Analiza dynamiki okr towego uk adu nap dowego z turbinowymi silnikami spalinowymi LM 2500 *)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza dynamiki okr towego uk adu nap dowego z turbinowymi silnikami spalinowymi LM 2500 *)"

Transkrypt

1 Analiza dynamiki okr towego uk adu nap dowego z turbinowymi silnikami spalinowymi LM 2500 *) ANDRZEJ GRZÑDZIELA CEZARY SPECHT Ocena stanu technicznego okr towego uk adu nap dowego stanowi podstaw do uzyskania niezb dnych dokumentów certyfikacyjnych zarówno dla nowo budowanych jednostek, jak i dla statków remontowanych. Próby techniczne silników realizowane sà podczas pracy na uwi zi (na tzw. palu) oraz w warunkach morskich. Celem prowadzonych badaƒ jest: weryfikacja podstawowych parametrów technicznych okr tu b dàcych przedmiotem zamówienia armatorskiego; ocena jakoêci wykonanych czynnoêci regulacyjnych i naprawczych w zakresie silników nap du g ównego, pracy p dnika oraz czystoêci (chropowatoêci bezwzgl dnej) kad uba okr towego; zdolnoêci uk adu nap dowego do krótkotrwa ej pracy przy przecià eniu. Przedstawione zadania realizowane sà w ustalonych stanach obcià eƒ. Próby stoczniowe na uwi zi sà praktycznie tylko pomiarami testowymi majàcymi na celu sprawdzenie i dopuszczenie jednostki do prób morskich. Badania w morzu sà wykonywane na otwartych akwenach lub na tzw. mili pomiarowej. Pomiary prowadzone w kursie i kontrkursie majà na celu okreêlenie maksymalnej trwa ej pr dkoêci przy jednoczesnym sprawdzeniu zakresu parametrów eksploatacyjnych elementów transmisji momentu obrotowego. Badania sà cz sto obarczone du ymi * ) Praca naukowa finansowana ze Êrodków na nauk w latach jako projekt badawczy. Dr hab. in. Cezary Specht jest zast pcà rektora komendanta Akademii Marynarki Wojennej ds. dydaktycznych, profesorem w Instytucie Nawigacji i Hydrografii Morskiej na Wydziale Nawigacji i Uzbrojenia Okr towego Akademii Marynarki Wojennej, dr in. Andrzej Grzàdziela jest kierownikiem Zak adu Nap dów Okr towych na Wydziale Mechaniczno-Elektrycznym Akademii Marynarki Wojennej. b dami wynikajàcymi z tolerancji przyrzàdów pomiarowych. Innym problemem jest brak jednoznacznie identyfikujàcych stan techniczny elementów uk adu nap dowego procedur do oceny pracy jednostki w stanach nieustalonych. Zakres badaƒ zdawczych obejmuje zagadnienia zmian parametrów technicznych silników w zakresie tzw. pola parametrów kontraktowych przy jednoczesnej kontroli rozwini cia przez silnik lub silniki kontraktowej mocy ciàg ej (rys. 1). Analiza parametrów eksploatacyjnych okr towego uk adu nap dowego Przedstawiona na rys. 1 charakterystyka pracy silnika turbinowego jest dokumentem, na którego podstawie dokonuje si oceny stanu technicznego jednostki w stanach ustalonych. Moment i moc zapotrzebowanà przez p dnik Êrubowy przedstawiono w postaci zale noêci [1, 2]: M = k M ρ n 2 WS D 5 (1) N s = 2 π M n WS = 2 π k M ρ n 3 WS D5 (2) gdzie: k M bezwymiarowy wspó czynnik momentu; ρ g stoêç wody (dla Ba tyku Po udniowego ρ = 1025 kg/m 3 ); D Êrednica Êruby; n WS pr dkoêç obrotowa Êruby. Zak adajàc, e Êruba ma sta à Êrednic D = idem oraz e pracuje w oêrodku o sta ej g stoêci, nale y zauwa yç, e moment p dnika zale y od kwadratu pr dkoêci obrotowej n WS oraz bezwymiarowego wspó czynnika momentu k M, który z kolei zale y od ROK WYD. LXVIII ZESZYT 4/

2 v p /n WS jest prawie niezmienny, co w analizie stanów ustalonych skutkuje twierdzeniem, e przy sta ej pr dkoêci p ywania mo na przyjàç uproszczenie: J = idem oraz k M = idem rys. 2 [3]. Nale y jednak zauwa- yç, e wi kszoêç kolizji morskich nast puje w trakcie manewrowania, a wi c poza stanami ustalonymi. Zatem modelowanie oraz badania morskie zachowania si uk adu kad ub silnik Êruba w stanach nieustalonych pozwalajà nie tylko na weryfikacj przyj tych uproszczeƒ, ale przede wszystkim skutkowaç mogà prognozowaniem zachowania si jednostki podczas awaryjnych manewrów, np. CA A NAPRZÓD CA A WSTECZ, a tak e umo liwiç obserwacj charakterystycznych parametrów diagnostycznych w procesie akceleracji i deceleracji. Procesy zwi kszania pr dkoêci p ywania okr tów odbywajà si zawsze przy w àczonym nap dzie Êruby i dlatego niezale nie od rozwiàzaƒ konstrukcyjnych analiza procesu mo e byç podobna. Po uwzgl dnieniu zale noêci (1) i (2) równania dynamiki ruchu okr tu przyjmà postaç: (4) Rys. 1. Przyk adowe pole pracy okr towego silnika turbinowego bezwymiarowego wspó czynnika posuwu okreêlonego jako: J = (3) D n ws gdzie: v p post powa pr dkoêç Êruby wzgl dem wody. Badania eksperymentalne dowiod y, e w stanach ustalonych dla podobnych wypornoêci kad uba oraz przy podobnych warunkach pogodowych iloraz v p gdzie: R opór okr tu, T e napór p dnika, M moment, m masa okr tu, m masa wody towarzyszàcej. Dla przyspieszania okr tu powinna wyst powaç nadwy ka rzeczywistej si y naporu nad wielkoêcià oporu statyki p ywania. Z kolei wielkoêç si y naporu (5) zale y od zapotrzebowanego momentu Êruby, który przedstawia zale noêç (1). T = k T ρ n 2 WS D 4 (5) Dla Êrub o skoku ustalonym wzrost pr dkoêci p ywania mo e byç realizowany tylko poprzez zwi kszanie pr dkoêci obrotowej silnika nap dowego i tym samym obrotów Êruby, co uzyskuje si przez zwi kszenie iloêci paliwa dostarczanego do silnika w jednostce czasu. Im wi kszy b dzie nadmiar rzeczywistej si y naporu Êruby T e wobec wielkoêci oporu statyki p ywania R, tym krótsze b dà czasy oraz drogi manewru (rys. 3, 4). Taka sytuacja wyst puje równie w trakcie akceleracji okr tów O.H. Perry w zakresie od pr dkoêci v = 7 kn wzwy. Rys. 2. Charakterystyka hydrodynamiczna Êruby swobodnej, gdzie: η p sprawnoêç p dnika, v p pr dkoêç post powa kad- uba okr tu, J wspó czynnik posuwu Rys. 3. Podstawowe zale noêci i parametry zwi kszania pr dkoêci okr tu 34 ROK WYD. LXVIII ZESZYT 4/2009

3 jak i badaƒ morskich konieczne jest posiadanie dok adnej informacji o chwilowej pozycji Êrodka ci koêci okr tu, którà mo e zapewniç system GPS lub jego wersje ró nicowe. Rys. 4. Zmiany pr dkoêci post powej okr tu eby móc okreêliç wielkoêci liczbowe analizowanych parametrów, przedstawiono je w postaci analitycznej. Pos u ono si pierwszym z równaƒ (4), uwzgl dniajàc, e: Równanie (6) po sca kowaniu w przedziale pr dkoêci, tzn. równanie procesu przyspieszania od v 1 do v 2, przyjmie postaç: Z równania (7) wynika, e w czasie przyspieszania statku akumulowana przez niego energia kinetyczna ruchu wzrasta kosztem nadmiaru si y naporu Êrub ΣT e wobec wielkoêci jego bie àcego oporu R. Czas manewru w funkcji naporu Êrub nap dowych mo na uzyskaç z pierwszego z równaƒ (4). Jest to czas przyspieszania od pr dkoêci v 1 do v 2. Po przekszta ceniu otrzymano: By uzyskaç wielkoêç drogi manewru, pomno ono pierwsze z równaƒ (8) przez pr dkoêç p ywania v. Uzyskano w ten sposób drog przebytà przez okr t w czasie przyspieszania od pr dkoêci v 1 do v 2. Po dalszych przekszta ceniach uzyskano: Analizujàc równania (8) i (9,) nale y zauwa yç, e w badaniach eksperymentalnych najwa niejszym czynnikiem, majàcym wp yw na jakoêç otrzymanych wyników, jest mo liwoêç dok adnego okreêlenia parametrów ruchu kad uba. ZnajomoÊç charakterystyk hydrodynamicznych Êruby oraz program obliczeƒ oporu ca kowitego pozwala na wyznaczenie charakterystyk nap dowych dla stanów nieustalonych. Tak wi c zarówno na potrzeby modelowania, (6) (7) (8) (9) Analiza przydatnoêci systemów DGPS i EGNOS dla dynamicznego pozycjonowania jednostki PowszechnoÊç wykorzystania systemu GPS w szeroko rozumianej nawigacji zapewnia uzyskiwanie dok adnoêci okreêlenia pozycji na poziomie 13 m (p = 0,95) w p aszczyênie horyzontalnej [4, 5]. Wi kszoêç wspó czesnych odbiorników GPS wykorzystywanych w nawigacji morskiej umo liwia korekt pozycji przez wykorzystanie pomiarów ró nicowych zapewniajàcych zwi kszenie dok adnoêci. Z tego wzgl du autorzy w ramach badaƒ wykonali analiz, polegajàcà na ocenie porównawczej dok adnoêci wyznaczenia wspó rz dnych pozycji dla dwóch rozwiàzaƒ ró nicowych systemu GPS, mo liwych do zastosowania w procesie pomiaru parametrów ruchu okr tu, niezb dnych do wyznaczania charakterystyk nap dowych, na obszarze Ba tyku Po udniowego, a sà nimi: ró nicowy system DGPS wykorzystujàcy stacj referencyjnà Rozewie (301 KHz), Europejski Geostacjonarny Satelitarny System Wspomagania Nawigacyjnego EGNOS wykorzystujàcy korekty ró nicowe transmitowane przez àcze satelitarne. Dla dwóch rozwiàzaƒ ró nicowych GPS: DGPS LF/MF oraz EGNOS i mo liwoêci ich zastosowania do oceny charakterystyk nap dowych przeprowadzono dwutygodniowà kampani pomiarowà obu systemów, która mia a nast pujàce cele: okreêlenie horyzontalnej dok adnoêci wyznaczenia pozycji przez system EGNOS w d ugotrwa ej sesji pomiarowej, na podstawie równoleg ych pomiarów DGPS LF/MF dokonanie analizy porównawczej pomi dzy systemem EGNOS oraz rozwiàzaniem DGPS wykorzystujàcym referencyjne stacje morskie w celu ustalenia optymalnego rozwiàzania pozycyjnego dla pomiarów charakterystyk nap dowych [6, 7]. Punkt referencyjny dla odbiorników EGNOS oraz DGPS wyznaczono na maszcie portu handlowego w Gdyni. Podstawowe za o enia pomiarowe obejmowa y: d ugoêç sesji pomiarowej 2 tygodnie (ok. 2,5 mln pomiarów), L1 pomiary kodowe, minimalna wysokoêç topocentryczna > 5, parametry sygna u: SS/SNR 40/19, PDOP< 10, HDOP< 6. Rejestracji dokonano z wykorzystaniem standardu NMEA-0183, depesza GGA co 1 s (rys. 5) z nast pujàcymi parametrami: przep ywnoêç binarna 4800 bodów, 8 bitów danych (bit 7 = 0, najbardziej znaczàcy bit = 0), bez kontroli parzystoêci, 1 bit stopu, logicznej 1 odpowiada napi cie od -15 V do 0,5 V, logicznemu zeru odpowiada napi cie od +4 V do 15 V. Dla realizacji tej transmisji u ywano 9-stykowego z àcza RS 232C. Przyk adowe wyniki pomiarów zobrazowano w formie graficznej na rys. 6 W tabeli zestawiono wartoêci statystyk b du okreêlenia pozycji dla obu analizowanych systemów. Nadmieniç w tym miejscu nale y, e dodatkowo prezentowanà miarà jest b àd pozycji z p = 0,95 obliczony z uzyskanego zbioru wyników. ROK WYD. LXVIII ZESZYT 4/

4 Analiza porównawcza dok adnoêci okreêlenia pozycji w p aszczyênie horyzontalnej systemów DGPS LF/MF oraz EGNOS DGPS EGNOS Nr pomiaru rms 2rms 95% wszystkich Nr pomiaru rms 2rms 95% wszystkich (p = 0,65), m (p =0,95), m pomiarów, m (p = 0,65), m (p = 0,95), m pomiarów, m ,8824 0,76 1, ,6205 9,2411 9, , ,71 1, ,1557 8,3114 7, , ,66 1, ,8219 3,6439 3, , ,72 1, ,5034 7,0069 5,9393 Σ 0,8587 0,717 1,6021 Σ 3,7120 7,4240 6,6970 Badania pilota owe przeprowadzono na okr tach podczas rutynowych badaƒ diagnostycznych silników nap du g ównego. Program badaƒ obejmowa : pomiar parametrów uk adu nap dowego; pomiar przyrostu pr dkoêci kad uba; pomiar chwilowych pozycji oraz przebytej drogi wg wskazaƒ odbiornika DGPS. Rys. 5. Format komunikatu NMEA typu GGA Przeprowadzenie pomiaru czasu ruszania okr tu z miejsca wykonano dwukrotnie, a do momentu osiàgni cia przez okr t pr dkoêci 25 w z ów. W zwiàzku z tym cz stotliwoêç pomiarów systemu DGPS wynosi a 1 sekund, wystàpiç móg b àd odczytu faktycznej pozycji okr tu. Przy obliczeniu przebytej drogi dokonano korekcji pozycji o przemieszczenie Rys. 6. Rozk ad pozycji wzgl dem wartoêci oczekiwanej systemu EGNOS (a) i DGPS (b) w czasie kampanii pomiarowej W trakcie badaƒ stwierdzono, e dla pomiaru wspó rz dnych pozycji niezb dnych dla wyznaczenia przebytej drogi, system DGPS wykorzystujàcy stacj referencyjnà w Rozewiu zapewnia utrzymanie dok adnoêci pomiaru przebytej drogi poni- ej 2 m (p = 0,95) przy dost pnoêci 99,9967% ( wyznaczenia, na mo liwych). Natomiast wykorzystanie systemu EGNOS dla przeprowadzonych badaƒ jest niewskazane, bowiem pomimo zadowalajàcej dok adnoêci okreêlenia pozycji dost pnoêç systemu wynios a 88,7266% ( wyznaczenia, na mo liwych). Przeprowadzone badania wykaza y, e system DGPS wykorzystujàcy lokalne stacje referencyjne mo e byç z powodzeniem stosowany do wyznaczania przebytej drogi podczas okreêlania charakterystyk nap dowych jednostek, gwarantujàc przy tym bardzo wysokà dost pnoêç serwisu. Rys. 7. Zmiany pr dkoêci obrotowej wa u turbiny nap dowej Rys. 8. Zmiana naporu i oporu okr tu w funkcji czasu 36 ROK WYD. LXVIII ZESZYT 4/2009

5 10,5 m. Na podstawie wyników pomiarów dokonano analizy zmian pr dkoêci post powej okr tu i sporzàdzono wykres zmian pr dkoêci obrotowej wa u turbiny nap dowej w zale noêci od czasu rys. 7 oraz wykres zmian wartoêci oporu i naporu w funkcji czasu rys. 8. Wnioski Zastosowanie analiz parametrów eksploatacyjnych w stanach nieustalonych ma wiele ograniczeƒ oraz narzuca rygorystyczne wymogi powtarzalnoêci badaƒ. U ytkowane wspó czeênie przez zespo y naukowe AMW systemy pomiarowe mogà podo aç tym wymaganiom. Uzyskane wyniki mogà stanowiç doskona à platform nowych, kompleksowych badaƒ diagnostycznych nie tylko okr towego uk adu nap dowego, ale tak e urzàdzeƒ sterowych, nawigacyjnych itp. Przedstawione wyniki analiz i badaƒ pilota owych stanowià podstaw do wdro enia pomiarów wszystkich parametrów eksploatacyjnych w stanach nieustalonych na potrzeby okr towego, wielosymptomowego systemu diagnostycznego. LITERATURA 1. Charchalis A.: Opory okr tów wojennych i p dniki okr towe. AMW, Gdynia Wojnowski W.: Okr towe si ownie spalinowe cz. I. AMW, Gdynia Kruppa C.: Practical aspects in the design of high speed small propellers. Int. Shipbuilding Progress, Vol. 23, Nov. 1976, nr Cydejko J., Oszczak S.: The Maritime Tests of EGNOS System Test Bed (ESTB) Performance in Poland. a 11th IAIN World Congress Proceedings, Berlin Gauthier L., Ventura-Traveset J., Toran F., Lasthievent Ch., Bedu J.: EGNOS Operations and Their Planned Evolution. ESA bulletin. No 124. November Gauthier L., Michel P., Ventura-Traveset J., Benedicto J., EGNOS: The First Step in Europe s Contribution to the Global Navigation Satellite System. ESA bulletin. No 105. February Global Positioning System Standard Positioning Service. Performance Standard. Assistant Secretary of Defense ROK WYD. LXVIII ZESZYT 4/

PROBLEM Ś RUB NIEPRACUJĄ CYCH W OKRĘ TOWYCH UKŁ ADACH NAPĘ DOWYCH WIELOŚ RUBOWYCH

PROBLEM Ś RUB NIEPRACUJĄ CYCH W OKRĘ TOWYCH UKŁ ADACH NAPĘ DOWYCH WIELOŚ RUBOWYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LI NR 4 (183) 2010 Adam Charchalis Akademia Morska w Gdyni PROBLEM Ś RUB NIEPRACUJĄ CYCH W OKRĘ TOWYCH UKŁ ADACH NAPĘ DOWYCH WIELOŚ RUBOWYCH STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ

3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ 1.Wprowadzenie 3. BADA IE WYDAJ OŚCI SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ Sprężarka jest podstawowym przykładem otwartego układu termodynamicznego. Jej zadaniem jest między innymi podwyższenie ciśnienia gazu w celu: uzyskanie

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 8 Ocena dokładności wskazań odbiornika MAGELLAN FX324 MAP COLOR Szczecin 2011 Temat: Ocena dokładności

Bardziej szczegółowo

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751 Zespół Placówek Kształcenia Zawodowego 33-300 Nowy Sącz ul. Zamenhoffa 1 tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 http://zpkz.nowysacz.pl e-mail biuro@ckp-ns.edu.pl NIP 7343246017 Regon 120493751 Wskazówki

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI

ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI dysleksja Miejsce na naklejk z kodem szko y ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z MATEMATYKI Zestaw 1 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 180 minut Instrukcja dla zdajàcego 1. Sprawdê, czy arkusz zawiera 12 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

Badanie bezszczotkowego silnika prądu stałego z magnesami trwałymi (BLDCM)

Badanie bezszczotkowego silnika prądu stałego z magnesami trwałymi (BLDCM) Badanie bezszczotkowego silnika prądu stałego z magnesami trwałymi (BLDCM) Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, zasadą działania oraz sterowaniem bezszczotkowego silnika prądu stałego z magnesami

Bardziej szczegółowo

14P2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM PODSTAWOWY

14P2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM PODSTAWOWY 14P2 POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNYZ FIZYKI I ASTRONOMII - II POZIOM PODSTAWOWY Ruch jednostajny po okręgu Pole grawitacyjne Rozwiązania zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania

Bardziej szczegółowo

APRZYK ADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy 150 minut. Instrukcja dla zdajàcego

APRZYK ADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY FIZYKA I ASTRONOMIA POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy 150 minut. Instrukcja dla zdajàcego APRZYK ADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY FIZYKA I ASTRONOMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut 1. Sprawdê, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 12 stron (zadania 1 9). Ewentualny brak

Bardziej szczegółowo

Dobór nastaw PID regulatorów LB-760A i LB-762

Dobór nastaw PID regulatorów LB-760A i LB-762 1 z 5 Dobór nastaw PID regulatorów LB-760A i LB-762 Strojenie regulatorów LB-760A i LB-762 Nastawy regulatora PID Regulatory PID (rolnicze np.: LB-760A - poczynając od wersji 7.1 programu ładowalnego,

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO

WYZNACZANIE PRZYSPIESZENIA ZIEMSKIEGO ZA POMOCĄ WAHADŁA REWERSYJNEGO I MATEMATYCZNEGO Nr ćwiczenia: 101 Prowadzący: Data 21.10.2009 Sprawozdanie z laboratorium Imię i nazwisko: Wydział: Joanna Skotarczyk Informatyki i Zarządzania Semestr: III Grupa: I5.1 Nr lab.: 1 Przygotowanie: Wykonanie:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale"

Ćwiczenie: Ruch harmoniczny i fale Ćwiczenie: "Ruch harmoniczny i fale" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

P 0max. P max. = P max = 0; 9 20 = 18 W. U 2 0max. U 0max = q P 0max = p 18 2 = 6 V. D = T = U 0 = D E ; = 6

P 0max. P max. = P max = 0; 9 20 = 18 W. U 2 0max. U 0max = q P 0max = p 18 2 = 6 V. D = T = U 0 = D E ; = 6 XL OLIMPIADA WIEDZY TECHNICZNEJ Zawody II stopnia Rozwi zania zada dla grupy elektryczno-elektronicznej Rozwi zanie zadania 1 Sprawno przekszta tnika jest r wna P 0ma a Maksymaln moc odbiornika mo na zatem

Bardziej szczegółowo

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE

ANALOGOWE UKŁADY SCALONE ANALOGOWE UKŁADY SCALONE Ćwiczenie to ma na celu zapoznanie z przedstawicielami najważniejszych typów analogowych układów scalonych. Będą to: wzmacniacz operacyjny µa 741, obecnie chyba najbardziej rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM MATEMATYKA LISTOPAD ROK 2009

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM MATEMATYKA LISTOPAD ROK 2009 Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM MATEMATYKA LISTOPAD ROK 2009 Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 170 minut 1. Sprawdê, czy arkusz zawiera 15 stron. 2. W zadaniach

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

Sterowanie maszyn i urządzeń

Sterowanie maszyn i urządzeń Sterowanie maszyn i urządzeń Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie objętościowe Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie zasad sterowania objętościowego oraz wyznaczenie chłonności jednostkowej

Bardziej szczegółowo

Modelowanie komputerowe uk adów hydraulicznych

Modelowanie komputerowe uk adów hydraulicznych Modelowanie komputerowe uk adów hydraulicznych ANDRZEJ BÑKOWSKI WAC AW GIERULSKI Powszechna obecnie metoda komputerowych badaƒ symulacyjnych wymaga budowy modelu adekwatnego do analizowanego uk adu Model

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady funkcjonowania silnika jednofazowego. W ramach ćwiczenia badane są zmiany wartości prądu rozruchowego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. dla zadania: Remont statku inspekcyjnego (motorówki) MI-95 Radunia dla przywrócenia klasy PRS

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. dla zadania: Remont statku inspekcyjnego (motorówki) MI-95 Radunia dla przywrócenia klasy PRS SIWZ Część III OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dla zadania: Remont statku inspekcyjnego (motorówki) MI-95 Radunia dla przywrócenia klasy PRS I. OPIS TECHNICZNY Statek inspekcyjny m/s Radunia serii MI 95 o nr

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych. Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych

Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych. Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych Transport Mechaniczny i Pneumatyczny Materiałów Rozdrobnionych Ćwiczenie 2 Podstawy obliczeń przenośników taśmowych Wydajność przenośnika Wydajnością przenośnika określa się objętość lub masę nosiwa przemieszczanego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP

INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A. WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP INSTRUKCJA OBSŁUGI WD2250A WATOMIERZ 0.3W-2250W firmy MCP 1. CHARAKTERYSTYKA TECHNICZNA Zakresy prądowe: 0,1A, 0,5A, 1A, 5A. Zakresy napięciowe: 3V, 15V, 30V, 240V, 450V. Pomiar mocy: nominalnie od 0.3

Bardziej szczegółowo

Załącznik Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na CZĘŚĆ II

Załącznik Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na CZĘŚĆ II Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na CZĘŚĆ II wyposażenie wraz z montażem i uruchomieniem stanowisk demonstracyjnych w Zespole Szkół Mechanicznych Załącznik Lp. Nazwa przedmiotu zamówienia ilość Istotne

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII Systemy transakcyjne cz.1 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji

Bardziej szczegółowo

elero VarioTec Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç!

elero VarioTec Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç! VarioTec elero Instrukcja obs ugi Instrukcj nale y zachowaç! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309023 Nr. 18 100.3401/0604 Spis treêci Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

Demontaż. Uwaga: Regulacja napięcia paska zębatego może być wykonywana tylko przy zimnym silniku.

Demontaż. Uwaga: Regulacja napięcia paska zębatego może być wykonywana tylko przy zimnym silniku. Demontaż Regulacja napięcia paska zębatego może być wykonywana tylko przy zimnym silniku. Zdemontować dźwiękochłonną osłonę silnika wyciągając ją do góry -strzałki-. Odłączyć elastyczny przewód cieczy

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego

Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego dr Artur J. Ko uch Identyfikacja podstawowych faz procesu bud etowania cego zaspokajaniu potrzeb spo eczno ci lokalnych za enia teoretycznego modelu referencyjnego UR w Krakowie Ka de zorganizowane dzia

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki

Akademia Górniczo-Hutnicza. im.stanisława Staszica w Krakowie. Katedra Mechaniki i Wibroakustyki Akademia Górniczo-Hutnicza im.stanisława Staszica w Krakowie Wydział InŜynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Mechaniki i Wibroakustyki 30-059 KRAKÓW, Al.Mickiewicza 30, tel. (012) 617 30 64, fax (012)

Bardziej szczegółowo

Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROS-ALUMINIUM.COM

Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROS-ALUMINIUM.COM Standardowe tolerancje wymiarowe WWW.ALBATROSALUMINIUM.COM Tolerancje standardowe gwarantowane przez Albatros Aluminium obowiązują dla wymiarów co do których nie dokonano innych uzgodnień podczas potwierdzania

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO

LABORATORIUM STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Zakład Cybernetyki i Elektroniki LABORATORIUM TECHNIKA MIKROPROCESOROWA STEROWANIE SILNIKA KROKOWEGO Opracował: mgr inŝ. Andrzej Biedka

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym

Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego cieczy za pomocą kalorymetru z grzejnikiem elektrycznym Nr. Ćwiczenia: 215 Politechnika Łódzka FTIMS Kierunek: Informatyka rok akademicki: 2008/2009 sem. 2. Termin: 20 IV 2009 Temat Ćwiczenia: Wyznaczenie sprawności grzejnika elektrycznego i ciepła właściwego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE MODERNIZACJE POMP GŁÓWNEGO OBIEGU PARA-WODA ELEKTROWNI

WYBRANE MODERNIZACJE POMP GŁÓWNEGO OBIEGU PARA-WODA ELEKTROWNI HYDRO-POMP WYBRANE MODERNIZACJE POMP GŁÓWNEGO OBIEGU PARA-WODA ELEKTROWNI ANDRZEJ BŁASZCZYK GRZEGORZ KOŹBA MARIUSZ NAWROCKI ADAM PAPIERSKI ARTUR STANISZEWSKI MARIUSZ SUSIK DARIUSZ WOŹNIAK Licheń 2013 Modernizacje

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI. z dnia 14 marca 2000 r.

Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI. z dnia 14 marca 2000 r. Dziennik Ustaw Nr 29 1757 Poz. 369 369 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie zasad organizacji i warunków przeprowadzania badaƒ psychologicznych i psychiatrycznych w

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy, Maszyny i Urządzenia Energetyczne, I rok mgr Pomiar małych ciśnień Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń Ochrony Środowiska AGH Kraków

Bardziej szczegółowo

KB-01. Sterownika silnika krokowego bipolarnego dwufazowego INSTRUKCJA OBSŁUGI. 9. Eksploatacja sterownika KB-01: 12 www.cncland.pl www.cncland.

KB-01. Sterownika silnika krokowego bipolarnego dwufazowego INSTRUKCJA OBSŁUGI. 9. Eksploatacja sterownika KB-01: 12 www.cncland.pl www.cncland. 9. Eksploatacja sterownika KB-01: Sterownik nie wymaga uruchomienia, ani strojenia, jedyną czynnością jaką musimy przeprowadzić jest dobór prądu wyjściowego sterownika do silnika za pomocą potencjometru

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Budowa stanowiska laboratoryjnego do wyznaczenia Apertury Numerycznej światłowodu, charakterystyki źródeł oraz detektorów światła.

Budowa stanowiska laboratoryjnego do wyznaczenia Apertury Numerycznej światłowodu, charakterystyki źródeł oraz detektorów światła. Zespół Szkół Mechaniczno Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki w Rybniku ul. Kościuszki 23; 44-200 Rybnik Budowa stanowiska laboratoryjnego do wyznaczenia Apertury Numerycznej światłowodu, charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Elementy cyfrowe i układy logiczne

Elementy cyfrowe i układy logiczne Elementy cyfrowe i układy logiczne Wykład Legenda Zezwolenie Dekoder, koder Demultiplekser, multiplekser 2 Operacja zezwolenia Przykład: zamodelować podsystem elektroniczny samochodu do sterowania urządzeniami:

Bardziej szczegółowo

Moduł. Rama 2D suplement do wersji Konstruktora 4.6

Moduł. Rama 2D suplement do wersji Konstruktora 4.6 Moduł Rama 2D suplement do wersji Konstruktora 4.6 110-1 Spis treści 110. RAMA 2D - SUPLEMENT...3 110.1 OPIS ZMIAN...3 110.1.1 Nowy tryb wymiarowania...3 110.1.2 Moduł dynamicznego przeglądania wyników...5

Bardziej szczegółowo

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH OBWODY SYGNAŁY 7. EZONANS W OBWODAH EEKTYZNYH 7.. ZJAWSKO EZONANS Obwody elektryczne, w których występuje zjawisko rezonansu nazywane są obwodami rezonansowymi lub drgającymi. ozpatrując bezźródłowy obwód

Bardziej szczegółowo

TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI

TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI TESTER LX 9024 (SYSTEM ALARMOWY IMPULSOWY) INSTRUKCJA OBSŁUGI levr Ver. 12.12 1. WSTĘP Miernik LX 9024 jest przeznaczony do pomiarów sieci ciepłowniczych preizolowanych zawierających impulsowy układ alarmowy.

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA 4 INSTYTUT MEDICUS FUNKCJA KWADRATOWA. Kurs przygotowawczy na studia medyczne. Rok szkolny 2010/2011. tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu.

MATEMATYKA 4 INSTYTUT MEDICUS FUNKCJA KWADRATOWA. Kurs przygotowawczy na studia medyczne. Rok szkolny 2010/2011. tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu. INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne Rok szkolny 00/0 tel. 050 38 39 55 www.medicus.edu.pl MATEMATYKA 4 FUNKCJA KWADRATOWA Funkcją kwadratową lub trójmianem kwadratowym nazywamy funkcję

Bardziej szczegółowo

2. Promocja trwa w okresie od dnia 18 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2011 r. na zasadach okreêlonych poni ej.

2. Promocja trwa w okresie od dnia 18 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2011 r. na zasadach okreêlonych poni ej. regulamin Promocji DSL Sprinter. Promocja DSL Sprinter zwana dalej Promocjà, polega na: ) obni eniu op at instalacyjnych z tytu u Êwiadczenia us ugi Dost pu do Internetu DSL, zwanej dalej Us ugà Êwiadczonej

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie procesu spawania z wykorzystaniem MES

Wspomaganie procesu spawania z wykorzystaniem MES Wspomaganie procesu spawania z wykorzystaniem MES GRZEGORZ KOKOT ANTONI JOHN JACEK GÓRKA Celem symulacji procesu spawania jest obserwowanie pola temperatury wytwarzanego w czasie spawania oraz napr eƒ

Bardziej szczegółowo

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO

Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Gruntowy wymiennik ciepła PROVENT- GEO Bezprzeponowy Płytowy Gruntowy Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO to unikatowe, oryginalne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie zawartego gruncie chłodu latem oraz ciepła

Bardziej szczegółowo

Sterownik Silnika Krokowego GS 600

Sterownik Silnika Krokowego GS 600 Sterownik Silnika Krokowego GS 600 Spis Treści 1. Informacje podstawowe... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 5 2.1. Podłączenie zasilania... 5 2.2. Podłączenie silnika... 6 2.3. Złącza sterujące... 8 2.4.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDA DZENNE e LAORATORUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNKOWYH LPP 2 Ćwiczenie nr 10 1. el ćwiczenia Przełączanie tranzystora bipolarnego elem

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+

Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Strategia rozwoju sieci dróg rowerowych w Łodzi w latach 2015-2020+ Projekt: wersja β do konsultacji społecznych Opracowanie: Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi Ul. Piotrkowska 175 90-447 Łódź Spis treści

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi platformy zakupowej e-osaa (klient podstawowy)

Instrukcja obsługi platformy zakupowej e-osaa (klient podstawowy) Instrukcja obsługi platformy zakupowej e-osaa (klient podstawowy) 1. Wejście na stronę http://www.officemedia.com.pl strona główną Office Media 2. Logowanie do zakupowej części serwisu. Login i hasło należy

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE W SPRAWIE ZAMÓWIENIA NA DOSTAWĘ DWÓCH SPEKTROFOTOMETRÓW

ZAPYTANIE OFERTOWE W SPRAWIE ZAMÓWIENIA NA DOSTAWĘ DWÓCH SPEKTROFOTOMETRÓW ZAPYTANIE OFERTOWE W SPRAWIE ZAMÓWIENIA NA DOSTAWĘ DWÓCH SPEKTROFOTOMETRÓW Zaścianki, 04-01-2012 1. Zamawiający: Cezar S.A. ul. Szosa Baranowicza 78 15-521 Zaścianki 2. Tryb udzielania zamówienia: Postępowanie

Bardziej szczegółowo

1.2. Zakres stosowania z podaniem ograniczeń Badaniu nośności można poddać każdy pal, który spełnia wymogi normy PN-83/B- 02482.

