Piśmiennictwo uzupełniające: Korzeń Z.: Ekologistyka. Biblioteka Logistyki. Poznań 2001.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Piśmiennictwo uzupełniające: Korzeń Z.: Ekologistyka. Biblioteka Logistyki. Poznań 2001."

Transkrypt

1 Przedmiot: Transport wewnątrzzakładowy Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; rodzaj studiów: stacjonarne, I stopnia; semestr: VI Wykładowca: prof. dr hab. inż. Roman Hejft, dr inż. Sławomir Obidziński - wykłady: kolokwium zaliczeniowe; - ćwiczenia laboratoryjne: kolokwia cząstkowe, sprawozdania; Tematy wykładów 15 godzin Transport w produkcji rolnej i spożywczej. Zastosowanie środków transportu w procesach technologicznych. Charakterystyka poszczególnych rodzajów transportu. Charakterystyka materiałów transportowanych i środków transportu. Dobór środków transportowych. Budowa i działanie przenośników taśmowych, pneumatycznych, zgrzebłowych, płytowych, ślimakowych, grawitacyjnych, wibracyjnych, itp. Wózki akumulatorowe. Charakterystyka form składowania produktów. Eksploatacja środków transportowych Wymogi BHP. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 15 godzin Budowa, zasada działania i badania przenośników płytkowych. Budowa, zasada działania i badania przenośników taśmowych. Budowa, zasada działania i badania przenośników pneumatycznych. Budowa, zasada działania i badania przenośników wibracyjnych. Budowa, zasada działania i badania przenośników ślimakowych. Budowa, zasada działania i badania cyklonu. Burski Z., Krasowski E.: Maszyny i urządzenia transportowe w przemyśle rolnospożywczym. Wydaw. AR w Lublinie, Lublin Polański A.: Mechanizacja wewnętrznego transportu. PWN, Warszawa-Poznań Korzeń Z.: Logistyczne systemy transportu bliskiego i magazynowania, Instytut Logistyki i Magazynowania, Poznań 2003 Korzeń Z.: Ekologistyka. Biblioteka Logistyki. Poznań Przedmiot: Eksploatacja techniczna Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; rodzaj studiów: stacjonarne, I stopnia; semestr: VI Wykładowca: prof. dr hab. inż. Roman Hejft, dr inż. Sławomir Obidziński - wykłady: kolokwium zaliczeniowe; - ćwiczenia laboratoryjne: kolokwia cząstkowe, sprawozdania; Techniczne i ekonomiczne aspekty eksploatacji środków transportowych. Budowa i znaczenie warstwy wierzchniej w procesach trybologicznych. Rodzaje tarcia. Zużycie trybologiczne.

2 Smarowanie. Użytkowanie maszyn i urządzeń. Utrzymanie maszyn i urządzeń w gotowości technicznej. Trwałość i niezawodność maszyn i urządzeń. Zużycie nietribologiczne. Diagnostyka techniczna. Systemy eksploatacji maszyn i urządzeń. Hałas i bezpieczeństwo w użytkowaniu maszyn i urządzeń. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 15 godzin Wyznaczanie współczynnika tarcia ślizgowego i tocznego. Oznaczanie właściwości fizycznych (gęstości, lepkości, penetracji) podstawowych płynów eksploatacyjnych i smarów plastycznych. Ocena zużycia trybologicznego i nietribologicznego elementów maszyn po procesach eksploatacji i ich analiza pod kątem stanu zdatności użytkowej. Oznaczanie natężenia hałasu maszyn i urządzeń transportowych. 1. Legutko S.: Eksploatacja maszyn. Wyd. Pol. Poznańskiej, Poznań, Kaźmierczak J.: Eksploatacja systemów technicznych. Wyd. Pol. Śląskiej. Gliwice, Żółtowski B.,_WIK Z.: Leksykon diagnostyki technicznej. ISBN X. Wyd. ATR. Bydgoszcz Czarny R. Smary plastyczne. WNT, W-wa, Hebda M. Eksploatacja samochodów ITEkspl. Radom, 2006 Przedmiot: Przetwórstwo surowców pochodzenia roślinnego Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Przetwórstwo rolnospożywcze; Wykładowca: dr hab. inż. Henryk Konopko, mgr Marta Matusiewicz - wykłady: egzamin pisemny; - ćwiczenia: ocena prezentacji wybranych technologii oraz kolokwium końcowe; - ćwiczenia laboratoryjne: sprawdziany z przygotowania do zajęć, sprawozdania; Schematy ideowe i technologiczne. Podstawy obliczeń bilansowych linii produkcyjnych. Przetwórstwo ziarna zbóż. Piekarstwo i ciastkarstwo. Podstawowe technologie produkcji mieszanek paszowych. Technologie produkcji tłuszczów roślinnych. Produkcja krochmalu i mączki ziemniaczanej. Produkcja płatków i krajanki ziemniaczanej. Przetwarzanie ziemniaków na produkty spożywcze (chipsy, frytki i prażynki) oraz puree. Technologia produkcji cukru. Produkty uboczne w cukrownictwie. Podstawy technologii produkcji: koncentratu pomidorowego, soków zagęszczonych i pitnych, nektarów i kremogenów, Technologie produkcji win, mrożonek, konserw, marynat oraz kiszonek. Technologie wytwarzania wyrobów mrożonych. Technologie i linie produkcyjne do suszenia żywności. Technologie produkcji piwa i spirytusu etylowego.

3 Tematy ćwiczeń 15 godzin W ramach ćwiczeń audytoryjnych studenci samodzielnie opracowują i prezentują przed grupą dwie prezentacje. Pierwsza z nich zawiera charakterystykę zadanego produktu oraz surowców niezbędnych do jego wytworzenia. Druga prezentacja przedstawia technologię(-ie) produkcji zadanego produktu oraz podstawowe maszyny i aparaty w niej używane. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 30 godzin Ocena jakości różnych rodzajów mąki. Technologia wytwarzania ciasta. Ocena jakości pieczywa. Technologia półproduktów owocowych i warzywnych. Technologia i analiza kawy instant. Charakterystyka koncentratów przypraw. Charakterystyka surowców oleistych i olejów jadalnych. Przetwórstwo ziemniaków. Technologia produkcji biomasy drożdżowej i ocena drożdży piekarskich. Biotechnologia żywności (red. W. Bednarski, A. Reps, M. Adamczak [et al.]). - Wyd. 2 zm. WNT, Warszawa, Surowce spożywcze pochodzenia roślinnego (red. K. Świetlikowska, R. Kazimierczak [et al.]. Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Oszmiański J. Technologia i analiza produktów z owoców i warzyw: wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Wrocław, Biller E. Technologia żywności: wybrane zagadnienia. Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Wybrane zagadnienia z technologii żywności (red. Marta Mitek, Mirosław Słowiński). Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Jankowski S. Zarys technologii młynarstwa i kaszarstwa. WNT, Warszawa, Postolski J., Gruda Z. Zamrażanie żywności. WNT Warszawa, Niewiadomski H. Technologia tłuszczów jadalnych. WNT, Warszawa, Grochowicz J. Technologia produkcji mieszanek paszowych. PWRiL, Warszawa Przedmiot: Przetwórstwo surowców pochodzenia zwierzęcego Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Przetwórstwo rolnospożywcze; Wykładowca: dr inż. Joanna Szaciło - wykłady: egzamin pisemny; - ćwiczenia: kolokwia pisemne, odpowiedzi ustne; - ćwiczenia laboratoryjne: sprawdziany z przygotowania do zajęć, sprawozdania; Technologia pozyskiwania surowców zwierzęcych. Ubój drobiowy, wołowy i wieprzowy. Technologia produkcji wędlin i konserw mięsnych. Dodatki funkcjonalne stosowane w przetwórstwie mięsa.

4 Przetwórstwo i przechowalnictwo jaj. Technologia pozyskiwania i przetwórstwo ryb. Technologia produkcji mleka i przetworów mlecznych. Tematy ćwiczeń 15 godzin Peklowanie mięsa - Wyliczanie podstawowego składu solanki. Normalizacja mleka zadania rachunkowe. Wydajność procesów technologicznych w przetwórstwie surowców pochodzenia zwierzęcego zadania rachunkowe. Dodatki do żywności pochodzenia zwierzęcego. Dodatki wzbogacające żywność w deficytowe składniki, chemiczne substancje utrwalające oraz nadające określone cechy organoleptyczne, dodatki ułatwiające przebieg procesów technologicznych. Zamienniki mięsa. Surowce pochodzenia roślinnego w technologii zamienników białek zwierzęcych. Zamienniki tłuszczu w przetwórstwie mięsnym. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 30 godzin Analiza organoleptyczna i fizykochemiczna mięsa świeżego, dysekcja surowców mięsnych. Określenie wpływu dodatków funkcjonalnych na właściwości mięsa. Analiza organoleptyczna i fizykochemiczna konserw produkowanych metodą laboratoryjną. Badanie jakości mięsa peklowanego i tłuszczów zwierzęcych. Badanie jakości jaj i proszku jajecznego oraz ich przydatności technologicznej. Ocena jakości ryb surowych, wędzonych i konserw rybnych. Analiza jakości mleka i mlecznych napojów fermentowanych, masła i serów podpuszczkowych. Miłek M., Słowiński M.: Wybrane zagadnienia z technologii żywności. Wyd. SGGW, Warszawa Sobczyński A., Zmudziński W.: Ocena jakości produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Wyd. AE, Poznań, Skrabka Błotnicka T.: Technologia żywności pochodzenia zwierzęcego. Wyd. AE, Wrocław Ziajka S.: Mleczarstwo zagadnienia wybrane. Wydaw. ART., Olsztyn Florczyk E., Korczak J.: Towaroznawstwo wybranych produktów spożywczych. WAR, Poznań, 2004 Przedmiot: Jakość i bezpieczeństwo żywności Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Przetwórstwo rolnospożywcze; Wykładowca: dr Jolanta Piekut - wykłady: zaliczenie pisemne; - ćwiczenia: kolokwium, przygotowanie dokumentacji GMP i GHP;

5 Przepisy prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny żywności obowiązujące w Polsce i Unii Europejskiej. Zasady znakowania i pakowania żywności. Instytucje nadzorujące bezpieczeństwo żywności i żywienia. Charakterystyka grup produktów spożywczych oraz określenie ich roli w żywieniu. Podstawy higieny żywności i żywienia. Wpływ warunków przechowywania żywności i procesów technologicznych na wartość odżywczą posiłków. Dodatki do żywności. Rodzaje zanieczyszczeń żywności i ich źródła: zanieczyszczenia biologiczne, zanieczyszczenia chemiczne, zanieczyszczenia fizyczne. Przyczyny zakażeń i zatruć pokarmowych oraz główne choroby przenoszone drogą pokarmową. Tematy ćwiczeń 30 godzin Zasady Dobrej Praktyki Higienicznej (GHP) jako podstawa zapobiegania zanieczyszczeniom środków spożywczych, zakażeniom i zatruciom pokarmowym: wymagania zdrowotne dla osób zatrudnionych w procesie produkcji i obrocie żywnością, prawidłowe zachowanie higieniczne personelu, zaopatrzenie w wodę do celów technologicznych, zasady prawidłowego mycia, czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń, maszyn, urządzeń i sprzętu, metody zabezpieczenia zakładu przed owadami i gryzoniami oraz ich zwalczanie. Zasady Dobrej Praktyki Produkcyjnej (GMP) jako najskuteczniejszy sposób prowadzenia wewnętrznej kontroli jakości zdrowotnej żywności: prawidłowe przechowywanie poszczególnych asortymentów środków spożywczych, prawidłowe postępowanie z surowcem, zapewnienie prawidłowego prowadzenia procesów technologicznych, podstawowe zasady funkcjonowania transportu wewnętrznego i zewnętrznego. Gertig H., Duda G.: Żywność a zdrowie i prawo. PZWL, Warszawa 2006 Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. z późniejszymi zmianami. Świderski F.: Żywność wygodna i żywność funkcjonalna. WNT, Warszawa Sikorski Z.: Chemia żywności: skład, przemiany i właściwości żywności.: WNT, Warszawa 2002 Ciborowska H. i in.: Dietetyka: żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, Warszawa 2004 Gawędzki J. i in.: Żywienie człowieka: podstawy nauki o żywieniu. Wyd. Naukowe PWN, T.1, Warszawa 2004 Ustawodawstwo UE oraz Polski. Przedmiot: Szkodniki produktów przechowywanych Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Przetwórstwo rolnospożywcze; Wykładowca: dr inż. Elżbieta Wołejko - wykłady: zaliczenie pisemne;

6 - ćwiczenia: zaliczenie kolokwiów z poszczególnych ćwiczeń; Charakterystyka gromad szkodników produktów przechowywanych. Wpływ czynników abiotycznych na występowanie szkodników magazynowych. Preferencje pokarmowe szkodników produktów przechowywanych. Metody wykrywania szkodników produktów przechowywanych. Prawidłowa budowa magazynów i przechowalni. Metody fizyczne, chemiczne, biologiczne, prewencyjne i integrowane wykorzystywane do walki z szkodnikami produktów przechowywanych. Elementy ekonomiki ochrony produktów. Tematy ćwiczeń 30 godzin Morfologia i rozwój szkodników. Rozkruszki - szkodniki produktów przechowywanych. Rybiki, skorki i gryzki - szkodniki produktów przechowywanych. Karaczany - rozróżnianie, ich bionomia, szkodliwość w tym zagrożenie dla zdrowia człowieka i ich zwalczanie. Przegląd chrząszczy szkodliwych w przechowalniach. Rozróżnianie najważniejszych szkodników z rzędu chrząszczy, ich bionomia, szkodliwość i zwalczanie. Przegląd motyli szkodliwych w przechowalniach. Rozróżnianie najważniejszych szkodników z rzędu motyli, ich bionomia, szkodliwość i zwalczanie. Ślimaki w przechowalniach. Gołębiowska Z., Nawrot J. Szkodniki magazynowe. PWRiL, Warszawa, Nawrot J. Owady-szkodniki magazynowe. Themar, Warszawa, Boczek J., Czajkowska B. Roztocze magazynowe i kurzu domowego. Themar, Warszawa, Dzienniki ustaw i monity rządowe dotyczące ochrony fitosanitarnej. Chodyniecki A. Szkodniki żywności w przetwórstwie rybnym. PWN, Warszawa, Ignatowicz S Gryzki, ich szkodliwość i zwalczanie, Biuletyn Polskiego Stowarzyszenia Pracowników Dezynfekcji, Dezynsekcji i Deratyzacji, nr 4, Krajewski A., Witomski P. Ochrona drewna, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, Nawrot J. Klucz do rozpoznawania stadiów larwalnych szkodników magazynowych. Themar, Warszawa, Przedmiot: Zarządzanie w przetwórstwie rolno-spożywczym Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Przetwórstwo rolnospożywcze; Wykładowca: mgr Piotr Łukowski - wykłady: zaliczenie pisemne; - zajęcia laboratoryjne: sprawdzian z wiedzy teoretycznej, aktywność na zajęciach, przygotowanie planu biznesowego;

7 Tematy wykładów 15 godzin Istota zarządzania. Charakterystyka i znaczenie branży przetwórczej - jej pozycja na rynku i znaczenie dla gospodarki krajowej oraz regionalnej. Podstawowe elementy zarządzania strategicznego oraz zarządzania przez jakość w przetwórstwie. Logistyka zaopatrzenia, produkcji oraz dystrybucji. Finansowanie przedsięwzięć z sektora rolno-spożywczego. Uproszczony plan biznesowy przedsięwzięcia. Tematy ćwiczeń 15 godzin Ocena zasadności tworzenia lub rozwijania działalności przetwórczej. Koszty i korzyści związane z zarządzaniem przez jakość. Uproszczone łańcuchy logistyczne. Wartość pieniądza w czasie. Uproszczony plan biznesowy przedsięwzięcia z zakresu przetwórstwa rolno - spożywczego. Kołożyn-Krajewska D. zarządzanie bezpieczeństwem żywności. Teoria i praktyka. Beck Kaleta A. "Przetwórstwo rolno-spożywcze. Wybrane aspekty inżynieryjno-produkcyjne i energetyczne", SGGW 2008 ; Ministerstwo rolnictwa i rozwoju wsi, Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, Narodowy Plan Rozwoju ; Brejwo J., Burzycki J. i inni, Poradnik dla producentów żywności. Nowoczesne formy zarządzania jako nowa szansa dla przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego w województwie lubuskim, ZCO 2003 Przedmiot: Ochrona wód Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Zarządzanie środowiskiem; Wykładowca: prof. dr hab. Andrzej Górniak - wykłady: egzamin pisemny; - ćwiczenia laboratoryjne: sprawozdania z ćwiczeń, aktywność na zajęciach, kolokwium zaliczeniowe; Woda i jej znaczenie. Obieg wody na Ziemi, czynniki naturalne i antropogeniczne. Zasoby wody, elementy, dostępność. Wody podziemne, ich zasoby, typy wód podziemnych, główne zbiorniki, cechy wód, wykorzystanie, degradacja ilościowa i jakościowa zasobów, metody ochrony czynnej i biernej. Rzeki Polski, kształtowanie zasobów, parametry hydrologiczne, przepływ nienaruszalny, ustroje rzeczne. Ekstremalne zjawiska hydrologiczne - susza, wezbranie. Typologia naturalnych koryt rzecznych. Przekształcanie ekosystemów rzecznych i ich jakość. Jeziora i zbiorniki sztuczne cechy morfologiczne i zlewniowe, typologia żyzności wód, główne zespoły organizmów. Formy przekształceń wód stojących, zbiorniki

8 retencyjne i mała retencja, gospodarka stawowa. Biologiczne, techniczne metody rewitalizacji i rekultywacji wód limnicznych. Zasady i formy gospodarki wodnej, zapotrzebowania na wodę. Podstawy prawne korzystania z zasobów wodnych. Systemy wodne, klasyfikacje wód i stanu jakości jednolitych części wód powierzchniowych, bilans wodny. Ochrona przed nadmiarem i niedoborem wody, ochrona przed powodzią czynna i bierna, organizacja ochrony przeciwpowodziowej (instytucje, obowiązki, kompetencje, wspomaganie prawne). Użytkowanie wód, formy, zasady, konsekwencje. Systemy melioracyjne. Metody uzdatniania wody, systemy wodociągowe. Organizacja gospodarki ściekowej, typologia ścieków, metody oczyszczania i utylizacji osadów ze ścieków. Ochrona ekosystemów wodnych w Polsce, rola ochrony krajobrazowej i instytucjonalnej w kształtowaniu zasobów wód i ich jakości. Najcenniejsze obiekty wodne północno-wschodniej Polski. Europejski system ochrony Natura 2000 a ochrona wód. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 30 godzin Struktura wód powierzchniowych (dział wodny, rzędowość zlewni i rzek). Wody podziemne - sezonowa i wieloletnia dynamika zasobów. Rzeki hydrogram przepływu. Jeziora zlewnia bezpośrednia, pośrednia, plan batymetryczny, ocena podatności na degradację. Retencja wód praca na zdjęciach satelitarnych. Gospodarka wodna i ściekowa - referaty. Ekomorfologiczna ocena stanu ekologicznego rzeki - zajęcia w terenie. Trybała M.: Gospodarka wodna w rolnictwie. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa Szpindor A.: Zaopatrzenie w wodę i kanalizacja wsi. Wyd. Arkady, Warszawa Szpindor A., Piotrowski J.: Gospodarka wodna. Wyd. PWN, Warszawa Chełmicki W., 2002 Woda zasoby, degradacja, ochrona. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. Mikulski Z., 1998 Gospodarka wodna. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. Dojlido J. R., 1995 Chemia wód powierzchniowych. Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko. Białystok. Anders D., Wojaczek L.: Ochrona środowiska ochrona wód. Wyd. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorstwa, Warszawa Domagała A., Gawrysiak-Witulska M.: Użytkowanie energii i wody w zakładach przemysłu spożywczego. Wyd. Akademii Rolniczej w Poznaniu, Poznań Nawirska A., Szymański L.: Gospodarka wodno-ściekowa w zakładach przemysłu spożywczego: przewodnik do ćwiczeń. Wyd. Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Wrocław 2002.

9 Przedmiot: Gospodarka odpadami Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Zarządzanie środowiskiem; Wykładowca: dr inż. Joanna Kazanowska, mgr Waldemar Sowiński - wykłady: egzamin pisemny; - ćwiczenia: prace zaliczeniowe pisemne, aktywność na zajęciach; - ćwiczenia laboratoryjne: zaliczenie zajęć praktycznych na ćwiczeniach, ocena sprawozdań, kolokwium zaliczeniowe; Zarządzanie gospodarką odpadami w przedsiębiorstwie i gminie - planowanie i monitorowanie gospodarki odpadami w gminie; pozwolenie w zakresie gospodarki odpadami w przedsiębiorstwie (pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, odzysk, unieszkodliwianie, zbieranie i transport); wnioski i decyzje dla przedsiębiorstwa i gminy w zakresie gospodarki odpadami, klasyfikacja odpadów, ewidencja i sprawozdawczość w przedsiębiorstwie i gminie w zakresie zagospodarowania odpadów. Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Polsce (obowiązki przedsiębiorców i gmin) - recykling i odzysk odpadów opakowaniowych i poużytkowych: baterii, akumulatorów, olejów, świetlówek, opon, urządzeń klimatycznych i chłodniczych, zużytych pojazdów, sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Technologie recyklingu papieru, szkła, metali, tworzyw sztucznych. Gospodarka odpadami składowanie, odzysk, utylizacja. Zasady korzystania oraz ochrony środowiska naturalnego w przedsiębiorstwie przemysłu rolno-spożywczego (Prawo Ochrony Środowiska, Ustawa o Odpadach z późniejszymi zmianami oraz rozporządzenia Ministra Środowiska). Charakterystyka i klasyfikacja odpadów rolno-spożywczych: definicja, zakres pojęcia, kryteria klasyfikacji odpadów, właściwości. Utylizacja odpadów z przemysłu cukrowniczego. Charakterystyka odpadów powstających podczas przetwarzania buraków cukrowych - przetwarzanie wysłodków buraczanych, otrzymywanie pektyny spożywczej, główne kierunki wykorzystania melasy przetwarzanie, otrzymywanie etanolu. Utylizacja odpadów z przemysłu owocowego - charakterystyka odpadów powstających podczas przetwarzania owoców; główne kierunki wykorzystania odpadów owocowych: na cele paszowe, wytwarzanie alkoholowych destylatów owocowych, pozyskiwanie kwasu cytrynowego, odzyskiwanie aromatów i barwników. Utylizacja odpadów z przemysłu warzywnego - charakterystyka odpadów powstających podczas przetwarzania warzyw; wykorzystanie odpadów owocowo-warzywnych i rolniczych do produkcji furfuralu; wykorzystanie odpadów warzywnych w kierunku wytwarzania kompostów. Charakterystyka, utylizacja odpadów: powstających podczas pozyskiwania oleju z nasion oleistych, podczas przetwarzania ziemniaków oraz powstających przy wytwarzaniu koncentratów spożywczych. Utylizacja odpadów z przemysłu piwowarskiego i gorzelnictwa - charakterystyka odpadów powstających podczas otrzymywania produktów pochodzenia fermentacyjnego. Utylizacja odpadów z przemysłu mleczarskiego - charakterystyka odpadów powstających podczas przetwarzania mleka; serwatka jako światowy problem ekonomiczny i ekologiczny; główne kierunki wykorzystania serwatki. Utylizacja odpadów z przemysłu mięsnego i tłuszczowego - utylizacja, neutralizacja odpadów. Zasady lokalizacji, budowy i wyposażenia wysypisk śmieci. Zasady kompostowania odpadów organicznych, technologie kompostowania.

10 Wykorzystanie fermentacji metanowej w utylizacji odpadów przemysłu rolno-spożywczego. Zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych - opakowania po środkach ochrony roślin, azbest, odpady opakowaniowe, olejowe. Zagospodarowanie ścieków i odpadów komunalnych stałych w gminie. Zasady przyrodniczego zagospodarowania osadów ściekowych. Hodowla dżdżownic kalifornijskich jako metoda wykorzystania odpadów, wytwarzanie biogazu z odpadów. Tematy ćwiczeń 30 godzin Zagadnienia prawne obowiązujące w Polsce dotyczące gospodarki odpadami (Prawo Ochrony Środowiska, Ustawa o Odpadach, Rozporządzenia Ministra Środowiska). Katalog odpadów; określanie grupy, podgrupy i rodzajów odpadów oraz ich kody, odpady niebezpieczne; podstawa metoda klasyfikowania odpadów, kryteria klasyfikacji - wykonanie ćwiczenia na postawie otrzymanej tabeli określenie kodu i rodzaju odpadu, oznaczanie odpadów niebezpiecznych, metody zagospodarowania odpadów zgodnie z załącznikiem nr 1- procesy odzysku i załącznikiem nr 2 procesy unieszkodliwiania. Plany gospodarki odpadami; system obowiązujący w Polsce krajowy i wojewódzki plan gospodarki odpadami; regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych; rozmieszczenie podstawowych rodzajów instalacji gospodarki odpadami komunalnymi. Wykonanie ćwiczenia na podstawie Planu Gospodarki Odpadami dla województwa podlaskiego należy obliczyć szacunkową ilość wytwarzanych odpadów komunalnych z podziałem na obszary, na postawie składu morfologicznego odpadów komunalnych oznaczenie kodu, rodzaju oraz metody zagospodarowania odpadów. Wymagania wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; definicje, obowiązki właścicieli nieruchomości, zadania gmin, wady i zalety systemów opłat za odbiór odpadów. Wykonanie ćwiczenia na podstawie wariantów stawek w systemie zbiórki odpadów: zmieszane i sortowane, obliczanie kwoty do zapłaty przez mieszkańców, ocena poszczególnych systemów. Podstawowe warunki funkcjonowania czasowych miejsc do gromadzenia odpadów. Wykonanie ćwiczenia określenie ilości pojemników do gromadzenia odpadów na podstawie wskaźników nagromadzenia oraz gęstości nasypowej odpadów. Mechaniczno-biologiczne procesy przetwarzania odpadów (MBP), główne i szczegółowe cele zagospodarowania odpadów na przykładzie woj. podlaskiego. Wykonanie ćwiczenia wykonanie bilansu odpadów na poszczególnych elementach linii sortowniczej wg rodzaju; określenie poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła na podstawie zaplanowanej linii do sortowania odpadów funkcjonującej w ramach regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów. Termiczne przetwarzanie odpadów; zastosowanie, metody, warunki dla procesu spalania, utylizacja popiołów, schemat instalacji, porównanie spalania rusztowego i fluidalnego, bilans energetyczny. Opłaty za korzystanie ze środowiska. Wykonanie ćwiczenia opłata produktowa za niewykonany recykling; opłata produktowa za niewykonany odzysk. Odpady przemysłowe, szczególne zasady gospodarowania niektórymi rodzajami odpadów, podział, główne kierunki wykorzystania. Decyzje związane z gospodarką odpadami, system zezwoleń, wnioski i decyzje administracyjne, wpis do rejestru. Zaliczenie ćwiczeń ocena omawianych technologii zagospodarowania odpadów(mbp, spalanie, składowisko); wybór najlepszej technologii wraz z uzasadnieniem. Wybrane metody utylizacji odpadów organicznych wycieczka do wybranego zakładu przerobu odpadów, np. kompostowania

11 Dano w Suwałkach. Znane metody odzysku i recyklingu odpadów w świecie prezentacja technologii. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 15 godzin Podstawowe wyposażenie laboratorium do badania odpadów. Akredytacja laboratorium - ogólne wymagania dotyczące kompetencji, kryteriów działania i oceny laboratoriów badawczych. Badania właściwości technologicznych odpadów komunalnych: pomiary wskaźników nagromadzenia, obliczanie gęstości (ciężaru objętościowego) odpadów. Zapoznanie się z budową, zasadami działania i obsługi przyrządów pomiarowych do analizy odpadów. Metody pobierania i przygotowania próbek odpadów do badań laboratoryjnych: oznaczanie wilgotności, ph odpadów. Badania właściwości nawozowych odpadów- kompostu lub osadów ściekowych: oznaczanie zawartości ogólnej substancji organicznej; mineralizacja próbek odpadów; oznaczanie zawartości węgla organicznego; oznaczanie zawartości azotu organicznego; oznaczanie zawartości potasu metodą miareczkową; oznaczanie zawartości fosforu metodą spektrofotometryczną. Bartkiewicz B., Lisicka E., Przywecki W.: Podręcznik gospodarki odpadami : teoria i praktyka. Wyd. "Seidel-Przywecki", Warszawa Konieczny P., Uchman W.: Zakład mięsny a środowisko naturalne. Wyd. Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego, Poznań Kumider J., Utylizacja odpadów przemysłu rolno-spożywczego. Wyd. Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Rosik-Dulewska C.: Podstawy gospodarki odpadami. Wyd. PWN, Warszawa Siuta J.: Przyrodnicze użytkowanie odpadów. Wyd. IOŚ, Warszawa Pezacki W., Przetwarzanie surowców rzeźnych. Wpływ na środowisko przyrodnicze. PWN, Warszawa. Niewiarowicz A., Niejadalne produkty z uboju drobiu. Technologia mięsa drobiowego. Praca zbiorowa pod redakcją T. Grabowskiego, Warszawa. Bień J.B. i in.: Problemy gospodarki osadowej w ochronie środowiska, Wyd. Politechnika Częstochowska Czech K.: Uwarunkowania ochrony środowiska : aspekty krajowe, unijne, międzynarodowe. Wyd. Centrum Doradztwa i Informacji Difin, Warszawa Kumider J., Zielnica J.: Bioenergetyka szansą dla środowiska naturalnego: wybrane zagadnienia. Wyd. Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań Przedmiot: Zarządzanie zasobami naturalnymi Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Zarządzanie środowiskiem; Wykładowca: prof. dr hab. Józefa Wiater - wykłady: egzamin pisemny;

12 - ćwiczenia: zaliczenie prezentacji; 1.Środowisko i zasoby naturalne, związki systemu społeczno-gospodarczego ze środowiskiem. 2. Podstawowe problemy wykorzystania i ochrony środowiska. 3. Źródła zanieczyszczeń w działalności człowieka. 4. Gospodarcze i społeczne konsekwencje degradacji środowiska 5. Wykorzystanie zasobów i degradacja środowiska a procesy gospodarcze. 6. Ekonomia środowiska i zasobów naturalnych - rozwój, podejścia, zakres. 7. Środowiskowe efekty zewnętrzne - podstawy teoretyczne, ujęcie modelowe, skutki dla gospodarki. 8. Internalizacja efektów zewnętrznych. 9. Zastosowanie teorii ekonomicznych i narzędzi analitycznych do problemów środowiska i zasobów naturalnych, 10. Wartościowanie środowiska i strat środowiskowych - metody. 11. Analiza kosztów i korzyści. 12. Wykorzystanie argumentacji ekonomicznej dla wyjaśniania problemów i podejmowania decyzji w sferze korzystania ze środowiska. 13. Instrumenty ekonomiczne ochrony środowiska. 14. Ekonomia środowiska i zasobów naturalnych a rozwój zrównoważony 15. Polityka ekologiczna państwa. Tematy ćwiczeń 15 godzin 1. Identyfikacja źródeł zanieczyszczeń środowiska 2. Metody wyceny warunkowej środowiska. 3. Obliczanie strat gospodarczych spowodowanych zanieczyszczeniem środowiska. 4. Zastosowanie metod oceny ekonomicznej efektywności inwestycji w zakresie ochrony środowiska. 5. Analiza kosztów i korzyści środowiskowych. 6. Naliczanie opłat za.pobór wody i odprowadzanie ścieków oraz opłat za emisję zanieczyszczeń do powietrza i opłat za umieszczenie odpadów na składowisku. 7. Naliczanie kar za przekroczenie warunków ustalonych w pozwoleniu wodno-prawnym 8. Wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego w przedsiębiorstwie 1. Ekonomia środowiska i zasobów naturalnych, T. Żylicz, PWE, Warszawa Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, B. Fiedor (red.), Wyd. C.H. Beck, Warszawa Brurchard- Dziubińska M. Ekologiczne i ekonomiczne aspekty restrukturyzacji przemysłu. Ekonomia i Środowisk, Białystok Broniewicz E., Miłaszewski R., Godlewska J. Ekonomika i zarządzanie Ochroną Środowiska.

13 Przedmiot: Gospodarowanie obszarami przyrodniczo cennymi Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Zarządzanie środowiskiem; Wykładowca: prof. dr hab. Helena Kubicka-Matusiewicz - wykłady: zaliczenie pisemne na ocenę; - ćwiczenia: aktywność na zajęciach, przygotowanie prezentacji; Geneza Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura Problem zachowania różnorodności biologicznej Europy. Rozwój sieci Natura 2000 w Unii Europejskiej. Proces wyznaczania obszarów sieci Natura 2000 w Polsce. Wigierski Park Narodowy elementy symbiozy i konfliktu w gospodarce rolnej, charakterystyka, realizacja funkcji ochronnej. Największy w kraju Biebrzański Park Narodowy charakterystyka, realizacje funkcji ochronnej w gospodarce rolnej. Najstarszy w kraju Białowieski Park Narodowy charakterystyka uwarunkowań społecznych i gospodarczych planu ochrony. Analiza projektu w zakresie zasobów gospodarczych Parku Narodowego w sferze turystycznej, gospodarcze funkcje, relacje ekonomiczne z lokalnymi podmiotami gospodarczymi, uwarunkowania społeczne. Budowanie relacji Parku Narodowego ze społeczeństwem lokalnym. Szanse i bariery rozwojowe obszarów objętych siecią natura 2000 w Polsce. Tematy ćwiczeń 30 godzin Tereny objęte ochroną: Parki Narodowe, Parki Krajobrazowe, Pomniki przyrody, Obszary Natura 2000, Rośliny i zwierzęta chronione, Ochrona organizmów na terenie ogrodów botanicznych i zoologicznych. Zasady gospodarowania terenami chronionymi. Wizyta w Wigierskim Parku Narodowym i Suwalskim Parku Krajobrazowym. Bołtromiuk A., 2011: Zrównoważony rozwój obszarów przyrodniczo cennych. Tom 2. w: Gospodarcze i społeczne aspekty funkcjonowania sieci Natura 2000 w parkach narodowych. Białystok. Kozłowski S., 2008: Zrównoważony rozwój program na jutro. Wyd. Abrys, Warszawa. Baranowski M., Makomaska-Juchiewicz M., 2004: System ostoi siedliskowych Natura 2000 w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej. W: Problemy organizacji i funkcjonowania systemu ostoi siedliskowych Natura 2000 w Polsce, red. T.J. Chmielewski. Zeszyty Naukowe Komitetu. Człowiek i Środowisko. PAN nr 38, Warszawa-Lublin. Przedmiot: Toksykologia środowiska Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; specjalność: Zarządzanie środowiskiem; Wykładowca: dr inż. Joanna Kazanowska

14 - wykłady: zaliczenie pisemne na ocenę; - ćwiczenia laboratoryjne: zaliczenie na podstawie kolokwium, ocen ze sprawozdań; Rys historyczny problemów ochrony środowiska i podstaw toksykologii. Zadania toksykologii w ochronie zdrowia i ochronie środowiska. Podstawowe pojęcia - definicja trucizny, rodzaje dawek, rodzaje zatruć, zapobieganie zatruciom. Czynniki warunkujące toksyczność. Losy trucizn w organizmie. Mechanizmy działania toksycznego. Rozwiązania prawne w toksykologii obowiązujące w Polsce oraz zalecenia międzynarodowe. Toksyczność metali. Szkodliwość niemetali i połączeń nieorganicznych. Toksykologia środowiskowa - skażenie środowiska naturalnego. Źródła zagrożenia dla środowiska - losy substancji zanieczyszczających i skażających środowisko atmosferę, wodę, glebę. Charakterystyka wybranych substancji zanieczyszczających i skażających środowisko. Czynniki wpływające na toksyczność związków. Mechanizmy biodegradacji związków toksycznych: wchłanianie, przemieszczanie. kumulacja i wydalanie. Działanie toksykantów środowiskowych. Metale ciężkie i problemy ich biodegradacji. Biokumulacja i biomagnifikacja. Związki promieniotwórcze i problemy ich neutralizacji. Elementy toksykologii przemysłowej i toksykologii żywności. Szacowanie ryzyka. Ocena działania toksycznego na organizm ludzki substancji chemicznych zawartych w środowisku (gazy, metale, lotne i nielotne związki organiczne, pestycydy). Metody oceny narażenia na substancje zawarte w powietrzu atmosferycznym. Najwyższe dopuszczalne stężenia. Ocena narażenia na substancje kancerogenne. Ocena narażenia na mieszaninę substancji. Biomarkery ekspozycji, efektu, wrażliwości. Ocena ryzyka zdrowotnego wywołanego działaniem substancji toksycznych. Tematy ćwiczeń laboratoryjnych 15 godzin Toksykologia środowiska. Ocena sanitarnego stanu wód (oznaczenie stopnia skażenia wody wybranymi substancjami na podstawie zmian gęstości optycznej glonów). Rośliny jako bioindykatory zanieczyszczenia środowiska. Oznaczenie ołowiu w roślinie. Oznaczanie zmian morfologicznych i fizjologicznych roślin, powstałych na skutek zanieczyszczenia środowiska. Wpływ zanieczyszczenia podłoża na kiełkowanie gorczycy. Chemiczne środki ochrony roślin - ich budowa, działanie. Toksykologia żywności. Oznaczanie konserwantów w żywności Wykrywanie kwasu salicylowego w napojach. Wykrywanie kwasu benzoesowego oraz salicylowego w koncentracie pomidorowym. Manahan S.E., Toksykologia środowiska, aspekty chemiczne i biochemiczne, PWN. Warszawa. Klimiuk E., Łebkowska M., Biotechnologia w ochronie środowiska. PWN, Warszawa. Piotrowski J.K., Podstawy toksykologii, Wyd. Naukowo-Techniczne. Walker C.H., Hopkin S.P. i in., Podstawy ekotoksykologii, PWN, Warszawa. Zakrzewski S.F., Podstawy toksykologii środowiska, PWN, Warszawa. Kumider J., Zielnica J.: Bioenergetyka szansą dla środowiska naturalnego: wybrane zagadnienia. Wyd. Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 2006.

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 3 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 2 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo mięsne 1.1. Mięso jako surowiec do przetwórstwa 1.2. Ubój zwierząt

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 2 TECHNOLOGIE KIERUNKOWE TOM 1 Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Przetwórstwo zbożowe 1.1. Asortyment przetwórstwa zbożowego 1.2. Surowce

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI z katedr dyplomowania dla kierunku TRANSPORT 1 Katedra Energetyki i Pojazdów 1. Charakterystyka procesu dystrybucji paliw płynnych w Polsce. 2. Przegląd, budowa,

Bardziej szczegółowo

technika rolnicza i leśna Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne

technika rolnicza i leśna Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne Wydział Mechaniczny Nazwa programu (kierunku) technika rolnicza i leśna Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonarne Specjalność: Inżynieria Żywności Ścieżka dyplomowania: Nazwa Projektowanie zakładów

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: II stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU. Założenia i cele przedmiotu

SYLABUS PRZEDMIOTU. Założenia i cele przedmiotu SYLABUS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu: TOWAROZNAWSTWO SUROWCÓW I PRODUKTÓW ZWIERZĘCYCH Katedra/Wydział: Katedra Hodowli Małych Ssaków i Surowców Zwierzęcych Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Kierownik

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne

Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język przedmiotu Rodzaj

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: inżynieria środowiska Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.3 Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Profil kształcenia: studia o profilu ogólnoakademickim Gospodarka odpadami Waste

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

Zajęcia terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska. Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2

Zajęcia terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska. Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2 Nazwa modułu: terenowe z eksploatacji obiektów inżynierii środowiska Rok akademicki: 2013/2014 Kod: DIS-1-609-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: TOWAR JAKO PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Projektowanie dyplomowe Zarządzanie i Inżynieria Produkcji stacjonarne, I stopnia VII dr inż. Andrzej Borusiewicz

Projektowanie dyplomowe Zarządzanie i Inżynieria Produkcji stacjonarne, I stopnia VII dr inż. Andrzej Borusiewicz Przedmiot: Projektowanie dyplomowe Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; rodzaj studiów: stacjonarne, I stopnia; semestr: VII Wykładowca: dr inż. Andrzej Borusiewicz - ćwiczenia projektowe: opracowanie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU

TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU 1 Plan zajęć dydaktycznych dla klasy I na rok szkolny. TOWAR JAKO PRZEDMIOT HANDLU Kwalifikacja A.18 Prowadzenie sprzedaży Zawód: technik handlowiec 522305, technik księgarstwa 522306, sprzedawca 522301

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Nazwa przedmiotu (j. ang.): Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: HG, ORT i ZM Semestr: 6 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: DIS-2-301-SZ-n Punkty ECTS: 2. Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Systemowe zarządzanie środowiskiem

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: DIS-2-301-SZ-n Punkty ECTS: 2. Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Systemowe zarządzanie środowiskiem Nazwa modułu: Ekonomika i zarządzanie ochroną Rok akademicki: 2015/2016 Kod: DIS-2-301-SZ-n Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący przedmiot Opakowalnictwo

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Urząd Miejski Wrocławia Departament Nieruchomości i Eksploatacji Wydział Środowiska i Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus -

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - AKADEMIA TECHNICZNO HUMANISTYCZNA KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I INFORMATYKI Przedmiot: Tendencje rozwoju systemów produkcyjnych Kod przedmiotu: ZZMU_D._54_ Rok studiów: Semestr:

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu: Mikrobiologia żywności i fizjologia żywienia (2BT_29)

Sylabus modułu: Mikrobiologia żywności i fizjologia żywienia (2BT_29) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Mikrobiologia żywności i fizjologia żywienia (2BT_29) 1. Informacje ogólne koordynator modułu

Bardziej szczegółowo

kwota netto szkolenia

kwota netto szkolenia lp. obszar szkolenia ArcGIS w planowaniu przestrzennym i urbanistyce kwota netto szkolenia stawka VAT kwota brutto szkolenia ArcGIS - podstawy, efektywne wykorzystanie narzędzi GIS, wykonywanie analiz,

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO

PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO PROGRAM MINIMUM SANITARNEGO NR DZIAŁU SZCZEGÓŁOWE CELE KSZTAŁCENIA (słuchacz powinien umieć) HASŁA PROGRAMOWE MATERIAŁ NAUCZANIA ĆWICZENIA 1 2 3 4 I - definiować składniki pokarmowe; - opisywać funkcje

Bardziej szczegółowo

Ochrona własności intelektualnej Zarządzanie i Inżynieria Produkcji niestacjonarne, I stopnia VII prof. dr hab. inż. Józefa Wiater

Ochrona własności intelektualnej Zarządzanie i Inżynieria Produkcji niestacjonarne, I stopnia VII prof. dr hab. inż. Józefa Wiater Przedmiot: Ochrona własności intelektualnej Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; rodzaj studiów: niestacjonarne, I stopnia; semestr: VII Wykładowca: prof. dr hab. inż. Józefa Wiater - wykłady:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Rolnictwo ekologiczne R.C12

KARTA PRZEDMIOTU. Rolnictwo ekologiczne R.C12 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu Prowadzący

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań wynikających z krajowego planu gospodarki odpadami dla przedsiębiorców na dzień 1 września 2004 r.

Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań wynikających z krajowego planu gospodarki odpadami dla przedsiębiorców na dzień 1 września 2004 r. Załącznik 6 STAN REALIZACJI ZADAŃ WYNIKAJĄCYCH Z KRAJOWEGO PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW (na podstawie informacji przekazanych przez przedsiębiorców) Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Podstawy logistyki R.D1.1

KARTA PRZEDMIOTU. Podstawy logistyki R.D1.1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Dobry klimat dla powiatów Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna

Dobry klimat dla powiatów Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna Gospodarka odpadami Gospodarka komunalna Sabina Kowalska Magda Kozak Konsulting Inwestycyjny i Środowiskowy Sabina Kowalska Projekt realizowany przy wsparciu finansowym instrumentu finansowego LIFE+ Komisji

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT

PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI. z katedr dyplomowania. dla kierunku TRANSPORT PYTANIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY INŻYNIERSKI z katedr dyplomowania dla kierunku TRANSPORT 1 Katedra Energetyki i Pojazdów 1. Charakterystyka procesu dystrybucji paliw płynnych w Polsce. 2. Przegląd, budowa,

Bardziej szczegółowo

Drobnoustroje w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne

Drobnoustroje w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne Drobnoustroje w ochronie środowiska A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 5 Moduł (typ) przedmiotów: przedmiot kierunkowy

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin

Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin Warunek zaliczenia wykłady: TEMATY LABORATORIÓW 15 godzin Program zajęć: Przedmiot CHEMIA Kierunek: Transport (studia stacjonarne) I rok Wykładowca: dr Jolanta Piekut, mgr Marta Matusiewicz Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 15 godzin 1.

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Załącznik nr 1 do procedury nr W_PR_12 Nazwa przedmiotu: Urządzenia do Sewage treatment devices Kierunek: Inżynieria środowiska Kod przedmiotu: 5.1.13 Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.1 Poziom przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów

Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Opis struktury zagadnień rozważanych w obszarach badawczych projektu Quality of Life w czasie spotkania #1 Perspektywa Dynamiki Systemów Elementy określone przez liderów sekcji w obszarze Bezpieczna Żywność

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr II / semestr 4 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu w systemie USOS 10000000

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014 cele strategiczne Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Mikołów, 26 czerwca 2014 r. Uchwałą Nr IV/25/1/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1179 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 24 kwietnia 2014 r. Nazwa i adres NUSCANA

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Technologie oczyszczania wody i ścieków Rok akademicki: 2014/2015 Kod: GIS-1-318-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Liczba godzin/semestr 60/32 Wykłady: 60/32 Ćwiczenia: Laboratoria:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Analiza i instrumenty regulacji rynków rolnych R.C14

KARTA PRZEDMIOTU. Analiza i instrumenty regulacji rynków rolnych R.C14 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-2-301-ST-s Punkty ECTS: 2. Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Systemy i techniki ochrony środowiska

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-2-301-ST-s Punkty ECTS: 2. Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność: Systemy i techniki ochrony środowiska Nazwa modułu: Ekonomika i zarządzanie ochroną Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DIS-2-301-ST-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria Środowiska Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Psychologia Zarządzanie i Inżynieria Produkcji niestacjonarne, I stopnia dr hab. Robert Poczobut Tematy wykładów 30 godzin Piśmiennictwo podstawowe:

Psychologia Zarządzanie i Inżynieria Produkcji niestacjonarne, I stopnia dr hab. Robert Poczobut Tematy wykładów 30 godzin Piśmiennictwo podstawowe: Przedmiot: Psychologia Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji; rodzaj studiów: niestacjonarne, I stopnia; semestr: VI Wykładowca: dr hab. Robert Poczobut - wykłady: dwa sprawdziany pisemne w połowie

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511

Przykładowy szkolny plan nauczania* Technikum - : technik ochrony środowiska; 325511 Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik ochrony środowiska; symbol 325511 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH Emilia Kołaczek Departament Gospodarki Odpadami Warszawa, dnia 10 grudnia 2012 r. Cele wprowadzenia zmian

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M.

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2009/2010 Instytut: Techniczny Kierunek studiów: Zarządzanie i inżynieria produkcji Kod kierunku: 06.9 Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Wykładowca: prof.dr hab. Józefa Wiater Zaliczenie

Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Wykładowca: prof.dr hab. Józefa Wiater Zaliczenie Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 20 godzin 1.Definicja chemii rolnej, gleba jako środowisko

Bardziej szczegółowo

Program. Termin realizacji: 15-16.12.2014r, 25-26.03.2015r, 30-31. 03. 2015r, 14-15.05.2015r

Program. Termin realizacji: 15-16.12.2014r, 25-26.03.2015r, 30-31. 03. 2015r, 14-15.05.2015r Program Nazwa formy edukacyjnej: Przetwórstwo na poziomie gospodarstwa rolnego warunkiem dywersyfikacji dochodu rodzin rolniczych (zboża, owoce, mięso i mleko) oraz podstawy sprzedaży bezpośredniej Termin

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. dr n biol Henryk Różański. moduł kształcenia specjalnościowego ograniczonego wyboru

KARTA PRZEDMIOTU. dr n biol Henryk Różański. moduł kształcenia specjalnościowego ograniczonego wyboru KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Innowacyjne rozwiązania w produkcji towarów kosmetycznych i suplementów diety T.D1. Kierunek studiów: Specjalność/specjalizacja: Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A.

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. 1 Zakres szkolenia 1. Gospodarka odpadami 2. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery 3.

Bardziej szczegółowo

GMINA KRASNYSTAW (KOREKTA )

GMINA KRASNYSTAW (KOREKTA ) SPRAWOZDANIE WÓJTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa.

Sprawa okazuje się jednak nieco bardziej skomplikowana, jeśli spojrzymy na biomasę i warunki jej przetwarzania z punktu widzenia polskiego prawa. Czy biomasa jest odpadem? Łukasz Turowski Co to jest biomasa? W obliczu nałożonych na Polskę prawem Unii Europejskiej zobowiązań polegających na zwiększaniu udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015)

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE (od roku ak. 2014/2015) (od roku ak. 2014/2015) A. Zagadnienia z zakresu Oczyszczanie Wody i Ścieków: 1. Skład wód powierzchniowych i wód podziemnych. 2. Układy technologiczne oczyszczania wody powierzchniowej. 3. Układy technologiczne

Bardziej szczegółowo

Chemia stosowana i zarządzanie chemikaliami nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

Chemia stosowana i zarządzanie chemikaliami nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Chemia stosowana i zarządzanie chemikaliami nazwa SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Podstawy zdrowego żywienia Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Mgr inż. Ewelina Trojanowska Zespół dydaktyczny Mgr inż. Ewelina Trojanowska Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9

SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 SPIS TREŚCI WSTĘP................................. 9 I. Podstawy bezpieczeństwa, higieny i prawa pracy 1. Ochrona i nadzór państwa nad przestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa, prawa i higieny pracy..............

Bardziej szczegółowo

ROCZNE SPRAWOZDANIE WÓJTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI - KOREKTA ADRESAT 1)

ROCZNE SPRAWOZDANIE WÓJTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI - KOREKTA ADRESAT 1) ROCZNE SPRAWOZDANIE WÓJTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI - KOREKTA SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI

Bardziej szczegółowo

Gmina Papowo Biskupie

Gmina Papowo Biskupie SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI ZA 2014 ROK I. NAZWA GMINY (MIASTA) Gmina Papowo Biskupie ADRESAT 1) 1) MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 630 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 maja 2012 r.

Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 630 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 maja 2012 r. 1671). DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 czerwca 2012 r. Poz. 630 i Nr 284, poz. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wzorów sprawozdań o odpadach,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH

SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Szczyrk, 6 grudnia 2013 r. 1 Dane pochodzące z: Systemu opłat za korzystanie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Podstawy toksykologii Basis of toxicology Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr hab. Grzegorz Formicki Zespół dydaktyczny Prof. dr bab Peter Massanyi Dr hab. Grzegorz Formicki

Bardziej szczegółowo

Opakowanie z tworzyw sztucznych. Opakowania z metali. Opakowania wielomateriało we. Opakowania ze szkła. Lampy fluoresencyjne

Opakowanie z tworzyw sztucznych. Opakowania z metali. Opakowania wielomateriało we. Opakowania ze szkła. Lampy fluoresencyjne SPRAWOZDANIA WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI SPRAWOZDANIE WÓJTA, BURMISTRZA LUB PREZYDENTA MIASTA Z REALIZACJI ZADAŃ Z ZAKRESU GOSPODAROWANIA

Bardziej szczegółowo

Instytucja Wiodąca. Instytucja Współpracująca. Nazwa komitetu. Komisja Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO

Instytucja Wiodąca. Instytucja Współpracująca. Nazwa komitetu. Komisja Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO Przyporządkowanie Instytucji Wiodących i Współpracujących do poszczególnych Komitetów Komisji Kodeksu owego i Międzyrządowych Grup Problemowych Ad Hoc KKŻ Nazwa Komisja Kodeksu owego Komisja Kodeksu owego

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. realizacji. Dane podstawowe. Efekty i cele.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. realizacji. Dane podstawowe. Efekty i cele. Sylabus przedmiotu: Specjalność: Ekologia i zarządzanie środowiskiem Wszystkie specjalności Data wydruku: 21.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Fosfor w żywności i żywieniu

Fosfor w żywności i żywieniu Wydział Nauk o Żywności SGGW Fosfor w żywności i żywieniu Prof. dr hab. Mirosław Słowiński Zakład Technologii Mięsa Wydział Nauk o Żywności Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Technika rolnicza R.C2

KARTA PRZEDMIOTU. Technika rolnicza R.C2 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE VI MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NOWA ENERGIA USER FRIENDLY 2010 Jean-Michel Kaleta Warszawa 18 czerwca 2010 Spis treści Strona Czy można spalać odpady komunalne?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt Wstęp................................................ Wykaz skrótów......................................... XXV Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).......................................

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Załącznik nr 1 do procedury nr W_PR_1 Nazwa przedmiotu: Technologia Wastewater technology Kierunek: inżynieria środowiska Kod przedmiotu: 5.3.1 Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.3 Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne)

Elektrotechnika I stopień (I stopień / II stopień) Ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) stacjonarne (stacjonarne / niestacjonarne) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo