Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii"

Transkrypt

1 Ewa Dziawgo * Ewa Dziawgo Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii Wstêp Rosn¹ca zmiennoœæ warunków rynkowych przyczynia siê do wzrostu zapotrzebowania na nowe instrumenty finansowe, których zastosowanie w transakcjach finansowych umo liwi³oby skuteczniejsze zarz¹dzanie ryzykiem rynkowym. Opcja jest niesymetrycznym instrumentem pochodnym, co oznacza, e jedna ze stron (nabywca opcji) ma prawo, a druga strona (wystawca opcji) ma obowi¹zek wykonania kontraktu (o ile opcja jest realizowana) [Hull, 2002, s. 4; Tarczyñski, Zwolankowski, 1999, s. 77]. Niesymetrycznoœæ praw i obowi¹zków na³o onych na strony transakcji sprawia, e kontrakt opcyjny jest szczególnym instrumentem zarz¹dzania ryzykiem rynkowym. Opcja o uwarunkowanej premii charakteryzuje siê nieci¹g³oœci¹ funkcji wyp³aty. W artykule przedstawiono w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii. Celem artyku³u jest przedstawienie wp³ywu czasu wygaœniêcia na cenê oraz na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii 1. Wspó³czynnik delta jest jednym z najwa niejszych wspó³czynników wykorzystywanych w analizie ryzyka kontraktów opcyjnych [Jajuga, 2007, s. 112]. Wspó³czynnik ten jest miar¹ wra liwoœci, która okreœla, o ile zmieni siê cena opcji, gdy cena instrumentu bazowego zmieni siê o jednostkê [Dziawgo, 2010, s. 126]. Ilustracja empiryczna zawarta w artykule jest przeprowadzona na podstawie symulacji wyceny opcji walutowych wystawionych na EUR/PLN. Niniejsze opracowanie jest fragmentem pracy naukowej finansowanej ze œrodków przeznaczonych na naukê w latach jako projekt badawczy. 1. W³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii Nabywca opcji o uwarunkowanej premii p³aci wystawiaj¹cemu premiê tylko wtedy, gdy opcja w dniu wygaœniêcia jest typu po-cenie lub w-cenie 1. * Dr, Katedra Ekonometrii i Statystyki, Wydzia³ Nauk Ekonomicznych i Zarz¹dzania, Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu, ul. Gagarina 13A, Toruñ 1 Opcja kupna jest typu w-cenie/nie-w-cenie, jeœli cena instrumentu bazowego jest wiêksza/ mniejsza od ceny wykonania opcji. Gdy cena instrumentu bazowego jest równa cenie wykonania, opcja kupna jest typu po-cenie [Dziawgo, 2010, s. 35].

2 116 Ewa Dziawgo Premia p³acona jest w dniu wygaœniêcia opcji. Jeœli opcja w dniu wygaœniêcia jest typu nie-w-cenie, to nabywca opcji nie p³aci wystawiaj¹cemu premii w ogóle [Napiórkowski, 2002, s. 19; Dziawgo, 2011, s. 265]. Funkcja wyp³aty opcji kupna o uwarunkowanej premii jest postaci: S K c S K f, gdy w 0, gdy S K (1) gdzie: f w funkcja wyp³aty opcji kupna, S cena instrumentu bazowego, K cena wykonani opcji, c premia. Punkt, w którym cena instrumentu bazowego jest równa cenie wykonania, jest punktem nieci¹g³oœci funkcji wyp³aty opcji kupna o uwarunkowanej premii. Cena opcji kupna o uwarunkowanej premii jest wyra ona wzorem [Gastineau, 1994, s. 44]: ( r q ) T N( d1 ) c Se K N( d ) 2 (2) gdzie: T czas wygaœniêcia opcji, r stopa procentowa, zmiennoœæ ceny instrumentu bazowego 2, q stopa dywidendy, N( d ) wartoœæ dystrybuanty rozk³adu normalnego zmiennej d, S 2 ln ( r q 0, 5 ) T K d1, T d 2 d1 T, pozosta³e oznaczenia s¹ takie same jak we wzorze (1). Przyk³ad Rozwa ania dotycz¹ kszta³towania siê ceny opcji kupna o uwarunkowanej premii. Na rysunku 1 przedstawiono kszta³towanie siê ceny zwyk³ej opcji kupna oraz opcji kupna o uwarunkowanej premii. Opcje 2 Zmiennoœæ ceny instrumentu bazowego jest mierzona odchyleniem standardowym.

