Źródło: Alcohol Alert, nr: 20, Kwiecień 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Źródło: Alcohol Alert, nr: 20, Kwiecień 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism."

Transkrypt

1 tłum. Anna Tabaczyńska Rok: 2000 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 9 Źródło: Alcohol Alert, nr: 20, Kwiecień 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. Pojęcie polityki zdrowotnej odnosi się do praw, przepisów i innych mechanizmów, za pomocą których rząd stara się oddziaływać na zachowania jednostki związane ze zdrowiem. Rola nauki jest tu w pewnych kwestiach jest rozstrzygająca, w innych zaś ograniczona. Nauka w relacji do polityki zdrowotnej potencjalnie spełnia trzy funkcje: 1) ujawnia istnienie problemu lub jego wagę, 2) pomaga w dokonywaniu wyborów dotyczących polityki zdrowotnej, 3) ocenia skuteczność polityki zdrowotnej. Ujawnianie problemów Badanie naukowe może ujawnić problem dotyczący zdrowia publicznego, dzięki czemu realizujący politykę zdrowotną i inni mają szansę zająć się tym zjawiskiem. Zdarza się tak wówczas, gdy nauka odkrywa powiązania między piciem alkoholu a alkoholową marskością wątroby, piciem alkoholu a wypadkami drogowymi lub piciem alkoholu a uszkodzeniami płodu. Alkoholowa marskość wątroby. Do lat 70. występowanie marskości wątroby u alkoholików przypisywano raczej niedoborom w odżywianiu niż piciu alkoholu. Badania wykazały, że długotrwałe podawanie zwierzętom alkoholu prowadzi u nich do marskości wątroby mimo odpowiedniego odżywienia [1]. Ocenia się, że u około 30% alkoholików dochodzi do marskości wątroby, a nasilenie choroby zależy od czasu trwania intensywnego picia [2]. Odkryciem powiązania między piciem alkoholu a wystąpieniem marskości wątroby nauka utorowała drogę inicjatywom zmierzającym do leczenia tej choroby i zapobiegania jej. Na przykład, w planach Public Health Service w USA na rok 2000 przewidziano możliwość zmniejszenia liczby zgonów z powodu marskości wątroby o mniej więcej jedną trzecią. Według Public Health Service służyć temu może intensyfikacja wysiłków na rzecz ograniczenia rozpowszechnienia wzorców intensywnego picia [3]. Picie i prowadzenie pojazdów. Na początku lat 70. w poszczególnych stanach USA starano się wyznaczać najniższy wiek, w którym kupowanie lub posiadanie alkoholu jest legalne (minimum legal drinking age - MLDA). Badania dotyczące bezpieczeństwa na drogach wykazały później widoczny spadek liczby śmiertelnych wypadków drogowych spowodowanych alkoholem, szczególnie wśród osób w wieku lat. 1 / 6

2 W 1980 roku w USA w wypadkach drogowych zginęło ponad 51 tysięcy osób, z czego prawie połowa piła alkohol. W około jednej czwartej śmiertelnych wypadków drogowych związanych z piciem alkoholu uczestniczyli kierowcy w wieku lat, chociaż ta grupa stanowi zaledwie 13% ogółu kierowców [4]. Co więcej, kierowcy poniżej 25. roku życia powodowali więcej niż 40% wypadków śmiertelnych, których przyczyną był alkohol. Miedzy innymi dzięki takim badaniom we wszystkich stanach rozważano, uchwalono i wprowadzono podwyższenie MLDA do 21 lat. Wpływ alkoholu na płód. W 1973 roku wprowadzono termin "alkoholowy zespół płodowy", odnoszący się do wzorca wad wrodzonych obserwowanego u dzieci matek-alkoholiczek. Badania potwierdziły wpływ alkoholu jako czynnika teratogennego [5]. Działania edukacyjne sprawiły, iż wzrosła świadomość społeczna zagrożeń, jakie niesie picie alkoholu w czasie ciąży. W 1981 roku Lekarz Naczelny kraju zalecił abstynencję w czasie ciąży. W wyniku prac badawczych i działań edukacyjnych w 1988 roku uchwalono przepis nakazujący, by wszystkie napoje alkoholowe opatrywane były etykietą ostrzegającą przed zdrowotnymi skutkami picia alkoholu, w szczególności zaś przed ryzykiem wystąpienia wad u nowo narodzonych dzieci (Public Law ). Znaczenie wyników badań naukowych dla podejmowania decyzji dotyczących kierunków polityki zdrowotnej Dzięki danym uzyskiwanym w badaniach naukowych osoby realizujące politykę dotyczącą zdrowia publicznego mogą ustalać sposoby postępowania, które z największym prawdopodobieństwem prowadzą do osiągnięcia pożądanych celów. Na przykład, rozwój polityki zdrowotnej ukierunkowują takie badania, jak analiza wpływu ceny na konsumpcję alkoholu i analiza wpływu włączenia do pakietu ubezpieczeń medycznych leczenia alkoholizmu na koszty opieki zdrowotnej. Wpływ ceny na konsumpcję alkoholu. Badacze analizują wpływ wprowadzenia podatku akcyzowego od sprzedaży alkoholu na jego spożycie i towarzyszące temu inne zjawiska związane z problematyką zdrowia publicznego [6]. Cook [7] badał skutki 39 zmian w podatku stanowym od sprzedaży spirytusu destylowanego latach W 30 na 39 badanych przypadków podwyższenie podatków spowodowało spadek sprzedaży, czemu towarzyszyło zmniejszenie liczby śmiertelnych wypadków drogowych. Grossman i in. [8] oraz Coate i Grossman [9] badali, czy polityka cenowa dotycząca populacji jako całości wpływa na spożycie w grupie intensywnie pijących młodych ludzi. Analiza oparta na krajowych badaniach sondażowych na temat zdrowia dotyczyła czynników oddziałujących na spożywanie piwa przez młodzież. Badacze stwierdzili, że podniesienie ceny piwa wiązało się w grupie młodzieży z mniejszą częstotliwością picia tego napoju i że różnica w spożyciu związana z podniesieniem ceny była wyraźniejsza wśród intensywniej pijących (1 do 7 drinków tygodniowo) niż wśród mało pijących (mniej niż 1 drink tygodniowo). Laixuthai i Chaloupka [10], którzy posłużyli się techniką symulacji komputerowej, uzyskali podobne dane. Wyniki te dostarczają danych naukowych pozwalających ocenić efekty przyjętej polityki zdrowotnej. Badacze analizują następstwa takich rozwiązań w zakresie polityki zdrowotnej, jak uzależnienie podatków nałożonych na piwo, wino i spirytus od zawartości w nich alkoholu; ustalenie 2 / 6

