PRAWNE UWARUNKOWANIA INTEGRACJI UCHODŹCÓW W POLSCE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRAWNE UWARUNKOWANIA INTEGRACJI UCHODŹCÓW W POLSCE"

Transkrypt

1 Dawid Cegiełka, Katarzyna Gracz, Agnieszka Jasiakiewicz, Witold Klaus, Bartosz Smoter, Katarzyna Wencel, Grzegorz Wilga PRAWNE UWARUNKOWANIA INTEGRACJI UCHODŹCÓW W POLSCE KOMENTARZ DLA PRAKTYKÓW pod redakcją Witolda Klausa stan prawny na dzień 30 czerwca 2008 r. Warszawa 2008

2 Autorzy: Dawid Cegiełka (rozdział 8), Katarzyna Gracz (rozdział 3), Agnieszka Jasiakiewicz (rozdział 2), Witold Klaus (rozdział 1, 4, 9 pkt 1-7., 12), Bartosz Smoter (rozdział 9 pkt 8., 10, 11), Katarzyna Wencel (rozdział 5), Grzegorz Wilga (rozdział 6). Aktualizacja: Dawid Cegiełka, Grzegorz Wilga. Redakcja naukowa: dr Witold Klaus Recenzja: prof. Irena Rzeplińska, Dorota Rosiecka Redakcja językowa: Monika Myszor-Ciecieląg Redakcja techniczna: Dagmara Woźniakowska Projekt okładki: Krzysztof Łagodziński Publikacja powstała w ramach wspólnego projektu Stowarzyszenia Interwencji Prawnej i Instytutu Spraw Publicznych pt. Ewaluacja programów integracyjnych dla uchodźców w Polsce współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Za treść publikacji odpowiada Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, poglądy w niej wyraŝone nie odzwierciedlają w Ŝadnym razie oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej. Copyright by: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej ISBN: Wydanie II poprawione, Warszawa 2008 Wydawca: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej Al. 3 Maja 12 lok. 510, Warszawa tel./fax

3 Spis treści 1. Wstęp Pomoc integracyjna Prawo do pomocy integracyjnej Znaczenie pojęcia integracja Zakres podmiotowy prawa do pomocy integracyjnej Organy odpowiedzialne za realizację działań integracyjnych Elementy programu integracyjnego Tryb przyznawania pomocy Przesłanki ograniczenia lub wstrzymania IPI oraz odmowy udzielenia pomocy Praca, bezrobocie i działalność gospodarcza Zatrudnienie Prawo do wykonywania pracy zarobkowej bez dodatkowego zezwolenia Zasady prawa pracy Zakaz dyskryminacji w stosunkach pracy Bezrobocie Promocja zatrudnienia, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa Działalność gospodarcza Swoboda działalności gospodarczej Wpis do ewidencji działalności gospodarczej Zawiązywanie spółek prawa handlowego Prawo do zakładania spółdzielni socjalnych Prawo do edukacji Prawo do nauki Prawo do nauki w przedszkolach Prawo do nauki w szkołach podstawowych i gimnazjalnych Prawo do nauki w szkołach ponadgimnazjalnych Prawo do kształcenia ustawicznego Egzekucja realizacji obowiązku szkolnego Dodatkowa pomoc dla uczniów Prawo do korzystania z bezpłatnej nauki języka polskiego Prawo do otrzymania pomocy materialnej Koszty pobierania nauki przez cudzoziemców Inne przepisy dotyczące korzystania z systemu oświaty przez cudzoziemców Prawo do nauki na studiach wyŝszych Mieszkalnictwo Najem Definicja najmu Wypowiedzenie umowy najmu Eksmisja Lokale socjalne... 90

4 2. Kupno mieszkania Meldunek Pomoc społeczna Prawo do pomocy społecznej Prawo do pomocy społecznej Świadczenia pienięŝne Świadczenia niepienięŝne Świadczenia rodzinne Uzyskanie świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych Zatrudnienie socjalne Dokumenty Nadanie numeru PESEL Nadanie numeru NIP Wymiana prawa jazdy Wymiana karty pobytu Nostryfikacja dyplomów oraz świadectw Wybrane problemy prawa rodzinnego Łączenie rodzin Zawarcie małŝeństwa Zgłoszenie urodzin dziecka Obywatelstwo dzieci Rejestracja zgonu oraz uznanie za zmarłego Rejestracja zgonu Uznanie za zmarłego Sądowe stwierdzenie zgonu Ochrona zdrowia i orzekanie o niepełnosprawności Osoby uprawnione do korzystania z bezpłatnego ubezpieczenia Osoby, które posiadają ubezpieczenie zdrowotne, tj. mogą leczyć się bezpłatnie Dokument ubezpieczenia Wybór lekarza i innych świadczeniodawców Uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej Świadczenia dentystyczne Obowiązek leczenia Orzekanie o niepełnosprawności Naturalizacja cudzoziemców w Polsce Uzyskanie obywatelstwa polskiego Uzyskanie zezwolenia na osiedlenie się Uzyskanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich PodróŜowanie za granicę Podsumowanie

5 NOTY BIOGRAFICZNE O AUTORACH Dawid Cegiełka prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego i w jego ramach Kliniki Prawa, Sekcji Uchodźczej, członek Stowarzyszenia Interwencji Prawnej. Katarzyna Gracz socjoloŝka, prawniczka, absolwentka Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego, doktorantka w Szkole Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk, członkini Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, w ramach którego udziela pomocy prawnej cudzoziemcom. Agnieszka Jasiakiewicz prawniczka, doktorantka na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Członkini Zarządu Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, od wielu lat zajmuje się świadczeniem pomocy prawnej uchodźcom i cudzoziemcom, autorka publikacji z zakresu praw cudzoziemców. Witold Klaus prawnik, doktor nauk prawnych, pracownik Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Prezes Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, absolwent Szkoły Praw Człowieka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, koordynator programów, w tym badawczych i monitoringowych, autor wielu publikacji z zakresu praw człowieka, kryminologii i sprawiedliwości naprawczej. Bartosz Smoter członek Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, od wielu lat zajmuje się świadczeniem pomocy prawnej uchodźcom i cudzoziemcom, pracownik Międzykulturowego Centrum Adaptacji Zawodowej przy Uniwersytecie Warszawskim. Katarzyna Wencel prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku oraz podyplomowych studiów w Kolegium Europejskim w Brugii, pracowniczka Ministerstwa Sprawiedliwości (specjalista ds. współpracy z organizacjami międzynarodowymi w zakresie praw człowieka), członkini Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, w którym udziela porad prawnych cudzoziemcom. Grzegorz Wilga prawnik, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku oraz Szkoły Praw Człowieka Helsińskiej Funadacji Praw Człowieka, absolwent Studiów Wschodnich Uniwersytetu Warszawskiego, związany z sektorem organizacji pozarządowych, członek Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, w którym zajmuje się świadczeniem pomocy prawnej cudzoziemcom.

6 Szanowni Państwo! Niniejsza publikacja przeznaczona jest dla osób, które na co dzień zajmują się pracą z cudzoziemcami (w szczególności z uchodźcami lub osobami posiadającymi ochronę uzupełniającą oraz zgodę na pobyt tolerowany) i pomagają im w znalezieniu swojego miejsca w społeczeństwie. Przede wszystkim skierowana jest do pracowników instytucji samorządowych (zwłaszcza ośrodków pomocy społecznej czy powiatowych centrów pomocy rodzinie, ale takŝe instytucji rynku pracy) oraz organizacji pozarządowych, prowadzących pracę socjalną lub świadczących pomoc prawną. W komentarzu omówiono zagadnienia związane z integracją uchodźców, osób z ochroną uzupełniającą lub z pobytem tolerowanym. Nie wyodrębniono natomiast informacji odnoszących się do innych kategorii cudzoziemców, w szczególności obywateli Unii Europejskiej czy innych migrantów (np. rezydentów długoterminowych Wspólnot Europejskich), chociaŝ część z omawianych przepisów ma zastosowanie takŝe do nich. Ze względu na swoją konstrukcję nie jest to komentarz, do jakiego przyzwyczajeni są prawnicy, gdyŝ problematyka w nim poruszana jest szczególna. Integracja cudzoziemców w Polsce to tematyka niezwykle szeroka i złoŝona, a przepisy z nią związane porozrzucane są po róŝnych aktach prawnych. Komentarz podzielono zatem na 8 rozdziałów, pozostających w związku z róŝnymi sferami integracji (np. kwestiami zatrudnienia, zamieszkania, ochrony zdrowia czy edukacji). Inaczej niŝ w większości komentarzy, przepisy prawa nie zostały ułoŝone zgodnie z kolejnością artykułów, a pogrupowano je tematycznie. Często teŝ, jeŝeli przepisy z róŝnych aktów prawnych mają ścisły związek z omawianym zagadnieniem, przytaczane są w jednym rozdziale. Celem publikacji jest pomoc osobom pracującym z cudzoziemcami w poruszaniu się w gąszczu przepisów, związanych z integracją uchodźców w Polsce. Stąd w wielu miejscach odwołania do praktyki, pominięto natomiast rozwaŝania teoretyczne. Autorami komentarza są w większości prawnicy, członkowie Stowarzyszenia Interwencji Prawnej, którzy pracują z cudzoziemcami. Opisywane przez nich zagadnienia są wynikiem ich doświadczeń i problemów, z jakimi spotykają się na co dzień. Informacje zawarte w komentarzu przedstawiono według stanu prawnego na dzień 30 czerwca 2008 r.

7 Publikacja powstała w ramach wspólnego projektu Stowarzyszenia Interwencji Prawnej oraz Instytutu Spraw Publicznych pt. Ewaluacja programów integracyjnych dla uchodźców w Polsce współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Celem projektu jest przyjrzenie się zagadnieniu integracji cudzoziemców w Polsce jej funkcjonowanie w przepisach prawa i praktyce. JeŜeli w trakcie lektury będą Państwo mieli jakieś uwagi lub sugestie odnoszące się do komentarza zmian w jego strukturze, ujęcia dodatkowej problematyki lub jej rozszerzenia będziemy wdzięczni za wskazówki. Mam nadzieję, Ŝe publikacja ta będzie pomocna w Państwa codziennej pracy. śyczę w niej wielu sukcesów i satysfakcji. Witold Klaus

8 2. POMOC INTEGRACYJNA 1. PRAWO DO POMOCY INTEGRACYJNEJ ustawa o pomocy społecznej Art. 5. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeŝeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje: 2) cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a) na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz z późn. zm.), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej b) na podstawie zgody na pobyt tolerowany w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego. Art. 7. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: 11) trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą. Art Cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, zwanemu dalej w niniejszym rozdziale cudzoziemcem udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej pomocą dla cudzoziemca Komentarz Prawo do pomocy integracyjnej jest szczególnym uprawnieniem przyznawanym osobom, które uzyskały status uchodźcy bądź ochronę uzupełniającą. Jednocześnie zaś jest jednym z róŝnego rodzaju świadczeń przewidzianych dla Agnieszka Jasiakiewicz

9 2. POMOC INTEGRACYJNA uchodźców w ustawie o pomocy społecznej 1. Ogólne uprawnienie uchodźców i osób, które otrzymały ochronę uzupełniającą do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej wynika z dwóch artykułów tej ustawy. Po pierwsze, jak przewiduje art. 5 ust. 2, dwóm kategoriom cudzoziemców przysługuje prawo do korzystania z pomocy społecznej właśnie w związku ze statusem prawnym, który uzyskali w Polsce. Po drugie zaś, prawo to wynika z art. 7, który wskazuje na róŝne rodzaje problemów społecznych, w przypadku wystąpienia których uruchamiana jest pomoc społeczna. Wśród takich problemów wymieniono takŝe trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą. Biorąc jednak pod uwagę trudności z faktycznym dostępem do tych świadczeń (patrz rozdział o pomocy społecznej), naleŝy wyraźnie stwierdzić, iŝ ogromną zaletą obecnych uregulowań jest funkcjonowanie świadczenia specjalnego, czyli pomocy integracyjnej, ukierunkowanego zarówno na ułatwienie procesu adaptacji do polskich warunków, jak i wyrównanie szans tej bardzo specyficznej grupy społecznej. Kwestię integracji uchodźców i osób, które otrzymały ochronę uzupełniającą reguluje rozdział 5 ustawy poświęcony właśnie temu. ZaląŜek programu integracyjnego po raz pierwszy zaczął funkcjonować w 1996 r. w postaci Programu Indywidualnej Adaptacji. Jednak był to jedynie program pilotaŝowy, właściwie nie oparty na Ŝadnych podstawach prawnych. Takie pojawiły się dopiero wraz z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 13 grudnia 2000 r. Tak więc do 2001 r. integracją uchodźców zajmowały się właściwie organizacje pozarządowe. Od chwili wejścia w Ŝycie wspomnianego rozporządzenia zaczęły funkcjonować tzw. Indywidualne Programy Integracji (IPI), prowadzone przez Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie i koordynowane przez właściwych wojewodów. Obecnie programy te funkcjonują w oparciu o ustawę o pomocy społecznej z 2004 r. oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie udzielania pomocy uchodźcom z 2005 r. Począwszy od 29 maja 2008 roku IPI przewidziany jest równieŝ dla osób które otrzymały ochronę uzupełniającą. Ci, którym w świetle znowelizowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej władze polskie przyznały zgodę na pobyt tolerowany, 1 JeŜeli w rozdziale jest mowa o ustawie bez podania jej nazwy, naleŝy przez to rozumieć ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). JeŜeli jest mowa o rozporządzeniu, bez podawania jego nazwy, naleŝy przez to rozumieć Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 29 września 2005 r. w sprawie udzielania pomocy uchodźcom (Dz. U. z 2005 r., Nr 201, poz. 1669). 9 Agnieszka Jasiakiewicz

10 2. POMOC INTEGRACYJNA mają prawo wyłącznie do pomocy w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego Znaczenie pojęcia integracja Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie udzielania pomocy uchodźcom Postęp uchodźcy w procesie integracji w ramach realizowanego przez niego programu jest monitorowany przez pracownika socjalnego centrum pomocy, zwanego dalej "realizatorem programu", co najmniej raz w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia podpisania programu. 2. Postęp ocenia się w zakresie stopnia i efektywności procesu integracji w następujących obszarach: 1) edukacji językowej, w tym zwłaszcza w zakresie stopnia przyswojenia podstawowego zasobu słownictwa języka polskiego umoŝliwiającego komunikowanie się; 2) funkcjonowania zawodowego, w zakresie postępów w poszukiwaniu zatrudnienia i innych form aktywności zawodowej umoŝliwiającej ekonomiczne usamodzielnienie się uchodźcy; 3) funkcjonowania społecznego, zwłaszcza w zakresie nawiązania kontaktów ze środowiskiem lokalnym oraz stopnia partycypacji w Ŝyciu społecznym, kulturalnym i publicznym. Komentarz śadne przepisy nie określają, co oznacza termin integracja. MoŜna zatem posiłkować się typami akulturacji (adaptacji), które jako najkorzystniejszą przewidują właśnie integrację rozumianą jako pozytywny stosunek do kultury kraju pochodzenia z jednoczesnym pozytywnym stosunkiem do kultury kraju uchodźstwa (w odróŝnieniu od asymilacji, separacji i marginalizacji 2 ). Ustawodawca natomiast nie zdefiniował tego pojęcia. Jedyną wskazówką jest 2 Asymilacja polega na odrzuceniu własnej tradycji kulturowej i jednoczesnym przyjęciu kultury kraju przyjmującego; separacja to zachowanie tradycyjnego stylu Ŝycia i systemu wartości, a takŝe odrzucenie kultury państwa przyjmującego; marginalizacja zaś polega na utracie kontaktu z własną kulturą w sytuacji, gdy cudzoziemcowi nie udało się włączyć w kulturę i wartości państwa przyjmującego, podaję za: H. Grzymała-Moszczyńska: Uchodźcy. Podręcznik dla osób pracujących z uchodźcami, Kraków 2000, str Agnieszka Jasiakiewicz

11 2. POMOC INTEGRACYJNA treść 7 ust. 2 rozporządzenia, który przewiduje, Ŝe postępy w procesie integracji ocenia się w następujących obszarach: - edukacji językowej (w tym zwłaszcza w zakresie stopnia przyswojenia podstawowego zasobu słownictwa języka polskiego umoŝliwiającego się komunikowanie); - funkcjonowania zawodowego (w zakresie postępów w poszukiwaniu zatrudnienia i innych form aktywności zawodowej umoŝliwiającej ekonomiczne usamodzielnienie się uchodźcy); - funkcjonowania społecznego (zwłaszcza w zakresie nawiązania kontaktu ze środowiskiem lokalnym oraz stopnia partycypacji w Ŝyciu społecznym, kulturalnym i publicznym). Na tej podstawie moŝna więc przypuszczać, Ŝe o skutecznej integracji uchodźców moŝemy mówić, gdy uchodźca po pierwsze, posługuje się językiem polskim, po drugie, jest osobą ekonomicznie samodzielną w związku z posiadanym zatrudnieniem i po trzecie, nawiązał kontakt ze środowiskiem lokalnym oraz uczestniczy w Ŝyciu społecznym, kulturalnym i publicznym Zakres podmiotowy prawa do pomocy integracyjnej ustawa o pomocy społecznej Art Cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniająca, zwanemu dalej w niniejszym rozdziale cudzoziemcem udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej pomocą dla cudzoziemca 11. Pomoc dla cudzoziemca nie przysługuje cudzoziemcowi będącemu małŝonkiem obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz Warto zwrócić uwagę, Ŝe ustawa o pomocy społecznej wśród cudzoziemców uprawnionych do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej wymienia osoby, które otrzymały status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą oraz zgodę na pobyt tolerowany (art. 5 ust. 2; patrz pkt 1.1). JednakŜe przepisy rozdziału 5 przewidują juŝ, iŝ działania integracyjne skierowane będą do uchodźców i osób z ochroną uzupełniająca(tytuł rozdziału Integracja uchodźców, art. 91). Jest to niezwykle znamienna zmiana, która praktycznie Agnieszka Jasiakiewicz 11

