CSRAZEM DLA ROZWOJU RZEMIOSŁA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CSRAZEM DLA ROZWOJU RZEMIOSŁA"

Transkrypt

1 CSRAZEM DLA ROZWOJU RZEMIOSŁA

2 Dobre praktyki w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu na przykładzie wielkopolskich firm rzemieślniczych Raport przygotowany w ramach projektu Razem dla rozwoju rzemiosła Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Poddziałanie Wzmacnianie lokalnego partnerstwa na rzecz adaptacyjności Okres realizacji: Obszar realizacji: województwo wielkopolskie Nazwa Projektodawcy: Wielkopolska Izba Rzemieślnicza w Poznaniu Partner: Doradztwo Społeczne i Gospodarcze w Poznaniu POZNAŃ

3 Streszczenie Współczesne przedsiębiorstwo chcąc przetrwać na rynku i dostosować się do mających miejsce ciągłych zmian w otoczeniu, powinno charakteryzować się wysokim poziomem elastyczności i w sposób niemal natychmiastowy dopasowywać swoje funkcjonowanie do otoczenia. W coraz większym stopniu zachowania adaptacyjne przedsiębiorstw związane są z zagadnieniami społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR, Corporate Social Responsibility). Obok międzynarodowych koncernów, także małe i średnie przedsiębiorstwa mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju lokalnych społeczności, tworzeniu nowych standardów relacji między pracodawcą a pracownikiem oraz w obszarze zagadnień konsumenckich i środowiskowych. Każda firma, bez względu na wielkość i zakres przestrzenny działalności, funkcjonuje bowiem w sieci skomplikowanych relacji społecznych. Nawiązujący do tej problematyki raport stanowi podsumowanie badań i analiz dotyczących dobrych praktyk w zakresie CSR stosowanych przez firmy rzemieślnicze prowadzące działalność w regionie wielkopolskim, przeprowadzonych w ramach projektu Razem dla rozwoju rzemiosła. W procesie badawczym wykorzystano metodę studium przypadku (case study). Istotną zaletą metody studium przypadku, stosowanej w analizie przedsiębiorstw, jest możliwość uzyskania rezultatów o dużym znaczeniu praktycznym dla przedsiębiorców. Badania, obejmujące dziesięć przedsiębiorstw o zróżnicowanym profilu działalności, opierały się na technice indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI, Individual In-Depth Interviews) 1. Zastosowano technikę wywiadu na wpół ustrukturyzowanego (semi-structured interview), który ma tę zaletę, że dzięki wcześniej przygotowanemu scenariuszowi wywiadu, możliwe jest porównywanie odpowiedzi w poszczególnych obszarach badawczych. Scenariusz wywiadu składał się z trzech części. Część pierwsza dotyczyła czynników, które wpłynęły na podjęcie decyzji 1 Wyjątkiem jest Zakład Piekarniczo-Cukierniczy Glutenex identyfikacja dobrych praktyk w zakresie CSR opierała się na analizie danych zastanych (desk research). 3

4 o uruchomieniu działalności oraz uwarunkowań rozwoju przedsiębiorstwa. Część druga obejmowała zagadnienie działalności przedsiębiorstwa, ze szczególnym uwzględnieniem oferty produktowo-usługowej, profilu klientów, źródeł finansowania działalności, zaopatrzenia w surowce i materiały, powiązań z podmiotami świadczącymi usługi na rzecz przedsiębiorstwa oraz strategii rynkowej. Część trzecia scenariusza była poświęcona dobrym praktykom w zakresie stosowania rozwiązań wpisujących się w założenia koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Pytania dotyczyły czterech obszarów CSR, obejmujących różne grupy interesariuszy: 1) pracownicy, 2) klienci, 3) środowisko naturalne, 4) społeczności lokalne, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego. Wybór przedsiębiorstw, na podstawie których zilustrowano dobre praktyki w zakresie CSR, został dokonany według kryteriów: stopnia wdrożenia zasad CSR, liczby pracowników, lokalizacji oraz rodzaju działalności. Badane firmy specjalizują się w: produkcji wyrobów piekarniczych i cukierniczych (Cukiernia Joker w Miejskiej Górce, Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak w Poznaniu, Zakład Piekarniczo-Cukierniczy Glutenex w Sadach k/poznania), usługach handlowych z zakresu zaopatrzenia zakładów kotlarskich (Domer Handel Hurt-Detal w Pleszewie), obróbce metali (PPHU Instal Chemik Kowalewie k/pleszewa), produkcji kotłów centalnego ogrzewania (PPHU Kotłospaw w Pleszewie), usługach stolarskich (Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak w Pleszewie), usługach budowlanych (WodAn Instalacje Sanitarne w Luboniu), usługach poligraficznych (Zakład Poligraficzny Zibi-Grafia w Poznaniu) oraz usługach ślusarskich (Zakład Ślusarski Andrzej Böhm w Miejskiej Górce). Z wieloaspektowej analizy funkcjonowania poszczególnych firm rzemieślniczych wynika, że charakteryzują się one względnie wysokim poziomem elastyczności są zdolne do dostosowywania się do zmian wynikających z kształtowania się popytu na rynku towarów i usług. Ich rozwój jest rezultatem wzrostu jakości kapitału ludzkiego i społecznego. Badane przedsiębiorstwa stanowią wzorcowe przykłady firm, które potrafią łączyć innowacyjne metody zarządzania z tradycją rzemieślniczej rzetelności. 4

5 Przedstawione doświadczenia firm rzemieślniczych pozwoliły na poznanie praktycznego wymiaru zrównoważonego rozwoju i mogą stanowić przykłady dla innych przedsiębiorców oraz pomóc im w doskonaleniu działań w zakresie budowy kompleksowej strategii rozwoju firmy łączącej ekonomiczne, ekologiczne i społeczne aspekty jej funkcjonowania. Podczas rozmów z przedsiębiorcami zidentyfikowano szereg korzyści wynikających z włączania aspektów społecznych i środowiskowych w proces zarządzania przedsiębiorstwem. W zależności od obszaru CSR wyniki badań i analiz sprowadzają się do następujących ustaleń: 1) Obszar: pracownicy Pracodawcy dążą do ukształtowania takiego stanu kadr, który umożliwi przedsiębiorstwu uzyskanie zdolności i świadomości pracowników do realizacji wyznaczonych celów przedsiębiorstwa. Pracodawcy dostrzegają potrzebę podnoszenia kwalifikacji pracowników, a zarazem zależność między poziomem wykształcenia zasobów pracy a produktywnością oraz umiejętnością dostosowywania się do zmian na rynku. Zainteresowanie pracodawców koncentruje się wyraźnie na kształtowaniu umiejętności praktycznych pracowników. Obok zapewnienia szkoleń wewnętrznych i/lub zewnętrznych, tworzenie jak najlepszych warunków pracy jest realizowane poprzez usprawnienie komunikacji pionowej i poziomej oraz wprowadzenie mechanizmów włączających pracowników w rozwój przedsiębiorstwa (na przykład organizacja spotkań, podczas których każdy pracownik ma możliwość przedstawienia opinii w sprawach istotnych dla przedsiębiorstwa, a tym samym partycypować w procesach decyzyjnych). Do najważniejszych korzyści wynikających ze stosowania dobrych praktyk w zakresie relacji z pracownikami należą: wyższy poziom organizacji pracy; zwiększenie produktywności i efektywności zatrudnienia; zwiększenie zaufania do firmy oraz motywacji do pracy, a w efekcie wzrost satysfakcji z pracy; większe możliwości awansu wynikające z ciągłej poprawy kwalifikacji; wpływ udziału w szkoleniach na wyzwalanie innowacyjności, zmianę przyzwyczajeń oraz wzrost samodzielności i przedsiębiorczości. 5

6 2) Obszar: klienci Doinwestowanie maszyn i urządzeń oraz opanowanie nowych technologii niezbędnych z punktu widzenia realizacji założonych celów rynkowych gwarantuje oferowanie klientom produktów i usług najwyższej jakości. Obok tworzenia innowacyjnych produktów, na zwiększenie poziomu satysfakcji klientów wpływają następujące działania: oferowanie stałym klientom zniżek i rabatów na produkty i usługi oraz specjalnych programów lojalnościowych, podniesienie jakości usług informacyjnych i serwisowych oraz w coraz większym stopniu prowadzenie regularnych rozmów z klientami na temat ich potrzeb i stopnia zadowolenia. Do najważniejszych korzyści wynikających ze stosowania dobrych praktyk w zakresie relacji z klientami należą: poprawa wizerunku oraz reklama przedsiębiorstwa; wzrost innowacyjności i adaptacyjności przedsiębiorstwa, a tym samym jego konkurencyjności; ograniczenie potencjalnych sytuacji konfliktowych dotyczących oferowanych produktów i usług. 3) Obszar: środowisko naturalne W zależności od reprezentowanej branży, wprowadzanie nowych rozwiązań technologicznych oraz urządzeń zabezpieczających umożliwia przedsiębiorstwom optymalizację wykorzystywanych zasobów. Przedsiębiorstwa dbają o zrównoważony rozwój, poświęcając szczególną uwagę działaniom na rzecz ochrony środowiska w ramach trzech obszarów: ochrona zasobów wodnych, zarządzanie odpadami, ograniczenie emisji dwutlenku węgla. W coraz większym stopniu pracodawcy podejmują inicjatywy mające na celu promowanie postaw odpowiedzialności ekologicznej wśród pracowników. Do najważniejszych korzyści wynikających ze stosowania rozwiązań proekologicznych obok zrównoważonego wykorzystania zasobów środowiska naturalnego należą: w związku z rosnącą świadomością społeczeństw poprawa wizerunku przedsiębiorstwa w ocenie społeczności lokalnej, władz samorządowych, klientów, dostawców, konkurentów; ograniczenie kosztów operacyjnych, a w efekcie wzrost rentowności przedsiębiorstwa; poprawa relacji 6

7 z lokalną społecznością; promocja postaw odpowiedzialności ekologicznej wśród pracowników, klientów oraz społeczności lokalnych. 4) Obszar: społeczności lokalne, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego Niezależnie od profilu działalności, przedsiębiorcy podejmują inicjatywy na rzecz rozwoju społecznego, w tym we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Liczne inwestycje społeczne dotyczą działalności edukacyjnej, kulturalnej oraz sportowej. W ramach współpracy z zasadniczymi szkołami zawodowymi, cechami rzemiosł czy powiatowymi urzędami pracy w przedsiębiorstwach organizowane są staż i praktyki zawodowe. Do najważniejszych korzyści wynikających ze stosowania dobrych praktyk w analizowanym zakresie należą: poprawa jakości życia społeczności lokalnych, poprawa wizerunku przedsiębiorstwa; w związku z możliwością odbycia stażu i praktyk zawodowych wzrost poziomu edukacji lokalnej młodzieży, a w dłuższej perspektywie wzrost zyskowności przedsiębiorstwa wynikający z rozwoju społeczno-gospodarczego obszaru. Podjęte badania potwierdziły, że zrównoważony rozwój nie powinien być postrzegany w kategoriach kosztów związanych z podejmowaniem inicjatyw CSR, ale w kategoriach szans czy korzyści wynikających z włączania aspektów społecznych i środowiskowych w proces zarządzania oraz ich znaczenia dla budowania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa i efektywnej współpracy międzysektorowej. 7

8 Spis treści Streszczenie... 3 Wprowadzenie Założenia badawcze Podstawowe aspekty działalności przedsiębiorstw Cukiernia Joker, Miejska Górka Domer Handel Hurt-Detal, Pleszew Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak, Poznań PPHU Instal Chemik, Kowalew k/pleszewa PPHU Kotłospaw, Pleszew Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak, Pleszew WodAn Instalacje Sanitarne, Luboń Zakład Piekarniczo-Cukierniczy Glutenex, Sady k/poznania Zakład Poligraficzny Zibi-Grafia, Poznań Zakład Ślusarski Andrzej Böhm, Miejska Górka Dobre praktyki w zakresie CSR Pracownicy Klienci Środowisko naturalne Społeczności lokalne, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego Podsumowanie Bibliografia Spis rysunków ANEKS

9 Wprowadzenie Nasilające się procesy integracyjne i globalizacyjne, ciągłe zmiany w otoczeniu, uzależnienie rozwoju przedsiębiorstwa od pozyskiwania i wykorzystywania wiedzy praktycznie w każdym aspekcie jego działalności, rosnące wymagania klientów wymuszają na przedsiębiorstwach podejmowanie działań zwiększających efektywność funkcjonowania i doskonalenie procesów zarządzania. Jednocześnie dynamika współczesnej gospodarki w coraz większym stopniu polega na logice sieci, która zapewnia podmiotowi gospodarczemu przetrwanie i wzmocnienie pozycji konkurencyjnej dzięki wielostronnym relacjom współpracy. Współczesne przedsiębiorstwo chcąc przetrwać na rynku i dostosować się do mających miejsce ciągłych zmian w otoczeniu, powinno charakteryzować się wysokim poziomem elastyczności i w sposób niemal natychmiastowy dopasowywać swoje funkcjonowanie do otoczenia. W coraz większym stopniu zachowania adaptacyjne przedsiębiorstw związane są z zagadnieniami społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR, Corporate Social Responsibility). Obok międzynarodowych koncernów, także małe i średnie przedsiębiorstwa mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju lokalnych społeczności, tworzeniu nowych standardów relacji między pracodawcą a pracownikiem oraz w obszarze zagadnień konsumenckich i środowiskowych. Każda firma, bez względu na wielkość i zakres przestrzenny działalności, funkcjonuje bowiem w sieci skomplikowanych relacji społecznych. 9

10 Przez wiele lat używano w Polsce oraz innych krajach w okresie transformacji argumentu, że gospodarka jeszcze nie dojrzała do uwzględniania kwestii społecznych i środowiskowych, że firmy muszą walczyć o przetrwanie na rynku. Stosunkowo wysoki wzrost gospodarczy występujący w ostatnich latach powinien mobilizować przedsiębiorstwa do inwestowania w innowacyjne rozwiązania organizacyjne i marketingowe. Dodatkowo, obecny kryzys gospodarczy powinien skłaniać do przewartościowania modelu gospodarczego na bardziej odpowiedzialny, celem zapewnienia solidnych podstaw szybkiej odbudowy i przyszłego stabilnego rozwoju. Jest to szansa dla biznesu znalezienia nowych przewag konkurencyjnych, płynących z lepszego wykorzystania zasobów, w tym personelu, oraz budowania trwałych relacji z interesariuszami w celu umocnienia pozycji na rynku. Ministerstwo Gospodarki Nawiązujący do tej problematyki raport stanowi podsumowanie badań i analiz dotyczących dobrych praktyk w zakresie CSR stosowanych przez firmy rzemieślnicze prowadzące działalność w regionie wielkopolskim. Opracowanie zostało przygotowane w ramach projektu Razem dla rozwoju rzemiosła współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki, Poddziałanie Wzmacnianie lokalnego partnerstwa na rzecz adaptacyjności. Głównym celem projektu jest zwiększenie zdolności adaptacyjnych wielkopolskich zakładów rzemieślniczych w zakresie stosowania zasad społecznej odpowiedzialności biznesu i idei flexicurity, poprzez budowanie świadomości i wzrost wiedzy w tych obszarach wśród wielkopolskich rzemieślników. Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw to dobrowolna strategia rozwoju przedsiębiorstwa, uwzględniająca ekonomiczne, społeczne i ekologiczne aspekty. Wzrost zainteresowania budowaniem odpowiedzialnego społecznie modelu biznesu wynika z 2 : 2 Ministerstwo Gospodarki, 10

11 koncepcji zrównoważonego rozwoju, podkreślającej potrzebę uwzględnienia w działalności gospodarczej, oprócz wymiaru ekonomicznego, również czynników społecznych i środowiskowych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokojenia potrzeb współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń; rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, domagającego się zwiększenia znaczenia praw człowieka, równouprawnienia, właściwych stosunków pracy, dbania o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników, ochrony konsumentów czy ograniczania wpływu działalności gospodarczej na środowisko; samoregulacji biznesu w kierunku zwiększania przejrzystości działalności gospodarczej i jej skutków, w tym ograniczenia korupcji i nieetycznych zachowań w biznesie oraz stosowania tzw. dobrych praktyk w relacjach z zainteresowanymi stronami; postępującego procesu globalizacji, który spowodował, że przedsiębiorstwa stały się ważnym aktorem międzynarodowych stosunków gospodarczych i politycznych, a podejmowanie dobrowolnych inicjatyw w zakresie CSR jest postrzegane jako dowód na przestrzeganie dobrych praktyk biznesowych. Na temat koncepcji CSR, zasad jej skutecznego wdrażania oraz efektów realizacji czy trwałości wyników istnieje obszerna literatura i doświadczenie międzynarodowe, a także w coraz większym stopniu doświadczenie krajowe 3. Analiza tych doświadczeń 3 M. Bąk, P. Bednarz, P. Kulawczuk, R. Rataj R., A. Szcześniak, P. Zając, Analiza korzyści ekonomicznych ze stosowania zasad społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) w polskich przedsiębiorstwach. Streszczenie i wnioski, Instytut Badań naddemokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym, 2007, dostępny: ped.pl/publikacje/analiza_korzysci_ekonomicznych_csr.doc; data dostępu: ; Dobra praktyka CSR. Element strategii firmy, Poradnik metodyczny, Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych, Lewiatan, Warszawa 2010, dostępny: data dostępu: J. Filek, Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstw. Tylko moda czy nowy model prowadzenia działalności gospodarczej? Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 2006, dostępny: http ://www.uokik.gov.pl/download/z2z4l3vva2lrl3bsl2tzz19wexrhbmlhlnywlzi0mi8xlzevcg9kcmvjem 5pa19jc3JfbWFseS5wZGY; data dostępu: ; M. Krukowska, Jak oceniać odpowiedzialność społeczną biznesu, Wydawnictwo Naukowe Scriptorium, Seria Biznes, Opole 2012; M. Porada-Rochoń, Społeczna odpowiedzialność biznesu jako wyraz reorientacji działania współczesnych firm, dostępny:http:// data dostępu: A. Poszewicki, P. Kulawczuk (red.), Wpływ społecznej odpowiedzialności biznesu i etyki biznesu na zarządzanie przedsiębiorstwami, Instytut Badań nad Demokracją i Przedsiębi orstwem Prywatnym, 2007, dostępny: data 11

12 wykracza poza ramy niniejszego raportu, warto jednak zwrócić uwagę przynajmniej na wybrane wyniki badań. Na przykład z badania "A New Era of Sustainability 4, przeprowadzonego w 2010 roku przez Organizację Narodów Zjednoczonych we współpracy z firmą Accenture, wynika że 72% prezesów zarządów uważa, że stosowanie rozwiązań CSR przekłada się na wzmocnienie marki, reputacji firmy i zaufania do niej. Zdaniem 44% badanych CSR wpływa na wzrost dochodów. Ankietowani zwrócili również uwagę, że inwestowanie w rozwój pracowników zwiększa ich motywację do pracy oraz przywiązanie do firmy, co bezpośrednio wpływa na wydajność pracy. Przeprowadzone badanie pozwoliło ustalić, że stosowanie praktyk w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu podnosi atrakcyjność pracodawcy przyciągając tym samym wysokiej klasy specjalistów, co z kolei korzystnie wpływa na poziom innowacyjności oraz pozycję konkurencyjną przedsiębiorstwa. Obok międzynarodowych koncernów praktyki CSR stosują coraz częściej małe i średnie przedsiębiorstwa 5. Podejmując zagadnienie korzyści ekonomicznych ze stosowania zasad CSR, T. Gasiński, G. Piskalski 6, zwrócili uwagę na wyniki uzyskane przez zespół Instytutu Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym (2007). Porównano dwie grupy firm: laureatów konkursu Przedsiębiorstwo Fair Play z wyselekcjonowaną grupą z bazy GUS (identyczne branże i porównywalny poziom dostępu: ; A. Rudnicka, CSR doskonalenie relacji społecznych w firmie, Wolters Kluwer Polska OFICYNA, Warszawa M. Żemigała, Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa. Budowanie zdrowej, efektywnej organizacji, Wolters Kluwer Polska OFICYNA, Warszawa ;co;to;takiego,219,0, html. 5 A. Dominiak, CSR nie tylko dla dużych firm, dostępny: data dostępu: ; A. Wiktorska-Święcka, Raport z badań sektora MSP z zakresu znajomości koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu i praktyki jej wdrażania ze szczególnym uwzględnieniem aspektu współpracy z organizacjami pozarządowymi, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2011, dostępny: ns/filemanager/files/raportcsr.pdf; data dostępu: ; Odpowiedzialny biznes perspektywa lokalna.lokalna współpraca organizacji pozarządowych z małymi i średnimi przedsiębiorstwami; dostępny: data dostępu: ; Opportunity and Responsibility. How to help more small businesses to integrate social and environmental issues into what they do, European Expert Group on Corporate Social Responsibility, European Commission, 2007, dostępny: sr/documents/ree_report.pdf; data dostępu: T. Gasiński, G. Piskalski, Zrównoważony biznes. Podręcznik dla małych i średnich przedsiębiorstw, dostępny: Podrecznik_zrownowazonybiznes.pdf; data dostępu:

13 zatrudnienia). Stwierdzono, że przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialne osiągają większy wzrost sprzedaży, większy zysk oraz większe nakłady na inwestycje. Charakteryzuje je również wysoka płynność finansowa. Podczas rozmów z odpowiedzialnymi przedsiębiorcami zidentyfikowano wiele korzyści z wdrażania zasad CSR. Najważniejsze z nich zaprezentowano na rysunku 1. Budowa prestiżu działalności gospodarczej Osiąganie lepszych wyników ekonomicznych Wzrost zaangażowania pracowników KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z WDRAŻANIA ZASAD CSR Łatwiejsze i bardziej efektywne zarządzanie kapitałem ludzkim i całym przedsiębiorstwem Rysunek 1. Korzyści wynikające z wdrażania zasad CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach Źródło: T. Gasiński, G. Piskalski, Zrównoważony biznes. Podręcznik dla małych i średnich przedsiębiorstw. Adaptacja i upowszechnienie rozwiązań CSR stanowią cel wielu projektów. Warto zaznaczyć, że organizacją projektów wspierających rozwój CSR w Polsce zajmuje się m.in. Forum Odpowiedzialnego Biznesu 7. Misją Forum jest upowszechnianie idei odpowiedzialnego biznesu jako standardu obowiązującego w Polsce w celu zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw, zadowolenia społecznego i poprawy stanu środowiska. W tym celu Forum: wspiera firmy w stawaniu się bardziej odpowiedzialnymi, buduje koalicje firm wokół rozwiązywania problemów społecznych, 7 13

