NR 1/2014 KWARTALNIK STYCZEŃ 2014 BEZPŁATNY MAGAZYN DLA PACJENTÓW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NR 1/2014 KWARTALNIK STYCZEŃ 2014 BEZPŁATNY MAGAZYN DLA PACJENTÓW"

Transkrypt

1 NR 1/2014 KWARTALNIK STYCZEŃ 2014 BEZPŁATNY MAGAZYN DLA PACJENTÓW Z Damianem przez całe życie

2 Drodzy Czytelnicy, Początek roku to zawsze czas podsumowań oraz planowania kolejnych działań. Dla nas rok 2014 to rok szczególny jubileuszowy. Obchodzimy 20-lecie naszej działalności. Z tej okazji przygotowaliśmy dla Pacjentów wiele niespodzianek, między innymi otwarcie nowej przychodni specjalistycznej. Natomiast cały zeszły rok obfitował w nieustanny rozwój i coraz szerszą paletę proponowanych usług. Otwarcie nowego oddziału IMC, gdzie zapewniamy obsługę klientów ubezpieczeniowych i zagranicznych; EUS, USG 3D, sialoendoskopia to tylko niektóre z nowości wdrożonych w 2013 roku. Nie zapominamy również o akcjach profilaktycznych, którym jesteśmy wierni od wielu lat. W ramach tych działań regularnie zachęcamy do bezpłatnych badań i konsultacji dla dzieci i dorosłych, warsztatów ze specjalistami oraz różnego typu promocji. Aktualnie zapraszamy do skorzystania z promocji na operację usunięcia zaćmy. Zespół Centrum Medycznego Damiana idzie z duchem czasu i dlatego dołączyliśmy do społeczności Facebook. Dla naszych fanów dedykujemy specjalne działania. Dlatego gorąco zachęcamy do przyłączenia się i śledzenia naszych aktywności. Dużym udogodnieniem dla naszych pacjentów jest system Damian online, dzięki któremu macie Państwo dostęp do historii leczenia, umawiania i odwoływania wizyt online. W celu otrzymywania bieżących informacji o aktualnych promocjach zachęcamy do zapisania się i zgłoszenia chęci dostawania newslettera przez stonę Wszystkie nasze działania mają na celu zapewnienie Państwu usług na najwyższym poziomie i stworzenie jak najdogodniejszego dostępu korzystania z proponowanej oferty. Życzymy Państwu wielu pozytywnych doświadczeń z CMD. My ze swojej strony gwarantujemy, że dołożymy wszelkich starań, aby był to kolejny rok dynamicznego rozwoju Centrum Medycznego Damiana. W NUMERZE 3 SZYBKI DOSTĘP DO HISTORII LECZENIA 4 LOGOPEDA O DYSLEKSJI I DYSGRAFII 6 POPRAW SWÓJ KOMFORT WIDZENIA 8 KOMÓRKI MACIERZYSTE PRZYSZŁOŚĆ ORTOPEDII 10 NIE DAJ SIĘ ZIMOWEJ DEPRESJI 12 MASAŻ BUDOWANIE RELACJI Z DZIECKIEM 14 HOLTER EKG CAŁODOBOWA OBSERWACJA SERCA Agnieszka Dziedzic-Pasik Dyrektor Zarządzający, Członek Zarządu CMD Najserdeczniejsze życzenia zdrowia oraz samych sukcesów w Nowym Roku życzy Centrum Medyczne Damiana REDAKCJA Wydawca: Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o. o. ul. Wałbrzyska Warszawa Redakcja: Dominika Korczak-Grabowska (22) Agnieszka Karasińska (22) Skład: 2

3 Szybki dostęp do historii leczenia Zachęcamy do skorzystania z systemu Damian online. Z każdego miejsca, w którym jest dostęp do Internetu, pacjent może w każdej chwili sam umówić wizytę, sprawdzić przepisane leki, a nawet wyniki badań. Z przyjemnością informujemy, że do Państwa dyspozycji oddajemy kolejne udogodnienie w postaci nowych możliwości Damian online, które pozwalają na szybkie: Magdalena Boniecka umawianie, koordynator ds. systemów biznesowych odwoływanie i przeglądanie wizyt; sprawdzanie wybranych wyników badań laboratoryjnych oraz diagnostycznych; sprawdzanie przepisanych przez lekarza leków oraz dawkowania; przeglądanie grafików lekarzy; aktualizację danych osobowych oraz kontaktowych. Nowe rozwiązania pozwalają na: oszczędność czasu, dzięki możliwości korzystania z funkcjonalności Damian online w każdym miejscu, w którym jest dostęp do Internetu; dostęp do historii leczenia 7 dni w tygodniu przez 24 h na dobę. Dostęp do Damian online W celu korzystania z nowych funkcjonalności należy uzyskać dostęp do pełnej wersji serwisu. Powyższych formalności można dokonać udając się do recepcji w każdej placówce Centrum Medycznego Damiana. Wystarczy jedynie dowód tożsamości, aby móc w prosty i szybki sposób uzyskać dostęp do historii własnych wizyt, wyników badań czy przepisanych leków. Należy pamiętać, że wizyta, a tym samym dokumentacja medyczna dotyczy osoby, której numer karty pacjent podaje. Dlatego bardzo ważne jest, aby zawsze był to numer osoby, dla której wizyta ma zostać umówiona (umawiając dziecko na wizytę, należy podać numer karty dziecka i jego indywidualne hasło dostępu). Logowanie do systemu Damian online Aby zalogować się do systemu należy wprowadzić: numer karty Centrum Medycznego Damiana (MRN); pobrane w recepcji indywidualne hasło dostępu składające się z 8 znaków. Dla zachowania bezpieczeństwa Państwa danych i ochrony dostępu do nich przez osoby niepowołane, podczas pierwszego logowania system poprosi o zmianę nadanego podczas rejestracji indywidualnego hasła na nowe. Bezpieczeństwo danych Pacjenta W celu zapewnienia maksymalnej ochrony Państwa danych, podczas korzystania z systemu Damian online wdrożyliśmy szereg rozwiązań zabezpieczających: mechanizm szyfrowania informacji; indywidualne inicjalne hasło dostępu; dwuetapowy proces uwierzytelnienia hasła (identyfikacja i potwierdzenia tożsamości); wymuszenie zmiany pierwotnego indywidualnego hasła, jednocześnie gwarantując możliwość zmiany hasła w dowolnym momencie. 3

4 Logopeda o dysleksji i dysgrafii Trudności w opanowaniu umiejętności czytania i pisania pojawiają się u dzieci z prawidłowym, a nawet wyższym od przeciętnego poziomem intelektualnym. W szczególny sposób przeżywamy przygotowanie swojego dziecka do roli ucznia klasy pierwszej. Mamy nadzieję, że będzie sobie dobrze radziło ze szkolnymi obowiązkami. Niestety, nie lek. med. Izabela Riske logopeda w CMD zawsze tak jest. Niekiedy pojawiają się trudności w czytaniu i pisaniu. Jedni rodzice skierowanie do poradni psychologiczno-pedagogicznej traktują jak diagnozę o upośledzeniu dziecka, inni stwierdzają, że niepowodzenia w nauce wynikają z lenistwa potomka i braku chęci do nauki. Pierwsze objawy sygnalizujące, że dziecko może mieć trudności w nauce czytania i pisania pojawiają się już w trakcie edukacji przedszkolnej. W tym okresie wyrażają się one w braku umiejętności wyodrębniania w słyszanych słowach pojedynczych głosek, dźwięków, z których słowo jest złożone oraz w nieprawidłowym rozpoznawaniu i odwzorowywaniu wzorów graficznych zbliżonych do kształtu liter. Wyćwiczalność funkcji odpowiedzialnych za zaburzenie procesu czytania i pisania u dzieci jest stosunkowo duża, znacznie większa niż u osoby dorosłej. Wszechstronne usprawnianie zaburzonego procesu wymaga stosowania wielu różnych zajęć i ćwiczeń doskonalących. Dysgrafia to częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Osoba dotknięta tym zaburzeniem ma kłopoty z zapisywaniem słów nieistniejących lub nieznanych, a także może popełniać błędy. Często potrafi zapisywać słowa, ale czyni to w sposób zbliżony do zapisu fonetycznego (np. wyraz 'chleb' może zostać zapisany jako 'hlep'), co skutkuje popełnianiem wielu błędów ortograficznych. Czasem niepokoją nas drobne niedoskonałości naszych dzieci: niezgrabność, częste potykanie się, nieumiejętność opanowania jazdy na rowerze, mylenie strony lewej i prawej, niechęć do układania puzzli, niechlujny wygląd, przesadna reakcja na różne wydarzenia, trudności w zapamiętaniu dni tygodnia. Naprawdę problem dostrzegamy jednak dopiero wtedy, gdy na przykład patrząc na przedszkolną gazetkę z pracami uczniów widzimy, że praca naszego dziecka jest wykonana znacznie mniej starannie niż pozostałe, albo gdy pisanie pierwszych liter, wyrazów i zdań nie przychodzi łatwo. 4

