Program seminarium naukowego Szanse młodych na własne mieszkanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Program seminarium naukowego Szanse młodych na własne mieszkanie"

Transkrypt

1

2 Program seminarium naukowego Szanse młodych na własne mieszkanie Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, r. Otwarcie seminarium - słowo wstępne 10:00 prof. Henryk Gawron, kierownik Katedry Inwestycji i Nieruchomości UEP Panel I Aktualna sytuacja na rynku nieruchomości i preferencje mieszkaniowe młodych ludzi 10:20 Preferencje czym są, co na nie wpływa wprowadzenie teoretyczne (dr Ł. Strączkowski, Katedra Inwestycji i Nieruchomości UEP) 10:30 Badanie preferencji studentów wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród studentów UEP (A. Misiorna, SKN Propertus) 10:50 Miasteczko akademickie (W. Ryżyoski -projektant nowego Centrum Akademickiego) 11:20 Nowe tendencje na rynku budowlanym (T. Hofman, PBG Dom) 11:50 Przerwa kawowa Panel II Proces zakupu mieszkania od A do Z 12:20 Jak sfinansowad zakup mieszkania? (T. Muzyka, Credit House) 12:45 Alternatywne możliwości zakupu mieszkania po atrakcyjnej cenie (B. Okioczyc i D. Kudrycki, SKN Propertus) 13:05 Wynajem mieszkania na rynku, w TBS, czy kupno, analiza porównawcza - co jest bardziej opłacalne dla młodego człowieka? (N. Erent, A. Klimaniec, S. Ziółkowska, J. Żyła, SKN Nieruchomości z Katowic) 13:35 Dlaczego nie warto kupowad własnego mieszkania zaraz po studiach? (SKN Inwestycji i Nieruchomości z Warszawy) 14:00 Zakooczenie konferencji organizatorzy zastrzegają sobie możliwośd wprowadzenia zmian w powyższym harmonogramie

3 Studenckie Koło Naukowe Ekonomiki Inwestycji i Nieruchomości PROPERTUS powstało w 1985 roku, wraz z powołaniem do życia Katedry Inwestycji i Nieruchomości. Jesteśmy grupą kreatywnych i pełnych zapału studentów specjalności Zarządzanie Inwestycjami i Nieruchomościami. Praca w kole naukowym umożliwia nam nie tylko zgłębianie wiedzy teoretycznej z zakresu inwestycji i nieruchomości, ale również zdobywanie umiejętności praktycznych. Poprzez wspólne aktywne działanie uczymy się pracy w zespole i zdobywamy nowe doświadczenia. Od początku istnienia członkowie SKN zrealizowali wiele projektów i uczestniczyli w licznych konferencjach i seminariach naukowych na terenie całego kraju. Seminarium naukowe Szanse młodych na własne mieszkanie skierowane jest do wszystkich młodych osób planujących kupno mieszkania i ma na celu przybliżyd im aktualną sytuację na rynku nieruchomości mieszkaniowych, pomóc wybrad odpowiedni kredyt, zorientowad się, na jakie formy wsparcia mogą liczyd ze strony Paostwa oraz dostarczyd porcji wiedzy niezbędnej w realizacji ich marzeo o własnym mieszkaniu. Sekretem biznesu jest wiedzied to, czego nie wiedzą inni. Arystoteles Onassis

4 dr Łukasz Strączkowski Katedra Inwestycji i Nieruchomości Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Preferencje nabywców mieszkao dlaczego chcemy je poznad? Wprowadzenie Preferencje związane są bezpośrednio z postępowaniem konsumenta. Są swego rodzaju odzwierciedleniem potrzeb, gustów, upodobao ludzkich, a szczególnego znaczenia nabierają w procesie podejmowania decyzji i wyborów produktów czy też usług. Na rynku mieszkaniowym, gdzie oferowane dobro jest wysoce kapitałochłonne, znajomośd tego co jest preferowane przez kupujących, jest po pierwsze kluczową kwestią w decyzjach projektowych deweloperów, a po drugie pozwala na zmniejszenie ryzyka sprzedażowego i poprzez to może byd warunkiem uzyskania dobrego wyniku sprzedaży. Oznacza to, że warto znad preferencje klientów. Pojawia się jednak szereg dodatkowych kwestii, bowiem preferencje generalnie są zróżnicowane gospodarstwa domowe poszukują odmiennych rozwiązao swoich problemów, różnią się potrzebami, upodobaniami, gustami. Pytanie dlaczego? Potrzeba posiadania mieszkania Zacząd jednak należy od początku dlaczego ludzie potrzebują mieszkania? Można powiedzied, że muszą gdzieś mieszkad, ale mieszkanie czy zamieszkiwanie dotyka wielu naszych potrzeb, wielu płaszczyzn, które wskazują, że odpowiedź na to pytanie jest dużo bardziej złożona aniżeli się wydaje. Potrzeby zobrazowane mogą byd bowiem poprzez tzw. piramidę potrzeb Maslowa, w której wyróżnia się: potrzeby fizjologiczne, potrzeby bezpieczeostwa, potrzeby społeczne, potrzeby uznania, potrzeby samorealizacji.

5 Rys. 1. Piramida potrzeb Maslowa Źródło: J. A. F. Stoner, C. Wankel, Kierowanie, Paostwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1992, s Nie ulega wątpliwości, że mieszkanie zaspokaja nasze najbardziej podstawowe potrzeby fizjologiczne, bezpieczeostwa, społeczne. W objęciach rodzin, bliskich nam osób, czujemy się spokojni, pewniejsi, nieskrępowani. W przestrzeni mieszkania nawiązujemy pierwsze relacje społeczne (rodzinne), tu dokonują się pierwsze etapy naszego rozwoju nie tylko jako dziecka, ale i jako rodzica, dziadka. Poza tego rodzaju potrzebami poszukujemy również uznania i samorealizacji. Jak inaczej nazwad kupno mieszkania w prestiżowej dzielnicy czy sprostanie tradycyjnym wymogom związanym z zapewnieniem domu swojej rodzinie? Wielośd potrzeb, które mogą byd zaspokajane przez mieszkanie, sytuuje ten produkt na bardzo wysokim miejscu w hierarchii ważności, o ile nie najważniejszym. Stąd potrzeba posiadania mieszkania jest tak ważna i tak silna, szczególnie dla młodych ludzi stojących u progu dorosłego życia, u progu budowy swoich rodzin i karier zawodowych. Co wpływa na nasze preferencje? Nasze upodobania mieszkaniowe zależne są od wielu czynników. Można pokusid się o stwierdzenie, że wpływ na nie mają tzw. makroczynniki i mikroczynniki. Do makroczynników zaliczyd można wszystko co otacza nabywców mieszkao, co związane jest z występowaniem tzw. makrotrendów. Z pewnością takie tendencje jak: wygoda życia, domatorstwo, autoekspresja,

6 życie w drodze czy emigracja zarobkowa młodych Polaków mają wpływ na preferencje co do odpowiedniego lokum, odpowiedniego designu. Zagraniczne wyjazdy, mody przenoszące się z poszczególnych krajów, pomysłowośd i poszukiwanie rozwiązao optymalizujących przestrzenie życiowe (przykład IKEA) są doskonałym przykładem na istnienie tego rodzaju trendów również i na rynku mieszkaniowym. Z pewnością wpływają więc one na nasze wyobrażenia o mieszkaniu, tym samym na nasze wybory. Rys. 2. Czynniki wpływające na wybór mieszkania Źródło: opracowanie własne Z drugiej jednak strony nasze upodobania i potrzeby związane są z mikroczynnikami, uzależnionymi już bezpośrednio od poszczególnych osób (nabywców) czy gospodarstw domowych, a ściśle z ich cechami, fazą rozwoju. Tu pod uwagę można wziąd: czynniki demograficzne: m.in. płed, wiek, wykształcenie, liczbę osób w gospodarstwie domowym, czynniki ekonomiczne: dochody i ceny, czynniki psychologiczne: motywy, osobowośd, opinie nasze i innych osób, kultura w której żyjemy. Przedstawiając to obrazowo można stwierdzid, że innego rodzaju preferencje charakterystyczne będą dla młodych gospodarstw domowych, które dopiero stoją u progu podjęcia decyzji o potomstwie, a innego u gospodarstw domowych posiadających już np. nastoletnie dzieci; w stronę innych mieszkao prowadzą ludzi motywy bezpośrednio związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, innego rodzaju lokali mogą poszukiwad osoby kierowane motywem inwestycyjnym. Wielośd potrzeb, gustów, upodobao powoduje, że badanie preferencji jest dośd skomplikowanym przedsięwzięciem, a jednocześnie wskazuje jak pojemną materią i wyzwaniem jest poznanie preferencji nabywców mieszkao.

7 Zastosowania badao preferencji Znajomośd preferencji nabywców mieszkao jest stanem pożądanym. Wiedza w tym zakresie pozwala nie tylko na wykreślanie różnych rysunków, tabel, obliczanie pewnych zależności czy wysnuwanie wniosków teraźniejszych i na przyszłośd. Można powiedzied, że powyższe kwestie związane są ze sferą naukową. Spróbujmy jednak odpowiedzied sobie na pytanie co badania wnoszą do praktyki gospodarczej i dla jakich podmiotów mogą byd użyteczne? Wyobraźmy sobie inwestora stojącego przed problemem decyzyjnym budowad czy nie budowad mieszkania? Jeśli budowad, to jakie mieszkania? Kto je kupi? W jakich cenach je kupi? Katedra Inwestycji i Nieruchomości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu od lat prowadzi badania rynku mieszkaniowego, w tym i preferencji nabywców mieszkao. Prowadzone prace pozwalają na wysnuwanie szeregu bardzo praktycznych wniosków, które z pewnością dla niejednego inwestora mogą okazad się pomocne, przy czym pamiętad należy, że inwestorem może byd zarówno duża firma deweloperska, jak i pojedyncze gospodarstwo domowe, które kupuje mieszkanie. Kupując bowiem własne lokum trzeba mied na uwadze, że nastąpi kiedyś taki czas, że będziemy chcieli je sprzedad, na pewno nie ze stratą, a w tym może pomóc znajomośd preferencji nabywców mieszkao.

8 Anna Misiorna SKN Propertus Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Preferencje mieszkaniowe studentów Analizując szanse młodych ludzi na własne mieszkanie, ich zdolnośd kredytową i oferty na rynku nieruchomości warto zastanowid się w jaka jest aktualna sytuacja mieszkaniowa studentów oraz jakie są ich plany mieszkaniowe na przyszłośd dotyczące miejsca i warunków zamieszkania. W tym celu przeprowadzono badanie wśród studentów Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu studiujących na wydziale zarządzania pytając ich o to gdzie i z kim obecnie mieszkają, jak zamierzają rozwiązad swoją sytuację mieszkaniową po studiach oraz jakie czynniki wpływają na podejmowane decyzję. Aktualna sytuacja mieszkaniowa studentów. Pierwszy blok badania dotyczył aktualnej sytuacji mieszkaniowej studentów. Jak wynika z udzielonych przez nich odpowiedzi około 1/3 studentów wynajmuje mieszkanie wraz ze znajomymi. Jest to spowodowane zapewne swobodą mieszkania i brakiem kontroli ze strony właścicieli jak czasami jest w przypadku stacji. Kolejną grupą są studenci, którzy mieszkają w mieszkaniach, które są ich własnością. Alternatywą dla tych form zamieszkania jest najczęściej pokój w akademiku, u znajomych bądź też samodzielny wynajem mieszkania, jednak te osoby to mniej więcej po 10% ogółu badanych studentów. Najmniej popularne jest mieszkanie na stancji bądź przy rodzinie. Reszta studentów to osoby pochodzące z Poznania i nadal mieszkające z rodzicami. Szczegółowe dane pokazuje wykres poniżej.

9 Wykres 1. Gdzie obecnie mieszkasz? Źródło: na podstawie badania własnego.

10 Jeśli chodzi o liczbę osób, z którymi mieszkają studenci najczęściej jest to od dwóch do czterech osób. Jest o związane przede wszystkim z wynajmowaniem mieszania wraz ze znajomymi. Również im większa liczba osób tym koszty opłat za media się zmniejszają. Rzadziej mieszkają w pięd osób bądź samodzielnie. Mieszkanie z większa liczbą znajomych nie jest preferowane. Wykres 2. Liczba osób w mieszkaniu razem z Tobą wynosi? Źródło: na podstawie badania własnego.

11 Pytanie trzecie dotyczyło metrażu zamieszkiwanego mieszkania. Można zauważyd tendencje, iż z kolejnym rokiem studiów wielkośd mieszkania się zwiększa. Na pierwszym i drugim roku studiów są to przede wszystkim mieszkania od 36 do 50 m2, znaczna cześd osób mieszka także na metrażu powyżej 80m2, ale są to przeważnie osoby mieszkające w domu wraz z rodzicami. Wraz z rozpoczęciem studiów na drugim stopniu wielkośd mieszkania zwiększa się do metrażu pomiędzy 51 a 65 m2. Widad także znaczny wzrost ilości kawalerek, co może byd spowodowane zarówno kupnem mieszkania jak i decyzją o samodzielnym mieszkaniu lub w związku. Wykres 3. Ile wynosi powierzchnia zamieszkiwanego przez Ciebie lokalu (mieszkania)? Źródło: na podstawie badania własnego.

12 Jeśli chodzi o dzielnice, najbardziej lubiane przez studentów to są to Rataje i Grunwald. Zamieszkuje tam około 30% studentów z wszystkich roczników. Kolejne dzielnice to Winogrady, Wilda i Piątkowo. Jeżyce i Centrum to około 10% studentów. Wśród innych dzielnic niewpisanych w ankiecie wymieniano Strzeszyn, Swarzędz, Łazarz, Górczyn, Baranowo i Podolany. Wybór dzielnicy w dużej mierze zależy przede wszystkim od odległości od uczelni i dostępu do komunikacji miejskiej. Wykres 4. W jakiej dzielnicy Poznania obecnie mieszkasz? Źródło: na podstawie badania własnego.

13 Zapytano także o kwotę, jaką miesięcznie studenci muszą przeznaczyd na wydatki związane z mieszkaniem wraz z mediami. Rozpiętośd wydatków była dośd duża, największa wśród studentów 3 roku gdzie najniższą podana kwotą było 100 zł, a najwyższą 3000 złotych. Średnie wydatki kształtowały się na poziomie 620 złotych. Wydatki te były przede wszystkim uzależnione od ilości osób z którymi mieszkają oraz wielkości mieszkania. Można także przypuszczad, że kwoty w wysokości 2000 złotych dotyczyły najmu całego mieszkania, wraz ze znajomymi. Wykres 5. Jaką kwotę miesięcznie przeznaczasz na pokrycie wydatków mieszkaniowych (razem z mediami)? Źródło: na podstawie badania własnego.

14 Ostatnie pytanie w pierwszym bloku dotyczyło oceny aktualnych wydatków finansowych. Większośd przebadanych osób oceniła je jako średnie bądź wysokie. Niewielu jest studentów, którzy uznają je za bardzo niskie, a wśród studentów 4 roku nikt takiej odpowiedzi nie udzielił. Jednocześnie jest niewielki procent studentów nieprzekraczający 10% którzy uznają je za bardzo wysokie. Wykres 6. Jak oceniasz aktualnie ponoszone przez Ciebie koszty finansowe? Źródło: na podstawie badania własnego.

15 Czynniki mające wpływ na wybór mieszkania. W drugim bloku celem ankiety było uzyskanie odpowiedzi na pytanie jakie czynniki zadecydowały o wyborze danego mieszkania. W pierwszy pytaniu studenci mieli wskazad na trzy najważniejsze czynniki, które decydują o wyborze danego mieszkania. Pierwszy najczęściej wybieranym czynnikiem była odległośd od miasta oraz uczelni. Na taką odpowiedź jako pierwszą wskazywało około 20% studentów. Jako pierwszy najważniejszy czynnik studenci wskazywali także na cenę, dostęp do komunikacji publicznej, który wiąże się z możliwością szybkiego i sprawnego dotarcia do centrum i na uczelnię. Drugim w kolejności czynnikiem, na który zwracają uwagę najczęściej studenci przy wynajmie bądź kupnie mieszkania był standard mieszkania, odległośd od uczelni lub cena. W drugiej kolejności patrzą także na wielkośd mieszkania i jego wyposażenie w meble, pralkę, lodówkę oraz bezpieczną okolice. Trzecim czynnikiem zaznaczanym przez respondentów były analogicznie jak w poprzednich odpowiedziach standard mieszkania oraz dostęp do komunikacji miejskiej. Zwracano także uwagę na dostęp do sieci usług, sklepów, poczty. Wśród czynników najrzadziej zaznaczanych wyróżniano wysokośd opłat za media oraz sąsiedztwo. Plany na przyszłośd. Trzeci blok pytao dotyczył planów mieszkaniowych na przyszłośd studentów oraz sposobu pozyskania środków na zakup mieszkania. Pytanie miało na celu pokazanie co wpływa na studentów podejmujących decyzję o pozostaniu w Poznaniu po studiach oraz gdzie chcieliby zamieszkad przy założeniu realnych możliwości finansowych. W pierwszy pytaniu zapytano czy studenci biorą pod uwagę zmianę obecnego miejsca zamieszkania. Większośd studentów nie ma zamiaru zmienid miejsca zamieszkania. Około 25% studentów deklaruje, że ma zamiar przeprowadzid się gdzieś indziej i są to w większości studenci pierwszego roku. Wynika to zapewne z faktu, iż nadal poszukują odpowiedniego mieszkania dla siebie. Około 15% studentów jeszcze nie podjęło decyzji czy się przeprowadzą czy nie.

16 Wykres 7. Czy zamierzasz zmienid obecne miejsce zamieszkania? Źródło: na podstawie badania własnego. Kolejne pytanie dotyczyło planów związanych z pozostaniem po studiach na stałe Poznaniu. Wraz z kolejnym rokiem studiów coraz więcej osób decyduje się na pozostanie w mieście w którym się kształcili. Powód podejmowania danej decyzji uzasadniali w kolejnym pytaniu. Przede wszystkim wpływ na wybór miejsca zamieszkania ma posiadanie pracy w danym mieście a także perspektywy otrzymania pracy. Do trochę mniej istotnych czynników zaliczyli zmianę uczelni, na której studiują, posiadanie mieszkania bądź preferowanie życia w mniejszym mieście. Dla wielu studentów ważna jest także rodzina oraz mieszkanie w rodzinnym mieście. Wykres 8. Czy chcesz mieszkad na stałe w mieście w którym studiujesz? Źródło: na podstawie badania własnego.

17 Trzecie pytanie dotyczyło planów rozwiazania swojej sytacji mieszkaniowej przez studentów w ciągu najbliższych 2-3 lat. Najwięcej osob deklaruje wynajmowanie mieszkania wraz ze znajomymi. Najwięcej takich osób jest na pierwszy roku co jesr zrozumiałe, gdyż jest przed nimi najwięcej lat studiów. Liczba takich osób stosunkowo maleje z każdym rokiem. Również dużo osób, bo około 21% deklaruje pozostanie w mieszkaniu które obecnie zamieszkują. Można zauważyd także tendencję wzrostową iż wraz z rokiem studiów rośnie liczba osób zainteresowanych kupnem mieszkania. Wśród studentów ostatniego roku taką chęd deklaruje 30% respondowanych. Maleje z kolei liczba osób mieszkających z rodzicami oraz wynajmujących mieszkanie samodzielnie. Wykres 9. Jak zamierzasz rozwiązad swoją sytuację mieszkaniową w ciągu najbliższych 2-3 lat? Źródło: na podstawie badania własnego.

18 Osoby zainteresowane kupnem mieszkania miały odpowiedzied na kilka pytao z tym związanych. Perwsze pytanie dotyczyło kwoty, jaką mają zamiar przeznaczyd na zakup nieruchomości. Wśród studentów pierwszego stopnia jedynie kilka osób wiedziało ile ma zamiar wyłożyd na mieszkania kwoty te wachały się pomiędzy złotych za mieszkanie. Jedna osoba z trzeciego roku zamierza wybudowad dom o wartości złotych. Bardziej konkretne kwoty podawali studenci studiów magisterskich. Średnio mają zamiar kupid mieszkanie za około złotych., przy czym najniższa cena mieszkania wynosiła złtych a najwyższa złotych. W drugim pytaniu respondowani odpowiadali na pytanie dotyczące sposobu finansowania kupna mieszkania. Podobnie jak w poprzednim pytaniu większosc osób studiów licencjackich nie ma palnu zakupu mieszkania, dlatego też udzielono niewielu odpowiedzi. Z kolei około 45% studentów studiów magisterskich ma zamiar zaciągnąd kredyt na lat na sfinansowanie mieszkania. Po 20% studentów albo zaciągnie kredyt z okresem spłaty do 10 lat albo skorzysta z pieniędzy rodziców. Około 10% studentów ma zamiar sfinansowad zakup mieszkania oszczędnościami własnymi. Celem trzeciego pytania było uzyskanie informacji jakie mieszkanie chcieliby nachętniej kupid studenci. Jak wynikło z badania ponad połowa respondowanych zainteresowana jest mieszkaniem dwupokojowym. Około ¼ studentów zastanawia się nad mieszkaniem trzypokojowym, a zaledwie po 10% studentów chciałoby kupid kawalerkę lub mieszkanie czteropokojowe. Zainteresowanie mieszkaniem dwupokojowym może wynikad z faktu, iż przy takim ukladzie w jednym pokoju można mieszkad a drugi można wynajmowad i uzyskiwad z tego tytułu dodatkowy dochód. Wykres 10. Ilu pokojowe mieszkanie zamierzasz nabyd? Źródło: na podstawie badania własnego.

19 Jeśli chodzi o typ zabudowy jakim zainteresowani są studenci to najchętniej wybraliby kupno mieszkania w nowym bloku. Na taką odpowiedź wskazało 39% studentów. Dugie w kolejności jest mieszkanie w bloku z rynku wtórnego, które kupiłoby około 36% respondowanych. Znacznie mniej osób, bo po około 6% studentów byłoby zainteresowanych kupnem mieszkania w kamienicy bądź domu jednorodzinnego wolnostojącego. Najmniejszym zainteresowaniem cieszą się apartamentowce, mieszkania w wielkiej płycie oraz domy szeregowe. Wykres 11. Jaki typ zabudowy zamierzasz wybrad? Źródło: na podstawie badania własnego.

20 Kolejne pytanie było skierowane do wszystkich studentów i dotyczyło ich planów mieszkaniowych na najbliższe 5-10 lat. W porównaniu z wcześniejszym pytaniem o plany na najbliższe 2-3 lata widad różnicę w odpowiedziach. Większośd osób zdecydowanie ma zamiar kupid mieszkanie. Takie rozwiązanie deklaruje prawie połowa studentów z czego najwięcej na drugim, trzecim i czwartym roku studiów. Jeśli ktoś nie wybrał tej odpowiedzi, kolejną najczęściej wskazywaną było samodzielnie wynajmowanie mieszkanie. Znacznie mniej osób około 10%, ma zamiar pozostad w mieszkaniu które obecnie zamieszkuje bądź wynajmowad mieszkanie wraz ze znajomymi. W dłuższej perspektywie, prawie żaden ze studentów prócz kilkorga z pierwszego i piątego roku ma zamiar mieszkad wraz z rodzicami. Wśród innych odpowiedzi było posiadanie własnego mieszkania, kupno domu bądź przeprowadzka do chłopaka czy w przyszłości męża. Wykres 12. Jak zamierzasz rozwiązad swoją sytuację mieszkaniową w ciągu najbliższych 5-10 lat? Źródło: na podstawie badania własnego.

21 Ostatnie pytanie dotyczyło czynników które w obecnej sytuacji odwodzą studentów od kupna mieszkania. Najczęstszym powodem rezygnacji z zakupu mieszkania według respondowanych jest koniecznośd zaciągnięcia i spłaty kredytu, co zaznaczyło 43% studentów. Kolejny czynnik decydujący w 27% to zadowolenie z aktualnej sytuacji mieszkaniowej. Mniejszy wpływ na podjęcie decyzji mają plany związane ze zmianą miasta zamieszkania bądź sytuacja rodzinna. Takiej odpowiedzi udziliła około 1/20 studentów. Czynniki na które również wskazywano podczas odpowiedzi to koniecznosd posiadania pracy której aktualnie nie mają, a jest niezbędna aby uzyskad zdolnośd kredytową oraz potrzeba posiadania kapitału na rozpoczęcie włąsnej działalności. Wykres 13. Co obecnie w sposób najbardziej istotny odwodzi Cię od kupna mieszkania? Źródło: na podstawie badania własnego.

22 Podsumowanie Analizując ankietę można wyróżnid grupę odpowiedzi, które były najczęściej zaznaczane przez respondentów i na tej podstawie zbudowad profil typowego studenta. Student Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu wydziału zarządzania to osoba wynajmująca mieszkanie wraz ze znajomymi. Najczęstszy powód takiej decyzji to niższe koszty i większa swoboda niż w przypadku innych form zamieszkania. Najczęściej wraz z czterema znajomymi wynajmuje mieszkanie o powierzchni od 36 do 65 m2. Dzielnicą, którą najchętniej zamieszkują są Rataje lub Grunwald. Na pokrycie miesięcznych wydatków mieszkaniowych przeznacza 620 złotych, a ponoszone koszty ocenia jako średnie. Wynajmując bądź kupując mieszkanie student najczęściej kieruje się odległością mieszkania od centrum miasta i uczelni, standardem, ceną oraz dostępem do komunikacji miejskiej. Jeśli chodzi o przyszłośd nie zamierza w najbliższym czasie zmienid miejsca zamieszkania, a w przyszłości chciałby zostad na stałe w mieście w którym studiuje. Głównym powodem takiej decyzji jest posiadanie pracy. W ciągu kolejnych 2-3 lat zamierza nadal wynajmowad mieszkanie wraz ze znajomymi. Jeśli miałby kupid mieszkanie, jest w stanie przeznaczyd na nie około 310 tys. złotych, a w celu sfinansowania go zaciągnąłby kredyt na okres od 10 do 30 lat. Mieszkanie na które by się zdecydował prawdopodobnie byłoby dwupokojowe w nowym bloku, zakupione od dewelopera lub pierwszego właściciela. Z kolei w perspektywie 5-10 lat zamierza kupid mieszkanie, do czego aktualnie zniechęca go potrzeba zaciągnięcia i spłaty rat kredytu. Na podstawie badania można wysunąd wnioski, iż aktualnie istnieje duży popyt na mieszkania na rynku najmu, a w przyszłości będzie zapotrzebowanie na nowe mieszkania. Sytuacja ta zależed będzie przede wszystkim od możliwości uzyskania kredytu przez młodych ludzi oraz warunków jego spłaty.

23 Beata Okioczyc Daniel Kudrycki Studenckie Koło Naukowe Propertus Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Alternatywne możliwości zakupu mieszkania po atrakcyjnej cenie 1. Mieszkanie jako dobro podstawowe Mieszkanie w hierarchii podstawowych potrzeb człowieka zajmuje czołowe miejsce, jako jedna najistotniejszych pozycji. Zaliczane jest ono do dóbr pierwszej potrzeby i codziennego użytku. Warunkuje normalne funkcjonowanie w społeczeostwie, a różnorodnośd funkcji, jakie spełnia świadczy o jego istotności w życiu człowieka. Do funkcji mieszkania, wpływających bezpośrednio na procesy życiowe człowieka, można zaliczyd: funkcję biologiczną i ochronną związaną z odpoczynkiem, snem, odżywianiem ochroną przed wpływami atmosferycznymi, zapewnieniem zdrowia fizycznego i psychicznego, umożliwieniem przechowywania przedmiotów i produktów potrzebnych do życia rodziny; mieszkanie zapewnia warunki do zaspokojenia potrzeb fizjologicznych i żywieniowych, umożliwia przechowywania przedmiotów i produktów potrzebnych do życia rodziny funkcję humanistyczno społeczną oraz kulturalno wychowawczą łączącą się z więziami rodzinnymi i sąsiedzkimi obcowanie ze sobą członków rodziny, zapewnienie wzajemnej opieki i kontroli oraz ich nauka, rozwój talentów i uzdolnieo oraz gromadzeniem przedmiotów stanowiących dobra kulturowe, funkcję ekonomiczną i utylitarną warunkującą wykonywanie pracy zawodowej, gromadzenie przedmiotów stanowiących dobra materialne, sprzątanie i porządkowanie czy naprawy sprzętów i urządzeo domowych. 1 1 Korzeniewski W., Funkcja mieszkania w życiu rodziny i rozwoju społeczno-gospodarczym, Przegląd budowlany, 3/2008, s.26-30

24 Funkcje te wiążą się bezpośrednio z wymaganiami, jakie mają byd spełnione przez mieszkanie. Są to odpowiednia wielkośd powierzchni użytkowej mieszkania relatywna do liczby i charakteru użytkowników, odpowiedni układ funkcjonalny oraz podatnośd do jego przekształcenia. Pod względem ekonomicznym mieszkanie służy zapewnieniu miejsca i warunków do wykonywania czynności zawodowych oraz wiąże się z potrzebą posiadania odpowiedniej powierzchni składowej. Mieszkanie jest nie tylko jednym z najbardziej pożądanych, ale i najdroższych tworów, na które nie każdy może sobie pozwolid. Jako dobro wysoce kapitałochłonne, zgromadzenie niezbędnego kapitału na jego zakup łączy się w większości przypadków z pozyskaniem zewnętrznych źródeł finansowania. Często możliwości finansowe potencjalnych nabywców stanowią barierę, utrudniającą zaspokojenie potrzeby posiadania własnego lokum. Warto zaznaczyd, że chęd dysponowania własnym mieszkaniem należy identyfikowad nie tylko z potrzebami fizjologicznymi człowieka, ale i z zapewnieniem warunków do tworzenia rodziny oraz samorozwoju. Dla młodych ludzi, absolwentów studiów wyższych posiadanie własnego m jest jednym z priorytetów stojących u progu samodzielnego życia. 2. Analiza wynagrodzeo absolwentów studiów wyższych oraz ich zdolności kredytowej Aby móc zanalizowad możliwości zakupu mieszkania przez młodych ludzi, kooczących studia wyższe, należy prześledzid dane związane z wynagrodzeniami, jakie uzyskują w początkowych latach pracy zawodowej. Na tej podstawie można wnioskowad o ich potencjalnej sile nabywczej, a dalej o możliwościach zaspokojenia potrzeby posiadania własnego mieszkania (wszystkie dane odnośnie wysokości wynagrodzeo wyrażone są w wielkościach brutto). Analizując dane z lat dotyczące wynagrodzenia absolwentów studiów wyższych biorąc pod uwagę ich pierwszą pracę oraz roczne doświadczenie, należy zauważyd stały wzrost ich dochodów w przeciągu badanych 5 lat. Przez ten okres pensja absolwentów uległa wzrostowi o ponad 150%. Najszybciej rosła ona w okresie r., co można wiązad z fazą ożywienia gospodarczego, w której znalazła się Polska. W latach widoczna była stagnacja w poziomie płac absolwentów studiów wyższych (2000 zł), co łączy się z okresem spowolnienia gospodarczego związanego ze światowym kryzysem gospodarczym i finansowym.

25 Wykres Wynagrodzenia absolwentów studiów wyższych (pierwsza umowa o pracę oraz z rocznym doświadczeniem w latach ) r. 2005r. 2006r. 2007r. 2008r. 2009r. Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeo przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2009 rok Wykres 2 Wynagrodzenia absolwentów róznych kierunków studiów (pierwsza umowa o pracę) wyższe - pedagogiczne 1418 wyższe - humanistyczne wyższe- nauki ścisłe wyższe -techniczne (np.mechanika, przemysł) wyższe - ekonomiczne wyższe - medyczne wyższe - techniczne (np. elektronika, informatyka) Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeo przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2009 rok

26 Biorąc pod uwagę wynagrodzenia absolwentów rożnych kierunków studiów (w czasie ich pierwszej umowy o pracę) w 2009r., należy zwrócid uwagę na fakt, iż najwyższą przeciętną pensję uzyskali studenci o wykształceniu technicznym (profil związany z elektroniką, informatyką). Absolwenci kierunków ekonomicznych z wynagrodzeniem wynoszącym przeciętnie 2100 zł plasują się w klasyfikacji zaraz po osobach kooczących uczelnie medyczne. Najniższe wynagrodzenie uzyskali studenci będący na kierunkach humanistycznych i pedagogicznych (odpowiednio 1800 oraz 1418 zł). Wykres 3 Źródło: Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeo przeprowadzone przez Sedlak & Sedlak w 2009 rok Biorąc pod uwagę wynagrodzenie absolwentów studiów wyższych analizowanych z uwzględnieniem ich pierwszej umowy o pracę oraz po 1,2,3,4,5,6 i więcej latach pracy, zauważa się stały wzrost poziomu pensji wraz ze wzrostem przepracowanych lat. Przeciętna pensja absolwentów podczas pierwszej umowy wyniosła 2000 zł, a w ciągu 6 lat uległa ona wzrostowi o blisko 250%. Podsumowując badanie wynagrodzeo przeprowadzone w 2009r. przez Sedlak & Sedlak, można wysunąd wnioski co do potencjalnej siły nabywczej absolwentów studiów wyższych.

27 Należy zaznaczyd, iż w czasie pierwszej umowy o pracę średnia pensja oscyluje w granicach 2000 zł. Jednak wraz ze wzrostem stażu pracy poziom wynagrodzeo zbliża się do średniej krajowej pensji w sektorze przedsiębiorstw wynoszącej blisko 3423 zł, a po 5 i więcej przepracowanych latach przekracza ona średnio 4000 zł. Posiłkując się powyższymi informacjami, można scharakteryzowad przeciętną zdolnośd kredytową absolwenta studiów wyższych, gdyż zakup mieszkania wiąże się w większości przypadków z poniesieniem wydatków przekraczających zdolności samofinansowania. Jak już wcześniej zostało to nadmienione, poziom wynagrodzenia przesądza o sile nabywczej potencjalnego nabywcy mieszkania oraz o możliwości uzyskania kredytu na jego zakup. Przykładowe obliczenie zdolności kredytowej Zgodnie z definicją wg Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe, Dz.U. Nr 140, poz. 939, art. 70.1, przez zdolnośd kredytową rozumie się zdolnośd do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Przy określaniu zdolności kredytowej czynnikami mającymi kluczowe znaczenie należą przede wszystkim: różnica między wysokością dochodów a sumą zobowiązao i wydatków, warunki kredytu takie jak wartośd kredytu, okres kredytowania, forma spłaty, wartośd zabezpieczenia kredytu, czy też stan cywilny. Przykładową zdolnośd kredytową obliczono w oparciu o kalkulator zdolności kredytowej zamieszczono w tabeli. Tabela 1 Obliczenie przykładowej zdolności kredytowej Miesięczny dochód gospodarstwa domowego netto Liczba osób w gospodarstwie domowym Zdolnośd kredytowa Okres spłaty kredytu: 30 lat Źródło:

28 Dane dotyczące wielkości przeciętnego wynagrodzenia absolwenta studiów wyższych oraz jego potencjalną zdolnośd kredytową, która przy założeniu osiągania miesięcznych dochodów netto w granicach zł oraz dwóch osobach w gospodarstwie domowym, przesądziły o wyborze ofert mieszkao zamieszczonych w dalszej części artykułu. Do dalszego omówienia wybrano oferty lokali, których cena całkowita oscyluje w granicach zł. 3. Analiza sposobów na zakup mieszkania w korzystnej cenie Biorąc pod uwagę przeciętne wynagrodzenie, jakie otrzymują młode osoby, absolwenci studiów wyższych oraz analizując poziom cen mieszkao deweloperskich w Poznaniu, można wnioskowad, iż oferta cenowa jest mało atrakcyjna (a w większości przypadków nieosiągalna finansowo) dla tej grupy nabywców. Wykres 4 Źródło: Badania przeprowadzone przez Katedrę Inwestycji i Nieruchomości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu

29 Według badao Katedry Inwestycji i Nieruchomości Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, średnie ceny mieszkao z poznaoskiego rynku pierwotnego kształtowały się na poziomie zł/m2, podczas gdy przeciętne wynagrodzenie absolwenta studiów wyższych z niedługim stażem pracy oscyluje przeciętnie w granicach zł. Możliwości zakupowe młodych osób są więc relatywnie niewielkie. Nie oznacza to jednak, że nie można kupid lokali znacznie taniej. Warto zastanowid się nad niekonwencjonalnymi formami poszukiwao lokalu. Zakup mieszkania od dewelopera na obrzeżach aglomeracji Do niewątpliwych zalet zakupu mieszkania położonego w niedalekiej odległości od granic dużego miasta jest relatywnie atrakcyjna cena. Warto zaznaczyd, iż wraz z rozwojem aglomeracji, następuje tak zwane rozlewanie się miasta. Suburbanizacja, często nazywana opuchnięciem miast (urban sprawl) jest procesem rozlewania się miast w większe obszary mniej intensywnej urbanizacji. Równocześnie ma miejsce przemieszczenie się aktywności ekonomicznej z centrum na peryferie. Na tym procesie obrzeża zyskują lepsze połączenia komunikacyjne. Zakup lokum poza aglomeracją może więc stanowid alternatywę względem zakupu mieszkania w strefach śródmiejskich Dodatkowym autem pozostaje fakt, iż jeżeli potencjalny nabywca chciałby w przyszłości sprzedad takie mieszkanie, to będzie ono cechowad się relatywnie niskim zużyciem oraz korzystnym standardem. Tabela 2 Przykładowe oferty sprzedaży mieszkao na rynku pierwotnym powiatu poznaoskiego marzec 2011r. Lokalizacja Tarnowo Podgórne Powierzchnia użytkowa, kondygnacja Cena całkowita Cena za 1 m 2 Wykooczenie 31,76 m2, parter PLN PLN Luboo Warta 30,70m2, parter PLN PLN Stan deweloperski Etap prac w trakcie budowy, wykooczenie: stan deweloperski Swarzędz 30 m2, 1 piętro PLN PLN Stan deweloperski Zalasewo Źródło:

30 Przedstawione powyżej oferty ilustrują zagadnienie cen mieszkao na rynku pierwotnym zlokalizowanych w niedużej odległości od aglomeracji Poznania. Z danych rynkowych wynika, że cena 1 m2 takich mieszkao (wykooczenie to stan deweloperski) może byd nawet o kilka tysięcy niższa w porównaniu z cenami w strefach śródmiejskich aglomeracji (przeciętna cena 1 m2 mieszkania w stanie deweloperskim w Poznaniu w IV kwartale 2010r. wyniosła ok zł/m kw.). Mieszkanie z rynku wtórnego położone na obrzeżach aglomeracji Przy analizie rynku mieszkao położonych na obrzeżach aglomeracji, warto zwrócid uwagę na rynek wtórny. Do głównych zalet takiego rozwiązania (oprócz wymienionych w poprzednim punkcie) należy zaliczyd niższą cenę w porównaniu do ofert z rynku pierwotnego. Tabela 3. Przykładowe oferty sprzedaży mieszkao rynek wtórny powiat poznaoski marzec 2011r. Lokalizacja Powierzchnia użytkowa, piętro Cena całkowita Cena za 1 m 2 Wykooczenie Luboo 64 m2, 1 piętro PLN PLN Odremontowane, zadbane Mosina 55 m2, parter PLN PLN Do remontu Źródło: Analizując powyższe oferty można zauważyd, iż cechują się one nawet kilkakrotnie niższą ceną w porównaniu z rynkiem poznaoskim. I tak dla przykładu 1 metr 64 -metrowego odremontowanego, zadbanego mieszkania w Luboniu (oddalonym od centrum Poznania o 9km) oferowano za zł. Należy zauważyd, iż ceny mieszkao z rynku wtórnego w Poznaniu w 2010 r. plasowały się w granicach zł/m kw. Mieszkania do remontu Jak wynika z danych Systemu Informacji o Cenach z Budownictwa - Sekocenbud, na remont dwupokojowego mieszkania o powierzchni 50 m kw. zleconego zewnętrznej firmie, należy wydad kwotę rzędu tys. zł, (co w przeliczeniu na 1 m kw. daje kwotę ponad 600 zł).

31 W tym przykładzie przyjęto dośd szeroki zakres robót jednak z wykorzystaniem tanich materiałów. Do zakresu typowych robót remontowych zaliczyd można: wyrównanie ścian i sufitów z malowaniem, wyrównanie podłóg i położenie terakoty w łazience i kuchni oraz paneli i cokołów w pokojach położenie glazury w kuchni i łazience, wymiana gniazd i włączników elektrycznych, wymiana baterii, umywalki, zlewu, sedesu i wanny, wymiana drzwi wewnętrznych na płytowe wraz z ościeżnicami, wymiana okien i drzwi balkonowych. 2 Tabela 4. Kalkulacja kosztów remontu 50-metrowego mieszkania dwupokojowego Pomieszczenie Powierzchnia Koszt remontu (w tys. zł) We własnym zakresie Zlecając firmie Koszt odświeżenia (w tys. zł) We własnym zakresie Kuchnia 6,2 1,5 2,8 0,5 1,0 Przedpokój 6,4 2,4 3,6 0,2 0,8 Łazienka 5,5 3,3 5,8 1,8 3,0 Pokój 1 13,1 7,1 9,1 0,4 1,2 Pokój 2 18,8 8,7 11,2 0,3 1,3 Ogółem 50 22,9 32,5 3,2 7,2 Ceny nie zawierają podatku VAT Zlecając firmie Źródło: Sekocenbud, za: Siwek K., Turek B., Czy warto kupować mieszkanie do remontu? Analizując ukazane dane, warto zauważyd, iż koszty remontu i odświeżenia są znacząco niższe w przypadku prac dokonywanych we własnym zakresie. 2 Siwek K., Turek B., Czy warto kupować mieszkanie do remontu?,

32 W porównaniu z remontem lokalu, zakres robót w przypadku odświeżenia lokalu jest o wiele mniej kosztochłonny. W zależności od stanu technicznego mieszkania może on wymagad malowanie ścian i sufitów, wymiany baterii, umywalki, zlewu i sedesu, położenia glazury w łazience i kuchni, wymiany gniazd i włączników elektrycznych, czy też lakierowania podłóg. Tabela 5 Przykładowe oferty sprzedaży mieszkao wymagających odnowienia powiat poznaoski marzec 2011r. Lokalizacja Murowana Goślina Powierzchnia użytkowa, piętro Cena całkowita Cena za 1 m 2 Wykooczenie 51 m2, 3 piętro PLN PLN Do odnowienia Poznao Zawady 33 m2, 2 piętro PLN PLN Do odnowienia Źródło: Jak wynika z przedstawionych danych, zakup mieszkania do remontu może okazad się opłacalną alternatywą. Należy jednak wziąd pod uwagę fakt, iż interpretacja określenia stanu technicznego mieszkania jako do remontu, a jego stan faktyczny może w konkretnych przypadkach różnid się znacząco od siebie. Przed zakupem mieszkania, które należy poddad remontowi lub odświeżeniu powinno się więc skalkulowad koszty niezbędnych nakładów oraz porównad je z danymi rynkowymi o cenach mieszkao, których stan jest określany jako dobry. Mieszkania wybudowane w technologii tzw. wielkiej płyty Największym atutem tego typu mieszkao, oprócz relatywnie niższej ceny w porównaniu z lokalami nowymi, jest aspekt ich lokalizacji. Mieszkania te są przeważnie zlokalizowane w atrakcyjnych i dobrze skomunikowanych dzielnicach miast, a w ich otoczeniu znajdują się bardzo często bardzo dobrze rozwinięta infrastruktura - obiekty użytku publicznego czy ciągi komunikacyjne. W czasach socjalistycznych urbaniści planowali wygląd całych osiedli, a bloki z wielkiej płyty, które powstawały od podstaw, otaczają do dzisiaj sklepy, szkoły, przedszkola, przychodnie oraz tereny zielone.

33 Tabela 6 Przykładowe oferty sprzedaży mieszkao wybudowanych w technologii tzw. wielkiej płyty rynek wtórny powiat poznaoski marzec 2011r. Lokalizacja Powierzchnia użytkowa, piętro Poznao Rataje 32 m2, 10 Swarzędz, os. Dąbrowszczaków piętro Cena całkowita Cena za 1 m 2 Wykooczenie PLN PLN/m 2 Standardowe 48 m2, 3 piętro PLN PLN/m 2 Standardowe Źródło: Analizując przykładowe oferty mieszkao wytworzonych w technologii wielkiej płyty z rynku wtórnego Poznania oraz powiatu poznaoskiego, można stwierdzid, iż przy standardowym wykooczeniu mieszkania ich cena jest konkurencyjna w porównaniu z ofertami z rynku pierwotnego. Inne, rzadziej spotykane formy sposoby na zakup mieszkania po atrakcyjnej cenie Innymi formami zakupu lokalu po atrakcyjnej cenie może byd nabycie mieszkania obciążonego prawem dożywocia. Poza głównym atutem związanych z możliwą korzystną ceną, ten sposób ma jednak szereg wad łączy się on bowiem z wymogiem dożywotniej opieki nad sprzedającym. Niska cena jest natomiast uzależniona w głównej mierze od charakteru sprawowanej opieki oraz wieku sprzedającego. Kolejnym rozwiązaniem może byd zakup lokalu od komornika. Do słabych stron tego sposobu należy mała oferta sprzedaży mieszkao, brak ogólnodostępnych informacji na jej temat (o tym, że odbędzie się licytacja konkretnej nieruchomości komornik sądowy powinien ogłosid wywieszając obwieszczenie w budynku sądu oraz lokalu organu gminy; niezależnie od tego powinno się ukazad ogłoszenie w dzienniku poczytnym w danej miejscowości; taki sposób docierania z informacją do potencjalnych nabywców jest jednak mało skuteczny) oraz wymóg posiadania gotówki (częścią pieniędzy trzeba dysponowad jeszcze przed przystąpieniem do licytacji wpłacenie wadium, które stanowi 10% oszacowanej przez biegłego rzeczoznawcę wartości nieruchomości, resztę należy zorganizowad w stosunkowo krótkim czasie po jej zakooczeniu). Istotnym atutem jest możliwośd zakupu lokalu po

34 korzystnej cenie gdyż na licytacji komorniczej można kupid nieruchomośd nawet za dwie trzecie sumy, na jaką została ona oszacowana przez biegłego. Pewną okazją może stanowid możliwośd zakupu mieszkania za gotówkę. Jeżeli młoda osoba może zostad wsparta finansowo np. przez rodzinę to takie rozwiązanie może przynieśd wymierne korzyści. Lokale sprzedawane za gotówkę występują w sprzedaży stosunkowo rzadko, a zakres opustów cenowych nie przekracza 10 15% względem poziomu cen rynkowych. Inna formą uzyskania oszczędności na zakup mieszkania może byd skorzystanie z programu Rodzina na swoim, który oferuje preferencyjne warunki spłaty kredytu. Z drugiej strony istnieją pewne obostrzenia, co do warunków przyznania wsparcia rządowego (np. powierzchnia mieszkania czy cena metra kwadratowego), co wpływa na ograniczenie ewentualnej oferty lokali. 3 Suterena, oficyna, poddasze do adaptacji nietypowe oferty mieszkao Suterena to częśd budynku znajdująca się pod parterem, częściowo poniżej poziomu ziemi, natomiast oficyna to budynek albo boczna lub tylna częśd kamienicy lub innego budynku, znajdująca się w tylnej części działki budowlanej, bez dostępu bezpośrednio z ulicy. Tabela 7 Przykładowe oferty mieszkao w suterenie i w oficynie w Poznaniu - marzec 2011r. Lokalizacja Powierzchnia Cena całkowita Cena za 1 m 2 Wykooczenie użytkowa, piętro Poznao Wilda 40 m 2, 1 piętro oficyna PLN PLN Częśd pomieszczeo do odnowienia Poznao Piątkowo, 40 m 2, parter suterena PLN PLN Lokal przystosowany obecnie do celów mieszkaniowych Źródło: Zakup mieszkania w takiej formie może stad się alternatywą dla klientów poszukujących okazji cenowych. Ze względu na fakt, iż lokale te są usytuowane w niezbyt atrakcyjnej lokalizacji, nie cieszą się one powodzeniem, przez co ich ceny są korzystniejsze w porównaniu z cenami tradycyjnych mieszkao. Z drugiej strony warto zwrócid uwagę na 3 Turek B., 10 sposobów na zakup taniego mieszkania,

35 fakt, iż zakup lokalu w suterenie, oficynie czy na poddaszu wiąże się z relatywnie gorszymi warunkami słabszym doświetleniem, małymi oknami, możliwością zalania, zawilgoceniem. Jak wynika z analizy ofert mieszkao w suterenach, oficynach czy na poddaszach, ich ceny mogą byd nawet kilkakrotnie niższe od ceny mieszkao o podobnym metrażu z rynku pierwotnego. Podsumowując, przy chęci nabycia mieszkania przez młode osoby, które na początku swojej kariery zawodowej nie posiadają zbyt wysokiej zdolności kredytowej, warto zwrócid uwagę na trendy na rynku mieszkaniowym związane z niekonwencjonalnymi możliwościami zakupu, które mogą byd stanowid atrakcyjną finansowo alternatywę.

36 UNIWERSYTET EKONOMICZNY SKN Nieruchomości Kupid, czy nająd? Mieszkaniowe dylematy młodych na przykładzie Katowic. Skład zespołu: Natalia Erent Anna Klimaniec Sylwia Ziółkowska Joanna Żyła

37 Wprowadzenie Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza potencjalnych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez młode osoby, które po raz pierwszy szukają mieszkania. Istnieje kilka możliwości, wśród których wymienid można zakup lub najem na rynku wtórnym lub pierwotnym. Wybór określonego sposobu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych zależy przede wszystkim od dochodów i preferencji mieszkaniowych. Analizę przeprowadzono na przykładzie miasta Katowice. Pod uwagę została wzięta sytuacja zarówno młodego małżeostwa jak również (ze względu na zachodzące zmiany w stylu życia ludności także w Polsce) singla. Charakteryzując wybraną grupę docelową powiedzied można, że są to osoby w wieku lat, po raz pierwszy poszukujące mieszkania na rynku. Dla singla wybrano mieszkanie jednopokojowe o powierzchni 35 m 2, natomiast dla małżeostwa mieszkanie o powierzchni 50 m 2. Z racji młodego wieku grupy docelowej założono dochody na poziomie 2000 zł dla singla i 3500 zł dla małżeostwa. Rozpatrzone zostały następujące przypadki: najem mieszkania na rynku lub w TBS oraz zakup mieszkania na rynku wtórnym lub pierwotnym. Dodatkowo przedstawiono różne możliwości finansowania, takie jak: środki własne lub kredyt hipoteczny, w tym w programie Rodzina na swoim. I. Analiza struktury ludności Ogólna liczba ludności zamieszkującej Katowice według danych GUS-u na koniec 2009 roku wynosiła osób. Najbardziej liczną grupą wiekową ludności Katowic są osoby w wieku i lat. Ich udział w populacji wynosi po ok. 15%.

38 Wykres 1 Struktura wiekowa ludności Katowic w 2009r. [%] 13,95% 15,28% 12,90% 12,90% 15,70% 13,33% od do 14 12,05% Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

39 Analizując grupę docelową należy zwrócid uwagę na możliwości finansowe ludności, a więc na ich dochody. Jak wskazuje poniższy wykres przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w całym województwie śląskim, jak i w Katowicach z roku na rok rośnie. W samej stolicy regionu, jak można się spodziewad, jest najwyższe i w 2009 roku wynosiło zł. Wykres 2 Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w woj. śląskim i Katowicach w latach [zł] Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS. Poza wynagrodzeniem istotnym wskaźnikiem jest również poziom bezrobocia. Jak wiadomo zmiany na rynku pracy cechują się dodatnią korelacją pomiędzy wzrostem wynagrodzeo, a spadkiem stopy bezrobocia. Taka sytuacja miała miejsce na przestrzeni ostatnich latach. Niestety załamanie koniunktury w 2009 roku spowodowało wzrost stopy bezrobocia, co obrazuje poniższy wykres. Najbardziej liczną grupę bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25-34, a więc grupa docelowa niniejszego opracowania.

40 Wykres 3 Poziom bezrobocia w woj. Śląskim wg. wieku w latach XII 2009 XII < >55 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS. II. Ocena sytuacji mieszkaniowej w Katowicach Na podstawie danych GUS oraz badania podaży mieszkao na rynku i ich cen, przeprowadzono krótką analizę sytuacji na rynku mieszkaniowym w Katowicach. Zasób mieszkaniowy Katowic w 2009 roku stanowił mieszkao. Najliczniejszą grupę w strukturze własności mieszkao stanowiły zasoby będące własnością spółdzielni mieszkaniowych - 43,94%, czyli mieszkao. O dwanaście punktów procentowych mniej jest na rynku nieruchomości, do których prawo własności znajduje się w posiadaniu osób fizycznych ( mieszkao). Najmniejszy odsetek w strukturze własnościowej Katowic stanowią zasoby TBS, jest ich niecały 1%. Gminy oraz zakłady pracy posiadają odpowiednio 14,05% oraz 7,93% udziału w rynku. Tabela 1

41 Liczba mieszkao w Katowicach według formy wlasności Spółdzielnie Osoby Zakłady Pozostałe mieszkaniow Gminy TBS fizyczne pracy podmioty e Liczb a Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS. Wykres 4 Struktura własnościowa zasobu mieszkaniowego Katowice [%] 0,99% 0,79% gmin 32,29% 14,05% spółdzielni mieszkaniowych zakładów pracy osób fizycznych 7,93% 43,94% TBS pozostałych podmiotów Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS. Na rynku mieszkaniowym w Katowicach przeważają mieszkania 40-letnie i starsze. Najwięcej zostało wybudowanych pomiędzy 1945, a 1970 rokiem. Stanowią one 28% mieszkao dostępnych obecnie na rynku. W latach 70. i 80. również wiele budowano. W tym czasie powstało 40% nieruchomości.

42 Wykres 5 Zasób mieszkaniowy w Katowicach wg okresu budowy [%] 21% 5% 16% 11% przed % 28% Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS. Na koniec 2009 r. w Katowicach zamledowanych było osób. Na tę grupę ludzi przypadało mieszkao, co po przeliczeniu ilości osób na jedno mieszkanie dawało liczbę 2,26. Trzeba również wziąd pod uwagę, że Katowice to miasto akademickie, w którym zamieszkują niezameldowani studenci. Rzeczywista licza ludności może byd, więc nieco większa, w związku z czym podwyższy się również wskaźnik ilości gospodarstw domowych. Podczas badao oszacowano ilośd gospodarstw domowych w wysokości , co wskazuje na brak deficytu mieszkaniowego, a nawet nadwyżkę w liczbie Ponadto, na przestrzeni lat średnia roczna ilośd nowych mieszkao oddanych do użytku wyniosła 726 mieszkao.

43 Tabela 2 Deficyt mieszkaniowy w Katowicach 1. Zasób mieszkaniowy Liczba ludności zamieszkałej w Katowicach na XII 2009 r Wskaźnik ilości osób w gospodarstwie domowym 2, Szacunkowa liczba gospodarstw domowych Statystyczne deficyty mieszkao (4-1) Średnioroczna podaż nowych mieszkao 726 Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS. Śledząc zmiany w sektorze budownictwa mieszkaniowego na przestrzeni ostatnich lat zauważyd można skokowy wzrost ilości mieszkao oddanych do użytku, który nastąpił w 2008 roku. Wtedy to aż oddanych do użytku mieszkao przeznaczonych było na sprzedaż i wynajem. Wykres 6 Budownictwo w Katowicach według formy własności w latach komunalne spółdzielcze indywidualne sprzedaż lub wynajem Źródło:Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

44 2.2. Rynek wynajmu W celu dokonania charakterystyki rynku wynajmu, przeprowadzono analizę 100 ofert od początku 2011 roku. Ze względu na grupę docelową (ludzie w wieku 25-25) oraz ich potrzeby i preferencje mieszkaniowe, do analizy przyjęto jedno-, dwu- i trzypokojowe mieszkania o powierzchni od 35 do 50 m 2. Badanie zrealizowano na podstawie ofert wynajmu mieszkao w Katowicach opublikowanych na portalu W analizie rynku uwzględniono te oferty, które reprezentowały najaktywniejsze subrynki Katowic. Do najatrakcyjniejszych pod względem podaży mieszkao na wynajem zaliczono takie dzielnice, jak: Śródmieście, Centrum, Ligotę, Brynów, Koszutkę, Kostuchnę, Dąb i osiedle Tysiąclecia. Jak przedstawia wykres 7, spośród wszystkich dzielnic najlepiej prezentowało się Centrum, gdzie zlokalizowanych zostało 28% mieszkao na wynajem. Dużym udziałem w podaży mieszkao cieszyło się także Śródmieście i Brynów, a zdecydowanie najmniej atrakcyjnym obszarem okazała się Kostuchna, co 20 oferta pochodziła z tego właśnie obszaru miasta. Wykres 7 Struktura liczby mieszkao na wynajem w Katowicach wg dzielnic [%] Śródmieście 6% 5% 13% 18% 16% 7% 7% 28% Centrum Ligota Brynów Koszutka Kostuchna Źródło: Opracowanie własne na podstawie badao własnych.

45 W analizowanym okresie średnia cena wynajmu w Katowicach wynosiła 32,2 zł/m 2, natomiast mediana 30,75 zł/m 2. Niewielka różnica między średnią, a medianą świadczy o zrównoważonym rynku, gdzie większośd ofert mieściła się w średnich przedziałach cenowych. Najniższa oferowana cena za wynajem wyniosła 15,38 zł/m 2 i była to oferta wynajmu mieszkania w Centrum, zaś najdroższym proponowanym mieszkaniem w badanym okresie była nieruchomośd w dzielnicy Dąb, w wysokości 50 zł/m 2. Strukturę cenową mieszkao w Katowicach na rynku wtórnym przedstawia wykres 8. W analizowanym okresie największy udział w podaży mieszkao, bo aż 33% miały mieszkania mieszczące się w przedziale cenowym 25-29,9 zł/m 2. Co 4 mieszkanie można było wynająd za przynajmniej 30 zł/m 2 i nie więcej niż za 34,9 zł/m 2. Sporą częśd rynku zajmowały też mieszkania oferowane w cenie od 35 do 39,9 zł/m 2, które miały 17 % udział w badanej próbie. Najdroższe mieszkania (powyżej 45 zł/m 2 ) stanowiły 7% podaży, zaś najtaosze (poniżej 19,9 zł/m 2 ) zaledwie 4%. Wykres 8 Struktura cenowa mieszkao na rynku wtórnym w Katowicach [%] Źródło: Opracowanie własne na podstawie badao własnych.

46 Na wysokośd cen mieszkao w przeprowadzonej analizie największy wpływ miała lokalizacja i powierzchnia mieszkania. W badaniu nie uwzględniono liczby pokoi, z tego względu, że mieszkania jedno- i trzy- pokojowe stanowiły niewielki odsetek podaży mieszkao. Katowicki rynek wynajmu charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem cen pod względem lokalizacji. Wskazuje na to odchylenie od ceny średniej, które wynosi 21%. Szczegółowy pogląd na tą sytuację przedstawia tabela 3. W toku prowadzonych badao zauważono, że najwyższe ceny uzyskują mieszkania w dzielnicy Dąb, co może byd spowodowane prestiżem, jakim cieszy się dzielnica. Jednakże średnia wielkośd mieszkao, jakie się tam znajdowały nie odbiegała znacznie od przeciętnej wielkości mieszkao dla całych Katowic wynoszącej 44,19 m 2. Najtaosze mieszkania charakteryzują dzielnicę Centrum. Tam oferty wynajmu kształtowały się średnio 26,07 zł/m 2. Atrakcyjnie przedstawiały się także mieszkania w dzielnicy Śródmieście i na osiedlu Tysiąclecia, gdzie ceny kształtowały się średnio 29,58 zł/m² i 29,83 zł/m². Tabela 3 Zestawienie średnich cen i powierzchni mieszkania oraz ich stosunku wg poszczególnych dzielnic na rynku wynajmu w Katowicach Średnia powierzchnia Lokalizacja Cena [zł./m 2 ] mieszkania [m 2 ] Centrum 26,07 40,2 Śródmieście 29,58 47,57 Ligota 31,71 44,71 Brynów 35,5 45,69 Koszutka 30,36 43,06 Kostuchna 40,67 45,6 Dąb 44,26 44,58 Os. Tysiąclecie 29,83 43,54 Katowice 32,2 44,19 Źródło: Opracowanie własne na podstawie badao własnych.

47 2.3. Rynek sprzedaży wtórny Do analizy rynku wtórnego w Katowicach wykorzystano 100 ofert sprzedaży mieszkao od początku 2011r. Analizie podlegały mieszkania o powierzchni m 2. Oferty pochodziły z portalu Najwięcej ofert pochodziło z dzielnicy Centrum - 17% i osiedla Tysiąclecia - 11%. Nieco mniej z dzielnic Koszutka, Piotrowice i Szopienice, natomiast najmniej ofert sprzedaży mieszkao było z dzielnicy Józefowiec i osiedla Witosa (3%). Wykres 9 Struktura liczby mieszkao na sprzedaż na rynku wtórnym w Katowicach wg dzielnic [%] Bogucice Brynów Centrum Dąb 7% 7% 3% 11% 5% 5% 5% 4% 5% 5% 4% 4% 7% 17% 3% 4% 4% Dolina Trzech Stawów Józefowiec Koszutka Ligota Ochojec Os. Padarewskiego Os. Tysiącelacia Os. Witosa Piotrowice Szopienice Śródmieście Wełnowiec Załęże Źródło: Opracowanie własne na podstawie W Katowicach, w badanym okresie największy udział w ofertach sprzedaży mieszkao na rynku wtórnym (aż 34%) miały mieszkania, których ceny mieściły się w przedziale

48 od 3500 do 3999 zł/m 2. Mieszkania w przedziale cenowym zł/m 2 stanowiły także sporą częśd rynku, tj. 31%. Najdroższe mieszkania, których ceny wynosiły powyżej 5000 zł/m 2 stanowiły 4% wszystkich ofert. Wykres 10 Struktura cenowa mieszkao na rynku wtórnym w Katowicach [%] 4% 31% 16% 15% 34% < >5000 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Na wysokośd cen mieszkao w Katowicach wpływ miał lokalizacja mieszkao, ich powierzchnia, a także liczba pokoi. Najdroższe były mieszkania 3-pokojowe, których średnia cena wynosiła 4 770,16 zł/m 2, a średnia powierzchnia takich mieszkao to 44,22 m 2. Najwięcej ofert sprzedaży dotyczyło mieszkao 2-pokojowych, których średnia cena wynosiła 4 014,37 zł/m 2. Najtaosze były mieszkania 1-pokojowe. Poniższa tabela przedstawia średnie ceny za mieszkania, średnie ceny za m 2 oraz średnie powierzchnie dla badanych dzielnic.

49 Tabela 4 Średnia powierzchnia i cena mieszkao wg liczby pokoi 1 pokój 2 pokoje 3 pokoje Średnia powierzchnia [m 2 ] 42,39 44,25 44,22 Średnia cena za m 2 [zł] 3 146, , ,16 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Dla Katowic średnia cena za m 2 wynosi 3 991,23 zł, a mediana 4052,67 zł. Na rynku wtórnym występuje duże zróżnicowanie cen w zależności od lokalizacji. Najniższa cena za m 2 oferowana była w Bogucicach i było to 3 045,56 zł. Niewiele droższe mieszkania były w Brynowie ,89 zł/m 2. Oferty z najdroższymi mieszkaniami przedstawione były w Załężu. Tabela 5 Średnie ceny i powierzchnie mieszkao według dzielnic Lokalizacja Średnia cena [zł] Cena za m 2 [zł] Średnia powierzchnia [m 2 ] Katowice , ,23 44,04 Bogucice , ,56 40,16 Brynów ,89 41,14 Centrum , ,53 45,95 Dąb ,94 45,62 Dolina Trzech Stawów ,20 46,09 Józefowiec ,63 43,05 Koszutka , ,95 44,61 Ligota ,79 42,3 Ochojec ,34 47,11 Osiedle Paderewskiego ,65 44,72

50 Osiedle Tysiąclecia , ,67 41,53 Osiedle Witosa , ,06 40,5 Piotrowice , ,04 44,57 Szopienice , ,43 45,86 Śródmieście ,19 45,3 Wełnowiec ,52 44,4 Załęże ,80 39,75 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Rynek sprzedaży pierwotny W analizie pierwotnego rynku sprzedaży uwzględniono oferty zaproponowane przez trzech deweloperów: Geo Grupę Deweloperską, Activ Investment Sp. z o.o., Inwest PA Sp. z o.o. Pierwszy z nich oferuje mieszkania dwu-, trzy- i czteropokojowe o metrażu od 47 do 89 m 2. Zlokalizowane są one w dzielnicy Brynów w ramach kompleksu Atrium Geo. W jego skład wchodzą dwa pięciopiętrowe budynki, w których łącznie znajduje się 120 mieszkao. Poniżej przedstawiono wizualizację inwestycji. Do zalet lokalizacji budynków można niewątpliwie zaliczyd dobrą infrastrukturę komunikacyjną, dzięki której do centrum miasta można dojechad zarówno komunikacją miejską, jak i samochodem. Dojazd zajmuje od 10 do 20 minut. Dodatkowo w niewielkiej odległości znajduje się węzeł komunikacyjny z autostradą A4. W związku z założeniami projektowymi, w analizie wzięto pod uwagę jedynie dwupokojowe mieszkania w granicach m 2. Ich cena oscyluje od do zł. Za metr kwadratowy trzeba zapłacid od zł zł. Drugi deweloper, Activ Investment Sp. z o.o. ma do zaoferowania mieszkania położone na Osiedlu Tysiąclecia w ramach kompleksu Parkowa Strona Miasta. W jego skład wchodzą dwa czternastokondygnacyjne budynki, w których znajduje się łącznie 208 mieszkao o powierzchni od 26 do 135 m 2.

51 Inwestycja zlokalizowana jest w zachodnio-północnej części Katowic, tuż obok granicy z Chorzowem. Na jej korzyśd przemawia dobre połączenie komunikacyjne, bliskośd jednego z największych centrów handlowo usługowo-rozrywkowych w Polsce Silesia City Center oraz Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, który jest jednym z największych parków miejskich w Europie. W związku z założeniami projektowymi, w analizie wzięto pod uwagę mieszkania w granicach m 2. Ich cena oscyluje od do zł. Za metr kwadratowy trzeba zapłacid od zł zł. Trzeci deweloper, Invest PA Sp. z o.o., proponuje mieszkania w dzielnicy Piotrowice. Kompleks Miłe Zacisze to 38 segmentów wielorodzinnych, w których znajdują się 343 mieszkania o powierzchni od 43 m 2 do 69 m 2 Ze wszystkich przedstawionych propozycji ta jest zlokalizowana najdalej od centrum miasta. W pobliżu znajduje się Park Kościuszki największy teren parkowy w mieście, zajmujący powierzchnię 72 ha. W związku z założeniami projektowymi, w analizie wzięto pod uwagę jedynie dwupokojowe mieszkania w granicach m 2. Ich cena waha się od do zł. Za metr kwadratowy trzeba zapłacid od zł do zł. Uśredniając wartości powierzchni mieszkao oraz ich cen zestawiono poniżej: Tabela 6 Porównanie cen i wielkości mieszkao w poszczególnych dzielnicach Katowic Dzielnice Średnia powierzchnia mieszkania [w m 2 ] Średnia cena [w zł] Średnia cena za m 2 [w zł/m 2 ] Brynów 48, , ,92 Osiedle Tysiąclecia 42, , ,66 Piotrowice 47, , ,50 Źródło: Opracowanie własne na podstawie: www. tabelaofert.pl. Biorąc pod uwagę powierzchnię mieszkania, największe można znaleźd na Brynowie, niewiele mniejsze w Piotrowicach, a najmniejsze na Osiedlu Tysiąclecia. Przedstawia to wykres nr 11.

52 Wykres 11 Średnia powierzchnia mieszkania na rynku pierwotnym w Katowicach [m 2 ] 49,00 48,00 47,00 46,00 45,00 48,50 44,00 43,00 47,10 42,00 41,00 40,00 42,16 39,00 38,00 Brynów Osiedle Tysiąclecia Piotrowice Źródło: Opracowanie własne na podstawie: www. tabelaofert.pl. Średnia cena mieszkania jest proporcjonalna do uśrednionych wartości powierzchni przedstawionych na wykresie nr 1. Tak, więc mieszkaniom z dzielnicy Brynów towarzyszą najwyższe ceny zł. O zł mniej można zapłacid za mieszkanie w Piotrowicach. Aby zamieszkad na Osiedlu Tysiąclecia potrzeba zaledwie zł, czyli o mniej niż w Piotrowicach. Porównanie cen mieszkao przedstawiono na wykresie nr 12. Wykres 12 Średnia cena mieszkao na rynku pierwotnym w Katowicach [zł]

53 300000, , , , , ,00 0,00 Brynów Osiedle Tysiąclecia Piotrowice Źródło: Opracowanie własne na podstawie: www. tabelaofert.pl. Jednak, aby móc rzeczywiście porównad ceny mieszkao, należy spojrzed na te wartości w przeliczeniu na metr kwadratowy. Wykres 13 potwierdza, że mieszkania na Osiedlu Tysiąclecia są najtaosze. Za metr kwadratowy powierzchni trzeba zapłacid około zł. Aby zamieszkad w dzielnicy Brynów należy liczyc się z kosztami większymi o 430 zł za metr kwadratowy powierzchni. Najmniej zachęcająco przedstawia się sytuacja w Piotrowiach, gdzie metr kwadratowy powierzchni kosztuje zł.

54 Wykres 13 Średnia cena metra kwadratowego powierzchni na rynku pierowtnym w Katowicach [zł/m 2 ] 5500, , , , , , , , , ,00 Brynów Osiedle Tysiąclecia Piotrowice Źródło: Opracowanie własne na podstawie: www. tabelaofert.pl. Na rynku pierwotnym w Katowicach wśród analizowanych mieszkao, co drugie z nich kosztuje więcej niż i mniej niż zł. Często występują również mieszkania o cenie powyżej 5500 zł. Mieszkao najtaoszych na rynku pierwotnym jest najmniej, bo tylko 17%. Analiza struktury cenowej mieszkao na rynku pierwotnym w Katowicach przedstawia się następująco.

55 Wykres 14 Struktura cenowa mieszkao na rynku pierwotnym w Katowicach [%] 27% 17% < % >5500 Źródło: Opracowanie własne na podstawie: www. tabelaofert.pl. III. Założenia Zgodnie z tematem referatu w analizie rozpatrzone zostały możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez młode małżeostwo i singla. Analizę przeprowadzono w czterech wariantach i dotyczy zarówno rynku wtórnego, jak i pierwotnego. Szczegółowe założenia przedstawia tabela 7. Charakteryzując wybraną grupę docelową powiedzied można, że są to osoby w wieku lat, po raz pierwszy poszukujące mieszkania na rynku. Dla singla wybrano mieszkanie jednopokojowe o powierzchni ok. 35 m 2, natomiast dla małżeostwa mieszkanie o powierzchni ok. 50 m 2. Z racji młodego wieku grupy docelowej założono dochody na poziomie 2000 zł dla singla i 3500 zł dla małżeostwa. W przypadku zakupu mieszkania finansowanego kredytem hipotecznym założono wkład własny dla obu przypadków na poziomie 20%.

56 Tabela 7 Założenia do badania Singiel Małżeostwo Wiek Dochody *zł Preferowana powierzchnia mieszkania [m 2 ] ok. 35 ok. 50 Preferowana liczba pokoi Wkład własny *% Źródło: Opracowanie własne IV. Warianty 4.1. Wariant I: najem mieszkania na rynku Podstawową kwestią, jaką trzeba rozważyd poszukując mieszkanie do wynajęcia jest decyzja, czy skorzystad z usług agencji pośredniczącej, czy szukad samemu. Na potrzeby analizy przyjęto wariant zakładający skorzystanie z tych usług. Ich koszt waha się w przedziale od 50 do 100% miesięcznego czynszu. W zamian za to na pośredniku ciąży obowiązek sprawdzenia stanu prawnego nieruchomości, skonstruowania precyzyjnej umowy, czy sporządzenia protokołu o stanie technicznym mieszkania. Do analizy przyjęto dwa mieszkania, których ceny za m 2 są bliskie cenie średniej dla Katowic. Ze względu na koszt najmu i dogodną lokalizację, mieszkanie dla singla, jak i dla małżeostwa wybrano w Centrum. Przyszły najemca musi liczyd się z koniecznością wpłaty kaucji zabezpieczającej, która z reguły wynosi od jednej do trzech krotności miesięcznego czynszu. Jej wysokośd jest zwracana po oddaniu lokalu właścicielowi. Do obowiązków najemcy należy również comiesięczna opłata za czynsz oraz media, do których zalicza się m.in. woda, gaz, prąd. W niektórych przypadkach zdarzają się opłaty dodatkowe. W naszym przykładzie jest to opłata za Internet.

57 Tabela 8 Wariant I Singiel Małżeostwo Powierzchnia mieszkania [m 2 ] 35,00 50,00 Cena najmu za m 2 *zł] 34,29 28,00 Łączny dochód gospodarstwa domowego *zł , ,00 Koszt pośrednika *zł , ,00 Kaucja zabezpieczająca *zł , ,00 Cena najmu *zł , ,00 Opłaty dodatkowe *zł+ 30,00 39,00 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Jak wynika z powyższej tabel zarówno singiel, jak i małżeostwo mają szanse wynająd mieszkanie w Katowicach, aczkolwiek sytuacja singla nie przedstawia się zbyt optymistycznie. Koszty, jakie singiel ponosi za najem mieszkania, znacząco przekraczają połowę osiąganego dochodu. W naszym przypadku miesięczny koszt wynosi 1200zł + 30zł + media. Wielu młodych ludzi z tego względu rezygnuje z samodzielnego najmu lub decyduje się na najem w większym gronie osób. Lepsza sytuacja jest w przypadku małżeostwa, gdyż wspólny dochód obojga małżonków pozwala na pokrycie kosztów, które stanowią 30% dochodu gospodarstwa domowego i wynoszą odpowiednio 1400zł + 39zł + media. Ewentualnym problemem przy braku oszczędności może byd wysokośd kaucji oraz kwota, jaką małżeostwo musi zapłacid za usługi pośrednika Wariant II: Najem mieszkania w TBS Od 1997 roku na Katowickim rynku mieszkaniowym funkcjonuje Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. KTBS Sp. z o.o. jest właścicielem prawie 100 budynków przy takich ulicach jak między innymi: Dębowa, 1-go Maja, czy Saint Etienna.

58 Potencjalny najemca starając się o mieszkanie w zasobie TBS-u musi spełnid następujące kryteria: nie posiadad tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, łączny dochód osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego w dniu zawarcia umowy najmu, nie może przekroczyd 1,3 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie śląskim (w I półroczu 2011r. wynosi 3 517,66 zł.), ogłoszonego przed dniem zawarcia umowy najmu, o więcej niż: 20% w gospodarstwie domowym jednoosobowym, 80% w gospodarstwie domowym dwuosobowym, dalsze 40% na każdą dodatkową osobę, w gospodarstwie domowym o większej liczbie osób. łączny dochód wszystkich osób zgłoszonych do wspólnego zamieszkania w dniu zawarcia umowy najmu nie może byd niższy niż 5 - krotny czynsz za najem tego lokalu. Ponadto, przyszły najemca zobowiązany jest do partycypowania w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, w wysokości 30% kosztów. Wkład własny najemcy obliczany jest, jako iloczyn wartości odtworzeniowej dla danego województwa, powierzchni mieszkania i procentu współudziału. Dodatkowo najpóźniej w dniu zawarcia umowy najmu, zobowiązany jest do wpłacenia kaucji zabezpieczającej, w wysokości 12-krotności miesięcznego czynszu za wynajmowany lokal. Do zobowiązao najemcy należy uiszczanie należności za czynsz oraz opłat za takie usługi jak: dostarczanie wody, gazu, czy wywóz śmieci. Opłaty dodatkowe szacuje się na ok. 40% kwoty czynszu. Wysokośd czynszu ustalana jest przez Zgromadzenie Wspólników Spółki, a jego maksymalna stawka wynosid może 12,66 zł/m 2. Dla potrzeb niniejszego opracowania zakładamy, że stawka czynszu będzie wynosid 12,00 zł/m 2. Dane dla województwa śląskiego na I kwartał 2011 r.: przeciętne miesięczne wynagrodzenie w województwie śląskim ,66 zł., wartośd odtworzeniowa zł/m 2.

59 Tabela 9 Wariant II Singiel Małżeostwo Powierzchnia mieszkania [m 2 ] 34,66 51,90 Stawka czynszu za m 2 *zł+ 12,00 12,00 Maksymalny dochód *zł/m-c] 4 159, ,00 Łączny dochód gospodarstwa domowego *zł , ,00 Wymagany minimalny łączny dochód gospodarstwa domowego *zł , ,00 Partycypacja w kosztach budowy *zł , ,96 Kaucja zabezpieczając *zł , ,60 Czynsz *zł+ 415,92 622,80 Opłaty dodatkowe *zł+ 166,37 249,12 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Jak wynika z powyższej tabeli zarówno singiel jak i małżeostwo mają możliwośd najmu mieszkania w zasobie TBS. Problem może stanowid koniecznośd partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego. Kwota ta stanowi duże wyzwanie dla młodych ludzi dysponujących niskimi i średnimi dochodami, najczęściej nieposiadających oszczędności. Dlatego poniżej zaproponowano możliwośd sfinansowania wkładu własnego z obcych źródeł finansowych. Z ofert dostępnych na rynku wybrano kredyt gotówkowy udzielany przez BNP PARIBAS Fortis. Dla singla celem pokrycia wkładu własnego zaproponowano kwotę kredytu w wysokości 40 tys. zł, zaś dla małżeostwa 55 tys. zł.

60 Tabela 10 Zestawienie kredytowania Singiel Małżeostwo Kwota kredytu *zł , ,00 Ilośd rat *m-c] 60,00 60,00 Wysokośd raty *zł+ 864, ,20 Oprocentowanie nominalne [%] 9,90% 9,90% Oprocentowanie rzeczywiste [%] 11,30% 11,30% Prowizja [%] 2,00% 2,00% Ubezpieczenie kredytu *zł+ 0,00 0,00 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Rozpatrzona powyżej możliwośd stawiana przed młodymi osobami na katowickim rynku mieszkaniowym wydaje się byd atrakcyjną. Najem mieszkania w zasobie TBS można określid, jako korzystny. Jedynym istotnym czynnikiem, mogącym dyskwalifikowad ten sposób zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez potencjalnych najemców, jest wysoki koszt partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego. Szczególnie, gdy najemca w celu pokrycia udziałów jest zmuszony zaciągnąd kredyt. W takim przypadku miesięczny koszt najmu mieszkania w zasobie TBS dla singla wynosi 582,19 zł. Dla młodego małżeostwa kwota ta kształtuje się na poziomie 871,92 zł. Są to kwoty, które młode osoby są w stanie pokryd Wariant III: Zakup mieszkania na rynku wtórnym Zarówno dla singla, jak i dla młodego małżeostwa wybrano oferty mieszkao na osiedlu Tysiąclecia. Jest to dzielnica położona w północnej części Katowic w pobliżu Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku. Sied komunikacji miejskiej jest dobrze rozwinięta. Do analizy przyjęto oferty mieszkao, których ceny za m 2 były zbliżone do średniej ceny za m 2 w Katowicach. Dla singla wybrano mieszkanie o powierzchni 35m 2, którego cena wynosi ,90 zł (4 057,14zł/m 2 ). Mieszkanie jest własnościowe, jednopokojowe, położone na 13 piętrze. Jego stan jest bardzo dobry i wymaga jedynie odświeżenia.

61 Dla małżeostwa mieszkanie jest większe. Jego powierzchnia wynosi 50 m 2, a cena to zł (3 780 zł/m 2 ). Zlokalizowane jest na 18 piętrze, składa się z 2 pokoi. Jego stan jest także bardzo dobry. Mieszkanie jest własnościowe. Tabela 11 Koszt zakupu mieszkania Singiel Małżeostwo Powierzchnia mieszkania [m 2 ] 35,00 50,00 Cena rynkowa mieszkania , Cena mieszkania *zł/m 2 ] 4 057, ,00 Cena mieszkania ogółem , ,00 Koszty towarzyszące zakupowi mieszkania 9 102, ,59 Koszt pośrednika (3% + 23% VAT) 5 239, ,10 Podatek od czynności cywilnoprawnych (2%) 2 840, ,00 Opłaty wieczystoksięgowe *zł+ 200,00 200,00 Taksa notarialna *zł+ 669,00 763,00 VAT od taksy notarialnej (23%) 153,87 175,49 Opłaty roczne związane z użytkowaniem mieszkania 1 703, ,00 Koszty eksploatacyjne *zł/m-c] 80,00 180,00 Zaliczka na fundusz remontowy *1 zł/m 2 /m-c] 35,00 50,00 Opłata za administrowanie budynkiem *0,77 zł/m 2 /m-c] 26,95 38,50 CAŁKOWITY KOSZT ZAKUPU MIESZKANIA , ,59 Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Jak wynika z powyższej tabeli zakup mieszkania to nie tylko cena tego mieszkania, ale również szereg innych opłat, które podwyższają koszt jego zakupu. Suma tych opłat dla singla wynosi 9 102,67 zł, a dla małżeostwa ,59 zł. Młodzi ludzie chcący mied swoje mieszkanie korzystają z kredytów hipotecznych oferowanych przez banki. Wybrano ofertę kredytu hipotecznego banku Millenium. Przyjęto założenie, że zarówno singiel jak i małżeostwo dokonują wkładu własnego w wysokości 20%, więc kwota kredytu dla singla to ,92 zł, a dla małżeostwa to zł.

62 Kredyt jest rozłożony na 35 lat, oprocentowanie w obu przypadkach jest takie samo, prowizja banku jest równa 0%,a raty są równe. Dla singla wysokośd miesięcznej raty wynosi 661,52 zł, a dla małżeostwa 880,48 zł. Tabela 12 Zestawienie kredytowania Singiel Małżeostwo Wartośd nieruchomości *zł , ,00 Wkład własny (20%) *zł , ,00 Kwota kredytu *zł , ,00 Okres kredytowania [lata] Szczegóły oprocentowania 6,98% 6,98% Oprocentowanie nominalne 6,18% 6,18% Oprocentowanie realne (raty równe) 6,98% 6,98% Oprocentowanie realne (raty malejące) 7,06% 7,06% Opłaty okołokredytowe 183,48 183,48 Prowizja 0,00% 0,00% Ubezpieczenie nieruchomości *zł/mc] 15,29 15,29 Wycena nieruchomości *zł+ 480,00 480,00 Koszt kredytu , ,60 Wielkośd raty 661,52 880,48 Liczba rat Źródło: Opracowanie własne na podstawie

63 4.4. Wariant IV: Zakup mieszkania na rynku pierwotnym Kredyt hipoteczny Z trzech przedstawionych propozycji wybrano ofertę dewelopera Activ Investment Sp. z o.o. Osiedle Tysiąclecia, gdzie zlokalizowana jest inwestycja, charakteryzuje się atrakcyjnymi cenami zarówno dla małżeostwa, jak i dla singla. Ponadto, jedynie tam można zakupid mieszkanie w metrażu 35 m 2, co jest istotne ze względu na założenia analizy. Dodatkowym atutem była również bliskośd terenów zielonych (Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku), a także łatwy i szybki dojazd do centrum miasta. Ze wszystkich ofert sprzedaży dla singla wybrano mieszkanie o metrażu 35 m 2 w cenie zł/m 2, a dla pary 50 m 2 w cenie 5000 zł/m 2. W tym przypadku deweloper jest płatnikiem podatku VAT, a więc podatek od czynności cywilnoprawnych nie należy się. Przy zakupie towarzyszy pośrednik, który bada dewelopera od strony prawnej, zajmuje się dopilnowaniem wszelkich formalności oraz aranżuje wizytę u notariusza. Za usługę przysługuje mu 3% od wartości nieruchomości. Notariuszowi należy się taksa notarialna, która wynosi w tym przypadku ½(1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej zł) 1. Opłaty wynoszą, więc: a) dla singla: ½(1 010 zł + 0,4%*( )) = 728 zł; b) dla małżeostwa: ½(1 010 zł + 0,4%*( )) = 885 zł. Kolejnym kosztem są opłaty związane z założeniem księgi wieczystej, w kwocie 60 zł oraz wpisanie do księgi prawa własności 200 zł. Całkowity koszt zakupu mieszkania, wraz z opłatami dodatkowymi wyniósł zł dla singla. Małżeostwo musi zapłacid zł więcej. Właściciele mieszkania muszą się również liczyd z wydatkami związanymi z użytkowaniem mieszkania. Należą do nich: koszty eksploatacyjne, czyli związane ze zużyciem mediów prądu, gazu, wody; w przykładzie oszacowano ją na 80 zł miesięcznie w przypadku 1 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 września 2007 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Dz. U. nr 187 poz

64 jednoosobowego gospodarstwa domowego oraz w wysokości 180 zł dla małżeostwa; zaliczka remontowa, którą ustalono na 1 zł za metr kwadratowy powierzchni, odpłatnośd następuje miesięcznie; opłata za administrowanie budynkiem. Wynosi ona 77 groszy od metra kwadratowego powierzchni miesięcznie. W tabeli nr 13 zestawiono wszystkie omówione powyżej koszty. Tabela 13 Wariant IV Singiel Małżeostwo Powierzchnia mieszkania [m 2 ] 35,00 50,00 Cena rynkowa mieszkania Cena mieszkania *zł/m 2 ] 4 800, ,00 Cena mieszkania ogółem (w tym 8% VAT) , ,00 Koszty towarzyszące zakupowi mieszkania 7 346, ,55 Koszt pośrednika (3% + 23% VAT) 6 199, ,00 Opłaty wieczystoksięgowe *zł+ 260,00 260,00 Taksa notarialna *zł+ 721,00 885,00 VAT od taksy notarialnej (23%) 165,83 203,55 Opłaty roczne związane z użytkowaniem mieszkania 1 703, ,00 Koszty eksploatacyjne *zł/m-c] 80,00 180,00 Zaliczka na fundusz remontowy *1 zł/m 2 /m-c] 35,00 50,00 Opłata za administrowanie budynkiem *0,77 zł/m 2 /m-c] 26,95 38,50 CAŁKOWITY KOSZT ZAKUPU MIESZKANIA , ,55 Źródło: Opracowanie własne na podstawie: oraz wiedzy własnej

65 Zakup mieszkania w 20% sfinansowano ze środków własnych, reszta kwoty pochodzi z kredytu hipotecznego oferowanego przez bank Millennium. Singiel musi ubiegad się o kredyt w wysokości zł, natomiast dla małżeostwa ta kwota wynosi zł. Zakładamy okres kredytowania równy 35 lat, odsetki będą spłacane w odstępach miesięcznych. Oprocentowanie nominalne dla obu kredytobiorców wynosi 6,18%. Z kolei oprocentowanie realne jest niższe w przypadku rat równych, w porównaniu do rat malejących. W związku z promocją Millennium Banku prowizja wynosi 0%. Wymagane są jednak inne opłaty w związku z udzieleniem kredytu. Pierwszym z nich jest wycena kredytowanej nieruchomości stanowi to warunek do podpisania umowy. Drugim jest comiesięczna zapłata ubezpieczenia nieruchomości. W sumie opłaty okołokredytowe będą wynosiły rocznie 183,48 zł. Bank ustalił dla singla wysokośd rat w wysokości 782,65 zł. Małżonkowie zapłacą o 382 zł więcej. Po przeliczeniu koszt kredytu jest prawie 100% większy od wartości nieruchomości. Tabela 14 Zestawienie kredytowania Singiel Małżeostwo Wartośd nieruchomości *zł , ,00 Wkład własny (20%) *zł , ,00 Kwota kredytu *zł , ,00 Okres kredytowania [lata] Szczegóły oprocentowania 6,98% 6,98% Oprocentowanie nominalne 6,18% 6,18% Oprocentowanie realne (raty równe) 6,98% 6,98% Oprocentowanie realne (raty malejące) 7,06% 7,06% Opłaty okołokredytowe 183,48 183,48 Prowizja 0,00% 0,00% Ubezpieczenie nieruchomości *zł/m-c] 15,29 15,29 Wycena nieruchomości *zł+ 480,00 480,00 Koszt kredytu , ,20 Wielkośd raty 782, ,66 Liczba rat Źródło: Opracowanie własne na podstawie

66 Kredyt hipoteczny z rządowymi dopłatami w ramach programu Rodzina na swoim Millennium Bank w swojej ofercie ma również kredyt z rządowymi dopłatami Rodzina na Swoim. Charakteryzuje się on atrakcyjnymi marżami, oprocentowaniem oraz brakiem obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wyceną kredytowanej nieruchomości. Dodatkowym atutem jest fakt, iż przez pierwsze 8 lat do 50% odsetek z kredytu pokrywa Skarb Paostwa. Z kredytu Rodzina na swoim mogą skorzystad: rodziny oraz osoby samotnie wychowujące dziecko; osoby niebędące właścicielem budynku lub lokalu mieszkalnego, osoby, którym nie przysługuje spółdzielcze własnościowe oraz lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, osoby wynajmujące inny lokal mieszkalny; osoby, które nie były lub nie są stroną innej umowy mieszkaniowego kredytu preferencyjnego. Istotnym elementem jest również metraż mieszkania, którego wielkośd nie może przekroczyd 75 m 2 w przypadku mieszkania i 140 m 2 w przypadku domu jednorodzinnego. W omawianym przypadku jedynie małżeostwo wychowujące dziecko może się ubiegad o kredyt w ramach programu Rodzina na swoim. Dla porównania z poprzednim wariantem oraz z powodu braku jednoznacznie określonego oprocentowania, wybrano ten sam model, co w poprzednim przykładzie. Odsetki za cały okres kredytowania wynoszą ,20zł. Widad, że kwota odsetek jest większa od kwoty zaciągniętego kredytu. Program Rodzina na swoim umożliwia spłacenie do 50% odsetek w ośmiu pierwszych latach przez Skarb Paostwa. W obliczeniach założono najbardziej optymistyczną wersję Skarb Paostwa spłaca równo 50%. Tabela nr 15 przedstawia obliczenia potrzebne do ustalenia udziału Skarbu Paostwa w spłacie odsetek.

67 Tabela 15 Zestawienie kredytowania Małżeostwo Odsetki za cały okres kredytowania ,20 Odsetki przypadające na jedną ratę 688,47 Odsetki przypadające na 8 pierwszych lat kredytu 5 507,76 50% wartości odsetek za 8 pierwszych lat kredytu 2 753,88 Źródło: Opracowanie własne na podstawie W tabeli nr 16 porównano oba kredyty dla małżeostwa. Jak widad program Rodzina na swoim umożliwia spłatę odsetek w wysokości 2 753,88zł. Nie jest to jednak duża kwota, gdyż wartośd ta stanowi zaledwie 1,38% wartości całego kredytu i 0,92% wartości wszystkich odsetek. Tabela 16 Porównanie kredytów Małżeostwo kredyt hipoteczny kredyt hipoteczny w ramach programu "Rodzina na swoim" Kwota kredytu *zł , ,00 Koszt kredytu *zł , ,00 Odsetki za cały okres kredytowania *zł , ,00 Skarb Paostwa *zł+ 0, ,88 Podmiot fizyczny *zł , ,12 Udział Skarbu Paostwa w spłacie kredytu [%] 0,00 1,38 Udział Skarbu Paostwa w spłacie odsetek [%] 0,00 0,92 Źródło: Opracowanie własne na podstawie

68 Zakooczenie Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy lepiej jest kupid, czy nająd mieszkanie. Najważniejszymi czynnikami, które wpływają na podjęcie decyzji o najmie, czy kupnie mieszkania są dochody gospodarstwa domowego oraz ceny panujące na lokalnym rynku mieszkaniowym. W przypadku najmu mieszkania na rynku wtórnym nie ponosimy dodatkowych kosztów związanych z kredytem, jednak najmowane mieszkanie nie stanowi naszej własności. Najem mieszkania w Towarzystwie Budownictwa Społecznego wymaga od najemcy m. in. partycypacji w kosztach budowy lokalu, przez co zazwyczaj zmuszony jest on zaciągad kredyt, gdyż kwoty te nie są małe. Także kupno mieszkania, czy to na rynku wtórnym, czy pierwotnym wiąże się z zaciągnięciem kredytu hipotecznego. Każda osoba stojąca przed wyborem pomiędzy kupnem, a najmem mieszkania musi podjąd decyzję analizując wady i zalety każdego wariantu, a także ocenid własne możliwości finansowe. Jednakże rekomendując młodym osobom jeden z rozważonych wariantów należałoby wskazad wariant II, a więc najem mieszkania w zasobie TBS. Koszty, które ponosi najemca są najniższe, przez co jest bardziej korzystną formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych aniżeli najem na rynku. Niemniej jednak, osobom posiadającym własne oszczędności lub mogącym pozwolid sobie na zaciągnięcie kredytu, należałoby polecid wariant IV, a więc zakup mieszkania na rynku pierwotnym. Wynika to z faktu, iż koszt zakupu takiego mieszkania jest niewiele wyższy od mieszkania na rynku wtórnym w Katowicach. Ponadto, standard nowych mieszkao jest dużo wyższy. Dodatkowym atutem jest możliwośd wsparcie Skarbu Paostwa w spłacie do 50% odsetek kredytu przez osiem pierwszych lat, w ramach programu Rodzina na swoim.

69 Ceny ofertowe mocno zawyżone Tym razem poprosiliśmy Pośredników w Obrocie Nieruchomościami z różnych regionów kraju o ocenę poziomu cen w różnych grupach mieszkao. Tylko 35 proc. pytanych stwierdziło, że poziom cen mieszkao o powierzchni do 30 mkw. jest adekwatny do ich wartości rynkowej. Reszta uważa, że ceny te są zawyżone. To przewartościowanie jest oceniane od 5 do 33 proc. Najwyższe w mniejszych miejscowościach. Na sprzedaż nawet tak małych lokali trzeba czekad w większości miejscowości 3 do 6 miesięcy. W grupie lokali o powierzchni 30 do 50 mkw, zaledwie co piąty Pośrednik w Obrocie Nieruchomościami stwierdził, że ceny tych lokali odpowiadają ich wartości rynkowej. Pozostali uznali, że są zawyżone i w większości przypadków - od 10 do 20 proc. Można przypuszczad, że to zawyżenie cen jest spowodowane i większym zainteresowaniem tą grupą lokali, ale zainteresowanie nie przekłada się na efektywny popyt czyli wsparty możliwościami finansowymi potencjalnych nabywców. Tu również czas oczekiwania na kontrahenta wynosi co najmniej kilka miesięcy. Ciekawe, że pośrednicy z większych miast - Poznao, Warszawa, Kraków, Gdynia czy Katowice - wskazują na podobne przewartościowanie cen jak pośrednicy z Brzeska, Goleniowa czy Człuchowa. I w tej grupie lokali zbyt wysokie oczekiwania cenowe sprzedających przekładają się na czas oczekiwania na transakcje, niestety również kilka do kilkunastu miesięcy. Również przy lokalach większych niż 50 mkw. tylko 35 proc. pośredników uważa, że ceny odpowiadają realnej wartości tych mieszkao. Blisko dwie trzecie Pośredników w Obrocie Nieruchomościami uważa, że proponowane przez sprzedających ceny są zawyżone. Jednak w tej grupie lokali czas oczekiwania na kupca wyraźnie się wydłuża bo nawet do 15 miesięcy. Mamy więc obraz rynku na którym: oferenci wyraźnie tkwią w oczekiwaniach cenowych z okresu baoki cenowej i z niedowierzaniem przyjmują opinie pośredników, że tak wysokie ceny nie rokują zawarcia transakcji, a poszukujący przy mniejszej zdolności nabywczej oraz dużej podaży mieszkao oczekują sporej negocjacji cen.

70 Jak jednak w sytuacji trudności ze sprzedażą reagują właściciele mieszkao obniżenia ceny lokalu? na propozycje Beata Uberna z Goleniowa twierdzi, że: klienci zazwyczaj wiedza lepiej ile warte jest ich mieszkanie a ich nastawienie do weryfikowania ceny do poziomu rynkowego jest zwykle negatywne. Dodaje jednakże, że klient jest w stanie przyjąd argumenty o zawyżonej cenie jeżeli są poparte rzeczywistymi informacjami o wartości zawartych podobnych transakcji. Elżbieta Trawioska z Bydgoszczy zwraca uwagę na wpływ czasu na decyzje sprzedających: po dłuższym braku zainteresowania sprzedażą właściciel decyduje się na obniżenie ceny. Henryka Wilczyoska z Człuchowa zauważa, że: brakuje ofert mieszkao średniej klasy sprzedają się albo bardzo tanie oferty lub skrajnie luksusowe, ale na ogół klienci są zorientowani w zmianach rynkowych i często ten argument wystarcza do obniżenia wartości ofertowych. Jest jednak grupa klientów, która pragnie uzyskania dużej ceny i dla tej grupy żaden argument nie jest wystarczający. Wyobraźnia tych klientów zdaniem Henryki Wilczyoskiej - pozostaje na poziomie cen z hossy rynku nieruchomości w latach 2007/2008. Marek Urban z Krakowa mówi: Przy umowie otwartej (pozwalającej na umieszczenie oferty w wielu biurach), bardzo trudno jest przekonad klienta do urealnienia ceny sprzedaży nieruchomości. Największy wpływ na to mają naganiacze z biur nieruchomości, którzy aby tylko podpisad umowę pośrednictwa i przynieśd coś do biura zgadzają się w ciemno na propozycje cenowe właściciela (nie wspominając już o minimalnych kwotach prowizji lub całkowitego jej braku). Wielu pośredników zwraca uwagę, że podstawą do ustalania ceny ofertowej dla większości właścicieli są ceny z ofert zamieszczanych w Internecie. Argumenty przedstawiane, typu iż ceny transakcyjne są zupełnie inne i nie mają wiele wspólnego z ceną z ogłoszenia, praktycznie nie odnoszą żadnych skutków - mówi Marek Urban. Inaczej sytuacja wygląda przy umowach na wyłącznośd, gdzie pośrednik jest doradcą, który wie jaka jest realna wartośd nieruchomości i angażując się w umowę na wyłącznośd ustali cenę na rzeczywistym poziomie. Nie sztuką jest posiadania 1000 ofert lecz sztuką jest sprzedanie chod kilku z nich w możliwie najkrótszym czasie na przyzwoitych warunkach - podkreśla Marek Urban. Leszek Hardek z Torunia, też zwraca uwagę na zjawisko, że większośd obsługi dzisiaj na rynku nie jest prowadzona przez Pośredników w Obrocie Nieruchomościami (czyli posiadaczy uprawnieo

71 zawodowych) a jedynie przez agentów (osoby bez licencji), którzy za wszelką cenę chcą przynieśd umowę do biura dla którego pracują ale potem nie śledzą losu tych ofert ani ich nie aktualizują. Klienci chcą koniecznie przekonad się na własnej skórze czy pośrednik ma rację- mówi Leszek Hardek -Niestety często jednak potem prowadzi to do zgłaszania oferty do wielu biur, gdzie następnie nikt na tym co jest prezentowane nie panuje. Ta sama oferta występuje w różnych cenach. Leszek Hardek podkreśla, że gdyby dzisiaj próbowad wyciągnąd jakieś wnioski z prezentowanych ofert w Internecie to informacja ta jest zupełnie niewiarygodna. Tylko niewielka częśd klientów słucha rad pośrednika. Ewa Bugzel - działająca na rynku warszawskim mówi, że klienci reagują oburzeniem, sugerując naszą niekompetencję w szacowaniu ich nieruchomości, powołują się na wysokośd cen w innych ofertach na portalach internetowych, w ich opinii podobnych nieruchomości. Żądają podwyższenia ceny, aby było z czego opuszczad. Nakłonienie klienta do zaoferowania lokalu w cenie zbliżonej do rynkowej, spotyka się z niechęcią, często rezygnacją z umowy. Pośrednicy często podkreślają, że właściciele mają do swoich mieszkao stosunek emocjonalny, który powstaje na skutek przeżyd związanych z mieszkaniem, kojarzeniem go z wieloma wydarzeniami zwłaszcza gdy wspomnienia o nich są miłe. Tymczasem potencjalny nabywca widzi jedynie nieruchomośd i oczywiście szuka argumentów na wynegocjowanie obniżki ceny. W mediach pojawia się często argument, że pośrednik doliczając wysoką prowizję zawyża cenę. Otóż warto przypomnied, że cena szczególnie na wtórnym rynku jest wyłącznie wynikiem gry rynkowej miedzy popytem a podażą. Tę cenę ustala rynek, jest ona rezultatem negocjacji, w których na szalę rzuca się argumenty o cechach nieruchomości i możliwościach nabywców. Natomiast wysokośd wynagrodzenia Pośrednika w Obrocie Nieruchomościami czy to w postaci kwoty czy procentu wartości transakcji jest ustalana na ogół przed zawarciem transakcji w umowie miedzy klientem a obsługującym go pośrednikiem. OLIMPIA BRONOWICKA - Rzecznik prasowy Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości (pośrednik w obrocie nieruchomościami licencja nr 4782) Tel Polska Federacja Rynku Nieruchomości z siedzibą w Warszawie (PFRN) jest dobrowolnym związkiem samorządnych organizacji posiadających osobowośd prawną. Została utworzona w styczniu 1995 roku przez sześd regionalnych stowarzyszeo pośredników w obrocie nieruchomościami. W chwili obecnej PFRN działa na rzecz i w interesie 24 regionalnych stowarzyszeo pośredników oraz zarządców nieruchomości, zrzeszających ponad 3000 osób. Od lutego 2010 roku PFRN jest członkiem Pracodawców Rzeczpospolitej Polskiej (dawna: Konfederacja Pracodawców Polskich).

72 Celka & Frąckowiak Nieruchomości Kim jesteśmy? Celka & Frąckowiak Sp. z o. o. to dynamiczna, skuteczna Agencja Nieruchomości działająca w Poznaniu i okolicach. Bazujemy na energii, wiedzy i doświadczeniu naszego profesjonalnego zespołu. Nasze atuty to między innymi doskonała znajomośd specyfiki poznaoskiego rynku nieruchomości oraz gwarancja wysokiej jakości usługi dla Naszych Klientów. Co nas wyróżnia? Nieruchomości są naszą pasją. Robimy to, co potrafimy najlepiej - kreujemy wartośd większą niż cena rynkowa. Dostrzegamy szerszy aspekt naszej pracy, który stanowią marzenia i plany Naszych Klientów. Przywiązujemy najwyższą wagę do moralności i uczciwości w biznesie. Wierzymy, że nasza firma jest wyjątkowa. A przez stałe dążenie do podnoszenia jakości naszych usług sprawiamy, że Nasi Klienci również to dostrzegają. Gdzie działamy? Jesteśmy aktywni w najważniejszych segmentach rynku nieruchomości: Kompleksowa obsługa rynku nieruchomości mieszkaniowych: rynek pierwotny oraz wtórny, Komercjalizacja powierzchni biurowych oraz handlowych, Grunty inwestycyjne (komercyjne i mieszkaniowe), Analizy rynkowe rynek powierzchni biurowych i mieszkaniowych. Podstawą są relacje. Nasz zespół stanowią osoby kreatywne i ukierunkowane na cel. Stawiamy na profesjonalizm i zaangażowanie. Rodzinna atmosfera pracy pozwala na swobodną wymianę opinii, spostrzeżeo i codzienne wzbogacanie doświadczenia zawodowego. Preferujemy rozwój poprzez mentoring, który stymuluje odkrywanie potencjału pracowników i pozwala na jego pełne wykorzystanie. Partnerskie relacje i wzajemne zaufanie sprzyjają samodoskonaleniu. Celka & Frąckowiak Sp. z o.o. STARE KOSZARY ul. Wojskowa Poznao NIP KRS Spółka zarejestrowana w Sądzie Rejonowym Poznao - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Wydział VIII Gospodarczy Wysokośd Kapitału Zakładowego ,00 PLN

73 AGROBEX Sp. z o.o. Jesteśmy firmą istniejącą od 1988 roku. 22-letnie doświadczenie na rynku pozwoliło nam zdobyd zaufanie wśród partnerów oraz stworzyd wizerunek firmy solidnej, dającej poczucie bezpieczeostwa a także dbającej o potrzeby swoich klientów. Główną gałęzią naszej działalności jest branża deweloperska. Jako jeden z największych i najprężniej rozwijających się deweloperów na rynku oferujemy mieszkania i powierzchnie komercyjne w bardzo atrakcyjnych lokalizacjach. Nasze inwestycje to gwarancja wysokiego komfortu, a także połączenie tradycji i nowoczesności. Świadczone przez nas usługi odznaczają się najwyższą jakością a realizowane inwestycje cechuje terminowośd i wykooczenie w założonym standardzie. Posiadamy niezwykle bogatą ofertę odpowiadającą na potrzeby szerokiego grona nabywców. Nasi klienci zawsze mogą liczyd na fachową pomoc, kompetentnej i wykwalifikowanej kadry. Potwierdzeniem najwyższej jakości wszelkich świadczonych przez nas usług są liczne otrzymane certyfikaty. Należą do nich między innymi: Diamenty Forbes 2010, Solidna Firma 2009, Kryształowy Deweloper 2009 oraz Perły Polskiej Gospodarki ul. Kochanowskiego Poznao tel /66

74 Nickel Development sp. z o.o. Firma Nickel Development istnieje od 1998 roku. Już pierwsza inwestycja firmy przy ulicy Biskupioskiej w Poznaniu została doceniona przez PZITB tytułem Budowy Roku. Potem pojawiły się kolejne nagrody i wyróżnienia potwierdzające jakośd oddawanych do użytku budynków i świadczonych usług. W Nickel Development najważniejsze jest zadowolenie Klientów. Dlatego prowadzone są stałe badania ich preferencji, a sprzedawcy chętnie wysłuchują uwag i propozycji, które służą planowaniu kolejnych inwestycji. Firma oddała do tej pory ponad m 2 powierzchni mieszkalnej. Obecnie buduje obiekty o łącznej powierzchni użytkowej m 2 i planuje budowę kolejnych inwestycji o metrażu przekraczającym m 2. Spółka rozpoczyna także budowę wielkoformatowych powierzchni handlowych, m. in. w Dąbrówce. Obecnie Nickel Development oferuje mieszkania w dwóch odmiennych inwestycjach w podmiejskich, kilkurodzinnych willach w podpoznaoskiej Dąbrówce i w nowobudowanej kamienicy w samym centrum miasta. Nickel Development sp. z o. o. Biuro sprzedaży mieszkao i marketingu Poznao, ul. Piątkowska 110 _T _F _E.

75 PBG Dom Sp. z o.o. PBG Dom Sp. z o.o. należy do grupy kapitałowej PBG, na czele której stoi PBG S.A. jedna z dwudziestu największych polskich spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Jako częśd grupy kapitałowej, PBG Dom odpowiada za realizację projektów w obszarze inwestycji na rynku nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych. Spółka realizuje swoją działalnośd na terenie dużych polskich aglomeracji, takich jak Gdaosk czy Poznao. Obecna jest także w mniejszych miastach, np. w Świnoujściu, gdzie zimą 2011 r. otwarty zostanie hotel marki Hampton by Hilton. Firma PBG Dom podpisała w tej sprawie umowę franczyzową ze światową siecią hoteli Hilton Worldwide i poprowadzi pierwszy tego typu obiekt w Polsce. PBG Dom jest właścicielem najnowocześniejszego biurowca najwyższej klasy A w Poznaniu - Skalar Office Center, oddanego do użytku kilka miesięcy temu. Deweloper oddał w zeszłym roku do użytku również swoją pierwszą inwestycję mieszkaniową w tym mieście - osiedle Złotowska51. Obecnie w stolicy Wielkopolski trwa także budowa osiedla Quadro House - będzie to kompleks ośmiu budynków wielorodzinnych, zlokalizowany w dzielnicy Grunwald. W Gdaosku natomiast kooczy się budowa pierwszego etapu osiedla Dolina Potęgowska (zlokalizowanego w dynamicznie rozwijającej się zachodniej dzielnicy Gdaoska, nieopodal jeziora Jasieo). Więcej informacji: PBG Dom Adres biura sprzedaży ul. Skórzewska 35 Skalar Office Center Wysogotowo k. Poznania ul. Górecka Przeźmierowo Poznao tel.: tel.:

76 NOTATKI:

77 NOTATKI:

78 NOTATKI:

79 ORGANIZACJA: Studenckie Koło Naukowe Propertus działające przy KATEDRZE INWESTYCJI I NIERUCHOMOŚCI UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU ul. Powstaoców Wlkp Poznao tel. (0-61) , fax (0-61) Collegium Altum, XI piętro, p

80 SPONSORZY: PATRONI MEDIALNI: PATRONI HONOROWI: PATRONAT NAUKOWY: Prof. H. Gawron Kierownik Katedry Inwestycji i Nieruchomości

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Autor: Wynajem.pl i CEE Property Group 19.01.2009. Portal finansowy IPO.pl Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie

Bardziej szczegółowo

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Na rynku wynajmu mieszkań w okresie wakacyjnym wciąż jest spokojnie i panuje tu urlopowe rozluźnienie. Powoli zaczyna się zauważać ruch wśród

Bardziej szczegółowo

Wtórny rynek mieszkao w Warszawie w 2010 r. Opracowanie Metrohouse & Partnerzy S.A.

Wtórny rynek mieszkao w Warszawie w 2010 r. Opracowanie Metrohouse & Partnerzy S.A. Wtórny rynek mieszkao w Warszawie w 2010 r. Opracowanie Metrohouse & Partnerzy S.A. Ceny transakcyjne mieszkao w Warszawie Najwyższe ceny transakcyjne mieszkao odnotowano tradycyjnie w Śródmieściu, gdzie

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

LUBLIN. Liczba mieszkańców: 347892 osób - w tym mężczyzn: 160937 - w tym kobiet: 186955. Gęstość zaludnienia: 2370 osób/km²

LUBLIN. Liczba mieszkańców: 347892 osób - w tym mężczyzn: 160937 - w tym kobiet: 186955. Gęstość zaludnienia: 2370 osób/km² LUBLIN Liczba mieszkańców: 347892 osób - w tym mężczyzn: 160937 - w tym kobiet: 186955 Gęstość zaludnienia: 2370 osób/km² Ludność w wieku (dane GUS, 30.06.2010): przedprodukcyjnym: 56 577 (16,21%) produkcyjnym

Bardziej szczegółowo

RAPORT RYNEK MIESZKANIOWY WE WROCŁAWIU -PODSUMOWANIE ROKU 2008 NA RYNKU WTÓRNYM JOT- BE NIERUCHOMOŚCI EKSPERCI RYNKU NIERUCHOMOŚCI

RAPORT RYNEK MIESZKANIOWY WE WROCŁAWIU -PODSUMOWANIE ROKU 2008 NA RYNKU WTÓRNYM JOT- BE NIERUCHOMOŚCI EKSPERCI RYNKU NIERUCHOMOŚCI RAPORT RYNEK MIESZKANIOWY WE WROCŁAWIU -PODSUMOWANIE ROKU 2008 NA RYNKU WTÓRNYM ŚREDNIA CENA m.kw. MIESZKANIA W 2008 ROKU ( w PLN) 7000 6000 5000 5676 6315 6150 6643 4000 3000 2000 1000 0 I KWARTAŁ II

Bardziej szczegółowo

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl IV kwartał 2008 Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie dwucyfrowym nieprzerwanie od kilku lat. Obecnie za wynajem mieszkania dwupokojowego które jest najbardziej reprezentatywnym

Bardziej szczegółowo

CZERWIEC 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

CZERWIEC 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI CZERWIEC 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest przygotowywany na podstawie danych ofertowych zamieszczanych w serwisie

Bardziej szczegółowo

Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce

Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce INFORMACJA PRASOWA strona: 1/5 Warszawa, 23 kwietnia 2012 r. Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce Warszawa, 23.04.2012 r. Gdzie chcą mieszkać Polacy? Jakim

Bardziej szczegółowo

Raport z rynku najmu mieszkao i pokoi sierpieo 2012

Raport z rynku najmu mieszkao i pokoi sierpieo 2012 Raport z rynku najmu mieszkao i pokoi sierpieo 2012 Kooczące się powoli lato i zbliżający się początek roku akademickiego to tradycyjnie czas wzmożonego popytu na rynku najmu mieszkao. Tysiące klientów

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2009 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

STYCZEŃ 2009 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ STYCZEŃ 2009 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest przygotowywany na podstawie danych

Bardziej szczegółowo

Wykres 13. Migranci według miejsca pracy (nauki)

Wykres 13. Migranci według miejsca pracy (nauki) Wykres 13. Migranci według miejsca pracy (nauki) Nie dotyczy 14,1 Poza wymienionym obszarem 3,0 Powiat poznański 8,2 Poznań 74,7 24 Wykres 14. Migranci według rodzaju zabudowy budynku w poprzednim i obecnym

Bardziej szczegółowo

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław I. Wprowadzenie Wrocław jest miastem położonym w południowo-zachodniej Polsce. Jest on siedzibą władz województwa dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Małe znów jest piękne

Małe znów jest piękne 0 Smart Investments Małe znów jest piękne Analiza: w strukturze wielkości nowobudowanych mieszkań Luty 2011 CEE Property Group Sp. z o.o. Ul. Domaniewska 42 02-672 Warszawa POLSKA Rentowność projektów

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Polityka społeczna: mieszkalnictwo Dr Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie LITERATURA J. Łaszek (2004), Sektor nieruchomości mieszkaniowych w Polsce. Stan i perspektywy

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ PAŹDZIERNIK 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl.

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku, wybrane elementy przydatne. majątkowego

Analiza rynku, wybrane elementy przydatne. majątkowego 2010-20112011 Analiza rynku, wybrane elementy przydatne w czynnościach rzeczoznawcy majątkowego Rynek lokalny rynek miasta i gminy Łódź na prawach powiatu. Łódź to miasto liczące ok 745 tysięcy mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy - Poznań

Rynek mieszkaniowy - Poznań Rynek mieszkaniowy - Poznań W minionym półroczu w serwisie ogłoszeniowym Domiporta.pl znajdowało się ponad 10 tys. aktualnych ofert sprzedaży mieszkań z Poznania, które pochodziły głównie z rynku wtórnego

Bardziej szczegółowo

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Raport 29 stycznia 2013 Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Od początku 2012 roku ceny mieszkań w większości dużych polskich miast wyraźnie spadły. Najwięcej, bo aż ponad 10 procent ceny zaoszczędzili

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Poznao 2009 Analiza cen transakcyjnych lokali mieszkalnych w Poznaniu

Poznao 2009 Analiza cen transakcyjnych lokali mieszkalnych w Poznaniu Poznao 2009 Analiza cen transakcyjnych lokali mieszkalnych w Poznaniu Siedziba we Wrocławiu Oddział w Poznaniu ul. Ołtaszyoska 87 ul. Kutrzeby 12a/7 53-034 Wrocław 61-719 Poznao tel. +48 71 333 00 85 tel.

Bardziej szczegółowo

Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254

Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254 Warszawa, 17.01.2011 Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254 Miniona dekada na stołecznym rynku nieruchomości upłynęła wyjątkowo ciekawe. Obserwowaliśmy powstawanie

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008 Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski II kwartał 28 Podaż 2 W pierwszej połowie bieżącego roku na rynku mieszkaniowym w Polsce nastąpiła zmiana w relacji popytu względem podaży. Popyt na mieszkania,

Bardziej szczegółowo

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV)

Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Cena do wartości księgowej (C/WK, P/BV) Wskaźnik cenadowartości księgowej (ang. price to book value ratio) jest bardzo popularnym w analizie fundamentalnej. Informuje on jaką cenę trzeba zapład za 1 złotówkę

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (012) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (012) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl Oczekiwania wobec pracodawcy Oferta sprzedaży raportu 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (012) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.pl www.wskaznikihr.pl

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI

FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI FINANSOWANIE ZADAŃ MIESZKANIOWYCH W PROPOZYCJACH BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO I ICH WSPARCIE DLA PROGRAMÓW REWITALIZACJI IV ŚLĄSKIE i I OGÓLNOPOLSKIE FORUM MIESZKALNICTWA I REWITALIZACJI Sosnowiec, 14

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku nieruchomości miasta Tychy

Analiza rynku nieruchomości miasta Tychy Analiza rynku nieruchomości miasta Tychy Magdalena Prokop 1. Informacje ogólne Tychy - miasto na prawach powiatu na południu Polski, położone na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w południowej części

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce Zakres prezentacji Zmiany ustawowe w realizacji budownictwa mieszkaniowego o umiarkowanym czynszu w 2009 r. Podstawowe założenia dla Programu społecznego

Bardziej szczegółowo

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008 ZAKOPANE RYNEK MIESZKAŃ Miasto Zakopane słynące z turystyki wysokogórskiej jest wciąż w centrum zainteresowania inwestorów zarówno indywidualnych jak i developerów, firm i spółek handlowych, budujących

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Program Mieszkanie dla młodych

Program Mieszkanie dla młodych Program Mieszkanie dla młodych CO TO JEST? Program Mieszkanie dla młodych to nowy program polegający na dopłatach do kredytów udzielonych na zakup pierwszego mieszkania z rynku pierwotnego. Ma on w pewnym

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r.

U S T A W A. z dnia 5 sierpnia 2015 r. U S T A W A z dnia 5 sierpnia 2015 r. o szczególnych zasadach restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych w związku ze zmianą kursu walut obcych do waluty polskiej 1-1 Art. 1. Ustawa reguluje szczególne

Bardziej szczegółowo

Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku?

Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku? Jakie wózki widłowe były poszukiwane przez polskie firmy w ostatnim roku? Wózki widłowe są ważnym elementem wyposażenia wielu firm, ułatwiającym prace związane z rozładunkiem, przewożeniem i przechowywaniem

Bardziej szczegółowo

OPERAT SZACUNKOWY ZAWIERAJĄCY OKREŚLENIE WARTOŚCI RYNKOWEJ. prawa do odrębnej własności lokalu mieszkalnego. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej

OPERAT SZACUNKOWY ZAWIERAJĄCY OKREŚLENIE WARTOŚCI RYNKOWEJ. prawa do odrębnej własności lokalu mieszkalnego. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej OPERAT SZACUNKOWY ZAWIERAJĄCY OKREŚLENIE WARTOŚCI RYNKOWEJ prawa do odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej położonego: Kraków ul. Moniuszki 2a/8. Autor: Kraków,

Bardziej szczegółowo

Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta

Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta 1 2 3 4 Śródmieście i Fordon jako dwie najbardziej różniące się dzielnice, Fordon jako częśd, którą wciąż charakteryzuje względna izolacja od centrum miasta tak ściśle przestrzenna i komunikacyjna, jak

Bardziej szczegółowo

średnia cena mieszkania o pow. 50 mkw.* (PLN)

średnia cena mieszkania o pow. 50 mkw.* (PLN) PO STAGNACJI NORMALIZACJA Październik nie przyniósł radykalnych zmian sytuacji na rynku nieruchomości. Wg wyników badań ofert zamieszczonych w ub. miesiącu w serwisie OFERTY.NET w największych aglomeracjach

Bardziej szczegółowo

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Tanie mieszkania dla polskich rodzin Najważniejsze informacje Mieszkanie+ to rządowy program budowy mieszkań na wynajem, z opcją dojścia do własności, realizowany na zasadach rynkowych przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Kraków

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Kraków Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Kraków I. Wprowadzenie Kraków to drugie pod względem wielkości i liczby mieszkańców miasto w Polsce. Stolica województwa małopolskiego leży

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat kredytów mieszkaniowych i rynku nieruchomości w Polsce i na świecie. Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS Wrzesień

Bardziej szczegółowo

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków Analiza efektywności podstawowych form promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy finansowanych z Funduszu Pracy w woj. podlaskim w latach 2009-2012 Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: maj 2014 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: czerwiec 2015 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

TENDENCJE I PROGNOZY ROZWOJU POZNAŃSKIEGO RYNKU MIESZKANIOWEGO

TENDENCJE I PROGNOZY ROZWOJU POZNAŃSKIEGO RYNKU MIESZKANIOWEGO Henryk Gawron TENDENCJE I PROGNOZY ROZWOJU POZNAŃSKIEGO RYNKU MIESZKANIOWEGO Abstrakt. Poznański rynek nieruchomości mieszkaniowych w ostatnim okresie podlega dynamicznym przemianom. Autor charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY Potrzeby rynku a popyt efektywny WIESŁAWA DZIDEK Kraków, maj 21 1. Ceny gruntów pod zabudowę mieszkaniową Wadowice Ceny działek w Wadowicach pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

Kilka słów o mnie. Razem z Grzegorzem Grabowskim prowadzę biuro rachunkowe wyspecjalizowane w nieruchomościach

Kilka słów o mnie. Razem z Grzegorzem Grabowskim prowadzę biuro rachunkowe wyspecjalizowane w nieruchomościach Kilka słów o mnie Marek Golec - posiadam międzynarodowe wykształcenie oraz doświadczenie finansowe Razem z Grzegorzem Grabowskim prowadzę biuro rachunkowe wyspecjalizowane w nieruchomościach www.wynajmistrz.pl/biuro

Bardziej szczegółowo

Poznao I połowa 2010 Siedziba we Wrocławiu Oddzał w Poznaniu

Poznao I połowa 2010 Siedziba we Wrocławiu Oddzał w Poznaniu Poznao Analiza cen transakcyjnych spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych będących w zasobach Poznańskiej SM Winogrady Siedziba we Wrocławiu Oddzał w Poznaniu ul. Ołtaszyoska 87 ul. Kutrzeby

Bardziej szczegółowo

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście?

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? Raport Lion s Banku, 15.05.2014 r. Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? W maju zakup mieszkania na kredyt był odrobinę droższy niż miesiąc wcześniej wynika z szacunków ekspertów

Bardziej szczegółowo

Obecnie (od 4 lipca 2013 r.) stopa ta wynosi 2,75%, co oznacza, że oprocentowanie kredytu studenckiego wynosi jedynie 1,38%.

Obecnie (od 4 lipca 2013 r.) stopa ta wynosi 2,75%, co oznacza, że oprocentowanie kredytu studenckiego wynosi jedynie 1,38%. Kredyt studencki jest jedną z wielu form pomocy materialnej udzielanej studentom z budżetu paostwa. Ma on służyd wsparciu osób, które z przyczyn finansowych nie są w stanie podjąd lub kontynuowad studiów.

Bardziej szczegółowo

Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie

Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie Badanie losów absolwentów PWSZ w Nysie Rocznik absolwentów: Czas badania: do 3 m-cy od skończenia studiów Opracowanie: Biuro Karier i Badania Rynku Pracy PWSZ w Nysie 1 Badanie losów absolwentów zostało

Bardziej szczegółowo

RYNEK PIERWOTNY LOKALI MIESZKALNYCH W CENTRUM POZNANIA W OKRESIE 01.2012-04.2014

RYNEK PIERWOTNY LOKALI MIESZKALNYCH W CENTRUM POZNANIA W OKRESIE 01.2012-04.2014 There are no translations available LOKALE MIESZKALNE Badaniem został objęty lokalny rynek nieruchomości lokalowych o funkcji mieszkalnej w zakresie transakcji przeprowadzonych na ryku pierwotnym, z przynależnym

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY SERPEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca: Polacy o zadowoleniu z zatrudnienia

Raport miesiąca: Polacy o zadowoleniu z zatrudnienia Raport miesiąca: Polacy o zadowoleniu z zatrudnienia Tym razem badania dotyczyły zadowolenia Polaków z pracy i otrzymywanego za nią wynagrodzenia. Pytaliśmy naszych respondentów o czynniki, które wpływają

Bardziej szczegółowo

Zmiany na warszawskim rynku mieszkaniowym

Zmiany na warszawskim rynku mieszkaniowym Zmiany na warszawskim rynku mieszkaniowym Na koniec grudnia 2011 r. w serwisie Domiporta.pl znajdowało się ponad 144 000 aktualnych ogłoszeń sprzedaży mieszkań z Warszawy, w tym 76% z rynku wtórnego i

Bardziej szczegółowo

Mieszkanie wynajmiemy taniej niż rok temu

Mieszkanie wynajmiemy taniej niż rok temu 13 grud- Raport nia 2012 r. Mieszkanie wynajmiemy taniej niż rok temu W ciągu ostatniego roku stawki za wynajem mieszkania w większości dużych polskich miast spadły. Największych obniżek doświadczyli wynajmujący

Bardziej szczegółowo

Od redakcji serwisu. Dom.Gratka.pl w skrócie:

Od redakcji serwisu. Dom.Gratka.pl w skrócie: 1 Od redakcji serwisu Drodzy Państwo, niniejszy raport zawiera zweryfikowane dane dotyczące ofert sprzedaży mieszkań wprowadzonych i zaktualizowanych w II kwartale 2013 roku w serwisie Dom.Gratka.pl. Baza

Bardziej szczegółowo

MAJ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

MAJ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ MAJ 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest

Bardziej szczegółowo

Operat szacunkowy lokalu mieszkalnego - wyciąg. Dla lokalu mieszkalnego nr 113 nie została założona księga wieczysta.

Operat szacunkowy lokalu mieszkalnego - wyciąg. Dla lokalu mieszkalnego nr 113 nie została założona księga wieczysta. Operat szacunkowy lokalu mieszkalnego - wyciąg 1. ograniczonego prawa rzeczowego stanowiącego lokal mieszkalny na 5 kondygnacji o pow.53,0000m2 składający się z 3 pokoi, kuchni, łazienki z wc, przedpokoju

Bardziej szczegółowo

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku

Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Budujmy społeczeństwo dla wszystkich Wystąpienie Rzecznika Praw Dziecka Marka Michalaka, Warszawa, 26 lutego 2010 roku Badania problemu biedy prowadzone są wyłącznie z perspektywy osób dorosłych. Dzieci

Bardziej szczegółowo

Raport z Rynku Mieszkaniowego

Raport z Rynku Mieszkaniowego Raport z Rynku Mieszkaniowego Listopad 2009 1 WARSZAWA Trzeci kwartał tego roku nastraja dość optymistycznie w stosunku do poprzednich miesięcy, zarówno ze względu na wzrost zainteresowania zakupem mieszkań,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka inwestycji

Charakterystyka inwestycji Poznao, ul. Studzienna 17 Charakterystyka inwestycji Nieruchomości Wielkopolski to zespół profesjonalistów działających na rynku nieruchomości od ponad 15 lat. Korzystając z wiedzy zdobytej w trakcie wieloletniej

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy wybierają mieszkania? - Raport z badania

Jak Polacy wybierają mieszkania? - Raport z badania Jak Polacy wybierają mieszkania? - Raport z badania Warszawa, Styczeń 2015 Wstęp Od kilku lat w Polsce rośnie liczba sprzedawanych mieszkań. Jak wynika z danych Eurostatu z 2014 roku, dotyczących mieszkalnictwa,

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o.

Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. Poznańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego sp. z o.o. Dobre praktyki w realizacji programów rządowych obsługiwanych przez BGK i programów działalności własnej Banku 20 lat doświadczeń PTBS Wizytówka

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

ul. Dąbska 20a/2 tel. 664 787 072 31-572 Kraków mail: biuro@esw24.pl

ul. Dąbska 20a/2 tel. 664 787 072 31-572 Kraków mail: biuro@esw24.pl ul. Dąbska 2a/2 tel. 664 787 72 31-572 Kraków mail: biuro@esw24.pl Przykładowa analiza rynku nieruchomości gruntowych powiatu krakowskiego wykonana w ramach współpracy z Małopolskim Rynkiem Nieruchomości,

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 BOOM KREDYTOWY 97 WARSZAWA, LISTOPAD 97

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 BOOM KREDYTOWY 97 WARSZAWA, LISTOPAD 97 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Monika Kramek 2012 Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Dane statystyczne Według wstępnych danych GUS, w okresie styczeń-maj 2012 r. oddano do użytkowania

Bardziej szczegółowo

RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004

RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004 RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004 W ciągu ostatniego półrocza sytuacja na rynku mieszkaniowym w Polsce zmieniła się znacznie. W największych miastach ceny mieszkań

Bardziej szczegółowo

Zakup lokalu pod własny biznes korzystniejszy od wynajmu

Zakup lokalu pod własny biznes korzystniejszy od wynajmu Raport Lion s Banku, 27.05.2014 r. Zakup lokalu pod własny biznes korzystniejszy od wynajmu Kupić czy wynająć? Takie pytania zadają sobie nie tylko potencjalni nabywcy mieszkań, ale też przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IMieszkań kwartał 2013 r. III kwartał r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: stabilizację cen w długim okresie dalszy spadek dynamiki podaży utrzymanie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA RYNKU NIERUCHOMOŚCI MIASTA KOSZALIN

ANALIZA RYNKU NIERUCHOMOŚCI MIASTA KOSZALIN ANALIZA RYNKU NIERUCHOMOŚCI MIASTA KOSZALIN 1. Zaludnienie Koszalin to miasto na prawach powiatu, położone w województwie zachodniopomorskim, Jest drugim co do wielkości miastem na Pomorzu Zachodnim, zaraz

Bardziej szczegółowo

Zakres analizy obejmuje określenie rzeczywistej wartość lokalu użytkowego i możliwości prowadzenia działalności medycznej.

Zakres analizy obejmuje określenie rzeczywistej wartość lokalu użytkowego i możliwości prowadzenia działalności medycznej. Ocena Nieruchomości Spis treści 1. Przedmiot i zakres wyceny 2. Cel wyceny 3. Podstawy opracowania wyceny nieruchomości 4. Charakterystyka i analiza otoczenia nieruchomości 5. Stan i opis stanu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 6 sierpnia 2015 r. Druk nr 1048 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

Raport Metrohouse & Partnerzy S.A.

Raport Metrohouse & Partnerzy S.A. Raport Metrohouse & Partnerzy S.A. Tematyka: 1. Współfinansowanie zakupów mieszkaniowych przez rodziców 2. Najbardziej istotne elementy wyboru mieszkania przez rodzinę 2 +1 Maj 2011 Firma Metrohouse &

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości BIZNES PLAN pod nazwą...

Bardziej szczegółowo

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości

Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości Damian Kleczewski Skuteczne sposoby inwestowania w nieruchomości PRZEDMOWA WSTĘP ROZDZIAŁ I Najważniejszy jest cel ROZDZIAŁ II Dlaczego inwestować w mieszkania? Dlaczego inwestowanie w mieszkania się opłaca?

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce

Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce Raport miesiąca - Rynek pracy a system edukacji w Polsce W październiku konsultanci Zielonej Linii przeprowadzili badania dotyczące relacji pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy w Polsce. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki,

BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU. Pozytywna zmiana. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, BIZNES PLAN DLA UCZESTNIKA PROJEKTU Pozytywna zmiana Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Podziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów

Bardziej szczegółowo

Obrót nieruchomościami w województwie lubelskim w 2013 roku

Obrót nieruchomościami w województwie lubelskim w 2013 roku URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, wrzesień 2014 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl Obrót nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym BAZA LOKALOWA 12 Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym W dniu 15 października 2009 weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Do ustawy bazowej z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha.

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha. UWAGI ANALITYCZNE UDZIAŁ DOCHODÓW Z DZIAŁALNOŚCI ROLNICZEJ W DOCHODACH OGÓŁEM GOSPODARSTW DOMOWYCH W Powszechnym Spisie Rolnym w woj. dolnośląskim spisano 140,7 tys. gospodarstw domowych z użytkownikiem

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU

SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA NA SKARPIE W TORUNIU R E G U L A M I N GOSPODARKI FINANSOWEJ ZATWIERDZONY UCHWAŁĄ RADY NADZORCZEJ SM NA SKARPIE Nr 55/2010 z dnia 31.08.2010r. 1 I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Podstawą

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. pod nazwą...

BIZNES PLAN. pod nazwą... Wojewódzki Urząd Pracy w Kielcach Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości BIZNES PLAN pod nazwą... Uczestnika ubiegającego się o środki na rozwój przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

- 1 - Internetowe sondaże. TEMAT: Młody Rolnik. 2001-2011 Martin&Jacob

- 1 - Internetowe sondaże. TEMAT: Młody Rolnik. 2001-2011 Martin&Jacob - 1-2001-2011 Martin&Jacob Internetowe sondaże TEMAT: Młody Rolnik Wrocław, 2014 - 2-2001-2011 Martin&Jacob Informacje o badaniu Grupa docelowa Technika wywiadów Internauci, Użytkownicy Agrofoto.pl CAPI

Bardziej szczegółowo

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016

Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Raport Mieszkanie Dla Młodych IQ 2016 Łomża, 04.01.2016 1 Podsumowanie Niniejszy raport przedstawia w wielkim skrócie rządowy program w nabyciu pierwszego mieszkania dla młodych ludzi Mieszkanie dla Młodych.

Bardziej szczegółowo