustawicznym, w usługach medycznych oraz do promowanie postaw prozdrowotnych, Opracowanie programów nauczania i dopasowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego, Realizacja działań na rzecz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów informatycznych, Wspieranie rozwoju e-administracji oraz e-usług, w tym elektronicznych platform tematycznych, tematycznych portali internetowych itp., Strona 63 z 80

64 Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu poprzez likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych i ekonomicznych, Promowanie nowoczesnych technologii ICT oraz wspieranie badań w dziedzinie technologii teleinformatycznych, Wspieranie działań zmierzających do zmian administracyjno-prawnych w dziedzinie technologii teleinformatycznych. 8.6 Jednostki badawczo-rozwojowe (w tym nauka) JBR Działania realizowane przez podmiot klasy JBR w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Promowanie dobrych praktyk w obszarze standaryzacji platform teleinformatycznych, Prace o charakterze foresightowym i badawczo-rozwojowym w zakresie ICT oraz społeczeństwa informacyjnego, Transfer rozwiązań innowacyjnych do gospodarki oraz podmiotów publicznych Promocja wykorzystywania platform teleinformatycznych na Dolnym Śląsku, Rozwój rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, zaufanie i dostępność usług teleinformatycznych Ochrona własności intelektualnej. 8.7 Organizacje pozarządowe OP (NGO) Działania realizowane przez podmiot klasy OP (NGO) w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w edukacji i kształceniu ustawicznym, w usługach medycznych oraz do promowanie postaw prozdrowotnych, Realizacja działań na rzecz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów informatycznych, Strona 64 z 80

65 Promowanie nowoczesnych technologii ICT oraz wspieranie badań w obszarze technologii teleinformatycznych, Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu poprzez likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych i ekonomicznych, Wspieranie i promowanie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, Wykorzystanie technologii teleinformatycznych do wzrostu indywidualnej aktywności obywatelskiej, Wspierania działań zmierzających do zmian administracyjno-prawnych w obszarze technologii teleinformatycznych. 8.8 Media Działania realizowane przez media w ramach realizacji strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego: Promocja wykorzystania narzędzi teleinformatycznych oraz usług on-line w życiu codziennym oraz działalności biznesowej, Wytworzenie mody na innowacje, Współudział w tworzeniu e-demokracji, Wspieranie i promowanie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, Promocja Dolnego Śląska jako nowoczesnego regionu przyjaznego ICT. Strona 65 z 80

66 9 Główne rezultaty działań Działania prowadzone przez poszczególne podmioty powinny przynieść społeczności Dolnego Śląska następujące rezultaty: minimalizacja tzw. wykluczenia cyfrowego oraz likwidacja barier rozwoju społeczeństwa informacyjnego, wzrost demokratycznych zachowań obywatelskich oraz zwiększenie uczestnictwa mieszkańców w życiu społecznym i kulturalnym Dolnego Śląska, wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego, wzrost jakości życia mieszkańców, wzrost świadomości społecznej w zakresie znaczenia i możliwości wykorzystania nowoczesnych rozwiązań oferowanych w przestrzeni cyfrowej, zwiększenie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych, zwiększenie dostępności urzędów dla obywateli i przedsiębiorców, unowocześnienie infrastruktury teleinformatycznej regionu, standaryzacja rozwiązań, poprawa wizerunku administracji publicznej, wzrost stopnia wykorzystania nowoczesnych narzędzi informatycznych w edukacji, rozwój MSP związanych z sektorem nowoczesnych usług teleinformatycznych, pobudzenie aktywności prokomercjalizacyjnej środowiska naukowego regionu, wzrost wartości i liczby projektów realizowanych na Dolnym Śląsku oraz przedsiębiorstw tzw. nowej gospodarki, wzrost popularności regionu i identyfikacja Dolnego Śląska jako regionu nowoczesnego i przyjaznego ICT (kreowanie marki), centralizacja badań nad rozwojem społeczeństwa informacyjnego oraz wskazanie jednostki odpowiedzialnej za rozwój społeczeństwa informacyjnego, wzrost liczby turystów odwiedzających Dolny Śląsk. Strona 66 z 80

67 10 Monitorowanie wdrażania strategii Wdrażanie strategii wiąże się z następującymi czynnościami: 1. Przyjęcie sposobu monitoringu 2. Przyjęcie planu działania 3. Wybór podmiotu odpowiedzialnego za weryfikację celów strategii 4. Monitoring realizacji strategii 5. Zapobieganie zmianom wskaźników lub korygowanie strategii 6. Ewaluacja Wdrażanie strategii to zatem nie tylko osiąganie stanu docelowego w niej określonego, ale również obserwacja i modyfikacja procedury wdrożeniowej oraz samej strategii. Przez procedurę wdrożeniową rozumiemy algorytm działań składających się na czynności wdrożeniowe. Biorąc pod uwagę ww. czynności można przyjąć, że jest to zmienny, samodostosowujący się algorytm otwarty na ingerencję podmiotów, które go wykorzystują. Jednym z elementów procesu wdrażania strategii jest monitoring, który umożliwia śledzenie i informowanie o tym, jak kształtują się aktualne postępy w realizacji strategii, czy zakładane wskaźniki są osiągane, jakie są odchylenia od założonych wartości wskaźników oraz czy założone cele strategii są nadal aktualne. Do szczegółowych zadań monitorowania w zakresie wdrażania strategii należą: weryfikacja uzyskanych efektów z założonymi celami strategicznymi i rezultatami, obserwacja stanu zaawansowania osiągania celów strategicznych, bieżące diagnozowanie trudności w osiąganiu celów strategicznych. Na podstawie analizy metod monitoringu, jako najbardziej dopasowaną do potrzeb i możliwości realizatorów strategii, wybrano zrównoważoną kartę wyników wraz z elementami controllingu strategicznego. Istotą zrównoważonej karty wyników są mierniki strategiczne (indykatory zjawisk wewnętrznych i zewnętrznych) umożliwiające analizę postępów realizacji strategii w kontekście przyjętych wcześniej celów strategicznych. Strona 67 z 80

68 Koncepcja zrównoważonej karty wyników zakłada rozpatrywanie strategii z czterech perspektyw: finansowej, klienta, procesów wewnętrznych oraz rozwoju. Wybrano perspektywę procesów wewnętrznych, gdzie należy zidentyfikować działania i procesy kluczowe dla realizacji celów sformułowanych w strategii. Sformułowane procesy dotyczą pełnego łańcucha wartości, począwszy od procesów innowacyjnych, przez procesy operacyjne, aż do procesów obsługi. Kolejnym krokiem jest wybór działań, które będą realizowane. Opis działań, wyszczególnionych w Strategii Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020, został przedstawiony we wcześniejszym rozdziale. Do poszczególnych działań są przypisane jednoznacznie procesy. W dalszej części rozdziału zaproponowano listę procesów kluczowych, które należy monitorować. Każdemu procesowi przypisano kilka wskaźników monitoringu. Wartości aktualne wskaźników podano w oparciu o wykonaną diagnozę społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku wg stanu na koniec 2010 roku (raport Politechniki Wrocławskiej nr I28/12/S-039). Monitoring będzie się opierał na weryfikacji realizacji celów strategii, poprzez weryfikację realizacji działań i opowiadających im procesów. Do weryfikacji procesów będą służyły zdefiniowane wskaźniki realizacji. Weryfikacja procesów będzie odbywała się w sposób ciągły (sprawozdania półroczne, raporty roczne). Główną metodą oceny wskaźników będą dane otrzymywane z GUS, z Ministerstwa Cyfryzacji i Administracji, z odpowiednich wydziałów UMWD, oraz dane otrzymane z badań ankietowych. Podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za wdrożenie oraz osiągniecie zaplanowanych wskaźników realizacji strategii powinien być UMWD we współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego, jako jednostka samorządu terytorialnego odpowiedzialna za rozwój regionalny. UMWD może przekazać realizację SRSI do wybranej jednostki samorządu, utworzonej w ramach już funkcjonującego podmiotu. Jednakże zgodnie ze stanem obecnym, ze względu na pełniony zakres obowiązków najbardziej odpowiednim departamentem odpowiedzialnym za wdrażanie strategii wydaje się być Strona 68 z 80

69 Departament Rozwoju Regionalnego. Jednym z jego wydziałów jest Wydział Gospodarki, do zadań którego należy m.in. identyfikacja i analiza problemów gospodarczych i społecznych regionu 4. Znacznie szerszy zakres kompetencji, zgodny z oczekiwaniami względem podmiotu odpowiedzialnego za wdrażanie strategii, ma Wydział Koordynacji Polityki Regionalnej, do którego zadań należy m.in.: a) koordynacja procesu planowania strategicznego na poziomie województwa, w tym kształtowanie dokumentów programowych ( ), g) uczestnictwo w przygotowaniu i aktualizacji makroregionalnych/tematycznych/ sektorowych/lokalnych strategii lub regionalnych programów operacyjnych oraz uzgodnienia jej treści z SRWD ( ), j) prowadzenie monitoringu sytuacji społeczno-gospodarczej w regionie, opracowanie i publikacja badań, raportów i analiz o stanie województwa, przygotowanie zamówień na studia i badania oraz analizy z zakresu sytuacji społecznej i gospodarczej w regionie, m) koordynacja i programowanie prac Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego oraz Regionalnego Forum Terytorialnego 5. Natomiast pewna część danych może być pozyskiwana z Departamentu Infrastruktury z Wydziału Wdrażania Technologii Informacyjnych, gdyż do zadań tego wydziału należy m.in.: b) prowadzenie całości spraw z zakresu realizacji projektów dotyczących rozwoju społeczeństwa informacyjnego na terenie Województwa ( ), d) projektowanie i realizacja systemów informacyjnych i informatycznych wspierających działania e-urząd w Województwie, e) aktywizacja lokalnych społeczności i instytucji samorządowych na rzecz powszechnego wykorzystania technologii informacyjnych, w tym wdrażanie lub wspieranie projektów z zakresu technologii informacyjnych ( ), 4 Zarządzenie Nr 11/2012 Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań Departamentu Rozwoju Regionalnego 5 Zarządzenie Nr 11/2012 Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 31 stycznia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań Departamentu Rozwoju Regionalnego Strona 69 z 80

70 g) udział w edukacji społeczeństwa w zakresie wdrażania nowoczesnych rozwiązań informatycznych oraz budowy obywatelskiego społeczeństwa informacyjnego w Województwie, h) opracowanie koncepcji, planów operacyjnych oraz koordynacja projektów budowy infrastruktury społeczeństwa informacyjnego, i) promowanie rozwiązań mających na celu podnoszenie bezpieczeństwa informatycznego w Województwie 6. Jednakże rekomendowaną organizacją do gromadzenia i analizy wartości wskaźników powinno stać się Regionalne Obserwatorium Terytorialne, które zgodnie z Krajową Strategią Rozwoju Regionalnego służyć będzie usprawnieniu monitoringu i ewaluacji polityk publicznych, mających wpływ terytorialny przez tworzenie elastycznego systemu pozyskiwania i agregowania danych oraz przez wypracowywanie standardów ich wymiany. Urząd Marszałkowski zobligowany jest do stworzenia Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego (ROT), które obok analogicznej instytucji na poziomie krajowym ma tworzyć system współpracy i przepływu informacji między najważniejszymi podmiotami publicznymi biorącymi udział w realizacji polityki rozwoju na szczeblu regionalnym, w celu monitorowania i oceny całości interwencji publicznej, mającej wpływ terytorialny. Najważniejszym działaniem jest monitoring realizacji celów strategii oraz realizacji poszczególnych procesów i związanych z nimi wskaźników wdrażania strategii. Z punktu widzenia monitoringu wdrażania strategii konieczne jest zbieranie informacji o stanie wskaźników poszczególnych procesów wdrażania. Wybrany podmiot powinien wykonywać analizy oraz przeprowadzać diagnozy stanu bieżącego, aby ocenić w jakim stopniu są zrealizowane poszczególne wskaźniki. Wskaźniki powinny być monitorowane systematycznie a jakiekolwiek odchylenia od założonych wyników powinny być niezwłocznie raportowane do UMWD. W zależności od otrzymanych wyników wybrany podmiot powinien proponować 6 Zarządzenie Nr 52/2012 Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 16 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań Departamentu Infrastruktury Strona 70 z 80

71 działania zapobiegawcze lub korygujące. Natomiast w gestii UMWD byłaby decyzja, co w danej sytuacji należałoby zrobić. Harmonogram sprawozdań i raportów powinien być ustalony na tym poziomie. W przypadku znacznych odchyleń wskaźników wdrażania strategii, spowodowanych różnymi czynnikami zewnętrznymi, zachodziłaby konieczność modyfikacji samej strategii, która powinna być wykonana wspólnie przez podmiot odpowiedzialny za monitoring strategii oraz przez UMWD. W przypadku niewielkich odchyleń monitorowanych wskaźników UMWD powinien wprowadzić działania zapobiegawcze, zmierzające do otrzymania założonych wskaźników na odpowiednim poziomie. Po wprowadzeniu działań zapobiegawczych lub korygujących następuje ponowny pomiar wskaźników wdrażania strategii. I znowu w przypadku znacznych rozbieżności będą wprowadzone działania zapobiegawcze lub korygujące. Oba działania przeplatają się wzajemnie, aż do momentu oceny końcowej strategii. Ostatnim działaniem jest ewaluacja strategii, czyli końcowa ocena strategii, która ma udzielić odpowiedzi na pytanie czy zakładane wskaźniki zostały osiągnięte. Zamieszczona poniżej lista wskaźników stanowi wytyczne dla Zarządu Województwa, jakie wskaźniki należy mierzyć, aby móc ocenić realizację poszczególnych procesów kluczowych. Nie jest to lista zamknięta, gdyż dany proces kluczowy może być mierzony poprzez różne wskaźniki, a nie wszystkie zostały tutaj wyspecyfikowane. Strona 71 z 80

72 10.1 Zdefiniowanie kluczowych procesów Tabela 26. Procesy kluczowe Lp. Działania Proces 1 2 Opracowanie programów nauczania i dopasowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego Propagowanie wiedzy, zachęcanie oraz prowadzenie szkoleń w zakresie świadczonych usług elektronicznych zarówno dla świadczeniobiorców (ze szczególnym uwzględnieniem sfery wykluczenia cyfrowego), jak i świadczeniodawców (personelu P_JST) Dostosowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego 3 Wspieranie edukacji i budowa baz wiedzy na ich potrzeby 4 Opracowanie i wdrażanie programów zmniejszających poziom wykluczenia cyfrowego dostosowanych do różnych grup docelowych 5 Kształcenie w zakresie zwiększenia umiejętności i stopnia wykorzystywania przestrzeni cyfrowej 6 Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu poprzez likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych i ekonomicznych Minimalizacja wykluczenia cyfrowego miękkiego 7 Wsparcie interesariuszy w korzystaniu z e-usług 8 Wspieranie i promowanie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego Zwiększanie aktywności mieszkańców w obszarze życia Strona 72 z 80

73 Lp. Działania Proces 9 Wspieranie procesów cyfryzacji zasobów instytucji kultury społecznego, politycznego i kulturalnego 10 Wspomaganie rozwoju przestrzeni cyfrowej dla zwiększenia aktywności mieszkańców w zakresie życia społecznego i kulturalnego 11 Współudział w tworzeniu e-demokracji 12 Udostępnianie danych publicznych drogą cyfrową 13 Promocja wykorzystania narzędzi teleinformatycznych oraz usług on-line w życiu codziennym oraz działalności biznesowej 14 Wspieranie nowoczesnych rozwiązań poprawiających komfort życia i bezpieczeństwo mieszkańców 15 Rozwój rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo, zaufanie i dostępność usług teleinformatycznych 16 Realizacja działań na rzecz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów informatycznych Wzrost jakości życia poprzez zwiększanie udziału narzędzi teleinformatycznych w życiu codziennym Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa usług teleinformatycznych 17 Ochrona własności intelektualnej Ochrona własności intelektualnej w zakresie 18 Wsparcie badań i komercjalizacji ich wyników w zakresie innowacyjnych technologii innowacyjnych technologii 19 Budowa i rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności i realizacji zadań UMWD (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców z możliwością personalizacji Rozwój publicznych e-usług Strona 73 z 80

74 Lp. Działania Proces Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w edukacji i kształceniu ustawicznym, w usługach medycznych oraz do promowanie postaw prozdrowotnych Wspieranie rozwoju e-administracji oraz e-usług, w tym elektronicznych platform tematycznych, tematycznych portali internetowych, itp. Budowa i właściwe utrzymywanie specjalizowanych baz wiedzy i dziedzinowych portali internetowych z możliwością personalizacji wspomagających realizowanie ważnych programów społecznych Monitorowanie usług świadczonych przez P_JST na rzecz mieszkańców Dolnego Śląska w celu poprawy ich efektywności Budowa infrastruktury teleinformatycznej, w tym: budowa sieci teleinformatycznej na poziomie regionu oraz w powiatach i gminach, budowa platform usługowych i edukacyjnych na poziomie regionu oraz w powiatach i gminach Podejmowanie działań umożliwiających zrównanie szans dostępu wszystkich użytkowników do przestrzeni cyfrowej Wspieranie działań związanych z budową infrastruktury teleinformatycznej w zakresie szerokopasmowych sieci dostępowych Minimalizacja wykluczenia cyfrowego twardego 27 Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu w zakresie nowoczesnych technologii ICT Wspieranie rozwoju regionalnego Strona 74 z 80

75 Lp. Działania Proces 28 Wytworzenie mody na innowacje 29 Promocja Dolnego Śląska jako nowoczesnego regionu przyjaznego ICT 30 Opracowanie cyfrowego serwisu kojarzącego pomysłodawców z przedsiębiorcami 31 Transfer rozwiązań innowacyjnych do gospodarki oraz podmiotów publicznych 32 Organizacja i wspieranie procesu regulacji i standaryzacji w zakresie wymiany informacji pomiędzy platformami usługowymi i systemami teleinformatycznymi 33 Promowanie dobrych praktyk w obszarze standaryzacji platform teleinformatycznych Regulacja i standaryzacja w obszarze technologii cyfrowych 34 Rozwój kanałów komunikacji Rozwój kompleksowych systemów obejmujących nowoczesne technologie ICT, kompetentne zasoby ludzkie oraz nowatorskie rozwiązania organizacyjne, służących do sprawnej, zgodnej z najnowszymi standardami i trendami światowymi realizacji zadań P_JST i zdolnych do partnerstwa z krajowymi systemami informatycznymi Wspieranie działań związanych z tworzeniem programowej platformy cyfrowej i narzędzi użytkownika Rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną w zakresie działalności (misji) P_JST (e-learning, e(m)-zdrowie, e-administracja) o charakterze powszechnym i/lub dedykowanych grupom odbiorców Rozwój kompleksowych systemów wykorzystywanych do publicznych usług Strona 75 z 80

76 Lp. Działania Proces z możliwością personalizacji Promowanie nowoczesnych technologii ICT oraz wpieranie badań w obszarze technologii teleinformatycznych Prace o charakterze foresightowym i badawczo-rozwojowym w zakresie ICT oraz społeczeństwa informacyjnego Wspieranie działań służących kreowaniu nowych usług przestrzeni cyfrowej oraz podnoszenia jej atrakcyjności i użyteczności Wspieranie zmian prawnych i proceduralnych oraz opracowanie dobrych praktyk w zakresie rozwoju i stosowanie rozwiązań przestrzeni cyfrowej Wspieranie działań zmierzających do zmian administracyjno-prawnych w dziedzinie technologii teleinformatycznych Rozwój technologii ICT Strona 76 z 80

77 10.2 Zdefiniowanie wskaźników i miar rezultatów Tabela 27. Wskaźniki i miary rezultatów Lp. Proces Wskaźnik Stan obecny Wartość docelowa Źródło danych Liczba uczniów przypadających na 1 komputer w szkołach podstawowych i gimnazjach na Dolnym Śląsku 12 (2010) 5 GUS 1 Dostosowanie struktury kształcenia do wymogów rozwoju społeczeństwa informacyjnego Procent szkół na Dolnym Śląsku z usługą dziennika elektronicznego Liczba absolwentów studiów inżynierskich w zakresie nowoczesnych technologii na Dolnym Śląsku w odniesieniu do całego kraju 18% (2010) 100% 9,41% (2010) 12% GUS Badania ankietowe 2 Minimalizacja wykluczenia cyfrowego miękkiego Liczba mieszkańców Dolnego Śląska wykluczonych cyfrowo (mających dostęp i komputer a nie korzystających) Liczba mieszkańców Dolnego Śląska wykluczonych cyfrowo (brak umiejętności) 32% (2010) 20% 20% (2010) 10% Diagnoza społeczna 7 Diagnoza społeczna (jw) 3 Zwiększanie aktywności mieszkańców w obszarze życia społecznego, Liczba porozumień zawartych z wolontariuszami na okres co najmniej 30 dni w administracji publicznej na Dolnym Śląsku 217 (2006) 320 Ministerstwo Pracy i Polityki 7 Raport pod red. J. Czapińskiego pt.: Diagnoza Społeczna. Warunki i jakość życia Polaków. Strona 77 z 80

78 Lp. Proces Wskaźnik Stan obecny Wartość docelowa politycznego i kulturalnego Źródło danych Społecznej Liczba osób mieszkających na Dolnym Śląsku, które nie odczuwają potrzeby chodzenia do muzeów czy teatrów i innych instytucji kultury 45% ogółu społecz. (2010) 35% ogółu społeczeńs twa GUS 4 Wzrost jakości życia poprzez zwiększanie udziału narzędzi teleinformatycznych w życiu codziennym Zwiększenie poziomu dostępności na Dolnym Śląsku tzw. 20 usług podstawowych Odsetek osób fizycznych wykorzystujących Internet do interakcji z administracja publiczną na Dolnym Śląsku 79% (2010) 100% 21% (2010) co najmniej 50% Sprawozdanie Komisji Europejskiej Eurostat 5 Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa usług teleinformatycznych Odsetek przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku posiadających formalnie zdefiniowaną politykę bezpieczeństwa ICT Odsetek przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku wykorzystujących protokół bezpieczeństwa do przyjmowania zamówień przez Internet 10,4% (2010) 25% GUS 2,7% (2010) 30% GUS 6 Ochrona własności intelektualnej w zakresie innowacyjnych technologii Liczba zgłoszeń patentowych z terenu Dolnego Śląska 287 (2009) 500 GUS Liczba otrzymanych patentów na Dolnym Śląsku 170 (2009) 350 GUS Strona 78 z 80

79 Lp. Proces Wskaźnik Stan obecny Wartość docelowa Źródło danych 7 Rozwój publicznych e-usług Stopień zaawansowania usług e-administracji na Dolnym Śląsku 87% (2010) 100% Budżet JST na Dolnym Śląsku przeznaczony na infrastrukturę informatyczną do świadczenia e-usług [%] 1.6 % (2010) 3.0 % Sprawozdanie Komisji Europejskiej Raport MSWiA 8 8 Minimalizacja wykluczenia cyfrowego twardego Odsetek gospodarstw domowych na Dolnym Śląsku niemających dostępu do szerokopasmowego Internetu ok 30% (2010) 0% Ministerstwo Cyfryzacji i Administracji 9 Wspieranie rozwoju regionalnego Odsetek nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach na Dolnym Śląsku w stosunku do całego kraju Różnica wartości HRST (Human Resources in Science and Technology) dla Dolnego Śląska i dla UE 11,5% (2010) 11,5% GUS 6,7% (2009) 2% Eurostat 10 Regulacja i standaryzacja w obszarze technologii cyfrowych Odsetek usług dostarczanych przez e-puap dostępnych w ramach dolnośląskiej przestrzeni cyfrowej nieokreślona 9 100% Dane UMWD Odsetek wartości netto przychodów ze sprzedaży 9,4% (2010) 20% GUS 8 Raport pt.: Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce platforma oferowała 43 usługi Strona 79 z 80

80 Lp. Proces Wskaźnik Stan obecny Wartość docelowa w przedsiębiorstwach Dolnego Śląska poprzez automatyczną wymianę danych Źródło danych 11 Rozwój kompleksowych systemów wykorzystywanych do publicznych usług Liczba usług realizowanych przez JST na Dolnym Śląsku drogą elektroniczną Odsetek JST gminnych/powiatowych na Dolnym Śląsku używających komputerowego systemu zamówień publicznych 79% 10 (2010) 100% Sprawozdanie Komisji Europejskiej 8/12% (2010) 60/70% Raport MSWiA 11 Odsetek JST gminnych/powiatowych na Dolnym Śląsku używających systemu obiegu dokumentów 43/62% (2010) 100% Raport MSWiA Rozwój technologii ICT Nakłady na działalność innowacyjną badawczo-rozwojową na Dolnym Śląsku Liczba projektów w obszarze ICT realizowana na Dolnym Śląsku ze środków unijnych lub centralnych 149,6 mln zł (2010) (2010) mln zł GUS Dane ankietowe 10 wskaźnik ogólnokrajowy, brak wartości wskaźnika dla Dolnego Śląska 11 Raport pt.: Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce 12 Raport pt.: Wpływ informatyzacji na usprawnienie działania urzędów administracji publicznej w Polsce 13 zakończonych lub rozpoczętych przed końcem 2010 roku Strona 80 z 80

81 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 Dokument strategii Wersja 3.2 Załącznik A. Wyciąg z Diagnozy Autorzy Janusz Klink Marek Kurzyński Jacek Oko Zdzisław Szalbierz Marek Średniawa Rafał Trzaska Krzysztof Walkowiak Magdalena Węglarz Michał Woźniak Słowa kluczowe Społeczeństwo informacyjne, diagnoza Technologie informacyjno-komunikacyjne Krótkie streszczenie Dokument przedstawia diagnozę stanu zaawansowania rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku, która stanowi punkt wyjścia do stworzenia wizji i sformułowania celów głównych i cząstkowych strategii rozwoju do 2020 roku.

82 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Spis treści: 1 Wprowadzenie Diagnoza stanu Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku Infrastruktura ICT ICT w gospodarstwach domowych Komputery i Internet w gospodarstwach domowych Typ gospodarstwa domowego i jego dochód a dostęp do Internetu Zróżnicowanie przestrzenne dostępu do Internetu na terenie województwa Uwarunkowania związane ze statusem zawodowym, wiekiem i wykształceniem Dostęp a korzystanie Wykorzystanie technologii mobilnych Wykorzystanie ICT w przedsiębiorstwach Korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach Firmy sektora ICT ICT w szkołach Komputery i Internet w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Informatyzacja urzędów administracji publicznej ICT w urzędach administracji publicznej Utrzymanie infrastruktury IT Budżet przeznaczony na informatyzację Korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych w urzędach administracji publicznej Strony internetowe JST i ich funkcjonalność Edukacja na poziomie akademickim i potencjał naukowo-badawczy Transfer innowacji ICT w służbie zdrowia Uwarunkowania demograficzne Strona Z2 z Z55

83 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Spis rysunków: Rysunek Z.1 Penetracja przyłączy kablowych lub terminali bezprzewodowych w budynkach z lokalami mieszkalnymi (kolor czerwony oznacza dostępność oferty co najmniej jednego operatora - PT) deklarowana przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych (PT)... 9 Rysunek Z.2 Odsetek gospodarstw domowych w województwie z dostępem do Internetu Rysunek Z.3 Procent gospodarstw posiadających stałe łącza o deklarowanej przepustowości Rysunek Z.4 Odsetek dostępności technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarstwach domowych Rysunek Z.5 Powody braku dostępu do Internetu (opracowano na podstawie Diagnozy Społecznej 2011).. 14 Rysunek Z.6 Odsetek podatników korzystających z ulgi na Internet w Rysunek Z.7 Penetracja Internetu (odsetek) Rysunek Z.8 Przedsiębiorstwa wykorzystujące komputery w poszczególnych województwach w 2009 i 2010 roku Rysunek Z.9 Przedsiębiorstwa posiadające dostęp do Internetu wg województw Rysunek Z.10 Szerokopasmowy dostęp do Internetu wg województw Rysunek Z.11 Liczba uczniów przypadających na jeden komputer podłączony do Internetu. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Rysunek Z.12 Średnia liczba komputerów przypadających na pracownika w urzędach woj. dolnośląskiego (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Rysunek Z.13 Istnienie w urzędzie jednostki lub osoby odpowiedzialnej za obsługę IT średnia krajowa (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku i Wpływ informatyzacji na usprawnienie działania urzędów administracji publicznej w Polsce w 2010 roku) Rysunek Z.14 Średnia liczba osób pracujących w komórce informatycznej woj. dolnośląskie (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Rysunek Z.15 Średni procent budżetu przeznaczonego na informatyzację urzędów powiatowych i gminnych (średnia krajowa) w latach 2007 i 2010 (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku i Wpływ informatyzacji na usprawnienie działania urzędów administracji publicznej w Polsce w 2010 roku) Rysunek Z.16 Średni procent budżetu przeznaczonego na informatyzację urzędów powiatowych i gminnych w roku 2008 średnia krajowa i średnia dla województwa dolnośląskiego (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Rysunek Z.17 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w urzędach gminnych w 2008 roku (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Rysunek Z.18 Typ łącza dostępowego do sieci Internet (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Strona Z3 z Z55

84 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Rysunek Z.19 Procent urzędów powiatowych i gminnych woj. dolnośląskiego używających systemu zamówień publicznych (rok 2008) (opracowano na podstawie raportu Stan informatyzacji urzędów administracji publicznej w Polsce w 2008 roku) Rysunek Z.20 Procent urzędów powiatowych i gminnych (średnia krajowa) używających systemu obiegu dokumentów (rok 2010) (opracowano na podstawie raportu Wpływ informatyzacji na usprawnienie działania urzędów administracji publicznej w Polsce w 2010 roku) Rysunek Z.21 Odpowiedź na pytanie ankiety jednostek samorządu terytorialnego o własną stronę WWW (opracowanie własne na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej) Rysunek Z.22 Procent urzędów powiatowych i gminnych (średnia kraju i średnia dla woj. dolnośląskiego) deklarujących posiadanie na swojej stronie wybranych funkcji związanych ze świadczeniem usług on-line (opracowanie własne na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej) Rysunek Z.23 Liczba studentów na mieszkańców w roku Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Rysunek Z.24 Liczba studentów na mieszkańców w wieku lata w roku Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Rysunek Z.25 Nakłady bieżące na działalność badawczą i rozwojową według rodzajów badań (ceny bieżące). Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Rysunek Z.26 Liczba studentów na mieszkańców w roku Opracowanie własne na podstawie danych GUS Rysunek Z.27 Prognozowana zmiana liczby mieszkańców województwa dolnośląskiego w latach z podziałem na grupy wiekowe w zakresie od 0 do 24 lat. Opracowanie własne na podstawie danych GUS Spis Tabel: Tabela Z.1 Udział % gmin wykorzystujących w co najmniej jednej szkole na terenie gminy usługę dziennika elektronicznego. Źródło: Badania własne Tabela Z.2 Wykorzystanie nowoczesnych narzędzi informatycznych w szkołach na terenie województwa dolnośląskiego. Źródło: Badania własne Tabela Z.3 Ergonomia portalu oraz obecność informacji podstawowych o funkcjach urzędu (opracowanie własne na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej) Tabela Z.4 Elementy usług świadczonych on-line (opracowanie własne na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej) Tabela Z.5 Źródła ograniczeń uniemożliwiających lub ograniczających świadczenie usług on-line (opracowanie własne na podstawie przeprowadzonej akcji ankietowej) Tabela Z.6 Liczba studentów kierunku Informatyka. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela Z.7 Liczba absolwentów kierunku Informatyka. Opracowanie własne na podstawie danych GUS.. 42 Tabela Z.8 Liczba wyższych uczelni w roku Opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela Z.9 Liczba studentów i absolwentów wyższych uczelni w roku 2009 z podziałem na płeć. Opracowanie własne na podstawie danych GUS Strona Z4 z Z55

85 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Tabela Z.10 Liczba wyższych uczelni w roku Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela Z.11 Miejsca uczelni z województwa dolnośląskiego w rankingach gazety Rzeczpospolita i miesięcznika Perspektywy dotyczących uczelni technicznych i kierunków informatycznych. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych umieszczonych na stronie WWW miesięcznika Perspektywy Tabela Z.12 Miejsca wyższych uczelni z Polski w rankingu Webometrics Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych umieszczonych na stronie 46 Tabela Z.13 Liczba studentów kierunku Informatyka. Opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela Z.14 Zasoby ludzkie HRST jako procent populacji w wieku produkcyjnym Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Eurostat Tabela Z.15 Zatrudnienie w sektorze B+R. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela Z.16 Udział przeszkolonego informatycznie personelu (w %) Tabela Z.17 Stopień integracji systemów informatycznych (w %) Tabela Z.18 Współczynnik skolaryzacji netto w latach Opracowanie własne na podstawie danych GUS Strona Z5 z Z55

86 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY Wprowadzenie Rozwój technik informacyjno-komunikacyjnych ICT (ang. Information and Communication Technologies) stanowiący podstawę rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego jest jednym z głównych czynników sprawczych zmian społecznych, gospodarczych i kulturowych. Charakter tych zmian jest głęboki, ponieważ wymusza, bądź wpływa istotnie, na sposoby funkcjonowania organizacji, działanie firm i instytucji odpowiedzialnych za praktycznie wszystkie sektory aktywności państwa. Nowoczesne technologie elektroniczne są dziś obecne prawie wszędzie i stanowią katalizator transformacji zarówno procesów biznesowych jak i stylu życia. Techniki informatyczne i telekomunikacyjne w coraz większym stopniu wpływają na wydajność i sprawność działania przedsiębiorstw i instytucji publicznych obniżając koszty ich funkcjonowania i ułatwiając życie obywatelom i przedsiębiorcom. Przyczyniają się także do ochrony środowiska eliminując w wielu przypadkach konieczność osobistego załatwiania spraw i przemieszczania się. Ponadto przez działanie efektów wtórnych prowadzą do dalszych znaczących przemian w funkcjonowaniu innych przedsiębiorstw z otoczenia. Internet w coraz większym stopniu staje się głównym narzędziem pozyskiwania, udostępniania oraz wymiany informacji i treści stanowiąc stymulator rozwoju nowych form współdziałania i modeli biznesowych, a także czynnik sprzyjający budowie społeczeństwa obywatelskiego. W coraz większym stopniu dysponujemy możliwościami globalnego komunikowania się, dostępu do wiedzy, informacji i danych wraz z możliwością ich kontekstowej selekcji i przetwarzania. Korzystanie z wymienionych możliwości może wymuszać zmiany zarówno natury technicznej, jak również zmiany organizacyjne w wielu obszarach i dziedzinach takich jak kształcenie i nabywanie kompetencji, współpraca i komunikacja z pracownikami i klientami, załatwianie spraw w urzędach, korzystanie z usług, rozrywka i organizacja czasu wolnego, a także w wielu innych. Zatem rozwój społeczeństwa informacyjnego wraz z jego zapleczem technicznym, organizacyjnym i kulturowym ma konsekwencje zarówno dla firm i instytucji jak i obywateli indywidualnych użytkowników. Dla województwa dolnośląskiego, podobnie jak i dla całej Polski i krajów UE, dostęp do szerokopasmowego Internetu jest obecnie jednym z istotnych czynników zrównoważonego i prawidłowego rozwoju gospodarczego oraz składników życia codziennego obejmującego, oprócz podstawowych potrzeb komunikacyjnych, edukację, ochronę zdrowia, załatwianie codziennych spraw, rozrywkę i dostęp do dóbr kultury, itd. Według badań Banku Światowego w krajach o średnim poziomie rozwoju, takich jak Polska, wzrost penetracji dostępu szerokopasmowego o 10% przekłada się na zwiększenie tempa rozwoju gospodarczego o ok. 1,4%. Sformułowanie strategii rozwoju wymaga opracowania diagnozy, na podstawie której można wytyczyć cele główne i cząstkowe oraz sposoby ich realizacji uwzględniające lokalne uwarunkowania Dolnego Śląska. Poszczególne elementy diagnozy odnoszą się do kluczowych obszarów społeczeństwa informacyjnego i ujawniają powiązania z celami głównymi i cząstkowymi. Specyficzny kontekst wyznaczający zakres niezbędnych działań, które należy podjąć w celu realizacji strategii Strona Z6 z Z55

87 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 ujawnia analiza SWOT opisana w odrębnym głównym dokumencie Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku W opracowaniu przedstawiono i przeanalizowano szczegółowo: główne wyniki, informacje i dane opisujące trendy, zebrane z wielu różnych wiarygodnych źródeł charakteryzujące obecny stan rozwoju i wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w firmach, administracji publicznej i gospodarstwach domowych województwa. Stanowią one miernik obecnego stanu zaawansowania procesu kształtowania społeczeństwa informacyjnego w województwie dolnośląskim. Analiza obecnego stanu rozwoju Dolnego Śląska w zakresie korzystania z ICT i jego lokalne uwarunkowania stanowią podstawę dla sformułowania celów głównych i cząstkowych strategii rozwoju w perspektywie do 2020 roku. Rozpoznanie bieżącej sytuacji, identyfikacja potrzeb i celów mają kluczowe znaczenie dla nakreślenie wizji strategii i drogi jej realizacji. Niniejszy raport ma charakter syntetyczny i łączy w jednym dokumencie najważniejsze informacje i ustalenia z opracowanych wcześniej badań i studiów diagnoz cząstkowych w założonych obszarach aktywności Społeczeństwa Informacyjnego: gospodarczym, społecznym, edukacji, ochronie zdrowia (e-zdrowie), wykorzystaniu środków ICT przez podmioty gospodarcze (ecommerce), administrację (e-administracja) i użytkowników indywidualnych. Szczegółowa diagnoza stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego została opracowana w ramach jednego z wcześniejszych etapów prac nad strategią i jest zawarta w raporcie Politechniki Wrocławskiej nr I28/12/S-039. Przedstawiona diagnoza prezentuje obraz stanu rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie dolnośląskim mając na uwadze infrastrukturę ICT jako bazę dla sprawnej przestrzeni cyfrowej (Cel 1) i jej wykorzystanie do zapewnienia poprawy jakości życia mieszkańców (Cel 2) i wzrostu konkurencyjności i innowacyjności (Cel 3). Strona Z7 z Z55