5 Dostrzegamy, że nadal nie umie ono pisać w linijkach, myli litery, zmienia ich wielkość, a sklecenie kilku zdań to dla niego duży problem. Zdarza się, że nauczyciel zwraca uwagę na nieadekwatnie niski poziom prac pisemnych i sygnalizuje zaburzenia edukacyjne. Pisanie wywołuje u dysgrafika fizyczny ból rozpoczynający się w piszącej ręce, który później rozchodzi się po całym ciele. Bardzo często osoba z dysgrafią nie przyznaje się do tego w obawie, że nie zostanie zrozumiana. Na szczęście, taki ból pojawia się tylko podczas pisania ręcznego. Nie jest to problemem podczas pisania na klawiaturze. Dziecko pomimo swojej inteligencji (bywa, że wręcz ponadprzeciętnej) nie potrafi wykonać w szkole zadań, z którymi powinno sobie radzić. Dlatego bardzo ważna jest jak najwcześniejsza diagnoza i rozpoczęcie leczenia, aby dysgrafia nie zdążyła wywołać szkód w życiu młodego człowieka. Jeżeli zaburzenie nie zostanie właściwie rozpoznane, a dziecko nie otrzyma w możliwie najszybszym czasie pomocy, jego kłopoty będą narastać, ponieważ zaczną się pojawiać problemy natury emocjonalnej (frustracja, złość, niechęć do nauki i szkoły w ogóle, niepewność, lęk, poczucie winy) i społecznej (poczucie bycia odrzuconym, niesprawiedliwie ocenianym, agresja, brak właściwej motywacji). Diagnoza dysgrafii Dysgrafia nie może być zdiagnozowana jedynie na podstawie napisanych już tekstów. Oprócz oceny orientacji przestrzennej należy zwrócić również uwagę na postawę piszącego, ustawienie pióra, nacisk na kartkę papieru, kierunek i rytm gestu graficznego, wysiłek, obecność skurczy i nacisk na piszącą rękę, umiejętność wzrokowego lub ręcznego śledzenia pisanego tekstu oraz wiele innych czynników, które można analizować tylko podczas bezpośredniej obserwacji osoby podczas pisania. Leczenie dysgrafii Przy leczeniu dysgrafii ważnymi elementami są zapobieganie, rehabilitacja i kompensacja. Wielu problemom można zapobiec za pomocą wczesnego treningu mięśni, konieczna jest jednak interwencja specjalisty, który może opracować indywidualne ćwiczenia, by zwiększyć moc oraz zręczność. Dla wszystkich dysgrafików ogromną pomoc stanowi pisanie kinestetyczne, polegające na pisaniu z zamkniętymi oczami lub podczas oddalania wzroku od pisanego tekstu. Każdą rehabilitację należy zawsze rozpocząć od samodzielnego pisania liter. Należy również spowodować, aby uczeń doskonalił znajomość alfabetu. Przydatne może być także nauczenie dysgrafika komputerowych programów do pisania. Dla wielu uczniów nauka układu klawiatury komputera za pomocą metody alfabetycznej jest łatwiejsza niż przy użyciu tradycyjnych metod. Osoby te powinny zawsze używać różnych instrumentów służących do pisania, np. długopisów z uchwytem, którymi łatwiej się posługiwać. Użyteczne może być także pisanie na lekko pochylonym blacie. By rozpoznać potrzeby konkretnych osób, należy również sprawdzić czy preferowane jest pisanie literami drukowanymi, czy też pismem ręcznym. Wielu dysgrafikom stosowanie alfabetu pisanego zamiast liter drukowanych daje więcej korzyści, np. eliminuje konieczność podnoszenia długopisu i decydowania, gdzie ponownie go przyłożyć po napisaniu każdej litery; eliminuje, możliwy w przypadku dysgrafika, czynnik nieładu, gdyż każda litera zaczyna się na linii litery poprzedzającej oraz eliminuje problem przestrzeni między literami. Alfabet pisany nadaje płynności i rytmu słowom, wspomagając uczenie się. W przypadku dzieci, którym trudniej jest zapamiętać sekwencje motoryczne dla kształtu każdej litery, rozpoczęcie nauki pisania od małych liter eliminuje traumatyczne przejście od pisania drukowanymi literami do pisania małymi. Poza tym daje więcej możliwości rozróżniania liter b, p i d, gdyż w piśmie ręcznym są one łatwiejsze do odróżnienia. Czym jest dysleksja? Wiemy już, że dysgrafia to trudności w opanowaniu poprawnej pisowni, w tym błędy ortograficzne. Dysleksja to określenie specyficznych trudności w czytaniu. W diagnozie dysleksji należy określić, czy zaburzenia w czytaniu i pisaniu pojawiają się w postaci izolowanej, czy towarzyszą im również inne zaburzenia. Diagnoza dysleksji powinna być przeprowadzona przez wielu specjalistów z różnych dziedzin (logopeda, pedagog, psycholog, foniatra, okulista, psychiatra dziecięcy). Wczesna diagnoza (ryzyko dysleksji) i terapia logopedyczna pozwalają uchronić dziecko przed problemem dysleksji. Należy jednak przestrzec przed pochopnym etykietowaniem dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu poprzez nazywanie ich dyslektykami. Dopiero po bardzo szczegółowych i rzetelnych badaniach oraz po wykluczeniu zaniedbań pedagogicznych możemy mówić z całą pewnością, że zaistniał problem dyslektyczny. Przychodnia dla Dzieci ul. Wałbrzyska 44/46 Tel. (22)

6 Popraw swój komfort widzenia Zadbaj o oczy swoje i Twoich najbliższych. Wykonjąc operację zaćmy poprawiasz komfort widzenia. lek. med. Justyna Badowska okulista w CMD Narząd wzroku tworzy się w życiu płodowym człowieka. Soczewka oka jest bogata w białko. U osób starszych stwierdza się zmniejszenie lub zanik białek rozpuszczalnych i zwiększenie poziomu białek nierozpuszczalnych w wodzie, co powoduje powstanie zaćmy. Już w czasie rozwoju płodowego może dojść do zmętnienia soczewki, czyli do powstania zaćmy (łac. cataracta). Przyczyną może być zakażenie różyczką we wczesnych tygodniach ciąży, toksemia lub niedożywienie matki, a także zaburzenia genetyczne płodu. Dzieci, tak samo jak dorośli, mogą być poddawane operacji zaćmy w specjalistycznych ośrodkach. Soczewka jest przezroczysta i sferyczna, załamuje światło wpadające przez źrenicę i nadaje mu zbieżność konieczną do wytworzenia obrazu na siatkówce. Dzięki obwódce rzęskowej i mięśniowi rzęskowemu podczas akomodacji zwiększa swój promień krzywizny, umożliwiając osobom normowzrocznym do roku życia ostre widzenie z bliska, bez okularów. Gdy soczewka mętnieje, zaczynamy gorzej widzieć, pogarsza się ostrość wzroku, a także kontrast widzenia i powstaje zaćma. Wyróżniamy zaćmy korowe, jądrowe i podtorebkowe w zależności od struktury, w której mętnieje soczewka. Możemy także usłyszeć o zaćmie białej lub brunatnej. Ta ostatnia jest dla chirurga największym wyzwaniem, gdyż stopień trudności przy jej usunięciu jest najwyższy, również gojenie się oka może trwać nieco dłużej. Nie należy czekać, aż soczewka będzie całkowicie zmętniała, gdyż to w sposób znaczący zmniejsza komfort życia pacjenta i pogarsza rokowania. Na czym polega zabieg? Zabieg usunięcia zaćmy, zwany fakoemulsyfikacją, polega na rozdrobnieniu zmętniałych mas soczewkowych i usunięciu ich z torebki soczewki w taki sposób, aby odpowiednia część torebki przedniej i cała torebka tylna pozostała w oku. W gotową lożę po usuniętej zaćmie wkłada się do oka odpowiednio zwilżoną soczewkę sztuczną, której moc jest dobierana przez lekarza kwalifikującego do operacji zaćmy. Moc implantu zależy od wielu parametrów gałki ocznej i jest ustalana za pomocą specjalnych formuł, indywidualnie dla każdego oka pacjenta. Dlatego tak bardzo ważna jest wizyta kwalifikująca do usunięcia zaćmy. W trakcie tego spotkania 6

7 pacjent ustala z lekarzem, jaka refrakcja pooperacyjna będzie dla niego najlepsza. Operacja zaćmy realizowana jest w ramach chirurgii jednego dnia. Przygotowanie w dniu operacji trwa kilka godzin, sam zabieg w zależności od stopnia trudności kilkanaście minut lub dłużej. Jest on przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym, bezbolesny. Po zabiegu pacjent odpoczywa od 2 do 3 godzin i z opatrunkiem na oku udaje się do domu pod opieką kogoś bliskiego. Następnego dnia ma miejsce wizyta kontrolna, podczas której lekarz udziela wskazówek na temat dalszego leczenia. Przez 4-6 tygodni po zabiegu pacjent przyjmuje leki do operowanego oka. W tym czasie nie wolno wykonywać skłonów całego ciała, dźwigać ciężarów powyżej 5 kg, pływać na basenie i gimnastykować się, należy unikać zaparć. W CMD zapewniamy pacjentom krótkie terminy zarówno kwalifikacji do operacji, jak i samych operacji, komfortowe warunki na Oddziale Pobytu Dziennego, wysokiej jakości jednorazowy amerykański sprzęt i osprzęt do fakoemulsyfikacji, szeroki wybór implantów wewnątrzgałkowych. Poczucie bezpieczeństwa gwarantuje personel z ponad 20-letnim doświadczeniem w chirurgii zaćmy. Stosujemy procedury medyczne zgodne z przyjętymi przez Europejskie Towarzystwo Chirurgii Zaćmy. Ważne informacje: wysokiej jakości viscoelastyki. Metoda operacyjna i opieka pooperacyjna są zgodne z procedurami ESCRS. Pacjent przed zabiegiem i w trakcie jego trwania ma zapewnioną fachową opiekę anestezjologiczną. Oferujemy komfortowe warunki sali operacyjnej i pooperacyjnej. Opieka pooperacyjna jest zapewniona do zakończenia procesu gojenia oka. Oferujemy możliwość praktycznie dowolnej korekty wady refrakcji/krótkowzroczności, nadwzroczności i astygmatyzmu za pomocą soczewki torycznej; dodatkowo osobom zainteresowanym uniezależnieniem od okularów do dali i bliży, oferujemy implanty pseudoakomodacyjne. Kwalifikacja do operacji zaćmy u pacjenta ze zdiagnozowaną zaćmą: Rozpoznanie zaćmy i skierowanie do zabiegu. Zapis na wizytę kwalifikacyjną do operacji zaćmy lek. med. Ewa Struzik. Wizyta kwalifikacyjna z wyliczeniem mocy implantu, doborem najlepszej dla pacjenta oczekiwanej refrakcji i skierowaniem na badania dodatkowe okulistyczne i podstawowe badania niezbędne do kwalifikacji anastezjologicznej. Przepisanie recepty na leki miejscowe stosowane profilaktycznie przed zabiegiem. Wyznaczenie i rezerwacja wstępnego terminu zabiegu. Kwalifikacja lekarza anastezjologa. Operacja zaćmy. Dwie wizyty kontrolne w pierwszej dobie po zabiegu i w siódmym dniu po operacji lek. med. Ewa Struzik. Kontrolna wizyta po 3-4 tygodniach od zabiegu i 6-8 tygodniach po zabiegu. Do 31 stycznia 2014 r. skorzystaj z 20% zniżki na operację zaćmy. Więcej informacji i zapisy: Szpital Damiana ul. Wałbrzyska 46 Tel. (22) Do operacji jest stosowany jednorazowy osprzęt (custom pack), co minimalizuje ryzyko infekcji. W trakcie przygotowania do zabiegu, jak i podczas niego, stosujemy bardzo 7

8 Komórki macierzyste przyszłość ortopedii Wykorzystanie komórek macierzystych (MSC) w medycynie jest obecnie jedną z bardziej obiecujących metod leczenia małoinwazyjnego, z próbą odbudowy uszkodzonych bądź zdegenerowanych tkanek. Komórki macierzyste (MSC) mają kilka funkcji dających olbrzymie możliwości regeneracji i przebudowy tkanek. Przede wszystkim zdolność samoodnawiania, różnicowania się oraz dr n. med. rozmnażania. Techniki Paweł Skowronek ortopeda w CDM wykorzystujące MSC rozwijają się niemal we wszystkich gałęziach medycyny, a w szczególności w ortopedii i traumatologii. MSC mogą być źródłem progenitorowych komórek osteoblastów, chondroblastów uczestniczących w odbudowie zdegenerowanych i uszkodzonych tkanek narządu ruchu. W traumatologii dotyczy to przede wszystkim ostrych i przewlekłych zmian pourazowych. Dzięki tej technice dajemy pacjentom możliwość szybkiej regeneracji i odbudowy uszkodzonych tkanek: mięśniowej, włóknistej, kostnej. W urazach przewlekłych, zaburzeniach i opóźnieniu gojenia wspomagamy i pobudzamy tkanki miękkie do regeneracji i przebudowy. Zastosowanie komórek macierzystych w ortopedii i traumatologii: urazy ścięgna Achillesa; urazy więzadła rzepki; urazy ścięgniste, m.in. kolano skoczka, uszkodzenie przyczepu mięśnia dwugłowego ramienia; leczenie lub doleczanie trudnych i skomplikowanych złamań kostnych, np. kości skokowej, piszczelowej lub promieniowej; złamania chrzęstne w obrębie stawu kolanowego, skokowego czy nadgarstka; leczenie i profilaktyka wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych, biodrowych i barkowych. MSC można zastosować pierwotnie przed technikami artroskopowymi, przeszczepami chondrocytów lub przeszczepami chrzęstno- -kostnymi. Możliwe jest również bezpieczne wielokrotne podawanie komórek macierzystych, co zwiększa wydajność metody i poprawia skuteczność leczenia. Główne korzyści zmniejszenie dolegliwości bólowych; przywrócenie lub poprawa zakresu ruchomości stawu; ograniczenie zużycia środków przeciwbólowych. Piśmiennictwo światowe potwierdza coraz szerzej bezpieczeństwo i skuteczność tej metody w profilaktyce i leczeniu wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów, zwłaszcza stawu kolanowego. Liczne międzynarodowe prace wydane do roku 2013 z uniwersytetów europejskich, amerykańskich i azjatyckich, potwierdzają zmniejszenie dolegliwości bólowych stawów. Opracowane doniesienia pokazują zmniejszenie dolegliwości bólowych u 50% pacjentów ze zmianami chrzęstnymi rzepki już w pierwszym miesiącu, u 90% pacjentów po trzech miesiącach, a po 8

9 roku u 100% leczonych. Atutem tej metody jest jej mała inwazyjność oraz brak doniesień o skutkach ubocznych lub komplikacjach przy podawaniu MSC. W Centrum Medycznym Damiana oferujemy leczenie komórkami macierzystymi w następujących schorzeniach: urazy ścięgien i brzuśców mięśniowych; masywne uszkodzenia torebek stawowych z niestabilnością; przewlekłe urazy z następowymi bliznami; świeże i przewlekłe uszkodzenia chrząstki stawowej; profilaktyka i leczenie wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów: - kolanowego, - barkowego, - biodrowego, - skokowego, zaburzenia i opóźnienia zrostu kostnego; wspomaganie w leczeniu złamań kostnych; jednoczasowe leczenie wraz ze stabilizacją złamań kostnych; jednoczasowe leczenie w rewizjach złamań i protezoplastyk z użyciem przeszczepów kostnych. Każdy z nas ma olbrzymi rezerwuar tychże komórek, które w Centrum Medycznym Damiana są izolowane z własnej tkanki tłuszczowej pacjenta. To metoda dająca obecnie maksymalną koncentrację wyizolowanych komórek MSC, która jednocześnie jest bardziej akceptowalna dla pacjenta niż pobieranie szpiku kostnego. Dzięki niej unikamy często występujących kostnych dolegliwości bólowych po pobraniu szpiku oraz ryzyka infekcji w obrębie szpiku kostnego. Metoda ta jest również technicznie prostsza i bezpieczniejsza dla pacjentów niż ingerencja w szpik kostny. Komórki MSC pobierane z tkanki tłuszczowej, najczęściej przyśrodkowej powierzchni ud, są następnie preparowane, kumulowane oraz przygotowywane do podania w konkretnej jednostce chorobowej. Dzięki wykorzystaniu komórek autogennych minimalizujemy ryzyko komplikacji immunologicznych, zapalnych, itp. Implantacja izolowanych komórek w warunkach sterylności oraz przy odpowiedniej analgezji minimalizuje ryzyko komplikacji i powikłań. Przed zabiegiem odbywają się konsultacje kwalifikujące pacjenta do zabiegu. Przeprowadza się go od 2 do 4 tygodni od kwalifikacji, co zależy od czasu badań laboratoryjnych oraz kwalifikacji anestezjologicznej. W Centrum Medycznym Damiana jest to zazwyczaj procedura jednodniowa. Lekarz razem z pacjentem indywidualnie ustala najlepszy termin konsultacji po zabiegu. W zależności od typu urazu lekarz może zalecić późniejszą rehabilitację, która umożliwi szybki powrót do pełnej sprawności. Podanie MSC jedno- lub wielorazowo jest uzależnione od charakteru choroby, rozległości uszkodzenia tkanek oraz wyniku po podaniu pierwszej dawki MSC. Kierunek rozwoju wykorzystania MSC jest jedną z bardziej przyszłościowych metod miniinwazyjnych, skutecznie leczących obrażenia i choroby w zakresie narządu ruchu. Od momentu zakończenia regeneracji tkanki chrzęstnej pacjentów, a więc zakończenia wzrostu kostnego. Jest to również obiecująca metoda profilaktyki i leczenia wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawów, uzależniona tylko od wieku lub charakteru przeciążeń stawów. Centrum Medyczne Damiana ul. Wałbrzyska 46 Tel. (22)

10 Nie daj się zimowej depresji Depresja jesienno-zimowa jest zaburzeniem nastroju o charakterystycznym, sezonowym przebiegu, związanym z porami roku. Wyodrębniono ją jako chorobę afektywną sezonowo. lek. med. Sławomir Fornal psychiatra w CMD W klasyfikacji zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania będącej częścią Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD 10) można znaleźć kilkadziesiąt jednostek, w których występuje obniżenie nastroju i inne objawy zespołu depresyjnego. Często dopiero wystąpienie objawów depresyjnych skłania pacjentów do zgłoszenia się do psychiatry, tymczasem w trakcie wizyty okazuje się, że leczenie psychiatryczne lub pomoc psychoterapeutyczna powinny być podjęte dużo wcześniej z powodów innych niż depresja. Co oznacza depresja Do zaburzeń, w których mogą występować objawy depresji, należą nieprawidłowości nerwicowe, związane ze stresem, nadużywaniem substancji psychoaktywnych, również zaburzenia będące wynikiem organicznego uszkodzenia mózgu wywołanego miażdżycą, chorobami naczyń krwionośnych, urazami, zaburzenia urojeniowe, w tym z kręgu schizofrenii, zaburzenia osobowości. Kategorię stanowią zaburzenia sklasyfikowane w ICD 10, jako zaburzenia nastroju, w których objawy depresji: przygnębienie, niejednokrotnie z poczuciem winy i pesymistyczną oceną przeszłości i przyszłości, bezsenność, wzmożona męczliwość, zaburzenia koncentracji, spowolnienie psychiczne i ruchowe oraz bardzo często niepokój, są zasadniczymi dolegliwościami występującymi często bez uchwytnej przyczyny zewnętrznej. Tego rodzaju depresję, niezwiązaną z innymi objawami psychopatologicznymi, określa się czasem jako depresję endogenną. Do zaburzeń, w których zespół depresyjny występuje pierwotnie i nie jest on konsekwencją innych problemów (np. nerwicowych), należą zaburzenia depresyjne nawracające, choroba afektywna dwubiegunowa, pojedyncze epizody depresji lub stanów podwyższonego nastroju określanych jako mania. Mimo, że najczęstszym rodzajem zaburzeń z jakimi pacjenci zgłaszają się do przychodni psychiatrycznych (samodzielnie lub skierowani przez lekarzy innych specjalności) są zaburzenia nerwicowe, w tym nerwicowo- -depresyjne, a nie te, w których występuje depresja endogenna, w nadchodzącym okresie jesienno-zimowym warto po raz kolejny zwrócić uwagę na problem depresji zimowej, czyli choroby afektywnej sezonowej. 10

11 Depresja zimowa Charakterystycznymi objawami depresji zimowej są: przygnębienie, spowolnienie psychiczne i ruchowe, zaburzenia koncentracji, wzmożona męczliwość fizyczna, senność, obniżenie motywacji do podejmowania aktywności, niepokój (rzadziej, niż w innych rodzajach zaburzeń depresyjnych). Osoby odczuwające sezonowe wahania nastroju w okresie jesienno-zimowym mogą odczuwać wzmożony apetyt na słodycze. W związku z obniżoną zdolnością do podejmowania codziennych obowiązków w sytuacji obciążeń emocjonalnych i zawodowych, mogą reagować wycofaniem, poczuciem winy lub rozdrażnieniem i agresją, najczęściej ukrywanymi przed otoczeniem. Przyczyny występowania sezonowych zaburzeń depresyjnych, podobnie jak innych endogennych zaburzeń nastroju, nie są znane. W ich powstawaniu niewątpliwie ma znaczenie indywidualna, uwarunkowana genetycznie wrażliwość na niedobór światła. Uważa się, że przyczyną tego typu zaburzeń nastroju są nieprawidłowości w syntezie melatoniny będącej u człowieka sygnałem do obniżenia aktywności mózgu. Nie są również jasne powiązania choroby afektywnej sezonowej z chorobą afektywną dwubiegunową czy depresją nawracającą. Objawy wszystkich tych zaburzeń są podobne, aczkolwiek na ogół nasilenie zaburzeń nastroju w CHAS jest mniejsze niż w dwóch pozostałych. Niejednokrotnie z depresją zimową wiążą się występujące wiosną stany podwyższenia nastroju i aktywności, określane jako hipomania lub stany mieszane, w których pacjent doświadcza jednocześnie zarówno objawów depresji, jak i manii, czyli podwyższenia nastroju. Z racji na ogół niewielkiego nasilenia nie stają się one przyczyną wizyty u lekarza, nie są zauważane przez pacjenta, ale mogą zwracać uwagę otoczenia, a nawet być dla otoczenia uciążliwe. Jak radzić sobie z objawami depresji zimowej Korzystaj z możliwie największej ekspozycji na światło słoneczne. W związku z dużą liczbą dni pochmurnych w okresie jesienno-zimowym wskazane jest uzupełnianie niedoborów światła słonecznego oświetleniem sztucznym, poprzez możliwie jak największe doświetlenie mieszkania światłem o kolorze zbliżonym do światła dziennego. Uzupełniaj dietę składnikami z dużą zawartością tryptofanu (białko jaj, mięso dorsza, pestki dyni, ser parmezan) oraz witamin. Nie unikaj w diecie czekolady i kakao to pokarmy, które wpływają na uwalnianie się w mózgu dopaminy odpowiadającej za odczuwanie przyjemności. Pamiętaj o aktywności fizycznej ruch korzystnie wpływa na pracę układu krążenia, dotlenienie mózgu, pobudzenie psychiczne, wydzielanie endorfin substancji produkowanych przez organizm wywołujących poprawę nastroju i odczucie przyjemności. U części osób nasilenie objawów bywa jednak na tyle duże, że konieczne stają się wizyty u lekarza i włączenie leczenia farmakologicznego. W leczeniu zaburzeń depresyjnych sezonowych lekami z wyboru są inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny grupa leków przeciwdepresyjnych stosowanych w leczeniu depresji oraz innych zaburzeń czynności psychicznych od ponad dwudziestu lat. Leki przeciwdepresyjne nie są substancjami uzależniającymi, a czas ich przyjmowania zależy od rodzaju dolegliwości. Nie muszą być przyjmowane przewlekle, aczkolwiek widoczne efekty w leczeniu przeciwdepresyjnym można uzyskać dopiero po kilku tygodniach od włączenia leku, co wynika z mechanizmów działania tych substancji. Choroba czy wpływ natury Warto zwrócić uwagę, że nie zawsze stan obniżonej aktywności, pogorszonego nastroju należy traktować jako chorobę wymagającą leczenia. Obniżenie poziomu funkcjonowania w okresie jesienno-zimowym w pewnym stopniu jest stanem fizjologicznym, związanym z wpływem charakterystycznego dla danego gatunku, również dla człowieka, zegara biologicznego sterującego aktywnością dzienną i związaną z porami roku. Różne osoby w różnym stopniu podlegają temu wpływowi przyrody. Pewnym problemem może być konflikt między fizjologicznym spowolnieniem jesiennym a koniecznością utrzymywania stałego poziomu aktywności, wynikającą ze stylu życia i stworzonej przez człowieka cywilizacji. Niemniej jednak fizjologiczny spadek aktywności występujący w okresie jesiennym nie powinien istotnie utrudniać codziennej aktywności. Apatia, trudna do opanowania senność, zmęczenie prowadzące do wycofywania się z kontaktów z osobami z najbliższego otoczenia, będące przyczyną trudności w realizowaniu zadań, z którymi dotychczas osoba doświadczająca tych objawów nie miała trudności, powinny być skonsultowane z lekarzem. Centrum Medyczne Damiana ul. Wałbrzyska 46 Tel. (22)

12 Masaż budowanie relacji z dzieckiem Masaż jest sztuką leczenia znaną już od starożytności. Dotyk i pieszczoty z okresu niemowlęcego mają wielki wpływ na przyszłość dziecka, jego emocje i stosunek do świata. Piotr Cenecki fizjoterapeuta w CMD Masaż kojarzy nam się zwykle z muskularnym mężczyzną, który energicznie ugniata swojego pacjenta. Masowanie niemowlęcia wygląda oczywiście zupełnie inaczej, bo jego maleńkie ciałko nie zniosłoby takich zabiegów. Masaż wpływa na pogłębienie więzi emocjonalnej między dzieckiem i rodzicami. Maluszek masowany przez swoich najbliższych czuje się kochany i pewniejszy siebie, a rodzice cieszą się, że potrafią dobrze zajmować się swoją pociechą. Warto też wiedzieć, że często taki kontakt pomaga kobietom będącym w depresji poporodowej w szybszym powrocie do zdrowia. Dobry dotyk we wczesnym dzieciństwie dodaje poczucia własnej wartości, sprzyja również radzeniu sobie w trudnych sytuacjach. Regularne masowanie ma pozytywny wpływ na dziecko, jak również na rodziców czy inną osobę wykonującą masaż. Ten rodzaj masażu każdy może z łatwością wykonywać. Technika jest stosunkowo prosta do opanowania. Masaż dziecka stanowi złożony proces, obejmujący wiele elementów: kontakt wzrokowy, dotyk, brzmienie i rytm głosu rodziców, ich zapach oraz ruchy przy przewijaniu i karmieniu. Masaż Shantala to starożytna technika masażu niemowląt oraz dzieci, wprowadzona na europejski grunt przez francuskiego położnika Frederika Leboyera. Dzieci, których rozwój psychoruchowy przebiega nieprawidłowo z powodu ograniczonej możliwości poruszania się i zaburzonego współdziałania z matką, mają również duży niedosyt wrażeń czuciowych. Dlatego trzeba pamiętać o dostarczaniu ich w odpowiedni sposób. Można to osiągnąć, wykonując systematycznie masaż całego ciała. Dla najmłodszych dzieci najodpowiedniejszy jest masaż wykonywany na podstawie hinduskiej metody Shantala. Pamiętaj, by robić masaż tylko wtedy, kiedy naprawdę masz na to ochotę i możesz wygospodarować wystarczająco dużo czasu. Dziecko wyczuje natychmiast niepokój, pośpiech czy zdenerwowanie u zajmującej się nim osoby. Właśnie dlatego najodpowiedniejszą porą wydaje się wieczór, przed kąpielą naszej pociechy, kiedy kłopoty i trudy całego dnia już minęły, a rodzice mają więcej czasu. Masaż Shantala Główne zasady masażu: Temperatura pomieszczenia powinna wynosić ok. 23 C. W pomieszczeniu nie powinno być przeciągów. Należy wyłączyć telewizor, telefon, radio. Rodzice powinni być w dobrym nastroju. Rozpoczęcie masażu powinno nastąpić po nawiązaniu dobrego kontaktu z dzieckiem nie na siłę. Dziecko musi być nagie. Ruchy powinny być wolne i lekkie (powtarzające się 4-5 razy), systematyczne, w stałym rytmie. 12

13 Do masażu można zastosować oliwkę. Nie należy odrywać dłoni od ciała dziecka. Nie wolno wykonywać masażu od razu po posiłku. Należy przyjąć pozycję do masażu najlepiej usiąść na podłodze z ręcznikiem na brzuchu i z ręcznikiem pod nogami. Dziecko powinno leżeć albo na nogach, albo między nagimi nogami. W ten sposób powstaje kontakt wizualny. Kolejność wykonywania masażu: klatka piersiowa i rączki; brzuch i nóżki; grzbiet; twarz; gimnastyka, ćwiczenia rozluźniające. Przykładowe techniki masażu dziecka Klatka piersiowa i rączki Przód Polej trochę oliwki na swoje ręce (opcjonalnie). Pamiętaj, rób to z boku, nie nad dzieckiem! Rozprowadź oliwkę na klatce piersiowej dziecka. Przesuwaj ręce od wewnątrz klatki piersiowej na barki, później na boki ramion, zatrzymaj je na sekundę na barkach. Następnie ułóż dłonie o 1 cm niżej i powtórz ten ruch, przesuwając na boki. Tak masuj aż do linii bioder. Powtórz 4-5 razy. Rączki Chwyć prawą ręką lewą dłoń dziecka, a lewą ręką jego ramię. Utwórz bransoletkę całą dłonią i ruchem posuwistym przesuwaj w kierunku od ramienia do nadgarstka. Powtórz 4-5 razy. Gdy prawa ręka jest przy nadgarstku, wtedy zmień ręce. Zwracaj uwagę na swoje przedramię, trzymaj je u góry nie opieraj się o brzuszek dziecka. Powtórz techniki na drugiej rączce. Brzuszek i nóżki Przesuwaj dłoń od dolnej części łuku żebrowego do dolnej części brzuszka. Przyciągnij ręce do siebie falistym ruchem. Masuj brzuszek przedramieniem (miękką częścią, od łuku żebrowego w dół). Powtórz 4-5 razy. Noga Złap swoją prawą dłonią za lewą nóżkę i utwórz bransoletkę. Całą rękę przesuwaj od biodra do stopy. Twój kciuk przesuwa się po podeszwie stopy. Powtórz 4-5 razy. Podeszwa Prasuj podbicie stópki prawą dłonią, od pięty do paluszków. Przesuwaj płasko kciuk od pięty do palców. Masuj każdy paluszek zdejmowanie pierścionków. Masuj opuszki. Ruch krawędzią dłoni w poprzek stópki od zewnątrz do środka. Powtórz 4-5 razy każdą technikę. Na koniec przesuń otwartą dłonią po całej drugą na wysokości krzyża chwilę przytrzymaj. Akupresura Lekko masuj punkty nad ustami (pod noskiem), pod ustami (na brodzie), przy skrzydełkach noska, w kącikach ust, wzdłuż górnej szczęki. Masuj punkty pod bródką dziecka. Przygłaskanie Na koniec połóż dłonie na twarzy dziecka i głaszcz (otulamy) z góry w dół. Gimnastyka Na zakończenie masażu robimy ćwiczenia, które są dobre dla ogólnego relaksu twojego dziecka. Te ruchy zawsze zachęcają malucha do współpracy, więc nigdy nie należy ich forsować. Złap rączki i skrzyżuj na klatce piersiowej, następnie znowu rozłóż (rozłożyć-skrzyżować, rozłożyć-skrzyżować). Raz prawa rączka jest nad lewą, drugi raz lewa nad prawą (rozluźnienie klatki piersiowej). Powtórz 5-6 razy. Dłoń Pogłaszcz tylną stronę dłoni, aby paluszki dziecka się wyprostowały. Wtedy masuj wnętrze dłoni. Przesuwaj swój kciuk od nadgarstka do paluszków dziecka. Powtórz 4-5 razy. Paluszki Masuj każdy paluszek, począwszy od kciuka do najmniejszego paluszka. Wykonuj ruchy zdejmowania pierścionków, masowanie opuszków. Powtórz 4-5 razy. Na końcu zegnij paluszki do środka i zrób z nich piąstkę, tworząc granicę ciała i zamykając energię. stopie i zamknij ją w dłoni. Powtórz techniki podczas masowania drugiej nóżki. Plecy Połóż dzidziusia na brzuszek w poprzek swoich nóg lub na podłodze. Połóż lewą rękę w poprzek plecków na wysokości barków, Szczegółowe informacje: Centrum Rehabilitacji ul. Cybernetyki 7B Tel. (22)

14 Holter EKG całodobowa obserwacja serca Holter to proste i dostępne badanie, które dostarcza wielu informacji w diagnostyce i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych. Pacjentom Centrum Medycznego Damiana zapewniamy profesjonalne wykonanie badania EKG metodą Holtera i Holtera ciśnieniowego, czyli automatycznej rejestracji ciśnienia tętni- Jolanta Kamińska-Mirecka pielęgniarka w CMD czego. Nasze nowoczesne aparaty Holtera dają bardzo dobrą jakość zapisu oraz zapewniają pacjentom większy komfort, gdyż są małe i wygodne. Dysponujemy rejestratorami 3-kanałowymi i 12-kanałowymi, umożliwiającymi szeroką i dokładną analizę zapisu EKG. Monitorowanie pracy serca metodą Holtera może trwać od 24 do 72 godzin. W naszej ofercie mamy również event Holter system długotrwałego monitorowania EKG, które trwa do siedmiu dni. Event Holter jest bardzo przydatny wówczas, gdy objawy arytmii występują sporadycznie i są trudne do uchwycenia. Badanie EKG metodą Holtera Badanie EKG metodą Holtera (nazwa pochodzi od nazwiska twórcy) wykonywane jest, aby ocenić aktywność elektryczną serca w ciągu całej doby. Całodobowy zapis EKG metodą Holtera jest najbardziej miarodajnym badaniem w wielu dolegliwościach i niepokojących objawach takich jak: zaburzenia rytmu i przewodnictwa serca, kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej oraz zawroty głowy, omdlenia, zasłabnięcia, utraty świadomości (są to objawy mogące mieć związek z arytmią). Badanie wykonuje się również dla oceny skuteczności leczenia zaburzeń rytmu serca. Rejestracja zapisu EKG metodą Holtera polega najczęściej na 24-godzinnym monitorowaniu pracy serca. Zapis zostaje zarejestrowany na karcie pamięci, następnie lekarz kardiolog interpretuje go. Zapis EKG rejestrowany jest podczas codziennej aktywności chorego np. w czasie spoczynku, podczas spaceru lub jazdy na rowerze. Do klatki piersiowej pacjenta zostają przyklejone jednorazowe elektrody połączone z rejestratorem, w którym zapisywane są dane. Bardzo ważne jest przygotowanie do badania EKG metodą Holtera. W dniu badania należy zażyć wszystkie leki przyjmowane na stałe. Jeżeli pacjent ma wszczepiony stymulator, powinien dostarczyć informacje dotyczące parametrów i typu stymulatora, np. wydruk z ostatniej kontroli lub paszport rozrusznika. W czasie rejestracji pacjent prowadzi dziennik, w którym zapisuje rodzaj aktywności, występujące dolegliwości wraz z czasem ich wystąpienia oraz podaje nazwy i dawki przyjmowanych leków. Przed założeniem elektrod konieczne jest u mężczyzn usunięcie owłosienia z klatki piersiowej. Rejestratory nie są wodoszczelne, dlatego należy uważać, żeby podczas codziennej toalety nie zamoczyć urządzenia. Pracę aparatu mogą zakłócać inne urządzenia, np. telefony komórkowe. Zaleca się, aby w dniu badania jak najmniej korzystać z tego typu aparatów i umieszczać je 14

15 w odległości nie mniejszej niż 1 m od rejestratora. Pacjent umawia się na wizytę, podczas której pielęgniarka właściwie zakłada aparat Holtera. W przypadku, kiedy pacjent ma skierowanie, powinien pokazać je w recepcji, a następnie pokazać pielęgniarce, wykonującej badanie. Automatyczna rejestracja ciśnienia tętniczego Automatyczna rejestracja ciśnienia tętniczego (ABPM ambulatory blood pressure monitoring) jest powszechnie wykorzystywanym narzędziem klinicznym zarówno w diagnostyce, jak i w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Rejestrację należy prowadzić w czasie standardowego dnia pracy. Jednocześnie pacjent powinien unikać wyczerpujących ćwiczeń. Badany powinien zanotować nietypowe zdarzenia oraz jakość i długość snu nocnego. U wielu pacjentów w okresie przebudzenia ze snu dochodzi do gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego. Istnieje związek tego zjawiska z porannym szczytem występowania incydentów choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu, dlatego ABPN odgrywa istotną rolę w tych stanach. Wartości ciśnienia w ABPM (ambulatory blood pressure monitoring) Optymalne Prawidłowe Nieprawidłowe się też podwyższone ciśnienie w gabinecie lekarskim, dlatego też częstym wskazaniem do wykonania Holtera ciśnieniowego jest podejrzenie nadciśnienia białego fartucha. Monitorowanie ciśnienia tętniczego trwa 24 godziny. Pomiary odbywają się automatycznie w zaprogramowanych odstępach czasu zwykle są to minutowe przerwy między pomiarami. Pacjent ma założony na ramię mankiet podłączony do rejestratora, który nosi na pasku. Wartości ciśnienia zapisywane są w pamięci rejestratora, a następnie wczytane do programu komputerowego i opisane przez lekarza kardiologa. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, ale zaleca się w czasie jego trwania założenie bardziej wygodnego i luźnego ubrania. Podczas jego trwania w zasadzie nie trzeba ograniczać normalnej aktywności, z wyjątkiem konieczności wyprostowania ręki przy pomiarach ciśnienia tętniczego. W czasie badania pacjent powinien przyjmować wszystkie zlecone przez lekarza leki. Wysokie ciśnienie krwi i choroba wieńcowa należą do najczęściej występujących chorób przewlekłych w Polsce. Nadciśnienie tętnicze jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Ocenia się, że na nadciśnienie tętnicze choruje 9-11 mln dorosłych Polaków, a co trzecia chorująca na nie osoba, nie wie o tym. Diagnostyka to pierwszy krok do uniknięcia zawału, udaru czy wylewu. Klasyfikacja wartości ciśnienia tętniczego wg Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Kategoria optymalne <120 prawidłowe wysokie prawidłowe stopień 1. nadciśnienia stopień 2. nadciśnienia stopień 3. nadciśnienia Ciśnienie skurczowe [mm Hg] Ciśnienie rozkurczowe [mm Hg] < W czasie aktywności <130/80 <135/85 >140/90 W czasie snu <115/65 <120/70 >125/75 Nadciśnienie tętnicze jest silnie związane ze zmianami w sercu i w naczyniach krwionośnych, w konsekwencji uszkadzającymi serce, nerki, mózg i inne narządy. Ocena ciśnienia tętniczego dostarcza dodatkowych informacji w przewlekłej chorobie nerek i cukrzycy. Niezwykle ważna jest obserwacja ciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży. W okresie ciąży pozostaje ono wciąż głównym powodem zachorowalności i śmiertelności matki, płodu i noworodka. W ostatnim czasie coraz częściej obserwuje się podwyższone ciśnienie tętnicze u dzieci i młodzieży. Przyczyny nadciśnienia tętniczego w tej grupie związane są z licznymi chorobami (np. nerek) i ściśle zależą od wieku. U wielu chorych obserwuje 15

16 rejestracja tel. (22) , SZPITAL Warszawa, ul. Wałbrzyska 46 (przy stacji metra Służew ) Oddział Położniczy al. Rzeczypospolitej 5 CENTRUM DLA DZIECI Warszawa, ul. Wałbrzyska 44/46 (przy stacji metra Służew ) CENTRUM MEDYCZNE Warszawa, ul. Wałbrzyska 46 (przy stacji metra Służew ) Warszawa, ul. Foksal 3/5 (dojazd od ul. Smolnej lub od ul. Foksal) al. Komisji Edukacji Narodowej 85 (przy stacji metra Stokłosy ) REHABILITACJA DLA DZIECI I DOROSŁYCH Warszawa, ul. Cybernetyki 7b

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO ... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania dzień Miesiąc rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imiona i nazwisko Data urodzenia Płeć 1) dzień miesiąc

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy.

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy. (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania Dzień Miesiąc Rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok Numer PESEL

Bardziej szczegółowo

Glaucoma-profi laxis 2015

Glaucoma-profi laxis 2015 bezpłatny zestaw pomiarów: pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego metodą bezkontaktową pachymetria (mierzenie grubości rogówki) autorefraktometria (komputerowy pomiar wad widzenia) Glaucoma-profi laxis 2015

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO WZÓR... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Data badania dzień miesiąc rok Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29

Zaćma. Sandra Zuziak 2013-07-29 Zaćma Sandra Zuziak 1 Zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie wg statystyk Światowej Organizacji Zdrowia www.korektorzdrowia.pl 2 Definicja Zaćma (łac. cataracta)

Bardziej szczegółowo

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej

Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening. Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Polish version: Your guide to diabetic retinopathy screening Twój przewodnik po badaniu na obecność retinopatii cukrzycowej Co to jest retinopatia cukrzycowa? Jest to choroba spowodowana cukrzycowymi zmianami

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Nordic Walking. Podstawowe Informacje i Plan Zajęć. Informacja o sporcie Nordic Walking oraz o aspektach zdrowotnych

Nordic Walking. Podstawowe Informacje i Plan Zajęć. Informacja o sporcie Nordic Walking oraz o aspektach zdrowotnych Nordic Walking Podstawowe Informacje i Plan Zajęć Informacja o sporcie Nordic Walking oraz o aspektach zdrowotnych Dyscyplina Nordic Walking powstała jako trening dla narciarzy biegowych w okresie letnim.

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Szybki dostęp do usług medycznych

Szybki dostęp do usług medycznych Ubezpieczenie Moje Zdrowie Szybki dostęp do usług medycznych Wiemy, co się liczy! Z Tobą od A do Z Zdrowie przede wszystkim Troszczysz się o nie na co dzień. Starasz się zapobiegać, ale czasem konieczne

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Joanna Domańska - pedagog Wskazówki dla rodziców dziecka u którego stwierdzono dysleksję rozwojową.

Bardziej szczegółowo

Bieganie dla początkujących

Bieganie dla początkujących Bieganie dla początkujących Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT Spis treści Wstęp...2 Rola diety...3 Plan Treningowy...5 Zasady treningu:...6 Dni z zalecanym odpoczynkiem lub innym sportem...7 Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje serce z. Nowoczesne rozwiązania zdalnej opieki kardiologicznej dla Klientów Indywidualnych

Zadbaj o swoje serce z. Nowoczesne rozwiązania zdalnej opieki kardiologicznej dla Klientów Indywidualnych Zadbaj o swoje serce z Nowoczesne rozwiązania zdalnej opieki kardiologicznej dla Klientów Indywidualnych eopis Wykonywanie dla Pacjenta zdalnych opisów badań EKG, usprawnia pracę Personelu po przez przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów MR 1 najważniejsze jest zdrowie Dla wygody naszych pacjentów stworzyliśmy portal Wyniki Online, gdzie, bez wychodzenia z domu, można odebrać wyniki badania

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Schemat stosowania poszczególnych CMD

Schemat stosowania poszczególnych CMD Schemat stosowania poszczególnych CMD 13 produktów do stosowania osobno lub w połączeniu w zależności od przypadku klinicznego ZABIEGI w przypadku bólu kręgosłupa: MD-Neck, MD-Thoracic, MD-Lumbar: do stosowania

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B. załącznik nr 5 do zarządzenia 45/2008/DGL z dnia 7 lipca 2008 r. załącznik nr 33 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: ZAPOBIEGANIE KRWAWIENIOM U DZIECI Z

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Kończyny Dolne. Orteza stawu kolanowego z fiszbinami ortopedycznymi i zapięciem krzyżowym AM-OSK-Z/S-X. Zastosowanie: www.reh4mat.com.

Kończyny Dolne. Orteza stawu kolanowego z fiszbinami ortopedycznymi i zapięciem krzyżowym AM-OSK-Z/S-X. Zastosowanie: www.reh4mat.com. Kończyny Dolne Orteza stawu kolanowego z fiszbinami ortopedycznymi i zapięciem krzyżowym AM-OSK-Z/S-X po przebytych urazach stawu kolanowego, niewymagających unieruchomienia stawu kolanowego (skręcenia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu 61 Rozdział 5 Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu Samoopieka pacjenta po zabiegu Objawy, które należy natychmiast zgłosić Fizjoterapia po zabiegu Wypis

Bardziej szczegółowo

Laserowa korekcja wzroku

Laserowa korekcja wzroku Laserowa korekcja wzroku Zmień swoje życie już dziś! P R Y W A T N Y S Z P I T A L W E I S S K L I N I K w w w. w e i s s k l i n i k. p l 1 Zabieg w Weiss Klinik Czy kiedykolwiek zastanawialiście się

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 1 TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 2 Copyright by Teresa Trypuć Wydawca: self-publishing ISBN 978-83-7859-311-9 Wszelkie prawa zastrzeżone Wydanie II 2014 3 Spis treści CZĘŚĆ I WSTĘP... 7

Bardziej szczegółowo

MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII. Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa

MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII. Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa Rozwój ENEL-MED w latach 1993-2014 ENEL-MED: kompleksowy zakres usług Konsultacje lekarskie Diagnostyka Stomatologia

Bardziej szczegółowo

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Dr n.med. Bożena Wierzyńska Departament Prewencji i Rehabilitacji ZUS TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B. Załącznik nr do zarządzenia Nr./2008/DGL Prezesa NFZ Nazwa programu: PROFILAKTYKA I TERAPIA KRWAWIEŃ U DZIECI Z HEMOFILIĄ A I B. ICD- 10 D 66 Dziedziczny niedobór czynnika VIII D 67 Dziedziczny niedobór

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf Załącznik nr 1 Opis programu zdrowotnego pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM Zdrowy pracownik, to wydajny pracownik. VERIDIS PREZENTUJE - OFERTA DLA FIRM Ci, którzy myślą, że nie mają czasu na ćwiczenia fizyczne, będą musieli wcześniej

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Intensywny 12 tygodniowy plan na zwiększenie masy mięśniowej. Plan Treningowy. SuperTrening.net

Intensywny 12 tygodniowy plan na zwiększenie masy mięśniowej. Plan Treningowy. SuperTrening.net Intensywny 12 tygodniowy plan na zwiększenie masy mięśniowej Plan Treningowy SuperTrening.net Spis treści Wstęp...3 Dlaczego mięśnie rosną?...4 Plan treningowy...8 FAZA I 4 tygodnie...9 DZIEŃ I Trening

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia w chorobie. zwyrodnieniowej. stawów. Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego

Ćwiczenia w chorobie. zwyrodnieniowej. stawów. Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego Ćwiczenia w chorobie zwyrodnieniowej stawów Rekomendowane przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Płomińskiego choroby zwyrodnieniowej kolana Ćwiczenia wspomagają utrzymanie w dobrym stanie stawów i mięśni.

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji Wydział Ochrony Zdrowia Kierunek: FIZJOTERAPIA rok akademicki 2015-2016 Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji UWAGA! Osoby, które nie złożą deklaracji

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY. Masaż Leczniczy 2015/2016

S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY. Masaż Leczniczy 2015/2016 S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Masaż Leczniczy Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE

WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE WEŹ SERCE W SWOJE RĘCE www.profilaktyka-przasnysz.pl Profilaktyka chorób układu krążenia szansą na poprawę sytuacji zdrowotnej mieszkańców powiatu przasnyskiego w ramach Programu PL13 Ograniczanie społecznych

Bardziej szczegółowo

Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów

Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów Strona 1 z 1 STANDARDOWA PROCEDURA OPERACYJNA Tytuł: Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów SOP obowiązuje od: 05.06.2014 Data ważności: 31.10.2014 Zastępuje

Bardziej szczegółowo

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska

Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Dane demograficzne: Badanie w ramach programu pt. Audyt społeczny leczenia w AMD w Polsce realizowanego przez Stowarzyszenie Retina AMD Polska Opracowanie: dr n. med. Anna Kieszkowska-Grudny 1. Inicjały

Bardziej szczegółowo

Szkolniak7 Świąteczny czas

Szkolniak7 Świąteczny czas Szkolniak7 Świąteczny czas ORGANIZATOR PROJEKTU Publiczna Szkoła Podstawowa nr 7 11-go Listopada 16 97-500, Radomsko Numer 1 11/15 PARTNER Edukacja czytelnicza i promocja czytelnictwa to jeden z kierunków

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Wady refrakcji u niemowląt, dzieci i młodzieży.

Wady refrakcji u niemowląt, dzieci i młodzieży. Anna Gotz-Więckowska Wady refrakcji u niemowląt, dzieci i młodzieży. Katedra Okulistyki i Klinika Okulistyczna UM w Poznaniu Kierownik: Prof.UM dr hab. Jarosław Kocięcki Rozwój narządu wzroku Precyzyjny

Bardziej szczegółowo

Standard Opieki nad Pacjentem. Wiæcej niý wizyta! Przewodnik Medicover

Standard Opieki nad Pacjentem. Wiæcej niý wizyta! Przewodnik Medicover Standard Opieki nad Pacjentem Wiæcej niý wizyta! Przewodnik Medicover Porady medyczne Nag³e sytuacje zagra aj¹ce zdrowiu (np. utrata przytomnoœci, drgawki, ostry ból w klatce piersiowej, dusznoúã, plamienia

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT Joanna Sowińska-Szkocka Zespół Poradni Okulistycznych SPS ZOZ ZDROJE Cele programu

Bardziej szczegółowo

Załącznik 3. Kwestionariusz Ergonomiczne stanowisko komputerowe

Załącznik 3. Kwestionariusz Ergonomiczne stanowisko komputerowe Załącznik 3. Kwestionariusz Ergonomiczne stanowisko komputerowe (Zmodyfikowany kwestionariusz występowania subiektywnych objawów zespołów przeciążeniowych oraz Zmodyfikowana lista kontrolna: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE!

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! Jesień to czas kichania, kataru, kaszlu. Nie unikniesz kontaktu z drobnoustrojami, ale możesz ograniczyć ryzyko zakażeń. Pamiętaj! Myj często ręce wodą z mydłem. Gdy kichasz

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa, - ataku epilepsji, - sepsy,

w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa, - ataku epilepsji, - sepsy, UBEZPIECZENIE NNW WARIANT II Świadczenia podstawowe w ramach składki podstawowej Śmierć w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa,

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Z DEPRESJĄ NIE DO TWARZY 03-04.03.2013

Z DEPRESJĄ NIE DO TWARZY 03-04.03.2013 Polskie Towarzystwo Interwencji Kryzysowej Oferta Edycje 1 1 Z DEPRESJĄ NIE DO TWARZY 3-4.3.13 Wrocław Oferta Edycje 1 Informacja prasowa Polskie Towarzystwo Interwencji Kryzysowej we współpracy z Dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148

WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148 WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148 SUMA UBEZPIECZENIA : 10 000,00 zł OKRES UBEZPIECZENIA : do 24 października 2015 roku ŚWIADCZENIA PODSTAWOWE W RAMACH SKŁADKI PODSTAWOWEJ:

Bardziej szczegółowo

www.pandm.prv.pl REHABILITACJA RĘKI

www.pandm.prv.pl REHABILITACJA RĘKI REHABILITACJA RĘKI Funkcjonalność ręki to: 1. jakość chwytu zdolność dostosowania ręki do trzymanego przedmiotu, zależy od ruchomości stawów, 2. wartość chwytu zdolność do pokonywania obciążeń, ciężarów

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

Choroba Parkinsona. najczęstsze pytania i najtrudniejsze zagadnienia. Anna Potulska-Chromik, Izabela Stefaniak. egzemplarz bezpłatny

Choroba Parkinsona. najczęstsze pytania i najtrudniejsze zagadnienia. Anna Potulska-Chromik, Izabela Stefaniak. egzemplarz bezpłatny Choroba Parkinsona najczęstsze pytania i najtrudniejsze zagadnienia egzemplarz bezpłatny Anna Potulska-Chromik, Izabela Stefaniak Wydawnictwo w całości powstało dzięki wsparciu firmy Lundbeck Poland Sp.

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo