Analiza CZAS NA KREDYTY STUDENCKIE 1/2015. Marcin Kedzierski INSTRUMENT ICL WSTEPEM DO NAPRAWY SZKOLNICTWA WYZSZEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza CZAS NA KREDYTY STUDENCKIE 1/2015. Marcin Kedzierski INSTRUMENT ICL WSTEPEM DO NAPRAWY SZKOLNICTWA WYZSZEGO"

Transkrypt

1 Analiza 1/2015 CZAS NA KREDYTY STUDENCKIE INSTRUMENT ICL WSTEPEM DO NAPRAWY SZKOLNICTWA WYZSZEGO Marcin Kedzierski

2 Marcin Kędzierski Członek zarządu Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego Ekonomista, absolwent stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie (2008) oraz studiów doktoranckich w Katedrze Gospodarki i Administracji Publicznej UEK (2013); współpracownik Instytutu Tertio Millennio ( ), członek zespołu europejskiego projektu VETWORKS, poświęconego ewaluacji w obszarze szkolnictwa zawodowego i kształcenia ustawicznego ( ), od 2011 roku asystent w Katedrze Studiów Europejskich UEK. W latach członek Zarządu ds. finansowych, a w okresie prezes Klubu Jagiellońskiego; pomysłodawca i redaktor naczelny portalu Visegrad Plus.

3 Czas na kredyty studenckie Instrument ICL wstępem do naprawy szkolnictwa wyższego w Polsce Marcin Kędzierski

4 Analiza 1/2015 Spis treści Tezy Wstęp Kredyty studenckie w Polsce Propozycje reformy schematu kredytów studenckich Rekomendacje Bibliografia Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

5 Czas na kredyty studenckie Tezy: 1. Wielkość wydatków publicznych na edukację wyższą od 1990 roku spadła z 1,12% PKB do 0,69% PKB. 2. Finansowanie studiów na uczelniach publicznych w całości z budżetu państwa nie skłania przyszłych studentów do podejmowania racjonalnych decyzji edukacyjnych. 3. Dzisiejszy model finansowania generuje zjawisko odwrotnej redystrybucji (od biednych do bogatych) % studentów w Polsce (pół miliona osób) ma trudności z pokryciem kosztów utrzymania. Jedynie 14% studentów otrzymuje stypendium socjalne. 5. Spośród rozwiązań mających na celu zwiększenie poziomu inwestycji prywatnych w edukację wyższą, najbardziej efektywnym narzędziem jest wprowadzenie czesnych. 6. Wprowadzenie czesnych może zmniejszyć dostępność studiów, dlatego wiele państw decyduje się na programy kredytowe. Optymalnym instrumentem finansowania jest kredyt studencki, którego spłata uzależniona jest od przyszłych dochodów (income-contingent loan, ICL). 7. ICL działa z powodzeniem w kilku krajach świata, m.in. w Australii, Wielkiej Brytanii i na Węgrzech. 8. Wprowadzenie w Polsce ICL jest szansą na skokowy wzrost dostępności kredytów studenckich. Dziś korzysta z nich zaledwie 3% studentów I roku (8 tysięcy osób), a co najważniejsze nie trafiają one do najbardziej potrzebujących. 9. Wprowadzenie w Polsce instrumentu ICL, jako elementu systemu pomocy materialnej dla studentów, otwiera drogę do wprowadzenia w Polsce odpłatności za studia i może być poważnym krokiem w stronę naprawy szkolnictwa wyższego. Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 5

6 Analiza 1/2015 Wstęp Wadliwy model finansowania to jeden z głównych problemów edukacji wyższej w Polsce. Dotyczy on nie tylko małej wysokości nakładów, na co skarżą się uczelnie wyższe, ale przede wszystkim metod ich alokacji. Prawie 90% środków na edukację wyższą trafia w Polsce wprost do uczelni wyższych w ramach tzw. dotacji stacjonarnej, co stanowi jeden z najwyższych wskaźników spośród państw UE. Co więcej, dotacja stacjonarna obliczana jest według algorytmu, w którym aż 65% stanowi stała przeniesienia. Oznacza to, że uczelnia na starcie otrzymuje 65% dotacji z roku poprzedzającego. Rozwiązanie takie daje z jednej strony uczelniom wyższym stabilność, ale z drugiej strony wpływa negatywnie na ich rozwój i zmniejsza konkurencję na rynku usług edukacyjnych. Wynika to z faktu, że nawet przy zawieszeniu jakiejkolwiek działalności, uczelnia będzie otrzymać wsparcie przez kilka kolejnych lat. Finansowanie studiów wyższych na uczelniach publicznych z budżetu państwa wpływa negatywnie także na studentów, którzy w związku z brakiem czesnych nie są stymulowani do podejmowania racjonalnych decyzji w zakresie wyboru uczelni, kierunku czy czasu trwania studiów. W rezultacie istniejący model finansowania prowadzi do nieefektywnego wydawania publicznych pieniędzy liczba absolwentów określonych kierunków jest nieoptymalna, i to zarówno z perspektywy prywatnej (rynkowej), jak i publicznej. Ponadto, istniejący model nie spełnia kryterium sprawiedliwości, ponieważ prowadzi do występowania zjawiska odwrotnej redystrybucji osoby pochodzące z gorzej sytuowanych środowisk (osoby uboższe, mieszkańcy wsi) finansują w podatkach studia osób lepiej sytuowanych (osoby zamożniejsze, mieszkańcy miast). Co więcej, osoby defaworyzowane znacznie częściej stają przed koniecznością korzystania z oferty studiów płatnych. W latach ponad połowa studentów płaciła za swoje studia. Obecnie wskaźnik ten wynosi ponad 40%, co jednak i tak podważa mit o bezpłatności edukacji wyższej w Polsce. Mit ten zakorzeniony jest w konstytucyjnym zapisie (art. 70 p. 2), który stanowi podstawowy argument głównych beneficjentów status quo środowisk akademickich oraz przedstawicieli grup faworyzowanych przeciw zmianom aktualnego modelu. Swoista tyrania status quo skutecznie uniemożliwia otwarcie realnej debaty o reformie finansowania studiów w Polsce. Musimy jednak pamiętać, że wobec postępującego umasowienia edukacji wyższej (nawet w obliczu demograficznego niżu i spadającego współczynnika 6 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

7 Czas na kredyty studenckie skolaryzacji), a przede wszystkim dynamicznie rosnących kosztów kształcenia (w latach średnio o 6,2% rocznie), państwa będą systematycznie tracić zdolność do gwarantowania bezpłatnej edukacji wyższej o wysokiej jakości, zwłaszcza biorąc pod uwagę proces starzenia się społeczeństwa i rosnącą presję na zwiększanie środków budżetowych, przeznaczonych na finansowanie systemu ubezpieczeń społecznych. Zjawisko to potwierdzają dane wielkość wydatków publicznych na edukację wyższą od 1990 roku spadła z 1,12% PKB do 0,69% PKB. Efekty tych zmian widać już dziś rok 2013 co czwarta uczelnia publiczna skończyła ze stratą. Z tego powodu coraz więcej państw próbuje zwiększyć udział inwestycji prywatnych w edukację wyższą. Uzasadnienie takiego działania jest proste spośród triady korzyści wypływających z edukacji wyższej: wiedzy, prestiżu oraz relacji, jedynie pierwsza z nich może generować wystąpienie pozytywnych efektów zewnętrznych (positive externalities). Pozostałe mają charakter czysto prywatny. Dlatego też zrozumiałym wydaje się przenoszenie części kosztów kształcenia na studentów. Współfinansowanie studiów (cost-sharing) najczęściej przybiera formę czesnych, które funkcjonują już w ponad 50 państwach świata. Uwzględniając jednak potencjalne ryzyko, związane ze zmniejszeniem dostępności studiów wyższych na skutek wprowadzenia współpłatności, rządy kilkunastu państw postanowiły skonstruować publiczne schematy współfinansowania. Ich celem było stworzenie instrumentów finansowych o charakterze zwrotnym, które umożliwiałyby studentom odroczenie płatności czesnego na okres po studiach. Spośród kilku rozwiązań, takich jak kontrakty zabezpieczone potencjałem edukacyjnym jednostki (human capital contracts), kontrakty zabezpieczone majątkiem (equity contracts), podatek absolwencki (graduate tax) czy kredyt studencki, którego spłata uzależniona jest od wysokości przyszłych dochodów (income-contingent loan, ICL), największe uznanie w oczach zarówno ekspertów, jak i decydentów politycznych, znalazł ostatni ze wspomnianych instrumentów. ICL można spotkać w kilkunastu krajach świata, przy czym w większości z nich wykorzystywany jest on do finansowania kosztów kształcenia. Wyjątkiem są Węgry, kraj o podobnych doświadczeniach historycznych i poziomie rozwoju instytucjonalnego do Polski, który w 2001 roku wprowadził ICL jako instrument finansowania kosztów utrzymania, by dopiero po 10 latach rozszerzyć go o czesne. Wprowadzenie odpłatności za studia wyższe w Polsce wydaje się mało prawdopodobne w perspektywie kilku lat. Dlatego warto zastosować rozwią- Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 7

8 zanie węgierskie i przetestować ICL w zakresie funduszu wsparcia materialnego studentów, który dziś jest powszechnie krytykowany co trzeci student w Polsce boryka się z problemami finansowymi. Potencjalny sukces schematu powinien stanowić ważny argument w dyskusji o wprowadzeniu w Polsce powszechnej odpłatności za studia. Kredyty studenckie w Polsce Analiza 1/2015 Koszty utrzymania stanowią ważną część kosztów studiów wyższych. Badania EUROSTUDENT z 2011 roku pokazują, że około 50% studentów w trakcie pobierania edukacji wyższej mieszka poza domem rodzinnym, co wiąże się z koniecznością opłacenia wynajmu mieszkania studenckiego (akademik, stancja, etc.), jak również kosztów związanych z zakupem podstawowych artykułów spożywczych. W rezultacie przeciętny roczny koszt utrzymania studenta w Polsce wynosi PLN, przy czym kwota ta jest zaniżona przez osoby mieszkające z rodzicami. Przeciętny roczny koszt utrzymania w przypadku osób studiujących poza miejscem zamieszkania szacowany jest na około PLN, co stanowi czterokrotność mediany miesięcznego wynagrodzenia w Polsce. Innymi słowy, utrzymanie dziecka na studiach warte jest tyle, co czteromiesięczne przeciętne wynagrodzenie jednego z rodziców, a utrzymanie trójki oznacza konieczność poświęcenia rocznej pensji. Wielu gospodarstw domowych nie stać na ten wydatek. Dowodem na to są wyniki badań EUROSTUDENT, które wskazują, że ze swojej sytuacji materialnej niezadowolonych jest aż 34,1% studentów, co w liczbach bezwzględnych przekłada się na około pół miliona osób. Państwo, reagując na wspomniany problem, powołało fundusz pomocy materialnej dla studentów, którego wartość w 2014 roku sięgnęła 1,75 miliarda PLN, co stanowiło około 15% budżetu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Środki z funduszu przeznaczane są na finansowanie stypendiów socjalnych, ale także innych rodzajów stypendiów, w tym za wyniki w nauce. Odsetek wartości stypendiów socjalnych w całym funduszu ulega sporym wahaniom w latach wzrósł z 25% do 45%, by w kolejnym okresie ( ) spaść z powrotem do 25%, i znów wzrosnąć do ponad 40%. Jednym z instrumentów wsparcia finansowego, który miał poprawić sytuację studentów w Polsce, są kredyty studenckie, wprowadzone ustawą z 17 lipca 1998 roku (Dz.U nr 108 poz.685). Ustawa powoływała do życia Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich (FPiKS), który został uloko- 8 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

9 Czas na kredyty studenckie WyKRES 1: POMOC MATERIALNA DLA STUDENTóW W POLSCE W LATACh Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS wany w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Zadaniem FPiKS było zarządzanie schematem kredytowym, natomiast odpowiedzialność za obsługę kredytów udzielanych studentom przeniesiono na banki komercyjne, wybierane przez BGK na podstawie kryteriów takich jak m.in. liczba oddziałów (łącznie w latach zaangażowanych w schemat było dziewięć banków). Do pozostałych obowiązków FPiKS na mocy ustawy należało udzielanie kredytów studenckich, spłata części należnej kwoty odsetek od kredytów pobranych przez studentów, pokrywanie skutków finansowych umorzeń spłaty kredytów studenckich, nabywanie papierów wartościowych emitowanych przez państwo, pokrywanie kosztów egzekucji roszczeń wynikających z niespłaconych kredytów oraz pokrywanie kosztów operacyjnych, ponoszonych przez BGK. Ustawa wprowadziła wiele obostrzeń dotyczących zarówno potencjalnych beneficjentów, jak i wysokości kredytów oraz warunków korzystania z nich. Po pierwsze, o wsparcie mogli się ubiegać obywatele polscy, którzy rozpoczęli studia przed ukończeniem 25 roku życia. Po drugie, pierwszeństwo w otrzymaniu kredytu przyznano studentom o niskich dochodach na osobę w rodzinie oraz osobom wybierającym preferowane kierunki studiów. Po trzecie, kwota kredytu, udzielanego w miesięcznych ratach maksymalnie przez 10 miesięcy w roku, nie mogła przekroczyć sześciokrotności przeciętnego Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 9

10 Analiza 1/2015 wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za kwartał poprzedzający. Po czwarte wreszcie, ustalono maksymalną długość czasu pobierania kredytu studenckiego był nim okres studiów, nie dłuższy jednak niż sześć lat. Ustalono również, że wysokość odsetek pobieranych przez bank, a finansowanych z FPiKS, nie mogła być wyższa niż połowa stopy redyskontowej NBP. Ponadto, kredytobiorca został zobligowany do spłacenia odsetek naliczonych od kredytu dopiero od momentu ukończenia studiów (odsetki naliczone w trakcie trwania studiów obciążać miały FPiKS). Sama spłata miała rozpocząć się nie później niż po upływie roku od ukończenia studiów (nie później niż 1 października roku następnego), i trwać nie dłużej niż dwukrotność okresu pobierania kredytu, przy czym kredytobiorca uzyskiwał możliwość wcześniejszej spłaty, a wysokość raty nie mogła przekroczyć 20% jego miesięcznego dochodu. Wreszcie ustawa wprowadzała możliwość czasowego zawieszenia spłaty, a nawet umorzenia całości lub części kredytu w przypadku trudnej sytuacji życiowej kredytobiorcy, trwałej utraty zdolności do spłaty zobowiązań, braku prawnej możliwości dochodzenia roszczeń lub uzyskania bardzo dobrych wyników w nauce. Decyzję o umorzeniu na wniosek BGK podejmować miał minister po zaciągnięciu opinii Komisji do Spraw Pożyczek i Kredytów Studenckich. Warto zauważyć, że ustawa nie precyzowała, jak interpretować pojęcia trudne warunki życiowe czy dobre wyniki w nauce. Wprowadziła jednak zapis, że szczegółowe warunki umorzenia kredytu, podobnie jak i wszystkie inne warunki udzielenia i spłaty pożyczki, będą ustalane na drodze rozporządzenia ministra. W praktyce o umorzenie 20% wartości kredytu mogło się ubiegać 5% najlepszych absolwentów uczelni w danym roku. Jedyna istotna nowelizacja przepisów dotyczących pożyczek i kredytów studenckich została wprowadzona ustawą z 28 maja 2004 roku (Dz.U nr 152 poz.1598). W rezultacie zmian wydłużono możliwość pobierania kredytu studenckiego o cztery lata dla doktorantów (od 2004 roku maksymalnie 10 lat). Po drugie, przeniesiono moment rozpoczęcia spłaty kredytu i wydłużono go do dwóch lat po ukończeniu studiów. Po trzecie, wycofano zapis o uprzywilejowaniu studentów wybierających tzw. preferowane kierunki studiów. Analiza danych przedstawionych w tabeli 1 pozwala wskazać dwie największe słabości schematu kredytów studenckich w Polsce. Po pierwsze, ze względu na długość trwania procedur weryfikacyjnych, studenci otrzymują środki dopiero po kilku miesiącach, z wyrównaniem za pierwszy semestr. W rezultacie instrument ten nie rozwiązuje problemu braku płynności finansowej studentów, którzy zdecydowali się na zaciągnięcie kredytu. 10 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

11 Rok akademicki 1998/1999 Termin składania wniosków 31 października (przedłużony do 24 listopada) Termin zawarcia umowy kredytowej uzgadniany pomiędzy kredytobiorcą i kredytodawcą Czas na kredyty studenckie TABELA 1: WARUNKI FUNKCJONOWANIA KREDyTóW STUDENCKICh W POLSCE W LATACh 1998/ /2015 Próg docho dowy* Wysokość miesięcznej transzy kredytu Odsetki opłacane przez kredytobiorcę (uśrednione dla poszczególnych lat) Całkowite oprocentowanie kredytu (obliczane jako stopa redyskontowa x współczynnik 1,2) 600 PLN 400 PLN 10,5% 25,2% 1999/ listopada 28 lutego 550 PLN 400 PLN (300 PLN przy kredytach poręczonych przez 8,5% 20,4% BGK) 2000/ listopada 28 lutego 750 PLN 400 PLN (330 PLN) 10,5% 25,2% 2001/ listopada 28 lutego 850 PLN 400 PLN (330 PLN) 8,5% 20,4% 2002/ listopada 28 lutego 1150 PLN 450 PLN 5,0% 12,0% 2003/ listopada 28 lutego 1400 PLN 460 PLN 3,25% 7,8% 2004/ listopada 28 lutego 1600 PLN 600 PLN 2,75% 6,6% 2005/ listopada 28 lutego 1600 PLN 600 PLN 2,75% 6,6% 2006/ listopada 31 marca 1900 PLN 600 PLN (na wniosek studenta za zgodą banku wysokość miesięcznej transzy 2,25% 5,4% mogła zostać obniżona do 400 PLN) 2007/ listopada 31 marca 2200 PLN 600 PLN (na wniosek studenta wysokość miesięcznej transzy mogła być 2,25% 5,4% obniżona do 400 PLN) 2008/ listopada 31 marca 2500 PLN 600 PLN (400 PLN) 3,00% 7,2% 2009/ listopada 31 marca 2500 PLN 600 PLN (400 PLN) 2,00% 4,8% 2010/ listopada 31 marca 2100 PLN 600 PLN (400 PLN) 2,00% 4,8% 2011/ listopada 31 marca 2100 PLN 600 PLN 2,25% 5,7% 2012/ listopada 31 marca 2300 PLN 600 PLN 2,38% 5,4% 2013/ listopada 31 marca 2300 PLN 600 PLN 1,75% 4,2% 2014/ listopada 31 marca 2500 PLN 600 PLN 1,33% 3,2% * wartość wyliczana na członka rodziny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych MNiSW oraz danych NBP Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 11

12 Analiza 1/2015 WyKRES 2: LICZBA PORęCZEń KREDyTOWyCh UDZIELONyCh PRZEZ BGK I ARIMR W POLSCE W LATACh Źródło: opracowanie własne na podstawie danych otrzymanych od BGK Po drugie, wartość miesięcznej transzy była ostatni raz indeksowana w roku akademickim 2004/2005 dziesięć lat później kwota 600 PLN nie wystarcza na pokrycie przeciętnych miesięcznych kosztów utrzymania (siła nabywcza miesięcznej transzy w tym okresie spadła o prawie 30%). Dodatkową słabością kredytów studenckich była skomplikowana procedura ubiegania się o nie, w tym relatywna trudność uzyskania poręczenia BGK (lub ARiMR) przez osoby charakteryzujące się najniższym dochodem, choć warto zauważyć, że obniżenie progu dochodowego w roku akademickim 2010/2011 zwiększyło dostępność poręczeń. Nie zmienia to faktu, że z powodów wskazanych powyżej słabości, kredyty studenckie, wbrew pokładanym w nich oczekiwaniom, odgrywają dziś marginalną rolę w systemie pomocy materialnej dla studentów. W roku akademickim 2013/2014 wniosek o kredyt złożyło zaledwie 11,4 tysiąca osób, co stanowiło mniej niż 2% wszystkich studentów I roku. Co więcej, świadomość istnienia takiego instrumentu wśród studentów jest nikła, a akcje promocyjne prowadzone przez MNiSW oraz Parlament Studentów RP są de facto fikcyjne (np. strona odsyła do nieistniejącego profilu na portalu Facebook). Analizę rynku kredytów studenckich, poza perspektywą kredytobiorcy, należy rozszerzyć o dwa podmioty budżet państwa oraz kredytodawców (banki komercyjne). W latach całkowity koszt obsługi schematu kredytów studenckich (finansowanie części odsetek) po stronie budżetu pań- 12 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

13 Czas na kredyty studenckie TABELA 2: LICZBA UDZIELONyCh I SPłACONyCh KREDyTóW STUDENCKICh W LATACh 1998/ /2014 Liczba złożonych wniosków (tys.) Liczba przyznanych kredytów (tys.) Skumulowana liczba przyznanych kredytów (tys.) Liczba kredytów obsługiwanych przez banki (tys.) ,0 60,3 37,3 31,0 30,8 28,7 32,8 34,4 26,8 21,7 16,4 23,7 24,2 17,6 13,7 11,4 99,6 28,6 23,8 22,7 23,1 22,0 24,1 23,9 19,8 16,4 12,3 16,6 17,5 12,7 10,4 8,1 99,6 128,3 152,1 174,7 197,8 219,8 243,9 267,9 287,7 304,1 316,4 333,0 350,5 363,2 373,5 381,6 99,6 127,5 149,0 165,7 178,0 191,0 196,0 211,7 221,9 209,4 202,1 196,9 190,2 181,5 177,0 154,0 Skumulowana liczba spłaconych lub umorzonych kredytów (tys.) 0,0 0,8 3,0 9,0 19,9 28,8 47,9 56,2 65,8 94,7 114,3 136,1 160,3 181,6 196,5 227,6 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych MNiSW stwa wyniósł w cenach bieżących ponad 2 miliardy PLN, i jak na tak długi okres nie jest to kwota znaczna, co wynika przede wszystkim z niewielkiego zainteresowania tą formą pomocy. W rezultacie FPiKS stanowi dziś niecałe 0,5% budżetu MNiSW i zaledwie 6% funduszu pomocy materialnej dla studentów, przez co nawet osoby zajmujące się problematyką studiów wyższych zdają się nie dostrzegać istnienia takiego instrumentu. Z drugiej strony trzeba zauważyć, że przeciętny koszt dla budżetu w przeliczeniu na kredytobiorcę wynosi około 5000 PLN, czyli równowartość rocznej transzy kredytu. Jeśli chodzi o kredytodawców, od 2008 roku na rynku kredytów studenckich pozostały cztery podmioty: PKO Bank Polski, Pekao SA, Bank Polskiej Spółdzielczości oraz SGB Bank. Niekwestionowanym liderem rynku jest PKO Bank Polski, który w latach udzielił 256 tysięcy kredytów, co odpowiada dwóm trzecim wszystkich beneficjentów schematu. W roku akademickim 2013/2014 bank ten dysponował 75% udziałem w rynku kredytów Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 13

14 Analiza 1/2015 studenckich, choć należy zauważyć, że swój udział systematycznie zwiększa Pekao SA z 5% w roku 2003 do prawie 20% w 2014 roku. Trzeba jednak zauważyć, że wartość rynku kredytów studenckich systematycznie maleje, co prezentuje wykres 4: WyKRES 3: SZACUNKOWA WARTOŚć (MLN PLN) KREDyTóW STUDENCKICh UDZIELONyCh PRZEZ BANKI W POLSCE W LATACh 1998/ /2014 Źródło: opracowanie własne Jeśli weźmiemy pod uwagę niską przeciętną wysokość prowizji (0,5%) oraz ustawowe ograniczenie wysokości oprocentowania, całkowicie zrozumiałe wydaje się stopniowe wycofywanie się większości banków z rynku kredytów studenckich ze względu na nieopłacalność tego rodzaju działalności. Warto też dodać, że nawet w przypadku dwóch największych graczy na rynku, udział kredytów studenckich w ich portfelach kredytowych oscyluje w okolicach 1 2%, przez co nie są one zainteresowane odgrywaniem istotnej roli w dyskusji nad zmianami schematu w porównaniu do sporu o przewalutowanie kredytów mieszkaniowych udzielanych we frankach szwajcarskich, problem kredytów studenckich ma charakter marginalny. 14 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

15 Czas na kredyty studenckie Propozycje reformy schematu kredytów studenckich Jedynym środowiskiem, które formalnie podjęło działania na rzecz reformy schematu kredytów studenckich w Polsce, jest Parlament Studentów RP (wstępne zainteresowanie zmianami wyrażają również przedstawiciele Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego). W uchwale Rady Studentów PSRP nr 55/2015 z 23 maja 2015 roku zgłoszone zostały poprawki do rozporządzenia MNiSW z 18 maja 2010 roku w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich (Dz. U poz. 688). Uchwała proponuje kilka istotnych zmian, mających na celu poprawę funkcjonowania schematu do najważniejszych z nich zaliczyć należy: 1) uproszczenie procedury ubiegania się o kredyt studencki poprzez wprowadzenie możliwości składania oświadczeń, 2) przesunięcie terminu składania wniosków z 15 listopada na 15 lipca, 3) przesunięcie terminu podpisania umowy kredytowej z 31 marca na 30 listopada, 4) wprowadzenie czterech wysokości miesięcznych transz kredytu w wysokości 400 PLN, 600 PLN, 800 PLN oraz 1000 PLN, wobec aktualnej sztywnej stawki w wysokości 600 PLN. Propozycje Rady Studentów PSRP należy uznać za zasadne, z jednym zasadniczym zastrzeżeniem. Istniejący w Polsce typ kredytów studenckich, nawet po wprowadzeniu zmian postulowanych przez PSRP, nie jest optymalny ani z perspektywy realizacji kryterium efektywności, ani kryterium sprawiedliwości, na co uwagę zwraca m.in. Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (CEDEFOP, 2012), oraz szereg autorów zajmujących się problematyką finansowania studiów wyższych. Wynika to z faktu, że kredyty z tradycyjną formułą spłaty (raty o nominalnej wysokości) nie rozwiązują problemu awersji do ryzyka (risk aversion), która dotyka osoby o niższych dochodach w momencie podejmowania decyzji o rozpoczęciu studiów (zob. Chapman, higgins, Stiglitz, 2014; Kędzierski, 2016). W rezultacie kredyty te nie rozwiązują w optymalny sposób problemu równości dostępu do studiów wyższych, zwłaszcza dla osób pochodzących z uboższych rodzin lub obszarów wiejskich, tym bardziej, że poza ponoszeniem kosztów utrzymania wynikających z pobierania studiów poza miejscem zamieszkania, osoby te częściej Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 15

16 Analiza 1/2015 korzystają z płatnych trybów kształcenia (zob. Domański, 2004; Barr, Crawford, 2005; Wasilewski, 2006). Po drugie, relatywnie niskie oprocentowanie kredytów, któremu towarzyszy publiczne subsydiowanie odsetek, może generować nadmiernie koszty dla budżetu państwa. Po trzecie wreszcie, koszt subsydiów rozkłada się na wszystkich podatników, co przy aktualnie obowiązującym progu dochodowym (2500 PLN netto na osobę w rodzinie) może prowadzić do zjawiska odwrotnej redystrybucji (zob. Barr, 2004; Barr, 2012). W opinii większości ekspertów (zob. Kędzierski, 2016), spośród wielu różnych instrumentów finansowania kosztów studiów, optymalnym z perspektywy realizacji kryteriów efektywności i sprawiedliwości modelu finansowania edukacji wyższej jest instrument kredytu studenckiego, którego spłata uzależniona jest od wysokości przyszłych dochodów (income-contingent loan, ICL). W praktyce wygląda to następująco każdy absolwent, który skorzystał z ICL, zobligowany jest do spłaty określonej wysokości swoich rocznych dochodów (4 8% w Australii, 8% na Węgrzech, 9% w Anglii i Walii, 10% w Nowej Zelandii), ale jedynie w przypadku, w którym przekroczą one określony próg. Jeżeli absolwent nie uzyskuje dochodów wykraczających ponad próg, lub nie uzyskuje żadnych dochodów, spłata zostaje zawieszona do momentu uzyskania przez niego odpowiedniego poziomu dochodu. W przypadku, kiedy dochód życiowy nie umożliwi spłaty zobowiązania, przechodzi ono na budżet państwa. ICL funkcjonuje już w kilkunastu krajach świata. Jako pierwsze wprowadziły go Australia (higher Education Contribution Scheme, hecs; 1989, od 2004 help) i Nowa Zelandia (Student Loan Scheme, SLS; 1992), w Europie prekursorem była Wielka Brytania (Income Contingent Repayment, ICR; 1997), natomiast w naszym regionie Węgry (Diákitel, 2001). Z państw Europy Środkowej próbę wprowadzenia ICL podjęły także Czechy ( ), ale wobec sprzeciwu środowisk akademickich i braku wsparcia politycznego ostatecznie instrument ICL nie wszedł w życie. ICL w większości państw, które zdecydowały się na wprowadzenie tego instrumentu, wykorzystywany jest jako element schematu współfinansowania studiów wyższych kredyt przeznaczony jest na pokrycie kosztów kształcenia w postaci czesnego. Jednocześnie stosowane kredyty ICL nie są wprost wykorzystywane do finansowania kosztów utrzymania, np. w Australii do tego celu powołano oddzielny instrument AUSTUDy. Wyjątkiem były Węgry, gdzie pierwotnie kredyt ICL (Diákitel) przeznaczony był wyłącznie na pokrycie kosztów utrzymania. 16 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

17 Czas na kredyty studenckie Ze względu na podobną charakterystykę sektora edukacji wyższej, jak i poziom rozwoju instytucjonalnego, ICL stosowany na Węgrzech stanowi najbardziej adekwatny punkt odniesienia przy konstruowaniu polskiej wersji kredytu studenckiego typu income-contingent. Warto przy tym zauważyć, że węgierski kredyt studencki uznawany jest za jedną z najlepszych konstrukcji ICL spośród wszystkich krajów, które zdecydowały się na wprowadzenie tego instrumentu (zob. Barr, 2012). Cechami charakterystycznymi węgierskiego ICL są przede wszystkim (Berlinger, 2009): 1) powierzenie zarządzania schematem kredytowym wyspecjalizowanej agendzie rządowej, działającej w formie zakładu budżetowego (Diákhitel Központ Zrt.), która pozyskuje środki na pokrycie akcji kredytowej głównie na międzynarodowym rynku finansowym, przy czym głównym źródłem finansowania są preferencyjne kredyty z Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Węgierskiego Banku Rozwoju, umożliwiające obniżenie kosztu pozyskania kapitału, 2) ustalenie dodatnich realnych stóp procentowych, skutkujące brakiem obciążeń dla budżetu państwa z tytułu subsydiowania odsetek, 3) wprowadzenie dwuletniego opóźnienia w szacowaniu dochodu będącego podstawą obliczenia wysokości spłaty, co jest spowodowane niską efektywnością służb skarbowych, 4) zastosowanie elastycznej wysokości miesięcznej transzy kredytu, 5) wprowadzenie hybrydowej formuły spłaty poprzez wprowadzenie minimalnej wysokości spłaty (8% płacy minimalnej). Zastosowanie powyższych działań umożliwia obniżenie ryzyka wystąpienia dwóch negatywnych zjawisk tzw. pokusy nadużycia (moral hazard), związanej z nadmiernym zabezpieczeniem kredytobiorcy, oraz selekcji negatywnej (adverse selection), polegającej na wypychaniu ze schematu potencjalnych kredytobiorców charakteryzujących się niskim wskaźnikiem ryzyka niespłacenia zobowiązań (default ratio). Ponadto, 10 lat doświadczeń z instrumentem Diákhitel otworzyło rządowi Viktora Orbána możliwość wprowadzenia częściowych opłat za studia, któremu towarzyszyło uruchomienie drugiego instrumentu ICL, przeznaczonego wyłącznie do finansowania kosztów czesnego (Diákhitel2). Trzeba w tym miejscu dodać, ze ICL na Węgrzech ma też swoje słabości wskaźnik liczby studentów korzystających z kredytu studenckiego (take-up ratio) na przestrzeni lat spadł z ponad 34% do 17%, pomimo istotnego spadku wysokości oprocentowania (z 11,95% w 2004 roku do 5,75% w roku Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 17

18 Analiza 1/ ). Przyczyn spadku zainteresowania ICL na Węgrzech należy dopatrywać się po pierwsze w pogorszeniu się sytuacji wewnętrznej spowodowanej kryzysem zadłużenia ( ) oraz globalnym kryzysem finansowym ( ), a po drugie w braku ciągłości władzy rządzący w latach socjaldemokratyczny gabinet Ferenca Gyurcsany ego prezentował inne priorytety w zakresie polityki finansowania studiów wyższych. Z tego też powodu wprowadzenie Diákhitel2 nastąpiło dopiero w 2011 roku, po odzyskaniu władzy przez Orbána (zob. Kędzierski, 2015). Poniższa analiza porównawcza skutków wprowadzenia zmodyfikowanego instrumentu kredytów studenckich w duchu propozycji PSRP (KS0) oraz kredytu studenckiego typu ICL (KS1) 1 ma za zadanie dokonać oceny tych dwóch instrumentów z perspektywy kredytobiorców (studentów) oraz kredytodawcy (ostatecznie budżetu państwa). Biorąc pod uwagę sytuację pojedynczego kredytobiorcy, bardziej korzystną formułą spłaty charakteryzuje się instrument KS1, ponieważ przesuwa większe obciążenia finansowe na późniejsze lata, kiedy absolwent ze względu na zdobyte doświadczenie zawodowe jest w stanie uzyskiwać wyższe dochody. TABELA 3: SyMULACJA WySOKOŚCI MIESIęCZNEJ SPłATy (W PLN) DLA KS0 I KS1 PRZy KREDyCIE O MIE- SIęCZNEJ TRANSZy W WySOKOŚCI 800 PLN Rok spłaty KS0 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 425,77 0 KS1 281,00 310,23 341,15 373,86 408,45 444,99 472,08 500,52 530,37 561,70 594,57 Źródło: opracowanie własne 1 Przy założeniu (1) hybrydowego modelu spłaty, z progiem dochodowym w wysokości płacy minimalnej, (2) spłaty kredytu w wysokości 8% rocznych dochodów (przy uproszczeniu w postaci braku dwuletniego przesunięcia przy ocenie wysokości dochodu), (3) oprocentowania na poziomie przeciętnej długookresowej stopy procentowej + 1% kosztów administracyjnych (łącznie 3,5%) i (4) przeciętnej wartości wynagrodzenia absolwenta na poziomie 75% przeciętnego wynagrodzenia, rosnąca o pięć punktów procentowych rocznie (osiągnięcie 100% przeciętnego wynagrodzenia po upływie pięciu lat od zakończenia studiów). 18 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

19 Czas na kredyty studenckie Ocena dwóch schematów z perspektywy długookresowych kosztów dla budżetu państwa wymaga kilku istotnych założeń. W przypadku KS0 jedynym kosztem budżetu jest subsydiowanie odsetek od kredytu w trakcie całego okresu spłaty, ponieważ koszty zarządzania i ściągania spłat spoczywają na bezpośrednim kredytodawcy, czyli banku. Przy założeniu miesięcznej transzy w wysokości 800 PLN, przeciętny koszt subsydiów odsetek od jednego kredytu wynosi 6 818,50 PLN. Oznacza to, że w latach , uwzględniając prognozy liczby studentów i wskaźnik beneficjentów KS0 (take-up ratio) na poziomie 30%, obsługa schematu kosztowałaby budżet państwa 9,4 miliarda PLN. Bezpośredni koszt obsługi schematu KS1 dla budżetu państwa jest znacznie trudniej oszacować, co wynika głównie z faktu, że za zarządzanie schematem odpowiadać będzie specjalna agencja rządowa, której zadłużenie wlicza się do deficytu sektora finansów publicznych (maksymalna szacowana wartość zadłużenia może osiągnąć poziom 40 miliardów PLN, przy czym będzie ono mieć charakter przejściowy, a odsetki będą pokrywane przez kredytobiorców). Gdyby jednak koszt schematu liczyć podobnie jak w przypadku KS0, należy zwrócić uwagę, że subsydiowanie odsetek ma miejsce wyłącznie do momentu rozpoczęcia spłaty. W rezultacie skumulowany koszt subsydiów przy identycznym wskaźniku beneficjentów w latach wyniósłby 6,3 miliarda PLN, czyli o ponad trzy miliardy mniej. Należy jednak pamiętać, że zadłużenie z tytułu KS1 musiałoby być wliczone do długu sektora finansów publicznych skumulowana wartość zadłużenia w roku 2030 wyniosłaby 38 miliardów PLN, po czym zaczęłaby systematycznie maleć (w miarę spłaty zobowiązań przez kolejne roczniki absolwentów). Jeżeli uwzględnimy, że tzw. default ratio na Węgrzech wynosi 2%, trzeba się liczyć z dodatkowym kosztem obsługi schematu w wysokości 750 milionów PLN. Ostatecznie, koszt dla budżetu państwa w latach może przekroczyć 7 miliardów (w skali roku przeciętnie 500 milionów PLN), ale i tak będzie on niższy niż w przypadku obsługi KS0. Dla porównania warto jednak dodać, że w samym roku akademickim 2013/2014 wartość udzielonych stypendiów socjalnych, z których skorzystało mniej niż 15% studentów, wyniosła ponad 900 milionów PLN. Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 19

20 Analiza 1/2015 Rekomendacje W pierwszym kroku, korzystając ze sprzyjającego klimatu do zmiany schematu kredytów studenckich i rozpoczęcia nowego cyklu politycznego, który zgodnie z teorią i praktyką polityk publicznych stwarza krótkookresowo pewne możliwości zmian systemowych, należy: 1) od roku akademickiego 2016/2017 zastąpić istniejący instrument kredytami typu ICL, wzorowanymi na rozwiązaniach węgierskich, 2) przekształcić Fundusz Pożyczek i Kredytów Studenckich w rządową spółkę celową, odpowiedzialną za zarządzanie schematem kredytowym, 3) przenieść część środków z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów na rozruch nowej spółki koszt akcji kredytowej w pierwszym roku, przy założeniu uczestnictwa w systemie 25 30% studentów I roku, powinien wynieść milionów PLN, 4) rozpocząć działania na rzecz pozyskania przez FPiKS preferencyjnego kredytu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, 5) uruchomić ogólnopolską akcję informacyjną na poziomie szkół ponadgimnazjalnych, poświęconą charakterystyce instrumentu ICL. Wprowadzenie ICL jako instrumentu współfinansowania kosztów utrzymania powinno stanowić pilotaż przed wprowadzeniem co najmniej częściowej odpłatności za studia stacjonarne na uczelniach publicznych. Skutkami takiej zmiany powinny być: wzrost poziomu inwestycji prywatnych, zwiększenie racjonalności przy wyborze studiów oraz stworzenie presji konkurencyjnej na uczelnie wyższe w zakresie jakości kształcenia. Mając jednak na uwadze, że w pierwszym okresie schemat ICL będzie wymagał zastosowania procesów dostosowawczych, a FPiKS będzie potrzebował czasu na zdobycie niezbędnych doświadczeń, wprowadzenie opłat za studia należy odłożyć o kilka lat. Realną perspektywą wydaje się rok , kiedy rozpocznie się w Polsce kolejny cykl polityczny. W tym czasie należy: 1) przeprowadzić moderowaną debatę publiczną, ukazującą nieefektywność i niesprawiedliwość aktualnego modelu finansowania studiów wyższych, 2) zmienić art. 70 Konstytucji RP, mówiący o bezpłatności nauki w szkołach publicznych, 3) przenalizować możliwość wykorzystania instytucji umorzenia części lub całości zobowiązania z tytułu kredytu studenckiego jako narzędzia wspierającego politykę demograficzną państwa. 20 Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego

21 Czas na kredyty studenckie Bibliografia: 1. Barr, N. (2004), higher education funding, Oxford Review of Economic Policy 20 (2), Barr, N. (2012), The higher Education White Paper: The Good, the Bad, the Un-speakable and the Next White Paper, Social Policy&Administration vol. 46(5), Barr, N., Crawford, I. (2005), Financing higher Education: Answers from the UK, London and New york, Routledge. 4. Berlinger, E. (2009), An Efficient Student Loan System: Case Study of hungary, higher Education in Europe, Vol. 34(2), CEDEFOP (2012), Loans for vocational education and training in Europe, Research Paper no. 20, Luxembourg. 6. Chapman, B., higgins, T., Stiglitz, J. (2014), Income Contingent Loans. Theory, Prac-tice and Prospects, Palgrave Macmillan, London. 7. Domański, h. (2004), Selekcja pochodzeniowa do szkoły średniej i na studiach, Stu-dia Socjologiczne nr 2, Kędzierski, M. (2015), Income-contingent loan as the instrument of financing higher education in Central and Eastern Europe lessons from hungary, [w:] Surdej, A., Kędzierski, M. (red.), Economic Challenges for higher Education in Central and Eastern Europe, Wydawnictwo Adam Marszałek. 9. Kędzierski, M. (2016), Możliwości wykorzystania kredytów studenckich jako instrument finansowania studiów wyższych w Polsce, rozprawa doktorska (w trakcie recenzji), Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 10. Wasielewski, K. (2006), Społeczne zróżnicowanie uniwersytetu. Młodzież wiejska i wielkomiejska na UMK w Toruniu, Studia Socjologiczne 1/2006. Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego 21

22 Misją Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego jest stworzenie programu na rzecz podmiotowości Polaków. Wierzymy, że skuteczne, sprawne i dobre państwo stworzyć mogą tylko obywatele, którzy dzięki zorganizowanej wspólnocie, są w stanie osiągać swoje zbiorowe i indywidualne cele. Nasza działalność angażuje jednak nie tylko czas, ale także środki finansowe, których rozmiar rośnie wprost proporcjonalnie do liczby inicjatyw, które podejmujemy. Jeśli podzielasz nasze cele i dostrzegasz, tak jak my, potrzebę budowy podmiotowości Polski i Polaków, zachęcamy Cię do wsparcia Centrum Analiz darowizną pieniężną, której wysokość możesz określić sam. Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego Tytuł: Darowizna na cele statutowe Analiza eksperta Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego Październik 2015 Redakcja merytoryczna: Bartłomiej Radziejewski Redakcja stylistyczna i korekta: Anna Kiljan Skład: Rafał Siwik Okładka: Kinga Promińska Zapraszamy na naszą stronę internetową:

Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1026, 1198. Art. 1. 1. Prawo do

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. 1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685)

Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685) Data generacji: 2009-5-13 13:21 ID aktu: 25251 brzmienie od 2005-09-01 Ustawa o pożyczkach i kredytach studenckich z dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. Nr 108, poz. 685) Art. 1. [Prawo do otrzymania pożyczki

Bardziej szczegółowo

Kredyt studencki. Rok akademicki 2010/2011

Kredyt studencki. Rok akademicki 2010/2011 Kredyt studencki Rok akademicki 2010/2011 Kto może ubiegać się o kredyt studencki? O kredyt mogą się ubiegać wszyscy studenci bez względu na typ uczelni (publiczna, niepubliczna) i formę studiów (studia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. 1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. 1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.)

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.) Dz.U.1998.108.685 2000-07-15 zm. Dz.U.2000.48.550 art. 50 2004-07-01 zm. Dz.U.2004.146.1546 art. 314 2004-07-17 zm. Dz.U.2004.152.1598 art. 3 2005-02-24 zm. Dz.U.2005.23.187 art. 3 2005-09-01 zm. Dz.U.2005.164.1365

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Art. 1. [1. Prawo do otrzymania pożyczek i kredytów, zwanych dalej pożyczkami studenckimi i kredytami studenckimi,

Bardziej szczegółowo

Porozmawiajmy o finansach - Kredyt studencki

Porozmawiajmy o finansach - Kredyt studencki Porozmawiajmy o finansach - Kredyt studencki Anna Gawęda, Piotr Kielak Urząd Komisji Nadzoru Finansowego 31.12.2014 r. Niniejsza prezentacja została przygotowana w celach edukacyjnych w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Obecnie (od 4 lipca 2013 r.) stopa ta wynosi 2,75%, co oznacza, że oprocentowanie kredytu studenckiego wynosi jedynie 1,38%.

Obecnie (od 4 lipca 2013 r.) stopa ta wynosi 2,75%, co oznacza, że oprocentowanie kredytu studenckiego wynosi jedynie 1,38%. Kredyt studencki jest jedną z wielu form pomocy materialnej udzielanej studentom z budżetu paostwa. Ma on służyd wsparciu osób, które z przyczyn finansowych nie są w stanie podjąd lub kontynuowad studiów.

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego 1

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego 1 Projekt Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego 1 zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich

Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich Kancelaria Sejmu s. 1/9 Dz.U. 1998 Nr 108 poz. 685 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1026, 1198, z 2016 r. poz. 615. o pożyczkach i kredytach studenckich

Bardziej szczegółowo

Do dnia 15 listopada 2015 r. studenci i doktoranci uczelni i jednostek naukowych mogą

Do dnia 15 listopada 2015 r. studenci i doktoranci uczelni i jednostek naukowych mogą UWAGA!!!! ABSOLWENCI UNIWERSYTETU! Absolwencie jeśli w trakcie studiów, pobierałeś kredyt studencki sprawdź czy znajdziesz się w grupie 5% najlepszych absolwentów swojego kierunku. Jeśli tak będziesz mógł

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2014 r. Poz. 1026

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2014 r. Poz. 1026 Warszawa, dnia 1 sierpnia 2014 r. Poz. 1026 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pożyczkach i kredytach studenckich

Bardziej szczegółowo

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl.

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1 z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich 1. Na

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 18 maja 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 18 maja 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich (Tekst

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy.

Opinia do ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy. Warszawa, 29 września 2015 r. Opinia do ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy (druk nr 1090) I. Cel i przedmiot ustawy Celem

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości.

Objaśnienia przyjętych wartości. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr III/13/2010 Rady Gminy Sieroszewice z dnia 29 grudnia 2010 Objaśnienia przyjętych wartości. Do opracowania WPF wykorzystano historyczne materiały źródłowe dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA PREFERENCYJNYCH KREDYTÓW STUDENCKICH W LUDOWYM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W STRZAŁKOWIE

REGULAMIN UDZIELANIA PREFERENCYJNYCH KREDYTÓW STUDENCKICH W LUDOWYM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W STRZAŁKOWIE REGULAMIN UDZIELANIA PREFERENCYJNYCH KREDYTÓW STUDENCKICH W LUDOWYM BANKU SPÓŁDZIELCZYM W STRZAŁKOWIE Strzałkowo, marzec 2014 Spis treści ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE... 2 ROZDZIAŁ 2. WARUNKI UDZIELANIA

Bardziej szczegółowo

M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W Y Ż S Z E G O 1) z dnia 30 września 2013 r.

M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W Y Ż S Z E G O 1) z dnia 30 września 2013 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W Y Ż S Z E G O 1) z dnia 30 września 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania,

Bardziej szczegółowo

Istotne elementy umowy kredytowej

Istotne elementy umowy kredytowej Załącznik Nr 2 do wniosku z dnia 22 maja 2014 roku o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Istotne elementy umowy kredytowej 1. W wyniku postępowania o zamówienie publiczne Bank udziela

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W DĄBROWIE TARNOWSKIEJ DLA KLIENTÓW INSTYTUCJONLNYCH

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W DĄBROWIE TARNOWSKIEJ DLA KLIENTÓW INSTYTUCJONLNYCH Załącznik nr 3 do uchwały Zarzadu z dnia 29-01-2016 roku TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W DĄBROWIE TARNOWSKIEJ DLA KLIENTÓW INSTYTUCJONLNYCH Dąbrowa Tarnowska 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Opracowano na podstawie: z 2002 r. Nr 230, poz. 1922, z 2004 r.

Bardziej szczegółowo

Fundusz poręczeniowy FEP

Fundusz poręczeniowy FEP W czerwcu 2006 roku Zosia Sapijaszka, członek Zarządu Fundacji Edukacyjnej Przedsiębiorczości (w skrócie FEP) zastanawiała się nad utworzeniem funduszu dla poręczenia kredytów studenckich dla zdolnych

Bardziej szczegółowo

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach

Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych w wybranych krajach Programy wspierania kredytobiorców hipotecznych CHORWACJA Wobec kredytów we franku szwajcarskim władze zamroziły na jeden rok kurs kuny do franka (na poziomie 6,39, czyli sprzed decyzji SNB o uwolnieniu

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTU W RACHUNKU BIEŻĄCYM VAT- KONTO

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTU W RACHUNKU BIEŻĄCYM VAT- KONTO REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTU W RACHUNKU BIEŻĄCYM VAT- KONTO 1 Kredytów w rachunku bankowym VAT- Konto udziela Polski Bank Spółdzielczy w Ciechanowie rolnikom i osobom prowadzącym działy specjalne produkcji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 87 7428 Poz. 560 560 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 19 listopada 2013 r.

Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 19 listopada 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r. Dz.U.2010.87.560 2010-10-01 zm. Dz.U.2010.241.1619 1 2011-10-01 zm. Dz.U.2011.225.1352 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ZASADA JEDNOŚCI BUDŻETOWEJ w znaczeniu formalnym wymóg zawarcia budżetu w jednym dokumencie prawnym. Posiada charakter normatywny. Jest przestrzegana

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 października 2013 r. Poz. 1168 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 30 września 2013 r.

Warszawa, dnia 2 października 2013 r. Poz. 1168 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 30 września 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 października 2013 r. Poz. 1168 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 30 września 2013 r. zmieniające rozporządzenie w

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 stycznia 2016 r. Poz. 1 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Nie musisz od dziecka martwić się o kasę na studia

Nie musisz od dziecka martwić się o kasę na studia Nie musisz od dziecka martwić się o kasę na studia Zabezpiecz swoje studiowanie inaczej Jesteś studentem i masz mniej niż 25 lat? Sprawdź nowe zasady przyznawania kredytu studenckiego Przyjazna dłoń na

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 19 listopada 2013 r.

Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO. z dnia 19 listopada 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. Poz. 688 OBWIESZCZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów. mieszkaniowych

USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów. mieszkaniowych Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2000 r. Nr 122, poz. 1310, z 2003 r. Nr 139,poz.

Bardziej szczegółowo

Pożyczki w BGK na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013. BGK, Departament Wspierania Rozwoju Regionalnego

Pożyczki w BGK na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013. BGK, Departament Wspierania Rozwoju Regionalnego Pożyczki w BGK na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013 BGK, Departament Wspierania Rozwoju Regionalnego Podstawa prawna Art. 10d ust. 3 Ustawy z dnia 22 września 2006r. o uruchomieniu środków

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. 2002 r. Nr 230, poz. 1922. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Rozdział

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 02/III/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 05-03-2014r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ

ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ZAŁĄCZNIK DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona w trybie określonym ustawą o finansach publicznych. Prognoza

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego?

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Dochody budżetowe to należne lub faktyczne wpływy środków pieniężnych do budżetów pobierane przez organy finansowe lub przez jednostki

Bardziej szczegółowo

Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej. Zawarta w dniu., pomiędzy:

Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej. Zawarta w dniu., pomiędzy: Zał. nr 5 do SIWZ WZÓR UMOWY kredytu inwestycyjnego w rachunku kredytowym w walucie polskiej Zawarta w dniu., pomiędzy: (NAZWA BANKU), w imieniu którego działają : 1. 2.... a Gminą Złota z siedzibą : Złota,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE Bank Deutsche Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Kredytobiorca będąca Konsumentem osoba fizyczna lub osoby fizyczne wymienione

Bardziej szczegółowo

Przychody i rozchody budżetu państwa

Przychody i rozchody budżetu państwa BSiE 37 Monika Korolewska Informacja nr 1162 (IP-108G) Przychody i rozchody budżetu państwa Przepisy ustawy o finansach publicznych obok dochodów i wydatków oraz środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 25 maja 2015 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW KREDYTOWYCH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH KREDYTY NA CELE MIESZKANIOWE ORAZ CELE ZWIĄZANE Z BUDOWNICTWEM

Bardziej szczegółowo

POŻYCZKA Z BUDŻETU PAŃSTWA

POŻYCZKA Z BUDŻETU PAŃSTWA POŻYCZKA Z BUDŻETU PAŃSTWA MINISTERSTWO ZDROWIA WARSZAWA 15 kwietnia 2005 1 I. ZASADY OGÓLNE ZAKRES PODMIOTOWY UDZIALANIA POŻYCZKI Z BUDŻETU PAŃSTWA NA PODSTAWIE USTAWY O POMOCY PUBLICZNEJ I RESTRUKTURYZACJI

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 11 marca 2015 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW KREDYTOWYCH DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH KREDYTY NA CELE MIESZKANIOWE ORAZ CELE ZWIĄZANE Z BUDOWNICTWEM

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego.

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Wieloletnią prognozę finansową przyjęto na lata 2012-2020, natomiast prognozę spłaty długu przyjęto

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 września 2014 r. Poz. 1154 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 6 sierpnia 2014 r.

Warszawa, dnia 1 września 2014 r. Poz. 1154 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 6 sierpnia 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 1 września 2014 r. Poz. 1154 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji rzeczowych w gospodarce rynkowej Sporządzanie planu spłaty kredytu wykład 5. dla 5. roku HM zaoczne.

Finansowanie inwestycji rzeczowych w gospodarce rynkowej Sporządzanie planu spłaty kredytu wykład 5. dla 5. roku HM zaoczne. Finansowanie inwestycji rzeczowych w gospodarce rynkowej Sporządzanie planu spłaty kredytu wykład 5. dla 5. roku HM zaoczne dr Adam Salomon Finansowanie inwestycji rzeczowych w gospodarce rynkowej Podręcznik

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW

TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 01/III/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Mszanie Dolnej z dnia 04 marca 2015r. Bank Spółdzielczy w Mszanie Dolnej TABELA OPROCENTOWANIA DEPOZYTÓW I KREDYTÓW W BANKU SPÓŁDZIELCZYM

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM RZEMIOSŁA W RADOMIU Tekst jednolity - obowiązuje od 01.01.2016 r.

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM RZEMIOSŁA W RADOMIU Tekst jednolity - obowiązuje od 01.01.2016 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego Rzemiosła w Radomiu z dnia 27.04.2015 r. Aneks nr 1 Uchwała Nr 71/2015 z dn. 29.05.2015 r. Aneks nr 2 Uchwała Nr 115/2015 z dn. 308.2015

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 711, z 2015 r. poz. 1582. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej

Bardziej szczegółowo

Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF

Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF Propozycja sektora bankowego w zakresie rozwiązania kwestii kredytów w CHF 11 marca 2015 Rozwiązanie wypracowane w ramach grupy roboczej: Związek Banków Polskich, przedstawiciele banków (BGŻ, BNP Paribas,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Meritum Banku)

WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Meritum Banku) WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Meritum Banku) Karty Kredytowe CLUBCARD Wprowadzana zmiana Przed zmianą Po zmianie Komentarz Numer rachunku

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA. z dnia 5 grudnia 2002 r. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 Dz.U. 2002 Nr 230 poz. 1922 USTAWA z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 10/2010 Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z dnia 16 czerwca 2010 r

Uchwała nr 10/2010 Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z dnia 16 czerwca 2010 r Uchwała nr 10/2010 Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z dnia 16 czerwca 2010 r w sprawie wystąpienia do Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej Sejmu RP o wystąpienie z projektem

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Nowego Sącza Uwagi ogólne: W wieloletniej prognozie finansowej na

Bardziej szczegółowo

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii Katowice, sierpień 2006 rok 1 Podstawa prawna funkcjonowania Funduszu Kredytu Technologicznego Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 6/Z/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Toruniu z dnia 05.03.2015 r. W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 5 marca 2015 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW KREDYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

Równolegle w przepisach ustawy w okresie jej funkcjonowania rozwiązaniom ułatwiającym bieżącą obsługę spłaty zobowiązań towarzyszą wprowadzane

Równolegle w przepisach ustawy w okresie jej funkcjonowania rozwiązaniom ułatwiającym bieżącą obsługę spłaty zobowiązań towarzyszą wprowadzane UZASADNIENIE Obowiązujące od dnia 1 stycznia 1996 r. rozwiązania określające zasady, na jakich udzielana jest pomoc w spłacie długoterminowych kredytów zaciągniętych przez spółdzielnie mieszkaniowe do

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Jachranka, 19 stycznia 2010 r. www.sgb.pl PLAN PREZENTACJI Samorządy i przedsiębiorstwa strategicznymi partnerami

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

0,00 % 2,00 % 1,64 % 3,42 % 3,41 % 3,34 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,95 zł 171,19 zł. 0 zł 0 zł 1 259,98 zł

0,00 % 2,00 % 1,64 % 3,42 % 3,41 % 3,34 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 6. 262,06 zł 171,95 zł 171,19 zł. 0 zł 0 zł 1 259,98 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02092015 (23:25) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW KREDYTOWYCH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 44/Z/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Toruniu z dnia 09.10.2014 r. W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W TORUNIU obowiązuje od 9 października 2014 roku ROZDZIAŁ I OPROCENTOWANIE PRODUKTÓW

Bardziej szczegółowo

Pomoc państwa dla przedsiębiorstw w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego

Pomoc państwa dla przedsiębiorstw w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego IV Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 12 marca 2009 Pomoc państwa dla przedsiębiorstw w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego Dr Anna Jarosz-Friis Komisja Europejska, DG ds. Konkurencji, COMP

Bardziej szczegółowo

SENAT UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA

SENAT UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA SENAT UNIWERSYTETU MUZYCZNEGO FRYDERYKA CHOPINA UCHWAŁA nr 65/164/2014 z dnia 20 października 2014 r. w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość

Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość Aktualna sytuacja na rynku kredytowym dla firm w Polsce i możliwe scenariusze na przyszłość Tomasz Kierzkowski Departament Klienta Biznesowego 23 maja 2013 Plan prezentacji Fundusze unijne i kredyty dla

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima Maxima-03_windows.wxm 1 / 8 Elementy matematyki finansowej w programie Maxima 1 Wartość pieniądza w czasie Umiejętność przenoszenia kwot pieniędzy w czasie, a więc obliczanie ich wartości na dany moment,

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... (projekt)

UMOWA Nr... (projekt) zał. nr 3 do SIWZ.ZP.f.272.1.2014 UMOWA Nr... (projekt) zawarta w dniu w Przytyku pomiędzy: Gminą Przytyk z siedzibą w Przytyku ul. Zachęta 57, 26-650 Przytyk REGON 670223936, NIP 948-238-04-24 Reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

STUDIA DOKTORANCKIE W

STUDIA DOKTORANCKIE W STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM POTRZEBA DALSZYCH REFORM mgr Marcin Dokowicz Wiceprzewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów marcin.dokowicz@krd.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Przyjmijmy

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1325) USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Głogówku

Bank Spółdzielczy w Głogówku Bank Spółdzielczy w Głogówku Grupa BPS Załącznik do Uchwały Nr 61/2015/Z Zarządu Banku Spółdzielczego w Głogówku z dnia 19.06.2015r. obowiązuje od dnia 01-07-2015r. Tabela oprocentowania kredytów w Banku

Bardziej szczegółowo

Uchwała Rady Studentów Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej Nr 55/2015 z dnia 23 maja 2015 roku

Uchwała Rady Studentów Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej Nr 55/2015 z dnia 23 maja 2015 roku Uchwała Rady Studentów Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej Nr 55/2015 z dnia 23 maja 2015 roku w sprawie przyjęcia przepisów do Studenckiego Projektu Nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

- oprocentowanie ogółem, 2,8125 - oprocentowanie od kredytobiorcy: 2,0000

- oprocentowanie ogółem, 2,8125 - oprocentowanie od kredytobiorcy: 2,0000 KOMUNIKAT NR 023/2014-01-DMŚ Z DNIA 31 PAŹDZIERNIKA 2014 r. OPROCENTOWANIE KREDYTÓW PREFERENCYJNYCH ORAZ KREDYTÓW I POŻYCZEK PRZERMINOWANYCH Uprzejmie informujemy, że od dnia połączenia Nordea Bank Polska

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Głogówku

Bank Spółdzielczy w Głogówku Bank Spółdzielczy w Głogówku Grupa BPS Załącznik do Uchwały Nr 30/2015/Z Zarządu Banku Spółdzielczego w Głogówku z dnia 05.03.2015r. Tabela oprocentowania kredytów w Banku Spółdzielczym w Głogówku Głogówek,

Bardziej szczegółowo

1) rozpatrzenie wniosku, przygotowanie i zawarcie umowy o kredyt

1) rozpatrzenie wniosku, przygotowanie i zawarcie umowy o kredyt TARYFA PROWIZJI I OPŁAT POBIERANYCH ZA CZYNNOŚCI BANKOWE OD KLIENTÓW DETALICZNYCH lipca 009 r. DZIAŁ VII. KREDYTY ROZDZIAŁ. Kredyty dla posiadaczy konta osobistego ) Aktywny Opłata przygotowawcza za: (w

Bardziej szczegółowo

Jakub Misiewicz jakub.misiewicz@homebroker.pl Oferta przygotowana dnia:02.07.2015 (23:25) Parametry: PLN 300 000 333 334 90,00 Równe Wtórny

Jakub Misiewicz jakub.misiewicz@homebroker.pl Oferta przygotowana dnia:02.07.2015 (23:25) Parametry: PLN 300 000 333 334 90,00 Równe Wtórny Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia:02072015 (23:25) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruc homośc

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do WPF-u I. Część tabelaryczna WPF-u (załącznik Nr 1).

Objaśnienia do WPF-u I. Część tabelaryczna WPF-u (załącznik Nr 1). Objaśnienia do WPF-u I. Część tabelaryczna WPF-u (załącznik Nr 1). Dla określenia aktualnych wartości planów finansowych po zmianach w okresie od miesiąca lipca do miesiąca października 2013 roku wykorzystano

Bardziej szczegółowo

0,00 % 0,00 % 1,99 % 3,48 % 3,92 % 3,81 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 154,95 zł 269,90 zł 176,23 zł. 42,16 zł 0 zł 1 298,88 zł

0,00 % 0,00 % 1,99 % 3,48 % 3,92 % 3,81 % ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert. Strona 1 z 5. 154,95 zł 269,90 zł 176,23 zł. 42,16 zł 0 zł 1 298,88 zł Jakub Misiewicz email: jakubmisiewicz@homebrokerpl telefon: Oferta przygotowana dnia: 07012016 (12:28) ZAKUP podsumowanie najlepszych ofert Parametry: Waluta: PLN, Kwota: 300 000, Wartość nieruchomości:

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo