2014/2015 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2014/2015 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia"

Transkrypt

1 2014/2015 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia

2 TEMATY POPRZEDNICH KONKURSÓW I. 2002/2003 Moja mała ojczyzna we wspólnej Europie II. 2003/2004 Czy potrafimy rządzić się sami? Społeczność lokalna dawniej i dziś III. 2004/2005 Buntownicy czy konformiści? Doświadczenia pokoleń IV. 2008/2009 Polacy i Niemcy wczoraj, dziś i jutro V. 2009/2010 Rzeczpospolita wielu narodów. Dziedzictwo przeszłości, szansa na przyszłość VI. 2010/2011 Prace i dnie praca jako zawód i powołanie w doświadczeniach pokoleń VII. 2011/2012 Usłyszane przy stole, znalezione w szufladzie, czyli przeszłość w rodzinnej pamięci VIII. 2012/2013 Żydzi w naszej pamięci IX. 2013/2014 Patriotyzm w burzliwym stuleciu ( )

3 2014/2015 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia

4 Patroni honorowi MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ, Joanna Kluzik-Rostkowska Profesor Władysław Bartoszewski Partnerzy naukowi UNIWERSYTET w BIAŁYMSTOKU Partnerzy DOM SPOTKAŃ Z HISTORIĄ Zamek Królewski w Warszawie Partnerzy medialni TVP Historia Rzeczpospolita Uważam Rze Historia Sponsorzy SPOŁECZNY INSTYTUT WYDAWNICZY ZNAK STOWARZYSZENIE WSPÓLNOTA KULTUROWA BORUSSIA WYDAWNICTWO LEKTORKLETT DANUTA KOSIM-KRUSZEWSKA NOTARIUSZ

5 Konkurs historyczny Historia i Życie dla młodzieży licealnej Edycja X 2014/2015 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia Organizatorzy FUNDACJA WIEDZA I PRAKTYKA Prezes Zarządu Witold Olejnik WYDAWNICTWO WIEDZA I PRAKTYKA Prezes Zarządu Michał Włodarczyk Rada programowa Witold Konieczny, Roman Kruszewski, Wojciech Łukowski, Witold Olejnik, Maria Prosińska-Jackl, Krystyna Szelągowska, Wanda Tycner, Jerzy Urwanowicz Jury Wojciech Łukowski, Krystyna Szelągowska, Jerzy Urwanowicz, Wanda Tycner Warszawa 2015

6 Copyright by Fundacja Wiedza i Praktyka, 2015 ISBN Opracowanie redakcyjne Maria Prosińska-Jackl Skład broszury 6AN Studio PR Robert Wierzbicki Druk Drukarnia MILLER Informacja edytorska Prace laureatów konkursu znajdujące się w niniejszej publikacji przedstawiamy Czytelnikom w kształcie bardzo zbliżonym do tego, w jakim czytali je jurorzy. Drobne zmiany w tekstach wynikają z adiustacji redakcyjnej, która jest obowiązkiem Wydawnictwa. Poprawiono oczywiste literówki i błędy gramatyczne; skorygowano pisownię (np. nazw własnych, zapisy lat i dat) i interpunkcję; uzupełniono i ujednolicono zapisy bibliograficzne oraz podpisy pod ilustracjami. Drobne błędy lub niejasności merytoryczne objaśniono w przypisach [Przyp. red.]. Kilka prac nieco skrócono, co zostało zaznaczone nawiasami kwadratowymi. Każda praca po adiustacji została przesłana Autorce/Autorowi/Autorom do sprawdzenia i uzyskała akceptację do druku. Spośród nadesłanych ilustracji wybrano te, które spełniały minimum norm technicznych niezbędnych do ich opublikowania. W części prac liczba fotografii i zeskanowanych dokumentów jest mniejsza niż w wersjach oryginalnych. MPJ

7 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PODSUMOWANIE X Konkurs historyczny z cyklu Historia i Życie Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia Podsumowanie W X edycji konkursu Historia i Życie zaproponowaliśmy uczestnikom, by spoglądając w przeszłość, postarali się dostrzec i docenić jasne strony historii Polski. Formułując temat konkursu chcieliśmy sprzeciwić się stereotypowej wizji historii, w której to, co ważne, kojarzy się z walką i martyrologią narodową. Sądzimy, że stereotypy w postrzeganiu dziejów ograniczają pole analiz i wniosków. Takim stereotypem jest naszym zdaniem obraz nieszczęśliwej i bohaterskiej Polski, spleciony z wizją narodu, który dzięki ofierze krwi zyskuje hart ducha i znamię wielkości. Można powiedzieć, że dzieje Polski usprawiedliwiają takie właśnie martyrologiczne spojrzenie. Ponad stuletnia utrata niepodległości, kolejne zrywy powstańcze, wojny światowe, zwłaszcza II wojna, zniewolenie komunistyczne wszystko to utrudnia pozytywne podsumowania. Co więcej sprawia, że czas pokoju wydaje się banalny czy nawet... nudny. Wśród opracowań historycznych więcej jest analiz dotyczących dramatycznych wydarzeń niż tych, które lokują pamięć narodową w obszarach oświaty, pracy, odkryć naukowych, przedsięwzięć gospodarczych, działań społecznych i obywatelskich. A jednak to właśnie pokój jest przesłanką pomyślności rodziny, społeczności lokalnej, narodu. W warunkach pokoju sumienna praca, działania społeczne i pasje twórcze mają szansę na rezultaty dające radość na dziś i nadzieję na przyszłość. Szczególnie czasy pokoju następujące bezpośrednio po wojnach i zniewoleniu dostarczają wielu przykładów entuzjazmu i twórczej energii. Ogólnym celem naszych konkursów jest uświadomienie uczniom, że wiedza historyczna sprzyja rozumieniu współczesności; że poznając przeszłość budujemy podstawy naszej tożsamości i zacieśniamy więzy międzypokoleniowe; że dużo można się nauczyć, podejmując własne poszukiwania, rozmowy i lektury. Celem tegorocznego konkursu było zachęcenie młodzieży do samodzielnego poznawania przeszłości w jej pozytywnych przejawach. Nie zawiedliśmy się na uczestnikach konkursu! W większości zrozumieli nasze intencje i potrafili w swoich pracach trafnie je zilustrować. Spora grupa uczniów potrafiła trafić w sedno, dowodząc bez patosu i wielkich słów, że pokój i radość to najbardziej upragnione w ludzkiej egzystencji stany. 5

8 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Uczniom, a zarazem ich nauczycielom i dyrektorom liceów, zaproponowaliśmy do wyboru w ramach ogólnego tematu konkursu cztery tematy szczegółowe: 1. Radość i duma we wspomnieniach rodzinnych. 2. Sukces w dziejach lokalnej wspólnoty. 3. Radość powojennej odbudowy. 4. Osoby godne pamięci: entuzjaści, pasjonaci, liderzy. Na konkurs przysłano 149 prac pochodzących z 50 szkół, z 44 miejscowości. Prace napłynęły ze wszystkich stron Polski, przy czym większość prac pochodzi z niewielkich ośrodków, znacznie mniej z dużych miast (tym razem z Krakowa i z Warszawy). Z zadowoleniem odnotowujemy środowiska konkretne szkoły, nauczycieli, a nawet uczniów od kilku lat okazujące zainteresowanie naszym konkursem. Liczba uczestników X edycji (185) jest większa niż liczba prac, ponieważ 22 prace przygotowano zbiorowo; pracowały razem dwie osoby (13 prac), trzy (4 prace), a nawet cztery (5 prac). Wśród uczestników było znacznie więcej dziewcząt (142, tj. 77%) niż chłopców (43, tj. 23%); proporcje te układały się podobnie jak w poprzednich latach. Najchętniej wybierano dwa tematy: Osoby godne pamięci 64 prace oraz Radość i duma we wspomnieniach rodzinnych 54 prace. Dwa pozostałe tematy: Radość powojennej odbudowy i Sukces lokalnej wspólnoty zainteresowały łącznie 20 osób. Szczególną satysfakcję sprawia nam fakt, że prace tegoroczne są po prostu bardzo ciekawe. Pokazują zbiorowe osiągnięcia lokalne szkoły o długiej historii, stowarzyszenia kultywujące miejscowe tradycje, zbiory będące rezultatem wspólnych starań, przedsięwzięcia nieraz niesłusznie zapomniane, jak np. podlaska fabryka samolotów, czy nowatorskie inicjatywy ostatniego ćwierćwiecza (szkoły społeczne). Pokazują osoby, które w lokalnych środowiskach odegrały rolę nie do przecenienia, a także rodziny, które pomimo traumatycznych doświadczeń śmierci, zniszczeń i przesiedleń potrafiły zbudować stabilny świat dla siebie, swych dzieci i następnych pokoleń. Dla wielu młodych ludzi historia własnej rodziny, szkoły, najbliższego otoczenia, miejscowości, w której mieszkają, zdawałoby się zwyczajna, okazuje się przy bliższym zainteresowaniu czymś nieoczekiwanie ciekawym i godnym uwagi, a nierzadko stanowi bardzo pozytywne zaskoczenie. Podsumowując: na styku rodzinnych historii i lokalnego doświadczenia ujawniła się odporność młodzieży na katastroficzne wizje dziejów; uczniowie wykazali zdolność do odnajdywania sensu w niszach wolności, mocno oddzielonych od historycznego fatalizmu. Pod względem konstrukcyjnym i językowym odnotowujemy stopniową, niewielką poprawę. Tegoroczne prace charakteryzują się niezłym warsztatem i polszczyzną, choć oczywiście nauczyciele muszą kolejnym rocznikom uświadamiać, jak ważna dla przekazu słownego jest znajomość gramatyki, składni, interpunkcji, ortografii (zwracamy uwagę na pisownię nazw własnych). Niektórym autorom trudno było skupić się na jednym wątku; przeszkadzało im dążenie, by napisać wszystko, czego się dowiedzieli. 6

9 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PODSUMOWANIE Podobnie jak poprzednio, odnotowujemy niedostateczną znajomość realiów z okresu historii najnowszej: lat II wojny światowej, okresu powojennego i lat PRL. Nawet w najlepszych pracach zdarzały się wpadki, takie jak zdanie o polskich fabrykach, które w 1945 nie mogły zaspokajać potrzeb ludności, ponieważ pracowały na rzecz przemysłu zbrojeniowego ; w rzeczywistości ponad dwie trzecie całego polskiego przemysłu leżało wówczas w gruzach, a przemysł zbrojeniowy praktycznie nie istniał. Parokrotnie zdarzający się błąd dotyczy szkolnictwa młodzi ludzie nie zdają sobie sprawy, że struktura oświaty w II Rzeczypospolitej (a także tajnym nauczaniu w czasie wojny) była inna niż po wojnie i błędnie piszą o 4-letnich liceach (wprowadzonych dopiero w 1948 roku). Nie wiedzą, że rady narodowe w PRL to nie organy samorządu, ale organy jednolitej władzy państwowej, wprowadzone ustawą (nb. dopiero w roku 1950). Historię sprzed lat, gdy kształtował się obecny ustrój Polski i jej europejski kontekst polityczny, młodzież również zna nie najlepiej. Poważne zdumienie jury wzbudziła pewna liczba prac, których treść nie odpowiadała tematowi konkursu. Traktowały o II wojnie światowej, zwłaszcza o dziejach rodzinnych w czasie zawieruchy wojennej. Czyżby uczniowie nie przeczytali tematu ze zrozumieniem? A może uznali, że obraz wojny a contrario dowodzi zalet życia w pokoju? Naszym zdaniem, zabrakło w tych przypadkach opieki nauczycielskiej, czyli tego, na czym nam szczególnie w przebiegu konkursów zależy. Prace obarczone takim błędem nie przeszły do drugiego etapu oceny. Jury oceniało prace kierując się, podobnie jak w poprzednich latach, następującymi kryteriami: przemyślany plan i konstrukcja pracy; własny pomysł ujęcia wybranego tematu; umiejętność samodzielnego wyciągania wniosków, formułowania sądów; dotarcie do literatury przedmiotu i sporządzenie bibliografii; samodzielne wytwarzanie źródeł, tj. przeprowadzenie wywiadu, rozmowy; forma, tj. język i styl. 7

10 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU NAGRODY Przyznano 7 nagród indywidualnych i 3 nagrody zbiorowe. Prace indywidualne nagroda I Zuzanna Anioła, uczennica Gimnazjum w Zespole Szkół w Rogalinku, za pracę napisaną pod opieką mgr Beaty Buchwald, pt. Zofia i Józef Skonkowie: ocalić od zapomnienia. Magdalena Seń, uczennica Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Górze, za pracę napisaną pod opieką mgr Mirosława Wesołowskiego, pt. Radość powojennej odbudowy. Z życia przesiedleńców. nagroda II Eliza Drogosz, uczennica III Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. J. Słowackiego STO w Krakowie za pracę napisaną pod opieką mgr Zdzisława Bednarka, pt. Być kamykiem w lawinie zmian, czyli historia pani Anny Jeziornej. Damian Mitura, uczeń I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Łukowie, za pracę napisaną pod opieką mgr Michała Mojskiego, pt. Życiorys Wacława Tuwalskiego, działacza oświatowego. nagroda III Igor Kubalski, uczeń Liceum Ogólnokształcącego im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie, za pracę napisaną pod opieką mgr Tomasza Bieleckiego, pt. Staszowski Prometeusz. Rzecz o Stefanie Kopczyńskim. Karolina Rafalska, uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie, za pracę napisaną pod opieką mgr Anny Popielewicz, pt. Dr Maria Paulina Orsetti osoba godna pamięci. 8

11 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PODSUMOWANIE Marek Rudzki, uczeń Liceum Ogólnokształcącego w Lipnie, za pracę napisaną pod opieką mgr Anny Rudzkiej, pt. Radość powojennej odbudowy. Prace zbiorowe Nagroda I Zuzanna Grześkowiak, Mateusz Miesiąc, Maciej Nowaczyk, Michał Wiśniewski, uczniowie Liceum Ogólnokształcącego w Środzie Wielkopolskiej, za pracę napisaną pod opieką mgr Darii Hęćki, pt. Ocalić od zapomnienia Franek Kosiński Kultura. Nagroda III Karolina Kaczorowska, Anna Kępka, Dominik Ostapiuk, Tytus Tusiński, uczniowie IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Białej Podlaskiej, za pracę napisaną pod opieką mgr Renaty Lenz, pt. Niezwykła fabryka samolotów. Gabriela Gembala, Karolina Nowak, Olga Piaseczny, Paulina Saduś, uczennice Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu, za pracę napisaną pod opieką mgr Jolanty Bąk, pt. Sukces w dziejach lokalnej wspólnoty. Historia szkoły w Oświęcimiu. 9

12 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Certyfikaty dla autorów prac, które zakwalifikowane zostały przez jury do ostatniego etapu konkursu otrzymuje 80 uczniów, co stanowi 43% ogólnej liczby uczestników. W tej grupie 76 uczniów to autorzy prac indywidualnych, a 4 uczniów to autorzy pracy zbiorowej. Wszystkim autorom prac dziękujemy za udział w konkursie, a laureatom najserdeczniej gratulujemy. Opiekę nad uczestnikami konkursu sprawowało 51 nauczycieli. Ich zaangażowanie przy wykonywaniu prac ma polegać, zgodne z naszymi oczekiwaniami, na pomocy w znalezieniu odpowiednich lektur i na ukierunkowaniu realizacji oraz ułatwieniu kontaktów w instytucjach związanych z tematem pracy. Niektórzy nauczyciele już od paru lat zachęcają uczniów do uczestnictwa w konkursie Historia i Życie. Jury nagrodziło pięciu nauczycieli, którzy otrzymują nagrody pieniężne i dyplomy. Jolanta Bąk nauczycielka i dyrektorka Powiatowego Zespołu Nr 1 Szkół Ogólnokształcących im. ks. Stanisława Konarskiego w Oświęcimiu Zdzisław Bednarek nauczyciel III Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego STO w Krakowie Daria Hęćka nauczycielka Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Wielkopolskich w Środzie Wielkopolskiej Renata Lenz nauczycielka IV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Białej Podlaskiej Anna Rudzka nauczycielka Zespołu Szkół Technicznych im. Ziemi Dobrzyńskiej w Lipnie Prezentacja wyników X edycji konkursu i wręczenie nagród nastąpi w trakcie Gali Finałowej, która odbędzie się 2 września 2015 roku w Sali Koncertowej Zamku Królewskiego w Warszawie. Początek o godz Dr hab. prof. UwB Krystyna Szelągowska Przewodnicząca Jury 10

13 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE PRACE INDYWIDUALNE 11

14

15 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Praca indywidualna I nagroda Zuzanna Anioła Gimnazjum w Zespole Szkół w Rogalinku Nauczyciel - opiekun naukowy pracy: mgr Beata Buchwald Zofia i Józef Skonkowie: ocalić od zapomnienia Wstęp Zazwyczaj, gdy piszemy o osobach ważnych, godnych upamiętnienia, bohaterach, przywołujemy postaci z okresu wojen, powstań lub uczestników innych ważnych wydarzeń i okoliczności [historycznych]. Ja chciałabym przedstawić [swoich krewnych] małżeństwo z mojej rodziny, wielkich pasjonatów i entuzjastów historii naszej rodzinnej wsi. Zofia i Józef Skonkowie przez większość życia udzielali się społecznie. Włożyli bardzo dużo wysiłku w utrwalanie historii i tradycji Rogalinka, między innymi poprzez szereg publikacji, słuchowisk i wystaw obrazów prezentujących piękno ziemi nadwarciańskiej i samego Rogalinka oraz reaktywowanie Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Drugi Głos znad Warty. Jako jedyni w naszej społeczności podjęli próbę [opracowania] chronologii dziejów Rogalinka; z pomocą członków stowarzyszenia udokumentowali 750-lecie istnienia naszej miejscowości. To [była] ogromnie trudna, długotrwała i wyczerpująca praca, wymagająca nie tylko wiedzy, ale przede wszystkim całkowitego zaangażowania i poświęcenia się 1. Tylko ludzie z olbrzymią pasją mogą podjąć takie wyzwanie. Z pewnością do grona takich osób należą ciocia i wujek Skonkowie. Zofia Morasz-Skonka przedstawienie postaci Zofia Morasz-Skonka urodziła się 1 kwietnia 1934 roku w Rogalinku. Jej rodzeństwo to starszy o pięć lat brat Stanisław oraz młodsza o pięć lat siostra Basia. Już od najmłodszych lat Zofia pilnie przyglądała się otaczającemu ją światu i ludziom: Całe życie byłam bacznym obserwatorem. Jako dziecko poznałam Arkadego Fiedlera, który tutaj pisał i wypoczywał 2. 1 Na podstawie wspomnień mojego taty Tomasza Anioły. 2 Wspomnienia Zofii Morasz-Skonki. 13

16 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Niestety, wybuch II wojny światowej przerwał sielskie dzieciństwo małej Zosi. Do dzisiaj okres wojny kojarzy jej się z wielkim przerażeniem. Ojca, wraz z innymi mieszkańcami Rogalinka i okolic, wywieziono na roboty do Niemiec. W domu pozostała mama z babcią i trójką dzieci. Mama, aby utrzymać rodzinę, wyplatała wiklinowe kosze. Brakowało wszystkiego. Nieobecność ojca potęgowała strach przed hitlerowcami. Zofia zdawała sobie sprawę, że nie ma nikogo, kto by ich obronił. Nieraz była świadkiem drastycznych scen. Kiedyś, gdy przyszli Niemcy, tak mocno uderzyli moją mamę, że aż odwróciła się i upadła na drzwi. Żołnierze bili też babcię i zabrali im cenniejsze rzeczy 3. Przysłuchiwała się z ukrycia rozmowom z sąsiadami, którzy odwiedzali ich dom. Wielu spraw wtedy nie rozumiała, ale bardzo ją interesowały opowieści przybyłych ludzi. W wojennym życiu Zofii miały miejsce także miłe wydarzenia, które pozwoliły choć na chwilę zapomnieć o przykrych rzeczach. Pamiętam jak przyszła paczka od ojca, bardzo się wtedy wszyscy cieszyli. Ja dostałam grube świecowe kredki, 12 kolorów, były one tak grube jak mój palec, to spowodowało, że zaczęłam się interesować malarstwem i sztuką. Może ojciec wiedział to już wcześniej. Brat dostał wieczne pióro ze szkła, było można zobaczyć jak tusz spływał spiralą do stalówki 4. Zawieruchę wojenną przeżyli, ojciec szczęśliwie wrócił z niewoli, a Zofia poszła do szkoły w Rogalinku, gdzie ukończyła cztery klasy. Od 1947 roku uczęszczała do szkoły w Mosinie. Następnym etapem edukacji było Liceum Sztuk Plastycznych w Poznaniu. W 1955 roku podjęła studia w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Po ukończeniu studiów pracowała w Szkole Podstawowej i VI Liceum Ogólnokształcącym w Gdańsku. W tym czasie wyszła za mąż za Józefa Skonkę. Wkrótce przyszła na świat ich córka Dobrosława; [w tym samym czasie] umarł ojciec Zofii. Po śmierci ojca wróciła z rodziną do mamy. Podjęła pracę w szkole w Mosinie i Rogalinku. Po pięciu latach mąż otrzymał propozycję pracy w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku. Wyprowadzili się do Gdańska, gdzie Zofia została nauczycielką w Szkole Podstawowej nr 31; przepracowała tam 23 lata. Oprócz pracy pedagogicznej cały czas działała twórczo i społecznie. Prowadziła praktyki studenckie dla studentów Uniwersytetu Gdańskiego i Studium Wychowania Przedszkolnego. Pracowała społecznie w Klubie nauczycieli plastyków. Przez wiele lat była sekretarzem, a później prezesem Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz członkiem jury Wojewódzkiej Komisji Plastycznej w Pałacu Młodzieży w Gdyni. Organizowała konsultacje dla nauczycieli plastyków amatorów. Prowadziła zespoły samodokształcające się dla nauczycieli, szkolenia na Radach Pedagogicznych, pedagogizację dla rodziców oraz kółko plastyczne dla dzieci. Była wychowawcą i opiekunem samorządu szkolnego. Jednak przez tyle lat pracy i życia w Gdańsku każde wakacje letnie i zimowe spędzała w Rogalinku, u mamy. Po przejściu na emeryturę wróciła do rodzinnego Rogalinka, gdzie nadal pracuje twórczo i społecznie 5. Józef Skonka przedstawienie postaci Józef Skonka urodził się 2 lutego 1937 roku w Łodzi. Mówił, że urodził się i wychował w Łodzi robotniczej, brudnej, dymiącej z kominów. Jednak było to dla niego najpiękniejsze miasto na świecie. 3 Wspomnienia Zofii Morasz-Skonki. 4 Jw. 5 Na podstawie wspomnień Zofii Morasz-Skonki. 14

17 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Okupację spędził z mamą i bratem w Łodzi. Ojca wywieziono do obozu. Po wojnie, gdy ojciec wrócił z obozu, postanowili zamieszkać w Gdańsku. Było to dla niego kolejne najpiękniejsze miasto świata. W Gdańsku jako młody chłopak zainteresował się oczywiście morzem i pływaniem. Zdobył stopień sternika jachtowego i motorowodnego. Uczęszczał do technikum mechanicznego. Następnie poszedł do Szkoły Rybołówstwa Morskiego, którą ukończył po 5 latach. Jak sam mówił, nie było to takie łatwe, [o czym świadczy fakt, że spośród] 54 uczniów, którzy rozpoczęli z nim naukę, szkołę ukończyło tylko 20. Pływał na statkach rybackich jako oficer mechanik do czasu, kiedy poznał Zofię Morasz i założył z nią rodzinę 6. Po ślubie Józef zszedł na ląd i podjął pracę w Hydrosterze. Po urodzeniu się córki Dobrosławy wraz z rodziną przeprowadził się na pięć lat do teściowej, do Rogalinka. W tym czasie znalazł zatrudnienie w zakładach im. H. Cegielskiego w Poznaniu, jako technolog montażu silników. Jednocześnie podjął [nowe] studia. Początkowo przez 3 lata studiował historię sztuki na UAM w Poznaniu, później historię na Uniwersytecie Gdańskim. W czasie pobytu w Rogalinku otrzymał propozycję pracy w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku. Józef ofertę pracy przyjął i wraz z rodziną wrócił do Gdańska. W Muzeum Morskim pracował do 1983 roku. Następnie zaproponowano mu pracę na stanowisku, które utworzono po raz pierwszy w Polsce: został inspektorem do spraw zabytków techniki przy Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków w Gdańsku. Od 1983 do 1988 roku pracował społecznie nad rekonstrukcją zabytkowego zegara astronomicznego Bazyliki Mariackiej w Gdańsku 7. Jest to jeden z większych zegarów astronomicznych na świecie, a jedyny na świecie drewniany. Zegar pochodzi z lat ; został zbudowany przez Hansa Duringera. Gdy jeszcze pracowałem społecznie nad rekonstrukcją tego zegara, przez pięć lat co czwartek zbieraliśmy się i go uruchamialiśmy. To była ogromna praca, ale też niesamowite przeżycie. Odtwarzano całe orszaki rzeźb, pracowano nad muzyką, którą miał wykonywać zegar. Cały spektakl miał trwać 6 7 minut, zawsze w południe. Warto dodać, ze ten zegar milczał od śmierci Duringera, gdyż nikt wcześniej nie potrafił go naprawić 8. W 1988 roku Józef wraz z rodziną przeprowadził się na stałe do Rogalinka pod Poznaniem. Do Poznania nie przyjechał z pustymi rękoma. Odnaleziony w składnicy muzealnej w Gdańsku Oliwie klawikord [...] na jego prośbę został przekazany do Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu. Józef został zatrudniony na stanowisku zastępcy, a później kierownika Muzeum Narodowego w Rogalinie. Pracował tam w latach Następnie został kustoszem w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. Był to nowy etap w jego życiu, kiedy zdobywał nowe doświadczenia. Bardzo przydała mu się znajomość historii techniki. Wraz z zespołem przygotował wystawę Historia Przemysłów Spożywczych: cukrownictwo, winiarstwo, przetwórstwo owoców i warzyw itp. Otwarcie odbyło się w październiku 1998 roku. Wystawę maszyn cukrowniczych można oglądać do dzisiaj w Muzeum Rolnictwa w Szreniawie 9. 6 Na podstawie wspomnień Józefa Skonki. 7 W latach działał Społeczny Komitet Odbudowy Zegara Astronomicznego. Na jego czele stał prof. dr Andrzej Januszajtis. 8 Wspomnienia Józefa Skonki. 9 Na podstawie wspomnień Józefa Skonki. 15

18 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Działalność społeczna małżonków w Rogalinku Po przeprowadzce na stałe do Rogalinka koło Mosiny Zofia i Józef mieli odpoczywać po wytężonej pracy w Gdańsku. Na szczęście ciocia i wujek nie należą do osób, które poddają się bezczynności. Przez kilkadziesiąt lat przywykli do intensywnej pracy zawodowej, twórczej i społecznej, toteż swoją wiedzę i pasję wykorzystali do odkrywania na nowo historii Rogalinka, jego mieszkańców i okolic. Swą pasją i zaangażowaniem starali się zarazić innych, szczególnie młode pokolenie. Zaowocowało to zrealizowaniem wielu ciekawych projektów 10. Wszystko rozpoczęło się dość nieoczekiwanie 28 stycznia 1990 roku. Z inicjatywy wujostwa spotkało się w celach towarzyskich grono osób, którym jeszcze na czymś zależało, którym nie wszystko zobojętniało. Efektem tego spotkania był pomysł zorganizowania Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Drugi Głos znad Warty z prezesem Alojzym Szabelskim. Dlaczego drugi? W 1925 roku w Rogalinku zostało założone Koło Śpiewu Głos znad Warty, dlatego w nazwie [nowego] stowarzyszenia znalazł się liczebnik drugi. Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne wyznaczyło sobie za cel rozwijanie różnych form życia społecznego, pobudzanie mieszkańców wsi do działalności kulturalno-oświatowej i gospodarczej, ochronę środowiska ludzkiego i przyrodniczego. Stowarzyszenie zaplanowało organizowanie spotkań, dyskusji, słuchowisk, prelekcji o Rogalinku i ziemi mosińskiej, o Wielkopolsce i Polsce. W planach było poznawanie dziejów Rogalinka i jego mieszkańców oraz popularyzowanie osiągnięć członków Stowarzyszenia. Przewidziano także czas na spotkania towarzyskie, wieczory wspomnień, rozmowy o literaturze i poezji, na wycieczki. Celem Drugiego Głosu znad Warty było doskonalenie wśród członków Stowarzyszenia i społeczności, w której ono działa, wrażliwości społecznej, wiedzy, szacunku dla dziedzictwa kulturowego, piękna i wartości przyrody stycznia 1992 roku Stowarzyszenie zostało oficjalnie zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim w Poznaniu. W roku 1995 prezesem został Józef Skonka i tego samego roku z pomocą żony i innych członków Stowarzyszenia zorganizował jubileusz 70-lecia Koła Śpiewu Głos znad Warty i 5-lecie Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Drugi Głos znad Warty 12. Wydarzenie to zapoczątkowało wydanie kilkunastu publikacji z cyklu Wspomnienia z Dziejów. Muszę zaznaczyć, że była to bardzo ciężka praca, począwszy od zbierania materiałów, redagowania tekstów, składu komputerowego, a na druku i kolportażu kończąc. Stowarzyszenie posiadało bardzo ograniczone środki finansowe i nie mogło sobie pozwolić na złożenie zlecenia w drukarni. Dlatego wujek z ciocią zajmowali się stroną redakcyjną i kolportażem, a składem i drukiem zajmował się ich zięć, Mirosław Bartkowiak 13. Tego samego roku ukazała się publikacja zatytułowana Chór Kościelny pod wezwaniem św. Michała, Rogalinek nad Wartą. W kolejnych latach z serii Wspomnienia z Dziejów ukazały się: Legenda o Madonnie z Rogalinka, Koło Śpiewacze Głos znad Warty w Rogalinku, Rogalinek i jego parafia, Sasinowo Ziemio Moja, Młode jaskółki poezji, Gospodarze i koszykarze Rogalin- 10 Na podstawie wspomnień mojego taty Tomasza Anioły. 11 ZMS [Zofia Morasz-Skonka], Rogalinek dał przykład Drugim Głosem znad Warty, Ziemia Mosińska nr 7/8/9, 1991, s Wspomnienia z Dziejów nr 5, Rogalinek i jego parafia, red. Z. i J. Skonka, Rogalinek 1996, s Na podstawie wspomnień mojego taty Tomasza Anioła. 16