3 Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii 117 wystawione s¹ na EUR/PLN. Termin wygaœniêcia opcji wynosi 6 miesiêcy. Cena wykonania opcji wynosi 4,20 z³. Symulacja wyceny przeprowadzona jest dla okresu r. Cena zwyk³ej opcji jest wyznaczona z modelu Garmana-Kohlhagena [Garman, Kohlhagen, 1983, s. 231]. Rysunek 1. Kszta³towanie siê ceny opcji kupna o uwarunkowanej premii oraz zwyk³ej opcji kupna W okresie r., r., r. rozpatrywane opcje by³y typu nie-w-cenie. Dnia r., r. i r. cena instrumentu bazowego kszta³towa³a siê w pobli u ceny wykonania. W pozosta³ym analizowanym okresie opcja by³a typu w-cenie, a w okresie r. silnie-nie-w-cenie. Z analizy kszta³towania siê cen wynika, e: opcja kupna o uwarunkowanej premii jest dro sza od zwyk³ej opcji kupna, jeœli opcja jest typu silnie-w-cenie, to zmniejszaj¹ siê ró nice miêdzy wartoœciami opcji kupna o uwarunkowanej premii oraz zwyk³ej opcji kupna, wzrost/spadek ceny instrumentu bazowego wp³ywa na wzrost/spadek ceny zarówno opcji kupna o uwarunkowanej premii, jak i zwyk³ej opcji kupna.

4 118 Ewa Dziawgo 2. Wp³yw czasu wygaœniêcia na cenê opcji kupna o uwarunkowanej premii Na rysunku 2 przedstawiono kszta³towanie siê cen dwóch opcji kupna o uwarunkowanej premii, które ró ni¹ siê czasem wygaœniêcia. Opcje wystawione s¹ na EUR/PLN. Cena wykonania opcji wynosi 4,20 z³. Symulacja wyceny jest przeprowadzona dla okresu r. Termin wygaœniêcia pierwszej opcji (ozn. op. 1.) wynosi 3 miesi¹ce. Z kolei termin wygaœniêcia drugiej rozpatrywanej opcji (ozn. op. 2.) wynosi 6 miesiêcy. Rysunek 2. Kszta³towanie siê ceny opcji kupna o uwarunkowanej premii z terminem wygaœniêcia 3 miesi¹ce (op. 1.) oraz z terminem wygaœniêcia 6 miesiêcy (op. 2.) D³u szy termin wygaœniêcia wp³ywa na wzrost ceny opcji kupna o uwarunkowanej premii. Mniejszym wahaniom w czasie ulega cena opcji z d³u szym terminem wygaœniêcia. Rysunek 3 jest ilustracj¹ kszta³towania siê wartoœci wspó³czynnika theta rozpatrywanych opcji kupna o uwarunkowanej premii, które ró ni¹ siê terminem wygaœniêcia. Wspó³czynnik theta jest miar¹ wra liwoœci ceny opcji, która okreœla zmianê wartoœci opcji, gdy d³ugoœæ okresu do terminu wygaœniêcia spadnie o jednostkê [Dziawgo, 2010, s. 140]. Wartoœæ wspó³czynnika theta opcji kupna o uwarunkowanej premii jest ujemna. Oznacza to, e zbli anie siê terminu wygaœniêcia opcji wp³ywa na spadek ceny opcji. Wiêksza wartoœæ bezwzglêdna wspó³czynnika theta œwiadczy o wiêkszym wp³y-

5 Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii 119 wie zmniejszania siê d³ugoœci okresu do terminu wygaœniêcia na cenê opcji. Rysunek 3. Kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika theta opcji kupna o uwarunkowanej premii z terminem wygaœniêcia 3 miesi¹ce (op. 1.) oraz z terminem wygaœniêcia 6 miesiêcy (op. 2.) Jeœli opcje s¹ typu silnie-w-cenie, to wystêpuj¹ nieznaczne ró nice miêdzy wartoœciami wspó³czynnika theta rozpatrywanych opcji. Gdy cena instrumentu bazowego zbli a siê do ceny wykonania, wystêpuje spadek wartoœci wspó³czynnika theta. Przy czym wiêkszy spadek wartoœci wspó³czynnika theta wystêpuje w przypadku opcji, która charakteryzuje siê krótszym terminem wygaœniêcia. Wówczas cena opcji charakteryzuje siê najwiêksz¹ wra liwoœci¹ na up³ywaj¹cy czas. Wzrost/spadek ceny instrumentu bazowego w stosunku do ceny wykonania wp³ywa na wzrost wartoœci wspó³czynnika theta opcji. Cena opcji z krótszym terminem wygaœniêcia odznacza siê wiêksz¹ wra liwoœci¹ na zmianê czasu. Rysunek 4 przedstawia kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika theta analizowanej opcji kupna o uwarunkowanej premii oraz zwyk³ej opcji kupna. Termin wygaœniêcia rozpatrywanych opcji wynosi 6 miesiêcy.

6 120 Ewa Dziawgo Rysunek 4. Kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika theta opcji kupna o uwarunkowanej premii oraz zwyk³ej opcji kupna Wartoœci wspó³czynnika theta opcji kupna o uwarunkowanej premii s¹ znacznie mniejsze od wartoœci wspó³czynnika theta zwyk³ej opcji kupna. Wynika to st¹d, e w porównaniu ze zwyk³¹ opcj¹ cena opcji kupna o uwarunkowanej premii charakteryzuje siê znacznie wiêksz¹ wra liwoœci¹ na zbli anie siê terminu wygaœniêcia. 3. Wp³yw czasu wygaœniêcia na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii Rozwa ania dotycz¹ wp³ywu ceny instrumentu bazowego na cenê opcji kupna o uwarunkowanej premii. Wspó³czynnik delta zwyk³ej opcji kupna przyjmuje wartoœci dodatnie z przedzia³u [0; 1]. Dodatnia wartoœæ wspó³czynnika delta oznacza, e wzrost/spadek ceny instrumentu bazowego wp³ywa na wzrost/spadek ceny opcji. Wartoœci wspó³czynnika delta zwyk³ej opcji kupna typu silnie-w-cenie zmierzaj¹ do 1. W przypadku zwyk³ej opcji kupna typu silnie-nie-w-cenie wartoœci wspó³czynnika delta malej¹ do 0. Wiêksza wartoœæ wspó³czynnika delta œwiadczy o wiêkszym wp³ywie zmiany ceny instrumentu bazowego na cenê opcji. Na rysunku 5 przedstawiono kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta rozpatrywanych opcji kupna o uwarunkowanej premii. Opcje ró ni¹ siê terminem wygaœniêcia. Jedna z opcji charakteryzuje siê terminem wygaœniêcia równym 3 miesi¹ce. Z kolei termin wygaœniêcia drugiej opcji wynosi 6 miesiêcy. Rysunek 6 ilustruje wp³yw terminu wygaœniêcia na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta. Rozpatrywane s¹ ró -

7 Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii 121 ne typy opcji kupna o uwarunkowanej premii. Natomiast rysunek 7 przedstawia wp³yw terminu wygaœniêcia na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta zwyk³ych opcji kupna. Rysunek 5. Kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii z czasem wygaœniêcia 3 miesi¹ce (op. 1.) oraz z czasem wygaœniêcia 6 miesiêcy (op. 2.) Wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii, podobnie jak w przypadku zwyk³ej opcji kupna, zawarte s¹ w przedziale [0; 1]. Rysunek 6. Wp³yw terminu wygaœniêcia na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii

8 122 Ewa Dziawgo Rysunek 7. Wp³yw terminu wygaœniêcia na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta zwyk³ej opcji kupna Z analizy kszta³towania siê wartoœci wspó³czynnika delta wynikaj¹ nastêpuj¹ce wnioski: wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii z krótszym terminem wygaœniêcia s¹ wiêksze od wartoœci wspó³czynnika delta opcji z d³u szym terminem wygaœniêcia, jeœli opcje o uwarunkowanej premii charakteryzuj¹ siê ró nymi terminami wygaœniêcia, to mniejsze ró nice miêdzy wartoœciami wspó³czynnika delta wystêpuj¹ w sytuacji, kiedy opcje s¹ typu silnie-nie-w-cenie, wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii typu silnie-nie-w-cenie s¹ wiêksze od wartoœci wspó³czynnika delta zwyk³ej opcji kupna; w pozosta³ych przypadkach wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii s¹ mniejsze od wartoœci wspó³czynnika delta zwyk³ej opcji kupna. Jeœli zwyk³a opcji kupna jest typu w-cenie oraz nie-w-cenie, to zbli anie siê terminu wygaœniêcia wp³ywa na spadek wartoœci wspó³czynnika delta. Z kolei jeœli zwyk³a opcja kupna jest typu w-cenie, to zmniejszanie siê d³ugoœci okresu do terminu wygaœniêcia przyczynia siê do wzrostu wartoœci wspó³czynnika delta. W przypadku opcji kupna o uwarunkowanej premii dla ka dego typu tej opcji krótszy termin wygaœniêcia wp³ywa na wzrost wartoœci wspó³czynnika delta.

9 Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii 123 Zakoñczenie Opcja kupna o uwarunkowanej premii charakteryzuje siê nietypow¹ form¹ rozliczenia. W dniu zawarcia umowy nabywca opcji kupna o uwarunkowanej premii nie p³aci premii. Wystawca opcji o uwarunkowanej premii otrzymuje premiê tylko wtedy, gdy opcja w dniu wygaœniêcia jest typu w-cenie lub po-cenie. Z wystawienia opcji kupna o uwarunkowanej premii jest osi¹gany zysk, jeœli w przysz³oœci wyst¹pi nieznaczny wzrost ceny instrumentu bazowego w stosunku do ceny wykonania. Z zastosowania opcji kupna o uwarunkowanej premii w transakcjach zabezpieczaj¹cych otrzymuje siê dodatni wynik finansowy, jeœli w przysz³oœci wyst¹pi znaczny wzrost ceny instrumentu bazowego w stosunku do ceny wykonania. W przypadku opcji kupna o uwarunkowanej premii wœród czynników wp³ywaj¹cych na cenê opcji szczególne miejsce zajmuje cena instrumentu bazowego oraz czas wygaœniêcia. W porównaniu ze zwyk³¹ opcj¹ cena opcji kupna o uwarunkowanej premii jest bardziej wra liwa na zbli anie siê terminu wygaœniêcia. Czas wygaœniêcia w istotny sposób wp³ywa równie na kszta³towanie siê wartoœci wspó³czynnika delta opcji kupna o uwarunkowanej premii. Wiêksze wartoœci wspó³czynnika delta wystêpuj¹ w przypadku opcji, które charakteryzuj¹ siê krótszym terminem wygaœniêcia. Cena opcji z krótszym terminem wygaœniêcia jest bardziej wra liwa na zmianê ceny instrumentu bazowego. Znaczna wra - liwoœæ ceny opcji kupna o uwarunkowanej premii wystêpuj¹ca w sytuacji, kiedy cena instrumentu bazowego oscyluje wokó³ ceny wykonania, sprawia, e ten rodzaj kontraktu opcyjnego jest atrakcyjnym instrumentem transakcji spekulacyjnych. Literatura 1. Dziawgo E. (2010), Wprowadzenie do strategii opcyjnych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Miko³aja Kopernika, Toruñ. 2. Dziawgo E. (2011), Zastosowanie opcji o uwarunkowanej premii w warunkach podwy szonego ryzyka, [w:] Zarz¹dzanie wartoœci¹ instytucji finansowych, red. R. P³oska, M. Chmielewski, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdañskiego, Sopot. 3. Garman M.B., Kohlhagen S.W. (1983), Foreign currency option values, Journal of International Money and Finance, no. 2, s Gastineau G. (1994), An introduction to Special-Purpose Derivatives, The Journal of Derivatives, no. 1, s

10 124 Ewa Dziawgo 5. Hull C.J. (2002), Options, Futures and other Derivatives, Prentice Hall International, London. 6. Jajuga K. (2007), Zarz¹dzanie ryzykiem, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 7. Napiórkowski A. (2002), Charakterystyka, wycena i zastosowanie wybranych opcji egzotycznych, NBP, Warszawa. 8. Tarczyñski W., Zwolankowski M. (1999), In ynieria finansowa, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa. Streszczenie W artykule przedstawiono zagadnienia zwi¹zane z opcj¹ kupna o uwarunkowanej premii: charakterystykê instrumentu, funkcjê wyp³aty, model wyceny oraz analizê wp³ywu czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji. Ilustracja empiryczna zawarta w artykule przeprowadzona jest na podstawie symulacji wyceny opcji wystawionych na EUR/PLN. S³owa kluczowe opcja kupna, opcja o uwarunkowanej premii The influence of the time to maturity on the properties for contingent premium call option (Summary) The article presents the issues connected with contingent premium options: characteristics of instruments, the payoff function, the pricing model and the analysis of the influence of the time to maturity on the properties for option. The empirical illustration included in the article are concerned with the pricing simulations of the option on EUR/PLN. Keywords call option, contingent premium option

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 50 2012 ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 689 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 5 212 EWA DZIAWGO ANALIZA WŁASNOŚCI OPCJI SUPERSHARE Wprowadzenie Proces globalizacji rynków finansowych stwarza

Bardziej szczegółowo

Kontrakt opcyjny jest instrumentem pochodnym, który daje jego właścicielowi prawo zakupu (opcja kupna) lub sprzedaŝy (opcja sprzedaŝy) określo-

Kontrakt opcyjny jest instrumentem pochodnym, który daje jego właścicielowi prawo zakupu (opcja kupna) lub sprzedaŝy (opcja sprzedaŝy) określo- ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 450 PRACE KATEDRY EKONOMETRII I STATYSTYKI NR 17 2006 EWA DZIAWGO Uniwersytet Mikołaja Kopernika Toruń ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA CENĘ OPCJI O OPÓŹNIONYM

Bardziej szczegółowo

Dr Ewa Dziawgo Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki. Współczynnik delta opcji pojedynczych

Dr Ewa Dziawgo Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki. Współczynnik delta opcji pojedynczych Dr Ewa Dziawgo Uniwersytet Mikołaja opernika w oruniu atedra Ekonometrii i Statystyki Współczynnik delta opcji pojedynczych Opcje pojedyncze są opcjami, których funkcja wypłaty zależy w sposób skokowy

Bardziej szczegółowo

Marcin Bartkowiak Krzysztof Echaust INSTRUMENTY POCHODNE WPROWADZENIE DO INŻYNIERII FINANSOWEJ

Marcin Bartkowiak Krzysztof Echaust INSTRUMENTY POCHODNE WPROWADZENIE DO INŻYNIERII FINANSOWEJ Marcin Bartkowiak Krzysztof Echaust INSTRUMENTY POCHODNE WPROWADZENIE DO INŻYNIERII FINANSOWEJ Spis treści Przedmowa... 7 1. Rynek instrumentów pochodnych... 9 1.1. Instrumenty pochodne... 9 1.2. Rynek

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Podstawowe pojęcia Opcja: in-the-money (ITM call: wartość instrumentu podstawowego > cena wykonania

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Rynek opcji walutowych. dr Piotr Mielus

Rynek opcji walutowych. dr Piotr Mielus Rynek opcji walutowych dr Piotr Mielus Rynek walutowy a rynek opcji Geneza rynku opcji walutowych Charakterystyka rynku opcji Specyfika rynku polskiego jako rynku wschodzącego 2 Geneza rynku opcji walutowych

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 2.06.2001 r.

Matematyka finansowa 2.06.2001 r. Matematyka finansowa 2.06.2001 r. 3. Inwe 2!%3'(!!%3 $'!%4&!! &,'! * "! &,-' ryzyko inwestycji odchyleniem standardowym stopy zwrotu ze swojego portfela. Jak *!&! $!%3$! %4 A.,. B. spadnie o 5% C. spadnie

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Statystyka finansowa

Statystyka finansowa Statystyka finansowa Rynki finansowe Rynek finansowy rynek na którym zawierane są transakcje finansowe polegające na zakupie i sprzedaży instrumentów finansowych Instrument finansowy kontrakt pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne Zarządzanie ryzykiem Wykład 3 Instrumenty pochodne Definicja instrumenty pochodne to: prawa majątkowe, których cena rynkowa zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości papierów wartościowych,

Bardziej szczegółowo

Analiza instrumentów pochodnych

Analiza instrumentów pochodnych Analiza instrumentów pochodnych Dr Wioletta Nowak Czwartek 13.00-15.00, p. 205C wioletta.nowak@uwr.edu.pl http://prawo.uni.wroc.pl/user/12141/students-resources Sylabus Zasady i metody wyceny kontraktów

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE OPCJE / DEFINICJA Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego)

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym

Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym Prof. UJ dr hab. Andrzej Szopa Instytut Spraw Publicznych Uniwersytet Jagielloński Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym Ryzyko finansowe rozumiane jest na ogół jako zjawisko rozmijania

Bardziej szczegółowo

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim

Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim Być albo nie być produktów strukturyzowanych na polskim rynku Wall Street 2009 Robert Raszczyk Główny Specjalista Dział Instrumentów Finansowych, GPW Zakopane, 06.06.2009 Program Czy wciąż potrzebna edukacja?

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Zasady obliczania depozytów na opcje na GPW - MPKR

Zasady obliczania depozytów na opcje na GPW - MPKR Jesteś tu: Bossa.pl Zasady obliczania depozytów na opcje na GPW - MPKR Depozyt zabezpieczający dla pozycji w kontraktach opcyjnych wyznaczany jest za pomocą Modelu Portfelowej Kalkulacji Ryzyka. Czym jest

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem rynkowym w przedsiębiorstwie w warunkach kryzysu zaufania

Zarządzanie ryzykiem rynkowym w przedsiębiorstwie w warunkach kryzysu zaufania Ewa Dziawgo * Zarządzanie ryzykiem rynkowym w przedsiębiorstwie w warunkach kryzysu zaufania Wstęp Istniejące relacje z otoczeniem w istotny sposób wpływają na uzyskiwane efekty prowadzonej działalności

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A.

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A. PGE Dom Maklerski S.A. Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe w PGE Domu Maklerskim S.A. I. Informacje ogólne Inwestycje w instrumenty

Bardziej szczegółowo

Ewa Widz * Ewa Widz. Wstêp. 1. Wybór strategii inwestycyjnej

Ewa Widz * Ewa Widz. Wstêp. 1. Wybór strategii inwestycyjnej Ewa Widz * Ewa Widz Efektywnoœæ strategii long straddle w warunkach wysokiej zmiennoœci indeksu WIG20 Efektywnoœæ strategii long straddle w warunkach wysokiej zmiennoœci... Wstêp Celem artyku³u jest okreœlenie

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy Spis treści Przedmowa O Autorach Wstęp Część I. Finanse i system finansowy Rozdział 1. Co to są finanse? 1.1. Definicja pojęcia finanse 1.2. Dlaczego należy studiować finanse? 1.3. Decyzje finansowe gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej

Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej Nowości w module: Księgowość, w wersji 9.0 Wycena rozchodu środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp...3 Metody wyceny rozchodu środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym...

Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym... Andrzej Szopa * Andrzej Szopa Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym w przedsiêbiorstwie Wspó³zale noœci wystêpuj¹ce w zarz¹dzaniu ryzykiem finansowym... Wstêp Ryzyko finansowe jest

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECI SKIEGO NR 394 PRACE KATEDRY EKONOMETRII I STATYSTYKI NR 5 4 EWA DZIAWGO Uniwersye Miołaa Kopernia w Toruniu ANALIZA WRA LIWO CI CENY KOSZYKOWEJ OPCJI KUPNA WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI ABC opcji NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny, Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach wypłaty, Dla nabywcy opcji z góry znana maksymalna strata, Nabywca

Bardziej szczegółowo

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ

4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA W AGLOMERACJI GDAÑSKIEJ 4. OCENA JAKOŒCI POWIETRZA 4.1. Ocena jakoœci powietrza w odniesieniu do norm dyspozycyjnych O jakoœci powietrza na danym obszarze decyduje œredni poziom stê eñ zanieczyszczeñ w okresie doby, sezonu, roku.

Bardziej szczegółowo

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 05/06 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej

IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej dr inż. Bartosz Krysta Członek Zarządu ds. Zarządzania Portfelem Enea Trading Sp. z o.o. Kraków, 18.04.2015 r. Agenda Wycena ryzyka - istota Zniżkowy trend

Bardziej szczegółowo

Ryzyko Inwestycyjne związane ze świadczonymi usługami

Ryzyko Inwestycyjne związane ze świadczonymi usługami Ryzyko Inwestycyjne związane ze świadczonymi usługami AKCJE - akcje są instrumentami o charakterze udziałowym. Oznacza to, że posiadaczowi akcji jako współwłaścicielowi spółki, przysługują wynikające z

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ćwiczenia ZPI 1 Kupno opcji Profil wypłaty dla nabywcy opcji kupna. Z/S Premia (P) np. 100 Kurs wykonania opcji (X) np. 2500 Punkt opłacalności X + P 2500+100=2600 WIG20 2 Kupno opcji Profil wypłaty dla

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie

Aleksandra Rabczyńska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie Aleksandra Rabczyńska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży wydobywczej Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne Matematyka finansowa - 8 Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne W ujęciu probabilistycznym cena akcji w momencie t jest zmienną losową P t o pewnym (zwykle nieznanym) rozkładzie prawdopodobieństwa,

Bardziej szczegółowo

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych?

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne i optymalizacyjne Strategie fundamentalne Portfel losowy 2 Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie

INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NOTOWANE NA WARSZAWSKIEJ GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Streszczenie Karol Klimczak Studenckie Koło Naukowe Stosunków Międzynarodowych TIAL przy Katedrze Stosunków Międzynarodowych Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego INSTRUMENTY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie w Małopolsce

Bezrobocie w Małopolsce III 21 IV 21 V 21 VI 21 VII 21 VIII 21 IX 21 X 21 XI 21 XII 21 I 211 II 211 III 211 IV 211 V 211 VI 211 VII 211 VIII 211 IX 211 X 211 XI 211 XII 211 I 212 II 212 III 212 IV 212 V 212 VI 212 VII 212 VIII

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za IV kwartał 2015 r.

Informacja dodatkowa za IV kwartał 2015 r. Informacja dodatkowa za IV kwartał 2015 r. sporządzona zgodnie z 87 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych z późniejszymi zmianami

Bardziej szczegółowo

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013

III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 III Posiedzenie Grupy ds. MSP przy KK NSRO 2007-2013 SYSTEMY ZALICZKOWE DLA PRZEDSI BIORSTW W PO IG i RPO Na podstawie zestawienia informacji o systemach zaliczkowych w PO IG i RPO w schematach wsparcia

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty finansowe

Informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty finansowe Informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty finansowe Dom Inwestycyjny Xelion sp. z o.o. (dalej Xelion ) niniejszym przedstawia informacje o instrumentach

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK Akcje Akcje są papierem wartościowym reprezentującym odpowiedni

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG WYPŁACALNOŚCI (MB) Próg rentowności (BP) i margines bezpieczeństwa Przychody Przychody Koszty Koszty całkowite Koszty stałe Koszty zmienne BP Q MB Produkcja gdzie: BP próg rentowności

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG Realokacja rodków w ramach 4. osi priorytetowej PO IG dr Anna Kacprzyk Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich w Ministerstwie Gospodarki Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

43. Programy motywacyjne oparte na akcjach

43. Programy motywacyjne oparte na akcjach 43. Programy motywacyjne oparte na akcjach Program motywacyjny dla Członków Zarządu Banku z 2008 roku W dniu 14 marca 2008 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie BRE Banku, podejmując stosowną uchwałę, wyraziło

Bardziej szczegółowo

Wpływ stopy procentowej i kosztów transakcyjnych na profile dochodu podstawowych strategii opcyjnych *

Wpływ stopy procentowej i kosztów transakcyjnych na profile dochodu podstawowych strategii opcyjnych * ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 854 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 73 (2015) s. 853 863 Wpływ stopy procentowej i kosztów transakcyjnych na profile dochodu podstawowych strategii

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA RACHUNKÓW I LOKAT DLA OSÓB FIZYCZNYCH I PRZEDSI BIORCÓW

TABELA OPROCENTOWANIA RACHUNKÓW I LOKAT DLA OSÓB FIZYCZNYCH I PRZEDSI BIORCÓW TABELA OPROCENTOWANIA RACHUNKÓW I LOKAT DLA OSÓB FIZYCZNYCH I PRZEDSI BIORCÓW OBOWI ZUJE OD 14.10.2014 SPIS TRE CI OPROCENTOWANIE RACHUNKÓW I LOKAT DLA OSÓB FIZYCZNYCH... 3 1. Rachunki typu a vista (PLN)...

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM OPCJE WALUTOWE Opcja walutowa jako instrument finansowy zdobył ogromną popularność dzięki wielu możliwości jego wykorzystania. Minimalizacja ryzyka walutowego gdziekolwiek pojawiają się waluty to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński Zarządzanie ryzykiem Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zaprezentowanie studentom podstawowych pojęć z zakresu ryzyka w działalności

Bardziej szczegółowo

GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE. W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE

GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE. W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE Wiodące na świecie giełdy prowadzą obrót nie tylko akcjami,

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE:

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE: OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W INSTRUMENTY FINANSOWE: I. INFORMACJE OGÓLNE Noble Securities S.A. informuje, że inwestowanie środków w instrumenty finansowe

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA. Dariusz Gozdowski. Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA ( 4 (wykład Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Regresja prosta liniowa Regresja prosta jest

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej.

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej. INDATA SOFTWARE S.A. Spółka akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, adres: ul. Strzegomska 138, 54-429 Wrocław, zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000360487

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH DO ZARZĄDZANIA RYZYKIEM KURSOWYM W PRZEDSIĘBIORSTWIE

WYKORZYSTANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH DO ZARZĄDZANIA RYZYKIEM KURSOWYM W PRZEDSIĘBIORSTWIE Natalia Iwaszczuk AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Jadwiga Orłowska-Puzio Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów WYKORZYSTANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH DO ZARZĄDZANIA RYZYKIEM KURSOWYM W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010 STUDA PRACE WYDZAŁU NAUK EKONOMCZNYCH ZARZĄDZANA NR 26 Ewa Putek-Szeląg Uniwersytet Szczeciński ANALZA SZCZECŃSKEGO RYNKU NERUCHOMOŚC W LATACH 27 21 STRESZCZENE Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Finansowa: 5. Opcje

Inżynieria Finansowa: 5. Opcje Inżynieria Finansowa: 5. Opcje Piotr Bańbuła atedra Ekonomii Ilościowej, AE Listopad 2014 r. Warszawa, Szkoła Główna Handlowa Opcje - typy Opcja jest asymetrycznym instrumentem. Opcja (standardowa, prosta,

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE. Fundacja Uniwersytet Dzieci

SPRAWOZDANIE FINANSOWE. Fundacja Uniwersytet Dzieci SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacja Uniwersytet Dzieci Sprawozdanie dotyczy okresu sprawozdawczego 01.01.2014 31.12.2014 1/11 Spis treści Bilans za rok 2014... 3 Rachunek Zysków i Strat za rok 2014... 5 Dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych

Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 13.06.2016 Opracowanie sygnalne Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w maju 2016 r., w stosunku do poprzedniego miesiąca,

Bardziej szczegółowo

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o:

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o: Informacje podlegające upowszechnieniu w Ventus Asset Management S.A., w tym informacje w zakresie adekwatności kapitałowej według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. na podstawie zbadanego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 2001-2014

Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 2001-2014 Wybrane dane demograficzne województwa mazowieckiego w latach 21-214 Warszawa 215 Opracowanie: Oddział Statystyki Medycznej i Programów Zdrowotnych Mazowiecki Urząd Wojewódzki Wydział Zdrowia Dane źródłowe:

Bardziej szczegółowo

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych WYKAZ WSZYSTKICH KLAUZUL SPECJALNYCH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE DO WZORU UMOWY W SPRAWIE PRZYZNANIA GRANTU MARIE CURIE W RAMACH REALIZACJI SIÓDMEGO PROGRAMU RAMOWEGO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ (2007-2013) SPIS

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Królik-Kołtunik Strategie opcyjne short straddle, short strip i short strap na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Katarzyna Królik-Kołtunik Strategie opcyjne short straddle, short strip i short strap na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Katarzyna Królik-Kołtunik Strategie opcyjne short straddle, short strip i short strap na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia 46/4,

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe

3.3.3 Py³ PM10. Tabela 3.3.3.1 Py³ PM10 - stê enia œrednioroczne i œredniookresowe Wyniki pomiarów z sieci ARMAAG Fundacja ARMAAG Raport 1999 3.3.3 Py³ PM10 Py³ PM10 mierzony by³ w stacjach ARMAAG dwiema metodami: metod¹ radiometryczn¹ analizatorem firmy Eberline i metod¹ wagow¹, py³omierzem

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R.

INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R. INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R. Celem Sprawozdania Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. (zw. dalej Spółką lub Invista DM SA) dotyczących

Bardziej szczegółowo

Wymogi Certyfikowanego dealera - SDRF. Certyfikowany Dealer Rynków Finansowych

Wymogi Certyfikowanego dealera - SDRF. Certyfikowany Dealer Rynków Finansowych Certyfikowany Dealer Rynków Finansowych Certyfikowany Dealer Rynków Finansowych powinien legitymować się znajomością zasad działania i specyfiki instrumentów rynku pienięŝnego, walutowego, obligacji i

Bardziej szczegółowo

DWUMIANOWY MODEL WYCENY OPCJI FINANSOWEJ. К. РЕ RA Wyższa Szkoła Bankowości i Finansów, Akademia Ekonomiczna, Katowice, Polska, pera@ae.katowice.

DWUMIANOWY MODEL WYCENY OPCJI FINANSOWEJ. К. РЕ RA Wyższa Szkoła Bankowości i Finansów, Akademia Ekonomiczna, Katowice, Polska, pera@ae.katowice. УДК 069.64 DWUMIANOWY MODEL WYCENY OPCJI FINANSOWEJ К. РЕ RA Wyższa Szkoła Bankowości i Finansów, Akademia Ekonomiczna, Katowice, Polska, pera@ae.katowice.pl WSTĘP Inwestowanie na rynku kapitałowym realizuje

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Wykład 4. Instrumenty pochodne podstawy Bartosz Ziemkiewicz Wydział Matematyki i Informatyki UMK Kurs letni dla studentów studiów zamawianych na kierunku Matematyka

Bardziej szczegółowo

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Instrumenty pochodne 2014 Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Jerzy Dzieża, WMS, AGH Kraków 28 maja 2014 (Instrumenty pochodne 2014 ) Wycena equity derivatives

Bardziej szczegółowo

Bilans w tys. zł wg MSR

Bilans w tys. zł wg MSR Skrócone sprawozdanie finansowe Relpol S.A. za I kw. 2005 r Bilans w tys. zł wg MSR Wyszczególnienie 31.03.2005r 31.03.2004r 31.12.2004r 31.12.2003r AKTYWA I AKTYWA TRWAŁE 41 455 43 069 41 647 43 903 1

Bardziej szczegółowo