12 2. POMOC INTEGRACYJNA zrównuje osoby posiadające status uchodźcy z tymi, którym przyznano ochronę uzupełniająca, jeśli idzie o szansę na integrację z polskim społeczeństwem. Osoby, które otrzymają ochronę subsydiarną właśnie w postaci ochrony uzupełniającej nowej formy ochrony wprowadzonej przez nowelizację ustawy, która ma zastąpić zgodę na pobyt tolerowany, korzystają z pomocy integracyjnej w takim samym zakresie, jak uznani uchodźcy. Sama instytucja zgody na pobyt tolerowany pozostaje w polskim systemie prawnym, ale będzie przyznawana tym cudzoziemcom, którym nie przyznano statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i których wydalenie z terytorium Polski będzie niemoŝliwe z przyczyn niezaleŝnych od organu lub cudzoziemca lub teŝ ich powrót musiałby nastąpić do kraju, gdzie zagroŝone byłyby ich podstawowe prawa człowieka określone w Konwencji Rzymskiej 1950 r. Ustawodawca w nowelizacji ustawy o udzielaniu ochrony nie przewidział jednak objęcia pomocą integracyjną osób, które otrzymały zgodę na pobyt tolerowany w jego nowym kształcie. NaleŜy uznać to za nieuzasadnione, przynajmniej w przypadku tych cudzoziemców, którym zgoda na pobyt tolerowany zostanie udzielona ze względu na to, iŝ nie mogą oni wrócić do kraju pochodzenia ze względu na zagroŝenie łamania ich praw podstawowych. Pomoc takim osobom będzie przysługiwać w bardzo ograniczonym zakresie. Przyjęcie takiego rozwiązania moŝe spowodować, iŝ pojawi się u nas grupa migrantów przymusowych, którym Polska udzieliła ochrony, a jednocześnie zostawiła samych sobie, co w praktyce będzie oznaczało pozostawanie przez nich na skraju nędzy lub teŝ, najrychlej, zwrócenie się w stronę nielegalnej działalności. Niezwykle waŝne w znowelizowanej ustawie jest to, iŝ pomoc integracyjną otrzymają takŝe i ci cudzoziemcy, którzy ochronę subsydiarną (dotychczas w formie zgody na pobyt tolerowany) otrzymali przed dniem jej wejścia w Ŝycie. Pomoc ta będzie przyznawana jedynie na ich wniosek złoŝony w trzymiesięcznym terminie od wejścia w Ŝycie tych przepisów, tj. do 29 sierpnia 2008 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami z moŝliwości uczestnictwa w programie integracyjnym wykluczeni są cudzoziemcy małŝonkowie obywateli polskich. Ratio legis takiego rozwiązania zawiera uzasadnienie projektu ustawy o pomocy społecznej 3, gdzie czytamy, iŝ proces integracji uchodźców, którzy są współmałŝonkami obywateli polskich nie wymaga dodatkowego wsparcia pomocy społecznej, poniewaŝ odbywa się przez rodzinę, z wykorzystaniem jej moŝliwości i zasobów. Rozumiejąc przesłanki, którymi kierował się 3 Sejm RP IV kadencji, druk sejmowy nr Agnieszka Jasiakiewicz

13 2. POMOC INTEGRACYJNA ustawodawca, wyraźnie naleŝy powiedzieć, Ŝe przepis w takim brzmieniu funkcjonuje jedynie w teorii, w praktyce powodując odsuwanie w czasie zawarcia związku małŝeńskiego. Poza tym wydaje się, iŝ nie ma Ŝadnego racjonalnego uzasadnienia, Ŝeby cudzoziemiec, który ma współmałŝonka Polaka, a nie posługuje się językiem polskim, nie mógł uczestniczyć w bezpłatnych, profesjonalnych lekcjach języka polskiego. Ponadto taka regulacja stawia nierzadko rodziny polsko-cudzoziemskie w gorszej sytuacji niŝ znajdują się rodziny cudzoziemskie. W praktyce bowiem bez dobrej znajomości języka polskiego uchodźca nie będzie w stanie znaleźć zatrudnienia, co oznacza, Ŝe trud utrzymania rodziny, przynajmniej w początkowym okresie spadnie na małŝonka Polaka. Nie wydaje się, aby rzeczywistym celem ustawodawcy było dyskryminowanie małŝeństw polsko-uchodźczych. Dlatego teŝ warte przemyślenia jest wprowadzenie chociaŝby moŝliwości objęcia programami integracyjnymi uchodźców małŝonków obywateli RP w zaleŝności od indywidualnej sytuacji rodziny, ewentualnie zaproponowanie takim uchodźcom pewnych elementów programu integracyjnego, z uwzględnieniem faktu, iŝ proces ich integracji rzeczywiście odbywa się przede wszystkim przez rodzinę Organy odpowiedzialne za realizację działań integracyjnych ustawa o pomocy społecznej Art. 19. Do zadań własnych powiatu naleŝy: 8) pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniająca, mającym trudności w integracji ze środowiskiem. Art Do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat naleŝy: 1) pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą w zakresie indywidualnego programu integracji oraz opłacanie za te osoby składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Art. 22 Do zadań wojewody naleŝy: 5) koordynowanie działań w zakresie integracji osób posiadających status uchodźcy, w szczególności w zakresie wskazania miejsca zamieszkania uchodźcy. Agnieszka Jasiakiewicz 13

14 2. POMOC INTEGRACYJNA Art Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca. Art Pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie a cudzoziemcem, określającego wysokość, zakres i formy pomocy, w zaleŝności od indywidualnej sytuacji Ŝyciowej cudzoziemca i jego rodziny ( ). Art Powiatowe centrum pomocy rodzinie współdziała w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu moŝliwości zamieszkania z właściwym wojewodą i gminą, uwzględniając w miarę moŝliwości wybór miejsca zamieszkania dokonany przez cudzoziemca. 2. Cudzoziemiec zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewodę działającego w tej sprawie w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie oraz gminą. Komentarz Realizację Indywidualnych Programów Integracji (IPI) ustawodawca w ramach zadania zleconego z zakresu administracji rządowej powierza Powiatowym Centrom Pomocy Rodzinie (PCPR) 4, zaś koordynacja działań z obszaru integracji naleŝy do zadań administracji rządowej realizowanych przez wojewodów. Mają one m.in. uprawnienie do wskazania cudzoziemcowi miejsca zamieszania. MoŜna się zgodzić, iŝ w sytuacji, gdy władze wojewódzkie zapewniałyby cudzoziemcom mieszkania (jak miało to miejsce na przełomie lat 2004/2005, kiedy to Mazowiecki Urząd Wojewódzki dysponował w ramach programu z Europejskiego Funduszu Uchodźczego 10 mieszkaniami rotacyjnymi dla uchodźców), wskazywanie miejsca zamieszkania moŝe mieć rację bytu. Na dzień dzisiejszy jednak zobowiązywanie cudzoziemców do zamieszkania w konkretnej miejscowości bez jednoczesnego zagwarantowania lokalu nie ma uzasadnienia (patrz pkt 1.7). W praktyce niezwykle trudna jest sytuacja, kiedy cudzoziemiec wybiera sobie lub ma wskazywane miejsce pobytu, które jest inne (odległe) od jego obecnego miejsca zamieszkania najczęściej ośrodka dla uchodźców, w którym przebywa po otrzymaniu decyzji o nadaniu statusu uchodźcy. Rodzi się wówczas pytanie i olbrzymi problem dla pracownika socjalnego: jak rozpocząć pracę z takim uchodźcą i prowadzić postępowanie administracyjne oraz pracę socjalną w 4 W Warszawie jest to Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. 14 Agnieszka Jasiakiewicz

15 2. POMOC INTEGRACYJNA sytuacji, kiedy faktycznie nie mieszka on jeszcze na terenie wskazanego lub wybranego przez siebie powiatu (na mocy art. 74 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP 5 w ośrodku dla uchodźców cudzoziemiec moŝe zostać przez okres 2 miesięcy od chwili otrzymania prawomocnej decyzji o nadanie statusu uchodźcy). Warto takŝe pamiętać, Ŝe - jak to wynika z art. 19 pkt 8 ustawy - pomoc osobom, które otrzymały status uchodźcy bądź ochronę uzupełniającą, a które mają trudności w integracji ze środowiskiem, naleŝy do zadań własnych powiatu. W praktyce oznacza to więc, iŝ nawet po zakończeniu Indywidualnego Programu Integracji to powiat jest zobowiązany do dalszego wspierania cudzoziemców Elementy programu integracyjnego ustawa o pomocy społecznej Art Pomocy, dla cudzoziemca udziela się w okresie nie dłuŝszym niŝ 12 miesięcy i obejmuje ona: 1) świadczenia pienięŝne, w wysokości od 420 zł do zł miesięcznie na osobę przeznaczone na: a) utrzymanie, w szczególności na pokrycie wydatków na Ŝywność, odzieŝ, obuwie, środki higieny osobistej oraz opłaty mieszkaniowe, b) pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego; 2) opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych 3) pracę socjalną. 2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, ramowe programy kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców, uwzględniając róŝnice kulturowe między róŝnymi grupami cudzoziemców. Art Pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie a cudzoziemcem, określającego wysokość, zakres i 5 Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz.U. Nr 128, poz z późn. zm.) Agnieszka Jasiakiewicz 15

16 2. POMOC INTEGRACYJNA formy pomocy, w zaleŝności od indywidualnej sytuacji Ŝyciowej cudzoziemca i jego rodziny, oraz zobowiązania: 1) powiatowego centrum pomocy rodzinie do: a) udzielania cudzoziemcowi informacji dotyczącej pomocy określonej w programie oraz warunkach jej wstrzymania lub odmowy udzielenia, b) współdziałania z cudzoziemcem oraz wspierania go w kontaktach ze środowiskiem lokalnym, w tym w nawiązaniu kontaktu z właściwym dla miejsca zamieszkania cudzoziemca ośrodkiem pomocy społecznej, c) pomocy w uzyskaniu moŝliwości zamieszkania, w tym w miarę moŝliwości w mieszkaniu chronionym, d) prowadzenia cudzoziemcem pracy socjalnej, e) innych uzgodnionych z cudzoziemcem działań wynikających z indywidualnej sytuacji Ŝyciowej cudzoziemca, f) wskazania pracownika, zwanego dalej "realizatorem programu", uzgadniającego z cudzoziemcem program oraz wspierającego cudzoziemca w okresie realizacji tego programu; 2) cudzoziemca do: a) zameldowania się w miejscu zamieszkania, b) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy w terminie ustalonym w programie oraz aktywnego poszukiwania pracy, c) obowiązkowego uczestnictwa w kursach języka polskiego, w przypadku gdy zachodzi taka potrzeba, d) współdziałania oraz kontaktowania się z realizatorem programu w ustalonych terminach, nie rzadziej jednak niŝ 2 razy w miesiącu, e) innych uzgodnionych z realizatorem programu działań wynikających z jego indywidualnej sytuacji Ŝyciowej, f) przestrzegania zobowiązań przyjętych w programie. 2. Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony z cudzoziemcem program wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji. 3. Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje środki na jego realizację. Art Praca socjalna świadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym. Praca socjalna prowadzona jest: 1) z osobami i rodzinami w celu rozwinięcia lub wzmocnienia ich aktywności i samodzielności Ŝyciowej; 16 Agnieszka Jasiakiewicz

17 2. POMOC INTEGRACYJNA 2) ze społecznością lokalną w celu zapewnienia współpracy i koordynacji działań instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków społeczności. 2. Praca socjalna moŝe być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny. 3. W pracy socjalnej wykorzystuje się właściwe tej działalności metody i techniki, stosowane z poszanowaniem godności osoby i jej prawa do samostanowienia. 4. Praca socjalna świadczona jest osobom i rodzinom bez względu na posiadany dochód. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie udzielania pomocy uchodźcom Łączna wysokość świadczeń pienięŝnych na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego, zwanych dalej "świadczeniami pienięŝnymi", przysługujących uchodźcy wynosi: 1) w okresie pierwszych 6 miesięcy 6 : a) do zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej, b) do 804 zł miesięcznie na osobę w rodzinie 2-osobowej, c) do 689 zł miesięcznie na osobę w rodzinie 3-osobowej, d) do 574 zł miesięcznie na osobę w rodzinie liczącej 4 i więcej osób; 2) w okresie od 7 do 12 miesiąca: a) do zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej, b) do 723 zł miesięcznie na osobę w rodzinie 2-osobowej, c) do 620 zł miesięcznie na osobę w rodzinie 3-osobowej, d) do 517 zł miesięcznie na osobę w rodzinie liczącej 4 i więcej osób. 2. Świadczenie pienięŝne wypłaca się w terminie do dnia 15. kaŝdego miesiąca. 5. Uchodźcy przysługuje pomoc w formie: 1) świadczeń pienięŝnych; 6 Warto zaznaczyć, Ŝe z dniem 1 października 2006 r. weszło w Ŝycie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pienięŝnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), które ustala minimalną kwotę świadczeń pienięŝnych na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców na kwotę 446 zł, natomiast maksymalną na zł. 17 Agnieszka Jasiakiewicz

18 2. POMOC INTEGRACYJNA 2) opłacania składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne; 3) pracy socjalnej; 4) specjalistycznego poradnictwa obejmującego w szczególności: a) poradnictwo prawne, psychologiczne i rodzinne, b) udzielanie informacji oraz wsparcia w kontaktach z innymi instytucjami, w szczególności z instytucjami rynku pracy, środowiskiem lokalnym oraz organizacjami pozarządowymi, c) inne działania wspierające proces integracji uchodźcy, określone w indywidualnym programie integracji Świadczenia pienięŝne są przyznawane z przeznaczeniem na: 1) utrzymanie, w szczególności na pokrycie wydatków na Ŝywność, odzieŝ, obuwie, środki higieny osobistej oraz opłaty mieszkaniowe; 2) pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego. 2. Wydatki, o których mowa w ust. 1, mogą być w uzgodnieniu z uchodźcą pokrywane bezpośrednio przez centrum pomocy. Komentarz Indywidualny program integracji maksymalnie moŝe trwać 12 miesięcy. Swoim zakresem obejmuje zarówno pomoc finansową oraz opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak i specjalistyczne poradnictwo oraz pracę socjalną. Środki finansowe przekazywane są cudzoziemcom z przeznaczeniem na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego 7. Praca socjalna ma na celu rozwinięcie bądź wzmocnienie aktywności i samodzielności Ŝyciowej beneficjentów, zaś praca socjalna, zgodnie z 5 rozporządzenia, obejmuje w szczególności poradnictwo prawne, psychologiczne i rodzinne. Realizacja IPI opiera się na umowie zawieranej pomiędzy cudzoziemcem a właściwym ze względu na miejsce zamieszkania uchodźcy PCPR, która określa wysokość, zakres i formy pomocy, w zaleŝności od indywidualnej sytuacji Ŝyciowej uchodźcy i jego rodziny, oraz zobowiązania obu stron. Wysokość świadczeń pienięŝnych zaleŝy od czynników obiektywnych, tj. liczby osób w rodzinie, półrocza realizacji programu oraz od czynników subiektywnych, tj. indywidualnej sytuacji Ŝyciowej uchodźcy. Uzasadnienie przyznania odpowiedniej kwoty powinna zawierać decyzja o przyznaniu świadczeń. 7 W Warszawie jednak w związku z zapewnieniem bezpłatnej nauki języka polskiego wszystkie środki przeznaczone są de facto na pokrycie kosztów utrzymania. 18 Agnieszka Jasiakiewicz

19 2. POMOC INTEGRACYJNA Do obowiązków cudzoziemca naleŝy przede wszystkim udział w kursach języka polskiego (z wyjątkiem sytuacji, gdy uchodźca zna juŝ ten język w stopniu wystarczającym), zameldowanie się w miejscu zamieszkania oraz zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego. W ramach tych zadań powinien teŝ kontaktować się z realizatorem programu co najmniej 2 razy w miesiącu oraz aktywnie szukać pracy. PCPR zobowiązany jest natomiast wspierać cudzoziemców zarówno w kontaktach ze społecznością lokalną, w tym teŝ z właściwym miejscowo Ośrodkiem Pomocy Społecznej, jak i w poszukiwaniu mieszkania i zatrudnienia. Wyznaczony pracownik PCPR prowadzi z nim pracę socjalną i wspólnie podejmują określone w umowie działania wynikające z indywidualnej sytuacji Ŝyciowej uchodźcy. Jak wskazano wyŝej program integracyjny trwa jedynie 1 rok i, jak się okazuje, okres ten nie gwarantuje skutecznej integracji. Ponadto badania wskazują, iŝ o skutecznej integracji moŝna mówić dopiero mniej więcej po 3 latach pracy integracyjnej. Podstawowym problemem w trakcie i po zakończeniu programu nadal pozostają sprawy finansowo-bytowe, tj. brak pracy czy brak mieszkania, ale nie mniej waŝne są takŝe: słaba znajomość języka polskiego, trudności w odnalezieniu się w polskim społeczeństwie, innym pod względem kultury, obyczajowości i mentalności od naturalnego środowiska uchodźcy. Jednym z najpowaŝniejszych mankamentów polskich programów integracyjnych jest zbyt niska liczba pracowników socjalnych zajmujących się realizacją IPI. Warto jednak zwrócić uwagę, Ŝe realizacja IPI jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej (patrz punkt 1.5), tak więc władze powiatu realizującego IPI mogłyby zwrócić się do wojewody o sfinansowanie wynagrodzeń większej liczby pracowników socjalnych odpowiedzialnych za integrację uchodźców. Byłby to sposób na zwiększenie ilości etatów i tym samym ogromne ułatwienie dla przeciąŝonych obowiązkami pracowników socjalnych, co w konsekwencji zapewniłoby skuteczniejsze wsparcie dla integrujących się cudzoziemców 1.5. Tryb przyznawania pomocy ustawa o pomocy społecznej Art Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złoŝony do starosty za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dnia uzyskania przez niego w Rzeczypospolitej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. 19 Agnieszka Jasiakiewicz

20 2. POMOC INTEGRACYJNA 4. Wniosek obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca oraz jego małŝonka, jeŝeli uzyskali w Rzeczypospolitej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą. 5. Wniosek powinien zawierać: 1) pisemną deklarację o zamiarze zamieszkania na terenie określonego województwa; 2) pisemne oświadczenie, Ŝe z podobnym wnioskiem cudzoziemiec nie zwrócił się na terenie innego województwa; 3) pisemne oświadczenie o gotowości przystąpienia do uzgodnionego programu integracji. 6. W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, do wniosku naleŝy dołączyć kopie: 1) decyzji o nadaniu statusu uchodźcy; 2) dokumentu podróŝy przewidzianego w Konwencji Genewskiej,; 3) karty pobytu wydanej w związku z nadaniem statusu uchodźcy 7. W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej ochronę uzupełniającą, do wniosku naleŝy dołączyć kopie: 1) decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej, 2) karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem ochrony uzupełniającej. 8. Cudzoziemiec dołącza do wniosku takŝe inne dokumenty będące w jego posiadaniu, które mogą pomóc w opracowaniu programu integracji. 9. Pomoc dla cudzoziemca przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec złoŝył wniosek. 10. Pomoc dla cudzoziemca przebywającego w ośrodku dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec opuścił ośrodek. Komentarz Ustawa ustala, iŝ wniosek o objęcie programem integracyjnym musi zostać złoŝony w terminie 60 dni od dnia uzyskania statusu uchodźcy bądź ochrony uzupełniającej. Termin ten liczony jest jednak nie od dnia uzyskania statusu uchodźcy czy ochrony uzupełniającej, a od dnia otrzymania decyzji Wniosek ten musi być złoŝony osobiście przez cudzoziemca głowę rodziny. Pozostali członkowie rodziny, o ile dotyczy ich ta sama decyzja o, automatycznie obejmowani są wnioskiem. Wniosek o udzielenie pomocy moŝe być wniesiony pisemnie, telegraficznie, faksem, z wykorzystaniem poczty elektronicznej, ustnie do protokołu. Musi być on jednak sporządzony w języku polskim. 20 Agnieszka Jasiakiewicz

21 2. POMOC INTEGRACYJNA Praktyka działania wojewody mazowieckiego, nadzorującego realizację IPI w województwie mazowieckim, jednoznacznie wskazuje, iŝ uznaje on termin złoŝenia wniosku o przyznanie pomocy integracyjnej za przedawniający, a więc nie podlegający przywróceniu (w przeciwieństwie do terminu zawitego, który w uzasadnionych przypadkach moŝe zostać przywrócony 8 ). Według wojewody mazowieckiego oznacza to więc, Ŝe jeŝeli cudzoziemiec nie złoŝy wniosku o objęcie go Indywidualnym Programem Integracji w ciągu ustawowych 60 dni, jego uprawnienie wygasa, a cudzoziemiec nie ma juŝ moŝliwości przystąpienia do programu. Jedna z decyzji odmawiających przyznania programu integracyjnego z powodu uchybienia terminowi złoŝenia wniosku została zaskarŝona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który ostatecznie rozstrzygnie o charakterze terminu złoŝenia wniosku o przyznanie programu integracyjnego. Do wniosku o przyznanie Indywidualnego Programu Integracji dołącza się pisemne oświadczenie o gotowości przystąpienia do IPI wraz deklaracją o zamiarze zamieszkania na terenie danego województwa oraz oświadczenie potwierdzające, Ŝe cudzoziemiec nie złoŝył juŝ takiego wniosku w innym województwie. Warto odnotować wprowadzenie nowego przepisu, który stanowi, iŝ PCPR udziela pomocy cudzoziemcowi począwszy od miesiąca, w którym opuścił on ośrodek dla uchodźców. Przepis ten zapewne dotyczyć powinien jedynie wypłacania pomocy finansowej, a nie jakiejkolwiek innej. Uznać go takŝe naleŝy za zdecydowanie niefortunny, który moŝe spowodować wiele trudności w praktyce Przesłanki ograniczenia bądź wstrzymania IPI oraz odmowy udzielenia pomocy ustawa o pomocy społecznej Art W przypadku niezrealizowania przez uchodźcę zobowiązań uzgodnionych w indywidualnym programie integracji, w szczególności braku aktywnego działania ze strony uchodźcy na rzecz jego integracji, realizacja pomocy moŝe zostać ograniczona lub wstrzymana. 8 O rodzajach terminów w postępowaniu administracyjnym patrz np.: M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska: Postępowanie administracyjne ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 1998, str Agnieszka Jasiakiewicz

22 2. POMOC INTEGRACYJNA Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie integracji uchodźców Pomoc uchodźcy, o której mowa w 4, moŝe być wstrzymana w przypadku: 1) uporczywego, zawinionego niewykonywania przez uchodźcę zobowiązań przyjętych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności na kursach nauki języka polskiego przez okres do 30 dni; 2) wykorzystywania pomocy w sposób niezgodny z celem, na jaki została przyznana przez okres do 30 dni; 3) udzielania przez uchodźcę nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji Ŝyciowej do czasu wyjaśnienia okoliczności udzielenia takich informacji; 4) upływu 30 dni pobytu uchodźcy w zakładzie opieki zdrowotnej do czasu opuszczenia przez niego zakładu; 5) wszczęcia przeciwko uchodźcy postępowania karnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. 2. Realizator programu występuje do kierownika centrum pomocy o przywrócenie wstrzymanej pomocy niezwłocznie po powzięciu informacji o ustaniu przesłanek wstrzymujących pomoc. 3. W przypadku gdy po upływie okresu wstrzymania pomocy nie ustały przyczyny, o których mowa w ust. 1, odmawia się udzielania pomocy. 4. Odmowa udzielania pomocy następuje ponadto, gdy: 1) uchodźca, wobec którego jest kontynuowana uprzednio wstrzymana pomoc, ponownie dopuszcza się działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3; 2) uchodźca został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie; 3) cudzoziemiec został pozbawiony statusu uchodźcy. ustawa o pomocy społecznej Art Pomoc dla cudzoziemca moŝe zostać wstrzymana w przypadku: 1) uporczywego, zawinionego niewykonywania przez cudzoziemca zobowiązań przyjętych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności na kursach nauki języka polskiego przez okres do 30 dni; 2) wykorzystywania pomocy w sposób niezgodny z celem, na jaki została przyznana przez okres do 30 dni; 3) udzielania przez cudzoziemca nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji Ŝyciowej do czasu wyjaśnienia okoliczności udzielenia takich informacji; 22 Agnieszka Jasiakiewicz

23 2. POMOC INTEGRACYJNA 4) upływu 30 dni pobytu cudzoziemca w zakładzie opieki zdrowotnej do czasu opuszczenia przez niego zakładu; 5) wszczęcia przeciwko cudzoziemcowi postępowania karnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie integracji uchodźców Zmiana miejsca zamieszkania uchodźcy w okresie realizacji programu, niepowodująca rezygnacji z programu, jest moŝliwa ze względu na: 1) podjęcie pracy z moŝliwością zamieszkania na terenie innego powiatu; 2) uzyskanie mieszkania na terenie innego powiatu; 3) łączenie rodzin cudzoziemców posiadających status uchodźcy, jeŝeli istnieje moŝliwość wspólnego zamieszkania; 4) konieczność zapewnienia specjalistycznego leczenia, wymagającego zmiany miejsca zamieszkania uchodźcy lub członka jego rodziny. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uchodźca składa w centrum pomocy realizującym program oświadczenie potwierdzające te okoliczności oraz przedkłada dokumenty potwierdzające zaistniałą sytuację. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uchodźca i członkowie jego rodziny składają w centrum pomocy realizującym program oświadczenie o gotowości wspólnego zamieszkania. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, uchodźca przedkłada zaświadczenie lekarza placówki lecznictwa specjalistycznego o konieczności leczenia w placówce specjalistycznej oraz braku moŝliwości takiego leczenia w miejscu zamieszkania. 5. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizację programu przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania uchodźcy. 6. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania jest związana ze zmianą powiatu w ramach tego samego województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania uchodźcy zawiadamia starostę właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania uchodźcy oraz przekazuje realizowany program, a takŝe informuje o tym właściwego wojewodę. 7. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania uchodźcy jest związana ze zmianą województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania uchodźcy informuje o tym właściwych wojewodów. Agnieszka Jasiakiewicz 23

24 2. POMOC INTEGRACYJNA Komentarz Ustawa przewiduje, iŝ pomoc integracyjna moŝe zostać wstrzymana bądź ograniczona w przypadku, gdy cudzoziemiec nie realizuje zobowiązań, które na siebie przyjął w umowie o realizację programu integracyjnego. Rozporządzenie zaś precyzuje sytuacje, w których moŝe nastąpić wstrzymanie pomocy. Warto podkreślić, iŝ po raz pierwszy na liście uchyleń od zobowiązań uzgodnionych w indywidualnym programie expressis verbis wymieniono nieusprawiedliwioną nieobecność na kursach języka polskiego. W zaleŝności od przyczyny, pomoc wstrzymywana jest na określony czas, po upływie którego pomoc jest wznawiana bądź teŝ, gdy nadal nie ustały przyczyny wstrzymania, odmawia jej się dalszego udzielania. Rozporządzenie określa takŝe inne przesłanki odmowy pomocy integracyjnej ( 9 ust. 4). Wyjątkowym przypadkiem wstrzymania programu integracyjnego jest tzw. rezygnacja z programu, będąca konsekwencją zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania IPI. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wskazanych w 8 rozporządzenia, cudzoziemiec moŝe zmienić miejsce zamieszkania bez negatywnych konsekwencji. O wydaniu zgody na przeprowadzkę decyduje właściwy wojewoda. MoŜna starać się zrozumieć powody uzasadniające taką regulację, jak chociaŝby dąŝenie do nieprzerywania pracy socjalnej w trakcie trwania IPI. Jednak dość krytycznie naleŝy się odnieść do zamkniętego katalogu przesłanek uzasadniających wydanie zgody na zmianę miejsca zamieszkania. Nie ma wśród nich, np. konfliktów w środowisku lokalnym czy zmiany szkoły, do której uczęszczają dzieci objęte programem. Nie moŝna przewidzieć wszystkich Ŝyciowych sytuacji, które mogłyby uzasadniać zmianę miejsca zamieszkania w trakcie realizacji programu, dlatego teŝ pozostawienie katalogu otwartego ułatwiłoby pracownikom PCPR skuteczne zaspakajanie rzeczywistych potrzeb cudzoziemców. Z drugiej strony moŝna się zastanawiać, czy w ogóle konieczne jest reglamentowanie swobody przemieszczania się cudzoziemców w trakcie trwania IPI i jakie jest właściwie ratio legis takiego rozwiązania. Niezrozumiałe jest takŝe przyjęte w przepisach ograniczenie łączenia rodziny jedynie do cudzoziemców posiadających status uchodźcy i tylko wówczas, gdy istnieje moŝliwość wspólnego zamieszkania całej rodziny. Ponadto nie wiadomo, z jakich przyczyn ustawodawca pozbawił de facto takiej moŝliwości osoby, które otrzymały zgodę na pobyt tolerowany czy inną formę legalizacji pobytu na terenie RP. 24 Agnieszka Jasiakiewicz

25 3. PRACA, BEZROBOCIE I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 1. ZATRUDNIENIE 1.1. Prawo do wykonywania pracy zarobkowej bez dodatkowego zezwolenia ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy 9 Art. 87. Cudzoziemiec moŝe wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeŝeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy. Z obowiązku tego są zwolnieni cudzoziemcy: 1) posiadający status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej; 1a) którym udzielono ochrony uzupełniającej w Rzeczpospolitej Polskiej; 3) posiadający zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej; 4) korzystający z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej; 6) członkowie rodziny cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1-4: a) będący małŝonkiem tego cudzoziemca posiadającym zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małŝeńskiego, b) posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 7 lub 14 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach lub będący zstępnymi cudzoziemca posiadającego zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub cudzoziemca, któremu udzielono ochrony uzupełniającej, jeŝeli uzyskali zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony 9 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwana dalej ustawą o promocji zatrudnienia (Dz. U. z 2004 Nr 99, poz z późn. zm.). Katarzyna Gracz

26 3. PRACA, BEZROBOCIE I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub będący zstępnymi cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeŝeli uzyskali zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6a) ubiegający się o nadanie statusu uchodźcy i ich małŝonkowie, w imieniu których występowali z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, pod warunkiem posiadania zaświadczenia wydanego na podstawie art. 36 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej; ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej 10 art. 36. JeŜeli po upływie 6 miesięcy od dnia złoŝenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie została wydana decyzja w pierwszej instancji i przyczyna niewydania decyzji w terminie nie leŝy po stronie wnioskodawcy, Szef Urzędu, na wniosek wnioskodawcy wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem toŝsamości cudzoziemca stanowi podstawę dla wnioskodawcy i małŝonka, w imieniu którego wnioskodawca występuje, do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na zasadach i trybie określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwana dalej ustawą o promocji zatrudnienia (Dz. U. z 2008 Nr 69, poz. 415) Komentarz Osoby, które otrzymały w Polsce status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zgodę na pobyt tolerowany, jak równieŝ członkowie ich rodzin, posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zwani dalej uprawnionymi członkami rodziny) mają nieograniczony dostęp do rynku pracy. W przeciwieństwie do większości cudzoziemców spoza krajów członkowskich Unii Europejskiej, nie potrzebują oni zezwolenia na pracę wydanego przez wojewodę. Podjęcie zatrudnienia przez osoby posiadające status uchodźcy w Polsce, jak równieŝ osoby z ochroną uzupełniającą i pobytem tolerowanym oraz uprawnionych członków ich rodzin, nie jest obwarowane Ŝadnymi dodatkowymi warunkami 10 Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 Nr 128 poz z późn. zm.) 26 Katarzyna Gracz

Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą

Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą Pomoc integracyjna dla uchodźców oraz osób posiadających ochronę uzupełniającą Zasady udzielania pomocy integracyjnej dla osób posiadających status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą reguluje rozdział

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r.

ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r. ZARZĄDZENIE NR 2/2009 kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Śremie z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie pomocy dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie

Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie INTEGRACJA CUDZOZIEMCÓW na przykładzie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie POLSKIE PRAWODAWSTWO REGULUJĄCE KWESTIE INTEGRACJI CUDZOZIEMCÓW W RP Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Rozdział

Bardziej szczegółowo

ZAREJESTROWANIE POBYTU OBYWATELA UNII EUROPEJSKIEJ

ZAREJESTROWANIE POBYTU OBYWATELA UNII EUROPEJSKIEJ ZAREJESTROWANIE POBYTU OBYWATELA UNII EUROPEJSKIEJ Kierownik oddziału: Postępowanie prowadzi i informacji udziela: Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Oddział Legalizacji Pobytu Cudzoziemców Warmińsko-Mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Nr 1/2006 ANALIZY RAPORTY EKSPERTYZY. Agnieszka Jasiakiewicz Witold Klaus Stowarzyszenie Interwencji Prawnej

Nr 1/2006 ANALIZY RAPORTY EKSPERTYZY. Agnieszka Jasiakiewicz Witold Klaus Stowarzyszenie Interwencji Prawnej Nr 1/2006 ANALIZY RAPORTY EKSPERTYZY Agnieszka Jasiakiewicz Witold Klaus Stowarzyszenie Interwencji Prawnej ZMIANY W SYTUACJI PRAWNEJ UCHODŹCÓW W POLSCE W ROKU 2005 2 1. Wstęp 1 NajpowaŜniejszą zmianą

Bardziej szczegółowo

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: ZASIŁEK RODZINNY Komu przysługuje zasiłek rodzinny Osobą uprawnioną do zasiłku rodzinnego jest: obywatel polski, cudzoziemiec posiadający obywatelstwo państwa członkowskiego UE lub EOG, cudzoziemiec przebywający

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI OSRODEK POMOCY RODZINIE, LUBLIN POMOC NA RZECZ CUDZOZIEMCÓW. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej

MIEJSKI OSRODEK POMOCY RODZINIE, LUBLIN POMOC NA RZECZ CUDZOZIEMCÓW. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej MIEJSKI OSRODEK POMOCY RODZINIE, LUBLIN POMOC NA RZECZ CUDZOZIEMCÓW Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej Ogólne uprawnienie cudzoziemców do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 27 grudnia 2007r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 27 grudnia 2007r. Dz.U.07.249.1867 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 27 grudnia 2007r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. (Dz. U. z dnia 4 maja 2005 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. (Dz. U. z dnia 4 maja 2005 r. Dz.U.05.77.672 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z dnia 4 maja 2005 r.) Na podstawie art. 107 ust. 6 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Zezwolenie na osiedlenie się

Zezwolenie na osiedlenie się Zezwolenie na osiedlenie się Podstawa prawna Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234 poz.1694 z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Bardziej szczegółowo

Świadczenia pieniężne

Świadczenia pieniężne Świadczenia pieniężne Ustalenie uprawnień i przyznanie zasiłku stałego, okresowego, celowego i specjalnego zasiłku celowego: zasiłek stały: 1. Zasiłek stały przysługuje: a) pełnoletniej osobie samotnie

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki wykonywania przez cudzoziemców pracy na

Bardziej szczegółowo

Stały pobyt w Polsce. dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1

Stały pobyt w Polsce. dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1 Stały pobyt w Polsce dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej 1 Ustawa o cudzoziemcach przewiduje dwie formy stałego pobytu dla cudzoziemców spoza Unii Europejskiej: zezwolenie na osiedlenie się oraz zezwolenie

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 15 października 2015, 15:50 SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO REGULACJA PRAWNA Zagadnienia nabycia obywatelstwa polskiego i jego utraty reguluje ustawa

Bardziej szczegółowo

Wniosek o zmianę imienia i nazwiska

Wniosek o zmianę imienia i nazwiska Wniosek o zmianę imienia i nazwiska Informacje ogólne Kto moŝe wnioskować Zmiana imienia lub nazwiska moŝe nastąpić na wniosek kaŝdego obywatela polskiego oraz cudzoziemca nie posiadającego obywatelstwa

Bardziej szczegółowo

Prawo do ochrony zdrowia migrantów

Prawo do ochrony zdrowia migrantów Marcin Mikos Polskie Towarzystwo Prawa Medycznego Prawo do ochrony zdrowia migrantów Podstawowe kwestie dotyczące prawa do ochrony zdrowia w Polsce 1.Art. 68 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do

Bardziej szczegółowo

Zasady i procedury związane z legalizacją pobytu cudzoziemców

Zasady i procedury związane z legalizacją pobytu cudzoziemców Zasady i procedury związane z legalizacją pobytu cudzoziemców Mazowiecki Urząd Wojewódzki Wydział Spraw Cudzoziemców Warszawa, 4 listopada 2010r. Podstawa prawna Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane przez gminy

Zadania realizowane przez gminy Zadania realizowane przez gminy Zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym : opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ. Co to jest zezwolenie na osiedlenie się. Jakie prawa daje zezwolenie na osiedlenie się

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ. Co to jest zezwolenie na osiedlenie się. Jakie prawa daje zezwolenie na osiedlenie się ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ Co to jest zezwolenie na osiedlenie się Cudzoziemiec spełniający warunki określone w ustawie o cudzoziemcach może ubiegać się o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się. Zezwolenia

Bardziej szczegółowo

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie:

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie: Czym jest pomoc społeczna? Wnioski o przyznanie pomocy społecznej i zasiłku rodzinnego. POMOC SPOŁECZNA Czym jest Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa. Nadrzędnym celem pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 16 września 2013 roku. Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Szanowny Panie Ministrze,

Warszawa, 16 września 2013 roku. Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Szanowny Panie Ministrze, Warszawa, 16 września 2013 roku Szanowny Pan Marcin Jabłoński Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Szanowny Panie Ministrze, Dziękując serdecznie za przesłanie do konsultacji projektu

Bardziej szczegółowo

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej

Proponowane rozwiązania regulują warunki, na jakich udzielane będzie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia w Rzeczypospolitej UZASADNIENIE Celem opracowania projektowanej zmiany ustawy o cudzoziemcach jest konieczność transponowania do polskiego porządku prawnego postanowień przepisów prawa Unii Europejskiej. W dniu 16 grudnia

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

WNIOSEK o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne : Adres: Część I WNIOSEK o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Imię i nazwisko osoby ubiegającej się.. nr PESEL *)... Obywatelstwo... Miejsce zamieszkania...

Bardziej szczegółowo

wypełniony druk zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu kserokopia (oryginał do

wypełniony druk zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu kserokopia (oryginał do ZAMELDOWANIE W DRODZE DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ wypełniony druk zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące potwierdzenie wymeldowania z poprzedniego miejsca zameldowania dokument potwierdzający

Bardziej szczegółowo

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp. KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.pl PCPR w Końskich czynne jest codziennie od poniedziałku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 lipca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 lipca 2010 r. 1 z 19 Dziennik Ustaw rok 2010 nr 123 poz. 836 wersja obowiązująca od 2012-01-01 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVI/130/2012 Rady Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 26 stycznia 2012 r.

Uchwała Nr XVI/130/2012 Rady Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 26 stycznia 2012 r. Uchwała Nr XVI/130/2012 Rady Powiatu Zgorzeleckiego z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie określenia warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłoŝenia

Bardziej szczegółowo

Część I. Komentarz do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Część I. Komentarz do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Część I. Komentarz do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149; zm.: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

1. Rozporządzenie określa:

1. Rozporządzenie określa: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej 1) z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie

Bardziej szczegółowo

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie 1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 149); 2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie wydawania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Załącznik nr 7 Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego

Bardziej szczegółowo

Aldona Szparak tel. (089) 523-22-19, e-mail: aszparak@uw.olsztyn.pl

Aldona Szparak tel. (089) 523-22-19, e-mail: aszparak@uw.olsztyn.pl ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ NA TERYTORIUM RP Postępowanie prowadzi i informacji udziela: Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Oddział Legalizacji Pobytu Cudzoziemców Warmińsko-Mazurskiego Urzędu

Bardziej szczegółowo

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich ZASADY PRZYJMOWANIA NA STUDIA W UNIWERSYTECIE RZESZOWSKIM CUDZOZIEMCÓW Dokumenty źródłowe: - Ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365), - Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

3) tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu.

3) tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE

REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE REGULAMIN UDZIELANIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM I. POSTANOWIENIA WSTĘPNE 1 Regulamin określa: rodzaje pomocy materialnej o charakterze socjalnym, uprawnionych do uzyskania pomocy, warunki

Bardziej szczegółowo

POBYT TOLEROWANY. Kto może uzyskać zgodę na pobyt tolerowany. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli:

POBYT TOLEROWANY. Kto może uzyskać zgodę na pobyt tolerowany. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli: POBYT TOLEROWANY Ustawa z dn.13.06.2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje możliwość udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium

Bardziej szczegółowo

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich Podstawa prawna Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. nr 234 poz.1694, z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne

Świadczenia rodzinne -++++++++++++ Świadczenia rodzinne Podstawa prawna ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 114), rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z

Bardziej szczegółowo

Fundusz alimentacyjny

Fundusz alimentacyjny Fundusz alimentacyjny Fundusz alimentacyjny ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (DZ. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, z późn. zm.) 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego

Bardziej szczegółowo

CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT

CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT CUDZOZIEMCY W POLSCE PODRĘCZNIK DLA FUNKCJONARIUSZY PUBLICZNYCH SUPLEMENT Cudzoziemcy w Polsce Podręcznik dla funkcjonariuszy publicznych Suplement Helsińska Fundacja Praw Człowieka Warszawa 2015 Cudzoziemcy

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA wychowanka z: domu pomocy społecznej/ domu samotnej matki/ schroniska dla nieletnich/ zakładu poprawczego/ specjalnego ośrodka szkolnowychowawczego/ specjalnego ośrodka

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 25 czerwca 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 25 czerwca 2002 r. Stan prawny 2013-07-09 Dz.U.2002.96.861 (R) Określenie rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VI/36/2007 RADY MIEJSKIEJ W RUDNIKU NAD SANEM. z dnia 19 marca 2007

UCHWAŁA Nr VI/36/2007 RADY MIEJSKIEJ W RUDNIKU NAD SANEM. z dnia 19 marca 2007 UCHWAŁA Nr VI/36/2007 RADY MIEJSKIEJ W RUDNIKU NAD SANEM z dnia 19 marca 2007 w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy i Miasta

Bardziej szczegółowo

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ Jednym z podstawowych zadań Wydziału Pomocy Środowiskowej jest prowadzenie pracy socjalnej, której celem jest pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne. Świadczeniami rodzinnymi są:

Świadczenia rodzinne. Świadczeniami rodzinnymi są: Świadczenia rodzinne Świadczeniami rodzinnymi są: 1. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, 2. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, 3. świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brańszczyku Świadczenia rodzinne

INFORMACJA Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brańszczyku Świadczenia rodzinne INFORMACJA Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Brańszczyku Świadczenia rodzinne Wnioski o przyznanie świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy obowiązujący od 1 listopada 2014r. do 31 października

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów...13. Wstęp...17. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej...19. Dział I Przepisy ogólne...

Spis treści SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów...13. Wstęp...17. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej...19. Dział I Przepisy ogólne... Spis treści Wykaz skrótów...13 Wstęp...17 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej...19 Dział I Przepisy ogólne...19 Rozdział 1 Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy...19 Art. 1. [Zakres normowania]...

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku. 2015 rok

KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku. 2015 rok KRAJOWY FUNDUSZ SZKOLENIOWY w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kłodzku 2015 rok Powiatowy Urząd Pracy w Kłodzku w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego w bieŝący roku dysponuje kwotą 552 000 zł Priorytet

Bardziej szczegółowo

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r.

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r. KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą 2013 r. Sumowanie okresów DOCUMENT U1 oraz Zaświadczenie E 301 to jedyne dokumenty potwierdzające

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŒWIADCZENIA PIELÊGNACYJNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŒWIADCZENIA PIELÊGNACYJNEGO Nazwa podmiotu realizuj¹cego œwiadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŒWIADCZENIA PIELÊGNACYJNEGO Czêœæ I. Dane osoby ubiegaj¹cej siê Imiê i nazwisko PESEL NIP * Obywatelstwo Miejsce zamieszkania

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTY WYMAGANE PRZY SKŁADANIU WNIOSKÓW O ŚWIADCZENIA RODZINNE I. Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć: 1. uwierzytelnioną kopię

DOKUMENTY WYMAGANE PRZY SKŁADANIU WNIOSKÓW O ŚWIADCZENIA RODZINNE I. Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć: 1. uwierzytelnioną kopię DOKUMENTY WYMAGANE PRZY SKŁADANIU WNIOSKÓW O ŚWIADCZENIA RODZINNE I. Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć: 1. uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość obojga rodziców (dowód osobisty

Bardziej szczegółowo

Obywatelstwo polskie. Informacja dla cudzoziemców

Obywatelstwo polskie. Informacja dla cudzoziemców Obywatelstwo polskie Informacja dla cudzoziemców Polskie prawo przewiduje możliwość uzyskania polskiego przez cudzoziemców, którzy od dłuższego czasu mieszkają na terytorium Polski i spełniają określone

Bardziej szczegółowo

Wniosek do Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego

Wniosek do Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego Załącznik do Uchwały Nr XLIV/486/2005 Rady Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z dnia 15 listopada 2005 roku Wniosek do Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego o przyznanie stypendium szkolnego/zasiłku

Bardziej szczegółowo

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA JEDNORAZOWA ZAPOMOGA Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Jednorazowa zapomoga przysługuje matce

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Załącznik nr 18 Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie

Bardziej szczegółowo

Wniosek. o przyznanie stypendium szkolnego / zasiłku szkolnego/* na okres od 1 września 2010r. do 30 czerwca 2011r.

Wniosek. o przyznanie stypendium szkolnego / zasiłku szkolnego/* na okres od 1 września 2010r. do 30 czerwca 2011r. ... ( miejscowość, data )... ( określenie wnioskodawcy)... ( adres) Wójt Gminy śukowice Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego / zasiłku szkolnego/* na okres od 1 września 2010r. do 30 czerwca 2011r.

Bardziej szczegółowo

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ

ZEZWOLENIE NA OSIEDLENIE SIĘ MOŻLIWOŚĆ UZYSKANIA ZEZWOLENIA NA OSIEDLENIE SIĘ LUB ZGODY NA POBYT REZYDENTA DŁUGOTERMINOWEGO WSPÓLNOT EUROPEJSKICH NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Cudzoziemiec spełniający warunki określone w

Bardziej szczegółowo

2. Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego jest:

2. Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego jest: Procedura rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych 1. Wnioski o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI Przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI Przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI Przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka Wymagane dokumenty : 1. wniosek (druk do pobrania) 2. Skrócony odpis aktu urodzenia

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Wnoszę o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad:

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Wnoszę o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad: Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I. Dane osoby ubiegającej się Imię i nazwisko PESEL *) NIP **) Obywatelstwo Telefon

Bardziej szczegółowo

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną

I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE. 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania. 2. Podział zadań między administrację publiczną I. SYSTEM POMOCY SPOŁECZNEJ W POLSCE 1. Pomoc społeczna i zasady jej udzielania 2. Podział zadań między administrację publiczną Pomoc społeczna i zasady jej udzielania Polski system pomocy społecznej Pomoc

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Miejskiej Kwidzyn

Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Miejskiej Kwidzyn Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Miejskiej Kwidzyn I. Rodzaje pomocy materialnej o charakterze socjalnym i uprawnieni do korzystania

Bardziej szczegółowo

Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków. rodzinnych wraz z dodatkami na okres. zasiłkowy 2013/2014 należy składać do. 30.11.2013 r.

Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków. rodzinnych wraz z dodatkami na okres. zasiłkowy 2013/2014 należy składać do. 30.11.2013 r. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2014/2015 są zobowiązane załączyć do wniosku o zasiłek rodzinny następującą dokumentację, tj. Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków

Bardziej szczegółowo

Regulamin określający warunki i tryb przyznawania, wstrzymywania oraz wysokość stypendiów sportowych powiatu włodawskiego

Regulamin określający warunki i tryb przyznawania, wstrzymywania oraz wysokość stypendiów sportowych powiatu włodawskiego Załącznik do Uchwały Nr III/25/11 Rady Powiatu we Włodawie z dnia 27 stycznia 2011 r. Regulamin określający warunki i tryb przyznawania, wstrzymywania oraz wysokość stypendiów sportowych powiatu włodawskiego

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI. Przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI. Przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Radziejowie KARTA USŁUGI Przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami Wymagane dokumenty: 1. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego

Bardziej szczegółowo

Pomoc społeczna. Wpisany przez Administrator. I. Pomoc społeczna

Pomoc społeczna. Wpisany przez Administrator. I. Pomoc społeczna I. Pomoc społeczna Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać,

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE

MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W GARWOLINIE Pomoc społeczna jest instytucją wspierania osób ubogich i zagroŝonych ubóstwem oraz wykluczeniem społecznym. Celem pomocy społecznej jest umoŝliwienie osobom

Bardziej szczegółowo

Świadczenie przedemerytalne

Świadczenie przedemerytalne Świadczenie przedemerytalne Uwagi wstępne Z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w Ŝycie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. nr 120, poz. 1252), zwana dalej ustawą z 30

Bardziej szczegółowo

Dla przytoczonego w niniejszym punkcie stanu faktycznego pozostaje aktualna uwaga z ostatniego akapitu punktu 1, dotycząca podatków dochodowych.

Dla przytoczonego w niniejszym punkcie stanu faktycznego pozostaje aktualna uwaga z ostatniego akapitu punktu 1, dotycząca podatków dochodowych. W związku z sygnalizowanymi problemami w ustalaniu właściwości miejscowej organów podatkowych i wyznaczaniu wierzyciela zobowiązań podatkowych Ministerstwo Finansów uprzejmie wyjaśnia, co następuje: Przepis

Bardziej szczegółowo

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej stan prawny na dzień 1 lipca 2009 r. Podstawa prawna: - ustawa z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115,

Bardziej szczegółowo

ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ZATRUDNIANIE CUDZOZIEMCÓW NA TERYTORIUM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Cudzoziemiec może zostać zatrudniony o ile posiada zezwolenie pobytowe, uprawniające do podjęcia pracy oraz zezwolenie na pracę. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Karta procedury zadania dot. prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami

Karta procedury zadania dot. prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami Karta procedury zadania dot. prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. Złożenie wniosku w MGOPS Mrocza, ul. Łąkowa 7, 89-115Mrocza. 2. Wymagane

Bardziej szczegółowo

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach

MPiPS-03 Sprawozdanie półroczne i roczne z udzielonych świadczeń pomocy społecznej - pieniężnych, w naturze i usługach MPiPS-3-P MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, ul. Nowogrodzka 1/3/5, -513 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej: Tel. 774835949 Fax 774835949 MOPS Kędzierzyn-Koźle 47-224 Kędzierzyn-Koźle

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.)

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) P O M O C S P O Ł E C Z N A Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA INFORMACJE PODSTAWOWE Imię i nazwisko osoby usamodzielnianej:... Data urodzenia:. PESEL: Telefon kontaktowy:. Adres zamieszkania:... Adres zameldowania na pobyt stały:.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne : Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Część I. 1. Dane osoby ubiegającej się Imię i nazwisko 1.Dane

Bardziej szczegółowo

SA - 05 URZĄD GMINY CZARNA. Zameldowanie cudzoziemca na pobyt stały lub czasowy MIEJSCE ZAŁATWIENIA SPRAWY

SA - 05 URZĄD GMINY CZARNA. Zameldowanie cudzoziemca na pobyt stały lub czasowy MIEJSCE ZAŁATWIENIA SPRAWY URZĄD GMINY CZARNA SA - 05 Zameldowanie cudzoziemca na pobyt stały lub czasowy MIEJSCE ZAŁATWIENIA SPRAWY Urząd Gminy Czarna Referat Administracji i Spraw Społecznych Stanowisko ds. ewidencji ludności

Bardziej szczegółowo

I. część A: Informacje o Wnioskodawcy

I. część A: Informacje o Wnioskodawcy Nr sprawy - - /pieczątka Wnioskodawcy/ Wniosek kompletny przyjęto w PCPR w Legnicy w dniu... nr... /pieczątka PCPR/ WNIOSEK o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI DLA GMIN ORAZ PODMIOTÓW, W KTÓRYCH ORGANIZOWANE SĄ PRACE SPOŁECZNIE UŻYTECZNE

WSKAZÓWKI DLA GMIN ORAZ PODMIOTÓW, W KTÓRYCH ORGANIZOWANE SĄ PRACE SPOŁECZNIE UŻYTECZNE WSKAZÓWKI DLA GMIN ORAZ PODMIOTÓW, W KTÓRYCH ORGANIZOWANE SĄ PRACE SPOŁECZNIE UŻYTECZNE CZĘŚĆ I: OGÓLNE INFORMACJE Podstawy prawne: 1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r.

Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r. wyjaśnienia dla powiatowych urzędów pracy kwiecień 2014 r. Ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r.

Bardziej szczegółowo

5. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres

5. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres Informacja Wydawanie zezwoleń na pracę cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Opis sprawy: Wydawanie zezwoleń na zatrudnienie cudzoziemców na terytorium RP odbywa się w trybie wydawania

Bardziej szczegółowo

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Siemiatyczach INFORMATOR DLA OSOBY USAMODZIELNIANEJ. Samo dzielni

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Siemiatyczach INFORMATOR DLA OSOBY USAMODZIELNIANEJ. Samo dzielni INFORMATOR DLA OSOBY USAMODZIELNIANEJ Samo dzielni OGÓLNE ZASADY Indywidualny program usamodzielnienia został opracowany zgodnie z wymogami ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA NAZWA ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE W SPRAWIE ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH (1) ADRES ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Kancelaria Sejmu s. 1/6 Obowiązuje od 21.11.2005 r. USTAWA Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493. z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie W celu zwiększenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI ORAZ ODBYWANIA PRAC SPOŁECZNIE UŻYTECZNYCH PRZEZ BEZROBOTNYCH ZAREJESTROWANYCH W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W ŁOSICACH

REGULAMIN ORGANIZACJI ORAZ ODBYWANIA PRAC SPOŁECZNIE UŻYTECZNYCH PRZEZ BEZROBOTNYCH ZAREJESTROWANYCH W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W ŁOSICACH POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Narutowicza 6, 08 200 Łosice (83) 357-19-67, 357-19-71, fax: (83) 357-19-67 e-mail: walo@praca.gov.pl REGULAMIN ORGANIZACJI ORAZ ODBYWANIA PRAC SPOŁECZNIE UŻYTECZNYCH PRZEZ BEZROBOTNYCH

Bardziej szczegółowo

Pan Jan Kwaśniewski Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przysusze ul. Szkolna 7 26 400 Przysucha

Pan Jan Kwaśniewski Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przysusze ul. Szkolna 7 26 400 Przysucha Warszawa, 04 kwietnia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WPS-R.862.1.2016.IK Pan Jan Kwaśniewski Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Przysusze ul. Szkolna 7 26 400 Przysucha WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Załącznik nr 7 Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO SPECJALNEGO ZASIŁKU OPIEKUŃCZEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do specjalnego

Bardziej szczegółowo