19 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE ka, Pan inżynier Czajka, Majstrowie Rogalinka, 170-te urodziny Sasinowa (Saskie pole Sasinowo), Rogalinek z gminy Mosina, Sercem pisane i malowane. Każda z tych małych książeczek jest o czymś ważnym dla nas, mieszkańców Rogalinka i Sasinowa 14. Już na podstawie samych tytułów widać, że założenia statutowe Stowarzyszenia są wypełniane. Z lektury książeczek można się dowiedzieć, że w naszej miejscowości istniały dwa chóry, kościelny i świecki. Starsi ludzie opowiadali o cudownej figurce Matki Boskiej z naszego małego, drewnianego kościoła, że przypłynęła Wartą na gałęziach wikliny, a w miejscu, gdzie się zatrzymała, wybudowano kościół. Podania te różniły się jednak, gdyż nigdy nie były spisane. Wujek Józek zebrał wszystkie dostępne informacje, zweryfikował je i napisał przepiękną legendę o naszej Madonnie 15. Nie chcę omawiać szczegółowo, co zawiera każda z publikacji, ponieważ zajęłoby to bardzo dużo miejsca. Wspomnę o jednej pt. Młode jaskółki poezji, w której odnajdziemy wiersze dzieci i młodzieży z Rogalinka i Sasinowa. Wiersze te pochodzą z różnych lat, znalazłam tam wiersz mojego taty, który miał wówczas 13 lat. Najpiękniejsze jest to, że wszystkie wiersze poświęcone są naszej małej ojczyźnie i otaczającej ją przyrodzie, szczególnie pomnikowym dębom. Kolejna publikacja Sercem pisane i malowane ma ciekawy rodowód. Ciocia Zofia oczywiście czynnie uczestniczyła we wszystkich pracach związanych z działalnością Stowarzyszenia, ale przede wszystkim zawsze pozostawała malarką. Szczególnie umiłowała sobie Rogalinek i otaczające go łęgi nadwarciańskie. Od najmłodszych lat malowała to, co unikalne. Stare chaty kryte strzechą, których dziś już nie ma, stare dęby, wierzby śródpolne, kwiaty, drewniany kościół itp. Ciocia potrafiła malować kilka tych samych drzew, o różnych porach roku, przez wiele lat. Dzięki temu można zobaczyć, jak na filmie animowanym, zmiany zachodzące w przyrodzie. Dzieła te: oleje, pastele, akwarele są obecnie nie tylko obiektem podziwu, natchnienia czy wzruszenia, ale przede wszystkim dostarczają nam informacji historycznej: [widać], jakie zaszły zmiany w naszej wsi i jej otoczeniu. Ciocia Zosia miała wiele wystaw indywidualnych i zbiorowych. Podczas wystawy w Miłosławiu prace cioci wywarły ogromny wpływ na poetkę Barbarę Płachecką i stały się inspiracją do napisania kilkunastu wierszy, które z kolei zainspirowały naszą malarkę do dalszej pracy. Taka jest historia powstania i wydania tomiku poezji pani Płacheckiej, ilustrowanego fotografiami wybranych obrazów cioci Zofii 16. Jednym z kluczowych wydarzeń, jakie miało miejsce w 1997 roku, były obchody 750-lecia Rogalinka. Zofia i Józef Skonkowie starannie i bardzo długo przygotowywali się do tego [wydarzenia]. Główne uroczystości trwały kilka dni i rozpoczęły się na początku października Uroczystą Sesją Rady Miejskiej w Mosinie. Uroczysta Sesja odbyła się oczywiście Rogalinku. Podczas sesji miały miejsce liczne wystąpienia, między innymi burmistrza, przewodniczącego Rady Miejskiej, ks. proboszcza. Podczas tej sesji wujek Józek zaprezentował mieszkańcom i przybyłym gościom referat na temat historii Rogalinka. Po tym wystąpieniu członkowie Stowarzyszenia Drugi Głos znad Warty przedstawili słuchowisko kalendarium o dziejach Rogalinka, przeplatane poezją. 14 Sasinowo to mała miejscowość, która graniczy z dużym Rogalinkiem. Obie miejscowości łączy od lat ta sama parafia, cmentarz, szkoła, sklepy i wspólne imprezy kulturalne i okolicznościowe. 15 Na podstawie wspomnień Zofii Morasz-Skonki. 16 Jw. 17

20 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Słuchowisko przygotowała ciocia Zofia 17. Kolejnym punktem była wystawa, która mieściła się w salce katechetycznej. Na kilkudziesięciu planszach (około 80) ciocia z wujem zaprezentowali przeszłość i teraźniejszość Rogalinka i ludzi tu mieszkających. Plansze zawierały dokumenty, opisy i fotografie ukazujące dzieje naszej miejscowości i życie wielu pokoleń. Wiele osób mogło odnaleźć swoich przodków na starych fotografiach, cofnąć się do czasów przedwojennych, a nawet z przełomu wieków. Wystawa cieszyła się ogromnym zainteresowaniem nie tylko wśród mieszkańców. Praca cioci i wuja została bardzo wysoko oceniona przez oglądających za rzetelność, profesjonalizm, dbałość o każdy detal. Wystawę można było oglądać przez miesiąc 18. W świetlicy wiejskiej miała miejsce wystawa prac cioci Zosi. Na kilkudziesięciu płótnach i kartonach można było zobaczyć przepiękną i niepowtarzalną przyrodę naszej miejscowości i pobliskiej okolicy. Okazałe dęby, wierzby, ukwiecone łąki z pasącymi się krowami, łany zbóż na polach, a także nasz drewniany kościółek i stare domy pod strzechą. Podczas obchodów odbyła się uroczysta msza św. którą odprawił arcybiskup J. Paetz. Uczestniczyli w niej również wojewoda poznański Wł. Łęcki, burmistrz J. Kałuziński, przewodniczący Rady Miejskiej M. Strenk, dyrektor Ośrodka Kultury A. Kasprzyk i wiele znamienitych osób. Po mszy św. wszyscy zaproszeni goście udali się na zwiedzanie wystaw, a następnie na uroczystą kolację. Obchody 750-lecia naszej miejscowości trwały cały rok i oprócz głównych uroczystości miały miejsce również inne imprezy np. plener malarski, dożynki, spotkanie wszystkich żyjących nauczycieli pracujących w naszej szkole itp. 19 Zakończenie Zofia Morasz-Skonka i Józef Skonka osiągnęli cele, jakie stawiali sobie zakładając stowarzyszenie. Nauczycielka i malarka, marynarz i historyk na pewno, ale przede wszystkim pasjonaci i miłośnicy swojej małej ojczyzny, w której przyszło im żyć. Ogrom pracy, jaki wykonali, zbierając materiały, przeprowadzając wywiady, jest imponujący. Pracę swoją wykonywali z radością, nie dla sławy i pieniędzy. Ich mottem były słowa ocalić od zapomnienia. Wujostwu szczególnie zależało, aby przekazać swoją wiedzę nowym pokoleniom, aby pokazać, że w Rogalinku byli i są ludzie wykształceni, mądrzy, zdolni, pracowici. Poświęcili temu kilka publikacji. [Pragnęli, by] mieszkańcy Rogalinka kultywowali tradycję, dbali o historię, o swoją ojczyznę, wykształcenie, zdrowie, o swój szeroko rozumiany rozwój. Praca, którą wykonali i pozostawili, służy do dzisiaj wielu ludziom jako materiał do nauki, jest inspiracją i wzorem dla innych. Za wybitną i wieloletnią pracę etnograficzną zostali odznaczeni w 2007 roku Medalem Rzeczypospolitej Mosińskiej. Niestety wujek Józek zmarł w 2002 roku. Odznaczony wieloma medalami i odznaczeniami, spoczywa w rodzinnym grobie w Rogalinku. Ciocia Zosia pomimo wieku nadal interesuje się życiem społecznym i kulturalnym, prowadzi kronikę Rogalinka, uczestniczy w wystawach i koncertach. To piękne życie, robić to, co się lubi, co przynosi satysfakcję. Owoce takiej pracy zawsze są wyjątkowe, a ludzie szczęśliwi. Szkoda, że takich ludzi jest bardzo mało. 17 Jw. 18 Rogalinek po jubileuszu, Ziemia Mosińska nr 10/ , s. 1,4,5. 19 Na podstawie wspomnień mojego dziadka Zygmunta Anioły. 18

21 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Postanowiłam dlatego przybliżyć osobę cioci i wujka, aby inni mogli brać z nich przykład. Jestem dumna, że pochodzę z takiej rodziny, w której liczą się inne wartości niż pieniądze i dobra materialne. ŹRÓDŁA I LITERATURA 1. Skonka Zofia i Józef, Rogalinek i jego parafia, Rogalinek Wspomnienia zapisane i przekazane ustnie przez Zofię Morasz-Skonkę. 3. Wspomnienia mojego taty Tomasza Anioły. 4. Wspomnienia mojego dziadka Zygmunta Anioły. 5. Ziemia Mosińska nr 7/8/9, Mosina Ziemia Mosińska nr 10/11, Mosina Ilustracje 1. Zofia i Józef Skonkowie. Wystawa prezentująca laureatów medalu Rzeczypospolitej Mosińskiej w 2007 roku. Fot. Karolina Adamczyk. 19

22 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 2. Akt nadania medalu Rzeczypospolitej Mosińskiej. 20

23 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE 3. Medal Rzeczypospolitej Mosińskiej. 4. Głaz upamiętniający obchody 750-lecia Rogalinka, posadowiony z inicjatywy Zofii i Józefa Skonków. Głaz znajduje się przed kościołem parafialnym w Rogalinku. Fot. Rafał Kowalski. 21

24 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 5, 6. Akwarele Zofii Morasz-Skonki: 1) Gliniana stodoła Kaczmarków (została przeniesiona do skansenu w Dziekanowicach), 2) Chata Olejniczaków wśród róż. 7. Obraz olejny Zofii Morasz-Skonki, przedstawiający kościół w Rogalinku nad Wartą. Obraz z czasów, kiedy nie było jeszcze wału przeciwpowodziowego. 22

25 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE 8. Jedno z wielu wydawnictw autorstwa Zofii i Józefa Skonków. Na okładce grafika i stempel okolicznościowy autorstwa Zofii Morasz-Skonki. 23

26

27 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Praca indywidualna I nagroda Magdalena Seń Liceum Ogólnokształcące im. A. Mickiewicza w Górze Nauczyciel - opiekun naukowy pracy: mgr Mirosław Wesołowski Radość powojennej odbudowy. Z życia przesiedleńców Mój dziadek, Władysław Seń, urodził się 1 stycznia 1904 roku w Czarnyżu, powiat Kamionka, województwo lwowskie (ówczesna monarchia austro-węgierska). Był trzecim z pięciorga dzieci Tomasza i Ireny Seniów. Dzieciństwo spędził w Laszkowie. 25 listopada 1934 roku w Łopatyniu ożenił się z Zofią Jakubiniec. Po ślubie zamieszkali w domu rodziców babci Marii i Jana w Bebechach. Jednocześnie trwały prace nad budową ich własnego domu w Czarnyżu. We wrześniu 1939 roku przerwał je wybuch II wojny światowej. Władysław został powołany do wojska w 1944 roku 1. Przydzielono go do II Armii Wojska Polskiego, służył w 1. Korpusie Pancernym. Szlak bojowy II Armii Wojska Polskiego wiódł przez Lubelszczyznę, Czechosłowację i Niemcy. Dziadek Władysław nie dotarł do samego Berlina, a koniec wojny zastał go w Dreźnie. Po wojnie razem z żoną zamieszkali na tzw. Ziemiach Odzyskanych, w miejscowości Czernina. 1. Rodzina Seniów. Od lewej: Zofia i Władysław Seń, Ludwik Trytko i jego żona Michalina (siostra W. Senia). 1 Pobór Polaków w ZSRR, ogłoszony przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego w sierpniu 1944 roku. [Przyp. red.] 25

28 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU Informacje na temat pierwszych lat dziadków w Czerninie czerpałam głównie z opowieści rodziców i cioci Genowefy siostry mego taty. Zawsze był to temat, który bardzo mnie interesował, toteż gdy dorosłam, rozpoczęłam poszukiwanie zdjęć i dokumentów oraz systematyzowanie wiedzy dotyczącej historii mojej rodziny. Tę wiedzę znacznie poszerzyłam parę miesięcy temu, kiedy to przypadkiem odnalazłam na strychu teczkę ze starymi dokumentami, o których rodzice myśleli, że dawno zaginęły. Z dokumentów udało mi się uzyskać informacje nie tylko o samym pobycie rodziny na Ziemiach Odzyskanych, ale również wcześniejsze dane o podróży zza Buga. Z karty ewakuacyjnej dowiadujemy się, że babcia wyruszyła z Bebechów 6 października 1945 roku, razem ze swoim starszym bratem Piotrem, oraz że miała ze sobą trochę żywności, dwa przedmioty użytku domowego [skrzynia z dobytkiem] oraz jedną sztukę rogacizny. Od mamy wiem, że była to krowa, której babci nie udało się dowieźć do Czerniny. Zdechła w drodze, ale przedtem przez wiele dni jej mleko było pożywieniem dla wszystkich osób jadących w tym samym wagonie co babcia. Jeśli chodzi o ciekawostki z ich podróży, to warto przytoczyć sytuację ze stacji wrocławskiej. Babcia z innymi kobietami trafiła tam na głodnych jeńców niemieckich proszących o jedzenie. Choć początkowo nie śniło im się nawet, aby ich nakarmić, to jednak ostatecznie podzieliły się z nimi chlebem, którego same przecież miały mało. To też ludzie mówiły. 2. Karta ewakuacyjna Zofii Seń, 1945 r. 26

29 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Zofia z bratem Piotrem po długiej podróży dotarli szczęśliwie do stacji w Rydzynie, około 10 km od Czerniny. Piotr zamieszkał w Legnicy, gdzie udało mu się znaleźć mieszkanie także dla siostry i jej męża. Zofia jednak odmówiła, wiedząc, że Władysław chce mieszkać na wsi. Zamieszkała w Czerninie Górnej, razem z wieloma sąsiadami z Bebechów. Tam czekała na przyjazd męża, który pozostawał jeszcze za Bugiem. Dziadek Władysław dołączył do babci Zofii parę tygodni później. Nie brakuje mi dzięki zachowanemu archiwum domowemu dokumentacji jego podróży. Udało mi się dotrzeć do jego karty ewakuacyjnej, dokumentu potwierdzającego przesyłkę jego rzeczy z Odmuchowa do Rydzyny wraz ze stemplami stacji, przez które były wiezione oraz zaświadczenia dla uzyskania ulgi na przewóz grupy przesiedleńców wraz z mieniem. Dziadek zameldował się w Oddziale Powiatowym w Górze 31 maja 1946 roku, równe 50 lat przed moim narodzeniem. 3. Karta ewakuacyjna Władysława Senia, 1946 r. 27

30 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 4. Zaświadczenie dla przesiedleńca potrzebne do uzyskania ulgi za przejazd, 1946 r. W Czerninie Górnej moich dziadków spotkało rozczarowanie, gdyż większość domów była już zamieszkana. Ten, który ostatecznie zajęli i w którym mieszkam do dziś, był bez okien i drzwi, z uszkodzoną podłogą. Babcia i dziadek mieli ze sobą jedynie potężny drewniany kufer, a w nim pościel i naczynia. Bardzo powoli udało się im wyremontować dom i ustatkować w nowym miejscu. Tak jak inni przesiedleńcy, dostawali niewielkie zapomogi. W 1947 roku otrzymali akt nadania gospodarstwa, w którym przyznano im dom, chlew, 4,40 ha ziemi oraz sieczkarnię, wagę, beczkę do gnojówki, wóz i pług. Głównym zajęciem przesiedleńców było rolnictwo. Dowodem na to są między innymi prowadzone akcje siewne. Osadnicy mogli dopiero w 1949 roku spłacić (w naturze) skrypty, które byli dłużni od wiosny 1946 roku. Kolejny dokument odnaleziony przeze mnie na strychu to wezwanie do zapłaty 9000 zł lub uiszczenie 450 kg żyta za użytkowanie gospodarstwa (1948 r.). Znalazłam także decyzję o odwołaniu tego wezwania, na skutek uznania dziadka za osadnika wojskowego (1949 r.). Moja babcia była w okolicy znana ze wzorowej hodowli krów. Jej zwierzęta były zawsze najbardziej zadbane i okazałe. W 1951 r. otrzymała za to nawet list pochwalny (na którym jednak widnieje imię dziadka, nie babci) od prezydium Gminnej Rady Narodowej w Czerninie. Wykonano jej także zdjęcie ze swoimi pupilami. 28

31 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE 5. Wniosek o przyznanie prawa własności gospodarstwa, 1947 r. (s. 1 i s. 4) 6. Skrypt dłużny z 1949 r. dotyczący akcji siewnej w 1946 r. 29

32 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 7. Akt nadania gospodarstwa na Ziemiach Odzyskanych, 1947 r. 30

33 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE 8. Babcia Zofia wzór hodowcy, 1951 r. W tym samym roku doceniono także dziadka Władysława, a konkretnie jego zasługi dla ojczyzny w czasie wojny. Otrzymał brązowy medal Zasłużonym na Polu Chwały Medal i legitymacja Władysława Senia. 31

34 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU W 1951 roku dziadek Władysław razem z sąsiadem Józefem Buczkiewiczem zawarli umowę z roszarnią w Niechlowie na zasiew i dostawę słomy konopianej oraz nasion. Znajdują się w niej wskazówki praktyczne dotyczące uprawy konopi. Teraz w naszym domu mówi się, że dokument nie może wpaść w niepowołane ręce, byśmy nie mieli problemów przez owe konopie. Bardzo dużo informacji uzyskałam z ciekawego dokumentu, jakim jest odtworzenie aktu małżeństwa dziadków, sporządzone w 1952 roku (wszystkie ich przedwojenne dokumenty zaginęły w czasie wojny). Dzięki temu znalezisku poznałam dokładną datę oraz miejsce ślubu Zofii i Władysława oraz imiona moich pradziadków od strony babci (Maria z domu Drozdowska i Jan). Wśród dokumentów znalazł się także list, który otrzymali dziadkowie. Jego treść jest bardzo przejmująca, zwłaszcza że został napisany przez małą dziewczynkę. Najbardziej boli mnie fakt, że list jest niepodpisany i nie wiadomo, kim jest jego autorka, a wszyscy, którzy mogliby na ten temat cokolwiek wiedzieć, już nie żyją. Razem z tatą udało nam się ustalić tylko tyle, że wysłała go nasza krewna zza Buga, najprawdopodobniej w pierwszych latach po wojnie. 12. List od kuzynki z Kresów. 32

35 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE List ten nie jest jedyną zagadką. Trafiłam na dokument pisany ręcznie, niestety po rosyjsku i odrobinę niewyraźnie. Widnieje na nim jednak pieczęć Wojska Polskiego. Jest to Zaświadczenie ( udostowierienie ) dla dwóch wymienionych w nim osób: Włodzimierza [?] Tomaszowicza Senia i Zofii Iwanowny Seń, dotyczący prawa otrzymania jakiegoś świadczenia. W drugim wierszu jest mowa o tym, że Włodzimierz [?] Seń służy w Polskiej Armii od 10 grudnia 1944 r. Ta data nie wydaje się prawdziwa. 13. Zaświadczenie w języku rosyjskim. W 1955 roku dziadek otrzymał zaświadczenie wojskowe, w którym czytamy, że nie podlega on już powszechnemu obowiązkowi wojskowemu. Rok 1955 przyniósł ogromną zmianę w życiu Zofii i Władysława. Zmarła wtedy Aniela żona Karola Senia, który mieszkał w Szonowie i był kuzynem mojego dziadka. Po śmierci żony Karol został sam z dziewięciorgiem dzieci. Najmłodsze dziecko, syn Leszek, miał zaledwie kilka tygodni. Jego chrzest odbył się tydzień przed pogrzebem mamy. Na pogrzebie pojawili się Zofia i Władysław; zdecydowali wtedy, by wziąć Leszka do siebie. Sami nie mogli mieć dzieci, a bardzo ich pragnęli. Karol przystał na pomysł, przewidując, że sam sobie nie poradzi, i wiedząc, że synowi dobrze będzie w Czerninie. Znakiem dla Zofii, by przygarnąć dziecko, było to, że po całym dniu płaczu przestało płakać, gdy przyjechała i wzięła je na ręce. Oficjalnie nigdy nie adoptowali Leszka, a on od małego znał prawdę we wszystkich dokumentach jako jego rodzice widnieją Karol i Aniela, a nie Władysław i Zofia. Jednak mój tata Leszek zawsze mówi, że to ich uważa za prawdziwych rodziców. Utrzymywał mimo to stały kontakt z biologicznym ojcem. Z czasem moi dziadkowie przygarnęli także starszą siostrę taty, Genowefę. 33

36 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 14. Zofia i Władysław z Leszkiem, 1956 r. 15. Leszek i Genowefa, ok r. Następne znalezione przeze mnie dokumenty dotyczą różnych spraw życia codziennego. Z roku 1960 pochodzi wezwanie dziadka Władysława do uporządkowania i oczyszczenia rowu, który znajduje się na jego ziemi. Ciekawostką jest także rachunek za prąd z 1961 roku, wyglądający, co raczej oczywiste, zupełnie inaczej niż te, które otrzymujemy obecnie. Daje on także ważną informację, że mieszkańcy Czerniny Górnej korzystali już z energii elektrycznej, choć nie wszystkie małe wioski cieszyły się wtedy taką możliwością. To, że w szkołach prowadzono zbiórki pieniędzy na odbudowę Warszawy 2, było dla mnie faktem znanym już od dawna. Spowodowane to było najprawdopodobniej historią, którą zna 2 Hasło: Cały naród buduje swoją stolicę. [Przyp. red.] 34

37 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE większość mieszkańców Czerniny Górnej. Starszy kolega mojego taty, a dziadek mojej koleżanki, zapytany w szkole, dlaczego jeszcze nie wpłacił dwóch złotych na odbudowę stolicy, odpowiedział, że mama nie dała mu tych pieniędzy, twierdząc, że ona Warszawy nie burzyła. Natomiast o tym, że każda rodzina była zobowiązana płacić świadczenia na rzecz budowy szkół, dowiedziałam się dopiero, znajdując wezwanie z 1962 roku. 16. Rodzina w komplecie. Zofia i Władysław z dziećmi Genowefą i Leszkiem, 1962 r. 17. Zdjęcie klasowe taty z 1962 r. z wychowawczynią Barbarą Wencel. 35

38 HISTORIA I ŻYCIE X EDYCJA KONKURSU 18. Świadczenie na budowę szkół było obowiązkowe. Świadectwo szkolne z 1963 roku nie różni się wiele od tych dzisiejszych. Warto jednak na jego przykładzie zwrócić uwagę na problem, który zauważam przy większości starych dokumentów, a mianowicie błędy dotyczące miejscowości i dat, a nawet imion. W przypadku świadectwa szkolnego chodzi o miejsce urodzenia taty. Jest to, jak wspomniałam, Szonów, nie Chrzanów. Również na karcie ewakuacyjnej babci widnieje błędna data jej urodzenia jest to rok 1912, nie Na zaświadczeniu z wojska, napisanym po rosyjsku, zamiast imienia Władysław napisano Włodzimierz. Wezwanie z 1966 roku pokazuje, że już w tamtych latach istniało coś takiego jak popularne współcześnie badania profilaktyczne. W tym przypadku dotyczyły gruźlicy. W zbiorach mam także wniosek cioci Genowefy z 1967 roku o wydanie dowodu osobistego, który wygląda zupełnie inaczej niż obecny. Ciekawe jest dla mnie to, że wniosku nie składało się w Urzędzie Gminy, lecz w Komendzie Milicji Obywatelskiej. 36

39 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Benjamin Franklin zwykł mawiać, że na świecie są dwie pewne rzeczy: śmierć i podatki. W tamtych czasach dla rolników pewne były również obowiązkowe dostawy płodów rolnych. Świadczy o tym Zawiadomienie o wysokości i terminach obowiązkowych dostaw zbóż i ziemniaków ze zbiorów 1968 r. oraz zwierząt rzeźnych w roku Ostatnim dokumentem, o którym wspomnę, jest pismo z 1968 roku, które bardzo mnie rozczarowało, a jednocześnie rozbawiło. Widząc nagłówek Podziękowanie i zaproszenie oraz podpis proboszcza, sądziłam, że dziękuje on dziadkom za jakąś pomoc przy kościele i zaprasza na posiłek. Tymczasem ten dziękuje za ofiarę i prosi o kolejną. Potwierdza się, że jeśli nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o pieniądze. Wspomnienia o dziadkach pozwalam sobie zakończyć tym, co jest przedmiotem mojej największej dumy. Jest to znaleziona około dziesięciu lat temu podczas naprawy dachu tabliczka wisząca na drzwiach Niemca, który mieszkał w moim domu przed wojną. Zadziwiające jest, że przeleżała pod dachówką ponad 60 lat i nie uległa zniszczeniu, oraz że nikt nie znalazł jej wcześniej. Dzięki niej znam nazwisko rodziny, która mieszkała w tym miejscu przed dziadkami. W domu mówi się znając moje zaangażowanie w te sprawy że kiedyś pokuszę się pewnie o odnalezienie jego krewnych. 19. Tabliczka z nazwiskiem poprzedniego właściciela domu, w którym od 1945 r. mieszka rodzina Seniów. ILUSTRACJE Autorka dołączyła do pracy 41 ilustracji; są to fotografie ze zbiorów rodzinnych i dokumenty. Do publikacji wybrano 19 z nich. 37

40

41 Czas pokoju i radości w historii mojej rodziny i jej otoczenia PRACE KONKURSOWE Praca indywidualna II nagroda Eliza Drogosz III Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. J. Słowackiego STO w Krakowie Nauczyciel - opiekun naukowy pracy: mgr Zdzisław Bednarek Być kamykiem w lawinie zmian, czyli historia pani Anny Jeziornej Nie wiem, czy 29-letnia matka dwóch córek w wieku przedszkolnym jest kobietą łagodną. Z jej poczynań rozpoznaję natomiast charakter twardy, nieustępliwy. Można rzec, że w sferze działań społecznych osiąga to, co zamierza, że dla niej chcieć znaczy móc. Nie mieści się więc w stereotypie polskiej charakterologii, wedle której potrafimy jedynie narzekać, zamiast skutecznym działaniem zmieniać swój los, zmieniać rzeczywistość. Marta Sztokfisz o Annie Jeziornej, 1989 Wstęp Współcześnie mało komu dziwny wyda się fakt, iż oprócz szkół państwowych istnieją w Polsce również szkoły niepubliczne. Rzeczywistość jednak nie zawsze tak wyglądała. Rozpowszechnienie się szkół prywatnych i społecznych nastąpiło w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat, czyli w czasie stosunkowo krótkim. Wcześniej istniały w naszym kraju wyłącznie placówki państwowe można było o nich powiedzieć wszystko, tylko nie to, że ludzie byli z nich zadowoleni; nikt nie mógł znaleźć skutecznej recepty na poprawę stanu polskiego szkolnictwa. Rewolucję przyniosły dopiero inicjatywy rodziców, zdeterminowanych, by stworzyć dla swoich dzieci szkołę idealną, w której mogłyby się naprawdę rozwijać i w której czułyby się dobrze. Szkołę, której wizja została utkana z ich marzeń. Jednym z takich rodziców jest pani Anna Jeziorna, która dzięki swojej ogromnej determinacji oraz niesamowitej wierze, że wszystko da się zmienić, jako pierwsza w Polsce wystąpiła z inicjatywą założenia niepublicznej szkoły i, mimo bardzo wielu trudności, ostatecznie dopięła swego. Głównym celem niniejszej pracy jest zaprezentowanie tej niezwykłej osoby, której przykład może i powinien być inspiracją dla nas, ludzi młodych. 39

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką

Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką Regulamin IV Powiatowego Konkursu Historycznego: Dla przeszłych i przyszłych lat. Edycja 2015: Powiat Chrzanowski pod okupacją niemiecką dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska Alwernia Moja Mała Ojczyzna Opracowała: Karolina Hojowska Nazywam się Karolina Hojowska, mam trzynaście lat i mieszkam w Alwerni. Tutaj też chodzę do Szkoły Podstawowej, jestem uczennicą klasy szóstej.

Bardziej szczegółowo

Konkursu historycznego

Konkursu historycznego Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Salezjańskiego w Szczecinie Ul. Ku Słońcu 124 Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe Pod patronatem Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty Organizują Drugą edycję Konkursu historycznego

Bardziej szczegółowo

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim Konkurs Nasi bliscy, nasze dzieje, nasza pamięć - straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką Ministerstwo Edukacji

Bardziej szczegółowo

Wolność ponad wszystko

Wolność ponad wszystko Wolność ponad wszystko Czas realizacji: od października 2010 do 31 maja 2011 Opiekunowie : P. Beata Binkowska P. Edyta Zygmunt-Jędrzejak Realizacja : Dominika Guzenda, Daria Jastrzębska, Adam Jurczyński,

Bardziej szczegółowo

FINAŁ VIII EDYCJI KONKURSU WOJEWÓDZKIEGO ZNAM HISTORIĘ POLSKICH SYMBOLI NARODOWYCH 11 marca 2014 r.

FINAŁ VIII EDYCJI KONKURSU WOJEWÓDZKIEGO ZNAM HISTORIĘ POLSKICH SYMBOLI NARODOWYCH 11 marca 2014 r. FINAŁ VIII EDYCJI KONKURSU WOJEWÓDZKIEGO ZNAM HISTORIĘ POLSKICH SYMBOLI NARODOWYCH 11 marca 2014 r. 11 marca 2014 r. w naszej szkole został zorganizowany po raz ósmy finał wojewódzkiego konkursu Znam historię

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE PATRIOTYCZNE NIE MUSI BYĆ NUDNE

WYCHOWANIE PATRIOTYCZNE NIE MUSI BYĆ NUDNE WYCHOWANIE PATRIOTYCZNE NIE MUSI BYĆ NUDNE Od lat wychowanie patriotyczne w naszej szkole zajmuje ważne miejsce. Od 2011 roku uroczystości szkolne ( Święto Niepodległości oraz Rocznica Konstytucji 3 Maja)

Bardziej szczegółowo

Organizacja Pożytku Publicznego

Organizacja Pożytku Publicznego STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ SZKOŁY ZAWSZE RAZEM 77-100 BYTÓW UL. MŁYŃSKA M 11 Organizacja Pożytku Publicznego WAŻNE DATY: KRS: 0000332853 06 lipca 2009 rejestracja Stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY POWSTANIE STYCZNIOWE 150 ROCZNICA DLA SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH organizowany przez GIMNAZJUM NR 1 IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W LUBONIU NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA ODDZIAŁ TERENOWY W POZNANIU Konkurs

Bardziej szczegółowo

Szkoła znana i nieznana. Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Sułkowicach

Szkoła znana i nieznana. Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Sułkowicach 1 Szkoła znana i nieznana Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Sułkowicach 2 ocalić od zapomnienia K.I. Gałczyński 1894 - c.k. Szkoła Kowalska 2011 - Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących

Bardziej szczegółowo

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO I. Proszę wybrać odpowiednie do rysunku zdanie. 0. On wsiada do autobusu. On wysiada z autobusu. On jedzie autobusem. 1. On wsiada do tramwaju. On

Bardziej szczegółowo

A wolność szła przez Kielce

A wolność szła przez Kielce A wolność szła przez Kielce KIELCE - MIASTO LEGIONÓW Konkurs wiedzy w 100 rocznicę wkroczenia I Kompanii Kadrowej do Kielc 1914 2014 PATRONAT: Prezydent KIELC Wojciech Lubawski Instytut Historii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III BLOK TEMATYCZNY: Ja i moja rodzina. 1. Mój portret 2. Jestem członkiem rodziny 3. Ulubione zabawki i zabawy moich

Bardziej szczegółowo

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej.

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej. Dolnośląski Urząd Wojewódzki Źródło: http://www.duw.pl/pl/biuro-prasowe/aktualnosci/10805,70-rocznica-zakonczenia-ii-wojny-swiatowej.html Wygenerowano: Wtorek, 10 stycznia 2017, 14:56 08 maja 2015 70 rocznica

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Projekt Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Bohaterom Niepodległej w związku z 3-letnim przygotowaniem

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek PROJEKT EDUKACYJNY ZREALIZOWANY PRZEZ SZKOLNY KLUB HISTORYCZNY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W KAMIONCE MAŁEJ

Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek PROJEKT EDUKACYJNY ZREALIZOWANY PRZEZ SZKOLNY KLUB HISTORYCZNY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W KAMIONCE MAŁEJ Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek PROJEKT EDUKACYJNY ZREALIZOWANY PRZEZ SZKOLNY KLUB HISTORYCZNY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W KAMIONCE MAŁEJ 12 maja 2015 roku minęła 80. rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego.

Bardziej szczegółowo

3.2 TWORZENIE WŁASNEGO WEBQUESTU KROK 4. Opracowanie kryteriów oceny i podsumowania

3.2 TWORZENIE WŁASNEGO WEBQUESTU KROK 4. Opracowanie kryteriów oceny i podsumowania 3.2 TWORZENIE WŁASNEGO WEBQUESTU KROK 4 Opracowanie kryteriów i podsumowania Jeśli poważnie i krytycznie podszedłeś do swojej pracy, większą część WebQuestu masz już przygotowaną. Kolej na Kryteria ocen

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota? Scenariusz lekcji patriotycznej Szkoła: Gimnazjum Czas: 45 min. Temat: Co to znaczy być patriotą? Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Bardziej szczegółowo

Polskie Victorie - od Grunwaldu do bitwy warszawskiej 1920 roku...

Polskie Victorie - od Grunwaldu do bitwy warszawskiej 1920 roku... XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie 04-205 Warszawa ul. Naddnieprzańska 2/4 tel. 22-516-91-61; fax. 22-516-91-68 e-mail:sektretariat@liceum23.waw.pl http://www.liceum23.waw.pl DYREKTOR

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości PRZYGOTOWANIE DO 100-LECIA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ I etap 2015/2016 - Zorganizowanie miejskiego konkursu na program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MIEJSKIEGO KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA

REGULAMIN MIEJSKIEGO KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA REGULAMIN MIEJSKIEGO KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA Konkurs przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży szkół podstawowych, gimnazjów i liceów ogólnokształcących miasta Gdańska. Głównym organizatorem konkursu

Bardziej szczegółowo

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Rok szkolny 2014/2015 Zapraszamy do zapoznania się z ofertą edukacyjną Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Zawiera ona propozycje lekcji muzealnych, warsztatów

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Program Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Drogi Tarnowian do niepodległości w związku z 3-letnim

Bardziej szczegółowo

"Pokój ludziom dobrej woli."

Pokój ludziom dobrej woli. "Pokój ludziom dobrej woli." Z tym bożonarodzeniowym przesłaniem w dniu 20 grudnia 2010 r. w Publicznej Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Chorzelach odbyły się jasełka, które wspólnie

Bardziej szczegółowo

Wolność kocham i rozumiem 89x BIS

Wolność kocham i rozumiem 89x BIS Wolność kocham i rozumiem 89x BIS Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Kulturalno Oświatowych i Gospodarczych w Dąbrowicy we współpracy ze Szkołą Podstawową i Publicznym Gimnazjum w Dąbrowicy w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Życiorys Bolesław Szymon Romanowski urodził

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU Autor: mgr Józef Czerwiec ZAŁOŻENIA PROGRAMU Historia est magistra vitae Cyceron Gdy w 55 roku p.n.e. Marcus Tullius Cicero wypowiadał

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane dn. 7 listopada 2013) Tematy pomocnicze I. Rodzina fundamentem życia społecznego 1. Rodzina fundamentem życia społecznego

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły /placówki Imię i nazwisko dyrektora Zespół Szkół im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Publiczne Gimnazjum w Bogatem Piotr Sekuna szkoły / placówki Adres Bogate 11 Tel.

Bardziej szczegółowo

KAWALEROWIE ORDERU WOJENNEGO VIRTUTI MILITARI. NA STRAŻY WOLNOŚCI I HONORU

KAWALEROWIE ORDERU WOJENNEGO VIRTUTI MILITARI. NA STRAŻY WOLNOŚCI I HONORU ( ) ojczyzna bez bohaterów jest jak dom bez drzwi (Gabriel Garcia Marquez) DZIELNICOWY KONKURS MIĘDZYPRZEDMIOTOWY KAWALEROWIE ORDERU WOJENNEGO VIRTUTI MILITARI. HONOROWY PATRONAT Prezes Klubu KOWVM Burmistrz

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

Ostrów Płn., cerkiew parafialna

Ostrów Płn., cerkiew parafialna 30 sierpnia w Galerii Samorządowej Województwa Podlaskiego została otwarta wystawa fotograficzna Różnorodność kulturowa w regionie przygotowana przez Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków. Ostrów

Bardziej szczegółowo

Powstanie Listopadowe w poezji, pieśni i piosence oraz wiedzy ogólnej

Powstanie Listopadowe w poezji, pieśni i piosence oraz wiedzy ogólnej XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie 04-205 Warszawa ul. Naddnieprzańska 2/4 tel. 22-516-91-61; fax. 22-516-91-68 e-mail:sektretariat@liceum23.waw.pl http://www.liceum23.waw.pl DYREKTOR

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA

REGULAMIN KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA REGULAMIN KONKURSU MOJA POMORSKA RODZINA Konkurs przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży szkół podstawowych i gimnazjalnych miasta Gdańska. Głównym organizatorem konkursu jest Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI Bieżącej ocenie podlega: przygotowanie ucznia do lekcji aktywne uczestnictwo w zajęciach zaangażowanie ucznia w działania plastyczne twórcze i samodzielne rozwiązywanie

Bardziej szczegółowo

Państwo Dyrektorzy Szkół Podstawowych Tarnowa i powiatu tarnowskiego

Państwo Dyrektorzy Szkół Podstawowych Tarnowa i powiatu tarnowskiego Państwo Dyrektorzy Szkół Podstawowych Tarnowa i powiatu tarnowskiego Szanowni Państwo, Zwracamy się z uprzejmą prośbą o rozpropagowanie wśród uczniów szkół podstawowych informacji o pierwszej edycji konkursu

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!

Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem ŻYJMY ZDROWO! mgr Irena Wituszyńska Szkoła Podstawowa w Raszówce Sprawozdanie z projektu edukacyjnego zrealizowanego w Szkole Podstawowej w Raszówce w roku szkolnym 2005/2006 pod hasłem "ŻYJMY ZDROWO!" Projekt pod hasłem

Bardziej szczegółowo

Zajęcia dla młodzieży i dorosłych w Eschborn i Chemnitz.

Zajęcia dla młodzieży i dorosłych w Eschborn i Chemnitz. Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/edukacja/projekty-edukacyjne/ogolnopolskie/program-polonijny/11476,zajecia-dla-mlodziezy-i-doroslych -w-eschborn-i-chemnitz.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr. Kazimierz Żygulski

Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr. Kazimierz Żygulski Aby kultura trwała, każde pokolenie musi od nowa zostać przekonane o wartości jej dóbr Kazimierz Żygulski Szkoła Podstawowa w Zamościu 63 520 Grabów/Prosną Projekt Wielkopolska moim domem Działania proekologiczne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU. dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów. z terenu gminy Konstancin-Jeziorna

REGULAMIN KONKURSU. dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów. z terenu gminy Konstancin-Jeziorna REGULAMIN KONKURSU dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów z terenu gminy Konstancin-Jeziorna ŚPIEWAJMY TRADYCYJNE POLSKIE PIOSENKI WOJSKOWE I HARCERSKIE Ogłoszonego w ramach realizacji zadania publicznego

Bardziej szczegółowo

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr W dniu 7 stycznia 2012 r. oddział przedszkolny naszej szkoły odwiedził aktor serialu Barwy Szczęścia Jakub Małek. Czytelnicze spotkanie w ramach akcji "Cała Polska

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania. - Plastyka 4-6. Bieżącej ocenie podlega:

Przedmiotowy System Oceniania. - Plastyka 4-6. Bieżącej ocenie podlega: IRENA SZLACHTA Przedmiotowy System Oceniania - Plastyka 4-6 Bieżącej ocenie podlega: przygotowanie ucznia do lekcji aktywne uczestnictwo w zajęciach zaangażowanie ucznia w działania plastyczne twórcze

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

Oddolne projekty uczniów

Oddolne projekty uczniów Samorząd uczniowski jako doświadczenie aktywności obywatelskiej Oddolne projekty uczniów Olga Napiontek, Joanna Pietrasik projekt Szkolenie jest częścią projektu Samorząd uczniowski jako doświadczenie

Bardziej szczegółowo

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA Działamy przy Zespole szkół Miejskich Nr 1 W Mszanie Dolnej od 2009 roku. Zachęceni wezwaniem Jana Pawła II do gotowości niesienia pomocy potrzebującym, przystąpiliśmy do projektu,,mieć

Bardziej szczegółowo

SP 20 I GIM 14 WSPARŁY AKCJĘ DZIĘKUJEMY ZA WASZE WIELKIE SERCA!!!

SP 20 I GIM 14 WSPARŁY AKCJĘ DZIĘKUJEMY ZA WASZE WIELKIE SERCA!!! SP 20 I GIM 14 WSPARŁY AKCJĘ DZIĘKUJEMY ZA WASZE WIELKIE SERCA!!! Relacja ze spotkania z nr 1 rodziną przy wręczeniu paczki. Rodzina wyczekiwała wolontariuszy. Poza panią Anną i Mają był również dziadek,

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Fotograficznego Moja miejscowość wczoraj i dziś

Regulamin Konkursu Fotograficznego Moja miejscowość wczoraj i dziś Regulamin Konkursu Fotograficznego Moja miejscowość wczoraj i dziś z dnia 04 kwietnia 2016 1 Informacje ogólne 1. Organizatorem Konkursu fotograficznego jest Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski

Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski DZIAŁANIA EDUKACYJNE SKIEROWANE DO UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH, GIMNAZJALNYCH I PONADGIMNAZJALNYCH Kuratorium Oświaty w

Bardziej szczegółowo

GALA KONKURSU MEN MAM 6 LAT. 12 marca 2014r

GALA KONKURSU MEN MAM 6 LAT. 12 marca 2014r GALA KONKURSU MEN MAM 6 LAT 12 marca 2014r 12 marca 2014 r. w sali Sejmiku Dolnośląskiego w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim odbyła się uroczystość podsumowująca etap wojewódzki III edycji konkursu Mam

Bardziej szczegółowo

Piękna nasza Polska cała

Piękna nasza Polska cała Piękna nasza Polska cała Zapraszamy Nauczycieli i Dzieci do wspólnej zabawy... mającej na celu nawiązanie współpracy między przedszkolami z różnych stron Polski, wzajemne poznanie kultury i tradycji poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje.

Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje. Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje. Potrzeba nieustannej odnowy umysłów i serc, aby przepełniała je miłość i sprawiedliwość, uczciwość i ofiarność, szacunek dla innych i troska o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA W DUCHU PATRIOTYZMU OPRACOWANY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STEFANA ŻEROMSKIEGO W WINIARACH

PROGRAM WYCHOWANIA W DUCHU PATRIOTYZMU OPRACOWANY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STEFANA ŻEROMSKIEGO W WINIARACH PROGRAM WYCHOWANIA W DUCHU PATRIOTYZMU OPRACOWANY DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. STEFANA ŻEROMSKIEGO W WINIARACH Wstęp Patriotyzm -,,Przeszłość dla przyszłości Na kształtowanie patriotyzmu składa się wiele

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY REALIZOWANY W GIMNAZJUM W CEREKWICY NOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PROJEKT EDUKACYJNY REALIZOWANY W GIMNAZJUM W CEREKWICY NOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 PROJEKT EDUKACYJNY REALIZOWANY W GIMNAZJUM W CEREKWICY NOWEJ W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 1.TEMAT PROJEKTU: Jeszcze Polska nie zginęła - jestem Polakiem, znam historię, szanuję symbole narodowe. 2. CZAS TRWANIA

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Dzięki Wieluńskiemu Towarzystwu Naukowemu powstał w Wieluniu silny ośrodek badań regionalnych skupiający pasjonatów różnych dyscyplin naukowych,

Dzięki Wieluńskiemu Towarzystwu Naukowemu powstał w Wieluniu silny ośrodek badań regionalnych skupiający pasjonatów różnych dyscyplin naukowych, Dzięki Wieluńskiemu Towarzystwu Naukowemu powstał w Wieluniu silny ośrodek badań regionalnych skupiający pasjonatów różnych dyscyplin naukowych, który szczycić się może znaczącymi, jak na warunki niewielkiego

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE.

UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE. UROCZYSTOŚĆ NADANIA IMIENIA ARMII KRAJOWEJ GIMNAZJUM NR1 Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W STRZELINIE. Dnia 2 października 2013r w Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Armii Krajowej w Strzelinie odbyła

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

Zasady uczestnictwa. Cele konkursu. Forma i zawartość prac

Zasady uczestnictwa. Cele konkursu. Forma i zawartość prac Zasady uczestnictwa 1. Konkurs skierowany jest do uczniów szkół podstawowych z klas IV-VI, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych w powiecie buskim. 2. Prace nadesłane na konkurs muszą być pracami indywidualnymi,

Bardziej szczegółowo

Szkoła w Milowicach.

Szkoła w Milowicach. HISTORIA SZKOŁY Szkoła w Milowicach. Z kroniki szkoły. Salomea Kipińska córka Kipińskich właścicieli budynku w którym znajdowała się szkoła. Rok 1919.05.13. Kierownik szkoły w Betonach Milczewski (w środku).

Bardziej szczegółowo

Terapia przez sztukę

Terapia przez sztukę Obchody Europejskiego Tygodnia Świadomości Dysleksji Terapia przez sztukę w dniach 13 X 17 X 2014 r. Szkoła Podstawowa w Kęszycach PROGRAM OBCHODÓW EUROPEJSKIEGO TYGODNIA ŚWIADOMOŚCI DYSLEKSJI TERAPIA

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYPRZEDMIOTOWY PROJEKT WYCIECZKI EDUKACYJNEJ DALEKIE I BLISKIE WYPRAWY KLASY 6c

MIĘDZYPRZEDMIOTOWY PROJEKT WYCIECZKI EDUKACYJNEJ DALEKIE I BLISKIE WYPRAWY KLASY 6c Szkoła Podstawowa nr 3 im. Tadeusza Kościuszki Sanok MIĘDZYPRZEDMIOTOWY PROJEKT WYCIECZKI EDUKACYJNEJ DALEKIE I BLISKIE WYPRAWY KLASY 6c CELE: - poznanie wybranych, ciekawych miejsc w okolicach Sanoka

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2015/2016.

Kalendarz roku szkolnego 2015/2016. Kalendarz roku szkolnego 2015/2016. SIERPIEŃ 2015 r. 28.08.2015 r. (pt.) godz. 8.30 Zebranie rady pedagogicznej inaugurujące rok szkolny 2015/2016: o zatwierdzenie wyników klasyfikacji rocznej i promocji

Bardziej szczegółowo

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Cele referatu Przedstawienie opinii młodzieży nt. obecności kultury w nauczaniu języka kaszubskiego

Bardziej szczegółowo

TOWARZYSTWO PAMIĘCI POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO 1918/1919 w Mroczy im. ppor. Franciszka Borzycha.

TOWARZYSTWO PAMIĘCI POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO 1918/1919 w Mroczy im. ppor. Franciszka Borzycha. TOWARZYSTWO PAMIĘCI POWSTANIA WIELKOPOLSKIEGO 1918/1919 w Mroczy im. ppor. Franciszka Borzycha www.powstanie.wielkopolskie.mrocza.net Mrocza, 17.06.2014 r. Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu plastycznego. Bądź blisko ŚDM

Regulamin Konkursu plastycznego. Bądź blisko ŚDM Regulamin Konkursu plastycznego Bądź blisko ŚDM Parafialny Komitet Organizacyjny ŚDM w Rabce Zdroju: e-mail: komitet.sdm.rabka@gmail.com Facebook: www.facebook.com/sdmrabka Justyna Czyszczoń Przewodnicząca

Bardziej szczegółowo

Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego.

Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Dnia 26. września 2009r. odbyła się uroczystość nadania naszej szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Dzień ten był dla nas dniem szczególnym,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSÓW DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. 1. Miejski Konkurs Plastyczny pt.: Historia najnowsza w oczach dziecka

REGULAMIN KONKURSÓW DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. 1. Miejski Konkurs Plastyczny pt.: Historia najnowsza w oczach dziecka REGULAMIN KONKURSÓW DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 1. Miejski Konkurs Plastyczny pt.: Historia najnowsza w oczach dziecka 2. Miejski Konkurs Historyczny pt.: Moja ojczyzna, moje miasto w czasach PRL 1.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz!

Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz! Sprawozdanie z realizacji uczestnictwa w VIII edycji konkursu Baw się i ucz! Świetlica szkolna przyjazna uczniowi. Informujemy, iż nasza szkoła w okresie od 29.03.2016 r. do 15.12.2016 r. wykonała zadania

Bardziej szczegółowo

CZYM PASJONUJĄ SIĘ UCZNIOWIE KLASY VI B?

CZYM PASJONUJĄ SIĘ UCZNIOWIE KLASY VI B? CZYM PASJONUJĄ SIĘ UCZNIOWIE KLASY VI B? W dniu 30 listopada 2013 r. odbyła się lekcja wychowawcza pod hasłem Moje pasje. Według Wikipedii hobby (pasja, pot. konik) to czynność wykonywana dla relaksu w

Bardziej szczegółowo

1. Organizator konkursu na komiks. 2. Cele konkursu. 3. Uczestnicy konkursu. 4. Zasady konkursu

1. Organizator konkursu na komiks. 2. Cele konkursu. 3. Uczestnicy konkursu. 4. Zasady konkursu REGULAMIN KONKURSU DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO NA KOMIKS PRZEDSTAWIAJĄCY LOSY STASIA I NEL - BOHATERÓW "W PUSTYNI I W PUSZCZY" HENRYKA SIENKIEWICZA TEMAT: NIEBEZPIECZNE PRZYGODY

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Przede mną nowy rok szkolny. Dużo myślałam podczas wakacji o tym, jak powinien on wyglądać. Kolejny raz przeczytałam

Bardziej szczegółowo

Odpowiednie dać rzeczy słowo!

Odpowiednie dać rzeczy słowo! Lekcje języka polskiego w Społecznym Gimnazjum STO nr 27 Odpowiednie dać rzeczy słowo! Cyprian Kamil Norwid Justyna Walczak i Małgorzata Białek Nasi uczniowie: poznają siebie, swoje możliwości, rozwijają

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna KRAKÓW z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna Kraków moje miasto, moja historia jest innowacją programowo-metodyczną.

Bardziej szczegółowo

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem 13 września, o godz. 10:00 w Sali Kryształowej Pałacu w Zaborze odbyły się Wojewódzkie Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. -Samorząd województwa bardzo aktywnie

Bardziej szczegółowo

VII KONKURS FOTOGRAFICZNY TWARZ NASZEJ ZIEMI - PRZYRODA, KULTURA,

VII KONKURS FOTOGRAFICZNY TWARZ NASZEJ ZIEMI - PRZYRODA, KULTURA, Ubogi jest ten, kto nie zna i nie miłuje ziemi, na której się urodził i żyje. Podobny jest do drzewa bez korzeni. Skąd może czerpać soki potrzebne do życia? W jaki sposób będzie owocować? Jak może on nakarmić

Bardziej szczegółowo

nauczyciel naszej szkoły

nauczyciel naszej szkoły Pan Apolinary Nosalski - poeta, pisarz i nauczyciel naszej szkoły Praca zbiorowa Urodził się 22 czerwca 1930 roku we wsi Brudno koło Parczewa. Po ukończeniu w 1944 r. Szkoły Powszechnej w Koczergach kontynuował

Bardziej szczegółowo

Regulamin Gminnego Konkursu Wiedzy Historycznej: Konkurs adresowany jest do uczniów gimnazjów Gminy Zabierzów

Regulamin Gminnego Konkursu Wiedzy Historycznej: Konkurs adresowany jest do uczniów gimnazjów Gminy Zabierzów Regulamin Gminnego Konkursu Wiedzy Historycznej: Słodko i zaszczytnie jest umierać za ojczyznę - Witold Pilecki, zapomniany Bohater Konkurs adresowany jest do uczniów gimnazjów Gminy Zabierzów Organizatorem

Bardziej szczegółowo

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu

Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Organizowanie konkursów czytelniczych w ramach Innowacji Pedagogicznej Czytanie kluczem do sukcesu Innowacja Pedagogiczna realizowana w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Teresinie w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zajęć KOŁA REGIONALNEGO w Miejskim Zespole Szkół w Annopolu

Sprawozdanie z realizacji zajęć KOŁA REGIONALNEGO w Miejskim Zespole Szkół w Annopolu Sprawozdanie z realizacji zajęć KOŁA REGIONALNEGO w Miejskim Zespole Szkół w Annopolu Zajęcia koła regionalnego odbywają się w wymiarze trzech godzin w tygodniu zgodnie z ustalonymi wcześniej terminami.

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane 7 listopada 2013) Wykaz tematów zgłoszonych 7.11.2013 r. na spotkaniu przygotowawczym do XVI Warmińsko-Mazurskich

Bardziej szczegółowo

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Tak rozpoczynaliśmy każdą wyprawę na spotkanie ze sztuką! WYJAZD I MUZEUM ARCHEOLOGICZNE Wspomnienie Pan Zdzisław: Pani przewodniczka bardzo ciekawie

Bardziej szczegółowo

W ramach tegorocznych obchodów EDD zorganizowaliśmy inauguracyjną imprezę w dn. 04 września br. pod nazwą Jak powstała dębnowska książnica.

W ramach tegorocznych obchodów EDD zorganizowaliśmy inauguracyjną imprezę w dn. 04 września br. pod nazwą Jak powstała dębnowska książnica. W ramach tegorocznych obchodów EDD zorganizowaliśmy inauguracyjną imprezę w dn. 04 września br. pod nazwą Jak powstała dębnowska książnica. Co nam zostało z tych lat.. Przygotowana wystawa obrazowała początki

Bardziej szczegółowo

Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012

Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012 Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012 Na koniec marca 2012 kolejny raz odwiedziliśmy naszych przyjaciół ze Lwowa. Tym razem jednak paczki nie wyruszyły z naszego biura. Miejscem zbiórki była stolica

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary I. Informacje wstępne W dniu 4 grudnia 2013 roku w Ulanowie odbyły się obchody uroczystość ku czci Świętej Barbary patronki flisaków. Organizatorem obchodów

Bardziej szczegółowo

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena)

6 godz. (edukacja polonistyczna, edukacja matematyczna, plastyczna) 2 godz. (prezentacja projektu i jego ocena) SCENARIUSZ PROJEKTU EDUKACYJNEGO NR 1/II Tytuł: Klasa: Kształtowane kompetencje: Efekty kształcenia: Szkoła dawniej i dziś druga - społeczne, - językowe, - matematyczne. Uczeń: - podaje temat projektu

Bardziej szczegółowo

W zarządzeniu, o których mowa w 2 zostanie określony skład oraz zadania Komisji Konkursowej.

W zarządzeniu, o których mowa w 2 zostanie określony skład oraz zadania Komisji Konkursowej. Łódzki Kurator Oświaty ŁKO.WNP.110z.79.2012.MB ZARZĄDZENIE NR 79/2012 Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 listopada 2012roku w sprawie organizacji konkursu O Nagrodę Specjalną Łódzkiego Kuratora Oświaty

Bardziej szczegółowo