14 tworzy społeczność firm zaangażowanych społecznie, tworzy przestrzeń do wymiany doświadczeń pomiędzy menedżerami, administracją państwową i organizacjami społecznymi, aktywnie poszukuje rozwiązań z zakresu społecznej odpowiedzialności dla firm działających w Polsce, adekwatnych do ich potrzeb i możliwości, współpracuje z organizacjami pozarządowymi i administracją publiczną na rzecz budowania klimatu społecznego i politycznego, który sprzyja rozwojowi koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Forum Odpowiedzialnego Biznesu opublikowało Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce Dobre praktyki" - jest to już 10. jubileuszowa edycja publikacji, która podsumowuje zaangażowanie firm w działania CSR w danym roku 8. W opracowaniu zaprezentowano 209 praktyk zgłoszonych przez 106 przedsiębiorstw w kategoriach: ład organizacyjny, prawa człowieka, praktyki/aspekty pracownicze, środowisko naturalne, uczciwe praktyki rynkowe, zagadnienia konsumenckie oraz zaangażowanie i rozwój społeczności lokalnej. Zwrócono uwagę na zwiększającą się z roku na rok liczbę praktyk. W nawiązaniu do warunków, w jakich funkcjonują polskie przedsiębiorstwa i wyzwań, przed jakimi stoją, na zakończenie tej części opracowania warto przytoczyć zasady Kodeku Odpowiedzialnego Biznesu 9. Dziewięć zasad Kodeksu odnosi się do różnych obszarów działania, które zostały uznane za kluczowe nie tylko dla rozwoju, ale także dla wdrażania idei odpowiedzialnego biznesu w polskich firmach (rysunek 2). Kodeks Odpowiedzialnego Biznesu jest przeznaczony dla każdego przedsiębiorcy, który działa na rynku polskim, w tym: dla firm, które nie podejmowały dotychczas działań z zakresu odpowiedzialnego biznesu, 8 Raport Odpowiedzialny Biznes w Polsce Dobre Praktyki, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa 2010; Raport Odpowiedzialny Biznes w Polsce Dobre Praktyki, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa 2011; Raport Odpowiedzialny Biznes w Polsce Dobre Praktyki, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa Warto mieć standardy czyli Kodeks Odpowiedzialnego Biznesu oraz podręcznik do jego wdrażania, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa

15 dla firm, które zaczęły już wdrażać zasady odpowiedzialnego biznesu i chciałyby uzyskać informacje, w jakim kierunku powinny iść dalej, jakie działania jeszcze podjąć i jakie obszary uwzględnić, dla liderów, którzy chcą się ciągle doskonalić i chcą sprawdzić, czy podejmowane przez nich działania są kompletne, czy też pozostały jeszcze obszary, w których można zrobić więcej. 1 Wyznaczamy standardy i edukujemy w zakresie odpowiedzialnego biznesu 2 Wspieramy rozwój społeczny i gospodarczy 3 Szanujemy naszych pracowników, zapewniając im godne warunki pracy 4 Budujemy kulturę organizacyjną w oparciu o wartości i indywidualne potrzeby pracowników 5 Dbamy o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników oraz odbiorców naszych produktów i usług 6 Prowadzimy działalność biznesową w oparciu o zaufanie i partnerstwo 7 Prowadzimy rzetelną komunikację i odpowiedzialne działania marketingowe 8 Tworzymy i rozwijamy produkty oraz usługi w odpowiedzi na nowe wyzwania społeczne i środowiskowe 9 Dbamy o środowisko naturalne Rysunek 2. Zasady Kodeksu Odpowiedzialnego Biznesu Źródło: Warto mieć standardy czyli Kodeks Odpowiedzialnego Biznesu oraz podręcznik do jego wdrażania, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa

16 Prezentowany raport składa się z czterech części oraz aneksu. W części pierwszej przedstawiono założenia badawcze, ze szczególnym uwzględnieniem założeń stanowiących podstawę metody studium przypadku oraz kryteriów wyboru przedsiębiorstw. Część druga jest poświęcona podstawowym aspektom funkcjonowania przedsiębiorstw jako obiektów badań. Część trzecia realizuje główny problem badawczy zawiera analizę dobrych praktyk w zakresie CSR stosowanych przez firmy rzemieślnicze prowadzące działalność w województwie wielkopolskim. Analiza ta obejmuje rozwiązania CSR, wyróżniające się pod względem efektów realizacji oraz stopnia osiągnięcia wyznaczonych korzyści. Rozwiązania wpisujące się w założenia koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu dotyczą czterech obszarów, obejmujących różne grupy interesariuszy: 1) pracownicy, 2) klienci, 3) środowisko naturalne, 4) społeczności lokalne, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego. Część czwarta raportu posiada charakter podsumowujący obok najważniejszych wniosków, przedstawiono w niej zidentyfikowane w procesie badawczym korzyści wynikające z włączania aspektów społecznych i środowiskowych w proces zarządzania przedsiębiorstwem. Aneks zawiera wykaz dobrych praktyk w zakresie CSR, odnoszących się do dziesięciu badanych przedsiębiorstw. 16

17 1. Założenia badawcze W procesie badawczym wykorzystano metodę studium przypadku (case study). Prawidłowe przeprowadzenie procesu badawczego z wykorzystaniem tego podejścia pozwala m.in. na poznanie uwarunkowań i złożoności danego zjawiska oraz pozwala dostrzec wiele subtelnych różnic w postawach, opiniach i preferencjach uczestników badania. Studium przypadku jest powszechnie uznawane za skuteczną metodę całościowej analizy kompleksowych sytuacji. Istotną zaletą metody studium przypadku, stosowanej w analizie przedsiębiorstw, jest możliwość uzyskania rezultatów o dużym znaczeniu praktycznym dla przedsiębiorców. Badania, obejmujące dziesięć przedsiębiorstw o zróżnicowanym profilu działalności, opierały się na technice indywidualnego wywiadu pogłębionego (IDI, Individual In-Depth Interviews) 10. Zastosowano technikę wywiadu na wpół ustrukturyzowanego (semi-structured interview), które mają tę zaletę, że dzięki wcześniej przygotowanemu scenariuszowi wywiadu, możliwe jest porównywanie odpowiedzi w poszczególnych obszarach badawczych. Dodatkowo otwarty charakter pytań zostawia przestrzeń, w której mogą pojawić się kwestie istotne dla problematyki badawczej, a jednak nie uwzględnione we wcześniej przygotowanym scenariuszu. Ponadto stosowanie pytań otwartych oznaczało, że badacz w ograniczonym jedynie zakresie nadawał kierunek udzielanym odpowiedziom to respondent decydował, co jego zdaniem jest najważniejsze w kontekście podjętej problematyki badawczej. Wypowiedzi badanych były spontaniczne, dzięki czemu pozwoliły na zrekonstruowanie rzeczywistych poglądów, sposobów myślenia, postaw występujących w badanej zbiorowości. Scenariusz wywiadu składał się z trzech części. Pierwsza część dotyczyła czynników, które wpłynęły na podjęcie decyzji o uruchomieniu działalności oraz 10 Wyjątkiem jest Zakład Piekarniczo-Cukierniczy Glutenex. Identyfikacja dobrych praktyk w zakresie CSR opiera się na analizie danych zastanych (desk research). 17

18 uwarunkowań rozwoju przedsiębiorstwa. Druga część obejmowała podstawowe aspekty działalności przedsiębiorstw (rysunek 3). Trzecia część scenariusza była poświęcona dobrym praktykom w zakresie stosowania rozwiązań wpisujących się w założenia koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Pytania dotyczyły czterech obszarów CSR, obejmujących różne grupy interesariuszy: 1) pracownicy, 2) klienci, 3) środowisko naturalne, 4) społeczności lokalne, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego. Źródła finansowania działalności Struktura zatrudnienia Struktura produkcji/usług Powiązania z dostawcami surowców, materiałów i półproduktów Powiązania z firmami świadczącymi usługi na rzecz przedsiębiorstwa Działalność innowacyjna Rysunek 3. Aspekty funkcjonowania przedsiębiorstwa podjęte w ramach studium przypadku Źródło: Opracowanie własne. Przykłady pytań odnoszących się do poszczególnych obszarów CSR przedstawiono na rysunku 4. 18

19 PRACOWNICY Czy przedsiębiorstwo wykorzystuje elastyczne formy zatrudnienia? Kto odpowiada za rekrutacje pracowników? Jakie umiejętności, kompetencje, kwalifikacje są wymagane? Czy przedsiębiorstwo umożliwia odbycie stażu/ praktyk? Czy przedsiębiorstwo proponuje swoim pracownikom możliwość podnoszenia kwalifikacji w postaci kursów, szkoleń, studiów? Czy podniesienie kwalifikacji przez pracownika wpływa na możliwość jego awansu/wzrostu wynagrodzenia? Czy w przedsiębiorstwie podejmowane są działania mające na celu zwiększenie zaufania pracowników do firmy, zwiększenie komfortu fizycznego i psychicznego, poczucia bezpieczeństwa pracowników, satysfakcji z pracy? Czy polityka przedsiębiorstwa jest prorodzinna? Czy pracownicy biorą udział w podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących przedsiębiorstwa? KLIENCI Co najbardziej wpływa na satysfakcję klientów przedsiębiorstwa? Czy przedsiębiorstwo ma stałych klientów? Czy przedsiębiorstwo wprowadza udogodnienia, zniżki, rabaty, promocje, programy lojalnościowe dla stałych klientów? ŚRODOWISKO NATURALNE Czy działalność przedsiębiorstwa jest uciążliwa dla środowiska? Czy w przedsiębiorstwie segregowane są odpady? Jeżeli nie, czy planowane jest wprowadzenie zmian w tym zakresie? Czy w przedsiębiorstwie są prowadzone działania mające na celu ograniczenie zużycia papieru, wody, energii elektrycznej itp.? Czy w przedsiębiorstwie stosuje się system zarządzania środowiskiem według normy ISO bądź elementy tego systemu? Czy przedsiębiorstwo korzysta (korzystało) z usług instytucji specjalizującej się w doradztwie z zakresu ochrony środowiska? SPOŁECZNOŚCI LOKALNE, ORGANIZACJE POZARZĄDOWE, JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Czy przedsiębiorstwo współpracuje z instytucjami publicznymi (władze powiatu, władze gminy, szkoły, domy kultury, etc.)? Jeżeli tak, to na czym polega ta współpraca? Jakie korzyści dla firmy płyną z tej współpracy? Czy przedsiębiorstwo współpracuje z organizacjami pozarządowymi? Jeżeli tak, to na czym polega ta współpraca? Jakie korzyści dla firmy płyną z tej współpracy? Czy przedsiębiorstwo współpracuje z innymi firmami w zakresie osiągania wspólnych celów (w ramach klastra branżowego, cechu rzemiosł, stowarzyszenia firm)? Rysunek 4. Przykłady pytań zawartych w scenariuszu wywiadu Źródło: Opracowanie własne. 19

20 Przedsiębiorstwa, na podstawie których zilustrowano dobre praktyki w zakresie CSR, zostały wyłonione przez zespół ekspertów (kierownik projektu, kierownik naukowy badań, specjalista ds. badań i promocji) według kryteriów: stopnia wdrożenia zasad CSR, liczby pracowników, lokalizacji oraz rodzaju działalności. Badane firmy specjalizują się w: produkcji wyrobów piekarniczych i cukierniczych (Cukiernia Joker w Miejskiej Górce, Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak w Poznaniu, Zakład Piekarniczo- Cukierniczy Glutenex w Sadach k/poznania), usługach handlowych z zakresu zaopatrzenia zakładów kotlarskich (Domer Handel Hurt-Detal w Pleszewie), obróbce metali (PPHU Instal Chemik w Kowalewie k/pleszewa), produkcji kotłów centalnego ogrzewania (PPHU Kotłospaw w Pleszewie), usługach stolarskich (Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak w Pleszewie), usługach budowlanych (WodAn Instalacje Sanitarne w Luboniu), usługach poligraficznych (Zakład Poligraficzny Zibi-Grafia w Poznaniu), usługach ślusarskich (Zakład Ślusarski Andrzej Böhm w Miejskiej Górce). Poza informacjami uzyskanymi w wyniku przeprowadzonych wywiadów, wykorzystano następujące źródła informacji: informacje prasowe, materiały informacyjno-marketingowe prezentowane na stronach Internetu, dokumenty i inne materiały przedsiębiorstwa oraz informacje dostępne na forach wymiany opinii i doświadczeń. 20

21 2. Podstawowe aspekty działalności przedsiębiorstw Celem tej części opracowania jest analiza działalności firm rzemieślniczych (tabela 1), z uwzględnieniem oferty produktowo-usługowej, profilu klientów, źródeł finansowania działalności, zaopatrzenia w surowce i materiały, powiązań z podmiotami świadczącymi usługi na rzecz przedsiębiorstwa oraz strategii rynkowej. Szczegółowa dokumentacja faktograficzna została zaprezentowana w raportach cząstkowych. Należy zwrócić uwagę na niejednorodność i różny stopień szczegółowości uzyskanych danych w przypadku poszczególnych przedsiębiorstw. Tabela 1. Wykaz firm rzemieślniczych obiektów badań Lp. Nazwa przedsiębiorstwa Adres internetowy 1 Cukiernia Joker, Miejska Górka 2 Domer Handel Hurt-Detal, Pleszew 3 Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak, Poznań 4 PPHU Instal Chemik, Kowalew k/pleszewa 5 PPHU Kotłospaw, Pleszew 6 Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak, Pleszew 7 WodAn Instalacje Sanitarne, Luboń 8 Zakład Piekarniczo-Cukierniczy Glutenex, Sady k/poznania 9 Zakład Poligraficzny Zibi-Grafia, Poznań 10 Zakład Ślusarski Andrzej Böhm, Miejska Górka 21

22 2.1. Cukiernia Joker, Miejska Górka Rysunek 5. Strona internetowa Cukierni Joker Źródło: Cukiernia Joker jest firmą rodzinną, która powstała w 1999 roku. Cukiernia jest prowadzona przez Państwa Marię i Marka Buchowskich, którzy od początku jej powstania dbają, aby oferowane produkty odznaczały się najwyższą jakością. Początkowo oferta firmy obejmowała ciasta oraz podstawowe artykuły spożywcze. Jak wspomniał właściciel: Nie mogłem całe życie jeździć po ciasto, kupować i być tylko uzależnionym od producenta. Postanowiłem zrobić własną cukiernię. W 1999 roku Cukiernia Joker zatrudniała trzech pracowników. Po trzech latach działalności zatrudnienie wzrosło do 10 osób. Wyroby były wówczas dostarczane już do 12 punktów sprzedaży. W 2004 roku firma otrzymała dotację unijną, co pozwoliło na zakup nowoczesnego wyposażenia zakładu produkcyjnego oraz zakup nowych samochodów dostawczych. Był to początek systematycznego rozwoju parku maszynowego przedsiębiorstwa. W 2005 roku w firmie pracowało ok. 30 osób. Zakup kolejnych maszyn pozwolił na podniesienie jakości oferowanych produktów. W 2007 roku nastąpiła rozbudowa firmy o dalsze 300 m 2. W 2008 roku zatrudnienie wzrosło do 22

23 40 osób. Wybudowanie dużej mroźni pozwoliło na skup owoców od lokalnych gospodarstw na okres zimowy. Dokupiono kolejne samochody dostawcze Rysunek 6. Cukiernia Joker liczba pracowników w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych przedsiębiorstwa. W 2009 roku dokonano zmiany programu rachunkowego oraz wprowadzono automatyczny system wagowy przy wydawaniu ciasta. W 2011 roku wprowadzono nowoczesny system zarządzania, zintensyfikowano szkolenia pracowników oraz rozpoczęto współpracę z ekspertami w dziedzinie cukiernictwa. Obecnie Cukiernia Joker oferuje zróżnicowany asortyment wyrobów cukierniczych: ciasta deserowe, torty okolicznościowe oraz ciasta pieczone. Cukiernia Joker adresuje swoje produkty do trzech grup klientów. Pierwszą grupę stanowią sieci sklepów Intermarche oraz Piotr i Paweł, które są stałymi odbiorcami. Do drugiej grupy zaliczyć można prywatne sklepy, zaopatrujące się w zakładzie. Trzecią grupę stanowią klienci indywidualni, którzy zaopatrują się w firmie m.in. przy okazji imprez okolicznościowych, takich jak śluby, wesela, komunie. Jak zaznacza właściciel Cukierni: Nasz towar adresujemy do klienta, który chce dobrze zjeść za rozsądną cenę. Cukiernia współpracuje wyłącznie ze sprawdzonymi dostawcami: Z tym nie ma problemu, bo niektóre surowce na przykład jajka - kupujemy od większych, lokalnych 23

24 dostawców. Staramy się, żeby to było z pewnych źródeł, żeby jajka były z dwóch, trzech kurników, a nie ze stu. Pozostałe surowce dostarczają nam firmy specjalizujące się w dostawach produktów. Część produktów kupujemy bezpośrednio u producenta. W kolejnych latach właściciele Cukierni planują kontynuować politykę systematycznego rozwoju: Chcemy powiększyć zakład o kolejne 800 m 2, dalej się rozwijać w kierunku nowoczesnego usprzętowienia i budować markę, cały czas budować markę. Mamy markę, mamy dobre ciasto. Chodzi nam jeszcze o to, żeby ono było powtarzalne w sensie wizualnym (wygląd, dekoracja). Poza tym może wejdziemy bardziej we własne sklepy. W tym roku otworzymy jeden we Wrocławiu. I zobaczymy, jak będzie funkcjonował Domer Handel Hurt-Detal, Pleszew Rysunek 7. Strona internetowa Przedsiębiorstwa Domer Handel Hurt-Detal Źródło: Przedsiębiorstwo Domer rozpoczęło działalność w 1991 roku z inicjatywy Zdzisława Siereckiego. Już od początku istnienia firma była interesem rodzinnym. Początki firmy wiążą się z działalnością usługową, polegającą na naprawie sprzętu AGD. Po dwóch latach zakład został przekształcony w przedsiębiorstwo handlowe, co miało związek z gwałtownym rozwojem pleszewskiej branży kotlarskiej. Pleszew stał się 24

25 wówczas zagłębiem kotlarskim, a wielu kotlarzy zaczęło produkować piece z nadmuchem. Tę sytuację postanowił wykorzystać Zdzisław Sierecki, który stopniowo zaczął sprowadzać drobne części do poszczególnych elementów tych pieców, jednocześnie uruchamiając dla kotlarzy ich dystrybucję. Przedsiębiorstwo Domer jest jedyną firmą w Pleszewie, która zajmuje się kompleksową sprzedażą hurtową i detaliczną elementów niezbędnych przy produkcji i montażu systemów centralnego ogrzewania. Oferta przedsiębiorstwa obejmuje: artykuły metalowe, śruby, beton, cegły, ubiór techniczny, rękawice, czujniki dymu, węgla i gazu, dmuchawy do kotłów, druty spawalnicze, elektrody, farby, rozpuszczalniki, podajniki, naklejki informacyjne, miarkowniki, przewody zasilające, silniki elektryczne, szczeliwa, wyroby tokarskie, zbiorniki na opał, pompy i zawory oraz zestawy do czyszczenia, środki ochronne i wiele innych. Ponadto przedsiębiorstwo oferuje usługi instruktażu w zakresie instalacji centralnego ogrzewania. Firma posiada ugruntowaną pozycję nie tylko na rynku lokalnym, ale również regionalnym i ponadregionalnym. Należy zaznaczyć, że firma stopniowo wchodzi ze swoimi usługami także na rynki zagraniczne. Ostatnio przedsiębiorstwo pozyskało kilku klientów z Czech oraz Ukrainy. Ponad 90% produktów oferowanych przez firmę trafia jednak na rynek lokalny z powodu braku w okolicy innych przedsiębiorstw zajmujących się sprzedażą i serwisem artykułów z branży kotlarskiej. W 90% odbiorcami produktów firmy są zakłady produkcji kotłów. Pozostałe 10% stanowią hurtownie rozmieszczone na terenie całej Polski, które po wygaśnięciu okresu gwarancyjnego oferowanych produktów, sprowadzają od firmy Domer artykuły i części znacznie nowocześniejsze, z odpowiednimi certyfikatami jakości i nową datą gwarancyjną. Sporadycznie z usług tej firmy korzystają też klienci indywidualni. Współpraca z zakładami kotlarskimi wzbogaciła doświadczenie firmy, a zarazem pozwoliła na poszerzenie działalności w zakresie kompleksowego zaopatrzenia producentów kotłów centralnego ogrzewania. Firma jest członkiem Pleszewskiego Klastra Kotlarskiego, który jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się klastrów branżowych w Polsce. W południowej części Wielkopolski istnieje wyjątkowe w skali 25

26 całego kraju zgrupowanie ponad stu firm branży kotlarskiej, produkującej kotły grzewcze, podzespoły i elementy urządzeń grzewczych, a także elektroniczne regulatory, sterujące procesem spalania. Tak duża liczba przedsiębiorstw o tym samym profilu produkcji, skupionych na stosunkowo niewielkim obszarze, stwarza zarówno doskonałe warunki do kooperacji i współpracy firm, jak i pobudza do ciągłego udoskonalania wyrobów poprzez silną konkurencję w ramach klastra. Te czynniki stanowią siłę napędową rozwoju pleszewskich producentów kotłów grzewczych, szkół i centrów kształcenia, w których przygotowuje się przyszłych specjalistów zawodowych, a także dostawców materiałów, automatyki i podzespołów elektronicznych dla tej branży. Na rozwój Pleszewskiego Klastra Kotlarskiego istotny wpływ ma również stała współpraca z jednostkami badawczo-rozwojowymi, wyższymi uczelniami technicznymi, a także instytucjami otoczenia biznesu i samorządami lokalnymi 11. Dzięki wysokim obrotom i dużej liczbie klientów oraz poszerzaniu struktury rynków zbytu, firma uzyskuje coraz wyższe dochody, które pozwalają na zwiększenie zatrudnienia, co także przekłada się na rozwój i jakość działalności przedsiębiorstwa. Głównym regionem, w którym zaopatruje się przedsiębiorstwo Domer jest Śląsk. Współpraca podmiotami z tego regionu układa się bardzo dobrze, o czym świadczy coroczny wzrost obrotów i dochodów firmy. Doświadczenie i kontakty, jakie firma wypracowała przez ostatnie dwadzieścia lat pozwoliły zbudować zaufanie u licznych klientów, którzy pomagają kreować wizerunek przedsiębiorstwa i umacniają jego pozycję na rynkach krajowym i zagranicznym. Wszelkie działania o charakterze marketingowym polegają na udoskonaleniu strony internetowej, która przyciąga najwięcej nowych klientów i pozwala na rozszerzenie zasięgu oddziaływania firmy poza rynek lokalny. Strona internetowa, którą firma prowadzi już od kilku lat, nie tylko przybliża profil działalności firmy, zakres jej oferty czy cennik świadczonych usług, ale także daje możliwość internetowego składania zamówień. 11 Opracowano na podstawie: 26

27 2.3. Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak, Poznań Rysunek 8. Strona internetowa Piekarni-Cukierni Adam Nowak Źródło: Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak została założona w 1947 roku w Lwówku Wielkopolskim. Od 1954 roku firma prowadzi działalność w Poznaniu. Szczególnie istotne dla rozwoju firmy były lata 90. właściciel firmy przyznał: Bardzo dobrze się czułem na rynku i zatrudniałem prawie 100 osób, łącznie z uczniami. W każdym roku miałem, co najmniej 10 uczniów [ ] dwa razy w tygodniu samochód pełen mąki przyjeżdżał [ ] pracowaliśmy na okrągło i udało się parę rzeczy zrobić. Działania podejmowane w tamtym okresie w szczególności działania z zakresu inwestycji i kontaktów handlowych oraz zaangażowanie w Cechu Piekarzy i Cukierników w Poznaniu miały znaczący wpływ na obecny profil przedsiębiorstwa. Od kilku lat w prowadzeniu firmy właścicielowi pomaga syn - Tomasz, który powoli przejmuje obowiązki, kontynuując tym samym tradycję rzemieślniczą. Zakres działalności przedsiębiorstwa przedstawiono na rysunku 9. 27

28 Sklep firmowy Nasz Klub Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak Pokoje gościnne Usługi cateringowe Rysunek 9. Piekarnia-Cukiernia Adam Nowak profil działalności Źródło: Dane przedsiębiorstwa. W odniesieniu do działalności obejmującej produkcję wyrobów piekarniczych, należy zwrócić uwagę, że w ciągu ostatnich 20 lat nastąpił spadek ogólnej konsumpcji pieczywa o około 50% 12. Ograniczone spożycie pieczywa związane jest bezpośrednio z kreowaną przez dietetyków modą na unikanie pieczywa białego. Stąd obecnie najpopularniejsze są chleby gatunkowe. Jak zaznaczył rozmówca, piekarze musieli dostosować się do nietypowych wymogów rynku i sprostać oczekiwaniom klientów. Pieczywo pszenno-żytnie przestało być wystarczające. Dzięki zastosowaniu najnowszych rozwiązań technologicznych, pracownia sprostała oczekiwaniom i potrzebom rynku, proponując bułki: do grzanek, zup, hamburgerów, hot dogów sandwiczów, kebabów i zapiekanek. Zróżnicowana oferta, jak i jakość samych produktów doprowadziły do dużego zainteresowania lokalnych usługodawców z zakresu gastronomii. Szczególną popularnością cieszą się bułki do sandwiczów. Jak zaznaczył uczestnik badania: sandwicze uszykowane w sklepach, to w 85% moje bułki. Poszerzenie oferty produktowej pomogło uzyskać pozycję lidera i zwiększyć konkurencyjność samej firmy, zwłaszcza że dzięki nowoczesnej maszynie, piekarnia może dostosować produkty bezpośrednio do potrzeb klienta. Wprowadzenie cukiernictwa związane było bezpośrednio z potrzebami klientów, bowiem ograniczenie się jedynie do produkcji wyrobów piekarniczych doprowadziłoby 12 Główny Urząd Statystyczny. 28

29 do osłabienia pozycji na rynku. Właściciel zwrócił uwagę, że w chwili obecnej zatrudnia jedynie czterech cukierników, a nie, jak dawniej, ośmiu. Spowodowane jest to stosunkowo wysoką dostępnością produktów cukierniczych, rozwojem licznych firm korzystających z półproduktów oraz specjalizacją branżową. Nasz Klub powstał w latach tylko po to, by przyjmować w nim ludzi kultury miasta Poznania. Odbywały się tam liczne spotkania środowiska artystycznego w celu promowania kultury, nie tylko o charakterze lokalnym. Jednym z przejawów tej działalności były nadawane przez Państwa Nowaków statuetki za szczególny wkład w rozwój kultury - w kształcie przypominającym skrzyżowane gęsie pióro i rogal świadczące o silnym związku rzemiosła i sztuki. Obecnie Nasz Klub pełni funkcję restauracji dla gości pokojów hotelowych oraz oferuje możliwość organizacji imprez okolicznościowych. Firma dysponuje siedemnastoma pokojami, których cena uzależniona jest od okresu pobytu. Obłożenie waha się średnio w przedziale 35-40%. Usługi cateringowe stanowią kolejny segment działalności przedsiębiorstwa, integralny z Naszym Klubem Jak przyznał właściciel firmy, tak rozbudowana sektorowo działalność stanowi zabezpieczenie ewentualnej niepomyślności któregoś z elementów. Właściciel zwrócił uwagę w tym kontekście na potrzebę unowocześniania firmy, m.in. poprzez wprowadzanie coraz nowszych rozwiązań technologicznych. Jednym z przejawów tej strategii jest posiadanie stron internetowych, odpowiednio zaaranżowanych dla Cukierni i Piekarni oraz Naszego Klubu. Jedną z pierwszych nowości była zmiana sposobu opalania pieca węgiel został zastąpiony palnikiem gazowym. Sukcesywnie zaczęto wprowadzać również różnorodne rodzaje pieców. Inne rozwiązania technologiczne dotyczyły dostosowania przyrządów do produkcji pieczywa gatunkowego, jak i wprowadzenia specjalistycznej maszyny do wyrobu bułek garmażeryjnych. Ze względu na grupę odbiorców oferowanych produktów i usług Piekarnia- Cukiernia Adam Nowak nie posiada zintegrowanej strategii marketingowej, tym samym nie stosuje agresywnych rozwiązań reklamowych. Podyktowane jest to przede 29

30 wszystkim odmiennością charakteru funkcjonowania poszczególnych segmentów firmy. Jedynym wspólnym elementem jest wizualna identyfikacja marki logo podkreślające długoletnią tradycję, popartą datą założenia i nazwiskiem właściciela. Elementy te są istotne ze względu na kreowany i podtrzymywany wizerunek firmy rzemieślniczej z tradycjami. Sygnowanie firmy własnym imieniem i nazwiskiem jest skutecznym zabiegiem marketingowym pomagającym zbudować pozytywny wizerunek poprzez skojarzenia z rzetelnością, doświadczeniem i zaufaniem PPHU Instal Chemik, Kowalew k/pleszewa Rysunek 10. Strona internetowa PPHU Instal Chemik Źródło: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Instal Chemik jest spółką cywilną, której właścicielami są Jacek oraz Piotr Rauhutowie ojciec i syn. Firmę założył Piotr Rauhut, który jest absolwentem technikum mechanicznego doświadczenie zawodowe zdobył zajmując się instalacjami centralnego ogrzewania, które w latach 80. były bardzo awaryjne i wymagały fachowej obsługi. Po pewnym czasie postanowił 30

31 rozpocząć własną działalność i w 1989 roku założył firmę o nazwie Zakład instalacyjny. Zakład zatrudniał trzy osoby. Jacek Rauhut był jednocześnie szefem i pracownikiem. Po kilku latach Rauhut postanowił rozszerzyć swoją działalność, otwierając sieć sklepów z artykułami chemicznymi, farbami, lakierami. Dodatkowo zakład oferował usługi remontowo-budowlane i towary z branży sanitarnej. Wraz z rozszerzeniem działalności zmieniła się nazwa firmy na PPHU Instal Chemik. W 2005 roku przedsiębiorstwo zaczęło się specjalizować w obróbce metali (obróbce plastycznej, skrawaniu, wykrawaniu, cięciu blach oraz cięciu laserowym) i lakierowaniu proszkowym. Jest jedyną firmą w okolicy, która oferuje tego rodzaju usługi. Obecnie PPHU Instal Chemik to dynamicznie rozwijająca się firma. Jej siedziba od samego początku znajduje się przy ul. Bojanowskiego w Pleszewie, a w innych punktach miasta powstały jej oddziały. Oddział przy ul. Wschodniej zajmuje się piaskowaniem i lakierowaniem proszkowym. W oddziale przy ul. Jarocińskiej znajduje się biuro konstrukcyjne. W badaniach skupiono się na największym i zarazem najmłodszym oddziale firmy, tj. centrum obróbki metali 13. Oddział posiada własną stronę internetową: Znajdują się na niej informacje dotyczące oferty, stosowanych technologii, referencje, podstawowe informacje o przedsiębiorstwie i jego historii, a także dane kontaktowe. Informacje o firmie pojawiają się również w prasie lokalnej (Życie Pleszewa) i lokalnych serwisach internetowych oraz Publikowane w wymienionych mediach artykuły dotyczą głównie społecznej działalności przedsiębiorstwa oraz osoby właściciela. Ostatnia publikacja dotyczy otrzymania przez Jacka Rauhuta tytułu Biznesmena Roku 2011 Ziemi Pleszewskiej. Jacka Rauhuta do tego tytułu nominowała Pleszewska Izba Gospodarcza. W jej opinii Jacek Rauhut to biznesmen, który swoją działalność zbudował od podstaw, inwestując nie tylko w hale produkcyjne oraz pomieszczenia biurowe, ale również w podnoszenie kwalifikacji pracowników. Doceniono jakość oferowanych przez niego 13 Informacji dotyczących jego funkcjonowania udzielił kierujący oddziałem Piotr Rauhut oraz upoważniona przez niego pracownica administracyjno-biurowa Natalia Zaworska. 31

32 usług i produktów, które spotykają się z coraz większym uznaniem. W prasie lokalnej pojawiają się też zamieszczane na zlecenie firmy ogłoszenia dotyczące rekrutacji pracowników. Obecnie omawiany oddział firmy nie posiada własnych broszur i ulotek projekty złożyło kilku projektantów, trwa dyskusja nad wyborem najlepszego pomysłu. Informacje dotyczące firmy można znaleźć również w serwisie YouTube na kanale Pleszew TV znajduje się film pokazujący działanie laserów w analizowanym przedsiębiorstwie. Centrum obróbki metali zajmuje się wyłącznie wykonywaniem usług na zlecenie klientów. Usługi obejmują działania dotyczące szeroko pojętej obróbki metali i obróbki skrawaniem: cięcie laserem; firma posiada dwa urządzenia tego typu - Trumpf TruLaser ,2 kw oraz Trumpf TruLaser ,2 kw z możliwością cięcia powietrzem; wycina elementy z blach stalowych czarnych, nierdzewnych oraz aluminiowych; oferta obejmuje cięcie materiału własnego, a także materiału dostarczonego przez klienta; firma posiada magazyn z najczęściej używanymi gatunkami blach; obróbka CNC; obróbka części metalowych na maszynach numerycznych i konwencjonalnych według specyfikacji/rysunków dostarczonych przez klienta; firma dysponuje czterema maszynami CNC: DMC 1035 v eco, DMU 50 eco, NEF 600, HFP 100-3; gięcie; firma wykonuje gięcie blach przy pomocy pras krawędziowych CNC; gięcia dokonuje się za pomocą maszyn CNC: Amada HFP 100-3, Amada HFE oraz Safan E-Brake B Dodatkowo elementy, które wykonano w siedzibie przy ul. Jarocińskiej, na życzenie klienta mogą zostać poddane procesowi piaskowania i malowania wówczas firma transportuje je we własnym zakresie do siedziby przy ul. Wschodniej w Pleszewie. Efekt piaskowania jest podobny do szlifowania, jednak czyszczona powierzchnia jest równiejsza i uzyskuje wymaganą do malowania szorstkość, a także nie ma problemów z czyszczeniem trudno dostępnych rogów lub zakrzywień. Piaskowanie jest najskuteczniejszą metodą czyszczenia powierzchni usuwania rdzy czy starych powłok 32

33 malarskich. W siedzibie firmy przy ul. Wschodniej znajduje się również komora śrutownicza przeznaczona do pneumatycznego oczyszczania powierzchni przedmiotów stalowych i konstrukcji spawanych, metodą obróbki strumieniowo-ściernej. Przedmioty oczyszczane są przez pracownika, znajdującego się podczas wykonywania prac wewnątrz komory śrutowniczej. Proszkowo maluje się elementy stalowe, aluminiowe i ocynkowane. Klienci mogą wybierać w szerokiej gamie kolorystycznej. Park maszynowy firmy stopniowo się rozwija. Na początku działalności oddział dysponował jedną prasą krawędziową i wykrawarką. W 2007 roku firma wzbogaciła się o kolejną prasę krawędziową. W 2011 roku zakupiono trzecią prasę krawędziową, drugi laser oraz cztery maszyny numeryczne. Właściciel inwestuje nie tylko w technikę, ale również w zasoby ludzkie kadra powiększyła się o dwóch konstruktorów, którzy ukończyli studia w kierunku związanym z obróbką metali i systematycznie się doszkalają. Klientami oddziału są zarówno przedsiębiorstwa, jak i osoby indywidualne z powiatu pleszewskiego, a także powiatów ościennych i innych miejsc w Wielkopolsce. Większość zleceń pochodzi z Pleszewa, Jarocina, Ostrowa i Kalisza. Z usług przedsiębiorstwa korzystają firmy produkcyjne, które przygotowane przez oddział elementy wykorzystują do dalszej pracy (na przykład firmy z branży kotlarskiej). Do największych stałych kontrahentów w tej grupie należy Fabryka Famot S.A. w Pleszewie. Instal Chemik jest jednym z najważniejszych dostawców blach i kabin do produkowanych w Fabryce Famot obrabiarek sterowanych numerycznie. Mimo spowolnienia gospodarczego, firma notuje systematycznie rosnący dochód. Tak dobra sytuacja spowodowana jest faktem, że Instal Chemik jest jedyną tego typu firmą działającą na terenie powiatu pleszewskiego i powiatów ościennych. Najbliższy zakład zajmujący się profesjonalną obróbką metali znajduje się w Poznaniu. Kierownictwo ponadto uważa, że oddział swój sukces zawdzięcza wysokiej jakości wykonywanych usług, profesjonalizmowi i dbaniu o klienta. Zaznacza też, że mimo monopolu na tego typu usługi w regionie, ceny nie są zbyt wygórowane i pozwalają na przyciągnięcie wielu klientów, również tych indywidualnych. 33

34 W ubiegłym roku firma zanotowała wzrost produkcji sięgający kilkunastu procent. Został on doceniony przez dziennik Puls Biznesu. Kapituła zaliczyła PPHU Instal Chemik do elitarnego grona najdynamiczniej rozwijających się małych i średnich firm oraz przyjęła przedsiębiorstwo do klubu Gazel Biznesu. Zasoby, które są niezbędne w firmie do prowadzenia działalności stanowią obok wykwalifikowanych pracowników specjalistyczne maszyny oraz materiały w postaci blach, śrub, nakrętek itp. Instal Chemik posiada wysokie stany magazynowe najczęściej używanych blach. Materiały w postaci blach, po wybraniu odpowiedniej huty, pozyskiwane są z reguły od stałych kontrahentów, chociaż wciąż poszukiwane są nowe firmy, oferujące konkurencyjne ceny. Są to firmy z całej Polski. Instal Chemik zaopatrywany jest również w towary przedsiębiorstw regionalnych i lokalnych jednym z kontrahentów jest firma Servamet z siedzibą w Nowych Sulmierzycach, oferująca towary m.in. z zakresu spawalnictwa, środków ochrony pracy, elektronarzędzi, gazów technicznych czy chemii technicznej. Firma ma ustabilizowaną pozycję na rynku lokalnym i regionalnym, jest powszechnie znana większości przedsiębiorców związanych z branżą metalową. Wielu klientów trafiło do niej z polecenia. Jedną z form reklamy jest reklama na jednej z taksówek pleszewskiej firmy Taxi Maciej. Wcześniej Instal Chemik korzystał z reklamy na billboardzie znajdującym się w Kaliszu. Dla firmy ważna jest identyfikacja wizualna charakterystyczne białoniebieskie logo znajduje się na samochodach ciężarowych i busach, znajduje się również na elewacji budynku firmy i w jego wnętrzu. 34

35 2.5. PPHU Kotłospaw, Pleszew Rysunek 11. Strona internetowa PPHU Kotłospaw Źródło: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Kotłospaw jest spółką cywilną, zlokalizowaną przy ul. Szenica 38 w Pleszewie tam też znajduje się siedziba firmy z zakładem produkcyjnym. Przedsiębiorstwo rozpoczęło działalność w 2001 roku. Właścicielami przedsiębiorstwa są Krzysztof Głowacki oraz Przemysław Wroński. Krzysztof Głowacki dysponował funduszami, które chciał zainwestować, a Przemysław Wroński szeroką wiedzą z zakresu kotlarstwa. Od początku działalności PPHU Kotłospaw zajmuje się produkcją i sprzedażą kotłów. Oferta produktowa jest systematycznie poszerzana o nowe modele kotłów. Firmę zdecydowanie można nazwać firmą rodzinną. Po pierwsze, jej współwłaściciel Przemysław Wroński, jest synem wybitnego kotlarza Henryka Wrońskiego i swoją pracą nawiązuje do tradycji pleszewskiego kotlarstwa, po drugie w działalność firmy angażuje się rodzina Przemysława Wrońskiego żona pomaga w pracach biurowych, syn zatrudniony jest jako kierowca, w pracach biurowych dorywczo pomaga córka. 35

36 Obok produkcji kotłów, przedsiębiorstwo oferuje usługi w postaci montażu (na życzenie klienta). Montażem zajmuje się podwykonawca w postaci zewnętrznej firmy instalacyjnej. PPHU Kotłospaw oferuje ekologiczne kotły grzewcze różnego typu: kotły z podajnikiem szufladowym (cechą charakterystyczną tych kotłów jest nowoczesne rozwiązanie automatycznego podajnika szufladowego z zasobnikiem paliwa, dające możliwość spalania kilku rodzajów paliwa; podajnik i proces palenia sterowany jest mikroprocesorowym regulatorem; automatyczny sposób podawania paliwa bezpośrednio na ruszt w połączeniu z odpowiednią ilością powietrza wdmuchiwanego do paleniska sprawia, że kocioł odznacza się wysoką efektywnością cieplną; dodatkowym atutem podajnika szufladowego jest jego cicha praca); kotły z podajnikiem ślimakowym (proces spalania kontrolowany jest przez sterownik mikroprocesorowy; kotły KWM-SR i KWM-SGR przeznaczone są do produkcji ciepła w celu ogrzewania budynków mieszkalnych i przemysłowych oraz do współpracy z zasobnikiem ciepłej wody użytkowej, także latem; są urządzeniami w pełni zautomatyzowanymi, wielodobowymi, których obsługa sprowadzona jest do minimum); kotły z automatyką całodobowe na miał (są nową generacją kotłów pracujących bezobsługowo w systemie dobowym i służących do wysokoefektywnego spalania miału węglowego; bardzo wysoka sprawność energetyczna tych kotłów, dochodząca do 86%, czyni je najtańszymi w eksploatacji; dodatkowym atutem tych kotłów jest znikoma szkodliwość wobec środowiska naturalnego. Zastosowanie sterownika i dmuchawy, połączone z górnym sposobem spalania i rozprowadzeniem strumienia powietrza za pomocą dysz zbliża proces spalania do układu generatorowego z jednoczesnym spalaniem wytworzonego gazu, czego charakterystycznym objawem jest niebieska barwa płomienia; jednorazowy zasyp paliwa wystarcza na ok. 24 godziny); 36

37 kotły uniwersalne z automatyką (wbudowany w izolację kotła regulator z ciekłokrystalicznym wyświetlaczem pozwala na sterowanie dmuchawą napowietrzającą kocioł, pompą obiegową w układzie centralnego ogrzewania oraz programowaniem temperatury na zbiorniku ciepłej wody użytkowej; nowoczesna konstrukcja i system dystrybucji powietrza pozwala na spalanie miału metodą od góry ); kotły uniwersalne (kotły przystosowane do spalania gorszych gatunków węgla, miału węglowego, jak i paliw długopłomieniowych; eksploatacja kotła polega na tradycyjnym paleniu bez użycia energii elektrycznej z wykorzystaniem naturalnego ciągu powietrza). Firma sprzedaje swoje produkty zarówno podmiotom prywatnym, jak i publicznym (na przykład w postaci samorządów gminnych, które finansują zakup kotłów dla szkół, przedszkoli itp.). Kotły kupują zarówno klienci indywidualni, jak i wspólnoty mieszkaniowe. Firma posiada również kilka składów fabrycznych, w których kotły kupują klienci indywidualni, instalatorzy do montażu lub sklepy do dalszej odsprzedaży. Najwięcej kotłów sprzedawanych jest w zachodniej i centralnej części Polski. Klienci zagraniczni to przede wszystkim prywatne przedsiębiorstwa, które zajmują się dalszą odsprzedażą kotłów w danym kraju. Dotychczas PPHU Kotłospaw zawarło transakcje z klientami z Irlandii, Wielkiej Brytanii, Grecji, Estonii, Litwy i Ukrainy. Głównym źródłem dochodu firmy jest sprzedaż wyprodukowanych kotłów centralnego ogrzewania. W ostatnich latach notowany jest wzrost produkcji. Jednocześnie zwiększają się jej koszty (wyższe ceny energii elektrycznej, paliwa, surowców). W efekcie dochód utrzymuje się od kilku lat na zbliżonym poziomie. O wyborze dostawcy decyduje jakość oferowanych surowców i produktów oraz cena. Do firm krajowych zaliczyć można dostawców wyrobów hutniczych takich jak firma Drozapol-Profil S.A. (Warszawa) i Serswistal (Ełk). Firmy zaopatrujące PPHU Kotłospaw w wyroby hutnicze to w większości stali dostawcy. Firma współpracuje również z przedsiębiorstwem spod Kielc, które na jej zlecenie zajmuje się toczeniem 37

38 takich elementów, jak: tamówki, gwinty i czujniki. W podajniki ślimakowe i inne akcesoria przedsiębiorstwo zaopatruje się w jednej z pleszewskich hurtowni firmie Domer. Śruby, nakrętki, tarczki do szlifowania itp. Kotłospaw kupuje w lokalnych hurtowniach i sklepach metalowych. Przedsiębiorstwo korzysta również z usług firm Instal Chemik z Pleszewa (wycinanie) oraz Traf-Mal z Poznania (malowanie proszkowe). Firma reklamuje swoje produkty m.in. za pośrednictwem Internetu. Strona internetowa jest profesjonalnie przygotowana i pozycjonowana przez zewnętrzną firmę. Menu główne składa się z sześciu buttonów: Home, Kotły, Serwis, Partnerzy, Firma, Kontakt. Znajduje się tu również cennik oraz wizualizacje 3D pozwalające na dokładne obejrzenie produktów. Za pośrednictwem strony internetowej można zgłosić problem on-line oraz dokonać zakupów. Firma posiada swój profil w wyszukiwarce firm i usług Reklamy firmy Kotłospaw można znaleźć w prasie lokalnej oraz w magazynach branżowych (artykuły sponsorowane). Kilka lat temu firma zainwestowała w reklamę na billboardzie świetlnym w Zakopanem. Działanie to jednak nie przyniosło efektu w postaci wzrostu zamówień, a generowało duże koszty. Ostatecznie z niego zrezygnowano. Na reklamę Kotłospaw wydaje miesięcznie 2-4 tys. zł. Sposobem zbierania informacji dotyczących rozpoznania rynku jest ponadto uczestnictwo w imprezach targowych i wystawienniczych. Na tego typu imprezach klient może zobaczyć kotły, poznać ich konstrukcję, porozmawiać z przedstawicielami firmy. Zdarza się, że już w trakcie targów klienci decydują się na zakup danego kotła. Większość jednak kontaktuje się z firmą 1-2 miesiące po imprezie. Stoiska i produkty firmy Kotłospaw podczas targów były wielokrotnie wyróżniane. W przyszłym roku firma planuje szerokie działania marketingowo-wizerunkowe. W porozumieniu z Urzędem Miasta i Gminy Pleszew firma planuje zorganizować konkurs plastyczny dla uczniów szkół podstawowych lub przedszkolaków. Konkurs miałby polegać na namalowaniu lub narysowaniu skojarzenia z ciepłem. Wszystkie prace byłyby opublikowanie w Internecie na stronie UM i stronie firmy. Z 12 najlepszych prac powstałby kalendarz na 2014 rok. 38

39 2.6. Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak, Pleszew Rysunek 12. Strona internetowa Stolarni-Tartaku ZEP Jendrasiak Źródło: Stolarnia Tartak ZEP Jendrasiak została założona w 1957 roku w Pleszewie przez Edwarda Jędrasiaka. Obecnie firmę prowadzą jego synowie Zbigniew i Paweł, którzy pod koniec lat 80. dołączyli do Edwarda Jendrasiaka jako współwłaściciele firmy, tworząc spółkę. W 2010 roku do współwłaścicieli firmy, w miejsce Edwarda odchodzącego wówczas na emeryturę, dołączył jego wnuk Tomasz Jendrasiak. Na początku przedsiębiorstwo działało jako mały zakład rzemieślniczy świadczący usługi na rynku lokalnym. Firma przez pewien czas zajmowała się produkcją trumien, co po paru latach zostało jednak zaniechane przez właściciela z powodu wysokich kosztów produkcji i zbyt małych dochodów. Poza tym w okolicy działały już wówczas dwie duże firmy zajmujące się tego typu działalnością. Szczególnie dynamiczny rozwój firmy rozpoczął się w 1989 roku. Zakupione tereny podmiejskie stały się podstawą obecnego zakładu, na którym powstawały kolejne hale produkcyjne. W 2006 roku został wdrożony System Kontroli Jakości ISO 9001: Obecnie Stolarnia 39

40 posiada własny tartak, komputerowo sterowane suszarnie drewna, hale produkcji schodów, drzwi i okien oraz nowoczesne maszyny w tym 5-cio osiowe centra firmy HOMAG. Zakład posiada również najnowocześniejszą w Polsce maszynę do obróbki (komputerowe centrum obróbcze). Firma stale dąży do unowocześniania parku maszynowego tak, żeby ułatwić pracę pracownikom oraz zapewnić wysoką jakość oferowanych produktów i usług. Na terenie zakładu znajdują się również biura projektowe oraz salon wystawowy. Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak specjalizuje się w produkcji schodów drewnianych. Ponadto firma produkuje ekskluzywne okna, drzwi i meble. Dzięki zastosowaniu najnowszych technologii, a także pracy specjalistów, firma może zaoferować swoim klientom wyroby drewniane w połączeniu ze szkłem, stalą i kamieniem, według indywidualnego uznania klienta. Jeśli pojawi się takie zapotrzebowanie ze strony zleceniodawców, firma jest w stanie wykonać także inne produkty drewniane, na przykład parkiety czy ekskluzywne elementy dekoracyjne na wymiar. Firma posiada ugruntowaną pozycję nie tylko na rynku lokalnym, ale również regionalnym i ponadregionalnym. Posiada ponad dwudziestoletnie doświadczenie na rynkach Europy Zachodniej głównymi odbiorcami produktów są Niemcy, Francja, Hiszpania oraz Irlandia. Do tych krajów trafia ponad 90% produkcji stolarni i tartaku. Kontakty z zagranicznymi firmami polegają przede wszystkim na dostarczeniu im gotowych wyrobów drewnianych, najczęściej schodów, które później zostają przez te firmy rozprowadzane i sprzedawane. W Polsce natomiast głównymi odbiorcami produktów Stolarni-Tartaku ZEP Jendrasiak są klienci prywatni, dla których świadczy się usługi pod zamówienia indywidualne. Struktura przestrzenna rynków zaopatrzenia w surowce i materiały obejmuje wszystkie regiony kraju. Ponadto Stolarnia-Tartak ZEP Jendrasiak związana jest z licznymi zakładami produkcyjnymi oferującymi półprodukty konieczne w przypadku łączenia drewna z takimi materiałami, jak szkło, stal czy kamień. Dostawcami są przeważnie stali kontrahenci, z którymi firma współpracuje od wielu lat. 40

41 Firma posiada własną stronę internetową, w tym w językach angielskim, niemieckim, francuskim i irlandzkim. Internet stał się głównym i najskuteczniejszym nośnikiem informacji o firmie, a działająca od kilku lat strona internetowa przedsiębiorstwa przyciąga najwięcej klientów, zwłaszcza spoza Polski WodAn Instalacje Sanitarne, Luboń Rysunek 13. Strona internetowa przedsiębiorstwa WodAn Instalacje Sanitarne Źródło: Przedsiębiorstwo WodAn Instalacje Sanitarne zostało założone w Luboniu w 1980 roku przez Andrzeja Szypurę. Jej powstanie uwarunkowane było kilkoma czynnikami, tj. posiadanym przez właściciela wykształceniem 14 i uprawnieniami, zainteresowaniem zagadnieniami branży ogólnobudowlanej i instalacyjnej, popytem na ten rodzaj usług, jak i chęcią pracy na własny rachunek. Przedsiębiorstwo oferuje usługi z zakresu budowy dróg, autostrad oraz sieci kanalizacji sanitarnych, wodociągowych. Początkowo większość zleceń dotyczyła budowy dróg. Obecnie profil działalności obejmuje prace ziemne, związane z instalacją 14 Monter instalacji i urządzeń sanitarnych, od 1997 roku tytuł mistrzowski. 41

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK

SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Strona1 Patronat honorowy FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W KONKURSIE SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNY RZEMIEŚLNIK Szanowni Państwo, zapraszamy Państwa do udziału w Konkursie Społecznie Odpowiedzialny Rzemieślnik.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan AKTUALNE PROBLEMY POLITYKI KONKURENCJI KONFERENCJA JUBILEUSZOWA Z OKAZJI XX-LECIA UOKiK KONKURENCJA JAKO FUNDAMENT GOSPODARKI WOLNORYNKOWEJ Warszawa, 27 maja 2010 Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Polska

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r.

Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Konkurs zamknięty nr 17/POKL/8.1.3/2010 Spotkanie informacyjne 17 marca 2010 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie Wydział Rozwoju Kadr Regionu Plan prezentacji Typy projektów. Uprawnieni wnioskodawcy

Bardziej szczegółowo

KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM

KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM Spis treści Wstęp 15 KLUCZOWE INDYKATORY OSIĄGNIĘĆ O CHARAKTERZE POWSZECHNYM A.1. Płaszczyzna finansowa 19 A.1.1. Tworzenie wartości przedsiębiorstwa 19 A.1.2. Tworzenie wartości dla akcjonariuszy przez

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA

III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA III Śląski Okrągły Stół nt. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KONFERENCJA Działalność Rady do spraw Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w latach 2011-2014 Katowice, 29.10.2014 r. CSR co to jest? Społeczna

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN WPROWADZENIE Grupa Kapitałowa ORLEN jest czołową firmą w branży paliwowo-energetycznej w Europie Centralnej i Wschodniej. Ze względu na znaczącą

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA

Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA Kodeks Wartości Grupy Kapitałowej ENEA 1 Cel Kodeksu Wartości GK ENEA 2 2 Kodeks Wartości wraz z Misją i Wizją stanowi fundament dla zasad działania Grupy Kapitałowej ENEA. Zamierzeniem Kodeksu jest szczegółowy

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY

SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU CSR CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu Partnerstwo w realizacji projektów szansą rozwoju sektora MSP Projekt realizowany jest

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski

Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski Informacja o realizacji projektu Strategia CSR dla ULTRON Zakład Urządzeń Elektronicznych Krzysztof Krankowski Dywity, wrzesień 2016 rok. Strona1 Wprowadzenie - opis zrealizowanego projektu Projekt pn.:

Bardziej szczegółowo

i zrównoważonego rozwoju

i zrównoważonego rozwoju SCANMED S.A. Strategia CSR i zrównoważonego rozwoju Preambuła Jako Grupa Scanmed pragniemy rozwijać tworzenie pełnoprofilowej prywatnej opieki medycznej w oparciu o normy najwyższej jakości. Naszym celem

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN WPROWADZENIE PKN ORLEN jest czołową firmą w branży paliwowo-energetycznej, należącą do grona największych spółek w Polsce i najcenniejszych polskich marek. Od

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Społeczna odpowiedzialność biznesu Celem prezentacji jest przedstawienie podstawowych założeń koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), coraz częściej realizowanej przez współczesne przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki.

Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb regionalnej gospodarki. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie Cel Działania: Podniesienie i dostosowanie kwalifikacji i umiejętności osób pracujących do potrzeb

Bardziej szczegółowo

Fundamentem wszystkich naszych działań są Wartości, obowiązujące w Grupie Kapitałowej ORLEN, do której ANWIL należy, tj.:

Fundamentem wszystkich naszych działań są Wartości, obowiązujące w Grupie Kapitałowej ORLEN, do której ANWIL należy, tj.: KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW ANWIL S.A. STANDARDY SPOŁECZNE STANDARDY ETYCZNE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA STANDARDY ŚRODOWISKOWE WPROWADZENIE ANWIL jest jednym z filarów polskiej gospodarki, wiodącą spółką

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o.

KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o. Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej. KODEKS ETYKI FIRMY JARS Sp. z o.o. WSTĘP Wśród jednakowo efektywnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej

Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Projekt Prove It PL! o mierzeniu oddziaływania i kapitału społeczno-ekonomicznego w przedsiębiorczości społecznej Pomiar wpływu społecznego i ekologicznego wspólna odpowiedzialność biznesu i NGO Warszawa,

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Edyta Polkowska Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Podmiot gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M -

biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M - Instytut Badań nad Przedsiębiorczo biorczością i Rozwojem Ekonomicznym Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) a konkurencyjność - dobre praktyki europejskich MŚP M - Maciej Bieńkiewicz, 26 luty 2008,

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Efektywny Benchmarking Najlepsze praktyki w klastrach w USA i w Polsce. B. Sieńko-Kułakowska, G. Pisarczyk

Efektywny Benchmarking Najlepsze praktyki w klastrach w USA i w Polsce. B. Sieńko-Kułakowska, G. Pisarczyk Efektywny Benchmarking Najlepsze praktyki w klastrach w USA i w Polsce B. Sieńko-Kułakowska, G. Pisarczyk Klaster lotniczy w stanie Washington, USA 100 lat produkcji lotniczej największy na świecie klaster

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

CSR w Wielkim Formacie

CSR w Wielkim Formacie CSR w Wielkim Formacie Prezentacja założeń projektu budowania społecznej odpowiedzialności biznesu w Opinion Strefa Druku Sp.zo.o. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) PROJEKT FINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna i społeczna odpowiedzialność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Ekologiczna i społeczna odpowiedzialność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Ekologiczna i społeczna odpowiedzialność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw Konferencja dla projektu pt. Program wdrożenia koncepcji społecznej i ekologicznej odpowiedzialności dla przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Po co nam klaster? Edyta Pęcherz

Po co nam klaster? Edyta Pęcherz Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Fundusze Europejskie dla rozwoju innowacyjnej gospodarki. Inwestujemy

Bardziej szczegółowo

CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy

CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy CSR w małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce - stan obecny, wyzwania, perspektywy Płock, 27.02.2013 Czym jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu? Forum Odpowiedzialnego Biznesu Od 2000 rok podejmujemy

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata Wybrane elementy

Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata Wybrane elementy Aktualizacja Strategii Rozwoju Zakładu Utylizacji Odpadów na lata 2015-2030 Wybrane elementy 1 PROJEKTOWANIE CELÓW STRATEGICZNYCH I KIERUNKÓW ROZWOJU ZAKŁADU UTYLIZACJI ODPADÓW SP. Z O.O. W GORZOWIE WLKP.

Bardziej szczegółowo

Analiza otoczenia bliższego

Analiza otoczenia bliższego Analiza otoczenia bliższego Model 5 sił Portera Model 5 sił Portera Analiza sektora działalności poprzez zbadanie 5 czynników kształtujących jego atrakcyjność dla bieżących i przyszłych inwestorów: I.

Bardziej szczegółowo

Opracowanie logicznie ze sobą powiązanych dokumentów o zbiorczej nazwie Dokumenty planistyczne, ekspertyzy i analizy w zakresie turystyki na terenie

Opracowanie logicznie ze sobą powiązanych dokumentów o zbiorczej nazwie Dokumenty planistyczne, ekspertyzy i analizy w zakresie turystyki na terenie Opracowanie logicznie ze sobą powiązanych dokumentów o zbiorczej nazwie Dokumenty planistyczne, ekspertyzy i analizy w zakresie turystyki na terenie 5 gmin położonych w obszarze Zbiornika Świnna Poręba

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Konferencja Regionalna SMART+ Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz promocja badań i rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne

Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS. Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego Ustalenia strategiczne Jednostka Koordynująca Wdrażanie RIS Śląska Rada Innowacji - Komisja Ekspertów ds. Programu Wykonawczego 2009-2010 Ustalenia strategiczne Programu Wykonawczego 2009-2010 dla Regionalnej Strategii Innowacji

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA 8 RPO WO 2014-2020 INTEGRACJA SPOŁECZNA KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Załącznik do Uchwały Nr 30/2015 KM RPO WO 2014-2020 z dnia 23 października 2015 r. Oś priorytetowa Działanie Tryb

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Liliana Anam, CSRinfo

Liliana Anam, CSRinfo Liliana Anam, CSRinfo 26.11.2015 Plan prezentacji Jak rozumiemy CSR w XXI wieku? Jak wygląda praktyka w Polsce? Zrównoważony rozwój - założenia ŚRODOWISKO GOSPODARKA DOBRA JAKOŚĆ ŻYCIA Niezbędna PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU. Wyniki badań wśród interesariuszy. Badania jakościowe

KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU. Wyniki badań wśród interesariuszy. Badania jakościowe KOALICJA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU Wyniki badań wśród interesariuszy Badania jakościowe Przygotowano dla: Przygotowała: Hanna Uhl Warszawa, 1 grudnia 2010 Spis treści 1.Kontekst, metoda i cele

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny biznes

Odpowiedzialny biznes Odpowiedzialny biznes Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło sukcesu w województwie śląskim 1 2 Koncepcja Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (ang. Social Corporate Responsibility CSR) to koncepcja,

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Angażowanie interesariuszy

Angażowanie interesariuszy Grupa LOTOS S.A. - Zintegrowany Raport Roczny 2011 LOTOS Raport Roczny 2011 / Organizacja i jej Raport / Interesariusze / Angażowanie interesariuszy Angażowanie interesariuszy Strategia społecznej odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne

Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne Informacja prasowa Warszawa, 2 sierpnia 2013 r. Polskie firmy coraz bardziej odpowiedzialne Coraz więcej przedsiębiorstw wprowadza programy i praktyki społeczne oraz środowiskowe do swojej podstawowej

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu

Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu Mali i średni przedsiębiorcy regionu zachodniopomorskiego wobec społecznej odpowiedzialności biznesu prezentacja wyników badań Szczecin 23 listopada 2011 Projekt CSR wspólna sprawa dofinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Koncepcja społecznej odpowiedzialności w procesie szkolenia kierowców i kandydatów na kierowców

Koncepcja społecznej odpowiedzialności w procesie szkolenia kierowców i kandydatów na kierowców Koncepcja społecznej odpowiedzialności w procesie szkolenia kierowców i kandydatów na kierowców Współpraca w zakresie realizacji działań społecznej odpowiedzialności: Wydział Komunikacji i Transportu Urzędu

Bardziej szczegółowo

XV Małopolskie Forum Organizacji Pozarządowych Ekonomia społeczna perspektywy rozwoju podmiotów ekonomii społecznej w Małopolsce

XV Małopolskie Forum Organizacji Pozarządowych Ekonomia społeczna perspektywy rozwoju podmiotów ekonomii społecznej w Małopolsce Ekonomia społeczna perspektywy rozwoju podmiotów ekonomii społecznej w Małopolsce 1 UMIEJSCOWIENIE WIELOLETNIEGO PLANU W KONTEKŚCIE DOKUMENTÓW WYŻSZEGO RZĘDU Strategia Rozwoju Kraju 2020, Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek Wiceprezes Zarządu Polska Korporacja Recyklingu Sp. z o.o. jest wiodącym w regionie Zakładem Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 72 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

CSR drogą do zrównoważonego rozwoju

CSR drogą do zrównoważonego rozwoju CSR drogą do zrównoważonego rozwoju CSR drogą do zrównoważonego rozwoju Jesteśmy jedną z dziesięciu największych agencji pracy i doradztwa personalnego w Polsce. Na rynku działamy od 2006 r. Kapitał firmy

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR Trakcja PRKiI S.A.

Strategia CSR Trakcja PRKiI S.A. Strategia CSR Trakcja PRKiI S.A. CSR w Trakcji Corporate Social Responsibility (CSR) czyli Społeczna odpowiedzialność biznesu Strategię CSR oparliśmy na definicji zawartej w międzynarodowej normie PN-ISO

Bardziej szczegółowo

ROLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ W KSZTAŁTOWANIU BEZPIECZEŃSTWA PRACY. dr inż. Zofia Pawłowska

ROLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ W KSZTAŁTOWANIU BEZPIECZEŃSTWA PRACY. dr inż. Zofia Pawłowska ROLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ W KSZTAŁTOWANIU BEZPIECZEŃSTWA PRACY dr inż. Zofia Pawłowska 1. Ład organizacyjny jako element społecznej odpowiedzialności 2. Podstawowe zadania kierownictwa w zakresie BHP wynikające

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa

Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI W OLSZTYNIE Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa mgr Natalia Karolina Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Kwiecień 2015

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Strategia CSR GK GPW Założenia Dlaczego CSR jest ważny dla naszej Grupy Wymiar compliance: rozporządzenie Market

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Priorytet 10: Wspieranie i unowocześnianie instytucji samorządowych. Analiza SWOT

Priorytet 10: Wspieranie i unowocześnianie instytucji samorządowych. Analiza SWOT Priorytet 10: Wspieranie i unowocześnianie instytucji samorządowych 152 Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze wykształcony i wykwalifikowany personel. 2. Sprawny i skuteczny system zarządzania kadrą. 3.

Bardziej szczegółowo

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze

Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Szukanie wspólnej wartości (korzyści) w klastrze Struktura klastrowa M. Porter - klastry to geograficzne koncentracje wzajemnie powiązanych przedsiębiorstw, wyspecjalizowanych dostawców (w tym dostawców

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska.

Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska. Żabia Wola, 19 maja 2016 r. Beata Ostrowska Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw została powołana przez Mazowiecką Izbę Rzemiosła i Przedsiębiorczości w 1992 roku. MISJA FUNDACJI MSP: Propagowanie

Bardziej szczegółowo

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Anna Kasprzyk Mariusz Giemza Katedra Zarządzania Jakością Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady

Praca dyplomowa. Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Praca dyplomowa Ocena zarządzania jakością według normy ISO 9001 w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego Autor: Justyna Gniady Opiekun pracy: dr inż. Stanisław Zając INSTYTUT GODPODARKI I POLITYKI SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 REGIONALNA IZBA GOSPODARCZA W KATOWICACH STRATEGIA ORAZ PROGRAM DZIAŁANIA RIG W KATOWICACH NA LATA 2010-2014 Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 Rozwój przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo