BEZIENSWAARDIGHEDEN WARTE ZOBACZENIA ZABYTKI SEGEDU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEZIENSWAARDIGHEDEN WARTE ZOBACZENIA ZABYTKI SEGEDU"

Transkrypt

1 BEZIENSWAARDIGHEDEN WARTE ZOBACZENIA ZABYTKI SEGEDU

2 TURISZTIKAI INFORMÁCIÓ SZOLGÁLTATÁS SZEGEDRŐL ÉS MAGYARORSZÁGRÓL (programok, szálláshelyek, műemlékek, múzeumok, természeti értékek) TOURISTIC INFORMATION RENDERING ABOUT SZEGED AND HUNGARY (programmes, accommodations, ancient monuments, museums, natural values) INGYENES TURISZTIKAI KIADVÁNYOK MAGYARORSZÁGRÓL (magyar és idegen nyelven) FREE BROCHURES ABOUT HUNGARY (in Hungarian and in foreign languages) SZEGED DVD, ÚTIKÖNYVEK ÁRUSÍTÁSA SALE OF SZEGED DVD AND TRAVEL BOOKS MAGYAR TURIZMUS KÁRTYA HUNGARIAN TOURISM CARD KÉPESLAPOK, TÉRKÉPEK SZEGEDRŐL POSTCARDS, MAPS ABOUT SZEGED KONCERT- ÉS SZÍNHÁZJEGYEK ÉRTÉKESÍTÉSE SALE OF CONCERT AND THEATRE TICKETS KERÉKPÁRKÖLCSÖNZÉS BICYCLE RENTAL SZEGEDI PROGRAMOK SZERVEZÉSE ORGANIZING PROGRAMMES IN SZEGED IDEGENVEZETÉS SZEGEDEN GUIDED TOURS IN SZEGED TOURINFORM SZEGED 6720 Szeged, Dugonics tér 2. Tel.: / Tel./Fax: /

3 1 Széchenyi plein Plac Széchenyiego In de 13. eeuw opgebouwde westelijke muren van de burcht aan de oever Tisza, bevonden zich aan het huidige Széchenyi plein, daarlangs het uitgestrekte kale gebied diende als voornaamste marktplaats en oefenterrein voor de burcht verdedigende soldaten. vervolgens de Turkse bezetting als Szeged zijn vroegere rechten en zijn stand als vrij Koninklijke stad heeft teruggewonnen, werd hier eveneens het centrum van het burgerlijke bestuur, het Stadhuis gebouwd. De 19. eeuw heeft met zijn verschijning alsnog in zijn functie het plein herschept : aan de zuidkant grootscheepse paleizen werden opgetrokken, later na de Grote Overstroming van 1879 zijn de muren van de burcht afgebroken naar aanleiding van de herbouw. Op hun plaats hebben ze eclectische woon- en openbare gebouwen gebouwd en een park ontwikkelt. Het ruim meer dan m² groot plein wordt vandaag met eeuwoude plataans, magnolia s vol pracht en praal, keizerbomen en nog talrijke andere bijzondere planten versierd. Daaronder mooi beeldhouwde standbeelden herinneren ons aan de dominerende figuren van de geschiedenis van de stad en van het land. Na terenie dzisiejszego placu Széchenyiego ciągnęła się zachodnia część murów obronnych twierdzy wzniesionej w XIII wieku na brzegu Cisy. Rozciągająca się przed nimi pusta przestrzeń służyła jako plac manewrowy dla wojsk broniących zamku i główny targ. Po wyzwoleniu Segedyna spod tureckiego jarzma, kiedy miasto odzyskało swe wcześniejsze prawa i rangę wolnego miasta królewskiego, zbudowano tu także ośrodek cywilnej administracji ratusz miejski. Wiek XIX przekształcił plac tak pod względem wyglądu, jak i pełnionych funkcji. Po stronie południowej wzniesiono budowane z rozmachem pałace, później w żywiole odbudowy po Wielkiej Powodzi, która zniszczyła miasto w 1879 roku, zburzono mury obronne, a ich miejsce zajęły eklektyczne kamienice i gmachy publiczne oraz park. Przestronny plac o powierzchni ponad m 2 zdobią dziś stuletnie platany, magnolie o okazałych kwiatach, cesarskie drzewa i liczne inne wyjątkowe rośliny. Bujna zieleń okala piękne pomniki sławnych Węgrów, którzy odegrali ważną rolę w historii miasta i państwa.

4 2 Stadhuis Ratusz Het huidige Stadhuis is het derde gebouw op dezelfde plaats, met gelijke functie. De eerste bescheiden uitvoering van het gebouw dateert van 1728, op zijn plaats werd aan het keerpunt van de eeuw volgens ontwerp van István Vedres het tweede gebouw op de huidige oppervlakte gebouwd. Na de bijna volledige stad vernielende overstroming (1879) hebben ze het plein opgevuld, zo werd het gebouw te laag, te lomp. Ödön Lechner en Gyula Pártos hebben op de al bestaande fundamenten nieuw verdieping en een ranke centrale toren ontworpen. Het neobarok Stadhuis werd door Frans Jozef I gehuldigd, de raam in het midden van het trappenhuis is met de befaamde Koninklijke uitspraak versierd: Szeged wordt mooier dan ooit is geweest!.merkwaardig is de Brug der Zuchten die oorspronkelijk voor de Koning en zijn gevolg werd gemaakt tijdens hun bezoek aan de her(op)bouwde stad. Op het sfeervolle hof van het Stadhuis vinden in de zomer muzikale- en theatervoorstellingen plaats, die toegankelijk zijn voor het publiek. Széchenyi tér / Vooraf inschrijven, mogelijk te bezoeken in groep. Wczesniejsze zgłoszenie, grupowe zwiedzanie. Obecny ratusz to już trzeci budynek na tym samym miejscu i o tej samej funkcji. Pierwszy, skromny budynek został zbudowany w roku 1728, drugi wzniesiono na jego miejscu na przełomie XVIII i XIX wieku, na podstawie projektów Istvána Vedresa - już na planie obecnego ratuszu. Po powodzi, która niemal całkowicie unicestwiła miasto w 1879 roku, powierzchnię placu podwyższono, co spowodowało, że budynek przybrał zbyt niski, niezgrabny wygląd. Architekci Ödön Lechner i Gyula Pártos zaprojektowali nowe piętro budynku zbudowane na wzniesionych już uprzednio ścianach nośnych, ze strzelistą wieżą centralną. Neobarokowy ratusz otworzył uroczyście w roku 1883 sam cesarz Franciszek Józef I, a środkowe okno klatki schodowej zdobi jego słynne powiedzenie: Segedyn piękniejszy będzie, niż był Warto także zwrócić uwagę na Most Westchnień, skonstruowany pierwotnie dla odwiedzającego odrodzone miasto cesarza i jego świty. Na emanującym szczególną atmosferą podwórcu ratuszowym każdego lata organizowane są różnorodne programy muzyczne i teatralne.

5 3 Klauzál plein Plac Klauzála Tijdens de restauratie van de Kárász straat en het Klauzál plein werd hun waarde in ere gehouden waardoor het in 2004 werd met Europa Nostra prijs bekroond. De grotendeels tijdens de 19. eeuw gebouwde binnenstedelijke paleizen dragen op zich de karakteristieken die in de tijd strijdende stijlen het classicisme, het eclecticisme en de jugendstil vertegenwoordigden. Hun veelkleurigheid, verscheidenheid heeft alsnog voor een unieke harmonie en voor evenwichtig totaalbeeld gezorgd. Tijdens een koffie, een gebak of ijs kunnen wij het bronzen standbeeld van Lajos Kossuth in zijn geheel bewonderen en het Kárász huis, waarvan het balkon Kossuth zijn laatste Hongaarse toespraak heeft gehouden. Aan de oostelijke zijde van het plein bevindt zich het Zsótér huis, dat op het buitenste paalwerk van de burcht werd opgebouwd, waaruit alle werkzaamheden van de wederopbouw werden bestuurd. Daarnaast vinden wij het harmonische gebouw van het voormalige Europa Hotel. Odnowiony z zachowaniem dziedzictwa kulturowego zespół ulicy Kárász i placu Klauzála został w roku 2004 wyróżniony nagrodą Europa Nostra. Zbudowane głównie w XIX wieku śródmiejskie pałace wiernie odzwierciedlają konkurujące ze sobą w czasie ich powstania kierunki stylów, charakterystyczne cechy klasycyzmu, eklektyki czy secesji. Ich wielobarwność i różnorodność tworzy jednak harmonijny i zrównoważony obraz. Spożywając wyśmienitą kawę, ciastka czy pyszne lody możemy podziwiać pomnik z brązu przedstawiający postać Lajosa Kossutha oraz dom Kárásza, z balkonu którego Kossuth wygłosił swą ostatnią na Węgrzech przemowę. Po wschodniej stronie placu obejrzeć możemy dom Új Zsótér wybudowany na palach ówczesnego zamku, skąd zarządzano pracami nad odbudową. Obok niego wznosi się stylowy budynek Hotelu Europa.

6 4 Nieuwe Synagoge Nowa synagoga Op de triomfboog van de Nieuwe Synagoge die in 1903 gebouwd werd, staan de Bijbelse geboden in het Hebreeuws en in het Hongaars. Het gebruik van de Hongaarse taal is dankzij de invloed van Immánuel Lőw, geleerde opperrabbijn, wie zijn medewerking heeft aan het ontwerp van het gebouw verleend en Lipót Baumhorn architect met de richtlijnen heeft geholpen. De gekleurde glazen ramen vervaardigd op de werkplaats van Miksa Róth en de symbolische glazen koepel met weergaloze schoonheid, zijn de sieraden van de eclectische synagoge. Het interieur wordt door de oogverblindende harmonie van ivoor, goud en blauwe ornamenten beheerst. De sluitsteen van het altaar vervaardigd uit marmer afkomstig van Jeruzalem, de deur van de ark des verbonds werd van acaciahout van de Nijlvallei gehouwen, de menora versiert met halfedelstenen en de Bijbelse planten voorstellende muurschilderijen zijn evenzo achtenswaardig. De Synagoge beschikt over een uitstekende akoestiek en is daardoor de bijzonder decor van orgel- en popmuzikale concerten. Jósika utca / Open: 1 april 30 september.: M-Vr, Zo: 10-12u, 13-17u; Zat: gesloten 1 oktober 31maart.: M-Vr, Zo: 09-14u, Zat: gesloten Otwarte: 1 Kwiecien-30 wrzesien Poniedziałek- Piatek, Niedziela 10-12, godzina Sobota zamkniete 1 Pazdziernik- 31 marzec Poniedziałek- Piatek, Niedziela 9-14 godzina Sobota zamkniete Biblijne przykazanie w języku hebrajskim i węgierskim widnieje na łuku triumfalnym nowej synagogi zbudowanej w roku Język węgierski pojawił się tu dzięki rabinowi i uczonemu Immanuelowi Lőwowi, który swymi radami wspomagał pracę architekta Lipóta Baumhorna. Witraże wykonane w pracowni Miksy Rótha i emanująca wyjątkowym pięknem, alegoryczna szklana kopuła stanowią szczególny klejnot tej eklektycznej synagogi. W jej wnętrzu panuje zachwycająca harmonia barw kości słoniowej, złota i błękitu. Podziwiać tu można zwornik ołtarza wykonany z jerozolimskiego marmuru, drzwi Arki Przymierza wyrzeźbione z akcji nilowej, menory zdobione półszlachetnymi kamieniami i freski naśladujące ornamentyką biblijną roślinność. Ciesząca się doskonałą akustycznością świątynia jest szczególnym miejscem tak dla koncertów organowych, jak i dla muzyki rozrywkowej.

7 5 REÖK REÖK Ede Magyar dertigjarige architect heeft dit kunstwerk het Reök Paleis in 1903 in de Hongaarse jugendstil gebouwd. In opdracht van Reök Iván ingenieur in waterstaatsaangelegenheden, de neef van Mihály Munkácsy, daarvoor is het water het dominerende motief op het gebouw. Verwijzend ernaar de reeks blauwe waterlelies op de sneeuwwitte voorgevel, de drukte van waterplanten opwekkende balkontralies en de afwisseling van de muuroppervlakte die ons herinnert aan de drukte en aan de golven van het water. Oorspronkelijk werd het paleis als woonhuis gebouwd maar draagt de naam het Centrum voor alle Regionale Kunsten sinds Sindsdien konden de bezoekers kunstwerken van onder andere Picasso, Chagall en Rembrandt bewonderen tijdens de periodieke tentoonstellingen. Hiernaast is Reök ook het welbekende toneel van muzikale programma s, kleinere theater producties en andere culturele evenementen. Tisza Lajos körút / Open: Di-Zo: 10-18u Otwarte: Wtorek-Niedziela godzina Architekt Ede Magyar stworzył w wieku trzydziestu lat w roku 1907 jedyne w swoim rodzaju dzieło węgierskiej secesji - Pałac Reöka. Zleceniodawcą był bratanek Mihálya Munkácsyego, inżynier obiektów wodnych Iván Reök, dlatego też woda stanowi przewodni motyw zdobniczy gmachu. Podkreślają to zdobiący śnieżnobiałą fasadę budynku rząd niebieskich lilii wodnych, kratownice balkonów przypominające plątaninę wodnych roślin czy też przywodząca na myśl falowanie wody zmienność powierzchni ścian. Pałac wybudowany pierwotnie jako budynek mieszkalny od 2007 roku nosi nazwę Regionalnego Centrum Sztuk (Regionális Összművészeti Központ). W minionych latach publiczność mogła tu podziwiać między innymi wystawy dzieł Picassa, Goyi, Chagalla i Rembrandta. REÖK jest ponadto powszechnie znanym miejscem programów muzycznych, mniejszych spektakli teatralnych i innych imprez kulturalnych.

8 6 Dugonics plein Plac Dugonicsa Het plein werd naar de piarist priester-leraar András Dugonics genoemd, schrijver van de eerste Hongaarse roman (Etelka, 1788). Taalschepper, hervormer van uitdrukkingen uit de Hongaarse wiskundige taal. Op het plein bevindt zich het eerste openbare standbeeld in Szeged die via geldinzameling werd opgesteld. Precies tegenover is de fontein zichtbaar, die in 1979 gehuldigd werd voor het eeuwfeest van de overstroming, één van de meest geliefde ontmoetingsplaatsen van de inwoners van Szeged. Het hoofdgebouw van de universiteit van Szeged staat in het midden van het plein, een vroege eclectisch paleis, dat oorspronkelijk als middelbare school bestemd was. Daarlangs bevindt zich het standbeeld van Attila József, wie student in de onderwijsinstelling was, maar heeft zijn studies door zijn rebelse gedicht moeten onderbreken. Tussen het plein en de ingang van de Kárász straat staat er het Ungár-Mayer huis ontworpen door Ede Magyar, de dansende looddames op de koepel van het pachtpaleis in Jugendstil trekken alle aandacht uit de verte. Plac ten otrzymał swą nazwę od nazwiska Andrása Dugonicsa, księdza pijara i nauczyciela, autora pierwszej powieści w języku węgierskim ( Etelka, 1788). Był on reformatorem języka węgierskiego, stworzył wiele wyrażeń matematycznych w języku węgierskim. Ufundowany z darów publicznych pomnik uczonego widniejący na placu był pierwszym pomnikiem Segedyna. Naprzeciwko pomnika znajduje się fontanna przekazana mieszkańcom Segedyna w roku 1979, w setną rocznicę Wielkiej Powodzi, będąca ulubionym miejscem ich spotkań. Centralne miejsce placu zajmuje gmach Uniwersytetu Segedyńskiego. Ten wczesnoeklektyczny budynek służył pierwotnie jako główna szkoła realna. Przed budynkiem widzimy pomnik Attili Józsefa, który w latach uczęszczał do tej szkoły, lecz zmuszony był przerwać naukę z powodu wywrotowego wiersza. U wlotu ulicy Kárász stoi dom Ungár-Mayer według projektu Ede Magyara. Już z daleka zwracają uwagę ołowiane sylwetki tańczących dziewcząt zdobiące kopułę secesyjnego pałacu.

9 7 Plein van de Martelaren van Arad Plac Męczenników z Arad Het mooi evenredig ruiterstandbeeld van Ferenc Rákóczi II steekt in midden van het plein uit, aan zijn voetstuk staat het motto van de onafhankelijkheidsoorlog met de vorst als leider (Cum Deo pro patria et libertate). In de nabijheid bevindt zich de gedenkzuil van de slag bij Szőreg, daarvoor het marmeren gedenkplaat met de namen van de door marteldood gestorven dertien hoofdofficieren. De Port der Helden is de herdenkingsplaats van de gesneuvelde soldaten van de Eerste Wereldoorlog, op het plafond fresco s geschilderd door Vilmos Aba-Novák met het onderwerp oorlog. Op het plein staat alsnog het monument van de Revolutie van 1956 als herinnering eraan dat de gebeurtenissen van oktober begonnen met de studentenbetogingen in Szeged. Het plein wordt door talrijke universiteitsgebouwen omgeven, waarvan de belangrijkste zijn de Faculteit Natuurwetenschappen en Informatica, de voormalige Piaristen Middelbare School, waar Gyula Juhász, de meest befaamde dichter van Szeged heeft gestudeerd. Pośrodku placu o nieregularnym kształcie wznosi się piękny, symetryczny pomnik Franciszka II Rakoczego. Na jego cokole widnieje hasło przewodnie walk wolnościowych ( Cum Deo pro patria et libertata ). W pobliżu znajduje się pamiątkowa kolumna na cześć bitwy pod Szőreg, a przed nią marmurowa tablica pamiątkowa z nazwiskami trzynastu generałów zamordowanych w Arad. Brama Bohaterów (Hősök kapuja) to miejsce pamięci żołnierzy segedyńskich poległych w I wojnie światowej. Jej sklepienie zdobią freski o tematyce wojennej pędzla Vilmosa Aba- Nováka. Na placu stoi też kolumna ku pamięci rewolucji 1956 roku, przypominając, że wypadki październikowe rozpoczął bunt segedyńskich studentów. Plac otaczają liczne budynki uniwersyteckie. Najznamienitszy spośród nich to gmach Wydziału Przyrodniczego i Informatycznego, ówczesne gimnazjum pijarskie, w którym pobierał nauki także Gyula Juhász jeden z najwybitniejszych poetów segedyńskich.

10 8 Béla Rerrich plein Plac Béli Rerricha Het plein werd naar de architect genoemd, wie het gebouwencomplex van het Domkerk plein heeft ontworpen, de eerste belangrijke figuur in de landschapsarchitectuur. Zijn creatie van de tuinen van het bisschoppelijk paleis en de universiteit is in moderne sfeer maar toch tradi tioneel gebleven. Zijn tijdloze genialiteit bleek uit het feit dat de door hem rond de Domkerk gedroomde omgeving na een stemming op het internet de tweede plaats heeft ingenomen als meest beroemde architecturale wonder van Hongarije. Aan de twee zijden van de promenade richting auditoria van de universiteit bevinden zich twee merkwaardige standbeelden. Het origineel van in gotische stijl ontworpen sculptuur de Draakdoder St. György, werk van de Kolozsvári broers, wordt in Praag bewaard. Hier heeft men een duplicaat van het kunstwerk van 1373 in de 20. eeuw nagemaakt. Daartegenover ziet men het marmeren standbeeld waarop jonge mannen de dode vlinder van de vrijheid optillen, de herdenkplaat voor de deelnemers aan de Revolutie van Plac otrzymał swą nazwę od nazwiska pierwszego, słynnego architekta przestrzennego, projektanta zespołu budynków placu Katedralnego (Dóm tér), który zaaranżował ogrody pałacu biskupiego i uniwersytetu tchnące nowoczesnym duchem, lecz opierając się na tradycji. Jego ponadczasową genialność doskonale odzwierciedla fakt, że w internetowym głosowaniu w roku 2007 wymarzone przez niego otoczenie Kościoła Wotywnego uznano za drugi pod względem popularności cud architektoniczny Węgier. Po obydwu stronach alei wiodącej do sali wykładowych uniwersytetu znajdują się dwa szczególne pomniki. Oryginał gotyckiego dzieła przedstawiającego Świętego Jerzego zabijającego smoka dłuta braci Kolozsvári przechowywany jest w Pradze. Naprzeciw niego widnieje marmurowy pomnik przedstawiający młodych ludzi unoszących martwego motyla wolności stanowiący symbol pamięci uczestników rewolucji 1956 roku.

11 9 De herdenkingskamer van Albert Szent-Györgyi Izba Pamiźci Alberta Szent-Györgyiego Albert Szent-Györgyi ( ) biochemicus begon zijn wetenschappelijk onderzoek in Cambridge en in Groeningen en heeft het in Szeged als de Directeur van het Medisch- Scheikundig Instituut van de universiteit voortgezet. In 1932 heeft hij het hexuronzuur uit de tomatenpaprika van Szeged geïdentificeerd als de C-vitamine. In 1937 heeft hij de fysiologisch-medische Nobel prijs ontvangen voor zijn ontdekkingen betreffende de biologische verbrandingsprocessen, in het bijzonder op gebied van zuur- en C- vitamine katalyse.tot nu toe de enige Hongaarse wetenschapper aan wie deze wereldwijd meest erkende onderscheiding voor zijn werkzaamheid in zijn thuisland toegekend werd. De herdenkingskamer gevestigd in het Bureau van de Decaan stelt de levensweg van de uitstekende wetenschapper voor de bezoekers kunnen naast zijn erkenningen, plaquettes ook zijn toga als Rector Magnificus en enkele van zijn persoonlijke gebruiksvoorwerpen bezichtigen. Tisza Lajos körút / Open: Ma; Woe: 10-12u, 14-16u; Vr: 10-12u Bezoek mogelijk op afspraak. Otwarte: Poniedziałek, Sroda i godzina Piatek godzina Wczesniejsze zgłoszenie konieczne Szent-Györgyi Albert ( ), biochemik, kontynuował rozpoczętą w Cambridge i Groeningen pracę naukową w Segedynie jako kierownik Instytutu Chemii Medycznej. W roku 1932 zindentyfikował witaminę C z kwasem heksuronowym wyodrębnionym z segedyńskiej papryki pomidorowej. W roku 1937 otrzymał nagrodę Nobla z dziedziny medycyny i fizjologii za odkrycia powiązane z biologicznym spalaniem, ze szczególnym odniesieniem do witaminy C i katalizy za pośrednictwem kwasu fumarowego. Po dzień dzisiejszy jest on jedynym uczonym węgierskim, który zasłużył na to zaszczytne wyróżnienie działalnością prowadzoną na Węgrzech. Izba Pamięci w Dziekanacie Wydziału Medycznego ukazuje drogę życia tego słynnego naukowca. Zwiedzający mogą tu zobaczyć jego nagrody, plakiety, a także talar rektorski oraz kilka przedmiotów osobistych. Następną pamiątką postawioną ku czci pamięci Alberta Szent-Györgyi jest pomnik, postawiony w rocznicę jego 120 urodzin na odnowionym placu Dugonics przed Urzędem Rektoratu Uniwersyteckiego.

12 10 De Domkerk Kościół Wotywny Na de Grote Overstroming (1879) die de stad vernielde beloofden de inwoners van Szeged om een monumentale katholieke kerk te bouwen. Na lange planning en talrijke disputen is de uitvoering maar in 1913 van start gegaan. De oorspronkelijke ontwerpen van Frigyes Schulek wegens te hoge kosten werden door Foerk Ernő gewijzigd. Pas in 1923 werd de opbouw van de kerk voortgezet tijdens de I. Wereldoorlog, de dom werd op 24 oktober 1930 ingewijd. De Kathedraal van Onze lieve Vrouw der Hongaren is de vierde grootste kerk van het land. Architecturaal wordt het door het mengsel van elementen in verschillende stijlen de romaanse, gotische en de Oriëntaals- Grieks orthodoxe stijl gekenmerkt. Bijzonderheid van het interieur is het kerkorgel met zijn 9040 pijpen, het Madonna- beeld getooid in een geborduurde mantel van de Laagvlakte en pantoffels eigen aan de streek van Szeged en het standbeeld getiteld Christus aan het kruis vervaardigd door János Fadrusz, waarmee hij de hoofdprijs won op de Wereldtentoonstelling van 1900 te Parijs. Po Wielkiej Powodzi, która unicestwiła miasto w roku 1879 mieszkańcy Segedyna przyrzekli ufundowanie wyniosłej świątyni katolickiej jako wyraz dziękczynienia za ocalenie. Jej budowa rozpoczęła się dopiero w roku Poprzedziły ją długie projektowanie i wiele sporów. Pierwotne projekty Frigyesa Schuleka ze względu na kosztowność ich wykonania zmodyfikował Ernő Foerk. Budowę przerwaną przez I wojnę światową podjęto dopiero w roku Konsekracja katedry odbyła się dnia 24 października 1930 roku. Katedra pod wezwaniem Królowej Węgrów jest czwartym pod względem wielkości kościołem Węgier. Budynek charakteryzuje się różnorodnością stylów i elementów architektonicznych romańskiego, gotyckiego i wschodniego. Szczególną ciekawostkę jego wnętrza stanowią organy o 9040 piszczałkach, posąg Madonny ubranej w pasterski kożuch i pantofle segedyńskie oraz rzeźba Chrystusa na krzyżu dłuta Jánosa Fadrusza, którą w roku 1900 nagrodzono nagrodą główną na Wystawie Światowej w Paryżu.

13 11 De Dömötör Toren Wieża Demetriusza Op het voorplein van de Domkerk staat het oudste monument van Szeged, de Demeter-Toren. Ter ere van Demeter St. Szaloniki martelaar geboren in de 4.eeuw werd een kerk gebouwd en de restanten, de toren werd door de inwoners van Szeged De Dömötör-Toren genoemd. De funderingen van de huidige pleinhoogte dateren uit de 11.eeuw het onderste, romaanse gedeelte uit de 12.eeuw. Terwijl de bovenste verdiepingen in vroege gotische stijl zouden uit de 13.eeuw stammen. Tijdens de opbouw van de Domkerk werd de toren bijna afgebroken maar kon als doopkapel van de Dom blijven fungeren, toen werd ook in de binnenkant het muurschilderij van Vilmos Aba- Novák De doop van Christus opgehangen. Na de afbraak van de burcht werden er in het Romaanse periode bewerkte stenen gered, die de binnenkant van de deur sieren. Boven de deur werd de Steenlam geplaatst, het oudste beeldhouwwerk uit de 12. eeuw in Szeged. De smeedijzeren deur illustreert bepaalde momenten uit het leven met behulp van symbolen uit de katholieke liturgie gemaakt door János Bille smidmeester. Obok katedry stoi najstarszy zabytek architektoniczny Segedyna wieża Demetriusza. Pozostałości kościoła wzniesionego ku czci Świętego Demetriusza z Salonik, żyjącego w IV wieku męczennika, mieszkańcy Segedyna nazwali wieżą Demetriusza. Widoczne, niżej położone ściany fundamentów pochodzą z 11 wieku, część w stylu romańskim pochodzi natomiast z 12 wieku.wczesno-gotyckie piętra mogły być zbudowane w drugiej połowie 13 wieku. W trakcie budowy katedry wieża została nieomal całkowicie rozebrana, zachowała się jako kaplica chrzcielna. Wówczas też ozdobiono jej wnętrze freskiem pędzla Vilmosa Aba-Nováka Chrzest Chrystusa. W portal drzwi wmurowano kamienie z epoki romańskiej, znalezione w trakcie rozbiórki zamku, ponad nimi widnieje Kamienny Baranek najstarsza znana rzeźba Segedyna. Kute drzwi ozdobione symbolami liturgii katolickiej to przepiękne dzieło mistrza Jánosa Billego.

14 12 Het Domplein Plac Katedralny Het plein dat zich qua grootte met zijn m² oppervlakte aan het San Marco plein in Venetië kan meten, werd door Béla Rerrich ontworpen. Het plein is begrensd door gebouwen die de Noord-Europese elegante, bezonken stijl uitstralen. Aan het oostelijke en zuidelijke zijden bevinden zich de instituten van de universiteit terwijl aan de westkant het bisschoppelijk paleis, de theologische hogeschool en het museum van het bisdom. De arcaden van de Nationale Herdenkingsgalerij met zijn meer dan honderd standbeelden herinnert ons aan de prominente figuren uit de Hongaarse geschiedenis, wetenschap en kunst. De Openluchtspelen van Szeged werd voor het eerst in 1931 gehouden vóór de domkerk. Sinds de eerste religieuze voorstelling verstreken decennia dat het publiek met talrijk theater producties vermaakt werd in het grootste theatrum met strerrenplafond van het land. Plac ten cieszy się rozmiarami identycznymi do weneckiego placu Świętego Marka m 2. Plac zbudowany w latach w oparciu o projekty Béli Rerricha otaczają gmachy o eleganckim, przejrzystym stylu północno-europejskim. Od strony wschodniej i południowej okalają go siedziby instytucji uniwersyteckich, zaś po stronie zachodniej sąsiadują ze sobą pałac biskupi, wyższa szkoła teologiczna i muzeum diecezjalne. Pod arkadami znajduje się Panteon Narodowy, w którym znalazły miejsce rzeźby przestawiające ponad sto słynnych postaci węgierskiej historii, nauki i sztuki. W roku 1931 na placu przed Katedrą po raz pierwszy zorganizowano Segedyńskie Spotkania Teatralne na wolnym powietrzu (Szegedi Szabadtéri Játékok). W ciągu dziesięcioleci, które upłynęły od pierwszych spektakli o tematyce religijnej widzowie mogli już podziwiać wiele różnorodnych przedstawień na tej największej w kraju scenie pod gwiazdami.

15 13 Het Klokkenspel Zegar z kurantem Voor het eerst luidde het Klokkenspel, het bijzondere kunstwerk van horlogemaker Ferenc Csúry, ter gelegenheid van de Openluchtspelen van Het uniek klokkenspel op de bovenste verdieping van het gebouw tegenover de hoofdingang van de Domkerk, staat het Klokkenspel als symbool van de middeleeuwse universiteiten. Dagelijks twee keer om 12:15 en om 17:45 worden in de feestelijke optocht wandelende studenten aan het einde van het schooljaar weergegeven. In de deuren rondom het klokvoorblad draaien de aanzienlijke persoonlijkheden van de universiteitsraad en de studenten in optocht rond. De figuren werden door József Kulai uit lindehout vervaardigd, zijn modellen waren onder andere Kunó Klebelsberg, András Dugonics, Kelemen Mikes, Sándor Petőfi en István Vedres vooraanstaande Hongaarse persoonlijkheden. De scene wordt met de melodie het studentenlied beginnende met Daar slentert de oude student.. begeleid. Daarnaast speelt de klok om het uur de melodie va het lied Szeged is een bekende stad als signaal. Dźwięki tego wyjątkowego dzieła sztuki zegarmistrzowskiej wykonanego przez Ferenca Csúryego rozbrzmiały po raz pierwszy w 1936 roku na Spotkaniach Teatralnych. Zegar z kurantem widoczny na piętrze budynku znajdującego się na wprost drzwi głównych Katedry jest symbolem średniowiecznych uniwersytetów. Dwa razy dziennie o i o ukazuje on uroczystość zakończenia roku szkolnego. Wówczas przed tarczą zegara przesuwa się korowód profesorów i kończących rok studentów. Figury zostały wyrzeźbione z drewna lipowego przez Józsefa Kulaiego. Jego modelami były wybitne postacie węgierskiej historii między innymi Kunó Klebelsberg, András Dugonics, Kelemen Mikes, Sándor Petőfi i István Vedres. Scence tej towarzyszy znana melodia studenckiej piosenki Żegna się już stary uczeń ( Ballag már a vén diák ). Zegar co godzinę wygrywa też melodię znanej piosenki Segedyn, sławne miasto ( Szeged hírös város ).

16 14 De Somogyi- Bibliotheek Biblioteka Somogyiego (Somogyi-könyvtár) In 1881 heeft Károly Somogyi kannunik van Esztergom zijn levenslange boekenverzameling van onschatbare waarde aan Szeged geschonken, waarmee hij wou bijdragen tot de geestelijke wederopbouw van de verwoeste stad na de overstroming. De encyclopedische bibliotheek bestaande uit wetenschappelijke, religieuze, letterkundige en taalboeken, bevatte boekdelen. Na verscheidene herplaatsingen heeft de verzameling permanent thuis gevonden in het Culturele Paleis, later in 1984 is het verhuisd naar het nieuw gebouw op het Domplein. Sinds de oprichting in 130 jaar is het boekenbestand veelbetekenend toegenomen en nu overschrijdt het aantal van miljoen documenten. De meest waardevolle deel is de herdenkingsbibliotheek waar de verzameling van Károly Somogyi wordt bewaard. Zijn langst geleden afstammende deel is een codex, de zogenaamde Missale van Praag uit Dóm tér / Open: Ma, Di, Woe, Vrij: 09-19u Do: 13-19u Zat: 10-16u Poniedziałek, wtorek, sroda 9-19 godzina Czwartek : godzina Sobota: godzina Károly Somogyi, kanonik z Ostrzyhomia, pragnął dołożyć się do odbudowy unicestwionego w powodzi miasta w sensie duchowym, kiedy to w roku 1881 podarował Segedynowi nieocenionej wartości zbiór książek kolekcjonowanych przez niego przez całe życie. Na zbiory biblioteki o charakterze encyklopedycznym, obejmujące dzieła naukowe, teologiczne, literatury pięknej i lingwistyczne składa się ksiąg. Po tymczasowym umieszczeniu zbiór został na długi okres ulokowany w Pałacu Kultury Powszechnej, następnie w roku 1984 przeniesiony został do nowego budynku wzniesionego na placu Katedralnym. Od czasu jej założenia minęło już ponad 130 lat, w tym czasie znacznie powiekszyły się zasoby biblioteki, przekraczając obecnie milion dokumentów. Najcenniejszą jego częścią jest biblioteka pamięci strzegąca zbioru Károlya Somogyiego, której najstarszym eksponatem jest kodeks, tzw. Mszał Praski (Missale Pragense) z 1492 roku.

17 15 De Servische kerk Kościół serbski De orthodox Servische kerk bevindt zich aan de noordzijde van het domplein, dichtbij de oever Tisza. De Serviërs hebben zich wegens de aanval van het Osmaans Rijk naar het noorden verplaatst, zo zijn ze in de Middeleeuwen aangekomen in Szeged. Ze hadden in de eeuw een belangrijk rol gespeeld in het handelsleven van de stad en van het gebied. Hun erkentelijkheid is zichtbaar omdat ze op de grond van de oorspronkelijke burcht voorziene plaats een kerk mochten bouwen. Er zijn schriftelijke aantekeningen over het bestaan van twee vroegere gebouwen, zo is het gebouw gewijd ter ere van St. Miklós als derde in Szeged. In 1778 werd de éénschepse, zeer mooi uitgevoerde, barok kerk gehuldigd. Zijn centrale interieur element is de overvloedig met goud versierde rococo iconostase volgens de voorschriften van de orthodoxe religie. Het wordt als één van de mooiste Hongaarse kunstwerken beschouwd, ontwerp is van János Popovics. Dóm tér / , / Bezichtigen op afspraak! Wczesniejsze zgłoszenie konieczne Serbski kościół ortodoksyjny znajduje się po północnej stronie placu Katedralnego, w pobliżu nabrzeży Cisy. Serbowie wycofując się przed ekspansją Imperium Osmańskiego wędrowali na północ, i tak w okresie średniowiecza przybyli do Segedyna. W wiekach XVIII i XIX odgrywali oni znaczącą rolę w handlu zarówno miasta, jak i regionu. O ich uznaniu świadczy fakt, że mogli wybudować swój kościół na terenie zamku. Zachowały się również wzmianki o istnieniu dwóch wcześniejszych budowli, tak więc kościół wzniesiony ku czci Świętego Mikołaja był trzecim na terenie Segedyna. Konsekracja tego zbudowanego w stylu barokowym, pięknego, jednonawowego kościoła miało miejsce w roku Wnętrze kościoła odzwierciedla styl charakterystyczny dla ortodoksyjnej sztuki sakralnej. Elementem centralnym jest bogato zdobiony złotem, rokokowy ikonostas. Ten jeden z najpiękniejszych ikonostasów węgierskich jest dziełem Jánosa Popovicsa.

18 16 Zwarte huis Czarny Dom In zijn stijl, zijn verschijning en zijn locatie is het gebouw op de hoek van de Somogyi en de Kelemen straat ook bijzonder. Het werd in 1857 in Engels romantische stijl door Károly Gerster ontworpen. Oorspronkelijk fungeerde het als handels burgerhuis later als stadscasino en heeft zijn naam te danken aan zijn donkergrijze wandbepleistering. Sinds decennia wordt het Zwarte huis als toonzaal door de historische afdeling van de Móra Ferenc Museum gebruikt of vinden er regelmatig tijdelijke tentoonstellingen plaats. Het kruispunt, waar opmerkelijk het gebouw versierd met hoektoren staat, is uniek in Szeged, want op alle hoeken van dit kruispunt bevinden zich gebouwen uit de tweede helft van de 19.eeuw en hebben de verwoesting van de overstroming overleefd. Door hun belangrijke rol in het stadbeeld zijn ze tot beschermde monumenten uitgeroepen. Somogyi utca / Open: Ma-Zo: 10-18u Otwarte: Poniedziałek - Niedziela godzina Stojący przy skrzyżowaniu ulic Somogyi i Kelemen budynek emanuje szczególną atmosferą zarówno stylu, jak i wyglądu, czy konstrukcji. Zbudowany został w roku 1857 w stylu angielskiego romantyzmu na podstawie projektów Károlya Gerstera. Początkowo dom ten pełnił funkcje handlowe i mieszkalne, następnie mieściło się w nim kasyno. Jego nazwa wywodzi się od ciemnoszarego, wręcz czarnego tynku. Czarny Dom służy od wielu dziesięcioleci za stałe miejsce ekspozycji Muzeum Ferenca Móry, poza tym w jego salach regularnie organizowane są wystawy czasowe związane z historią miasta. Skrzyżowanie, przy którym stoi przyciągający uwagę, ozdobiony narożną wieżyczką budynek jest jedynym zachowanym kompleksem w Segedynie, ponieważ stojące na jego czterech rogach kamienice, wzniesione w połowie XIX wieku, przetrwały spustoszenie powodzi, i ze względu na ich znaczenie dla obrazu miasta znajdują się pod ochroną konserwatora zabytków.

19 17 Móra Ferenc Museum Muzeum Ferenca Móry Door de koorts van scheppingsdrang ontstond er in 1896 de meest imposante creatie van de neoclassicistisch Cultureel Paleis. De foyer bedekt met timpanen die op Korinthische zuil rust, de symmetrische structuur en de witte muren bekleed het gebouw met waardigheid. Het gebouw werd voor het stadsmuseum en voor de Somogyi- bibliotheek ontworpen. Onder de leiding van Ferenc Móra ( ) werden de tentoonstellingen uitgebreid, de situatie in de ateliers van de restaurateurs en in de magazijnen verbeterden. In het museum met zijn naam kunnen de bezoekers ook zijn herdenkingskamer ingericht met zijn persoonlijke gebruiksvoorwerpen bezichtigen. Naast tijdelijke tentoonstellingen in het aanbod van het museum vinden wij ook de etnografische expositie van de ambachten van Szeged, voorstelling van de geschiedenis van de paprika en permanente kunstverzamelingen. Roosevelt tér / Open: Ma-Zo: 10-18u Otwarte: Poniedziałek- Niedziela godzina Najbardziej imponującym segedyńskim dziełem gorączki budowlanej dla uczczenia milenium jest zbudowany w roku 1896 w stylu neoklasycystycznym Pałac Kultury Powszechnej. Utworzony z kolumn korynckich, zwieńczony tympanonem westybuł, symetryczna konstrukcja i białe ściany emanują dostojnością i spokojem. Budynek ten został wzniesiony dla celów muzeum miejskiego i biblioteki Somogyiego. Pod zarządem Ferenca Móry ( ) rozszerzono zakres wystaw, utworzono pracownię restauratora i magazyny. W nazwanym jego imieniem muzeum zwiedzający mogą obejrzeć izbę pamiątkową z jego osobistymi rzeczami. Wystawa ludowa ukazująca segedyńskie rzemiosła, ekspozycja historii aptekarstwa i stały zbiór dzieł sztuki poszerzają paletę atrakcji oferowanych przez muzeum.

20

21 TOURINFORM SZEGED 6720 Szeged, Dugonics tér 2. Tel.: / Tel./Fax: /

22 18 Tisza Cisa De Tisza is de langste rivier van Hongarije en ontspringt hij in de Oost- Karpaten en aan de oostkant van het land trekt hij door waar hij in Servië verenigt zich met de Donau. De grootste onderneming van het land in de 19.eeuw was de regeling van de stroom, die uit István Széchenyi zijn initiatief vanaf de jaren 1840 is begonnen. De ontwerper was Pál Vásárhelyi ingenieur in wateraangelegenheden. De rivier werd bevaarbaar en is zijn drooggelegde voormalige overstroomgebied bijbetrokken in de landbouwtechniek. Naast de voordelen werd ook de schaduwzijde merkbaar, hoe sneller de rivier in rechte vaargeul stroomde, hoe vaker de gevaarlijke overstromingen voorkwamen. De Grote Overstroming in 1879 is de grootste catastrofe uit de geschiedenis van Szeged, die de middeleeuwse nederzetting heeft verwoest. De moderne laanachtige boulevards zijn het resultaat van de wederopbouw van de stadsinfrastructuur. Cisa jest najdłuższą rzeką Węgier. Bierze swój początek we Wschodnich Karpatach i przecinając wschodnią część kraju w Serbii łączy się z Dunajem. Największym przedsięwzięciem XIX wieku była regulacja rzeki, którą rozpoczęto w latach czterdziestych XIX wieku z inicjatywy Istvána Széchenyiego w oparciu o projekty inżyniera melioranta Pála Vásárhelyiego. Rzeka stała się żeglowna, osuszone tereny zalewowe wzięto pod uprawę rolną. Obok zalet ujawniły się jednakże także i skutki niepożądane, w prostym korycie woda rzeki płynęła szybciej, częstsze stały się niebezpieczne powodzie. Najcięższa w historii Segedyna katastrofa nazwana Wielką Powodzią miała miejsce w roku Spustoszyła ona całkowicie średniowieczne miasto. Dzisiejsza struktura miasta charakteryzująca się siecią obwodnic i alei to wynik odbudowy po powodzi.

23 19 Stefánia Stefania Achter de muren is de overgebleven deel van de burcht de vroegere Teresia Maria poort zichtbaar. De funderingen bevinden zich op het terreinniveau van de stad vóór de Grote Overstroming, de hoogte van de opvulling is ongeveer anderhalf meter. De landburcht van de landnemende Hongaren werd door Béla IV. versterkt in de 13.eeuw, in 1456 vertrok hier vandaan János Hunyadi om Nándorfehérvár te belegeren was één van de belangrijkste Turkse krachten in het gebied van de bezetting. Aan het eind van de 18.eeuw werd het als versterking opgedoekt en omgezet in gevangenis. Hier was Sándor Rózsa beroemde bandietleider gedetineerd. Na de overstroming werden de muren van de burcht vanaf de oever Tisza tot aan het huidig Széchenyi plein afgebroken. De overgeblevene zijvleugel is een toonzaal van de Móra Ferenc Museum. In de omgeving staat het standbeeld van koningin Elizabeth gehouwen uit marmeren uit Carrera, het goed geproportioneerd kunstwerk van Miklós Ligeti. Za muzeum widoczne są ruiny bramy Marii Teresy, prowadzącej do ówczesnego zamku. Jej fundamenty znajdują się na poziomie terenu sprzed Wielkiej Powodzi, wysokość wypełnienia wynosi około półtora metra. Osiedlający się Węgrzy wznieśli w tym miejscu warownię ziemną, którą wzmocnił w XIII wieku król Béla IV. Stąd wyruszył w 1456 roku na podbój Belgradu. W latach twierdza ta była jedną z najważniejszych fortec tureckich. Pod koniec XVIII wieku warownia została przebudowana na więzienie. Tu był więziony między innymi Sándor Rózsa, słynny wódz rozbójników. Mury obronne ciągnące się od nabrzeża Cisy do dzisiejszego placu Széchenyiego zostały po powodzi niemal całkowicie zburzone, ocalały fragment budynku służy za miejsce wystaw Muzeum Ferenca Móry. W pobliżu znajduje się okazały pomnik cesarzowej Elżbiety wyonany z marmuru kararyjskiego, dłuta Miklósa Ligetiego.

24 20 De Nationale Schouwburg van Szeged Segedyński Teatr Narodowy Uit zijn ruïne bezielde stad heeft het mooiste eclectisch- neobarok theater in 1883 geopend. Zijn royale elegantie danken wij aan Feller Ferdinand en Helmer Hermann twee Weense theaterarchitecten. Allegorische figuren van het toneelspelen versieren zijn rondbogige voorgevel aan beide zijden, in wandcellen bevinden zich de standbeelden van József Katona en Ferenc Erkel. De bijzonderheid van de twee kunststenen standbeelden is, dat Antal Tapai ze ter plaatse heeft gehouwen. Het interieur van de schouwburg toont ook de sierlijkheid en de snelle bewegingen van de barok. De fresco s op het plafond van de zaal werden door Zsigmond Vajda geschilderd, de zaal kan 680 bezoekers ontvangen. De schouwburg beschikt over drie afdelingen- opera, dans, drama- de Grote Schouwburg geeft voorrang aan opera en aan grotere theaterproducties, terwijl de Kleine Theater in de nabijgelegen Horváth Mihály straat is de thuisbasis van dramavoorstellingen en The Contemporary Ballet van Szeged. Jednym z najpiękniejszych budynków odrodzonego z ruin miasta jest zbudowany w stylu eklektyczno-neobarokowym gmach otwartego w 1883 roku teatru. Swą szlachetną elegancję zawdzięcza budowniczym wiedeńskiego teatru Ferdinandowi Fellnerowi i Hermannowi Helmerowi. Półkolistą fasadę zdobią alegoryczne postacie teatru, w niszach po bokach widzimy rzeźby przedstawiające Józsefa Katonę i Ferenca Erkela. Ciekawostką jest, iż oba te pomniki ich twórca, artysta rzeźbiarz - Antal Tápai wykonał na miejscu. Wnętrze teatru cechuje barokowy rozmach i bogate zdobnictwo. Freski na sklepieniu sali teatralnej, mogącej pomieścić 680 widzów, są dziełem Zsigmonda Vajdy. Teatr dysponuje trzema działami opery, tańca i dramatu. Teatr Wielki jest przede wszystkim miejscem wystawiania oper i większych spektakli teatralnych, Teatr Mały znajdujący się w pobliżu, przy ulicy Mihálya Horvátha służy głównie przedstawieniom dramatycznym i jest siedzibą Segedyńskiego Baletu Współczesnego.

25 21 Deutsch-paleis Pałac Deutscha Het Deutsch-paleis werd met majolica motief, groen blauw - oranje kleuren als een weelderig ontwerp van Mihály Erdélyi tussen 1900 en 1902 gebouwd. Het is het meest spectaculair exemplaar van de eigen Hongaarse Jugendstil. De gedaante en zijn trappenhuizen zijn ontworpen van Ödön Lechner. Zijn voorgevel waarop (in der tijd) stoutmoedige maar harmonische kleurcombinaties zijn toegepast, is uniek met zijn compositie van Zsolnay- keramiek sieraden uit de volkskunst. Tussen de zwierige zijvleugels bekroont het golvende, lichtblauwe pirograniet frontispice de straatkant. Zijn fijne sieraden zijn de smeedijzeren balkonen met rankversiering en mooi gevormde wit porselein bedekking. Merkwaardig is de hoge voordeur met zijn unieke uitvoering die ook door smeedijzeren traliewerk beschermd wordt. Pompatyczny pałac Deutscha ozdobiony zielono-niebiesko-pomarańczową majoliką zbudowany został w latach na podstawie projektów architekta Mihálya Erdélyiego. Jest pokazowym przykładem wyjątkowego stylu węgierskiej secesji. Wygląd zewnętrzny budynku i klatki schodowe są dziełem Ödöna Lechnera wykonanym na prośbę Erdélyiego. Harmonijną fasadę budynku, z odważną, jak na ówczesne czasy kolorystyką, zdobią ornamenty wykonane z ceramiki Zsolnaya, zapożyczające motywy ze sztuki ludowej. Ukoronowaniem fasady ulicznej są lekko faliste blanki skrzydeł budowli ozdobione błękitnym pirogranitem, a uroku dodają jeszcze wyłożone białą porcelaną lub osłonięte kutymi lianami balkony. Na szczególną uwagę zasługują też wysokie drzwi wejściowe ozdobione charakterystyczną kratą z kutego żelaza.

26 22 De Pick Salami en Paprika Museum van Szeged Salami Pick i Segedyńskie Muzeum Papryki Het bijzondere museum fungeert aan de oever Tisza als deel van de in 1869 gestichte salamifabrieken en stelt twee specialiteiten voor. Op het gelijkvloers leren de bezoekers de geschiedenis van de fabriek gesticht door de Pick familie kennen alsnog het proces van de vervaardiging van de wintersalami. Op de eerste verdieping zijn de tradities van de nabijgelegen paprika van Szeged, de werktuigen en de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek van de paprika tentoongesteld. Op foto s zijn het druk leven op de paprikamarkt van Szeged en de momenten van paprikaproductie zichtbaar. Er is een salami degustatie en voordelige aankoopmogelijkheden, uw geschenk postkaart kunt u naar alle werelddelen kostvrij versturen. Felső Tisza-part / Open: Di-Zat: 15-18u, feestdagen gesloten Otwarte: Wtorek- Sobota godzina w dni swiateczne zamkniete To unikalne muzeum na nabrzeżu Cisy działa jako część fabryki salami założonej w roku Stanowi ono miejsce pokazu dwóch specyficznych wyrobów segedyńskich. Na parterze zwiedzający mogą zapoznać się z historią fabryki rodziny Pick i procesem wyrobu salami. Wystawa na piętrze ukazuje tradycje uprawy i narzędzia służące do produkcji papryki oraz wyniki badań naukowych związanych z papryką. Liczne zdjęcia ukazują żywiołowy rynek segedyńskiej papryki i poszczególne fazy jej przetwarzania. Muzeum proponuje degustację salami, wzory towarowe papryki jak również możliwość dokonania zakupów po ulgowej cenie.

27 23 Het Graaf-paleis Pałac Grófa (Gróf-palota) Één van de dominerende gebouwen op de Tisza Lajos boulevard is de grootste in jugendstil gebouwde beschermde monumenten. De bouw heeft plaatsgevonden volgens het ontwerp van Jenő Ferenc Raichl. Zijn naamgever en opdrachtgever was Dr. Graaf Árpád Márton, Procureur-generaal van de stad. Door drie straten begrensde driehoekige bouwgrond werd de plaats voor een opgaand, opvallend kolossaal gebouw. Zijn afwisselende structuur, frontispices, balkonen, insprongen, zijn gescheiden. Bijzonder is de vormgeving van de hoekbalkonen, die de verdiepingen omvatten. Op het voorgevel naast de blauw-, goud-, geelkleurige oosterse sfeer uitstralende sieraden vinden wij ook op verschillende plaatsen keramiek wandversieringen uit de Hongaarse volkskunst. Op het versierd paleis merken wij alsnog de geliefde siermotieven, smeedijzer als materiaal van de jugendstil op beveiligingstralies van vensters, op bloempotten, op trapbalustrades. To jeden z najbardziej charakterystycznych gmachów obwodnicy Lajosa Tiszy, największy będący pod ochroną zabytkowy obiekt secesyjny Segedyna. Zbudowany został w latach na podstawie projektów Jenő Ferenca Raichla. Jego nazwa wywodzi się od nazwiska jego inwestora prokuratora miejskiego Árpáda Mártona Grófa. Na otoczonej trzema ulicami trójkątnej działce wzniesiono strzelisty, rzucający się w oczy budynek. Jego powierzchnia cieszy różnorodną, bujną ornamentyką, bogactwem zwieńczeń, balkonów, nisz, wykuszów, niepowtarzalnym kształtem łączących kondygnacje narożnych balkonów. Na fasadzie budynku, obok użyczających orientalnej atmosfery ozdób w kolorach niebieskim, żółtym i złotym obecne są również motywy zapożyczone z węgierskiej sztuki ludowej oraz ceramiczne ornamenty. Inny, charakterystyczny dla secesji materiał zdobniczy kute żelazo pojawia się w kratach chroniących okna, pojemnikach na kwiaty czy poręczach schodów.

28 24 Sint Stephan plein en de Watertoren Plac Świętego Stefana i Wieża Wodna Op het Sint Stephanplein vindt de bezoeker het mooi aangelegde recreatiepark en een curiosum uit de industriegeschiedenis, de eerste gewapend betonnen watertoren van het land. De toren met een opslagcapaciteit van 1004, 8 m3 is door Szilárd Zielinski ontworpen. Het is in 1904 gebouwd en werkt tot nu toe in zijn originele functie. Het werd geheel uit gewapend beton gebouwd, inclusief de ingangsdeur en de vlaggenstok die 54, 9 m uitsteekt. Binnen de toren, die in 2006 opgeknapt werd, hangt een Foucault-slinger, waarmee bewezen kan worden dat de aarde om haar eigen as draait. Kleurige sodawater flessen, een tentoonstelling over de geschiedenis van de natuurkunde en een prachtig panorama dat van de top van de watertoren te zien is, wachten op de toeristen die niet schrikken van het traplopen. Om de toren zien we de borstbeelden van zeven beroemde architecten die een grote invloed op de vorming van het stadsbeeld van Szeged hebben gehad. Tel.: / Open: Op de eerste zondag van de maand in april, mei, juni, september en oktober. Elke zaterdag 10-16u in juli en in augustus Groepen kunnen mits afspraak vooraf, de watertoren ook bezichtigen. Reserveringen kunnen telkens op werkdagen 8-15u op telefonnummer: 62/ Godziny otwarcia:w kwietniu, maju, czerwcu, wrześniu i październiku w pierwszą sobotę każdego miesiąca. W lipcu i sierpniu -w każdą sobotę, w godzinach od 10 do 16. Grupy mogą zwiedzić wieżę, po wcześniejszym zgłoszeniu i ustaleniu czasu pobytu. Zgłoszenia i ustalanie czasu pobytu odbywa się telefonicznie w dni powszednie w godzinach od 8 do 15. Pięknie zaaranżowany park wypoczynkowy i arcydzieło historii przemysłu pierwsza w kraju żelbetowa wieża ciśnień wita zwiedzających na placu Świętego Stefana (Szent István tér). Wieżę o pojemności 1004, 8 m3 wody zaprojektował Szilárd Zielinski. Wzniesiono ją w roku 1904 i pełni ona swą funkcję po dziś dzień zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Została zbudowana w całości z żelbetu, ten materiał posłużył także do konstrukcji drzwi i masztu flagowego wznoszącego się na wysokość 54, 9 metra. We wnętrzu odrestaurowanej w roku 2006 wieży zawieszone jest wahadło Foucaulta, stanowiące dowód na to, iż Ziemia obraca się wokół swej osi. Kolorowe syfony, wystawa poświęcona historii fizyki i wspaniała panorama roztaczająca się ze szczytu wieży wynagrodzą tych turystów, którzy zdecydowali się na forsowny marsz po schodach. Dookoła wieży podziwiać można popiersia siedmiu słynnych architektów, którzy przyczynili się do ukształtowania obrazu miasta.

29 25 Móricz huis Dom Móricza Aan de zuidelijke kant van het Sint Stephanplein staat het jugendstil monument van vier verdiepingen. In opdracht van József Móricz, postambtenaar uit Szeged, werd het door Jenő Ferenc Raichle tussen 1910 en 1912 gebouwd. Het huis werd aangepast aan de wensen van de toenmalige elite. De gevel werd voorzien van een keramieken decoratie die aan de schaapvachten jas van de herders (de zogenaamde suba) laat denken. De gezamenlijke binnenruimtes van het huis zijn met muurschildering in jugendstil versierd. Het gebouw werd in het begin met gas verlicht, en de verwarming werd door tegelkachels verzorgd. In het teken van de moderniteit werd er ook ruimte voor een lift vrijgelaten maar die was pas decennia later gereed. Na de WO II heeft het als huurhuis gefunctioneerd en is de toestand van het huis verslechterd. Nadat het in 2007 volledig gerenoveerd is, is het nu in zijn originele schoonheid te zien. Het honderdjarige gebouw is een mooi voorbeeld van de jugendstil architectuur van Szeged. Po południowej stronie placu Świętego Stefana (Szent István tér) stoi czteropiętrowy, zbudowany w stylu secesyjnym zabytkowy budynek. Na zlecenie Józsefa Móricza, urzędnika segedyńskiej poczty, budynek zbudował w latach Jenő Ferenc Raichle. Dom dostosowany był do wymagań ówczesnej burżuazji. Fasadę zdobią elementy ceramiki przypominające kożuch pasterski, wewnętrzne, wspólne pomieszczenia budynku udekorowano secesyjnymi freskami. Budynek był początkowo oświetlany gazem, a do jego ogrzewania służyły piece kaflowe. W imię modernizacji pozostawiono też miejsce na windę, która niestety została zainstalowana dopiero po wielu dziesiątkach lat. Po II wojnie światowej dom ten pełnił funkcję kamienicy czynszowej, jego stan uległ znacznemu zdewastowaniu. Po renowacji przeprowadzonej w 2007 roku możemy go obecnie podziwiać w pierwotnej krasie. Ten stuletni budynek jest jednym z najpiękniejszych przykładów architektury secesyjnej Segedyna.

Rozumienie i bycie rozumianym zaczyna się od umiejętności mówienia po niderlandzku

Rozumienie i bycie rozumianym zaczyna się od umiejętności mówienia po niderlandzku Rozumienie i bycie rozumianym zaczyna się od umiejętności mówienia po niderlandzku Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal Język niderlandzki łączy nas ze sobą Wat leest

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Wijziging doorgeven / Zgłoszenie zmiany

Wijziging doorgeven / Zgłoszenie zmiany Wijziging doorgeven / Zgłoszenie zmiany Kinderbijslag/Zasiłek rodzinny Wijzigingen in uw gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor uw kinderbijslag. Geef een wijziging daarom binnen vier weken door met

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

Op vakantie naar Polen

Op vakantie naar Polen Taalgids = Minirozmówki Op vakantie naar Polen De eerste vragen en antwoorden in het Pools met de Nederlandse vertaling. Kort en duidelijk. Goedemorgen (Dzień dobry) Kennismaking 2013 poolsewoorden.nl

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r.

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r. Projekt edukacyjny Wycieczka krajoznawczo-turystyczna 04 07.05. 2014 r. Votivkirche to inaczej Kościół Wotywny o budowli neogotyckiej. Strzeliste wieże Votivkirche mają po 99 m wysokości. Nazwa wotywny

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

Onthaalbureau Inburgering Antwerpen. Biuro Integracyjne w Antwerpii

Onthaalbureau Inburgering Antwerpen. Biuro Integracyjne w Antwerpii Onthaalbureau Inburgering Antwerpen Biuro Integracyjne w Antwerpii Bent u nieuw in Vlaanderen en wilt u Nederlands leren? wilt u meer weten over het leven in Vlaanderen? zoekt u werk? hebt u andere vragen?

Bardziej szczegółowo

Amsterdam - Wenecja Północy

Amsterdam - Wenecja Północy Amsterdam - Wenecja Północy Opis Cena od: 2000 PLN Liczba dni: 4 dni Kraj: Holandia Tulipany, chodaki, wiatraki i ser to najczęściej podawane symbole Holandii. Holandia mimo, że to niewielki kraj, wciśnięty

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IK-finał ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Piękno ulicy skończyło się wraz z końcem II wojny światowej. Jaka była to wspaniała ulica, pokazują stare fotografie oraz nieliczne odbudowane kamienice.

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Wydział Nauk Humanistycznych Katedra Literatury i Języka Niderlandzkiego Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin tel. +48 81 445 39 45 e-mail: wilken.engelbrecht@kul.pl

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego.

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego. Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. 1. Ważniejsze bitwy wojny obronnej 1939 roku. 2. Wymień formy ochrony przyrody w Polsce. 3. Literaci związani z Mazowszem.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

OFERTA WYNAJMU LOKALI Zapraszamy do wynajęcia lokali w znanej kaŝdemu łodzianinowi nieruchomości, połoŝonej w centrum miasta przy ulicy Kopernika 22.

OFERTA WYNAJMU LOKALI Zapraszamy do wynajęcia lokali w znanej kaŝdemu łodzianinowi nieruchomości, połoŝonej w centrum miasta przy ulicy Kopernika 22. Kopernika 22 - Łódź OFERTA WYNAJMU LOKALI Zapraszamy do wynajęcia lokali w znanej kaŝdemu łodzianinowi nieruchomości, połoŝonej w centrum miasta przy ulicy Kopernika 22. Budynek frontowy posesji jest wpisany

Bardziej szczegółowo

Od autorki: W książce używam czerwonego koloru - koloru krwi i ognia. Dlaczego?

Od autorki: W książce używam czerwonego koloru - koloru krwi i ognia. Dlaczego? Od autorki: W książce używam czerwonego koloru - koloru krwi i ognia. Dlaczego? Kolory mają wpływ na nasze życie, nasze życie toczy się wśród kolorów. Choć nie zdajemy sobie świadomie na codzień z tego

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek 25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie kościół parafialny na Pradze

Bardziej szczegółowo

ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA

ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA W CELU REALIZACJI ZWROTU PODATKU Z HOLANDII ( ZAPŁATA PO ZWROCIE ) NALEŻY SKOMPLETOWAĆ NASTEPUJĄCE DOKUMENTY: 1. JAAROGRAF wszystkie JAAROGRAFY za dany rok podatkowy lub

Bardziej szczegółowo

2.2. Adres: 2.2. Adres: 2.2.1. Straat en huisnummer/postbus: 2.2.1. Ulica i numer/skrytka pocztowa:

2.2. Adres: 2.2. Adres: 2.2.1. Straat en huisnummer/postbus: 2.2.1. Ulica i numer/skrytka pocztowa: BIJLAGE VI ZAŁĄCZNIK VI AANVRAAGFORMULIER MET HET OOG FORMULARZ WNIOSKU W OP DE ERKENNING, DE POSTĘPOWANIU O UZNANIE, UITVOERBAARVERKLARING OF DE STWIERDZENIE WYKONALNOŚCI LUB TENUITVOERLEGGING VAN EEN

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: - dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2200 CZK - każda kolejna godzina powyżej 4 godzin - 5 CZK - dzienny

Bardziej szczegółowo

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: Dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2000 CZK, każda kolejna godzina powyżej 4 godzin 500 CZK. Terminy świąteczne:

Bardziej szczegółowo

YATENGA - ARCHITEKTURA

YATENGA - ARCHITEKTURA Yatenga zakłada powstanie jednej z największych i może najciekawszych na świece realizacji stosujących techniki alternatywne (low-tech), czyli glinę, słomę i materiały naturalne oraz recyklingowane. YATENGA.

Bardziej szczegółowo

2. Niedziela 26.06. grupy 13.00 14.00 - omówienie rankingu i zadań 14.00 - obiad 15.00 17.00 - zajęcia sportowe (basen, piłka, ping-pong, siłownia)

2. Niedziela 26.06. grupy 13.00 14.00 - omówienie rankingu i zadań 14.00 - obiad 15.00 17.00 - zajęcia sportowe (basen, piłka, ping-pong, siłownia) Program obozu organizowanego przez XIV LO im. Stanisława Staszica w Warszawie. Informatyczne Warsztaty międzyszkolne Letniej Szkoły Informatyki Płock 24.06 4.07. 2011r 1. Piątek 24.06 Spotkanie na dworcu

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie od 1971 roku mieści się w zabytkowym

Bardziej szczegółowo

pracuś.nl Inhoud: GRATIS Het kwartaalblad voor en door jullie

pracuś.nl Inhoud: GRATIS Het kwartaalblad voor en door jullie pracuś.nl Het kwartaalblad voor en door jullie GRATIS EERSTE uitgave MEI 2014 Inhoud: Van de redactie Actualiteiten Wetgeving Praktisch miniwoordenboek Mijn hobby België en Belgen Wisten jullie dat...

Bardziej szczegółowo

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii,

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, QUIZ ROMA AETERNA Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, jeśli sądzisz, że Ci pomogą :-) Obejrzyj

Bardziej szczegółowo

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury Twój pomysł, europejskie pieniądze RPO dla Kultury 02» rpo dla kultury rpo dla kultury» 03 Lubelskie to jeden z ciekawszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski. Tereny Lubelszczyzny od wieków były

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech

Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech Najciekawsze i największe mosty w Polsce i w Niemczech MOST RĘDZIŃSKI Most Rędziński drogowy most wantowy nad Odrą, będący częścią autostrady A8. Przeprawa nad Odrą oraz nad całą Wyspą Rędzińską, przy

Bardziej szczegółowo

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu Zespół pałacowo parkowy w Dąbrówce Wielkopolskiej, gm. Zbąszynek woj. lubuskie Neorenesansowy pałac hrabiów Schwarzenau i park krajobrazowy w zespole pałacowym,

Bardziej szczegółowo

Energetyczne Tour de France. 21.05.2012r., Warszawa Wsch. Godz. 11.15 autokar gotowy do wyprawy.

Energetyczne Tour de France. 21.05.2012r., Warszawa Wsch. Godz. 11.15 autokar gotowy do wyprawy. 21.05.2012r., Warszawa Wsch. Godz. 11.15 autokar gotowy do wyprawy. 21.05.2012r., Warszawa Wsch.- aby zająć miejsce w autokarze, każdy musiał się wylegitymować i podpisać listę uczestników wyprawy. 21.05.2012r.,

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne www.lebork.pl Atrakcje Zabytkowe Obiekty Pomimo burzliwych dziejów i wielu zdarzeń, podczas których ucierpiała substancja architektoniczna miasta, w Lęborku zachowało się kilka cennych i ciekawych zabytków.

Bardziej szczegółowo

Muzeum Kolejnictwa. Miłośnicy kolei znajdą w Kościerzynie. nie lada atrakcję. W pobliżu stacji, przy ulicy Towarowej, od 1992 r.

Muzeum Kolejnictwa. Miłośnicy kolei znajdą w Kościerzynie. nie lada atrakcję. W pobliżu stacji, przy ulicy Towarowej, od 1992 r. Kościerzyna w swej okazałości oferuje Państwu kilka wartościowych zabytków, godnych uwagi. Hotel Stary Browar Kościerzyna zaprasza na szlak kościerskich zabytków, począwszy od samego hotelu, w którym poznają

Bardziej szczegółowo

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało.

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. Pozostało znakiem czasu. Panteon w Rzymie to budowla poświęcona wszystkim

Bardziej szczegółowo

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24 TIRANA MIASTO STOŁECZNE TIRANA -(alb. Tirana, Tiranë), stolica Albanii od 1920 r. Symbol icentrum dynamicznych zmian i modernizacji kraju wktórym przez dziesięciolecia obowiązywała najgorsza, obok północnokoreańskiej,

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają Projekt edukacyjny Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają średniowiecza: Starego Miasta, Nowego Miasta,

Bardziej szczegółowo

150 lat Ratownictwa Morskiego: CeoTronics jest na pokładzie.

150 lat Ratownictwa Morskiego: CeoTronics jest na pokładzie. No. 46 / 15 CT-NEWS Professional Headsets & Systems 150 jaar redders op zee: CeoTronics is erbij aan boord. 150 lat Ratownictwa Morskiego: CeoTronics jest na pokładzie. Het CT-DECT NauticCom-systeem met

Bardziej szczegółowo

Een belevenis die uw hart langzamer doet kloppen.

Een belevenis die uw hart langzamer doet kloppen. palac jugowice! Een belevenis die uw hart langzamer doet kloppen. Luxery hotel, gelegen in de prachtige vallei van Jugowice. Een uniek concept in Polen welke zijn gelijke niet kent. Een Pruisisch jachtslot

Bardziej szczegółowo

ZWROT PODATKU - HOLANDIA

ZWROT PODATKU - HOLANDIA ZWROT PODATKU - HOLANDIA W CELU REALIZACJI ZWROTU PODATKU Z HOLANDII NALEŻY SKOMPLETOWAĆ NASTEPUJĄCE DOKUMENTY: 1. JAAROGRAF wszystkie JAAROGRAFY za dany rok podatkowy lub WSZYSTKIE solarisy 2. SOFI NR

Bardziej szczegółowo

Architektura renesansu

Architektura renesansu Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Złotoryi Złotoryja 2008 Ulubioną formą architektów tego okresu był kościół na planie centralnym, chociaż oczywiście nie brakuje dzieł budowanych w układach podłużnych

Bardziej szczegółowo

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ mała wystawa o wielkiej rzeczy Od 26 listopada 2012 roku w sali wystaw Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu, prezentowana jest wystawa pt. Pałac Dzieduszyckich

Bardziej szczegółowo

o łącznej wartości 53 mln zł

o łącznej wartości 53 mln zł INWESTUJEMY W OPOLE W Opolu zrealizowaliśmy dwa projekty współfinansowane z XI Priorytetu Kultura i Dziedzictwo Kulturowe POIiŚ o łącznej wartości 53 mln zł Rozbudowa Filharmonii Opolskiej Remont Amfiteatru

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

A to sztuka polska właśnie

A to sztuka polska właśnie Włodzimierz Nikonowicz nauczyciel w ZSnr 3 w Jastrzębiu Zdroju A to sztuka polska właśnie Program autorski A to sztuka polska właśnie oparty jest na podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół

Bardziej szczegółowo

Centrum Kultury WYNAJEM SAL

Centrum Kultury WYNAJEM SAL 1 Centrum Kultury WYNAJEM SAL Centrum Kultury w Lublinie oferuje Państwu na wynajem swoje przestrzenie na konferencje, pokazy, bankiety czy wyjątkowe spotkania. Większość pomieszczeń odrestaurowanego klasztoru

Bardziej szczegółowo

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Versailles Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Rys historyczny Początkowo niewielki pałac myśliwski wybudowany przez Ludwika XIII. Z czasem rozbudowany przez Ludwika XIV, od 1682 roku stał się siedzibą

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Trasa podstawowa to 2-3 godzinny spacer po Starówce i obejmuje najważniejsze zabytki toruńskiej

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 CZĘŚĆ II Inowrocław, 2.12.2015 1 Propozycja nr 1 BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z projektu: Wyjazd do Centrum Nauki Kopernik

Sprawozdanie z projektu: Wyjazd do Centrum Nauki Kopernik Sprawozdanie z projektu: Wyjazd do Centrum Nauki Kopernik 18 grudnia 2012r. członkowie SKN Koło Młodych PZTIB wraz z opiekunem akademickim wzięli udział w wyjeździe o charakterze dydaktycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

WYSTAWY CZASOWE Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007

WYSTAWY CZASOWE Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007 Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007 Centrum Wystawowo-Konferencyjne Zamku Królewskiego na Wawelu Dzieła zadziwiające

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. DANE OGÓLNE

SPIS TREŚCI ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA I. DANE OGÓLNE SPIS TREŚCI ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA...1 I. DANE OGÓLNE...1 II. ZAGOSPODAROWANIE DZIAŁKI...2 III. OPIS TECHNICZNY...4 1. Przedmiot opracowania...4 2. Stan istniejący...4 IV. CZĘŚĆ RYSUNKOWA...6 ZAWARTOŚĆ

Bardziej szczegółowo

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu

TRASA TURYSTYCZNA. Z plecakiem po Żaganiu POI 1 Liceum Ogólnokształcące im. S. Banacha 51 36'44.88"N 15 18'41.35"E Miejskie Gimnazjum i Liceum w Żaganiu powstało 10 września 1945 roku. Do dziś nad jednym z wejść widnieje płaskorzeźba byłego patrona

Bardziej szczegółowo

Tower Bridge (widok z Monument)

Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge, to charakterystyczny most zwodzony przeprowadzony przez Tamizę w pobliżu Tower of London, od której bierze swą nazwę. Jest to jeden z najbardziej znanych obiektów

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII

SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII Głównym celem programu Comenius Partnerskie Projekty Szkół jest rozwijanie wśród młodzieży i kadry nauczycielskiej wiedzy o różnorodności kultur państw europejskich, zrozumienia

Bardziej szczegółowo

1. Zoo-Aquarium Berlin

1. Zoo-Aquarium Berlin 1. Zoo-Aquarium Berlin wielki ogród zoologiczny połączony z akwariami, terrariami czy insektariami pełne ryb, gadów, płazów i bezkręgowców z najdalszych zakątków Ziemi. Otwarte: von 18.00-24.00 Uhr pokazy

Bardziej szczegółowo

Kunsthistorisches Museum Wiedeń

Kunsthistorisches Museum Wiedeń Kunsthistorisches Museum Wiedeń KUNSTHISTORISCHES MUSEUM WIEDEŃ 1010 Wiedeń, Maria Theresien-Platz Metro: U2 Museumsquartier, U3 Volkstheater Autobus: 2A, 48A, 57A Kunsthistorisches Museum Wiedeń zostało

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

CASE STUDY 07.2013. ProShoes. 1. Bossens Joke 2. Czarnecka Marta 3. Drewniak Dorota 4. Durlak Ewelina 5. Narecki Kamil 6.

CASE STUDY 07.2013. ProShoes. 1. Bossens Joke 2. Czarnecka Marta 3. Drewniak Dorota 4. Durlak Ewelina 5. Narecki Kamil 6. CASE STUDY 07.2013 ProShoes 1. Bossens Joke 2. Czarnecka Marta 3. Drewniak Dorota 4. Durlak Ewelina 5. Narecki Kamil 6. Nyssen Sara 1 SPRAWOZDANIE Z POSIEDZENIA ZARZĄDU FIRMY ProShoes Data: 11-07-2013

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Pogranicze Ziemi Kłodzkiej. Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków. Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński

Podróżnik zaprasza. Pogranicze Ziemi Kłodzkiej. Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków. Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński Podróżnik zaprasza Pogranicze Ziemi Kłodzkiej Nove Mesto nad Metuji Kudowa Zdrój Jarków Zamek z pięknymi wnętrzami uzdrowisko ogród japoński TERMIN: 15 sierpień 2015, sobota WYJAZD: godz.07:00 (parking

Bardziej szczegółowo

Zasiłek rodzinny / Kinderbijslag

Zasiłek rodzinny / Kinderbijslag January 2013 Zasiłek rodzinny / Kinderbijslag Zasiłek rodzinny / Kinderbijslag 2 Zasiłek rodzinny / Kinderbijslag 1. Czym jest zasiłek rodzinny i kto może go otrzymywać? Wat is de bedoeling van kinderbijslag

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

11 Ik speel graag viool Tekst

11 Ik speel graag viool Tekst 11 Ik speel graag viool Tekst Na podstawie nagrania i zdjęcia spróbuj zrozumieć, czego dotyczy tekst. Ik heet Karin. Ik zit op de middelbare school. Ik heb veel hobby s. Van boeken lezen houd ik niet.

Bardziej szczegółowo

Przemyśl miasto na prawach powiatu w południowowschodniej

Przemyśl miasto na prawach powiatu w południowowschodniej Przemyśl miasto na prawach powiatu w południowowschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem. W latach 1975-1998 siedziba władz województwa przemyskiego. Najstarsze miasto regionu

Bardziej szczegółowo

Artikel 2 Duur 1. De vereniging is aangegaan voor onbepaalde tijd.

Artikel 2 Duur 1. De vereniging is aangegaan voor onbepaalde tijd. Statuten Artikel 1 Naam en vestigingsplaats 1. De vereniging draagt de naam PL-Student-NL Vereniging van Poolse Studenten in Nederland, bij verkorting ook aan te duiden met PL-Student-NL, en in het Pools

Bardziej szczegółowo

piątek, 15 maja program targów na scenie

piątek, 15 maja program targów na scenie piątek, 15 maja 9.00 11.30 > program targów edukacyjnych, swoje oferty zaprezentują, m.in. opolskie szkoły, uczelnie wyższe, instytucje rynku pracy, firmy doradczo-szkoleniowe 11.45 13.35 > program z okazji

Bardziej szczegółowo

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Österreich Werbung/ Popp & Hackner Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wiedeń Mariazell Marktl - Altötting Austrian National Tourist

Bardziej szczegółowo

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Malborskie mosty Bernard Jesionowski Malbork 2008 Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Tradycja istnienia stałej przeprawy przez Nogat w Malborku ma średniowieczną tradycję. Świadczą o tym cylindryczne

Bardziej szczegółowo

16/10/15/RO/BR/S20. EENH. Prijs / Cena jednostkowa. Eenheid / Jednostka. Totale prijs / Cena całkowita. No NL PL Aantal / Ilość

16/10/15/RO/BR/S20. EENH. Prijs / Cena jednostkowa. Eenheid / Jednostka. Totale prijs / Cena całkowita. No NL PL Aantal / Ilość No NL PL Aantal / Ilość De aannemer moet er rekening mee houden dat de lessen steeds moeten kunnen plaatsvinden. De veiligheid van de leerlingen moet steeds gegarandeerd worden en is prioritair. Er wordt

Bardziej szczegółowo

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej.

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej. Wycieczka klas 2 A i 2 D Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie w dniu 26 września 2014 roku - - Dąbrowa Tarnowska - cmentarz I wojny światowej nr 248 i Ośrodek Spotkania Kultur Park Historyczny

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego Podróżnik zaprasza Świdnica stolica księstwa świdnickiego TERMIN: 27 lutego 2016, sobota WYJAZD: godz.08:30, pl. Solidarności (duży parking przy placu Solidarności okolice pl. Jana Pawła II) Miasto, które

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM KRYTERIA WYPOWIEDZI ARTYSTYCZNEJ 1. Dopuszczający nieprawidłowe wykonanie, odbiegające od głównego tematu, brak logiki, nieprawidłowy dobór kompozycji,

Bardziej szczegółowo

JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015

JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015 Przeżyjcie niezapomnianą przygodę w blasku bożonarodzeniowych świateł odwiedźcie Berlińskie Jarmarki. JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015 Rozkoszujcie się zimową magią Berlina i dajcie się zaczarować nostalgicznym

Bardziej szczegółowo

Perła Żeliszowa prawdziwy skarb architektury Dolnego Śląska

Perła Żeliszowa prawdziwy skarb architektury Dolnego Śląska Perła Żeliszowa prawdziwy skarb architektury Dolnego Śląska Ukryta w maleńkiej wsi pod Bolesławcem na Dolnym Śląsku prawdziwa perła architektury europejskiej. Budynek z końca XVIII wieku, który, według

Bardziej szczegółowo

ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA

ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA ZWROT PODATKU -NADPŁATA- HOLANDIA W CELU REALIZACJI ZWROTU PODATKU Z HOLANDII ( ZAPŁATA PO ZWROCIE ) NALEŻY SKOMPLETOWAĆ NASTEPUJĄCE DOKUMENTY: 1. JAAROGRAF wszystkie JAAROGRAFY za dany rok podatkowy lub

Bardziej szczegółowo

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi Wieczór Albański Specjalnie dla Państwa w każdą niedzielę odbywa się wieczór albański przy dźwiękach tradycyjnej polifonicznej muzyki. Cały wieczór to degustacja wspaniałych albańskich potraw oraz niezwykle

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Lwów - perełka architektury

Lwów - perełka architektury Lwów - perełka architektury relacja z wyjazdu SKNT ESHTiP do Lwowa odbytego w dniach 7-11 listopada 2008 r. Naszą wyprawę rozpoczęliśmy w piątkowy wieczór, 7 listopada 2008 roku. Podróż, poza długim oczekiwaniem

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015

JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015 Przeżyjcie niezapomnianą przygodę w blasku bożonarodzeniowych świateł odwiedźcie Berlińskie Jarmarki. JARMARKI ŚWIĄTECZNE W BERLINIE 2015 Rozkoszujcie się zimową magią Berlina i dajcie się zaczarować nostalgicznym

Bardziej szczegółowo

5 Sypialnie, 3 Łazienki 191,45 m 2

5 Sypialnie, 3 Łazienki 191,45 m 2 5 Sypialnie, 3 Łazienki 191,45 m CONSTRUCTON 11,66 m 6,40 m 16,36 m 5,41 m,30 m "" 6,11 m 9,07 m 3,44 m 3,04 m 16,09 m 7,81 m 16,50 m 7,98 m 13,06 m i schody 5 Sypialnie, 3 Łazienki 191,45 m 5,99 m Czwarta

Bardziej szczegółowo

Finansowanie kultury w Opolu

Finansowanie kultury w Opolu Finansowanie kultury w Opolu W Opolu zrealizowaliśmy dwa projekty współfinansowane z XI Priorytetu Kultura i Dziedzictwo Kulturowe POIiŚ, o łącznej wartości 53 mln zł: Remont Amfiteatru Tysiąclecia i utworzenie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście 2.07-28.08.2012 r. TEMATYKA ZAJĘĆ MIEJSCE TERMIN GODZINY UWAGI Dla najmłodszych Zajęcia świetlicowe dla dzieci w wieku 4-6 lat /z odrębnym

Bardziej szczegółowo

Historia i nowoczesność

Historia i nowoczesność Historia i nowoczesność STYLOWE OSIEDLE gdzie historia przeplata się z nowoczesnością Unikalny styl i atrakcyjna zabudowa sprawią, że Osiedle Grafitowe III zaskoczy swoim nadzwyczajnym charakterem Grafitowe

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW 1. OBIEKT ZAGRODA KAMIEŃ WAPIENNY, DREWEANO, GONT Pocz. XIX w, lata 20-te XX w Naprzeciwko ruin zamku Zagroda składająca się z 3 wolnostojących drewnianych budynków, złożonych

Bardziej szczegółowo

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA

Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL BORIK HOTEL LIBURNA HOTEL CROATIA ITAKA&GALA Chorwacja HOTEL POSEJDON APARTAMENTY KORKYRA GARDENS HOTEL MARKO POLO HOTEL LIBURNA HOTEL BORIK HOTEL CROATIA ITAKA&GALA HOTEL ALBATROS HOTEL EPIDAURUS 10 powodów, żeby spędzić tu wakacje 1. Błękitne morze

Bardziej szczegółowo