Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE"

Transkrypt

1 Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE Główne prace teoretyczne prowadzone były w Zakładzie NZ44 a prace eksperymentalne i teoretyczne prowadzone były w Zakładach: NZ52, NZ53, NZ54, NZ55, NZ56, NZ57, NZ58, NZ59, NZ61, Samodzielnej Pracowni NZ62 oraz w Laboratoriach NLR i NLP Wyniki badań w tym temacie zaowocowały w 2011 r. 52 publikacjami w czasopismach wyróżnionych w Journal Citation Reports (JCR). zadanie 1. Interdyscyplinarne aspekty fizyki układów złożonych Zakład 44 Kontynuowano rozwój algorytmów zapewniających stabilne szacowanie charakterystyk multifraktalnych dla różnego typu szeregów czasowych, których dominująca składowa jest typu stochastycznego. W ramach tej działalności zidentyfikowano szczególnie złożony charakter multifraktalności dla utworów muzycznych. Odkryto, że rozkłady fluktuacji stóp zwrotu na rynkach finansowych są ściśle skorelowane z odpowiednimi fluktuacjami wolumenu obrotu. Wynik ilościowy opisujący tę zależność wskazuje, że stosunek indeksów skalowania w tych rozkładach jest z dobrym przybliżeniem równy 2 bez względu na horyzonty czasowe. W ramach modeli agentów typu Yasutomi badano efekty powstawania pieniądza jako uniwersalnego towaru w wyniku mechanizmu analogicznego do spontanicznego łamania symetrii. Stworzono sieciową reprezentację dla lingwistycznych tekstów literackich i naukowych oraz przebadano odpowiednie ich charakterystyki wywodzące się z teorii sieci złożonych Zastosowano odpowiednie zespoły asymetrycznych macierzy przypadkowych do badania opóźnionych korelacji czasowych pomiędzy różnymi ośrodkami mózgu wykorzystując do tego szeregi czasowe pochodzące z pomiarów MEG. Wyniki opublikowano w Acta Phys. Pol. B. Najważniejsze osiągnięcie: Usystematyzowanie jednolitego podejścia do zagadnienia złożoności poprzez identyfikację uniwersalnych charakterystyk złożoności w układach takich jak rynki finansowe, mózg człowieka czy języki naturalne. Obszerna monografia na ten temat jest w druku w Physics Reports (autorzy J. Kwapień i S. Drożdż) Zakład 54 zadanie 2. Badania eksperymentalne, teoretyczne i numeryczne oddziaływania promieniowania jądrowego z różnymi ośrodkami 1. Neutronowe strumienie impulsowe w ośrodkach skończonych (włączając niejednorodne) Metodą modelowania komputerowego Monte Carlo (kod MCNP-5) wykonano dalsze symulacje rozpraszania neutronów prędkich z impulsowego źródła nanosekundowego na tzw. materiałach zabronionych ukrytych w bagażu, zmierzające do rozpoznania podstaw impulsowej metody neutronowej ich detekcji przy zastosowaniu techniki pomiaru czasu przelotu neutronów. Po ubiegłorocznej analizie przypadków czysto modelowych badano układy obiektów bardziej zbliżone do przewidywanego stanu rzeczywistego, tj. różne konfiguracje kilku ukrytych obiektów (zabronionych oraz powszechnego użytku), dodatkowo otoczonych materiałem maskującym (jak polietylen czy bawełna). Badano także odpowiedź obiektu zawierającego tzw. specjalny materiał jądrowy (SNM special nuclear materials) na naświetlenie impulsem neutronów prędkich 2.45 lub 14 MeV w celu 41

2 znalezienia sygnatury definiującej jego wykrycie. Wyniki prezentowano na międzynarodowych konferencjach [NUTECH-2011], [PLASMA- 2011] i [FNDA-2011]. Współpraca: IFPiLM Warszawa (projekt MNiSW Nr O N ). 2. Rozwój metod pomiarowych i interpretacyjnych dla jądrowej geofizyki otworowej Jednym z najważniejszych narzędzi stosowanych w geofizyce poszukiwawczej są metody wykorzystujące oddziaływanie promieniowania gamma i neutronów z ośrodkiem materialnym. Wyniki uzyskane z pomiarów pól neutronowych i kwantów gamma pochodzących od zewnętrznych źródeł promieniowania w otoczeniu otworu wiertniczego dostarczają istotnych informacji o własnościach przewierconych formacji geologicznych. Złożona struktura przestrzenna ośrodka, w którym badany jest rozkład pola promieniowania, skłania do stosowania wyspecjalizowanych metod numerycznych pozwalających na wyznaczanie parametrów tych pól i ich korelacji z parametrami litologicznymi. Zostały zrealizowane dwa projekty polegające na zbadaniu wpływu niejednorodności geometrycznych i materiałowych wokół otworu wiertniczego na odpowiedź detektorów dwóch typów sond otworowych (jednej wyposażonej w źródło neutronów i drugiej w źródło promieniowania gamma). Zbadano wpływ niejednorodności wywołanej istnieniem strefy filtracji pomiędzy ścianą otworu a skałą macierzystą (dla sondy neutronowej) oraz zbadano wpływ odległości ściany otworu od granicy warstw dla sondy gamma. Ten drugi przypadek ma istotne znaczenie przy prowadzeniu zaawansowanych badań geofizycznych w otworach silnie nachylonych i poziomych. Wyniki przedstawiono na konferencji [NUTECH-2011] i opublikowano [Appl.Radiat.Isot. 69 (2011) 268; J.Appl.Geophys. 73 (2011) 84]. Współpraca: AGH, Wydz. Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska (projekt bad. MNiSW Nr N N ). Opublikowano w 2011 roku 2 prace w czasopismach wyróżnionych w JCR z tego zadania. zadanie 3. Metody detekcji neutronów dla diagnostyki plazmy D-D i D-T pod kątem badań dla programu ITER 1. Detekcja neutronów opóźnionych z aktywacji materiałów rozszczepialnych w polu neutronowym wytwarzanym przez duże układy termojądrowe Zaktualizowano końcowy model numeryczny MCNP geometrii urządzenia do pomiaru zaniku neutronów opóźnionych (z powodu dodanych w rzeczywistości elementów mechanicznej osłony urządzenia i przystosowania jego podstawy do standardowych warunków transportowania). Podjęto obliczenia zmierzające do opracowania metody interpretacji odpowiedzi detektorów w urządzeniu w celu określenia parametrów pierwotnego strumienia neutronów, które aktywowały próbkę i m.in. analizowano różnice w stosowaniu 6- bądź 8-grupowego modelu do opisu krzywej czasowego zaniku neutronów opóźnionych emitowanych przez jądra prekursorów tworzących takie grupy. Badano różnice obserwowanych zaników z modelowania MC emisji ze skończonej niewielkiej próbki materiału rozszczepialnego a z tzw. ośrodka nieskończonego. Współpraca: Asocjacja EURATOM-IFPiLM, Warszawa; Asocjacja EURATOM-IPP, Greifswald, Niemcy; EFDA-JET, Culham, Anglia. 2. Detektory diamentowe w pomiarach neutronowych i cząstek alfa z emisji w plazmie termojądrowej Kontynuowano badania spektrometrycznej odpowiedzi detektorów diamentowych (typu sccvd) na padające cząstki alfa (źródło izotopowe i wiązki z akceleratora) oraz na 42

3 akceleratorowe wiązki protonów i deuteronów. Były to detektory dedykowane w szczególności do pomiarów (grubość monokryształu: 50 m). Zaobserwowano niewielkie odchylenie wartości mierzonej energii protonów i deuteronów od wartości wynikającej z kalibracji wykonanej źródłem izotopowym. Stwierdzono natomiast całkowitą zgodność detekcji w różnych egzemplarzach detektorów. Przygotowano tory pomiarowe dla nowo zakupionych detektorów sccvd o większej grubości (500 m), przewidywanych do pomiarów neutronowych. Zaprojektowano i wykonano części próżniowego stanowiska pomiarowego do precyzyjnych badań detektorów CVD przy generatorze neutronów. Wyniki prezentowano na międzynarod. konferencjach [PLASMA-2011], [ENYGF 2011] oraz XLI Zjeździe Fizyków Polskich. Współpraca: Asocjacja EURATOM-IFPiLM, Warszawa; Asocjacja EURATOM-IPP, Greifswald, Niemcy; EFDA-JET, Culham, Anglia. Projekt EURATOM EFDA WP11-DIA /IPPLM/PS. Współpraca IFPiLM oraz NZ58 IFJ. Projekt bad. MNiSW Nr N N Modelowanie plazmy jako dynamicznego źródła promieniowania neutronowego w układach typu tokamak W ramach jednego z projektów EFDA (European Fusion Development Agreement), Integrated Tokamak Modeling Task Force, rozwijany jest złożony program komputerowy dla modelowania sznura plazmy w tokamaku. Celem jest zbudowanie niezawodnego kodu komputerowego kompletnie opisującego wyładowanie w tokamaku takim jak ITER. Kod ten, tzw. European Transport Solver (ETS) zawiera kilka numerycznych metod rozwiązujących problem w różny sposób (ponumerowane podprogramy zwane solver ). Bieżące prace polegają na przetestowaniu poprawności ich działania, tzn. osiąganiu prawidłowego rozwiązania, w przypadku istnienia wewnętrznej bariery transportu (Intermal Transport Barier) w plazmie tokamaka. Porównywano jak wyniki kilku solverów odtwarzają analityczne rozwiązanie zawierające nieciągłość współczynnika dyfuzji w plazmie. Analizowano przypadki źródła plazmowego stacjonarnego (stałego oraz zmiennego wzdłuż promienia) i zmiennego w czasie. Otrzymane wyniki wskazują na najlepsze działanie solverów nr 3 i 7. Wyniki prezentowano na międzynarod. konferencji [PLASMA-2011] i w Raporcie [IFJ No. 2051/AP]. Współpraca: Asocjacja EURATOM IFPiLM, Warszawa; EURATOM IPP Garching, Niemcy; Projekt EURATOM EFDA WP11-ITM-IMP3-ACT1-01. Opublikowano w 2011 roku 3 prace w czasopismach wyróżnionych w JCR z tego zadania. Zakład 57 zadanie 4. Opracowywanie metod radiochemicznych dla badań podstawowych i środowiskowych 1. Synteza i zastosowanie sorbentów kompozytowych na bazie trudnorozpuszczalnych heksacyjanożelazianów dwuwartościowych metali przejściowych oraz ich odpowiedników kompozytowych z elementami magnetycznymi do selektywnego wydzielania rozdzielania lżejszych homologów pierwiastków transaktynowcowych. Przeprowadzono syntezę ok. 4 kg magnetycznego sorbentu kompozytowego wykorzystywanego w prowadzonych badaniach monitoringowych w Tatrach. 2. Przeprowadzenie pilotażowych badań na układach modelowych, związanych z opracowaniem warunków sorpcji i desorpcji niektórych izotopów np. Tc95 czy J125 na sorbentach kompozytowych zawierających minerały ilaste. Prace te są prowadzone 43

4 w aspekcie rozwoju energetyki jądrowej w Polsce i gospodarki odpadami radioaktywnymi. W szczególności dotyczą zagadnienia mobilności długożyciowych radionuklidów ewentualnie wyciekających ze składowiska (nowe zadanie). W ekspedycji terenowej do Różana pobrano szereg próbek w odwiertach celem pozyskania materiału geologicznego do badań. Próbki te są obecnie charakteryzowane pod kątem obecności substancji radioaktywnych. Zakład 55 zadanie 5. Biologia radiacyjna i środowiskowa; retrospektywna dozymetria biologiczna ekspozycji radiacyjnych i środowiskowych - badanie wrażliwości osobniczej i wydajności naprawy DNA Zastosowanie promieniowania do badania zróżnicowania podatności osobniczej. 1. Badania uszkodzeń DNA i chromosomów w funkcji ekspozycji środowiskowej, zawodowej lub wypadkowej W ramach projektu Kompleksowa ocena zagrożeń bezpieczeństwa i zdrowia w placówkach diagnostyki obrazowej na potrzeby profilaktyki przeprowadzono badania biomarkerów molekularno-cytogenetycznych u osób narażonych zawodowo przy urządzeniach diagnostyki obrazowej. W badaniach opracowano schemat oznaczeń laboratoryjnych, przygotowano procedury badawcze oznaczeń molekularnych i cytogenetycznych, kwestionariusz uwzględniający szczegółowe pytania między innymi dotyczące ekspozycji związanych z potencjalnym narażeniem zdrowia, a w szczególności obecności w pracy zawodowej czynników fizycznych takich, jak pola magnetyczne (stosowne np. w diagnostyce pacjentów), lub elektromagnetyczne lub wręcz promieniowanie jonizujące. Przygotowano także list przewodni do potencjalnych dawców. Tematyka poruszana w pytaniach kwestionariusza dotyczyła także najważniejszych czynników wpływających na fenotypową wrażliwość osób badanych. Opracowano schemat wykonywanych badań oceny wpływu ekspozycji zawodowej na ryzyko utraty zdrowia, oceniane na poziomie molekularnym i komórkowym. Złożono wniosek do Komisji Etyki i uzyskano zgodę na prowadzenie badań na dostarczonym materiale biologicznym, próbkach krwi obwodowej osób badanych. Przeprowadzono wywiady kwestionariuszowe i pobrano materiał biologiczny od 15 ochotników, dla których przeprowadzono hodowle i utrwalono materiał biologiczny. W ramach usługi, dla wyżej wymienionych dawców, wykonano hodowle komórkowe oraz wybarwiono preparaty cytogenetyczne. W badaniach molekularnych przeprowadzono elektroforezy wyekstrahowanego DNA. Zarówno w badaniach molekularnych jak i cytogenetycznych wykonano preparaty do oznaczenia poziomu in vivo jak i po zastosowaniu dawki pobudzającej. Ponadto oznaczono dla każdego dawcy częstość mikojąder (MN), które są markerami niestabilnych aberracji chromosomowych oraz rosnącego ryzyka zachorowania na raka. Wykonano wstępne analizy częstości wymian chromatydowych (SCE) i rozpoczęto hybrydyzację celem oznaczenia poziomu stabilnych aberracji chromosomowych. Przeprowadzono wstępną analizę biomarkerów bezpośrednio lub pośrednio powiązanych przyczynowo-skutkowo z ryzykiem utraty zdrowia oraz poprzez ocenę tych samych biomarkerów badanych w odpowiedzi komórek na dawkę pobudzającą promieniowania X (zastosowanie dawki pobudzającej promieniowania X). Przedstawiono przegląd piśmiennictwa dotyczącego stosowania powyższych technik w badaniach zagrożeń zawodowych. 2. Badania fenotypowego zróżnicowania osobniczego w podatności na indukcję radiacyjnych uszkodzeń DNA oraz w wydajności komórkowych procesów naprawy u osób zdrowych 44

5 lub potencjalnych pacjentów radioterapii (w tym terapii izotopem 131 I) w chorobie nowotworowej przed podjęciem leczenia. W ramach projektu MNiSW "Badanie podatności osobniczej na indukcję radiacyjnych uszkodzeń, wydajność naprawy DNA i niestabilność chromosomów w limfocytach pacjentów diagnozowanych lub leczonych jodem promieniotwórczym N przeprowadzono badania wpływu ekspozycji na niskie (diagnostyczne) i wysokie (terapeutyczne) dawki 131 I na podatność osobniczą indukowanych uszkodzeń radiacyjnych, wydajność naprawy DNA oraz niestabilność chromosomową. Badania przeprowadzono na limfocytach pacjentów diagnozowanych i leczonych radio - jodem i odniesiono do rezultatów uzyskanych dla grupy dawców z zerową ekspozycją na 131 I. Uzyskane rezultaty sugerują, że procesy powstawania niektórych uszkodzeń cytogenetycznych, będących konsekwencją nie naprawionych uszkodzeń DNA mogą być związane z odmiennymi systemami naprawy uaktywnianymi w zakresie niskich i wysokich dawek. A. Cebulska-Wasilewska, J. Miszczyk, Zbigniew Drag, Jin Kyu Kim, Health risk impact from radioiodine-131 exposure to low and high doses evaluated with micronuclues assay", Journal of Radiation Industry, 5(4) (2011). submitted 3. Badania mechanizmów interakcji pomiędzy promieniowaniem jonizującym i innymi czynnikami egzogennymi W 2011 roku przeprowadzono badania wpływu MNA + (1-metylonikotynamidu) na poziom uszkodzeń DNA, podatność na działanie czynników genotoksycznych (promieniowanie X) oraz kinetykę ich naprawy u osób z wywiadem udarowym (niedokrwiennym i krwotocznym). Uzyskane rezultaty sugerują odmienny wpływ badanego związku w zależności od typu udaru. Tylko u osób z udarem niedokrwiennym stwierdzono radioprotekcyjny wpływ MNA + podczas działania czynnika genotoksycznego. Ponadto obecność MNA + spowodowała zwolnienie szybkości procesów naprawy przy jednoczesnym statystycznie istotnym wzroście wydajności procesów naprawy radiacyjnych uszkodzeń DNA. Wprawdzie uzyskane rezultaty wymagają jeszcze dogłębnych badań, ale wydaje się, że mogą sugerować możliwości zastosowania MNA + u pacjentów z udarem niedokrwiennym w celu zmniejszenia ryzyka skutków ubocznych związanych z licznymi procedurami diagnostycznymi z zastosowaniem promieniowania. A. Panek, A. Cebulska-Wasilewska, B. Wach, MNA + Influence on radiosensitivity and DNA repair kinetics in human lymphocytes from cerebral stroke patients evaluated by SCGE assay. Physical and biological basis of hadron radiotherapy. Satellite Symposium of the 14th International Congress of Radiation Research, Kraków, September 2-3, Bioidykacja terenów o podniesionym potencjale radiologicznym W okresie awarii Elektrownii Jądrowej w Fukushimie przeprowadzono środowiskowy monitoring genotoksyczności powietrza (skażeń promieniotwórczych, w tym 131 I) w okolicy Krakowa z zastosowaniem bioindykatora Tradescantia, który potwierdził czasowy wzrost genotoksyczności powietrza w okresie ekspozycji na związki promieniotwórcze będące skutkiem awarii. A. Panek, J. Miszczyk and A. Cebulska-Wasilewska, Applications of gene mutation assay in Trad-SH cells for monitoring ambient air genotoxicity after Fukushima nuclear power plant accidents. Korean Journal of Environmental Biology (2011) submitted. Zakład 56 zadanie 6. Obrazowanie i zlokalizowana spektroskopia magnetycznego rezonansu w badaniach biomedycznych 45

6 1. Badanie struktury i procesów fizjologicznych tkanek i narządów w stanach normalnych lub patologicznych metodami MRI/MRS. Zastosowanie nanocząsteczek do wczesnej detekcji glejaków mózgu na modelu zwierzęcym przy pomocy obrazowania molekularnego MR. Obrazowanie molekularne umożliwia wykrycie małych ilości komórek nowotworowych, co w perspektywie może przyczynić się do bardziej precyzyjnych procedur chirurgicznego ich usuwania. Dla określenia własności nanocząsteczek opartych na Fe 3 O 4 wykonano pomiary czasów relaksacji T 2 próbek agaru z zawieszonymi różnymi koncentracjami nanocząsteczek różniących się wielkością, wykorzystując tomograf MR 9.4 T. Uzyskane wyniki pozwoliły na znalezienie korelacji pomiędzy stężeniem nanocząsteczek i ich enkapsulacją a czasem relaksacji T 2. W następnej kolejności wykonano obrazowanie MR in vivo z użyciem modelu zwierzęcego. Jako celowane środki kontrastowe w mysim modelu glejaków mózgu wykorzystano Fe 3 O 4 połączone z Abs oraz markerem cy 5.5 (czuły w podczerwieni). W ten sposób uzyskano środek kontrastowy pozwalający na obrazowanie optyczne oraz magnetyczno-rezonansowe. Wykorzystując te dwie techniki oraz histopatologię zaobserwowano akumulację środka kontrastowego w obszarze glejaka. B. Tomanek, U. Iqbal, B. Błasiak, A. Abulrob, H. Albaghdadi, J. R. Matyas, D. Ponjevic, G. R. Sutherland. Evaluation of brain tumor vessels specific contrast agents for glioblastoma imaging. Neuro-Oncology 14(1):53-63, 2011; doi: /neuonc/nor183. B. Blasiak, Z. Zhang, X. Zhang, T. Foniok, G.R. Sutherland, T. Veres and B. Tomanek. The effect of coating of Fe3O4/silica core/shell nanoparticles on T2 relaxation time at 9.4. Eur. Phys. J. Appl. Phys. 56, (2011). Współpraca z Institute for Biodiagnostics (West), National Research Council, Calgary, Canada. Zastosowanie obrazowania MR do badań wpływu diety na czynność serca na modelu zwierzęcym miażdżycy Do badań wykorzystano szczep myszy ApoE/LDLR -/- będący mysim modelem choroby miażdżycowej. Badania wykonano w dwóch stadiach rozwoju patologii, dla myszy karmionych dietą normalną i dietą o podwyższonej zawartości białka (LCHP Low Carbohydrate High Protein) przyspieszającą rozwój miażdżycy. W badaniach użyto unikatowej metodyki wykorzystującej protokół badania czynności serca przy użyciu obrazowania magnetyczno-rezonansowego (MR) w połączeniu z niskim oraz wysokim poziomem stymulacji β-adrenergicznej. Jak pokazały wcześniejsze badania czynnościowe na myszach TGαq*44 badanie tego typu inspirowane protokołem klinicznym może uwidocznić różne stany czynnościowe wynikające z niedokrwienia mięśnia sercowego. Celem badań była charakterystyka modelu ApoE/LDLR -/- pod kątem wpływu stopnia zaawansowania uszkodzenia naczyń na rozwój patologii serca. W pomiarach bazowych przed stymulacją zaobserwowano wyraźny efekt wzrostu akcji serca wraz z rozwojem miażdżycy przy jednoczesnym zmniejszeniu objętości wyrzutowej. Widoczne było również zmniejszenie wymiaru końcowo-rozkurczowego lewej komory przy zachowanej czynności skurczowej oznaczanej jako frakcja zmiany objętości warstwy w warunkach bazowych i po stymulacji β-adrenergicznej (zachowana rezerwa) dodatkowo potwierdzonej zmniejszeniem wymiaru końcowo-skurczowego po stymulacji (rezerwa skurczu). Otrzymane rezultaty pokazały istotne zmiany pomiędzy myszami ApoE/LDLR -/- i myszami kontrolnymi, ujawniły różnice między myszami karmionymi różną dietą i pokazały w większości przypadków jednofazową, narastającą odpowiedź na stymulację β- adrenergiczną. Wyraźne zmiany czynności przy zachowanej czynności skurczowej sugerują wczesny etap niewydolności rozkurczowej, będącej typowym etapem w rozwoju niewydolności serca wynikającej z patologii naczyń i zarazem będącej celem dalszych badań. 46

7 U. Tyrankiewicz, T. Skórka, M. Jabłońska, A. Orzeł, E. Maslak, M. Franczyk-Zarów, R. Kostogrys, S. Chłopicki: Changes in cardiac function in ApoE/LDLR-/- mice fed normal or arherogenic diet; II Interdyscyplinarne Seminarium JCET (Śródbłonek w chorobach cywilizacyjnych), 8-10 grudnia 2011, Kraków. Prace prowadzone są we współpracy z Zakładem Farmakologii Doświadczalnej Katedry Farmakologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz z Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie. Zastosowanie obrazowania dyfuzji w badaniach porównawczych wpływu terapii komórkowych oraz farmakologicznych na zachowanie markerów stanu aksonów oraz osłonek mielinowych tkanki nerwowej rdzenia kręgowego po urazie, na modelu zwierzęcym w warunkach in vivo. W badaniach zastosowano uraz przy pomocy impaktora ciśnieniowego. Porównano efekty trzech terapii komórkowych (komórki macierzyste, mikroglej oraz komórki Schwanna) oraz trzech terapii farmakologicznych (nikotyna, ebselen i acetylocysteina). Na podstawie obrazów MR, ważonych T2 oraz dyfuzją w kierunku wzdłuż i w poprzek rdzenia dokonano oceny występowanie zmian makroskopowych związanych z uszkodzeniem oraz zmiany parametrów dyfuzji anizotropowej (DL, DT) będących markerami aksonów i mieliny. Stwierdzono że optymalne efekty dla przywrócenia tkanki nerwowej po urazie do stanu zbliżonego do tkanki nieuszkodzonej daje terapia komórkami macierzystymi. P. Rosicka, K. Majcher, W. Marcol, W. Ślusarczyk, T. Banasik, J. Lewin-Kowalik, W.P. Węglarz, The search for spinal cord injury limiting strategies in rats using DW - MRI, ESMRMB 2011 Congress, Leipzig, Germany. Prace prowadzone są we współpracy ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach. 2. Zastosowanie obrazowania MR do badania procesów uwalniania substancji czynnych leków w układach modelowych Ciąg dalszy opracowania danych z pomiarów wykonanych na mikroskopie MR w polu 11.7 T (500MHz). Na podstawie wyników pomiarów i analizy wieloskładnikowej rozkładu przestrzennego czasów relaksacji T2 uwadnianej, skompresowanej matrycy HPMC wyróżniono cztery obszary (polimer w stanie szklistym, dwa obszary przejściowe oraz obszar zewnętrzny - warstwa żelowa) i cztery fronty (penetracji, pełnego uwodnienia, powstania warstwy żelowej, erozji). Dodatkowo, analiza obrazu pozwoliła na zaobserwowanie pojawienia się sygnału o bardzo krótkim T2 w ramach obszaru polimeru w stanie szklistym. Jest to nowe podejście do morfologii uwadnianej matrycy HPMC metodami obrazowania MR. Do tej pory w takich układach wyróżniano dwa, niekiedy tylko trzy obszary o różnych właściwościach fizykochemicznych. Wyniki zestawiono z literaturowymi danymi uzyskanymi metodą FTIR. Przygotowano publikację dotycząca morfologii czystej matrycy polimerowej HPMC. Prace prowadzone we współpracy z Katedrą Farmacji Collegium Medicum UJ w Krakowie, Institute for Biodiagnostics NRC, Winnipeg, Canada, University of Toronto, Toronto, Kanada. 3. Rozwój technologii obrazowania tensora dyfuzji Prowadzono prace mające na celu rozwój metody pomiaru tensora dyfuzji w eksperymentach DTI, których założenia zawarto w zgłoszeniach patentowych pt. Anisotropic diffusion phantom for calibration of diffusion tensor imaging pulse sequences used in MRI. Wykonano pierwsze eksperymenty na najnowocześniejszym systemie tomograficznym 9.4 T, który został zainstalowany w pracowni MRJ IFJ PAN. Eksperymenty przeprowadzono korzystając z ultra nowoczesnych fantomów pełniących rolę wzorca tensora dyfuzji wody dla układów anizotropowych. Wzorce (fantomy) 47

8 w postaci kanapek złożonych z cienkich (100 um) niemagnetycznych warstw szklanych przedzielonych cienką (odpowiednio 10um, 20um, 30um) warstwą wody, hydrożelu lub innej substancji zawierającej jądra wodoru, wykonano na zlecenie w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Eksperymenty wykazały faktyczną możliwość poprawy pomiarów tensora dyfuzji w ekperymentach DTI przy pomocy metody chronionej zgłoszeniami patentowymi. Współpraca z Wojskową Akademią Techniczną w Warszawie. 4. Rozwój metod i oprzyrządowania do obrazowania i spektroskopii zlokalizowanej MR Projekt, konstrukcja i testy mikropaskowej cewki RF do obrazowania magnetycznorezonansowego. Ilościowe obrazowanie MR obiektów o małych rozmiarach takich jak pojedyncze komórki lub klastry komórek wymaga zastosowania cewek radiowej częstości (RF) zapewniających jednorodne pole B 1 oraz wysoki stosunek sygnału do szumu (SNR). W ramach poszukiwania rozwiązań zapewniających takie warunki zaprojektowano, wykonano i przetestowano konstrukcję mikropaskowej cewki RF umożliwiającej obrazowanie obiektów o niewielkich rozmiarach. Mikrocewka składa się z dwu równoległych mikropasków przewodzących prąd RF w dwu przeciwnych kierunkach, generujących jednorodne pole RF w przestrzeni pomiędzy paskami. Do optymalizacji geometrii cewki wykorzystano obliczenia teoretyczne i symulacje metodą elementów skończonych, co pozwoliło uzyskać optymalny rozkład B 1 oraz SNR w obszarze próbki. Obliczenia teoretyczne i symulacje zostały potwierdzone poprzez uzyskanie obrazów MR kapilary o średnicy 1 mm oraz tkanek roślinnych. Uzyskana rozdzielczość przestrzenna wyniosła 24 mikrometry w płaszczyźnie obrazu. Konstrukcja ta jest relatywnie prosta, wydajna i niskokosztowa. K. Jasiński, A. Młynarczyk, P. Latta, V. Volotovskyy, W. P. Węglarz, B. Tomanek, A volume microstrip RF coil for MRI microscopy, Magnetic Resonance Imaging, praca zaakceptowana do druku w Prace prowadzone we współpracy z Institute for Biodiagnostics National Research Council, Winnipeg, Kanada. Opublikowano w 2011 roku 4 artykuły w czasopismach wyróżnionych w JCR z tego zadania. Zakład 52 zadanie 7. Badanie zmienności układów biologicznych i środowiskowych oraz innych układów złożonych 1. Pomiar zawartości pierwiastków śladowych w próbkach biologicznych, medycznych i środowiskowych oraz określenie wpływu metali ciężkich na procesy fizjologiczne metodami PIXE i PIGE z użyciem wiązek jonów z akceleratora typu Van de Graaffa. Przeprowadzano różnorodne pomiary zarówno na stanowisku pomiarowym szerokiej wiązki protonów jak w układzie mikrowiązki protonowej Przebadano następujące materiały i obiekty: badania materiałowe: wyznaczano skład matrycy i ewentualnych domieszek w próbkach numizmatycznych (głownie srebrne monety), próbkach stopów metali (stale, stopy Wooda), wyznaczano koncentracje domieszek w granulatach PET i innych materiałach chemicznych. Badania te miały charakter użytkowy i były dokonywane bądź na zlecenie, bądź w ramach prac magisterskich. badania biomedyczne i środowiskowe: pomiary pierwiastków śladowych i rozkładów pierwiastków w porostach (współpraca z Instytutem Biologii Molekularnej UJ) i w skorupiakach (małżoraczkach) (współpraca z Wydziałem Biologii Uniwersytetu 48

9 Gdańskiego). Wykonane pilotażowe pomiary próbek gleby zostały wykorzystane w przygotowanym wniosku o grant NCN pt. Tereny metalonośne po górnictwie metali nieżelaznych w Polsce południowo-wschodniej analiza warunków siedliskowych i szaty roślinnej, złożonego wspólnie z Instytutem Biologii Molekularnej UJ. 2. Pomiar składu pierwiastkowego, oznaczanie stopnia utlenienia fosforu, siarki i metali z III grupy oraz określenie lokalnej struktury wokół atomu centralnego w materiałach biomedycznych, w oparciu o metody wykorzystujące promieniowanie synchrotronowe oraz techniki spektroskopii wibracyjnej Analizom poddano różne związki siarki oraz tkanki i linie komórkowe. Celem badań była próba ustalenia udziału różnych związków siarki poprzez ocenę stopnia utlenienia tego pierwiastka w materiale biologicznym. Poprzez analizę rozkładu gęstości stanów elektronowych w wybranych układach związków siarki opracowano model analizy danych. Badania prowadzone były głównie przy wykorzystaniu wiązek promieniowania synchrotronowego w Paryżu (synchrotron SOLEIL) i Karlsruhe (synchrotron ANKA), a także w Hamburgu (synchrotron w HASYLAB), LNF Frascati, oraz we współpracy z Katedrą Histologii CM UJ. Wyniki prac opublikowano w Rad. Phys. and Chemistry 80 (2011) Ponadto prowadzono prace badawcze nad bioaktywnością chitozanu jako biomateriału nanokompozytowego. W tym celu wykorzystano metodę spektroskopii wibracyjnej. Badania prowadzono we współpracy z AGH. Wyniki opublikowano w J. Biomim. Biomas. Tiss. Eng., 10 (2011) Badanie własności mechanicznych (elastyczność, adhezja) układów biologicznych z użyciem mikroskopu sił atomowych (AFM) Kontynuowano prace związane z projektem 7. PR EU Single molecule workstation związane z detekcją pojedynczych komórek hodowanych w mieszaninie zawierającej komórki prawidłowe i nowotworowe. Wyniki pokazały, że można jednoznacznie stwierdzić na podstawie pomiaru elastyczności, które komórki są nowotworowe a które nie. Podobny wynik został uzyskany dla przypadku, gdzie rozróżniane były komórki czerniaka pochodzące z pierwotnego ogniska nowotworu oraz z przerzutu do skóry. Wyniki przedstawiono w pracy przyjętej do druku w czasopiśnie Micron. Współpraca z Politechniką w Lozannie, 7. PR UE SMW. We współpracy z Katedrą Biochemii Lekarskiej CM UJ, wykonano pomiary elastyczności tkanek pobranych od pacjentek ze zdiagnozowanym rakiem trzonu macicy, sromu i piersi. Uzyskane rezultaty pokazały, że mikroskopia sił atomowych może być stosowana do oceny materiału tkankowego z przeprowadzaną równolegle rutynową oceną histopatologiczną. Wyniki zaowocowały pracą wysłaną do Archives of Biochemistry and Biophysics która pojawi się na początku 2012 roku. We współpracy z Instytutem Fizyki UJ w Krakowie kontynuowano prace badawcze poświęcone projektowaniu macierzy białkowo-polimerowych stosowanych jako podłoża do badań adhezji komórkowej (część wyników została opublikowana w artykule, który pojawi się na początku 2012 roku w Coll. Surf. B: Biointerf. Kontynuowano pomiary własności elastycznych biopsji tkankowych pochodzących od pacjentów ze zdiagnozowaną dysfunkcją mięśniową (tj. dystrofia Duchenne, Beckera, miopatia nitkowata). Na podstawie uzyskanych wyników jest przygotowywana publikacja. Współpraca z Politechniką w Lozannie oraz z Instytutem Fizyki Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. 4. Zastosowanie mikrowiązki promieniowania X oraz mikrowiązki jonowej pojedynczych jonów do badań uszkodzeń radiacyjnych komórki, procesów ich naprawy oraz dróg sygnalizacji międzykomórkowej. 49

10 Używając stanowiska do mikrotomografii komputerowej (µct) prowadzono badania degeneracji dysków międzykręgowych (wspólnie z Zakładem Neurochirurgii Łódzkiej Akademii Medycznej i Instytutem Fizyki PAN). Z użyciem metod biochemicznych oraz analizy fourierowskiej w podczerwieni badano reakcje komórek raka prostaty (linia komórkowa PC-3) na naświetlanie wiązką protonów o energii 1 2 MeV. Wyniki badań zostały będą opublikowane w General Physiology and Biophysics, oraz w Acta Physica Polonica A w 2012 roku. 5. Rozbudowa traktu pomiarowego dla mikrotomografii i analiz TRXRF oraz naświetlań komórek w oparciu o mikrowiązkę promieniowania rentgenowskiego. Prowadzono prace nad dalszą rozbudową linii eksperymentalnej do napromieniania pojedynczych żywych komórek przy stanowisku mikrowiązki rentgenowskiej w IFJ, Zmodyfikowano system pozycjonowania próbek przeznaczonych do naświetlań. Wyniki prac opublikowano Raport IFJ 2053/AP. Z użyciem mikrowiązki promieniowania rentgenowskiego wykonano z powodzeniem pilotażowe pomiary obiektów biologicznych z użyciem metody kontrastu fazowego. Do analizy danych wykorzystano pakiet programów X-TRACT opracowany w CSIRO (Australia), umożliwiający odtworzenie przesunięcia fazowego z zarejestrowanych rentgenogramów. Nawiązana współpraca z IEE, Słowacka Akademia Nauk zaowocowała wspólną publikacją w Journal of Instrumentation, praca dostępna online: Opracowana została metodyka wyznaczania przepuszczalności hydrodynamicznej wybranych ośrodków porowatych. Zostało również uruchomione oraz przetestowane oprogramowanie wykorzystujące metodę LBM oparte o kod Palabos dostępny na zasadach licencji GNU (General Public License). Dokonano pomiarów składu pierwiastkowego oraz mikroporowatości i pokrewnych parametrów próbek skał (współpraca z Wydziałem Geologii AGH), wyniki będą opublikowane w Acta Physica Polonica w 2012 roku. Metody wypracowane w badaniach struktur geologicznych zastosowano też w pilotażowym eksperymencie prowadzonym z lekarzami klinik krakowskich, mającym na celu badania struktury naczyń krwionośnych nerek (Radiation Physics and Chemistry, praca dostępna online, doi: /j.radphyschem ). 6. Obrazowanie mikrostruktur w układach złożonych metodami komplementarnymi Przeprowadzono badania zastawek z uwagi na procesy ich zwapniania w związku z różną dietą. Celem badań była korelacja rozkładu pierwiastkowego i rozkładu grup funkcyjnych specyficznych wiązań chemicznych z obrazem histologicznym. Badania prowadzono w zakresie podczerwieni oraz promieniowania X (synchrotron ANKA w Karlsruhe, HASYLAB w Hamburgu oraz SOLEIL we Francji). Prace prowadzone były we współpracy z Katedrą Histologii CM UJ. Wyniki prac opublikowano w Radiation Phys. And Chemisty 80 (2011) Z powyższego zadania w roku 2011 opublikowano łącznie 8 prac w czasopismach wyróżnionych w JCR. Zakład 59 zadanie 8. Rozwój i zastosowanie metod pomiaru substancji śladowych dla zagadnień fizyki środowiska, hydrogeologii i medycyny 1. Pomiary stężeń związków chlorowcowych CFC, SF 6 oraz wodoru w obszarze aglomeracji krakowskiej i analiza wpływu cyrkulacji meteorologicznych powietrza na lokalne i globalne stężenie tych związków. 50

11 Kontynuowane były ciągłe pomiary stężeń związków chlorowcowych (CFCs) w gęsto zaludnionym obszarze miejskim Krakowa. Są to następujące związki: trichlorofluorometan CCl 3 F (F-11), dichlorodifluorometan CCl 2 F 2 (F-12), 1,1-dichloro-1-fluoro-2-chloro- 2,2-difluoroetan - CCl 2 FCClF 2 (F113), chloroform (CHCl 3 ), 1,1,1-trichloroetan (CH 3 CCl 3 ), tetrachlorometan (CCl 4 ) i sześciofluorek siarki (SF 6). Współpraca z AGH w projekcie badawczym 7. PR UE INGOS, Integrated non-co 2 Greenhouse gas Observation System (Infrastructures). 2. Opracowanie chromatograficznej metody pomiaru stężenia gazów szlachetnych w wodzie w zakresie stężeń istotnych dla badań hydrogeologicznych. Testowano w pomiarach terenowych opracowaną metodę jednoczesnego pobierania czterech próbek wody oraz badano w laboratorium metodę równoczesnego pomiaru Ne, Ar i He bez wzbogacania próbki, stosując dwutorowy układ chromatograficzny z dwiema kolumnami kapilarnymi i dwoma detektorami TCD. Wyniki pomiaru He były porównywane z metodą analizy He ze wzbogacaniem próbki. Opracowana metoda jednoczesnego pomiaru Ar, Ne i He była zastosowana do badania wód termalnych niecki podhalańskiej we współpracy z PIG Oddział Karpacki. W oparciu o te metody wykonywane będą zlecone pomiary datowania wód na Pomorzu w okolicach Żarnowca, realizowane w ramach grantu NCBiR. 3. Opracowanie metody pomiaru śladowych ilości lotnych substancji organicznych w wydychanym powietrzu w oparciu o technikę GC/MS. Prowadzono badania nad oznaczaniem amin w wydychanym powietrzu z płuc, będące ważnym zagadnieniem dla diagnostyki medycznej. Przeprowadzono wstępne testy badawcze w grupie pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Współpraca z Breath Research Institute Austrian Academy of Science w Innsbrucku (Austria), Prof. Dr Anton Amman. zadanie 9. Badanie stężeń pierwiastków promieniotwórczych w środowisku i w próbkach materiałowych Zakład 57 i NLP 1. Rozwój metodyki badania skażeń promieniotwórczych środowiska. Doskonalenie metod wydzielania pierwiastków promieniotwórczych i preparatyki źródeł dla potrzeb monitoringu emiterów alfa i beta w środowisku naturalnym. Prace nad powiązaniem procedur do oznaczeń 63 Ni. Przeprowadzono pozytywne testy powiązania procedury oznaczeń Ni-63 z ciągiem procedur radiochemicznych służących oznaczeniom Pu, Sr-90, Am i U. Wykorzystanie spektrometrii masowej w pomiarach radioaktywności środowiska (współpraca z ING PAN oraz z Wydziałem Chemii UJ). W związku z trudnościami z usunięciem śladów rutenu z frakcji technetowej przeprowadzono testy służące określeniu przydatności stabilnego Re (renu) jako analoga Tc w roli znacznika wewnętrznego przy pomiarach na spektrometrze masowym. Niestety nie znaleziono warunków, przy których nie następuje frakcjonowanie pomiędzy Re i Tc dla próbek rzeczywistych, a więc o bogatym składzie matrycy. Tym samym porzucono koncepcję stosowania Re w roli znacznika dla próbek osadów torfów czy też gleby, jednocześnie jednak dla próbek o prostych matrycach (woda, rośliny) analogia pomiędzy Re i Tc została potwierdzona. Wykorzystanie pomiarów spektrometrycznych stężeń emiterów alfa, beta i gamma w badaniach środowiska i w badaniach czystości radiologicznej próbek materiałowych; (Laboratorium Akredytowane na pomiary gamma spektrometryczne). 51

12 Uzyskano akredytację na pomiary gamma-spektrometryczne. Wykonano kilkadziesiąt analiz dla zleceniodawców spoza IFJ PAN. Opracowanie techniki pomiaru zawartości substancji gamma-promieniotwórczych licznikiem całego ciała. Wykonano serię pomiarów personelu szpitalnego, pracowników narażonych zawodowo na kontakt z I-131 i Tc-99m. Prowadzono też pomiary skażeń w ciele kilku osób powracających z Japonii, eksponowanych na opad z katastrofy w elektrowni jądrowej w Fukushimie. 2. Zastosowanie nowo opracowywanych kompozytowych sorbentów z elementami magnetycznymi do badań mechanizmu sorpcji i desorpcji cezu z próbek środowiskowych oraz pomiary stężeń izotopów promieniotwórczych 137 Cs, 40 K, 210 Po i 210 Pb i niektórych metali ciężkich (Pb, Cr, Zn i Cd) w próbkach środowiskowych: a) badanie wieku osadów dennych Zbiornika Dobczyckiego metodą pomiaru izotopów radioaktywnych b) badanie zawartości 137 Cs i 40 K oraz wybranych metali ciężkich w próbkach gleby, osadów dennych stawów tatrzańskich (Staw Smreczyński) i roślin, pobranych na terenie Tatr polskich i słowackich (współpraca z TPN i TANAP) oraz na terenie Karpat Fliszowych (teren Babiogórskiego Parku Narodowego, Beskidu Nowosądeckiego i Beskidu Niskiego). Z powyższej tematyki opublikowano w 2011 r. 8 prac w czasopismach wyróżnionych w JCR. Laboratorium NLR 1. Badanie radonu i jego pochodnych w różnych komponentach środowiska, doskonalenie technik pomiarowych Zespół NLR uczestniczył w międzynarodowych pomiarach interkalibracyjnych: Ist International Intercomparison Exercise on Natural Radiation Measurements under Field Conditions zorganizowanych przez University of Cantabria, Hiszpania. Interkalibracja dotyczyła pomiarów: mocy równoważnika dawki, stężeń radonu w glebie, w wodzie i w powietrzu. W ramach współpracy z Jožef Stefan Institute, (Ljubljana, Slovenia) przeprowadzono pomiary stężeń radonu i naturalnej promieniotwórczości w wybranych lokalizacjach w Słowenii. Wyniki pomiarów wykorzystano w realizowanej pracy magisterskiej obronionej w Uniwersytecie Nova Gorica. Prowadzono także testy urządzeń pomiarowych w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych w komorze radonowej. Rozpoczęto badania wpływu parametrów powietrza wewnętrznego na dynamikę zmian stężeń radonu i jego pochodnych. Prace te prowadzone są we współpracy z Wydziałem Inżynierii Środowiska Politechniki Lubelskiej w ramach grantu NCN "Wpływ parametrów powietrza wewnętrznego na dynamikę zmian stężenia radonu (Rn-222) i jego pochodnych". W oparciu o wyniki uzyskane w trakcie realizacji grantu MNiSW Sezonowe zmiany stężenia radonu w budynkach mieszkalnych opublikowano artykuł w czasopiśmie Applied Radiation and Isotopes. 2. Badanie procesu transportu radonu w warunkach laboratoryjnych Prowadzone w ramach tego tematu prace zakończyły się obroną rozprawy doktorskiej mgr Hayk a Hovhannisyan pt. Badanie transportu radonu w ośrodku porowatym na stanowisku laboratoryjnym. Praca została obroniona w IFJ PAN. 3. Kontynuacja pomiarów stężeń izotopów promieniotwórczych w próbkach środowiskowych 52

13 Kontynuowano badania stężeń pierwiastków promieniotwórczych w surowcach i materiałach budowlanych, a także w próbkach gleby. Wydano 90 sprawozdań z badań oraz opinii o możliwości zastosowania badanych materiałów w budynkach przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Z powyższej tematyki opublikowano w 2011 r. 2 prace w czasopismach wyróżnionych w JCR oraz rozdział w monografii w języku angielskim. zadanie 10. Dozymetria termoluminescencyjna w medycynie i ochronie przed promieniowaniem Zakład Opracowanie detektorów termoluminescencyjnych i metod dozymetrycznych do pomiarów dawek w medycynie i ochronie przed promieniowaniem Wyznaczono rozkład radialny dawki cząstek alfa metodą termoluminescencyjną. P. Olko, P. Bilski, W. Gieszczyk, L. Grzanka, B. Obryk, Microdosimetric analysis of response of LiF:Mg,Cu,P (MCP-N) TL detectors for alpha-particles and ultra-high doses of gamma-rays, Radiat. Meas., 46 (2011) Kontynuowano prace nad projektem nowego czytnika TL wyposażonego w kamerę CCD do odczytu detektorów TL w celu opracowania systemu rozróżniania ekspozycji statycznej i dynamicznej w dozymetrii indywidualnej w oparciu o dwuwymiarowy pomiar termoluminescencji. Wykonano pierwsze pomiary fotoluminescencji detektorów LiF napromienionych w różnych polach promieniowania za pomocą nowo konstruowanego czytnika do pomiarów fotoluminescencji, wyposażonego w diodę niebieską, fotopowielacz Hamamatsu i zestaw filtrów interferencyjnych. Opracowywano metodę pomiaru dawek promieniowania w polach mieszanych w oparciu o detektory na bazie LiF stosując łączny pomiar PL oraz TL. 2. Zastosowanie detektorów TL w dozymetrii mieszanych pól promieniowania, w tym promieniowania kosmicznego W roku 2011 zakończyła się ekspozycja detektorów na stacji kosmicznej ISS w ramach etapu MTR-KIBO eksperymentu MATROSHKA (7. PR HAMLET ) i przeprowadzone zostały odczyty detektorów. Zakończona została analiza wyników z etapów MTR-2a i - 2b. Zrealizowano także analizę wyników z eksperymentu DOSIS Europejskiej Agencji Kosmicznej, oraz kontynuowano badania wydajności detektorów dla jonów (m. in. akcelerator HIMAC w Chibie). Bilski, P., Berger, T., Hajek, M., Reitz, G., Comparison of the response of various TLDs to cosmic radiation and ion beams: current results of the HAMLET project. Radiat. Meas. 46, Bilski, P., 2011, Calculation of the relative efficiency of thermoluminescent detectors to space radiation. Radiat. Meas. 46, Opublikowano w 2011 roku 17 artykułów w czasopismach wyróżnionych w JCR z tego zadania. Ochrona radiologiczna Kontynuowano prowadzenie rutynowej ochrony przed promieniowaniem pracowników w 20 pracowniach izotopowych IFJ PAN. Prowadzono pomiary dawek indywidualnych dla 40 pracowników kategorii narażenia A, dla 172 pracowników kategorii narażenia B oraz pomiary dawek w 110 miejscach w środowisku pracy w cyklu kwartalnym 53

14 i miesięcznym. Przeszkolono z zakresu ochrony radiologicznej 29 osób rozpoczynających pracę w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące. Inspektorzy ochrony radiologicznej uczestniczyli w 42 pomiarach wokół stanowiska terapii protonowej oka, i w kilku pozostałych pomiarach dozymetrycznych. zadanie 11. Inżynieria cienkich warstw, powłok i nanomateriałów Zakład Modyfikacja struktury nanomateriałów o prostopadłej anizotropii magnetycznej poprzez domieszkowanie i obróbkę termiczną Przeprowadzono badanie lokalnej struktury stopów FePd domieszkowanych miedzią. Określono warunki technologiczne przemiany strukturalnej z fazy nieuporządkowanej do fazy L10. Porównano rozmiary i kształt ziaren przy pomocy metod EXAFS i XRD i wykazano, że metody te są komplementarne (Journal of Applied Physics 109, (2011)). Porównano wpływ podłoża na strukturę krystalograficzną cienkowarstwowych domieszkowanych stopów FePd dla czterech różnych podłoży monokrystalicznych. Określono parametr uporządkowania daleko zasięgowego, parametry komórki elementarnej uporządkowanego stopu, rodzaj tekstury i jej kierunek oraz rozmiar ziaren. (Journal of Applied Physics 111 (2012) ). Współpraca z Uniwersytetem w Chemnitz (Niemcy). Koordynator: M. Albrecht oraz współpraca z Uniwersytetem w Sumach (Ukraina). Koordynator: I. Protsenko. 2. Nanostrukturyzacja magnetycznych układów cienkowarstwowych wiązkami jonowymi, wiązką lasera oraz metodami chemicznymi Metodą naświetlania laserem impulsowym roztworów koloidalnych nanocząstek przeprowadzono syntezę sferycznych submikronowych cząstek nanokompozytowych Fe 3 O 4 /FeO, wykazujących oddziaływanie wymienne typu "exchange bias" oraz syntezę sferycznych submikronowych cząstek nanokompozytowych Au/Fe x O y, wykazujących własności optyczno-magnetyczne. Rozmiar, struktura i skład cząstek były kontrolowane poprzez zmianę parametrów naświetlania (długość fali, gęstość energii wiązki lasera, czas naświetlania). Stwierdzono, że wielkość, skład i właściwości magnetyczne otrzymanych cząstek mogą być precyzyjnie kontrolowane poprzez parametry naświetlania. Współpraca z National Institute of Advanced Industrial Science and Technology (AIST), Japonia. 3. Mikrostuktura powłok, warstw gradientowych oraz cienkich warstw formowanych metodami jonowymi i plazmowymi. (Centrum Doskonałości IONMED) Metodami jonowymi formowano złożone wielopierwiastkowe i wielowarstwowe powłoki typu DLC oraz amorficzne powłoki typu C(metal), dla metali takich jak Ti, Ag, Ir, Pt. Stwierdzono wpływ wprowadzanych domieszek na własności mechaniczne, biozgodność oraz bioaktywność a także na hydrofobowość uformowanych powłok. Stwierdzono dwukrotny wzrost twardości układu UHMWPE powłoka C(Ti). Badano oddziaływania wybranych aminokwasów z formowanymi powłokami. W szczególności badano oddziaływanie cysteiny z UHMWPE z warstwą srebra lub z amorficzną powłoką węglową domieszkowaną srebrem. Stwierdzono wpływ jonów Ag, wprowadzonych do amorficznej powłoki węglowej, na przestrzenne ułożenie molekuł cysteiny. Badania prowadzono przy współpracy Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii w Zabrzu. Przy pomocy metody nanoszenia laserem impulsowym przygotowano i scharakteryzowano powłoki z bioaktywnego szkła 42S5.2 Na-K, ważne z punktu widzenia implantologii medycznej. Powłoki wytworzone na podłożu tytanowym wykazały strukturę i obraz wiązań chemicznych charakterystycznych dla bioaktywnego szkła. Bioaktywność powłok 54

15 została dodatkowo potwierdzona w teście in vitro. Wyniki zostały opublikowane w Acta Physica Polonica A 121 (2012) Spektroskopowe metody jądrowe w badaniach nanomateriałów, stopów i związków międzymetalicznych. Badano wpływ tlenu na strukturę i własności magnetyczne nanokompozytów FeCoZr Pb(ZrTi)O 3. Określono związek pomiędzy ciśnieniem parcjalnym tlenu podczas syntezy nanokompozytów a walencyjnością żelaza w ziarnach kompozytu. Badano zmiany progu perkolacji w granulowanych nanokompozytach w zależności od ciśnienia parcjalnego tlenu podczas ich syntezy. Physics of the Solid State, 2012, Vol. 54, No. 1, pp Współpraca z Uniwersytetem w Mińsku, Białoruś. Metodą zaburzonych korelacji kątowych promieniowania gamma badano martenzytyczne przejścia fazowe w stopach NiTi i TiPd domieszkowanych In i Hf oraz Zr o różnych koncentracjach. Zmiana mierzonej wartości gradientu pola elektrycznego odzwierciedla zmianę sieci krystalicznej w najbliższym otoczeniu próbników jądrowych pozwalając na wyznaczenie temperatury przejścia martenzytycznego i szerokości jego histerezy. Wyznaczono temperaturę przejścia martenzytycznego (M S = 330(2) K) dla stopu TiNi domieszkowanego 1.1 at.% Hf. Dla związku TiPd domieszkowanego Zr wyznaczone temperatury przejścia martenzytycznego wynosiły odpowiednio M S 710 (5) K i M S 680 (10) K dla 0.99 at.% Zr i 2.33 at.% Zr. Współpraca z Uniwersytetem w Getyndze, Niemcy. W roku 2011 opublikowano 3 prace w czasopismach wyróżnionym w JCR. zadanie 12. Ocena zagrożenia wtórnymi nowotworami w radioterapii protonowej. Radiobiologiczne aspekty radioterapii jonowej Zakład Optymalizacja konfiguracji elementów formowania wiązki na stanowisku radioterapii prace modelowe oraz dozymetria wiązki protonowej; Prowadzono prace koncepcyjne, pomiarowe i obliczeniowe dotyczące elementów formowania wiązki. Wykonano pomiary klinów w wiązce protonowej. 2. Opracowanie systemu rozpraszania wiązki dla stanowiska protonoterapii oka przy nowym cyklotronie w Narodowym Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice. Wykonano prace studyjne dotyczące stanowiska do naświetlań radiobiologicznych w nowej hali pomiarowej. Samodzielna Pracownia NZ62 3. Minimalizacja dawki na całe ciało pacjenta, pochodzącej od promieniowania rozproszonego i generowanego na elementach formowania i monitorowania wiązki W 2011 roku prowadzono prace nad minimalizacją dawki pochodzącej od promieniowania rozproszonego generowanego na elementach układu jonowodów oraz układu formowania wiązki. Wykonywano obliczenia Monte Carlo w celu wybrania optymalnych miejsc lokalizacji osłon. Zamontowano dodatkowe osłono przed stanowiskiem radioterapii oraz w obszarze ławy optycznej. Wykonano pomiary dawki od promieniowania rozproszonego po instalacji osłon. Wyniki prac prezentowano na konferencjach naukowych oraz w trakcie warsztatów. 55

16 4. Pomiary dawek od promieniowania rozproszonego z wykorzystaniem fantomu antropomorficznego W 2011 roku kontynuowano prace mające na celu poznanie i scharakteryzowanie pola promieniowania wtórnego, generowanego na stanowisku radioterapii nowotworów oka w trakcie sesji radioterapeutycznych. W pomiarach wykorzystano antropomorficzny fantom ciała ludzkiego oraz aktywne i pasywne dawkomierze promieniowania. Wyniki pomiarów porównywano z wynikami obliczeń numerycznych przeprowadzonych z wykorzystaniem programu MCNPX. Stwierdzono, że 90 % równoważnika dawki deponowanego w ciele pacjenta przez promieniowanie wtórne pochodzi od komponentu neutronowego pola promieniowania. Przeprowadzone pomiary pozwoliły również pozytywnie zweryfikować skuteczność zmian wprowadzonych w konfiguracji stanowiska radioterapii w postaci osłon redukujących narażenie pacjenta na promieniowanie wtórne. Stolarczyk, L., Cywicka-Jakiel, T., Horwacik, T., Olko, P., Swakoń, J., Waligórski, M.P.R. Evaluation of risk of secondary cancer occurrence after proton radiotherapy of ocular tumours, Radiation Measurements, 2011, vol. 46, issue 12, pp zadanie 13. Uruchomienie stanowiska radioterapii oraz wdrożenie i prowadzenie radioterapii protonowej nowotworów oka Samodzielna Pracownia NZ62 1. Optymalizacja procesu prowadzenia radioterapii protonowej nowotworów oka; 2. Doskonalenie metod pomiaru parametrów wiązki protonowej w zastosowaniach klinicznych; 3. Wdrożenie nowych metod kontroli dawki i poprawa precyzji pomiaru dawki na stanowisku radioterapii; 4. Doskonalenie metod planowania radioterapii protonowej nowotworów oka; 5. Uczestniczenie zespołu IFJ PAN w prowadzeniu radioterapii protonowej nowotworów oka. W lutym 2011 roku przeprowadzono po raz pierwszy w Polsce pełne, udane cykle radioterapii protonowej nowotworów oka dla pierwszych 2 pacjentów Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. W następnych miesiącach przeprowadzono kolejne trzy sesje radioterapii protonowej nowotworów oka. Łącznie w 2011 radioterapię protonową przeprowadzono dla 11 pacjentów z czerniakiem błony naczyniowej gałki ocznej. Zabiegi te przeprowadzono we współpracy z Kliniką Okulistyki i Onkologii Okulistycznej CM UJ oraz z Centrum Onkologii Oddział w Krakowie oraz Działem DC IFJ PAN. Prace prowadzone były w ramach eksperymentu medycznego, za zgodą Komisji Etyki Lekarskiej. Wyniki prezentowane były na licznych seminariach i konferencjach w kraju i za granicą. 56

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych Monitoring ośrodka i rozwój dozymetrii Jakub Ośko Działalność LPD Ochrona radiologiczna ośrodka jądrowego Świerk (wymaganie Prawa atomowego) Prace naukowe, badawcze,

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej. Centrum Cyklotronowe Bronowice 1 Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej Centrum Cyklotronowe Bronowice Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Zakład Fizykochemii Ekosystemów (NZ59) Oddział Zastosowań Fizyki i Badań Interdyscyplinarnych. Dr hab. Ireneusz Śliwka prezentacja Zakładu NZ59

Zakład Fizykochemii Ekosystemów (NZ59) Oddział Zastosowań Fizyki i Badań Interdyscyplinarnych. Dr hab. Ireneusz Śliwka prezentacja Zakładu NZ59 Zakład Fizykochemii Ekosystemów (NZ59) Oddział Zastosowań Fizyki i Badań Interdyscyplinarnych Dr hab. Ireneusz Śliwka prezentacja Zakładu NZ59 Dr Joanna Najman "Zastosowanie chromatografii gazowej w oznaczaniu

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE Główne prace teoretyczne prowadzone były w Zakładzie NZ44 a prace eksperymentalne i teoretyczne prowadzone były w Zakładach: NZ52, NZ53, NZ54, NZ55, NZ56,

Bardziej szczegółowo

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne.

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne. Reaktory jądrowe, Rurociągi pierwszego obiegu chłodzenia, Baseny służące do przechowywania wypalonego paliwa, Układy oczyszczania wody z obiegu reaktora. Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Zakład Tomografii Magnetyczno Rezonansowej NZ56. dr hab. Władysław Węglarz - Prezentacja zakładu

Zakład Tomografii Magnetyczno Rezonansowej NZ56. dr hab. Władysław Węglarz - Prezentacja zakładu Zakład Tomografii Magnetyczno Rezonansowej NZ56 dr hab. Władysław Węglarz - Prezentacja zakładu NZ56 dr Tomasz Skórka - Obrazowanie MR zwierzęcych modeli chorób cywilizacyjnych projekt JCET dr Piotr Kulinowski

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak Pomiar rozkładu dawki od rozproszonego promieniowania wokół stanowiska gantry, w gabinecie stomatologicznym i stanowiska pomiarowego do defektoskopii przy użyciu detektorów MTS-N i MCP-N Paulina Majczak-Ziarno,

Bardziej szczegółowo

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE I STOSOWANE Główne prace teoretyczne prowadzone były w Zakładzie NZ44 a prace eksperymentalne i teoretyczne prowadzone były w Zakładach: NZ52, NZ53, NZ54, NZ56, NZ57,

Bardziej szczegółowo

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE. METODY JĄDROWE W GEOFIZYCE, RADIOCHEMII, MEDYCYNIE, BIOLOGII ORAZ OCHRONIE ŚRODOWISKA I BADANIACH MATERIAŁOWYCH

Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE. METODY JĄDROWE W GEOFIZYCE, RADIOCHEMII, MEDYCYNIE, BIOLOGII ORAZ OCHRONIE ŚRODOWISKA I BADANIACH MATERIAŁOWYCH Temat 4. BADANIA INTERDYSCYPLINARNE. METODY JĄDROWE W GEOFIZYCE, RADIOCHEMII, MEDYCYNIE, BIOLOGII ORAZ OCHRONIE ŚRODOWISKA I BADANIACH MATERIAŁOWYCH Główne prace teoretyczne i eksperymentalne w tej dziedzinie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1.

Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1. Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1.) Krzysztof Pytel, Rafał Prokopowicz Badanie wytrzymałości radiacyjnej

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Śródbłonek w chorobach cywilizacyjnych

Śródbłonek w chorobach cywilizacyjnych Śródbłonek w chorobach cywilizacyjnych I Interdyscyplinarne seminarium JCET Dwór w Tomaszowicach 7-9 października, 2010 Jagiellonian Centre for Experimental Therapeutics 7 października 16.00-19.00 Przyjazd

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice

Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Cyklotronowe Bronowice Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej- Centrum Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Dlaczego potrzebujemy nowy cyklotron? 100 dowolny narząd Zasieg/ cm 10 1 oko 0.1 100 1000 Energia/MeV Protony o

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego Obrazowanie molekularne w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego dr Zbigniew Rogulski Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski Obrazowanie molekularne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK GIS 5 XII 27 Poziomy dawek otrzymywanych przez pracowników narażonych na promieniowanie gamma i X w placówkach medycznych na przykładzie danych laboratorium dozymetrii IFJ PAN Maciej Budzanowski INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN

Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Aspekty fizyczne i techniczne radioterapii protonowej w IFJ PAN Jan Swakoń Idea radioterapii protonowej Pierwsze zastosowanie wiązki protonów do radioterapii C. A. Tobias, J. H. Lawrence, J. L. Born, et

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan

NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan NMR (MAGNETYCZNY REZONANS JĄDROWY) dr Marcin Lipowczan Spis zagadnień Fizyczne podstawy zjawiska NMR Parametry widma NMR Procesy relaksacji jądrowej Metody obrazowania Fizyczne podstawy NMR Proton, neutron,

Bardziej szczegółowo

8. WYKŁADY I INNE ZAJĘCIA DYDAKTYCZNE PROWADZONE PRZEZ PRACOWNIKÓW INSTYTUTU

8. WYKŁADY I INNE ZAJĘCIA DYDAKTYCZNE PROWADZONE PRZEZ PRACOWNIKÓW INSTYTUTU 8. WYKŁADY I INNE ZAJĘCIA DYDAKTYCZNE PROWADZONE PRZEZ PRACOWNIKÓW INSTYTUTU Badania eksperymentalne i teoretyczne w zakresie fizyki wysokich energii i cząstek elementarnych I. Zajęcia dla studentów Wydziału

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

Relacja: III Seminarium Naukowe Tomografia procesowa aplikacje, systemy pomiarowe i algorytmy numeryczne

Relacja: III Seminarium Naukowe Tomografia procesowa aplikacje, systemy pomiarowe i algorytmy numeryczne Relacja: III Seminarium Naukowe Tomografia procesowa aplikacje, systemy pomiarowe i algorytmy numeryczne W dniu 10.04.2015 odbyło się III Seminarium Naukowe Tomografia procesowa aplikacje, systemy pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap)

Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Ramowy Program Specjalizacji MODELOWANIE MATEMATYCZNE i KOMPUTEROWE PROCESÓW FIZYCZNYCH Studia Specjalistyczne (III etap) Z uwagi na ogólno wydziałowy charakter specjalizacji i możliwość wykonywania prac

Bardziej szczegółowo

Substancje radioaktywne w środowisku lądowym

Substancje radioaktywne w środowisku lądowym KRAKÓW 2007 Substancje radioaktywne w środowisku lądowym Andrzej Komosa Zakład Radiochemii i Chemii Koloidów UMCS Lublin Radioizotopy w środowisku Radioizotopy pierwotne, istniejące od chwili powstania

Bardziej szczegółowo

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32

2. Metody, których podstawą są widma atomowe 32 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 11 Przedmowa do wydania trzeciego 13 1. Wiadomości ogólne z metod spektroskopowych 15 1.1. Podstawowe wielkości metod spektroskopowych 15 1.2. Rola

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Katarzyny Pogody zatytułowanej Rola sił mechanicznych generowanych przez macierz zewnątrzkomórkową w rozwoju

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Katarzyny Pogody zatytułowanej Rola sił mechanicznych generowanych przez macierz zewnątrzkomórkową w rozwoju dr hab. Robert A. Nowakowski, prof. nadzw. PAN Instytut Chemii Fizycznej PAN Zakład Elektrochemii i Fizykochemii Powierzchni Grupa Badawcza Mikroskopii i Spektroskopii STM/AFM Warszawa 01-224 Warszawa

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej STRESZCZENIE W oparciu o akty prawne dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej (zast. Prawo Atomowe oraz Nuclear Safety Standards)

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Podstawowe zasady ochrony radiologicznej Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom

Bardziej szczegółowo

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM

Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka. Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Radioterapia protonowa w leczeniu nowotworów oka Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedra Okulistyki UJ CM Epidemiologia czerniaka błony naczyniowej Częstość występowania zależy od rasy (u

Bardziej szczegółowo

LISTA OSÓB w ZADANIACH STATUTOWYCH (S) w 2010 ROKU

LISTA OSÓB w ZADANIACH STATUTOWYCH (S) w 2010 ROKU LISTA OSÓB w ZADANIACH STATUTOWYCH (S) w 2010 ROKU wersja 10-04-27 08:41:55 Tem at Oddz iał Kod zakła du nr kosztó w Tytuł zadania Wykonawcy 1 I 11 S11103 Eksperyment H1 na akceleratorze HERA w DESY L.Görlich(0.75),

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Karta zgłoszenia tematu pracy dyplomowej

Karta zgłoszenia tematu pracy dyplomowej Dzienne magisterskie Dzienne inżynierskie dr hab. inż. Andrzej Bluszcz, prof. Pol. Śl. opiekun pracy: dr inż. Jarosław Sikorski Określenie szybkości sedymentacji osadów metodą ołowiu 210 Pb z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes

Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Centrum Cyklotronowe Bronowice Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes 493 pracowników prof. 41, dr hab. 53, dr 121 88 doktorantów 5 oddziałów: 27 zakładów 4 laboratoria

Bardziej szczegółowo

h λ= mv h - stała Plancka (4.14x10-15 ev s)

h λ= mv h - stała Plancka (4.14x10-15 ev s) Twórcy podstaw optyki elektronowej: De Broglie LV. 1924 hipoteza: każde ciało poruszające się ma przyporządkowaną falę a jej długość jest ilorazem stałej Plancka i pędu. Elektrony powinny więc mieć naturę

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe

Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Zastosowania Metod Fizyki Jądrowej Akceleratory medyczne i przemysłowe Sławomir Wronka, 26.06.2007r Akceleratory w IPJ Zakład Aparatury Jądrowej Zakład Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek Zakład Interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne Czerwiec 2013 GRUPA VOXEL Usługi medyczne e mózgowia - traktografia DTI Produkcja Usługi komplementarne RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne WEB

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

FUZJA LASEROWA JAKO PRZYSZŁE ŹRÓDŁO ENERGII

FUZJA LASEROWA JAKO PRZYSZŁE ŹRÓDŁO ENERGII Konferencja naukowo-techniczna NAUKA I TECHNIKA WOBEC WYZWANIA BUDOWY ELEKTROWNI JĄDROWEJ MĄDRALIN 2013 Warszawa, 13-15 lutego 2013 roku. Instytut Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej FUZJA LASEROWA

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi.

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi. Prof. dr hab. inż. Lech Dietrich Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN ul. A. Pawińskiego 5B 02-106 Warszawa Warszawa, 2010-10-26 Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków 8 października 2013, POZNAŃ Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków prof. Jarosław Arabas, prof. Jarosław Mizera, dr hab. Jerzy Weremczuk

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA Kierunek: Inżynieria Materiałowa Studia I stopnia Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Odniesienie do Symbol Kierunkowe efekty kształcenia efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu NANO jako droga do innowacji Uniwersytet Śląski w Katowicach Oferta dla partnerów biznesowych Potencjał badawczy Założony w

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Plan prezentacji 1. Ryzyko i dawki w ochronie przed promieniowaniem 2. Skutki ekonomiczne i zdrowotne po awarii

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Badania relaksacyjne b surowicy krwi II

Badania relaksacyjne b surowicy krwi II Badania relaksacyjne b surowicy krwi II PL9800948 B. Blicharska*, M.Kluza", M. Kuliszkiewicz-Janus" * Instytut Fizyki Uniwersytet Jagielloński, Kraków ** Katedra Hematologii i Chorób Rozrostowych AM, Wrocław

Bardziej szczegółowo

Dykrotyzm oka wyjaśnienie występowania nowo zaobserwowanego zjawiska.

Dykrotyzm oka wyjaśnienie występowania nowo zaobserwowanego zjawiska. Dykrotyzm oka wyjaśnienie występowania nowo zaobserwowanego zjawiska. Mgr inż. Maja Berezowska Promotorzy : dr hab. inż. Jerzy Detyna, prof. nadzw. PWr dr inż. Monika Danielewska Plan prezentacji (1) Problem

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej ZAPRASZAMY NA STUDIA

Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej ZAPRASZAMY NA STUDIA Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej ZAPRASZAMY NA STUDIA ang. AGH University of Science and Technology Dlaczego Kraków? Dlaczego Kraków? Dlaczego Kraków? Dlaczego Kraków? Dlaczego Kraków? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie materiałów odniesienia

Zastosowanie materiałów odniesienia STOSOWANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK e-mail:piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Fizyka medyczna. Czy warto ją wybrać?

Fizyka medyczna. Czy warto ją wybrać? Fizyka medyczna Czy warto ją wybrać? NASZ ZESPÓŁ PRACOWNIA FIZYKI UKŁADU KRĄŻENIA Kto jest kim: Jan J. Żebrowski (Dynamika Układów Nieliniowych, Seminarium Dyplomowe) Teodor Buchner (Analiza Sygnału w

Bardziej szczegółowo

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r.

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo pracy z otwartymi źródłami promieniowania podczas badań znacznikowych prowadzonych w terenie

Bezpieczeństwo pracy z otwartymi źródłami promieniowania podczas badań znacznikowych prowadzonych w terenie OCHRONA RADIOLOGICZNA Bezpieczeństwo pracy z otwartymi źródłami promieniowania podczas badań znacznikowych prowadzonych w terenie Jakub Ośko Stosowanie źródeł promieniowania poza pracownią Zainstalowanie

Bardziej szczegółowo

Kontakt. Badania naukowe:

Kontakt. Badania naukowe: Kontakt - tel.: 032 359 12 86 - email: awozniakowski@o2.pl - wydział: Informatyki i Nauki o Materiałach - instytut: Nauki o Materiałach - zakład/katedra: Modelowania materiałów - opiekun naukowy: dr hab.

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2014/2015

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2014/2015 Nazwa przedmiotu: BIOFIZYKA Kierownik jednostki realizującej zajęcia z przedmiotu: Wydział: Kierunek studiów: STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2014/2015 Opis przedmiotu kształcenia- Program

Bardziej szczegółowo

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery.

CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. CHEMIA klasa 1 Wymagania programowe na poszczególne oceny do Programu nauczania chemii w gimnazjum. Chemia Nowej Ery. Dział - Substancje i ich przemiany WYMAGANIA PODSTAWOWE stosuje zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci

Zadanie 2. Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci . Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach (IETU), Główny Instytut Górnictwa w Katowicach (GIG) Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska w Zabrzu (IPIŚ

Bardziej szczegółowo

LIDER WYKONAWCY. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/

LIDER WYKONAWCY. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/ LIDER WYKONAWCY PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/ Foster Wheeler Energia Polska Sp. z o.o. Technologia spalania węgla w tlenie zintegrowana

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne materiały i nanomateriały z polskich źródeł renu i metali szlachetnych dla katalizy, farmacji i organicznej elektroniki

Innowacyjne materiały i nanomateriały z polskich źródeł renu i metali szlachetnych dla katalizy, farmacji i organicznej elektroniki Innowacyjne materiały i nanomateriały z polskich źródeł renu i metali szlachetnych dla katalizy, farmacji i organicznej elektroniki Katarzyna Leszczyńska-Sejda Katowice, grudzień 2013 pracownicy przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 21 września 2012 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Grafen materiał XXI wieku!?

Grafen materiał XXI wieku!? Grafen materiał XXI wieku!? Badania grafenu w aspekcie jego zastosowań w sensoryce i metrologii Tadeusz Pustelny Plan prezentacji: 1. Wybrane właściwości fizyczne grafenu 2. Grafen materiał 21-go wieku?

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Katowice 2011 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2011

Bardziej szczegółowo

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia*

UWAGA! spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* spełnia/nie spełnia* Załącznik nr 4 do SIWZ UWAGA! Jeżeli Wykonawca składa ofertę co do części zamówienia, powinien wypełnić i załączyć do oferty tylko tabele dotyczące urządzeń, na które składa ofertę. Wyposażenie/warunki

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny PL03

Program Operacyjny PL03 Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2009-2014 Program Operacyjny PL03 Wzmocnienie monitoringu środowiska oraz działao kontrolnych Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Małgorzata Tołwioska

Bardziej szczegółowo

Recenzja. dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej. dr. inż. Agnieszki Dołhańczuk - Śródka

Recenzja. dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej. dr. inż. Agnieszki Dołhańczuk - Śródka Prof. dr hab. Maria Mucha Łódź, dn. 15.03.2016 Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska ul. Wólczańska 213/215 90-924 Łódź Recenzja dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYUCZELNIANE CENTRUM. Projekt realizowany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

MIĘDZYUCZELNIANE CENTRUM. Projekt realizowany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu MIĘDZYUCZELNIANE CENTRUM NANOBIOMEDYCZNE Projekt realizowany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Międzyuczelniane Centrum NanoBioMedyczne to projekt kluczowy w ramach Działania 13.1 Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Kontrola stanu technicznego. przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej

Kontrola stanu technicznego. przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej Kontrola stanu technicznego przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej Schützenstraße 33 D-15859 Storkow, Niemcy gorka@blm-storkow.de Wprowadzenie Schemat profilowania otworu wiertniczego: Bęben wyciągu

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.

Dyrektywa 98/79/WE. Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn. Dyrektywa 98/79/WE Załącznik nr 23 Załącznik nr 23 Polskie Normy zharmonizowane opublikowane do 31.12.2013 Wykaz norm z dyrektywy znajduje się również na www.pkn.pl Według Dziennika Urzędowego UE (2013/C

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych

Jak działają detektory. Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych Jak działają detektory Julia Hoffman# Southern Methodist University# Instytut Problemów Jądrowych LHC# Wiązka to pociąg ok. 2800 paczek protonowych Każda paczka składa się. z ok. 100 mln protonów 160km/h

Bardziej szczegółowo

LABORATORIA AKREDYTOWANE

LABORATORIA AKREDYTOWANE LABORATORIA AKREDYTOWANE Maciej Budzanowski NLW NLD (LADIS) NLD (LADIS) NLR NLP Specjalistyczne usługi i prace badawcze w zakresie: dozymetrii, wzorcowania, spektrometrii i spektroskopii promieniowania

Bardziej szczegółowo

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych)

Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody chemiczne w analizie biogeochemicznej środowiska. (Materiał pomocniczy do zajęć laboratoryjnych) Metody instrumentalne podział ze względu na uzyskane informację. 1. Analiza struktury; XRD (dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO

SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO SPECYFIKACJA TECHNICZNA ZESTAWU DO ANALIZY TERMOGRAWIMETRYCZNEJ TG-FITR-GCMS ZAŁĄCZNIK NR 1 DO ZAPYTANIA OFERTOWEGO NR 113/TZ/IM/2013 Zestaw ma umożliwiać analizę termiczną próbki w symultanicznym układzie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe

Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Politechnika Gdańska i gospodarka Pomorza wspólne wyzwania rozwojowe Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Gdańsk, 08.05.2012 1. STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki

Bardziej szczegółowo

1.2. Zlecenie może być wystawione w formie elektronicznej z zachowaniem wymagań, o których mowa w poz. 1.1.

1.2. Zlecenie może być wystawione w formie elektronicznej z zachowaniem wymagań, o których mowa w poz. 1.1. Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2005 r. (poz. ) Załącznik Nr 1 Podstawowe standardy jakości w czynnościach laboratoryjnej diagnostyki medycznej, ocenie ich jakości i wartości diagnostycznej

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w środowisku człowieka

Promieniowanie w środowisku człowieka Promieniowanie w środowisku człowieka Jeżeli przyjrzymy się szczegółom mapy nuklidów zauważymy istniejące w przyrodzie w stosunkowo dużych ilościach nuklidy nietrwałe. Ich czasy zaniku są duże, większe

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Biofarma i Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej. Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes

Konsorcjum Biofarma i Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej. Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Konsorcjum Biofarma i Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej Konferencja Nauka.Infrastruktura.Biznes Konsorcjum Śląska Biofarma Głównym celem zawiązania konsorcjum Śląska BIO FARMA, było nawiązanie

Bardziej szczegółowo