1.2. Zakres stosowania z podaniem ograniczeń Badaniu nośności można poddać każdy pal, który spełnia wymogi normy PN-83/B- 02482. Akredytacja PCA nr AB 425 na wykonywanie badań nośności pali. Krótki opis PROCEDURY BADAWCZEJ Postanowienia ogólne 1.1. Określenie badanej cechy Nośność pala - jest to zdolność pala do przenoszenia obciążeń.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy regulacji wydajności spręŝarek chłodniczych: tłokowych, śrubowych i spiralnych. Część 1. Autor: Marek Kwiatkowski

Nowoczesne systemy regulacji wydajności spręŝarek chłodniczych: tłokowych, śrubowych i spiralnych. Część 1. Autor: Marek Kwiatkowski Nowoczesne systemy regulacji wydajności spręŝarek chłodniczych: tłokowych, śrubowych i spiralnych. Część 1 Autor: Marek Kwiatkowski Spis treści: 1. Przyczyny stosowania regulacji wydajności spręŝarki 2.

Bardziej szczegółowo

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski.

Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Mapa umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń: odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych Mapa i jej przeznaczenie Wybierając się

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 201

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 201 Zawód: technik elektronik Symbol cyrowy zawodu: 311[07] Numer zadania: Arkusz zawiera inormacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu 311[07]-0-1 2 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY

Bardziej szczegółowo

OÊ liniowa ze Êrubà kulowà. OÊ liniowa z paskiem z batym

OÊ liniowa ze Êrubà kulowà. OÊ liniowa z paskiem z batym OÊ liniowa ze Êrubà kulowà GL15B & GL20B Sztywna i zwarta budowa Po àczenie prowadnicy liniowej GSR z bardzo sztywnym profilem aluminiowym i nap dem kulowo-tocznym da o osi liniowej typu GL15 i GL20 sztywnà

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie i stabilizacja po o enia platformy podwieszanej z uwzgl dnieniem drgaƒ poziomych wywo anych przemieszczaniem si osób

Pozycjonowanie i stabilizacja po o enia platformy podwieszanej z uwzgl dnieniem drgaƒ poziomych wywo anych przemieszczaniem si osób Pozycjonowanie i stabilizacja po o enia platformy podwieszanej z uwzgl dnieniem drgaƒ poziomych wywo anych przemieszczaniem si osób STEFAN CHWASTEK Artyku jest rozwini ciem pracy, która ju zosta a opublikowana

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

CYFROWY WYŚWIETLACZ POŁOŻENIA TNP 10

CYFROWY WYŚWIETLACZ POŁOŻENIA TNP 10 TOCK - AUTOMATYKA s.c. AUTORYZOWANY DEALER FIRMY ISKRA - TELA 15-384 BIAŁYSTOK UL. KS ABPA E. KISIELA 28 TEL/FAX (0 85) 661 61 21, 66 11 011 CYFROWY WYŚWIETLACZ POŁOŻENIA TNP 10 INSTRUKCJA OBSŁUGI Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Studium projektowe ma ego jachtu aglowego

Studium projektowe ma ego jachtu aglowego Studium projektowe ma ego jachtu aglowego SZYMON DÑBROWSKI DAMIAN MARKUSZEWSKI KRZYSZTOF PARYS MARIUSZ WÑDO OWSKI Za o ono, e celem projektu jest jacht rekreacyjny, bezkabinowy, mieczowy z mo liwoêcià

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ. z dnia 4 kwietnia 2001 r.

Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ. z dnia 4 kwietnia 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 34 2523 Poz. 408 408 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu post powania w sprawie rejestracji uk adów zbiorowych pracy, prowadzenia

Bardziej szczegółowo

11.1. Zale no ć pr dko ci propagacji fali ultrad wi kowej od czasu starzenia

11.1. Zale no ć pr dko ci propagacji fali ultrad wi kowej od czasu starzenia 11. Wyniki bada i ich analiza Na podstawie nieniszcz cych bada ultrad wi kowych kompozytu degradowanego cieplnie i zm czeniowo wyznaczono nast puj ce zale no ci: pr dko ci propagacji fali ultrad wi kowej

Bardziej szczegółowo

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, 12-19 lipca 2009 r. ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA ZADANIE TEORETYCZNE 2 CHŁODZENIE LASEROWE I MELASA OPTYCZNA Celem tego zadania jest podanie prostej teorii, która tłumaczy tak zwane chłodzenie laserowe i zjawisko melasy optycznej. Chodzi tu o chłodzenia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM DIAGNOSTYKI UKŁADÓW PODWOZIA SAMOCHODU Instrukcje do ćwiczeń

LABORATORIUM DIAGNOSTYKI UKŁADÓW PODWOZIA SAMOCHODU Instrukcje do ćwiczeń LABORATORIUM DIAGNOSTYKI UKŁADÓW PODWOZIA SAMOCHODU Instrukcje do ćwiczeń Ćwiczenie nr 7 Temat ćwiczenia nr 7: Diagnostyczna ocena układu napędowego metodą prób drogowych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Zbiorniki podziemne dwup aszczowe Zbiorniki podziemne na LPG

Zbiorniki podziemne dwup aszczowe Zbiorniki podziemne na LPG Zbiorniki podziemne dwup aszczowe Zbiorniki podziemne na LPG Osprz t do zbiorników URZÑD DOZORU T E C H NI C Z N E G O Zbiorniki dwup aszczowe podziemne Przeznaczone do magazynowania materia ów ciek ych

Bardziej szczegółowo

SERI A 93 S E RI A 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB

SERI A 93 S E RI A 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB SERIA E93 CONIC FRINCTION CONIC 2 SERIA 93 SERIA 93 O FLUSH GRID WITHOUT EDGE TAB Podziałka Powierzchnia 30 mm Flush Grid Prześwit 47% Grubość Minimalny promień skrętu taśmy Układ napędowy Szerokość taśmy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy 734 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy Na podstawie art. 25 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeƒstwie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 140 9442 Poz. 1342 POPRAWKI. przyj te w Londynie dnia 16 paêdziernika 1985 r.

Dziennik Ustaw Nr 140 9442 Poz. 1342 POPRAWKI. przyj te w Londynie dnia 16 paêdziernika 1985 r. Dziennik Ustaw Nr 140 9442 Poz. 1342 1342 POPRAWKI przyj te w Londynie dnia 16 paêdziernika 1985 r. do Konwencji o utworzeniu Mi dzynarodowej Organizacji Morskiej àcznoêci Satelitarnej (INMARSAT) oraz

Bardziej szczegółowo

Prowadnica liniowa HR typ o ekstremalnie niskiej budowie

Prowadnica liniowa HR typ o ekstremalnie niskiej budowie Prowadnica liniowa HR typ o ekstremalnie niskiej budowie Szyna Uszczelnienie koƒcowe Klatka Kulki Wózek Pokrywa koƒcowa Przekrój poprzeczny Rys. 1. Przekrój prowadnicy typu HR Budowa i w asnoêci W wózku

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 3/2012 do CZĘŚCI II KADŁUB 2011 GDAŃSK Zmiany Nr 3/2012 do Części II Kadłub 2011, Przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich, zostały zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego

Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Czy warto byd w sieci? Plusy i minusy nakładania się form ochrony przyrody wsparte przykładami Słowioskiego Parku Narodowego Aby uzyskad odpowiedź na tak postawione pytanie należy rozważyd kilka aspektów:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

I B. EFEKT FOTOWOLTAICZNY. BATERIA SŁONECZNA

I B. EFEKT FOTOWOLTAICZNY. BATERIA SŁONECZNA 1 OPTOELEKTRONKA B. EFEKT FOTOWOLTACZNY. BATERA SŁONECZNA Cel ćwiczenia: 1.Zbadanie zależności otoprądu zwarcia i otonapięcia zwarcia od natężenia oświetlenia. 2. Wyznaczenie sprawności energetycznej baterii

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Drogowiec

Studenckie Koło Naukowe Drogowiec Pomiary natężenia ruchu drogowego na ulicy Warszawskiej w Białymstoku Członkowie Studenckiego Koła Naukowego Drogowiec przeprowadzili pomiary natężenia ruchu drogowego na ulicy Warszawskiej w Białymstoku,

Bardziej szczegółowo

Roboty przemysłowe. Budowa i zastosowanie, wyd, 2 Honczarenko Jerzy WNT 2010

Roboty przemysłowe. Budowa i zastosowanie, wyd, 2 Honczarenko Jerzy WNT 2010 Roboty przemysłowe. Budowa i zastosowanie, wyd, 2 Honczarenko Jerzy WNT 2010 Wstęp 1. Rozwój robotyki 1.1. Rys historyczny rozwoju robotyki 1.2. Dane statystyczne ilustrujące rozwój robotyki przemysłowej

Bardziej szczegółowo

PERSON Kraków 2002.11.27

PERSON Kraków 2002.11.27 PERSON Kraków 2002.11.27 SPIS TREŚCI 1 INSTALACJA...2 2 PRACA Z PROGRAMEM...3 3. ZAKOŃCZENIE PRACY...4 1 1 Instalacja Aplikacja Person pracuje w połączeniu z czytnikiem personalizacyjnym Mifare firmy ASEC

Bardziej szczegółowo

Komuniukacja Komputer-Komputer

Komuniukacja Komputer-Komputer Komuniukacja Komputer-Komputer Komunikacja komputer-komputer prowadzi do powstania sieci komputerowych LAN sieci lokalne (do 1 km) WAN sieci rozleg e (powy ej 1 km) Internet Sie Intranet ograniczony Internet

Bardziej szczegółowo

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów),

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów), Przedstawieciel PTPZ 1 z 6 Wsparcie polityki samorz dów lokalnych w tworzeniu efektywnego programu zdrowotnego Nawyki zdrowotne Dla utrzymania zdrowia jednostki najwi kszy wp yw ma styl ycia. Nawet przy

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 827 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 14 maja 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreêlenia wzoru bankowego dokumentu p atniczego sk adek, do których

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Warszawa 2012 (nowelizacja 2014) 1 zmiana nazwy zgodnie z terminologią zawartą w ustawie Prawo pocztowe Jednostka zlecająca: Urząd Komunikacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 54 4805 Poz. 443 443 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 31 marca 2009 r. w sprawie certyfikatów potwierdzajàcych spe nienie przez pojazd odpowiednich wymogów bezpieczeƒstwa

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu w Przewodniczący Jan Robert Halina Podsekretarz Sprawozdanie z realizacji zadań Komitetu Audytu dla dzialów administracja publiczna, informatyzacja, łączność, wyznania religijne oraz mniejszości narodowej

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 2/2010 do CZĘŚCI VIII INSTALACJE ELEKTRYCZNE I SYSTEMY STEROWANIA 2007 GDAŃSK Zmiany Nr 2/2010 do Części VIII Instalacje elektryczne i systemy

Bardziej szczegółowo

Poznaj swój retrace Lite

Poznaj swój retrace Lite Jak używać Poznaj swój retrace Lite 1. Długość i szerokość geograficzna 2. Poziom naładowania baterii 3. Ikona cyfrowego kompasu 4. Ikony punktów nawigacyjnych - Osobiste, Ulubione, Atrakcje, Cel i Parking

Bardziej szczegółowo

Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD

Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD Załącznik 7 do procedury wyboru Wzór karty oceny wg lokalnych kryteriów LGD.. Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD CZĘŚĆ I. Informacje o projekcie Nr ewidencyjny wniosku:..... Nr

Bardziej szczegółowo