88 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY Diagnoza stanu Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku Niniejszy rozdział prezentuje wybrane dane, uzyskane na etapie realizacji Diagnozy, które charakteryzują bieżący stan i trendy rozwoju społeczeństwa informacyjnego na Dolnym Śląsku i jednocześnie uzasadniają sformułowanie celów głównych strategii i jej celów szczegółowych. Podział treści rozdziału na podrozdziały odpowiada obszarom o kluczowym znaczeniu dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego (infrastruktura, demografia, uwarunkowania gospodarcze) oraz obszarom dziedzinowym jego aktywności (gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, administracja, oświata, nauka i badania, transfer technologii, opieka zdrowotna). Poszczególne wyróżnione obszary dziedzinowe oraz przytoczone w nich dane i zdiagnozowane fakty mają dla określenia i uzasadnienia poszczególnych celów różne znaczenie i jest ono następujące: Cel 1. Sprawna przestrzeń cyfrowa uzasadniony diagnozą przedstawioną w podrozdziałach 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5, 2.8 Cel 2. Cel 3. Przestrzeń cyfrowa dźwignią wzrostu jakości życia mieszkańców uzasadnienie celu wynika z diagnoz przedstawionych w podrozdziałach 2.2, 2.4, 2.5, 2.6, 2.8, 2.9 Przestrzeń cyfrowa czynnikiem wzrostu konkurencyjności innowacyjności uzasadnienie celu wynika z diagnoz przedstawionych w podrozdziałach 2.3, 2.5, 2.6, 2.7, Infrastruktura ICT Katalizatorem rozwoju społeczeństwa informacyjnego jest przestrzeń cyfrowa, której fizyczne i logiczne zasoby umożliwią sprawną komunikację i przepływ informacji pomiędzy jej użytkownikami oraz zapewnią środki współdziałania zarówno w relacjach między obywatelami i instytucjami, między firmami a klientami, między przedsiębiorstwami, a także w nieformalnych relacjach społecznych. Na tle ogólnopolskim stan infrastruktury telekomunikacyjnej jest dobry lub bardzo dobry. Województwo dolnośląskie jest liderem w kraju, jeśli chodzi o: - zasięg działania sieci kablowych i bezprzewodowych 94.9% oraz - penetrację przyłączy kablowych lub terminali bezprzewodowych w budynkach (por. Rys. Z.1) 90%. W pozostałych klasyfikacjach charakteryzujących stan infrastruktury sieciowej województwo dolnośląskie jest w czołówce krajowej, zajmując czwartą pozycję, jeśli chodzi o liczbę miejscowości z: - zakończeniami sieci światłowodowych, - węzłami sieci telekomunikacyjnych, - węzłami dostępowymi zlokalizowanymi w miejscowościach na terenie województwa. Strona Z8 z Z55

89 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Przy ogólnie dobrym stanie rozwoju infrastruktury da się również zauważyć obszary, które mają braki lub są wyraźnie zaniedbane (poziom penetracji poniżej 70%). Należą do nich na poziomie powiatów następujące powiaty: milicki, złotoryjski, legnicki, górowski. Natomiast na poziomie gmin wyraźnie gorsze lub zaniedbane (poziom penetracji poniżej 60%) są następujące gminy: Prochowice, Milicz, Bystrzyca Kłodzka, Krotoszyce, Zgorzelec, Przeworno, Wołów, Bolków, Wąsosz, Chojnów, Warta Bolesławiecka, Platerówka, Jerzmanowa, Góra, Żukowice, Ścinawa, Udanin, Pielgrzymka (19%), Pieszyce (8%). Na obszarze województwa występują też białe plamy w pokryciu usługami komunikacji mobilnej. Są one przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez UKE z operatorami komórkowymi. DOLNOŚLĄSKIE ZACHODNIOPOMORSKIE ŚLĄSKIE LUBUSKIE WARMIŃSKO-MAZURSKIE OPOLSKIE POMORSKIE KUJAWSKO-POMORSKIE WIELKOPOLSKIE ŁÓDZKIE 0 PT 1+ PT PODLASKIE MAZOWIECKIE MAŁOPOLSKIE LUBELSKIE ŚWIĘTOKRZYSKIE PODKARPACKIE 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Rysunek Z.1 Penetracja przyłączy kablowych lub terminali bezprzewodowych w budynkach z lokalami mieszkalnymi (kolor czerwony oznacza dostępność oferty co najmniej jednego operatora -PT) deklarowana przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych (PT) W chwili obecnej nadal główną formą dostępu szerokopasmowego są sieci przewodowe realizowane przede wszystkim w technikach xdsl i CATV DOCSIS, które uzupełnia na razie na niewielką skalę (ok. 3%) dostęp światłowodowy. Dostęp klasy LTE jest dopiero w początkowej fazie rozwoju, ale z czasem będzie zyskiwać, jako ważna, użyteczna i atrakcyjna, w coraz większym stopniu komplementarna do przewodowego, forma dostępu. Strona Z9 z Z55

90 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY ICT w gospodarstwach domowych Z komputerów korzysta prawie 63% mieszkańców województwa dolnośląskiego. Prawie dokładnie tyle samo deklaruje korzystanie z Internetu. Popularniejsze jest korzystanie z telefonów komórkowych. Własny aparat ma aż 86,5%, w tym 3% posiada zaawansowany telefon typu smartfon. Województwo dolnośląskie jest w czołówce polskich regionów pod względem korzystania z Internetu. 58% mieszkańców Dolnego Śląska korzysta ze wszystkich wymienionych tu technologii. Zaledwie nieco ponad 11% mieszkańców województwa dolnośląskiego nie korzysta ani z komputerów i Internetu, ani z telefonii komórkowej Komputery i Internet w gospodarstwach domowych W województwie dolnośląskim jest więcej gospodarstw domowych ze stałym dostępem do sieci niż średnia krajowa. Z drugiej strony jest nieco mniej gospodarstw, które wykorzystują wyłącznie łącza komórkowe. Ich rozpowszechnienie wynika po części z trudności z założeniem stałego łącza na niektórych terenach i jest szczególnie popularne na obszarach podmiejskich. Prawdopodobnie ten mniejszy odsetek związany jest z lepszą dostępnością stałego dostępu do sieci w województwie dolnośląskim. Zakres i charakterystyka oferty usługodawców nie odbiega zasadniczo od oferty dostępnej na terenie całej Polski. Główni operatorzy telekomunikacyjni TP (obecnie Orange) i Telefonia Dialog (obecnie przejęta przez Netię) oraz duże firmy operatorów telewizji kablowej (UPC, Vectra) zapewniają usługi telekomunikacyjne oraz dostęp do Internetu o szybkości do 150 Mbit/s. Ich ofertę uzupełniają niewielkie lokalne firmy telewizji kablowej i lokalnie działający ISP, oferujący dostęp nawet do 1 Gbit/s na terenie Wrocławia (Moico). Dostępność komputerów i Internetu w gospodarstwach domowych województwa dolnośląskiego jest nieco wyższa niż średnia krajowa. Komputery są obecne w 66,2% domów województwa i 66% w skali kraju. 29,9% ma więcej niż jeden komputer. Dostęp do Internetu ma 62,3% gospodarstw województwa i 61,1% w całej Polsce. Plasuje to województwo dolnośląskie na 5 miejscu w kraju. Strona Z10 z Z55

91 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Rysunek Z.2 Odsetek gospodarstw domowych w województwie z dostępem do Internetu Dostępność Internetu w gospodarstwach domowych województwa dolnośląskiego znacząco zwiększyła się w ostatnich latach. Jeszcze w 2007 roku dostęp do sieci miało niecałe 38% gospodarstw. W kolejnych dwóch latach miał miejsce duży wzrost dostępności sieci w domach mieszkańców województwa dolnośląskiego, był on też większy niż w dużej części innych województw. Komputery i dostęp do Internetu są znacznie częstsze w większych gospodarstwach domowych. Komputery są w domach 78,2% osób mieszkających w województwie dolnośląskim, uwzględniając również dzieci. Komputera nie ma dokładnie co czwarty mieszkaniec. Podobnie jest z dostępem do Internetu, który ma w domach 71,8% osób w wieku 16+, a uwzględniając również osoby młodsze 73,1% mieszkańców województwa. Dostępność komputerów i Internetu w województwie dolnośląskim należy ocenić jako dobrą. Duża część mieszkańców posiada komputer i dostęp do Internetu. Dodatkowo coraz częściej w gospodarstwach domowych obecna jest większa liczba komputerów, co zwiększa swobodę korzystania z domowego sprzętu w większych rodzinach. Strona Z11 z Z55

92 deklarowana przepustowość łącza STRATEGIA ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO NA DOLNYM ŚLĄSKU DO ROKU DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Zwraca się uwagę, że przepustowość wykorzystywanych metod dostępu do Internetu 0% 10% 20% 30% 40% 512kb/s 8% 12% 1Mb/s 23% 20% 2Mb/s 27% 37% 6Mb/s 12% 11% 7-10Mb/s 8% 7% 11-20Mb/s większa niż 20Mb/s 3% 2% 3% 3% cały kraj trudno powiedzieć 13% województwo dolnośląskie 11% w gospodarstwach domowych województwa dolnośląskiego jest wyższa niż przeciętnie w Polsce. Rysunek Z.3 Procent gospodarstw posiadających stałe łącza o deklarowanej przepustowości Najczęstszym przypadkiem są łącza stałe o przepustowości 2 Mbit/s (37%), ale co warto podkreślić około jedna czwarta mieszkańców (26%) korzysta z łączy o przepływności 6 Mbit/s i więcej, w tym 3% o przepływności co najmniej 20 Mbit/s. Również inne technologie informacyjno-komunikacyjne są nieco częściej dostępne w gospodarstwach województwa dolnośląskiego niż w pozostałych częściach kraju. Większe różnice są związane z posiadaniem lepszych telewizorów, a także innego sprzętu takiego jak odtwarzacze DVD czy kino domowe. Strona Z12 z Z55

93 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 telefon stacjonarny elektroniczny czytnik książek kino domowe 2% 2% 21% 18% 58% 54% województwo dolnośląskie inne województwa odtwarzacz DVD telewizja kablowa lub satelitarna 65% 61% 71% 70% telewizor LCD lub plazmowy 55% 49% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Rysunek Z.4 Odsetek dostępności technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarstwach domowych Również telefony stacjonarne są nieco częściej obecne w gospodarstwach domowych województwa dolnośląskiego, choć należy zaznaczyć, że jest to sprzęt coraz rzadziej obecny w domach Polaków. Dziesięć lat temu telefon stacjonarny miało ponad 80% gospodarstw Typ gospodarstwa domowego i jego dochód a dostęp do Internetu Powody finansowe są często wymieniane, jako jeden z głównych powodów braku komputera i dostępu do sieci w gospodarstwach domowych. Obecnie mniej więcej 13% gospodarstw domowych w województwie dolnośląskim nie ma komputera i/lub dostępu do Internetu ze względów finansowych, co stanowi około jednej trzeciej przypadków. Dla pozostałych większe znaczenie mają inne czynniki. Powody finansowe wymieniają przede wszystkim rodziny z dziećmi. Bardzo rzadko zdarza się, aby takie gospodarstwa nie posiadały motywacji do posiadania komputera i dostępu do Internetu. Jeżeli już ich nie mają, to główną przyczyną są właśnie ograniczenia finansowe. Inaczej jest w gospodarstwach domowych, w których dzieci nie ma oraz wśród osób mieszkających samotnie (szczególnie dotyczy to osób starszych) - jeżeli nie posiadają oni komputera i/lub dostępu do Internetu to bardzo rzadko wynika to ze względów finansowych. Nieposiadający komputera i/lub dostępu do Internetu ze względów finansowych jest w województwie dolnośląskim nieco więcej niż przeciętnie w innych województwach. Różnice te nie są jednak duże. Strona Z13 z Z55

94 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 0% 10% 20% 30% 40% 50% brak odpowiedniego sprzętu brak możliwości technicznych posiadania stałego łącza wystarczające możliwości korzystania gdzie indziej brak potrzeby brak zainteresowania obawy o prywatność i bezpieczeństwo obawy o szkodliwość internetu zbyt duże koszty brak umiejętności inny powód 3% 3% 4% 3% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 4% 4% 31% 27% 44% 42% cały kraj województwo dolnośląskie 22% 29% 26% 20% Rysunek Z.5 Powody braku dostępu do Internetu (opracowano na podstawie Diagnozy Społecznej 2011) Rys. Z.5 pokazuje powody braku dostępu do Internetu w gospodarstwie domowym. Jak można zauważyć, powody finansowe nie są główną przyczyną braku dostępu do Internetu w gospodarstwach domowych. Co więcej, nie są to również powody techniczne i niemożność założenia stałego dostępu do sieci w danym miejscu. Zaledwie 1% gospodarstw domowych województwa dolnośląskiego nie posiada dostępu do Internetu ze względu na brak technicznych możliwości założenia stałego łącza. Jest to tylko 3% gospodarstw domowych, nieposiadających Internetu. Najważniejszym powodem braku dostępu jest brak potrzeby korzystania z Internetu! Ten powód podaje ponad 40% gospodarstw domowych bez sieci. Inne popularnie wymieniane powody, to wspomniane wcześniej, wysokie koszty, brak odpowiedniego sprzętu (tj. komputera), oraz brak umiejętności korzystania. Wyniki te wskazują, że podstawowe znacznie dla upowszechnienia Internetu mają bariery miękkie, związane z motywacjami i kompetencjami, a nie bariery twarde, takie jak brak możliwości dostępu w miejscu zamieszkania. Tylko dla części gospodarstw domowych bez Internetu znaczenie mają kwestie finansowe. Strona Z14 z Z55

95 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY Zróżnicowanie przestrzenne dostępu do Internetu na terenie województwa Dostępność i korzystanie z Internetu jest w Polsce mocno zróżnicowane terytorialnie. Dobrym przybliżeniem zróżnicowania pod względem dostępności sieci i liczby użytkowników Internetu na danym terenie są dane Ministerstwa Finansów o korzystaniu z ulgi na Internet 14. Na rysunku Z.6 przedstawiono stopień korzystania z ulgi na Internet w gminach województwa dolnośląskiego 15. Rysunek Z.6 Odsetek podatników korzystających z ulgi na Internet w 2009 Najlepsza wydaje się być sytuacja gmin Głogów, Polkowice i Lubin. Gminy te zdecydowanie się wyróżniają kolejne, jak Bogatynia, Wrocław, Jerzmanowa, czy Brzeg Dolny, mają już wyraźnie mniej gospodarstw domowych z dostępem do Internetu wykazywanym w zeznaniach podatkowych. 14 Co prawda z ulgi mogą korzystać wyłącznie osoby płacące podatki (rozliczające się na podstawie PIT 28, PIT 36 lub PIT 37), nie korzystają z niej emeryci rozliczani przez ZUS a przede wszystkim rolnicy płacący jedynie podatki rolne i gruntowe. Jednak analizy danych pokazują, że korzystanie z ulgi jest i tak najniższe w gminach, w których rolników jest najwięcej. W praktyce pozycja takich gmin jest gorsza niż na to wskazują wskaźniki wykorzystywane w prezentowanych tu analizach. 15 Na mapach wyróżnione są obszary wiejskie i miejskie gmin miejsko-wiejskich, jednak dane analizowane były na poziomie całych gmin, dlatego też wskaźniki dla obu części danej gminy są zawsze takie same. Strona Z15 z Z55

96 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Na poziomie powiatów najgorzej wygląda sytuacja powiatów lwóweckiego, milickiego, ząbkowickiego, złotoryjskiego i kłodzkiego. Zdecydowanie najlepiej jest w powiatach głogowskim, lubińskim, mieście Wrocławiu, polkowickim i mieście Legnicy. Reasumując, można stwierdzić, że zdecydowanie więcej osób posiada dostęp do Internetu w domu w większych miejscowościach, niż w niewielkich gminach wiejskich. Jak można zaobserwować na wykresie (Rys. Z. 4), im większa gmina, a dokładnie: im więcej osób płacących PIT, tym więcej osób korzystających z Internetu i częstsze korzystanie z ulgi. W zdecydowanie najlepszej sytuacji są największe gminy miejskie, a stosunkowo najgorsza jest sytuacja w najmniejszych gminach wiejskich i części mniejszych gmin miejsko-wiejskich. We Wrocławiu dostęp do sieci jest w 72% domów, natomiast we wsiach województwa dolnośląskiego w 56%. Co ważne, większe problemy występują w małych miastach, w których nieco mniej niż połowa gospodarstw ma dostęp do sieci. Pod względem dostępności w tej klasie miejscowości województwo wypada znacznie gorzej od reszty kraju Uwarunkowania związane ze statusem zawodowym, wiekiem i wykształceniem Internetu używa około 63% mieszkańców województwa dolnośląskiego, jednak korzystanie z sieci jest mocno zróżnicowane w różnych grupach społeczno-demograficznych. Używanie komputera i Internetu jest w dużym stopniu uzależnione od wieku. Osoby najmłodsze znacznie częściej korzystają z obu tych technologii. Wśród osób mających do 24 lat korzysta zdecydowana większość (92%), również wśród osób nieco starszych jest niewiele gorzej. Ponadto województwo dolnośląskie charakteryzuje się większym odsetkiem korzystających z Internetu w starszych grupach wiekowych i wśród osób w średnim wieku w porównaniu z całym krajem. Wśród osób mających lat różnice wynoszą aż 6-7 punktów procentowych. W pierwszej połowie 2011 roku najwięcej użytkowników Internetu było we Wrocławiu. W największym mieście województwa z sieci korzysta trzy czwarte osób w wieku 16 i więcej lat. Niewiele rzadziej korzystają mieszkańcy innych większych miast województwa. W Jeleniej Górze, Lubinie, Głogowie, Zgorzelcu korzysta około 70% mieszkańców, nieco mniej w Legnicy i Wałbrzychu, w których też przyrost użytkowników w ostatnich latach był wolniejszy niż gdzie indziej. Znacznie mniej użytkowników jest w najmniejszych miastach i na wsi. Z Internetu korzysta tam około połowy dorosłych. Tu też widać wyraźne różnice z resztą kraju. Z jednej strony, mieszkańcy obszarów wiejskich województwa dolnośląskiego korzystają z Internetu nieco częściej niż mieszkańcy wsi w innych województwach, z drugiej w małych miastach użytkowników jest znacznie mniej i to nawet pomimo największych wzrostów w ostatnich dwóch latach. Strona Z16 z Z55

97 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY ,1 91,9 85,9 86,8 75,7 81,7 49,9 56,7 cały kraj województwo dolnośląskie kraj, zmiana dolnośląskie, zmiana ,2 31, ,0 10,6 12,2 13,6 13,1 10,1 10,4 11,9 8,6 10,1 6,3 5,0 4,8 6, lat lat lat lat lat 65 i więcej lat Rysunek Z.7 Penetracja Internetu (odsetek) Niewielkie znaczenie dla korzystania z Internetu ma płeć. Nieco częściej korzystają mężczyźni. W dolnośląskim korzysta 64,2% mężczyzn w wieku 16 i starszych oraz 61,7% kobiet. W skali całego kraju różnica ta jest większa i wynosi 4 punkty procentowe. Ponadto warto podkreślić, że w województwie znacznie szybciej przybywało użytkowniczek Internetu, podczas gdy w całym kraju nie było tego typu różnic. Województwo dolnośląskie wypada lepiej w porównaniu do wszystkich województw pod względem korzystania z sieci przez prywatnych przedsiębiorców, rolników, emerytów i przede wszystkim rencistów. Z drugiej strony rzadziej niż w innych województwach z sieci korzystają osoby bezrobotne. Warto to wziąć pod uwagę, gdyż coraz częściej, to Internet jest głównym narzędziem rekrutacji pracowników i osoby niekorzystające lub niemające innego dostępu mają trudniejszą sytuację na rynku pracy i trudniej jest im pracę znaleźć. Drugim, po wieku, czynnikiem najmocniej różnicującym korzystanie z Internetu jest wykształcenie. Tak jak pokazano wcześniej, najwięcej użytkowników jest wśród osób, które nie zakończyły jeszcze swojej edukacji. Wśród uczniów i studentów korzystają prawie wszyscy. Niewiele gorzej jest wśród osób z wykształceniem wyższym 91% korzysta. Wśród osób z wykształceniem średnim korzysta nieco ponad 71%, natomiast wśród osób z wykształceniem zawodowym już tylko 41%. Jeszcze rzadziej korzystają z Internetu osoby, które zakończyły swoją edukację na poziomie szkoły podstawowej zaledwie około 13% mieszkańców, ale mimo to, odsetek ten i tak jest wyższy niż w całej Polsce. Strona Z17 z Z55

98 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Istotnym czynnikiem wpływającym na korzystanie z komputerów i Internetu jest również niepełnosprawność. W województwie dolnośląskim (stan na kwiecień 2011) z Internetu korzystało 38% niepełnosprawnych, co jest wskaźnikiem wyższym niż średnia krajowa 28%. Jednak osoby z tej grupy znacznie rzadziej korzystają z sieci. Jest to o tyle znaczące, że dla wielu z nich korzystanie z Internetu mogłoby być szansą na lepsze i pełniejsze uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym, czy kulturalnym Dostęp a korzystanie Mimo, że komputery i dostęp do Internetu są w domach około trzech czwartych mieszkańców województwa dolnośląskiego, to osób faktycznie korzystających z tych technologii jest zdecydowanie mniej. Wynika to z tego, że nie wszystkie osoby posiadające komputery i Internet w domu korzystają z ich możliwości. Spośród osób w wieku 16 i więcej lat, które mają komputer z dostępem do Internetu w domu, z sieci nie korzysta 16,4%, co stanowi prawie 12% dorosłych mieszkańców województwa. Z drugiej strony, około 3% osób korzysta z Internetu, choć nie posiada dostępu we własnym domu. Osoby te najczęściej korzystają z sieci w szkole lub na uczelni, a także w miejscu pracy. Osoby niekorzystające z Internetu mimo posiadania dostępu to najczęściej osoby starsze, także rodzice, których dzieci są głównymi użytkownikami domowego sprzętu. Nieco częściej są to kobiety i osoby mieszkające w mniejszych miejscowościach i na wsi. W ich przypadku najczęstszym powodem niekorzystania jest brak motywacji do korzystania, przekonanie o tym, że nie jest im to potrzebne i brak chęci nabywania umiejętności samodzielnego korzystania. Warto jednak pamiętać, co pokazały badania World Internet Project realizowane w Polsce w 2010 roku, że duża część tych osób ma z Internetem przynajmniej pośredni kontakt. Od czasu do czasu, potrzebując coś z sieci (informacje, zakupy, praca, też komunikacja) mogą poprosić o pomoc innych domowników, którzy zrobią to za nich. Większości takie możliwości zupełnie wystarczają, ale jest to też związane z dość ograniczoną wiedzą o tym, do czego Internet mógłby być wykorzystywany i jakie własne potrzeby mogliby przy jego pomocy zaspokoić. Omawiane tu dane pokazują, że aż 32% mieszkańców województwa, którzy nie korzystają z Internetu, posiada komputer i dostęp do sieci we własnym domu. Problemy braku dostępu zupełnie ich nie dotyczą (nie dotyczą również sporej części pozostałych niekorzystających). Jednocześnie przynajmniej część tych osób można byłoby zachęcić do korzystania. To, czego przede wszystkim brakuje, to wiedzy o możliwych zastosowaniach Internetu, adekwatnych do potrzeb i zainteresowań osób niekorzystających. Częsty jest również stereotyp, że Internet jest dla młodych. Problemem jest także brak odpowiednich kompetencji korzystania i trudności w ich nabywaniu. Tego ostatniego problemu często nie rozwiązuje obecność użytkowników w gospodarstwach domowych. Uczenie się, szczególnie od członków najbliższej rodziny, jest trudne. Rodzice odczuwają wstyd przed przyznaniem się dzieciom, że czegoś nie wiedzą lub nie umieją, szczególnie w sytuacji powtarzających się trudności. Z drugiej strony dzieci często nie mają wystarczającej cierpliwości Strona Z18 z Z55

99 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 wobec rodziców (co innego wnuki) i irytuje je potrzeba wielokrotnego tłumaczenia tych samych rzeczy. Często znacznie chętniej wolą pomóc robiąc coś w Internecie za osobę niekorzystającą niż nauczyć ją samodzielnego korzystania. W takiej sytuacji doskonale sprawdzają się różnego rodzaju kursy i szkolenia organizowane dla osób starszych. Cieszą się one dużą popularnością, jednak wciąż jest ich niewiele. Umiejętności korzystania z ICT są skorelowane z dochodami (im wyższe dochody tym wyższe umiejętności użytkowników), a także statusem społeczno-zawodowym. Najwyższe umiejętności posiadają studenci i uczniowie, w dalszej kolejności prywatni przedsiębiorcy (60%), zdecydowanie najmniej potrafią użytkownicy będący emerytami (42%) i rolnikami (40%). Podsumowując należy stwierdzić, że nawet jeśli osoby z grup, które w największym stopniu są zagrożone wykluczeniem cyfrowym, korzystają z sieci, to i tak ich umiejętności korzystania są bardzo niskie. Tym samym poziom zagrożenia wykluczeniem osób starszych, słabo wykształconych, ale też na przykład mieszkających w mniejszych miejscowościach, jest znacznie większy niż mogłoby się wydawać na podstawie samych różnic w korzystaniu z Internetu Wykorzystanie technologii mobilnych W 2010 roku z usług telefonii komórkowej korzystało 87,3% mieszkańców województwa dolnośląskiego, z czego 3% posiadało zaawansowany telefon typu smartfon. Należy przy tym podkreślić, że frakcja użytkowników wyposażonych w smartfony i inne miniaturowe urządzenia umożliwiające mobilny dostęp do Internetu będzie rosła. Również przewiduje się, że obserwowany obecnie trend wzrostu ruchu zarówno w sieciach stacjonarnych jak i mobilnych się utrzyma, przy czym dynamika wzrostu będzie znacznie większa w obszarze sieci klasy LTE. Będzie to związane z jednej strony z rosnąca frakcją użytkowników posiadających smartfony, tablety i inne przenośne urządzenia (odtwarzacze audio/video, czytniki e-książek), a z drugiej z malejącymi cenami usług. Należy się spodziewać, że zgodnie z prognozą ruchu na lata główny wkład do wzrostu ruchu wniosą smartfony, laptopy ultrabooki, netbooki i tablety. Według danych z rynku amerykańskiego, na którym usługi LTE są najbardziej zaawansowane, przeciętny użytkownik LTE generował w 2010 roku ruch danych na poziomie 7 GB. Zjawiska obecnie obserwowane na najbardziej rozwiniętych rynkach wystąpią w zbliżonej postaci na rynku w Polsce i województwie dolnośląskim. Będzie to z jednej strony wymagać odpowiedniego przystosowania infrastruktury przez operatorów, a z drugiej otwiera szansę na rozwój modeli działania i aplikacji wspierających rozwój społeczeństwa informacyjnego w województwie dolnośląskim (np. korzystanie z map i wizualizacji terenu, korzystanie i udostępnianie na bieżąco treści multimedialnych, mobilny dostęp do wyników badań medycznych dla lekarzy udzielających pomocy w terenie). W związku z tym należy oczekiwać, że rozwój zarówno szerokopasmowego mobilnego jak i stacjonarnego dostępu w woj. dolnośląskim, które pod względem nasycenia infrastrukturą Strona Z19 z Z55

100 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 telekomunikacyjną i teleinformatyczną należy do ścisłej krajowej czołówki, będzie miał istotny wpływ na jego wszechstronny rozwój i jakość życia mieszkańców. 2.3 Wykorzystanie ICT w przedsiębiorstwach Korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach Wskaźniki charakteryzujące intensywność, zakres i sposoby wykorzystania ICT w przedsiębiorstwach były analizowane w oparciu o dane udostępniane przez GUS. Raport GUS prezentuje dane wg stanu na 2009/2010 dotyczące następujących obszarów wykorzystania technik ICT: - wyposażenie w komputery i oprogramowanie wspierające działalność, - dostęp do Internetu i sposoby jego wykorzystywania do działalności własnej, kontaktu i współpracy z innymi firmami i klientami (w tym e-commerce), zarządzania procesami biznesowymi, kontaktu z administracją publiczną, - stosowanie środków bezpieczeństwa (polityka bezpieczeństwa, korzystanie z podpisu elektronicznego). Podstawowymi parametrami pozwalającymi na ocenę przygotowania podmiotów gospodarczych do korzystania z usług publicznych świadczonych w formie elektronicznej jest stopień komputeryzacji przedsiębiorstw, dostęp do Internetu oraz sposób wykorzystywania posiadanych zasobów ICT. W celu zilustrowania pozycji województwa dolnośląskiego na tle kraju na rysunkach poniżej przedstawione zostały wybrane dane dotyczące rodzaju połączeń z Internetem w różnych zestawieniach: dostęp do Internetu firm w poszczególnych województwach (Rys. Z.8) oraz wykorzystanie łączy szerokopasmowych z podziałem na województwa (Rys. Z.10). Strona Z20 z Z55

101 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Rysunek Z.8 Przedsiębiorstwa wykorzystujące komputery w poszczególnych województwach w 2009 i 2010 roku Strona Z21 z Z55

102 DOKUMENT STRATEGII. ZAŁĄCZNIK A. WYCIĄG Z DIAGNOZY 3.2 Rysunek Z.9 Przedsiębiorstwa posiadające dostęp do Internetu wg województw Rysunek Z.10 Szerokopasmowy dostęp do Internetu wg województw Wnioski, jakie można wysnuć z analizy wskaźników są następujące: Strona Z22 z Z55

Jednostka organizacyjna. Wersja 2.0

Jednostka organizacyjna. Wersja 2.0 Jednostka organizacyjna Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego na Dolnym Śląsku do roku 2020 Dokument strategii Wersja 2.0 Autorzy Janusz Klink

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej

Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej Samorząd bliżej obywatela i przedsiębiorcy. Zastosowanie nowych technologii w administracji samorządowej Marcin Kowalski, Wiceprezes zarządu Wałbrzych, dnia 24 września 2014 r. Agenda wystąpienia Cyfryzacja

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020

Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020 Małopolska Rada ds. Społeczeństwa Informacyjnego 19 marca 2015 Środki UE na ICT w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014-2020 Departament Zarządzania Programami Operacyjnymi Urząd

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020)

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) Samorządowa jednostka organizacyjna Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) ZAŁOŻENIA INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ. Autor: Agnieszka Wojciechowska

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ. Autor: Agnieszka Wojciechowska ZARZĄDZANIE ZMIANĄ GOSPODARCZĄ Autor: Agnieszka Wojciechowska Istota zarządzania zmianą gospodarczą Czemu i komu służy Strategia Zarządzania Zmianą Gospodarczą na poziomie lokalnym? Istota zarządzania

Bardziej szczegółowo

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Czy realizacja projektu to dostarczenie narzędzia biznesowego, czy czynnik stymulujący rozwój społeczeństwa informacyjnego? W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne,

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Konferencja konsultacyjna Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Warszawa, 9 grudnia 2013 r. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r.

Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski. Warszawa, 26 maja 2015 r. Polska Cyfrowa impulsem do e-rozwoju Marta Grabowska, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 26 maja 2015 r. Rozwój społeczny koncepcja Alvina Tofflera Trzecia fala Warszawa, 1997 Społeczeństwo agrarne * Społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów

Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Możliwości pozyskiwania pozabudżetowych środków finansowych na digitalizację zasobów Teresa E. Szymorowska Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu e-polska Biblioteki i archiwa

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA. dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji PROGRAM OPERACYJNY POLSKA CYFROWA dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji 1 CYFRYZACJA W EUROPEJSKIEJ POLITYCE SPÓJNOŚCI Polityka spójności w nowym okresie programowania finansowego 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020

Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Fundusze na e-commerce w perspektywie unijnej 2014-2020 Białystok 27.06.2014 Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego E-commerce E-commerce Europejski Fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Aglomeracja Wałbrzyska

Aglomeracja Wałbrzyska Aglomeracja Wałbrzyska Prezydent Wałbrzycha dr Roman Szełemej Nowa Ruda, wrzesień 2014 AGLOMERACJA WAŁBRZYSKA 400 000 mieszkańców 22 gminy - sygnatariusze porozumienia AW 10% powierzchni Dolnego Śląska

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r.

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Cyfrowa szkoła - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Wybrane cele edukacyjne w dokumentach strategicznych państwa. Poprawa dostępności i jakości edukacji na wszystkich etapach oraz podniesienie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych 1 Konsument jako podmiot strategii: Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Sprawne Państwo Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Mateusz Eichner. Instytut Współpracy i Partnerstwa Lokalnego

Mateusz Eichner. Instytut Współpracy i Partnerstwa Lokalnego Przykłady partnerstw w województwie śląskim, sukcesy i problemy związane z ich funkcjonowaniem w świetle badań przeprowadzonych wśród uczestników projektu Mateusz Eichner Instytut Współpracy i Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 III Konwent Informatyków Warmii i Mazur Ryn, 2829 listopada 2013 r. Cele programu Cel główny: Wzmocnienie cyfrowych fundamentów dla społecznogospodarczego rozwoju

Bardziej szczegółowo

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Bożena PIETRAS-GOC Koordynator projektu Kancelaria Zarządu Województwa Małopolskiego Kontekst projektu

Bardziej szczegółowo

Z jakich Funduszy Europejskich mogą korzystać samorządy w latach 2014-2020?

Z jakich Funduszy Europejskich mogą korzystać samorządy w latach 2014-2020? Z jakich Funduszy Europejskich mogą korzystać samorządy w latach 2014-2020? 2 PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ 3 PRIORYTET I: Wspieranie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020

Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Regionalna Strategia Innowacyjności Województwa Warmińsko-Mazurskiego do roku 2020 Gabriela Zenkner-Kłujszo Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko Mazurskiego RIS Warmia

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020. Stan konsultacji funduszy w regionach

Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020. Stan konsultacji funduszy w regionach Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020 Stan konsultacji funduszy w regionach Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach Szwajcarskiego Programu Współpracy

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach Małgorzata Nejfeld KDG CIEŚLAK & KORDASIEWICZ ZAKRES DZIAŁALNOŚCI Główny przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju

Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Regionalne i inteligentne specjalizacje jako podstawa kreowania polityki rozwoju Marek Orszewski Dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego UMWZ Europa 2020 Unia Europejska wyznaczyła wizję społecznej gospodarki

Bardziej szczegółowo

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Paweł ChorąŜ ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Podstawy prawne Projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego ogólne zasady dla Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Projekt systemowy działania na rzecz rozwoju szerokopasmowego dostępu do Internetu.

Projekt systemowy działania na rzecz rozwoju szerokopasmowego dostępu do Internetu. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Projekt systemowy działania na rzecz rozwoju szerokopasmowego dostępu do Internetu. Projekty szerokopasmowe w Polsce. JAK MAC WSPIERA PROJEKTY SZEROKOPASMOWE? Projekt

Bardziej szczegółowo

Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji

Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa - strategia dla e- administracji III Konwent Informatyków Warmii i Mazur Ryn 28.11.2013 Mariusz Przybyszewski Otwarta administracja na potrzeby obywateli i

Bardziej szczegółowo

Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej

Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej Kierunek cyfryzacji w Polsce praktyczne konsekwencje zmian dla obywateli oraz przestrzeni publicznej Prof. nadzw. dr hab. Andrzej Sobczak Dyrektor Ośrodka Studiów nad Cyfrowym Państwem Agenda wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2 Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Instytucja Pośrednicząca dla Priorytetu V PO KL Dobre Rządzenie

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r.

Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Śląskiego. Warszawa, 2 marca 2012r. Regionalne podejście do inteligentnych specjalizacji Regionalna Strategia Innowacji Województwa Śląskiego Warszawa, 2 marca 2012r. 1. Inteligentna specjalizacja kraj czy region? 2. Inteligenta specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r.

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r. Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020 Słubice, 23 listopada 2012 r. Plan prezentacji dotychczasowa wiedza nt. programowania funduszy 2014-2020 w Polsce, 12 postulatów organizacji

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020

Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 Poprawa jakości i dostępności usług publicznych w świetle przeprowadzonych badań i nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020 EuroCompass Sp. z o.o., ul. Vetterów 1, 20-277 Lublin KRS: 0000425862

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Diagnoza stan w punkcie wyjścia Brak elastyczności funkcjonowania i reagowania na zmiany w otoczeniu nowa struktura organizacyjna centrum minimalizacja

Bardziej szczegółowo

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec

Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu. dr inż. Arkadiusz Borowiec Scenariusze transformacji wiedzy w sieciach gospodarczych w kontekście innowacyjności regionu dr inż. Arkadiusz Borowiec 08.12.2011 r. WND POIG.01.01.01-30-014/09 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Samorządowa

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Senatu Politechniki Wrocławskiej Wrocław, 22.02.2007r.

Posiedzenie Senatu Politechniki Wrocławskiej Wrocław, 22.02.2007r. Foresight i studia regionalne na rzecz Dolnego Śląska. Rola szkół wyższych dr hab. inż. Jerzy Kaleta Posiedzenie Senatu Politechniki Wrocławskiej Wrocław, 22.02.2007r. Zasadność podjęcia działań (1) Wzrastająca

Bardziej szczegółowo

organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym

organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym Konferencja Tworzenie i wspieranie porozumień (sieci) organizacji pozarządowych o charakterze terytorialnym i branżowym Krzysztof Więckiewicz Dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego Ministerstwo Pracy

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo