TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE SEMINARIUM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE SEMINARIUM"

Transkrypt

1 TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE SEMINARIUM Medyczne zastosowanie kriotechniki do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i w kriochirurgii. Dorota Lisowska Inżynieria Mechaniczno-Medyczna II stopień, II semestr Gdańsk 2011

2 Spis treści 1. Wstęp Zastosowanie kriotechniki w urządzeniach diagnostycznych Zastosowanie kriotechniki w kriochirurgii Zastosowanie kriotechniki do przechowywania preparatów biologicznych Podsumowanie

3 1. Wstęp Kriotechnika jest dziedziną zajmująca się zastosowaniem niskich temperatur. Wykorzystuje się ją m.in. w przemyśle, technice, nauce, ale także i w medycynie. Rozwój kriotechniki pozwolił na uzyskanie bardzo niskich temperatur, a co za tym idzie rozszerzył się zakres wykorzystania zimna i właściwości materiałów, które zmieniają się po schłodzeniu. Już 2500 lat p.n.e. Egipcjanie byli świadomi uśmierzającego działania zimna. W dzisiejszych czasach w medycynie techniki niskotemperaturowe wykorzystuje się w leczeniu operacyjnym (kriochirurgia), rehabilitacji (krioterapia), transporcie preparatów biologicznych, a także pośrednio w diagnostyce medycznej. Zimno niszczy komórki chorobowe, spowalnia reakcje biochemiczne komórek w czasie transportu narządów do transplantacji, a nawet staje się pomocny w funkcjonowaniu tomografów NMR, wywołując efekt nadprzewodnictwa. 2. Zastosowanie kriotechniki w urządzeniach diagnostycznych Urządzenia diagnostyczne pozwalają określić stan zdrowia pacjenta i ocenić zmiany chorobowe postępujące w jego organizmie. W dzisiejszych czasach aparatura jest niezbędnym elementem pracy lekarza pozwalającym na nieinwazyjne oglądanie wnętrza ciała badanej osoby. Wśród szerokiej gamy aparatury diagnostycznej znajduje się tomograf NMR. Urządzenie to przeprowadza badanie, którego wynikiem jest obraz MRI (magnetic resonance imaging) powstały za pomocą rezonansu magnetycznego (rys. 1). Zjawisko to polega na wykrywaniu protonów w badanym narządzie. Silne pole elektromagnetyczne generowane przez magnes pobudza protony do wysyłania promieniowania elektromagnetycznego. Badanie przeprowadza się w celu rozpoznania i oceny zmian rakowych, a także u osób z chorobą Alzheimera. 3

4 Rys. 1 Zdjęcie MRI powstałe przy użyciu tomografu NMR Źródło: Chorowski M., Pożytki z niskich temperatur, Dolnośląski Festiwal Nauki, Wrocław, 2005 Podstawowymi elementami budowy tomografu NMR są: nadprzewodzący elektromagnes wytwarzający pole magnetyczne, nadajnik i odbiornik fal o częstotliwościach radiowych i elektromagnesy gradientowe, ułożone wzdłuż trzech prostopadłych do siebie kierunków (rys. 2). Pacjenta umieszcza się na stole aparatu i wsuwa do komory urządzenia w stałe pole magnetyczne o wysokiej energii. Rys. 2 Schemat budowy rezonansu magnetycznego Źródło: Coyne K., MRI: A Guided Tour, dostępne w Internecie: 4

5 Za powstanie pola magnetycznego odpowiedzialny jest elektromagnes stały lub znacznie częściej stosowany elektromagnes nadprzewodzący. Jego zadaniem jest wytwarzanie jednorodnego, silnego i stałego w czasie pola magnetycznego. Elektromagnesy nadprzewodzące wykonywane są z niobku tytanu i umieszczane w kriostacie wypełnionym ciekłym helem o temperaturze wrzenia ok. 4K. Chłodzenie elektromagnesu do tak niskiej temperatury wywołuje zjawisko nadprzewodnictwa, czyli wypchnięcie z objętości nadprzewodnika pola magnetycznego (efekt Meissnera) i zaniknięcie oporu elektrycznego. Dzięki temu otrzymuje się znacznie większe natężenie i stabilność pola magnetycznego, niż w przypadku elektromagnesu stałego. Zużycie energii na wytworzenie pola jest stosunkowo niewielkie ze względu na zerową rezystancję. Wysoka cena ciekłego helu stanowi główną wadę tego typu urządzeń. 3. Zastosowanie kriotechniki w kriochirurgii Kriochirurgia jest zabiegiem polegającym na miejscowym, kontrolowanym niszczeniu tkanek zmienionych chorobowo poprzez działanie na nie temperaturami kriogenicznymi. Za początek kriochirurgii wykorzystującej prawdziwie niskie temperatury można uznać rok W tym czasie Allington wprowadził ciekły azot do lecznictwa dermatologicznego. Mroził on zmiany skórne (brodawki, leukoplaki, naczyniaki) za pomocą bawełnianego wacika zanurzonego w roztworze ciekłego azotu. Technika ta stosowana jest w niezmieniony sposób do dnia dzisiejszego. Kriochirurgia znajduje coraz większe zastosowanie w leczeniu pacjentów. Jest alternatywą dla chirurgii klasycznej (z użyciem skalpela), a także dla zabiegów elektrokoagulacji. Wskazania do zabiegu: choroby nowotworowe nowotwory łagodne i mało zaawansowane nowotwory złośliwe skóry, warg i błon śluzowych jamy ustnej, nowotwory złośliwe i trudnodostępne do leczenia chirurgicznego ze względu na swą lokalizację (jama ustna, gardło, noc zatoki przynosowe), guzy przysadki i szyszynki, choroby oczu krioekstrakcja soczewki w zaćmie, przewlekłe owrzodzenie rogówki o wirusowej etiologii, 5

6 choroby nosa, gardła i krtani polipy, naczyniaki nosa, jamy ustnej i krtani, brodawczaki, żylaki przegrody nosa, gardła i przełyku, choroby dróg oddechowych wczesne okresy nowotworu złośliwego tchawicy i oskrzeli, choroby ginekologiczne nadżerki szyjki macicy, choroby układu moczowego brodawczaki, nowotwory złośliwe pęcherza moczowego. Wśród przeciwwskazań do operacji kriochirurgicznych znajdują się m.in.: obecność innych chorób, których zaostrzenie może być spowodowane miejscowym obniżeniem temperatury, schorzenia terapeutyczne uniemożliwiające wygojenie odczynu po zamrożeniu. W zależności od rodzaju ogniska chorobowego, operację przeprowadza się jedną z trzech powszechnie stosowanych metod. Zmiany płytkie i łagodne zamraża się przy użyciu wacika zanurzanego w ciekłym azocie o temperaturze wrzenia ok. 77K (rys. 3). Rys. 3 Metoda kriochirurgii z użyciem wacika bawełnianego. Źródło: Chorowski M., Pożytki z niskich temperatur, Dolnośląski Festiwal Nauki, Wrocław, 2005 Metoda ta jest prosta i tania. Nie pozwala jednak na wywołanie głębokiego mrożenia ze względu na brak możliwości utrzymania szybkiego spadku temperatury przez dłuższy okres. Istnieje ryzyko spływania ciekłego azotu na skórę, co prowadzi do uszkodzenia zdrowych tkanek i powstania mało estetycznych blizn. Niesamowicie ważny w tej metodzie jest aspekt higieniczny. Waciki powinny być wymieniane podczas leczenia każdego nowego pacjenta, a naczynia, do których odlewany jest azot powinny poddawać 6

7 się sterylizacji lub być przeznaczone do jednorazowego użytku. Nieprzestrzeganie ww. zasad może prowadzić do zakażeń bakteryjnych i wirusowych (m.in. wirusem HIV). Kolejnym sposobem zamrażania tkanek jest natryskiwanie ich z odległości 1cm. Metoda stosowana jest do zmian chorobowych o średnicy do 2cm. W przypadku większych ognisk, należy je podzielić na części, o średnicy nie większej od maksymalnie dopuszczalnej. W celu otrzymania lepszego efektu mrożenia, strefy sąsiadujące ze sobą powinny na siebie częściowo nachodzić. Czynnikiem chłodzącym w tym przypadku jest ciekły azot (ok. 77K) lub podtlenek azotu (184K). Kriociecz rozpyla się na zmianę chorobową, z której następnie czynnik odparowuje powodując tym samym zamrożenie komórek. Rys. 4 Krioaplikator stosowany w metodzie natryskowej. Źródło: Chorowski M., Pożytki z niskich temperatur, Dolnośląski Festiwal Nauki, Wrocław, 2005 W przypadku opisywanej metody istnieje duża trudność w ocenie głębokości i rzeczywistej strefy zamrożenia. Istotnym parametrem przeprowadzanego zabiegu jest natężenie strumienia gazu. Duże natężenie zwiększa głębokość zamrożenia, ale również poszerza pole mrożenia. W efekcie może dojść do niepożądanego zniszczenia tkanek zdrowych otaczających zmianę chorobową. Na skuteczność leczenia wpływa także ciągłość zabiegu. Ważne jest, aby możliwy był stały dopływ czynnika chłodzącego do krioaplikatora natryskującego (rys. 4). Kolejną znaną metodą kriochirurgii jest technika kontaktowa. Polega ona na mrożeniu zmian skórnych za pomocą krioaplikatorów zamkniętych, schładzanych przepływającym w ich wnętrzu ciągłym strumieniem gazu (rys. 5). Jako czynnik chłodzący stosuje się podtlenek azotu lub dwutlenek węgla. Metoda ta jest przeznaczona dla zmian chorobowych o różnych wielkościach od punktowych do kilkucentymetrowych ognisk. 7

8 Metoda ta przewyższa metodę natryskową ze względu na lepszą możliwość oceny strefy mrożenia i jego zakres. Również precyzyjność zabiegu jest znacznie większa, dlatego zalecany jest on do zamian guzowatych, naciekających i głębokich. Wprawdzie zabieg trwa dłużej jednak charakteryzuje się większą efektywnością. Rys. 5 Krioaplikator stosowany w metodzie kontaktowej. Źródło: Chorowski M., Pożytki z niskich temperatur, Dolnośląski Festiwal Nauki, Wrocław, 2005 Zabieg kriochirurgiczny składa się z 3 głównych etapów: szybkie zamrażanie, podczas którego zachodzi zmiana konsystencji ogniska chorobowego do twardego lodu, odpowiednio długi czas krioaplikacji, w który narasta kula lodowa, powolne rozmrażanie. Szybkie zamrażanie, a następnie rozmrażanie powoduje nieodwracalne zmiany w komórce, które prowadzą do martwicy nieprawidłowej tkanki. W przeciwieństwie do innych sposobów leczenia po rozmrożeniu tkanka swym wyglądem może wręcz nie różnić się od tkanki zdrowej, mimo że została zniszczona w sposób nieodwracalny. Ilość powtórzonych cykli zamrażanie/rozmrażanie znacząco wpływa na efektywność zabiegu. Po rozmrożeniu tkanek, w miejscu przeprowadzanego zabiegu, pojawia się zaczerwienienie związane z przekrwieniem oraz obrzęk. Po kilku godzinach pojawia się wysięk lub pęcherz utrzymujący się na powierzchni skóry prze 7-10 dni. Następnie w jego miejsce powstaje strup, który odpada samoistnie po okresie 2-3 tygodni. Kriochirurgia odznacza się szeregiem zalet dzięki czemu stała się alternatywą dla innych metod operacyjnych. Przede wszystkim jest bezbolesna (pacjent może odczuwać delikatne pieczenie), czego nie można powiedzieć o elektrokoagulacji, która wymaga 8

9 stosowanie miejscowego znieczulenia. Ponadto leczenie zimnem jest bezkrwawe, a blizny powstające po zabiegu są elastyczne, mniejsze i samoistnie zanikają. Metoda ta przeznaczona jest dla pacjentów bez ograniczenia wiekowego. Zabieg trwa krótko, dlatego też kriochirurgia zaliczana jest do medycyny jednego dnia. 4. Zastosowanie kriotechniki do przechowywania preparatów biologicznych Preparaty biologiczne takie jak tkanka, krew, czy narząd często podlegają transplantacji. Ratują życie ludziom z pewnymi dysfunkcjami organów, bądź uzupełniają braki krwi jakie powstały w trakcie operacji, czy też na skutek wypadku, w którym pacjent odniósł obrażenia. Odległość między dawcą a biorcą może być bardzo duża. W związku z tym preparaty biologiczne należy przetransportować w taki sposób, aby nie straciły swoich właściwości, nie doszło do niedotlenienia i zahamowania produkcji ATP przez narządy, a także nie powinny one ulec procesom biochemicznym. W celu spełnienia ww. wymagań powstały specjalne pojemniki chłodzone ciekłym azotem lub suchym lodem. Pod pojęciem suchego lodu kryje się zestalony dwutlenek węgla, otrzymywany przez rozprężanie ciekłego dwutlenku węgla i jego prasowanie. W warunkach normalnych suchy lód sublimuje (temperatura sublimacji ok. 194K), czyli przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego do stanu gazowego. Sublimacja 1dm 3 suchego lodu, w warunkach normalnych trwa około 2-3 godziny. Utrzymanie stałej niskiej temperatury otoczenia, w której byłby przechowywany pojemnik z suchym lodem dodatkowo spowolni proces przemiany fazowej. Suchy lód charakteryzuje się właściwościami bakteriostatycznymi. Obniżenie temperatury tkanek powoduje zmniejszenie ich potrzeb energetycznych. Udowodniono, że w temperaturze 5 C zapotrzebowanie na tlen stanowi nie więcej niż 5% zapotrzebowania w temperaturze 37 C. Metabolizm komórkowy w niskiej temperaturze nie zostaje całkowicie zatrzymany, mimo niedokrwienia narządu. Spowolniona zostaje szybkość reakcji chemicznych i opóźnienie śmierci komórki. Następstwa niedokrwienia łagodzone są poprzez działanie wielu różnych molekuł wchodzących w skład płynów stosowanych do schłodzenia narządów. Obniżenie temperatury poniżej -5 C negatywnie wpływa na narządy ludzkie, dlatego pojemniki do 9

10 ich przechowywania powinny utrzymywać temperaturę na poziomie 0-4 C lub 2-6 C w przypadku krwi pełnej konserwowanej i koncentratów krwinek czerwonych. Wyróżnia się dwa sposoby przechowywania i transportu narządów przeznaczonych do przeszczepu: metoda termostabilna polega na zanurzeniu narządu w płynie o temperaturze pomiędzy 0 a 4 C, a następnie umieszczeniu go w naczyniu o odpowiednim rozmiarze. Naczynie zabezpiecza się podwójnym plastikowym workiem, po czym wkłada się je do izotermicznego pojemnika utrzymującego pożądaną temperaturę. Taki sposób transportu narządów jest najbardziej popularny, ze względu na niski koszt i dużą skuteczność. Przechowywanie preparatów biologicznych tą metodą nie może przekroczyć 48 godzin. Transport narządów możliwy jest dzięki pojemnikom izotermicznym typu A (przechowywanie wątroby, trzustki) lub typu B (przechowywanie palców, języka, małżowiny) Rys. 6 Pojemnik izotermiczny typu A firmy Medic Supplies Co. Źródło: Rys. 7 Pojemnik izotermiczny klasy B firmy Med Technologies Źródło: 10

11 metoda ciągłej perfuzji hipotermicznej stosowana podczas transportu nerek lub serca. Wymagana jest obecność specjalnej aparatury chłodniczo-medycznej wydłużającej czas przechowywania do 72 godzin. Do transportu tego typu narządów wykorzystuje się pojemniki izotermiczno-elektroniczne, które pozwalają na stałą kontrolę parametrów. Rys. 6 Pojemnik izotermiczno-elektroniczny firmy Dometic Systems Źródło: 5. Podsumowanie Kriotechnika w medycynie odnalazła szereg zastosowań. Wypiera tradycyjne metody operacji, a także wprowadza innowacyjność w tą dziedzinę nauki. Ułatwia proces diagnostyczny, etap leczenia, przeprowadzenie operacji, ale także okres rekonwalescencji staje się mniej bolesny i dokuczliwy. Zastosowanie technik niskotemperaturowych w medycynie przyniosło wiele korzyści zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy. Możliwy stał się nawet kilkunastogodzinny transport pobranych do przeszczepu naczyń, bez naruszania ich funkcjonalności. Być może realny stanie się znany z filmów science fiction proces zamrażania człowieka w celu wprowadzenia go w stan hibernacji i powrót do życia po kilkuset latach. Pierwsze próby spełnienia tego typu wizji zostały już wprowadzone w życie, właśnie dzięki możliwości utrzymywania niskich temperatur. 11

12 Bibliografia: 1. Coyne K., MRI: A Guided Tour, dostępne w Internecie: 2. Maj J., Kriokoagulacja, artykuł dostępny w Internecie: 3. Tobała J., Witkowska A., Olsztyński A., Praktyczne uwagi na temat wybranych aspektów kriochirurgii zmian skórnych, Dermatologia Kliniczna 6/2004: Waszkiewicz Ł., Przechowywanie i transport narządów ludzkich przeznaczonych do przeszczepu, Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna 5/2007: M. Chorowski: Pożytki z niskich temperatur czyli dlaczego za zimno widzimy lepiej, Dolnośląski Festiwal Nauki, Wrocław, M. Chorowski: Technologie kriogeniczne Kriogenika w medycynie, artykuł dostępny w Internecie: 7. M. Jakubiak, D. Wojnowska: Kriochirurgia i jej zastosowanie w dermatologii, artykuł dostępny w Internecie: 8. M. Chorowski: Kriogenika w zastosowaniach przemysłowych, medycznych i badawczych, Chłodnictwo i Klimatyzacja 1/

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE Medyczne zastosowanie kriotechniki do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i w kriochirurgii Mateusz Salamon IMM, stopień II,

Bardziej szczegółowo

Medyczne zastosowanie kriotechniki - do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i kriochirurgii.

Medyczne zastosowanie kriotechniki - do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i kriochirurgii. Techniki niskotemperaturowe w medycynie Medyczne zastosowanie kriotechniki - do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i kriochirurgii. Wykonała: Patrycja Czonstke Inżynieria

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PODSTAW KRIOGENIKI KRIOMEDYCYNA

LABORATORIUM Z PODSTAW KRIOGENIKI KRIOMEDYCYNA Politechnika Wrocławska Instytut Techniki Cieplnej i Mechaniki Płynów Zakład Kriogeniki i Technologii Gazowych LABORATORIUM Z PODSTAW KRIOGENIKI KRIOMEDYCYNA Dr hab. inż. Maciej Chorowski, prof. PWr Mgr

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE Medyczne zastosowanie kriotechniki do przechowywania preparatów biologicznych, w urządzeniach diagnostycznych i w kriochirurgii

Bardziej szczegółowo

Techniki niskotemperaturowe w medycynie

Techniki niskotemperaturowe w medycynie Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Katedra Energetyki i Aparatury Przemysłowej Zakład Termodynamiki, Chłodnictwa i Klimatyzacji Przedmiot: Techniki niskotemperaturowe w medycynie Temat: Zmiana własności

Bardziej szczegółowo

Techniki niskotemperaturowe w Inżynierii Mechaniczno Medycznej

Techniki niskotemperaturowe w Inżynierii Mechaniczno Medycznej Techniki niskotemperaturowe w Inżynierii Mechaniczno Medycznej prowadzący Waldemar Targański Patrycja Misiołek Inżynieria mechaniczno medyczna stopień II, semestr 2 grupa 2 Rok akademicki 2012/2013 Spis

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Techniki niskotemperaturowe w Inżynierii Mechaniczno Medycznej Zmiana własności ciał w temperaturach kriogenicznych Prowadzący: dr inż. Waldemar Targański Emilia

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

KRIOSYSTEM Sp. z o. o. pierwszą na świecie kriokomorą mobilną z niezależnym, zintegrowanym system schładzania Kriosystemu

KRIOSYSTEM Sp. z o. o. pierwszą na świecie kriokomorą mobilną z niezależnym, zintegrowanym system schładzania Kriosystemu KRIOKOMORA MOBILNA Firma KRIOSYSTEM Sp. z o. o. powstała w 1991 r., ale jest kontynuatorem kilkunastoletniej działalności Zakładu Doświadczalnego Instytutu Niskich Temperatur Polskiej Akademii Nauk Kriopan.

Bardziej szczegółowo

TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI

TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI zaawansowane, nieinwazyjne leczenie cellulitu pomaga osiągnąć gładką skórę w miejscach, gdzie zazwyczaj występują wgłębienia potwierdzona naukowo metoda zabiegów estetycznych

Bardziej szczegółowo

ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI

ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI ACOUSTIC WAVE THEAPY X-WAVE TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI TERAPIA FALAMI AKUSTYCZNYMI zaawansowane, nieinwazyjne leczenie cellulitu pomagające uzyskać gładką skórę w miejscach, gdzie zazwyczaj występują

Bardziej szczegółowo

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Odmienność procesów zamrażania produktów

Bardziej szczegółowo

Michael Buraczewski Inżynieria Mechaniczno-Medyczna. Temat: Przechowywanie cieczy kriogenicznych i rodzaje izolacji cieplnych.

Michael Buraczewski Inżynieria Mechaniczno-Medyczna. Temat: Przechowywanie cieczy kriogenicznych i rodzaje izolacji cieplnych. Michael Buraczewski Inżynieria Mechaniczno-Medyczna Temat: Przechowywanie cieczy kriogenicznych i rodzaje izolacji cieplnych. Spis treścci: 1. Wstęp...3 2. Zastosowanie cieczy kriogenicznych...4 3. Zagrożenia...5

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

ZAPOTRZEBOWANIE NA NIEINWAZYJNĄ TERAPIĘ PROTÉGÉ INTIMA TO PRZEŁOMOWY, NIECHIRURGICZNEGO OBKURCZANIA SEKSUALNEJ.

ZAPOTRZEBOWANIE NA NIEINWAZYJNĄ TERAPIĘ PROTÉGÉ INTIMA TO PRZEŁOMOWY, NIECHIRURGICZNEGO OBKURCZANIA SEKSUALNEJ. ZAPOTRZEBOWANIE NA PROTÉGÉ INTIMA TO PRZEŁOMOWY, NIEINWAZYJNY SYSTEM dedykowany DO PRZEPROWADZANIA NIECHIRURGICZNEGO OBKURCZANIA i ujędrniania WARG SROMOWYCH ORAZ DO ZWIĘKSZENIA SATYSFAKCJI SEKSUALNEJ.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA

POLITECHNIKA GDAŃSKA NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA ENERGETYKI I APARATURY PRZEMYSŁOWEJ NADPRZEWODNICTWO I EFEKT MEISSNERA Katarzyna Mazur Inżynieria Mechaniczno-Medyczna Sem. 9 1. Przypomnienie istotnych

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

KTO ODDAJE KREW - OKAZUJE SERCE

KTO ODDAJE KREW - OKAZUJE SERCE Krew i jej składniki: Krew jest tkanką płynną, która krąży w naczyniach krwionośnych. Stanowi 8% całej masy ciała i jest zbudowana z części płynnej, czyli osocza oraz wyspecjalizowanych komórek czyli czerwonych

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Poznanie szczegółowe podstawowych procesów patologicznych u człowieka. Patologia wybranych jednostek chorobowych.

Zaawansowany. Poznanie szczegółowe podstawowych procesów patologicznych u człowieka. Patologia wybranych jednostek chorobowych. Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Patologia Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy Wymagania wstępne Zaawansowany

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE

TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE TECHNIKI NISKOTEMPERATUROWE W MEDYCYNIE Przechowywanie cieczy kriogenicznych i rodzaje izolacji cieplnych Imię i nazwisko: Olga Gałązka i Mateusz Pawelec Rok akademicki: 2011/2012 Semestr: II magisterski

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2013-2016

Cykl kształcenia 2013-2016 203-206 SYLABUS Nazwa Fizjoterapia kliniczna w chirurgii, onkologii i medycynie paliatywnej. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

labrida bioclean Szczoteczka została opracowana przez ekspertów klinicznych w norweskiej firmie Labrida AS, która powstała w 2012 roku.

labrida bioclean Szczoteczka została opracowana przez ekspertów klinicznych w norweskiej firmie Labrida AS, która powstała w 2012 roku. labrida bioclean CHIRURGIA I IMPLANTOLOGIA Antybakteryjna szczoteczka Labrida BioClean to nowatorskie narzędzie, które skraca czas leczenia i pomaga w delikatnym oraz skutecznym czyszczeniu mechanicznym

Bardziej szczegółowo

Fale radiowe w kosmetyce

Fale radiowe w kosmetyce Fale radiowe w kosmetyce Działanie kosmetyczne fal radiowych polega na termolizie (diatermii) przy pomocy prądu szybkozmiennego o wysokim napięciu. Zmiana energii powoduje wytwarzanie ciepła, które rozgrzewa

Bardziej szczegółowo

i uczestnika programu o udzieleniu i otrzymaniu danego świadczenia.

i uczestnika programu o udzieleniu i otrzymaniu danego świadczenia. Załącznik nr 19 Zestawienie stawek jednostkowych dla Ogólnopolskiego programu nowotworów głowy i szyi Stawki jednostkowe określone poniżej dotyczą świadczeń zdrowotnych, które będą udzielane w ramach wdrażania

Bardziej szczegółowo

To nowa metoda polegająca na wstrzyknięciu preparatu kwasu hialuronowego w celu zwiększenia objętości, poprawy konturu oraz jędrności powierzchni

To nowa metoda polegająca na wstrzyknięciu preparatu kwasu hialuronowego w celu zwiększenia objętości, poprawy konturu oraz jędrności powierzchni Macrolane To nowa metoda polegająca na wstrzyknięciu preparatu kwasu hialuronowego w celu zwiększenia objętości, poprawy konturu oraz jędrności powierzchni poddanej zabiegowi. Metoda MACROLANE została

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu. Umiera nie z powodu. powodu braku narządów do transplantacji

Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu. Umiera nie z powodu. powodu braku narządów do transplantacji Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu Umiera nie z powodu braku leczenia, ale z powodu braku narządów do transplantacji

Bardziej szczegółowo

LASER KTP. CZAJOWSKA Justyna 32D

LASER KTP. CZAJOWSKA Justyna 32D LASER KTP CZAJOWSKA Justyna 32D WSTĘP Lasery coraz częściej są stosowne we współczesnej medycynie. Efekt oddziaływania światła laserowego na organizm jest wypadkową właściwości fizycznych światła lasera

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW.

Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW. Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW. Rak trzustki na drugim miejscu pośród nowotworów w gastroenterologii. Na 9 miejscu pod względem lokalizacji

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY Kod usługi Nazwa usługi A26 ZABIEGI ZWALCZAJĄCE BÓL 1NA UKŁADZIE 5.51.01.0001026 WSPÓŁCZULNYM 5.51.01.0001031

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Kriogenika w zastosowaniach przemysłowych, medycznych i badawczych.

Kriogenika w zastosowaniach przemysłowych, medycznych i badawczych. Kriogenika w zastosowaniach przemysłowych, medycznych i badawczych. W niskich temperaturach ulegają zmianie liczne własności materiałów w tym biologicznych. Obecnie technologie kriogeniczne stają się szeroko

Bardziej szczegółowo

Onkologia - opis przedmiotu

Onkologia - opis przedmiotu Onkologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Onkologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-On Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów jednolite

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt

Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Polska Wydział Medycyny Weterynaryjnej Pracownia Radiologii i Ultrasonografii Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt Piotr Dębiak Ultrasound

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ODDECHOWY

UKŁAD ODDECHOWY Zadanie 1. (1 pkt). Na rysunku przedstawiono pęcherzyki płucne oplecione siecią naczyń krwionośnych. Określ znaczenie gęstej sieci naczyń krwionośnych oplatających pęcherzyki płucne.... Zadanie 2. (2 pkt)

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Technologie kriogeniczne Kriogenika w medycynie

Technologie kriogeniczne Kriogenika w medycynie Technologie kriogeniczne Kriogenika w medycynie Leczenie zimnem jest najstarszą formą leczenia. Już 2500 lat p.n.e. Egipcjanie stwierdzili, że zimno działa uśmierzająco na miejsca urazu i ma działanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH 1. Rodzaj materiału klinicznego w zależności od kierunku i metodyki badań wykonywanych przez PZH Poz. Badanie Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii

Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii Małgorzata Łodyga Klinika Zaburzeń Rytmu Serca Instytut Kardiologii Serce zdrowej osoby bije średnio od 60 do 90 razy na minutę. Różne czynniki zewnętrzne takie jak: wysiłek fizyczny, stres, stany gorączkowe

Bardziej szczegółowo

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej,

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej, Fizykoterapia jest działem lecznictwa, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, jak czynniki termiczne, promieniowanie Słońca oraz czynniki fizyczne wytworzone przez różnego

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Dermatologia i wenerologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Dermatologia i wenerologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Dermatologia i wenerologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA..,WWW.MONEY.PL ( 00:00:00) www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/warszawscy;lekarze;zastosowali;nowa;metode;leczenia;raka;j

Bardziej szczegółowo

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał.

- w przypadku leczenia onkologicznego Małe zabiegi klatki piersiowej X konieczność spełnienia warunków określonych w zał. Katalog grup Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 81/2014/DSOZ Załącznik nr 1a do zarządzenia Nr 89/2013/DSOZ produktu Nazwa Uwagi A31 5.51.01.0001031 Choroby nerwów obwodowych A32 5.51.01.0001032 Choroby

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ultradźwięków w kosmetologii. Słowa klucze: Ultradźwięki, fala dźwiękowa, infradźwięki, zjawisko kawitacji, sonoforeza, mikromasaż

Zastosowanie ultradźwięków w kosmetologii. Słowa klucze: Ultradźwięki, fala dźwiękowa, infradźwięki, zjawisko kawitacji, sonoforeza, mikromasaż Zastosowanie ultradźwięków w kosmetologii Słowa klucze: Ultradźwięki, fala dźwiękowa, infradźwięki, zjawisko kawitacji, sonoforeza, mikromasaż Ultradźwięki Ultradźwięki-to drgania cząsteczek gazów, cieczy,

Bardziej szczegółowo

Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym

Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Wpływ techniki rozmrażania na odwracalność zmian jakościowych w produkcie żywnościowym Andrzej Domian SUCHiKL Sem IX GDAŃSK 2011 SPIS TREŚCI 1. Definicja i cel

Bardziej szczegółowo

STOPNIOWO. NATURALNIE. NA DŁUGO.

STOPNIOWO. NATURALNIE. NA DŁUGO. STOPNIOWO. NATURALNIE. NA DŁUGO. Z upływem czasu skóra traci swój pełny, jędrny i młody wygląd. Jest to wynikiem naturalnego procesu starzenia się. Skóra staje się cieńsza i może wiotczeć, co prowadzi

Bardziej szczegółowo

Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej (dawniej : Specjalistyczny Zespół Chorób Płuc i Gruźlicy)

Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej (dawniej : Specjalistyczny Zespół Chorób Płuc i Gruźlicy) Centrum Pulmonologii i posiada w swojej strukturze 8 oddziałów szpitalnych w tym Oddział Chirurgii Klatki Piersiowej ( zamiennie - torakochirurgii) Oddział został utworzony w latach 50 tych ubiegłego stulecia

Bardziej szczegółowo

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska

OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA. Edyta Dąbrowska OD ROZPOZNANIA DO NAPROMIENIANIA Edyta Dąbrowska METODY LECZENIA NOWOTWORÓW - chirurgia - chemioterapia - radioterapia CEL RADIOTERAPII dostarczenie wysokiej dawki promieniowania do objętości tarczowej

Bardziej szczegółowo

www.dializadomowa.pl

www.dializadomowa.pl 12 marca 2009 r Informacja prasowa Przewlekła choroba nerek prowadzi do nieodwracalnej niewydolności tego organu. Jedyną możliwością utrzymania chorego przy życiu jest leczenie nerkozastępcze. Dializowanie

Bardziej szczegółowo

Mapa Znamion Barwnikowych. to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry.

Mapa Znamion Barwnikowych. to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry. Mapa Znamion Barwnikowych to najprostsza droga do wczesnego wykrycia zmian nowotworowych skóry. Czerniak to złośliwy nowotwór skóry, błon śluzowych bądź błon naczyniowych gałki ocznej, wywodzący się z

Bardziej szczegółowo

Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji

Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji Obieg Ackeret Kellera i lewobieżny obieg Philipsa (Stirlinga) podstawy teoretyczne i techniczne możliwości realizacji Monika Litwińska Inżynieria Mechaniczno-Medyczna GDAŃSKA 2012 1. Obieg termodynamiczny

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Otolaryngologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym Załącznik nr 1 do umowy nr zawartej z Zakładem ubezpieczeń Społecznych PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym 1. WYMAGANIA WSPÓLNE DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 15/2011 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 25 marca 2011 roku

Zarządzenie Nr 15/2011 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 25 marca 2011 roku Zarządzenie Nr 15/2011 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 25 marca 2011 roku w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie Procedur wykorzystania aparatury

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA ENERGETYKI I APARATURY PRZEMYSŁOWEJ TERMOELEKTRYCZNE URZĄDZENIA CHŁODNICZE ZASTOSOWANIE W MEDYCYNIE I TECHNICE LABORATORYJNEJ Opracowanie: Magdalena Karczewska

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Czy bezpieczny sprzęt to tylko sprawa personelu a może to także kwestia bezpieczeństwa pacjenta? Dr med. Paweł Grzesiowski STOWARZYSZENIE HIGIENY LECZNICTWA SZPITAL SPECJALISTYCZNY ŻELAZNA FUNDACJA INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Medycyna Regeneracyjna. Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP

Medycyna Regeneracyjna. Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP Medycyna Regeneracyjna Leczenie schorzeń ortopedycznych osoczem bogatopłytkowym PRP Od niedługiego czasu w wielu placówkach leczniczo weteranaryjnych istnieje możliwość skorzystania z najnowocześniejszej

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

ECCT. Elektropojemnościowa terapia przeciwnowotworowa. Bezkontaktowe pola TTF (ang. Tumor Treating Fields)

ECCT. Elektropojemnościowa terapia przeciwnowotworowa. Bezkontaktowe pola TTF (ang. Tumor Treating Fields) ECCT Elektropojemnościowa terapia przeciwnowotworowa Bezkontaktowe pola TTF (ang. Tumor Treating Fields) Terapia ECCT informacje ogólne System terapeutyczny ECCT składa się z dwóch części: modułu oscylatora

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

Termografia. Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie. Rafał Pompka Tomasz Rosmus

Termografia. Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie. Rafał Pompka Tomasz Rosmus Termografia Podstawy fizyczne, zastosowanie i wykorzystanie w medycynie Rafał Pompka Tomasz Rosmus Termografia Termografia to proces obrazowania w paśmie średniej podczerwieni (długości fali od ok. 0,9

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Światowy Dzień bez Tytoniu ustanowiony został przez Światową Organizację Zdrowia i stanowi część programu - Europa wolna

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 64 5552 Poz. 403 403 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie szkoleń osób, których czynności bezpośrednio wpływają na jakość komórek, tkanek lub narządów,

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Joanna Didkowska, Urszula Wojciechowska, Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów. Justyna Jaskółowska IMM. Techniki niskotemperaturowe w medycynie Gdańsk

Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów. Justyna Jaskółowska IMM. Techniki niskotemperaturowe w medycynie Gdańsk Kaskadowe urządzenia do skraplania gazów Techniki niskotemperaturowe w medycynie Justyna Jaskółowska IMM 2013-01-17 Gdańsk Spis treści 1. Kto pierwszy?... 3 2. Budowa i zasada działania... 5 3. Wady i

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Zaliczenie procedur medycznych

Zaliczenie procedur medycznych Załącznik nr 2 do Indeksu wykonanych zabiegów i procedur medycznych Zaliczenie procedur medycznych wykonanych przez lekarza w czasie staży specjalizacyjnych i kierunkowych realizowanych w ramach specjalizacji

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Gdańsk 10.11.2009 WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat 1: Ubytki masy, oparzelina mrozowa i rekrystalizacja, jako typowe zmiany fizyczne zachodzące w mrożonej żywności. Jakub Turek SUChiKl sem.ix Wydział

Bardziej szczegółowo

Krioterapia. - leczenie zimnem. medica press

Krioterapia. - leczenie zimnem. medica press Krioterapia - leczenie zimnem medica press Aleksander Sieroń, Grzegorz Cieślar, Leszek Jagodziński, Zofia Drzazga, Ewa Birkner, Aleksandra Bilska-Urban, Aleksandra Mostowy, Magdalena Kubacka, Agata Stanek,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 9 /G/15 Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej z dnia 31 marca 2015 r.

Zarządzenie nr 9 /G/15 Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej z dnia 31 marca 2015 r. Sucha Beskidzka, dnia 31 marca 2015 r. Zarządzenie nr 9 /G/15 Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej z dnia 31 marca 2015 r. Dotyczy: Cennika zewnętrznego na rok 2015 Z dniem 1 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Poniższe wytyczne dotyczą wszystkich rodzajów materiału klinicznego.

Poniższe wytyczne dotyczą wszystkich rodzajów materiału klinicznego. Strona 1 z 5 Wytyczne dotyczące zlecania, pobierania, oznakowania, przechowywania, transportowania i rejestrowania próbek materiału klinicznego do badań w Pracowni PCR Niżej przedstawione wytyczne dotyczące

Bardziej szczegółowo

Iga Niczyporuk II rok licencjat

Iga Niczyporuk II rok licencjat Iga Niczyporuk II rok licencjat jeden z płynów ustrojowych w organizmie człowieka, którego objętość wynosi ok. 5 5,5 litrów. Krew spełnia czynności transportowe, dostarcza do tkanek tlen i substancje odżywcze,

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW

RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW RADIOTERAPIA NAJWIĘKSZA INWESTYCJA W HISTORII SZPITALA PRZY SZASERÓW Wojskowy Instytut Medyczny - Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej Czy na Mazowszu jest zapotrzebowanie na radioterapię?

Bardziej szczegółowo

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Metody fotodynamiczne PDT Technika diagnostyczna i terapeutyczna zaliczana do form fotochemioterapii

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE

WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYDZIAŁ ZDROWIA PUBLICZNEGO STUDIA STACJONARNE I STOPNIA KIERUNEK DIETETYKA ROK III SEMESTR ZIMOWY ROK AKADEMICKI 2016/2017 ŻYWIENIE KLINICZNE WYKŁADY: Sala wykładowa - Budynek WZP SUM w Bytomiu, ul. Piekarska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRORADIOLOG

PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRORADIOLOG PROGRAM STAŻU SZKOLENIOWEGO DLA NAUCZYCIELI W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRORADIOLOG Symbol cyfrowy [19] Spis treści Wprowadzenie I. Założenia programowo-organizacyjne stażu. 1. Charakterystyka zawodu - elektroradiolog..

Bardziej szczegółowo

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory.

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. QZ Patologia QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. Torbiele Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 1 Organizacje. Towarzystwa,

Bardziej szczegółowo

ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE!

ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE! ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE! Ty też możesz podarować komuś szansę na nowe życie! Dzieląc się cząstką siebie możemy dokonać wielkich czynów możemy pomóc wygrać komuś życie! Co godzinę

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY. Selektywne chłodzenie mózgu noworodka przy niedotlenieniu okołoporodowym.

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY. Selektywne chłodzenie mózgu noworodka przy niedotlenieniu okołoporodowym. POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Selektywne chłodzenie mózgu noworodka przy niedotlenieniu okołoporodowym. Opracowała: Katarzyna Sawicka IMM, sem. I, st. II 2012/2013 1. Wstęp co oznacza niedotlenienie?

Bardziej szczegółowo

Czym jest funkcjonalna (czynnościowa) chirurgia zatok przynosowych (FESS)

Czym jest funkcjonalna (czynnościowa) chirurgia zatok przynosowych (FESS) Czym jest funkcjonalna (czynnościowa) chirurgia zatok przynosowych (FESS) Operacja zatok metodą endoskopową jest alternatywą dla tradycyjnej metody charakteryzującej się dużą inwazyjnością. Obecnie w laryngologii

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ CHIRURGII URAZOWO-ORTOPEDYCZNEJ Kod usługi Nazwa usługi A01 ZABIEGI WEWNĄTRZCZASZKOWE Z POWODU POWAŻNEGO 5.51.01.0001001 URAZU

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w chirurgii.

Zakażenia w chirurgii. Zakażenia w chirurgii. Rola personelu pielęgniarskiego. 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ Cacałowska Dorota Zakażenia Zakażenia w chirurgii stanowią istotny problem współczesnej medycyny,

Bardziej szczegółowo