3 podatków tak, by dopasować ich wysokość do społecznych kosztów leczenia skutków nadużywania alkoholu; podniesienie podatków do poziomu wyrównującego skutki inflacji [11, 6]. Jest też możliwe, iż wpływ ceny na konsumpcję alkoholu nie jest taki sam we wszystkich grupach osób pijących - to temat dla przyszłych badań. Ubezpieczenie zdrowotne a leczenie alkoholizmu. Badania nad skutecznością i kosztami leczenia alkoholizmu pozwalają ocenić projekty dotyczące opieki zdrowotnej. Na przykład istnieje więcej ograniczeń dotyczących włączenia do ubezpieczenia medycznego leczenia nadużywania alkoholu i innych środków psychoaktywnych (12,13) niż w przypadku innych chorób. Badacze jednak sugerują, iż leczenie alkoholizmu zmniejsza konieczność angażowania innych służb medycznych i pozwala na redukcję ogólnych kosztów leczenia [14, 15]. W jednym z badań [14] dokonano przeglądu roszczeń zgłoszonych w ramach programu opieki zdrowotnej nad pracownikami w latach Spośród alkoholików, którzy wnieśli roszczenia, uzyskało leczenie. Całkowite koszty opieki zdrowotnej w przypadku leczonych alkoholików, łącznie z kosztami leczenia alkoholizmu, zmniejszyły się o 23% do 55% w stosunku do najwyższych poziomów kosztów sprzed leczenia. Koszty opieki nad alkoholikami po leczeniu były o 24% niższe niż koszty opieki nad alkoholikami nie objętymi leczeniem. Inną kwestią jest fakt, iż pewne reformy w zakresie polityki dotyczącej opieki zdrowotnej mogą zawężać możliwości leczenia poszczególnych pacjentów. Jednakże wstępne badanie tego problemu [16] ujawniło, jak ważne jest dopasowanie rodzaju i miejsca leczenia alkoholizmu do potrzeb danego pacjenta. Wyniki tego badania mogą pomóc w określeniu wpływu zindywidualizowania formy leczenia na jego skuteczność i koszty, potencjalnie oddziałując tym samym na rozwój polityki zdrowotnej. Naukowa ocena wprowadzonej polityki zdrowotnej Dane z badań mogą służyć ocenie polityki zdrowotnej po jej wdrożeniu. Dotyczy to, na przykład, takich kwestii, jak te, czy napisy ostrzegawcze lub podwyższenie minimalnego wieku, w którym można legalnie kupować i posiadać alkohol, a także umożliwienie alkoholikom korzystania z przeszczepów wątroby dają zamierzone efekty. Ze względu na wzajemny stały wpływ polityki zdrowotnej i prac badawczych wyniki takie mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłych rozwiązań w zakresie opieki zdrowotnej. Napisy ostrzegawcze. Badania nad skutecznością napisów ostrzegawczych nie przyniosły rozstrzygających wyników. W przeglądach dotyczących zmian postaw, które można by przypisać ostrzeżeniom, stwierdzono niewielką zmianę w postrzeganiu wagi problemu picia w czasie ciąży. Zmniejszyła się także z 87% w roku 1989 do 79% w 1991 roku grupa respondentów, którzy uznali prowadzenie pojazdu po wypiciu 5 lub więcej porcji alkoholu za "bardzo niebezpieczne". Jednakże liczba respondentów, którzy stwierdzili, iż widzieli napisy ostrzegawcze, jest niska - w badaniach przeprowadzonych w lecie 1991 roku [17, 18] stanowili oni 35% wszystkich dorosłych. Wraz z wprowadzeniem napisów ostrzegawczych mogły nastąpić zmiany niektórych zachowań związanych z piciem - w przeciwieństwie do postaw dotyczących picia. W badaniach przeprowadzonych w 1991 roku odsetek respondentów twierdzących, iż postanowili nie prowadzić po wypiciu zbyt dużej ilości alkoholu wzrósł z 35% w 1989 roku do 43% [17, 18]. 3 / 6

4 Wśród kobiet w wieku rozrodczym odsetek tych, które ograniczyły picie w trosce zdrowie, wzrósł z 18% w 1989 roku do 25% w 1990 roku i 28% w 1991 roku. W tym okresie nie zaobserwowano jednak zmian innych zachowań ryzykownych, których dotyczyły ostrzeżenia [17, 18]. Zrównanie minimalnego wieku, w którym kupowanie i posiadanie alkoholu jest legalne (MLDA). Zanim w całych Stanach Zjednoczonych podwyższono MLDA do 21 lat, przeprowadzono badania sprawdzające skutki wprowadzenia tego rodzaju ograniczeń w poszczególnych stanach. W większości badań stwierdzono, że przepisy te doprowadziły do obniżenia liczby wypadków drogowych zdarzających się nocą - najczęściej mających związek z piciem alkoholu - w których uczestniczyły osoby kilkunastoletnie [19]. Wyniki tych i innych badań zacytowano w ustępie Federal Uniform Drinking Age Act z 1984 roku - ustawy, która zachęcała władze wszystkich stanów do podwyższenia MLDA do 21 lat. Przepis ten został później podtrzymany przez Sąd Najwyższy USA, który swoje postanowienie częściowo uzasadnił wynikami badań naukowych. O Malley i Wagenaar [20] oceniali skutki ujednolicenia przepisu dotyczącego minimalnego wieku, w którym kupowanie i posiadanie alkoholu jest legalne, na podstawie wyników krajowego sondażu przeprowadzonego wśród młodzieży szkół średnich. Badacze stwierdzili, że podwyższenie granicy wieku przyczyniło się do ograniczenia spożycia alkoholu i obniżenia liczby śmiertelnych wypadków mających związek z piciem alkoholu w grupie osób poniżej 21 lat. Co więcej, niższy poziom spożycia alkoholu utrzymywał się przez kilka lat po tym, kiedy już wszyscy respondenci osiągnęli wiek określony tym przepisem. Badania te sugerują, że przepis o podwyższeniu MLDA skutecznie pomaga zapobiegać wypadkom drogowym. Przeszczepy wątroby. Dla śmiertelnie chorych pacjentów z marskością wątroby jedyną skuteczną formą leczenia jest przeszczep. Przeciwnicy przeszczepiania wątroby alkoholikom twierdzą, że ludzie ci po przeszczepie mogą powrócić do picia, ponownie przyczyniając się do zniszczenia narządu. Badania wykazały, że wskaźnik przeżycia po upływie 1 roku od przeszczepu wśród pacjentów alkoholików z marskością wątroby był porównywalny lub wyższy niż u pacjentów po przeszczepie z powodu innych schorzeń wątroby [21, 22], a wskaźnik powrotu do picia - dość niski [23, 24]. Dzięki temu badaniu zaliczono alkoholową marskość wątroby do schorzeń, w przypadku których leczenie w postaci przeszczepu wątroby objęte jest ubezpieczeniem[25]. Również późniejsze badania wykazały te same wartości wskaźników przeżycia u pacjentów z alkoholową marskością wątroby i pacjentów z marskością, którzy nie są alkoholikami [26, 24]. Tak więc, dzięki naukowym ocenom polityki zdrowotnej poszerzyła się dostępność terapii ratującej życie. Badania nad alkoholem a polityka zdrowotna - komentarz dyrektora NIAAA dr. med. Enocha Gordisa Badania nad piciem alkoholu i skutkami picia mogą odegrać ważną rolę w opracowywaniu polityki zdrowotnej oraz podejmowaniu decyzji w tej dziedzinie, co ukazano na przykładach opisanych w tym numerze Alcohol Alert. Dane naukowe jako takie rzadko jednak stanowią jedyną podstawę decyzji. W Stanach Zjednoczonych w planowaniu polityki dotyczącej rozwiązywania problemów alkoholowych bierze się także pod uwagę względy ekonomiczne, etyczne i związane z ogólną polityką. W niektórych przypadkach te właśnie czynniki mają 4 / 6

5 większy wpływ niż najlepsze dowody naukowe. Na przykład, bardzo przekonujące wyniki badań dotyczących związku między minimalnym wiekiem, w którym kupowanie i posiadanie alkoholu jest legalne a związanymi z piciem śmiertelnymi wypadkami drogowymi z udziałem młodych ludzi odegrały istotną rolę przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu w całym kraju przepisu określającego tę granicę wieku na 21 lat. Jednakże podobnie przekonujące dowody dotyczące korzyści ekonomicznych i zdrowotnych płynących z włączenia do pakietu ubezpieczeń zdrowotnych leczenia alkoholizmu dopiero zaczynają torować sobie drogę wśród przeszkód wynikających z tradycyjnego podejścia do alkoholizmu, traktującego problem raczej w kategoriach moralności niż zdrowia. Bez względu na to, czy założenia polityki zdrowotnej oparte są na danych naukowych, czy też uwzględnia się w nich inne czynniki, ważne jest, że skutki tej polityki są przedmiotem analiz naukowych. Dzięki temu jesteśmy w stanie określić, które jej kierunki prowadzą do osiągnięcia zamierzonych celów i warto je utrzymać, gdzie należałoby wprowadzić zmiany, by polepszyć efekty, a co należałoby odrzucić. Tłumaczenie: Anna Tabaczyńska Bibliografia [1] Lieber, C.S. Alcohol and nutrition: An overview. Alcohol Health & Research World 13(3): , [2] Lelbach, W.K. Epidemiology of alcoholic liver disease. In: Popper, J., and Schaffner, F., eds. Progress in Liver Disease. Vol. 5. New York: Grune and Stratton, pp [3] Public Health Service. Healthy People 2000: National Health Promotion and Disease Prevention Objectives. DHHS Pub. No. (PHS) Washington, DC: Supt. of Docs., U.S. Govt. Print. Off., [4] Phelps, C.E. Death and taxes: An opportunity for substitution. Journal of Health Economics 7:1-24, [5] National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. Fetal alcohol syndrome. Alcohol Alert. No. 13. PH 297. Rockville, MD: the Institute, [6] Chaloupka, F.J. Price and taxation strategies for preventing alcohol-related problems. Alcohol Health & Research World, in press. [7] Cook, P.J. The effect of liquor taxes on drinking, cirrhosis, and auto accidents. In: Moore, M.H., and Gerstein, D.R., eds. Alcohol and Public Policy: Beyond the Shadow of Prohibition. Washington, DC: National Academy of Sciences, pp [8] Grossman, M.; Coate, D.; & Arluck, G.M. Price sensitivity of alcoholic beverages in the United States: Youth alcohol consumption. In: Holder, H., ed. Control Issues in Alcohol Abuse Prevention: Strategies for States and Communities. Advances in Substance Abuse. Suppl. 1. Greenwich, CT: JAI Press, pp [9] Coate, D., & Grossman, M. Effects of alcoholic beverage prices and legal drinking ages on youth alcohol use. Journal of Law and Economics 31: , [10] Laixuthai, A., & Chaloupka, F.J. "Youth Alcohol Use and Public Policy." Paper presented at the meetings of the Western Economic Association, San Francisco, July 12, [11] Saffer, H., & Grossman, M. Beer taxes, the legal drinking age, and youth motor vehicle fatalities. Journal of Legal Studies 16: , [12] Jensen, G.A., & Morrisey, M.A. Employer-sponsored insurance coverage for alcohol and drug abuse treatment, Inquiry 28: , [13] Kronson, M.E. Substance abuse coverage provided by employer medical plans. Monthly Labor Review 114(3]:3-10, [14] Holder, H.D., & Blose, J.O. The reduction of health care costs associated with alcoholism treatment: A 14-year longitudinal study. Journal of Studies on Alcohol 53(4): , [15] Holder, H.D., & Blose, J.O. Typical patterns and cost of 5 / 6

6 alcoholism treatment across a variety of populations and providers. Alcoholism: Clinical and Experimental Research 15(2): , [16] Mattson, M.E., & Allen, J.P. Research on matching alcoholic patients to treatments: Findings, issues, and implications. Journal of Addictive Diseases 11(2):33-49, [17] Graves, K.L. "Do Warning Labels on Alcoholic Beverages Make a Difference? A Comparison of the United States and Ontario, Canada Between 1990 and 1991." Paper presented at the 18th Annual Alcohol Epidemiology Symposium, Toronto, Ontario, Canada, June [18] Greenfield, T.K.; Graves, K.L.; & Kaskutas, L.A. "Do Alcohol Warning Labels Work? Research Findings." Paper presented at Alcohol Policy VIII, National Association for Public Health Policy, Washington, DC, Mar [19] Dumouchel, W.; Williams, A.F.; & Zador, P. Raising the alcohol purchase age: Its effects on fatal motor vehicle crashes in twenty-six states. Journal of Legal Studies 16(1): , [20] O Malley, P.M., & Wagenaar, A.C. Effects of minimum drinking age laws on alcohol use, related behaviors and traffic crash involvement among American youth: Journal of Studies on Alcohol 52(5): , [21] Starzl, T.E.; Demetris, A.J.; & Van Thiel, D.H. Liver transplantation. New England Journal of Medicine 321: , [22] Starzl, T.E.; Demetris, A.J.; & Van Thiel, D.H. Liver transplantation. New England Journal of Medicine 321: , [23] Van Thiel, D.H.; Gavaler, J.S.; Tarter, R.E.; Dindzans, V.J.; Gordon, R.D.; Iwatsuki, S.; Makowka, L.; Todo, S.; Tzakis, A.; & Starzl, T.E. Liver transplantation for alcoholic liver disease: A consideration of reasons for and against. Alcoholism: Clinical and Experimental Research 13(2): , [24] Knechtle, S.J.; Fleming, M.F.; Barry, K.L.; Steen, D.; Pirsch, J.D.; Hafez, G.R.; D Alessandro, A.M.; Reed, A.; Sollinger, H.W.; Kalayoglu, M.; & Belzer, F.O. Liver transplantation for alcoholic liver disease. Surgery 112(4): , [25] Health Care Financing Administration. Medicare program; criteria for Medicare coverage of adult liver transplants. Federal Register 56(71):15,006, Apr. 12, [26] Van Thiel, D.H.; Carr, B.; Iwatsuki, A.; Tzakis, A.; Fung, J.J.; & Starzl, T.E. Liver transplantation for alcoholic liver disease, viral hepatitis, and hepatic neoplasms. Transplantation Proceedings 23(3): , / 6

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r.

IV. Termin składania ofert Oferty należy składać w Wydziale Kultury i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Zamość w terminie do dnia 6 maja 2014 r. Załącznik do Zarządzenia nr 74/2014 Prezydenta Miasta Zamość z dnia 9 kwietnia 2014 r. Zasady finansowania realizacji zadania ujętego w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Bardziej szczegółowo

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Alkohol i prowadzenie pojazdu skala problemu w Polsce

Alkohol i prowadzenie pojazdu skala problemu w Polsce Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Międzynarodowa konferencja ekspertów w zakresie wymiany dobrych praktyk w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce Warszawa dn. 1. 09. 2015 r. Alkohol i prowadzenie

Bardziej szczegółowo

tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer:

tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer: tłum. Katarzyna Kurza Rok: 2002 Czasopismo: Alcohol Alert Numer: Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak powszechnym i destrukcyjnym zjawiskiem jest picie alkoholu w kampusach college ów. Rozmiary

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Ślósarska Rok: 2000 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 7 Źródło: Alcohol Alert, nr: 30, Październik 1995, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Diagnozowanie

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu prof. dr hab. Marcin Wojnar mgr Marek Fudała, Krzysztof Brzózka Katedra i Klinika Psychiatryczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny Państwowa Agencja Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Socjokulturowe aspekty spożycia alkoholu w Polsce

Socjokulturowe aspekty spożycia alkoholu w Polsce Socjokulturowe aspekty spożycia alkoholu w Polsce Dr hab. n. med. Maciej Pilecki Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Katedry Psychiatrii UJ CM Za panowania Augusta III kraj cały nie wytrzeźwiał jeszcze

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r.

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r. Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 215 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ESPAD Badanie zostało wykonane przez

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE KOSZTÓW ZWIĄZANYCH Z NADUŻYWANIEM ALKOHOLU W ŚWIETLE TEORII WZORCÓW PICIA 1

SZACOWANIE KOSZTÓW ZWIĄZANYCH Z NADUŻYWANIEM ALKOHOLU W ŚWIETLE TEORII WZORCÓW PICIA 1 SZACOWANIE KOSZTÓW ZWIĄZANYCH Z NADUŻYWANIEM ALKOHOLU W ŚWIETLE TEORII WZORCÓW PICIA 1 Wprowadzenie W dyskusjach na temat problemów związanych ze spożyciem alkoholu - podobnie jak w wypadku innych zagadnień

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY Badaniu zostali poddani mieszkańcy gminy Tuszów Narodowy. Wzięło w nim udział 78 osób. 54 osoby z pośród badanych to kobiety, natomiast

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 22, Październik 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 22, Październik 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Ślósarska Rok: 1999 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 4 Źródło: Alcohol Alert, nr: 22, Październik 1993, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Odżywianie

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI,58 SECTIO D 2005 Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Podstawowej Opieki Zdrowotnej i Katedrze Medycyny Rodzinnej Akademii

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok Załącznik do Zarządzenia Nr 56/ON/2013 Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia 5 listopada 2013 r. Projekt MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH i MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

BFCC - Baltic Fracture Competence Centre

BFCC - Baltic Fracture Competence Centre projekt realizowany w ramach "Interreg Baltic Sea Region Programme" Kraków, czerwiec 2016 Interreg Baltic Sea Region blisko 10 lat finansowania ponadnarodowych działań w regionie Morza Bałtyckiego, współpraca

Bardziej szczegółowo

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym:

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych w Poznaniu W dniach 13-14 września

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE UWARUNKOWANIA PODATNOŚCI NA ALKOHOL. GRUPY SPECJALNEGO RYZYKA

BIOLOGICZNE UWARUNKOWANIA PODATNOŚCI NA ALKOHOL. GRUPY SPECJALNEGO RYZYKA BIOLOGICZNE UWARUNKOWANIA PODATNOŚCI NA ALKOHOL. GRUPY SPECJALNEGO RYZYKA Wprowadzenie Alkohol towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Większość ludzi pije w sposób odpowiedzialny, doświadczając przyjemnych

Bardziej szczegółowo

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Dla większości kobiet w ciąży ograniczenie spożycia alkoholu jest rzeczą naturalną, jednak nie wszystkie zdają sobie sprawę, że nie ma bezpiecznej jego dawki w tym stanie. Szkodliwy wpływ alkoholu na płód,

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku Załącznik nr 1 do uchwały Nr III/.../2014 Rady Miejskiej w Skórczu z dnia 29 grudnia 2014 Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Miejskiej Skórcz w 2015 roku Cele:

Bardziej szczegółowo

Badanie Rozpowszechnienie picia napojów alkoholowych oraz używania narkotyków wśród mieszkańców województwa łódzkiego zostało wykonane przez: Pracowni

Badanie Rozpowszechnienie picia napojów alkoholowych oraz używania narkotyków wśród mieszkańców województwa łódzkiego zostało wykonane przez: Pracowni Rozpowszechnienie picia napojów alkoholowych oraz używania narkotyków wśród mieszkańców województwa łódzkiego Badanie Rozpowszechnienie picia napojów alkoholowych oraz używania narkotyków wśród mieszkańców

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry ALKOHOLIZM jako kwestia społeczna Anna Siry Czym jest alkoholizm? Zespół uzależnienia od alkoholu Choroba demokratyczna Chroniczna, postępująca i potencjalnie śmiertelna choroba Podstawowe pojęcia związane

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE ŚLIWICE NA 2012 ROK

PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE ŚLIWICE NA 2012 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Nr XIII/84/11 z 29.12.2011r. PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W GMINIE ŚLIWICE NA 2012 ROK LOKALNA DIAGNOZA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH PRZEMOCY

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wykonane z inicjatywy, na zamówienie i przy współpracy Biura Promocji Nauki stacji zagranicznej Polskiej Akademii Nauk w Brukseli,

Opracowanie wykonane z inicjatywy, na zamówienie i przy współpracy Biura Promocji Nauki stacji zagranicznej Polskiej Akademii Nauk w Brukseli, POZYCJA POLSKICH NAUK MEDYCZNYCH NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ OPRACOWANIE NA PODSTAWIE BAZ WEB OF SCIENCE, SCOPUS I CORDIS Agnieszka Olechnicka, Adam Płoszaj Warszawa 29 1 Opracowanie wykonane z inicjatywy,

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r.

Janusz Sierosławski. Instytut Psychiatrii i Neurologii. ODZIEŻ W 2011 r. Janusz Sierosławski Instytut Psychiatrii i Neurologii UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEM ODZIEŻ W 11 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW

Bardziej szczegółowo

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak

Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Odległe następstwa różnych scenariuszy polityki zdrowotnej w zakresie kontroli zakażeń HCV Robert Flisiak Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VI/35/03 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 28 stycznia 2003 r.

UCHWAŁA Nr VI/35/03 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 28 stycznia 2003 r. UCHWAŁA Nr VI/35/03 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie: gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych obowiązującego na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

Poprawa zdrowia układu mięśniowo-szkieletowego w Europie

Poprawa zdrowia układu mięśniowo-szkieletowego w Europie Poprawa zdrowia układu mięśniowo-szkieletowego w Europie Raport dotyczący zaleceń Zapewnianie optymalnej opieki nad osobami cierpiącymi na chorobę zwyrodnieniową stawów i reumatoidalne zapalenie stawów

Bardziej szczegółowo

palenia tytoniu wśród studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

palenia tytoniu wśród studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu Kurpas Probl Hig D i Epidemiol wsp. Poziom 2013, spożycia 94(4): alkoholu 757-761i palenia tytoniu wśród studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu 757 Poziom spożycia alkoholu i palenia tytoniu wśród

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 177/2012 z dnia 10 sierpnia 2012 o projekcie programu Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami narządu ruchu mieszkańców

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 22 września 2015 r.

Warszawa, 22 września 2015 r. WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C ANALIZA KOSZTÓW EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Małgorzata Gałązka-Sobotka, Jerzy Gryglewicz, Jakub Gierczyński Warszawa, 22 września 2015 r. http://instytuty.lazarski.pl/izwoz/

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny technologii Medycznych nr 15/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Uzależnienie, współuzależnienie i co dalej Miasta Rybnik

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Badania Rynku i Opinii Publicznej... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8

Badania Rynku i Opinii Publicznej... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8 ... 2... 3... 3... 4... 5... 6... 7... 8 Ocena stopnia fizycznej dostępności (łatwości zakupu) papierosów, alkoholu i narkotyków; Oszacowanie poziomu psychologicznej dostępności czyli subiektywne przekonanie

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 17/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Alkohol i powrót do zdrowia - wzmocnienie procesu leczenia

Bardziej szczegółowo

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów 266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów dorosłych (15 %) przekracza ten poziom; 20 milionów (6

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 240/2012z dnia 26 listopada 2012 o projekcie programu Profilaktyczny program opieki psychoterapeutycznej ponadpodstawowej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok.

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

Tendencje w zakresie spożywania alkoholu

Tendencje w zakresie spożywania alkoholu 199 ACTA SCIENTIFICA ACADEMIAE OSTROVIENSIS Małgorzata Cichońska 1, Wioleta Nartowska 2, Dorota Kaczmarzyk 3, Sławomir Szemraj 4, Grzegorz Mazur 5 Tendencje w zakresie spożywania alkoholu Streszczenie

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. tłum. Bogusław Włodawiec Rok: 2003 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr 56, kwiecień 2002, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 31, Styczeń 1996, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr: 31, Styczeń 1996, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. tłum. Michał Sacewicz Rok: 1999 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: 3 Źródło: Alcohol Alert, nr: 31, Styczeń 1996, National Institute on Alcohol Abuse and alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Polityka państwa wobec alkoholu

Polityka państwa wobec alkoholu Polityka państwa wobec alkoholu analiza najważniejszych informacji zawartych w Sprawozdaniu z realizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie 1 stycznia 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne. Prawo do opieki paliatywnej

Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne. Prawo do opieki paliatywnej Karta Praska (The Prague Charter) Dlaczego jest to ważne Prawo do opieki paliatywnej Dostęp do opieki paliatywnej stanowi prawny obowiązek, potwierdzony przez konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 242/2012 z dnia 26 listopada 2012 o projekcie programu Program zdrowotny dla osób uzależnionych od alkoholu po

Bardziej szczegółowo

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli:

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych we Wrocławiu W dniach 4-5 października

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA RODZAJE ALKOHOLU alkohol metylowy (znany także pod nazwami spirytus drzewny i karbinol najprostszy, trujący dla człowieka związek organiczny z grupy alkoholi) ; alkohol etylowy (napój alkoholowy); gliceryna

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov

Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov tłum. Magdalena Prokop Rok: 2005 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr: 66, lipiec 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov W odróżnieniu

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii polskich kierowców dotyczące progów zwalniających

Badanie opinii polskich kierowców dotyczące progów zwalniających STOWARZYSZENIE INTEGRACJI STOŁECZNEJ KOMUNIKACJI ul. Mroczna 5/23, 01-456 Warszawa Badanie opinii polskich kierowców dotyczące progów zwalniających Jan Jakiel Warszawa, wrzesień 2005 r. 1 We wrześniu 2005

Bardziej szczegółowo

Przewodniczący Rady Gminy Przytuły (-) Sławomir Błaszczak

Przewodniczący Rady Gminy Przytuły (-) Sławomir Błaszczak UCHWAŁA NR XIV/51/08 RADY GMINY PRZYTUŁY z dnia 19 lutego 2008 roku w sprawie ustalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na 2008 rok.

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM?

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? Termin "alkoholizm" odnosi się do choroby zwanej także zespołem uzależnienia od alkoholu. Jest to najcięższe stadium grupy problemów alkoholowych, do której należą

Bardziej szczegółowo

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ

UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ SZKOLNĄ Janusz Sierosławski email: sierosla@ipin.edu.pl Zakład Badań nad Alkoholizmem i Toksykomaniamii tel.: 22 642 75 01 Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa UŻYWANIE ALKOHOLU I NARKOTYKÓW PRZEZ MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use. Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych

Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use. Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych Rejestracja REFUNDACJA 30 out of 100 (rare diease s) patients across

Bardziej szczegółowo

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT

Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT Sprawdź, czy Twoje picie jest bezpieczne zrób test AUDIT TEST AUDIT Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu. Test rekomendowany przez WHO 38. Przeczytaj dokładnie kolejne pytania. Zastanów

Bardziej szczegółowo

Źródło: Alcohol Alert, nr: 64, styczeń 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism.

Źródło: Alcohol Alert, nr: 64, styczeń 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. tłum. Anna Nowosielska Rok: 2005 Czasopismo: Alkohol i Nauka Numer: Źródło: Alcohol Alert, nr: 64, styczeń 2005, National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. http://www.niaaa.nih.gov Wątroba jest

Bardziej szczegółowo

Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia

Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia Miejsce profilaktyki uzależnień w ochronie zdrowia Krzysztof Ostaszewski Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Zagadnienia 1. Ryzyko jako punkt odniesienia 2. Poziomy i granice profilaktyki 3.

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski na 2015 rok Załącznik do uchwały Nr II/8/2014 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 19 grudnia 2014 roku Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii dla Miasta Tomaszów Lubelski

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych dla Gminy Gorlice na rok 2005

Program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych dla Gminy Gorlice na rok 2005 Program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych dla Gminy Gorlice na rok 2005 Alkohol wpływa niekorzystnie na liczne aspekty życia osób pijących, w tym na ich zdrowie, szczęście, życie rodzinne,

Bardziej szczegółowo

Polityka państwa wobec alkoholu analiza najważniejszych informacji zawartych

Polityka państwa wobec alkoholu analiza najważniejszych informacji zawartych Polityka państwa wobec alkoholu analiza najważniejszych informacji zawartych w Sprawozdaniu z realizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie 1 stycznia 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

OSTRZEŻENIA NA ETYKIETACH

OSTRZEŻENIA NA ETYKIETACH OSTRZEŻENIA NA ETYKIETACH Wprowadzenie Zapobieganie nadużywaniu napojów alkoholowych jest ważnym problemem w wielu państwach. Rządy, ośrodki naukowe, organizacje pozarządowe oraz przemysł alkoholowy prowadzą

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok.

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia.

UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia. UCHWAŁA NR. RADY GMINY PIĄTNICA z dnia. W sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2010 Na podstawie art.18 ust.2

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIII/3/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIERUNIU. z dnia 19 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XIII/3/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIERUNIU. z dnia 19 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XIII/3/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIERUNIU z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 rok

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 rok Załącznik do uchwały Nr X/64/15 Rady Gminy Wilczęta z dnia 27 listopada 2015 r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 rok Podstawą

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

Samorządowy program zdrowotny zasady przygotowania i proces oceny w Agencji Oceny Technologii Medycznych

Samorządowy program zdrowotny zasady przygotowania i proces oceny w Agencji Oceny Technologii Medycznych Samorządowy program zdrowotny zasady przygotowania i proces oceny w Agencji Oceny Technologii Medycznych Rafał Rdzany Kierownik Działu Programów Zdrowotnych, WOT Agencja Oceny Technologii Medycznych Konferencja

Bardziej szczegółowo

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli:

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych w Białymstoku W dniach 18-19 października

Bardziej szczegółowo

Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study

Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study Olha Pyatnychka Mateusz Zys Warszawa, dn. 19.12.2013r. Cel prezentacji Ocena efektywności polityk

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka

Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka Procedury (za)często wykonywane na OIT Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka Anna Dylczyk-Sommer Sopot, Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii 17-18 kwietnia 2015 Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny PCEA-czy wpływa na czas pobytu chorego w szpitalu? Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny ZALECENIA DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z BÓLEM POOPERACYJYM

Bardziej szczegółowo

ZJAZDY, KONFERENCJE, SYMPOZJA, SEMINARIA MIĘDZYNARODOWE 2012 - European Federation of Public Service Unions (EPSU), European Confederation of

ZJAZDY, KONFERENCJE, SYMPOZJA, SEMINARIA MIĘDZYNARODOWE 2012 - European Federation of Public Service Unions (EPSU), European Confederation of ZJAZDY, KONFERENCJE, SYMPOZJA, SEMINARIA MIĘDZYNARODOWE 2012 - European Federation of Public Service Unions (EPSU), European Confederation of Independent Trade Unions (CESI) and EU Public Administration

Bardziej szczegółowo

CZY WARTO OGRANICZYĆ SPOŻYCIE ALKOHOLU? JACEK MOSKALEWICZ

CZY WARTO OGRANICZYĆ SPOŻYCIE ALKOHOLU? JACEK MOSKALEWICZ CZY WARTO OGRANICZYĆ SPOŻYCIE ALKOHOLU? JACEK MOSKALEWICZ BACHANALIA - TYCJAN, XVI WIEK A. VAN OSTADE, XVII W W TAWERNIE A. VAN OSTADE, XVII W WESELI PIJACY STARA PIJACZKA F. HALS, XVII WIEK J. GOTARD

Bardziej szczegółowo

Konwencja nr 187 dotycząca struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy

Konwencja nr 187 dotycząca struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Konwencja nr 187 dotycząca struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy Konferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy, zwołana do Genewy przez Radę Administracyjna Międzynarodowego Biura

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY JORDANÓW ŚLĄSKI

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY JORDANÓW ŚLĄSKI Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XX/107/2005 Rady Gminy Jordanów Śląski z dnia 9 marca 2005 GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH DLA GMINY JORDANÓW ŚLĄSKI WSTĘP Diagnoza problemów

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencja Oceny Technologii Medycznych nr 16/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. o projekcie programu Terapia Dzieci i Młodzieży Uzależnionej od Alkoholu i

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE. z dnia 29 stycznia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE. z dnia 29 stycznia 2014 r. UCHWAŁA NR XXXIX/353/2014 RADY MIEJSKIEJ W NOWEJ DĘBIE z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

A n d r z e j M a j e w s k i

A n d r z e j M a j e w s k i P a p i e r o s y i a l k o h o l s ł u s z n i e n a z y w a n e s ą u ż y w k a m i, g d y ż z u ż y w a j ą c z ł o w i e k a A n d r z e j M a j e w s k i Uzależnienie - nabyta potrzeba wykonywania

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH na rok 2016 1 Rozdział I 1. Postanowienia ogólne Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest kontynuacją ustawy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 425/XLVII/2005. Rady Miejskiej w Ostrołęce. w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok.

Uchwała Nr 425/XLVII/2005. Rady Miejskiej w Ostrołęce. w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok. Uchwała Nr 425/XLVII/2005 Rady Miejskiej w Ostrołęce z dnia 8 grudnia 2005 roku w sprawie uchwalenia Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2006 rok. Na podstawie art.4¹ ust. 2

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Baranowie za 2011r.

Sprawozdanie z działalności Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Baranowie za 2011r. Sprawozdanie z działalności Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Baranowie za 2011r. Marek Potarzycki Baranów luty 2012 1. Skład Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIII/182/2009 Rady Gminy Wojaszówka z dnia 15 grudnia 2009 r.

Uchwała Nr XXXIII/182/2009 Rady Gminy Wojaszówka z dnia 15 grudnia 2009 r. Uchwała Nr XXXIII/182/2009 Rady Gminy Wojaszówka z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie: uchwalenia gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych na 2010 rok. Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Jacek Nowakowski USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Centra urazowe Art. 39a. W centrum urazowym świadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 39c ust. 1, są udzielane pacjentowi urazowemu

Bardziej szczegółowo

Program Owoce w szkole i jego ocena

Program Owoce w szkole i jego ocena Program Owoce w szkole i jego ocena Warszawa, marzec 2012 Od roku szkolnego 2009/2010 Agencja Rynku Rolnego administruje programem Wspólnej Polityki Rolnej Owoce w szkole Obecnie trwa trzeci rok szkolny

Bardziej szczegółowo