Rozdział 10. Migracja jako czynnik konkurencyjności na przykładzie Polaków w Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozdział 10. Migracja jako czynnik konkurencyjności na przykładzie Polaków w Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 Artykuł pochodzi z publikacji: Zarządzanie kapitałem intelektualnym w organizacji inteligentnej, (Red.) W. Harasim, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2012 Adam Grzegorczyk Piotr Lewicki Rozdział 10. Migracja jako czynnik konkurencyjności na przykładzie Polaków w Unii Europejskiej Kapitał intelektualny przedsiębiorstw i gospodarek stanowi jeden z podstawowych czynników konkurencyjności w początku XXI wieku. Kapitał ten, rozumiany jako efekt właściwego zarządzania potencjałem wiedzy, skupionej w umysłach pracowników i obywateli, gromadzonej, przetwarzanej, rozprzestrzenianej i wykorzystywanej w celu uzyskania maksymalnej efektywności wszystkich środków produkcji, jest obiektywnie ograniczony. Wielkość (wyrażona w kategoriach ilościowych) i wartość (wymiar jakości) kapitału intelektualnego zależne są zatem od właściwego (mniej lub bardziej efektywnego) zarządzania potencjałem wiedzy, ale także od wymiaru tego potencjału (ilościowego i jakościowego) na poziomie wyjściowym. Poziom ten oznacza natomiast liczbę pracowników lub obywateli posiadających określony poziom wykształcenia i kompetencji. Parametry te, wyznaczone demografią, wskazują, że w populacji o określonej liczebności występuje stały rozkład cech odwołujących się do potencjału intelektualnego (np. szybkości i zdolności uczenia się), a system kształcenia pozwala jedynie te cechy wykorzystać dla uzyskania określonego poziomu wiedzy. 193

2 Analiza stosowanych w skali makro wskaźników wykształcenia (np. wskaźnik skolaryzacji, w tym np. wskaźnik osób posiadających wyższe wykształcenie) wskazuje, że próba przekroczenia określonego wymiaru tego wskaźnika (a wymiar ten jest stały, podobny dla każdego społeczeństwa) skutkuje odpowiedniego koniecznością obniżenia wymagań edukacyjnych. Z takim zjawiskiem od kilku lat boryka się Polska, szczycąc się bardzo wysokim odsetkiem osób podejmujących studia wyższe i narzekając na obniżający się poziom studiów, a w konsekwencji także jakości wykształcenia wszystkich (a nie tylko tych o niższym potencjale intelektualnym) absolwentów. Jeśli do tego dołożyć wymieranie większości społeczeństw europejskich, jako podstawowe źródło podnoszenia poziomu kapitały intelektualnego państw Europy zachodniej jawi się migracja młodych, wykształconych osób z nowych krajów Unii Europejskiej. Polska, jako największy ludnościowo kraj, który w ostatnich latach dołączył do tej struktury, odgrywa w tych procesach zasadniczą rolę. Rozwój współczesnych stosunków gospodarczych, społecznych i politycznych, zmniejszanie lub zanikanie barier komunikacyjnych i informacyjnych prowadzi do sytuacji, w której migracja zarobkowa traktowana jest jako zjawisko typowe. Stała się trwałym elementem powiększającym obszar rynku pracy, a zachodzące procesy migracyjne pracowników z Polski do krajów Unii Europejskiej, stanowią obecnie zjawisko masowe. Szacuje się, że od wejścia Polski do UE, czyli od 1 maja 2004 roku z kraju wyjechały 2 mln osób. Oficjalnie w samej tylko Wielkiej Brytanii i Irlandii zarejestrowało się 1,5 mln. polskich pracowników. 1 Na zwiększenie strumienia migrantów wpływają istniejące zaszłości migracyjne, położenie geograficzne, sytuacja wzrastającej liczby młodzieży w chodzącej na rynek pracy i konsekwencje integracji europejskiej. 2 W dalszej części artykułu autorzy będą odwoływać się do badania przeprowadzonego na próbie 8231 osób, które obejmowało 1 Na podstawie wywiadu z prof. Krystyny Iglickkiej-Okólskiej z Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego, Kryzys przeczekać spokojnie na Wyspach z r, http: //www.polishexpress.co.uk/art,kryzys_przeczekac_spokojnie_na_wyspach,3131.html 2 A. Rajkiewicz, Regionalne zróżnicowanie zewnętrznych procesów migracyjnych. Dynamika, struktura oraz układ kosztów korzyści, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa 1996, s

3 okres od początku 2005 roku do końca lipca 2009 roku i miało na celu zidentyfikowanie czynników kształtujących migrację zarobkową Polaków po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Badanie skupiało się na identyfikacji i ocenie czynników determinujących sytuację gospodarczo-ekonomiczną regionów zamieszkania badanych osób, jak i potencjału kompetencyjnego oraz indywidualnej sytuacji ekonomicznej badanych, które skutkowały migracją zarobkową. W badaniu poddano analizie szereg czynników determinujących migrację zarobkową Polaków, co pozwoliło na wyodrębnienie trzech, zasadniczych grup czynników, które posiadały istotny wpływ na występowanie procesów migracji. Wyodrębnione grupy czynników stanowią: czynniki o charakterze finansowym, regionalnym oraz indywidualnym. Prowadzona analiza ma jedynie charakter eksploracyjny, a zidentyfikowanie powyższych grup otworzyło pole do dalszych prac badawczych w kierunku identyfikacji kolejnych czynników w ramach przeprowadzonego wyodrębnienia. Pierwszą grupę zidentyfikowanych w badaniu czynników, stanowią czynniki o charakterze finansowym. W przeprowadzonym badaniu analizie poddano: wysokość średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto na lokalnym rynku pracy, średni miesięczny dochód na członka rodziny oraz ocenę sytuacji materialnej. Umiarkowany związek zaobserwowano pomiędzy skłonnością do podjęcia pracy za granicą, a wysokością średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto na lokalnym rynku. 3 Najwyższą skłonność do podjęcia zatrudnienia za granicą wskazywali respondenci pochodzący z regionów, w których średnie miesięczne wynagrodzenie brutto na lokalnym rynku pracy wynosiło od 1 do 2 tyś. PLN (30,17%) oraz od 2 do 3 tyś. PLN (39,28%). 4 Na kolejnym miejscu znaleźli się respondenci pochodzący z regionów, w których średnie miesięczne wynagrodzenie brutto na lokalnym rynku pracy wynosiło do 1 tyś. PLN (19,85%). Badanie wskazało, że najniższą skłonnością do podjęcia migracji zarobkowej odznaczali się mieszkańcy regionów, w których średnie miesięczne wynagrodzenie brutto na lokalnym rynku pracy wynosiło od 3 do 4 tyś. PLN (9,11%) oraz powyżej 4 tyś. PLN (3,20%). Tak więc w badaniu zaobserwowano wzrost gotowości do podjęcia zatrudnienia za granicą wraz ze wzrostem średniego miesięcznego wynagrodzenia 3 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,34 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05. 4 Analizie poddano średnie wynagrodzenie w regionie, a nie rzeczywistą sytuację finansową. 195

4 brutto na lokalnym rynku pracy. Jednakże zaobserwowana zależność ulegała odwróceniu po przekroczeniu poziomu trzech tysięcy złotych. Prof. Tadeusza Oleksyn sformułował tezę, iż podstawowy element określający skalę zjawiska migracji zarobkowej stanowią relacje wynagrodzeń możliwych do uzyskania, w kraju pochodzenia migranta do potencjalnie otrzymywanego wynagrodzenia za granicą. 5 Przeprowadzone badanie z jednej strony potwierdziło spadek aktywności badanych w zakresie podejmowania pracy za granicą wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia w kraju (regionie) pochodzenia migranta, jednak wykazało także, że załamanie korzystnej dla podejmowania migracji relacji wynagrodzenia na lokalnym rynku pracy i płacy emigracyjnej występowało po przekroczeniu poziomu trzech tysięcy złotych. Warto jest dodać, że przeciętne wynagrodzenie netto polskiego pracownika za granicą wynosi 7,5 tysiąca złotych. 6 Tak więc, migranci wykazywali skłonność do podjęcia migracji w chwili, gdy relacja płacy na lokalnym rynku pracy w stosunku do potencjalnie otrzymywanego wynagrodzenia za granicą kształtowała się poniżej czterdziestu procent. A. Lewis wysunął tezę, że trzydziestoprocentowa różnica płac dostatecznie motywuje do wyjazdu za pracą za granicę. 7 Różnica w tych wartościach, pozornie niewielka, nakazuje zadać pytanie, czy przeprowadzone badania wiarygodnie ją uzasadniają, a jeśli tak, to jakie czynniki stoją u podstaw tej różnicy. Autorzy formułują hipotezę, iż kluczowym czynnikiem leżącym u podstaw wskazywanej różnicy jest wartość wydatków gwarantujących próg egzystencji. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują również na występowanie słabej zależności między średnim miesięcznym dochodem badanego na jednego członka rodziny, a skłonnością do podjęcia pracy za granicą. 8 W grupie badanych, najwyższy poziom skłonności do podjęcia zatrudnienia posiadali respondenci, których średni miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosił od 400 do 5 T. Oleksyn, Skłonność Polaków do emigracji zarobkowej, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa 1992, s Wysokość średniego wynagrodzenia- Raport Polscy konsumenci w Wielkiej Brytanii i Irlandii przygotowanego przez instytut ARC Rynek i Opinia, lipiec 2008, 7 W. A. Lewis, Economic Development with Unlimited Supplies of Labour, Manchester school of Economic and Social Studies, t. 22/ Szersza analiza problemu zawarta jest w rozdziale drugim rozprawy. 8 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,27 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,

5 600 PLN (32,25%). Po przekroczeniu poziomu sześciuset złotych dochodu na jednego członka rodziny odnotowano wyraźny spadek gotowości do podjęcia migracji zarobkowej. Przeprowadzona analiza wskazuje, że nie tylko wynagrodzenie na lokalnym rynku pracy, ale również dochód na jednego członka rodziny stanowi regulator zjawisk migracyjnych. Badania wykazały również na występowanie słabego związku pomiędzy skutecznością podjęcia zatrudnienia, a postrzeganiem sytuacji materialnej respondentów. 9 W obrębie badanej zbiorowości, skuteczność w podejmowaniu zatrudnienia rosła wraz ze wzrostem oceny sytuacji materialnej. Najwyższą skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia charakteryzowali się respondenci, którzy postrzegali swoją sytuację materialną jako bardzo niedobrą (24,77%), niedobrą (26,51%) i przeciętną (33,78%). Badani, którzy postrzegali swoją sytuację materialną jako dobrą (12,09%) i bardzo dobrą (5,30%) wyraźnie tracili skuteczność w podejmowaniu zatrudnienia za granicą. Badania wskazały, że motyw poprawy sytuacji materialnej stanowi istotny czynnik określający skalę migracji zarobkowej. Osoby nieusatysfakcjonowane własną sytuacją materialną, dążąc do jej poprawy, wykazywały wyższą determinację w podejmowaniu nowego zatrudnienia, a co za tym idzie migracji zarobkowej. W opisanym badaniu nie wyczerpano wszystkich czynników o charakterze finansowym i w kolejnej turze zostaną podjęte prace w kierunku identyfikacji kolejnych czynników finansowych, wypychających (push factors) i przyciągających (pull factors) migrantów. Zgodnie z założeniami ekonomii klasycznej i teorii migracji, jednostka decydująca się na wyjazd, kieruje się chęcią poprawy swojej dotychczasowej sytuacji materialnej. 10 Jak wskazało badanie, grupa czynników finansowych posiadała najsilniejszy wpływ na występowanie migracji zarobkowej. Potwierdziło to trafność intuicyjnie formułowanej opinii, że najważniejszym czynnikiem determinującym migrację zarobkową Polaków do krajów Unii Europejskiej jest czynnik finansowy, który wpływa na poprawę sytuacji materialnej migranta. Podobny wniosek płynie z badania opublikowanego w lipcu 2007 roku, raportu Polscy konsumenci w Wielkiej Brytanii i Irlandii przygoto- 9 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,20 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05 10 H. Werner, A. Tassinopoulos, S. Kristensen, Mobilitat und Wanderung der Arbeitnehmer in der Europeischen Union und ihre besonderen Auswirkungen auf die Jugend, Cedefop 1998, s

6 wanego przez instytut ARC Rynek i Opinia proc. respondentów w tym badaniu twierdziła, że po wyjeździe z kraju stać ich na wszystko, a 6 proc. osób uważała się za zamożne. Przed wyjazdem za zamożne uważało się o połowę mniej osób, a tych, których było stać na wszystko było 21 proc. Przy tym tylko jeden procent ankietowanych przyznawał się do zupełnego braku pieniędzy po wyjeździe, natomiast przed wyjazdem dwanaście procent. Tak więc, w opinii badanych, podjęcie migracji zarobkowej prowadzi do wyraźnej poprawy sytuacji materialnej. Kolejną grupę wyodrębnionych czynników stanowią czynniki o charakterze regionalnym. Obejmują one elementy wynikające z charakterystyki obszaru, w którym jednostka stale przebywa lub jest zameldowana na pobyt stały. W jej obrębie poddano badaniu miejsce zamieszkania jednostki, wielkość bezrobocia oraz zadowolenie z miejsca zamieszkania. Przeprowadzone badanie wskazało na występowanie słabego związku pomiędzy skłonnością do podjęcia zatrudnienia poza granicami kraju, a miejscem zamieszkania badanych. 12 Gotowość do podjęcia zatrudnienia poza granicami kraju rosła wraz ze wzrostem wielkości miasta zamieszkania. Najwyższym poziomem skłonności do podjęcia takiej formy zatrudnienia charakteryzowali się badani, pochodzący z miast od 50 do 150 tyś mieszkańców (23%) oraz powyżej 150 tys. mieszkańców (32,80%). 13 Wyniki badania potwierdziły obserwowany w innych badaniach trend, że mieszkańcy większych miast chętniej podejmują migrację zarobkową, aniżeli mieszkańcy miast mniejszych. 14 Osoby zamieszkujące większe miasta nie są silnie związane ze swoim miejscem zamieszkania. 15 Są bardziej skłonne do jego zmiany, a co za tym idzie, do podejmowania migracji. 16 Odczuwają one słabszą więź z lokalną społecznością. 11 Raport Polscy konsumenci w Wielkiej Brytanii i Irlandii, lipiec 2007, Instytut ARC Rynek i Opinia- badanie zostało przeprowadzone w 15 krajach europejskich pomiędzy 17 a 30 września 2007 roku na próbie osób, które zadeklarowały, że mieszkają za granicą dłużej niż dwa miesiące. 12 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,17 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0, W pracy przyjęto konsekwentnie zasadę domknięcia prawostronnego przedziałów. 14 Por: A. Radiukiewicz, J. Bieliński, M. Larkowska, Emigracja zarobkowa Polaków do Irlandii - raport z badań, ZBPO, Warszawa Szerzej na ten temat w: G. Simmel, Mentalność mieszkańców wielkich miast (w:) G. Simmel, Socjologia, PWN, Warszawa 2005, s J. Kowalewski, Przemiany stylu życia mieszkańców wsi zurbanizowanej, Warszawa 1995, s

7 Duże miasta charakteryzuje specyficzny wielkomiejski klimat oraz anonimowy styl życia. 17 Sprzyja to luźnym związkom emocjonalnym mieszkańców z miejscem zamieszkania, co w konsekwencji podnosi skłonność do podejmowania migracji. 18 Dalsze miejsce zajęli mieszkańcy wsi i miast mniejszych niż 20 tyś. mieszkańców (17,47%). Mieszkańcy regionów wiejskich i małych miast zwykle żyją w trudnych warunkach. Z tego powodu młodzi ludzie, którzy wkraczają w wiek produkcyjny, gotowi są podjąć trud przeprowadzki do dużych miast. 19 Jak wskazały wyniki przeprowadzonego badania, Polacy są gotowi podjąć migrację również do dużych miast zagranicznych. Najniższym poziomem skłonności do podjęcia zatrudnienia charakteryzowali się badani pochodzący z miast liczących od 20 do 50 tyś. mieszkańców. W tej grupie występuje silne przywiązane do miejsca swojego urodzenia i zamieszkania, a ich mieszkańcy czują silne więzi rodzinne i sąsiedzkie. 20 W badanej zbiorowości można mówić o względnym dobrobycie i stabilizacji życiowej. Panująca w miejscu zamieszkania stagnacja wzbudza niechęć do podejmowania działań migracyjnych, a w połączeniu ze względnym dobrobytem wywołuje awersję do podejmowania zatrudnienia w odległym kraju. Badanie wskazało również na występowanie silnego związku pomiędzy panującym poziomem bezrobocia w miejscu zamieszkania jednostek, a skłonnością do podjęcia zatrudnienia za granicą. 21 Najwyższy poziom skłonności do podjęcia zatrudnienia wykazywały osoby pochodzące z regionów, w których poziom bezrobocia znajdował się w przedziale pomiędzy 20 i 23% (73,79%). Wysoki poziom bezrobocia na lokalnym rynku pracy, ograniczał badanym możliwość podjęcia zatrudnienia w regionie zamieszkania. Tak więc, w celu łatwiejszego jego podjęcia, jednostki wykazywały wysoki stopień gotowości do podjęcia migracji. Kolejne miejsce zajęli respondenci 17 Ibidem. 18 Zob. L. Michałowski, O związkach mieszkania ze stylem życia, (w:) Przemiany miasta. Wokół socjologii, Warszawa 2005, s Zob. J. Kowalewski, Przemiany stylu życia mieszkańców wsi zurbanizowanej, Warszawa 1995, s Zob. A.Majer, Kryzys miast, w: Acta Universitatis Lodziensis nr 27/ Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,52 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,

8 pochodzący z regionów o bezrobociu kształtującym się w przedziale od 12 do 17% (41,31%) oraz od 17 do 20% (29,78%). Najniższym poziomem skłonności do podjęcia zatrudnienia charakteryzowali się respondenci pochodzący z regionów o poziomie bezrobocia powyżej 23% (3,27%) oraz poniżej 12% (1,03%). W przypadku niskiego poziomu bezrobocia, stosunkowo łatwo było podjąć zatrudnienie na lokalnym rynku pracy, a więc podejmowanie prób migracyjnych stawało się mniej celowe. Natomiast niska skłonność do podjęcia migracji w regionach o dużym bezrobociu powodowana była tym, że ich mieszkańcy nie wykazywali wystarczającej inwencji w poszukiwaniu zatrudnienia. 22 Słaba sytuacja gospodarcza regionu nie sprzyjała efektywnym i nowoczesnym formom poszukiwania zatrudnienia. 23 Z tego powodu korzystniejszym od podjęcia zatrudnienia za granicą, stawało się podejmowanie zatrudnienia w regionie zamieszkania w szarej strefie oraz równoległe korzystanie ze świadczeń socjalnych takich, jak: renty, czy zasiłki rodzinne. 24 W połączeniu z nieopodatkowanym zatrudnieniem w szarej strefie skutkowało to brakiem zasadności w podejmowaniu nie tylko migracji zarobkowej, ale jakiejkolwiek formy zatrudnienia. Kolejna część badania wskazała, że występuje umiarkowany związek pomiędzy efektywnością uzyskania zatrudnienia za granicą, a zadowoleniem z miejsca zamieszkania. 25 Badanie wskazało, że w obrębie badanej zbiorowości, skuteczność w podejmowaniu zatrudnienia była najwyższa w grupie osób zadowolonych z miejsca zamieszkania i posiadających do niego obojętny stosunek. Stanowi to interesującą obserwację, bowiem chęć poprawy miejsca zamieszkania w rzeczywistości nie wpływała na podjęcie migracji i nowego zatrudnienia. Badanie wskazało, że czynniki regionalne również wpływają na występowanie migracji zarobkowej. Podobne wnioski wynikają z przytoczonego już wcześniej badania przeprowadzonego wśród emigrantów przez ARC Rynek i Opinia. Wynika z niego, że wśród emigrantów wzrósł odsetek tych, którzy znaleźli stałą pracę, z 44 do 68 proc, 22 S. Golinowska, Polska droga do zatrudnienia - o przyczynach bezrobocia i polityce jego zwalczania, Tygodnik Powszechny, nr 12/ S. Krajewski, T. Tokarski, Wzrost gospodarczy, restrukturyzacja i bezrobocie w Polsce. Ujęcie teoretyczne i empiryczne, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2005, s Ibidem. 200

9 a liczba pozostających bez zatrudnienia spadła o połowę. W Polsce pracy nie miało 14 proc. osób, które wyjechały, a po wyjeździe nie miało jej 7 proc. Tak więc, emigranci chętnie poszukiwali lokalnych rynków pracy, które oferowały im zatrudnienie. Wyniki przeprowadzonego badania, potwierdziły również wnioski wypływające z raportu Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji. 26 Według powyższego opracowania migrację zarobkową najczęściej podejmują osoby młode, pochodzące z regionów silniej zurbanizowanych oraz z regionów wiejskich, które z uwagi na poziom bezrobocia i zatrudnienia charakteryzują się większymi różnicami w dochodach. Ostatnią grupę wyodrębnionych czynników stanowią czynniki indywidualne. Obejmują one indywidualne postawy, potrzeby, percepcje, cechy charakteru (osobowość) jednostki. Stanowią zbiór cech jednostki, wykształcenie, doświadczenia, wartości oraz okoliczności osobiste. W przeprowadzonym badaniu, poddano analizie jedynie niektóre elementy czynników indywidualnych, a mianowicie liczbę ukończonych szkoleń zawodowych, posiadane wykształcenie i doświadczenie zawodowe, chęć zmiany miejsca zamieszkania oraz obawę o utratę dotychczasowego zatrudnienia. Przeprowadzone badanie wskazało na występowanie silnego związku pomiędzy skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia poza granicami kraju, a liczbą odbytych szkoleń zawodowych. 27 W grupie respondentów, którzy podjęli zatrudnienie za granicą największą grupę stanowili badani, którzy ukończyli do trzech szkoleń zawodowych (96,71%). Na kolejnym, miejscu znaleźli się respondenci, którzy ukończyli cztery lub pięć szkoleń (3,15%). Najniższą skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia odznaczały się osoby, które ukończyły sześć i więcej szkoleń zawodowych (1,16%). Jak pokazało badanie, jednostki posiadające wysokie kwalifikacje, wartościowe dyplomy, czy ukończone prestiżowe szkolenia nie musiały szukać zatrudnienia za pomocą pośredników. Wynik badania wskazywać może również, że pracodawcy posiadają przeświadczenie, że 25 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,27 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05 26 Zob: O. Dębowska, Migracje wyniki aktualnych badan i analiz, Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji, Kraków, czerwiec Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,78 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05 201

10 współcześnie prowadzi się dużą liczbę szkoleń i kursów zawodowych dla pracowników, ale przy jednoczesnej ich niskiej jakości. 28 Pracodawcy poszukiwali osób, które można było szybko i skutecznie przeszkolić. Jak wskazało badanie, odbyte szkolenie u poprzedniego pracodawcy stanowiły dla pracodawców niższą wartość, niż posiadane przez kandydatów wykształcenie. Przeprowadzone badanie wskazało na występowanie silnego związku pomiędzy skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia poza granicami kraju, a poziomem posiadanego wykształcenia. 29 Skuteczność w podejmowaniu zatrudnienia rosła wraz ze wzrostem poziomu wykształcenia badanych. Najwyższa skuteczność w podejmowaniu zatrudnienia charakteryzowała respondentów, którzy posiadali wykształcenie wyższe (75,36%) oraz policealne (70,65%). Kolejne miejsce zajęli respondenci, którzy posiadali wykształcenie zasadnicze zawodowe (21,61%) Najniższą skuteczność charakteryzowała badanych, którzy posiadali wykształcenie podstawowe- pełne i niepełne (5,54%). Zgodnie z wynikami przeprowadzonych analiz, osoby posiadające wyższe wykształcenie posiadały odpowiednią dla pracodawcy wiedzę i kwalifikacje. Mimo, że badanie dotyczyło wykonywania prac fizycznych, wymagających specjalistycznych umiejętności, to jak wskazały jego wyniki, wykształcenie stanowiło poszukiwaną przez pracodawców wartość. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazały, że fakt odbycia studiów wyższych lub posiadania wykształcenia policealnego, posiada korzystny wpływ na umiejętność zdobywania wiedzy, a więc na szybsze i skuteczniejsze przyuczenie do wykonywania wszystkich prac. Tak więc, przeprowadzone badanie potwierdziło słuszność powszechnie formułowanej opinii, że jednym z działań wspierających zatrudnienie stanowi rozwój szkolnictwa. Przeprowadzone badanie wskazało na występowanie słabego związku pomiędzy skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia poza granicami kraju, a posiadanym doświadczeniem zawodowym. 30 W grupie respondentów, którzy uzyskali zatrudnienie, najwięcej znalazło się osób posiadających doświadczenie zawodowe poniżej 5 lat 28 S. Golinowska, Polska droga do zatrudnienia - o przyczynach bezrobocia i polityce jego zwalczania, Tygodnik Powszechny, nr 12/ Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,53 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05 30 Współczynnik korelacji V -Cramera na poziomie 0,16 przy założonym poziomie istotności na poziomie 0,05 202

11 (32,20%) oraz w przedziale od 5 do 10 lat pracy (23,40%). Kolejne miejsce zajęli respondenci, posiadający doświadczenie zawodowe w przedziale od 10 do 15 lat pracy (21,07%) oraz od 15 do 20 lat pracy (17,77%). Najniższą skutecznością w podejmowaniu zatrudnienia, odznaczali się badani, których doświadczenie zawodowe wynosiło powyżej 20 lat pracy (8,1%). Zgodnie z wynikami przeprowadzonych analiz, w przypadku pracy fizycznej, wymagającej specjalistycznych umiejętności, poszukiwane są osoby dynamiczne oraz takie, które łatwo nabywają nowe umiejętności i nie przywiązują się do poprzednich doświadczeń. Z punktu widzenia badanych pracodawców, są to osoby młodsze lub takie, które nie nabyły przyzwyczajeń wynikających z dotychczas wykonywanej pracy. Wyniki badania wskazują, iż powinno być ono kontynuowane w kierunku identyfikacji kolejnych czynników indywidualnych, bowiem wpływ czynników indywidualnych okazał się być wyraźny. Przeprowadzone badanie ujawnia, że najsilniejszy bodziec w kierunku podjęcia migracji zarobkowej stanowią czynniki indywidualne oraz czynniki finansowe, natomiast czynniki regionalne okazały się posiadać mniejszy wpływ na procesy migracyjne. Wpływ czynników finansowych na decyzje migracyjne został udowodniony także w innych przytoczonych badaniach, jednak podstawowym ustaleniem opracowania jest stwierdzenie, iż najsilniejszy wpływ na skuteczność podjęcia zatrudnienia przez immigranta posiada wykształcenie pracownika. Pracodawcy poszukują osób, które posiadają wykształcenie wyższe lub przynajmniej policealne. Tak więc, wykształcenie podnosi atrakcyjność jednostki na rynku pracy i stanowi wartość uniwersalną. Równocześnie badanie wskazało, że pracodawcy poszukują pracowników, którzy ukończyli mniejszą liczbę szkoleń zawodowych i posiadają mniejsze doświadczenie zawodowe, a zatem których mogą sami przygotować do wykonywania pracy. Nie są zainteresowani zatrudnieniem osób, które posiadają nabyte nawyki, przyzwyczajenia i doświadczenie. Poszukują osób młodych, o niższym doświadczeniu zawodowym, ale elastycznych, które mogą się stosunkowo łatwo przystosować do stawianych przed nimi, nowych wymagań i warunków pracy. Ustalenia te potwierdzają początkową tezę artykułu, iż pracodawcy uznają immigrantów za źródło wzrostu potencjału kapitału intelektualnego swoich organizacji, przyjmując przy tym, iż dla 203

12 ukształtowania docelowego poziomu tego kapitału niezbędnym jest właściwe zarządzanie zasobem wiedzy, a zatem odpowiednie wyposażenie nowych, cudzoziemskich pracowników (posiadających właściwy potencjał w tym względzie) w odpowiednio ukształtowaną (tj. właściwie przetworzoną, wyselekcjonowaną i zaprezentowaną) wiedzę. Abstrakt Kapitał intelektualny przedsiębiorstw i gospodarek stanowi jeden z podstawowych czynników konkurencyjności w początku XXI wieku. Wielkość (wyrażona w kategoriach ilościowych) i wartość (wymiar jakości) kapitału intelektualnego zależne są, nie tylko od właściwego (mniej lub bardziej efektywnego) zarządzania potencjałem wiedzy, ale także od wymiaru tego potencjału (ilościowego i jakościowego) na poziomie wyjściowym. Podstawowym źródłem podnoszenia poziomu kapitały intelektualnego państw Europy zachodniej stanowi migracja młodych, wykształconych osób z nowych krajów Unii Europejskiej. Polska, jako największy ludnościowo kraj, który w ostatnich latach dołączył do tej struktury, odgrywa w tych procesach zasadniczą rolę. Rozwój współczesnych stosunków gospodarczych, społecznych i politycznych, zmniejszanie lub zanikanie barier komunikacyjnych i informacyjnych prowadzi do sytuacji, w której migracja zarobkowa traktowana jest dzisiaj, jako zjawisko typowe. Jak wynika z prowadzonych analiz, pracodawcy uznają imigrantów za źródło wzrostu potencjału kapitału intelektualnego swoich organizacji, przyjmując przy tym, iż dla ukształtowania docelowego poziomu tego kapitału niezbędnym jest właściwe zarządzanie zasobem wiedzy, a zatem odpowiednie wyposażenie nowych, cudzoziemskich pracowników (posiadających właściwy potencjał w tym względzie) w odpowiednio ukształtowaną (tj. właściwie przetworzoną, wyselekcjonowaną i zaprezentowaną) wiedzę. Słowa kluczowe: kapitał intelektualny, migracja zarobkowa, rynek pracy 204

13 Abstract This article explains that intellectual capital is essential for being competitive in the XXI century. Increasing of intellectual capital can be developed by migration of young and well educated employees from young to old EU countries. Because of the number of citizens, Poland became an important supplier of labor power in EU, but each migrant lives in different circumstances and has different motivation, e.g. poverty, adventure, calculation, desperation. People uproot themselves to work in foreign lands with all kinds of hopes and plans. However, there are common features and patterns. The article attempts to explain, why people move to places where they hope to be better off. The employers believe that immigrants bring intellectual capital to their doors, this can help them in increasing their work efficiency. But before it starts working that way, it is essential to equip foreign employees in well selected and processed knowledge. Key words: intellectual capital, migration, labor market Bibliografia 1. Dębowska O., Migracje wyniki aktualnych badan i analiz, Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji, Kraków, czerwiec 2007; Raport Polscy konsumenci w Wielkiej Brytanii i Irlandii przygotowanego przez instytut ARC Rynek i Opinia; 2. Fischer P.A., Straubhaar T., Okonomische Integration und Migration in einem gemeinsamen Markt, Berlin - Studgart - Wien Golinowska S., Polska droga do zatrudnienia - o przyczynach bezrobocia i polityce jego zwalczania, Tygodnik Powszechny, nr 12/ Golinowska S., Zróżnicowania regionalne a procesy migracyjne w: S. Golinowska (red.), Rozwój ekonomiczny regionów. Rynek Pracy. Procesy migracyjne. Polska, Czechy, Niemiec, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa Kłos B., Migracje zarobkowe Polaków do krajów Unii Europejskiej, BAS - Biuro Analiz Sejmowych, Warszawa

14 6. Kowalewski J., Przemiany stylu życia mieszkańców wsi zurbanizowanej, Warszawa 1995, 7. Krajewski S., Tokarski T., Wzrost gospodarczy, restrukturyzacja i bezrobocie w Polsce. Ujęcie teoretyczne i empiryczne, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2005, s Lee E. S., A theory of migration, Demography, nr: 3/ 1966, s Lewis W. A., Economic Development with Unlimited Supplies of Labour, Manchester school of Economic and Social Studies, t. 22/ Majer A., Kryzys miast, w: Acta Universitatis Lodziensis nr 27/ Michałowski L., O związkach mieszkania ze stylem życia, w: Przemiany miasta. Wokół socjologii, Warszawa Nowak- Lewandowska R., Migracje Polaków w dobie rozszerzenia Unii Europejskiej, Wyd. Fundacja Prawo Europejskie, Warszawa 2004; 13. Oleksyn T., Skłonność Polaków do emigracji zarobkowej, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa Radiukiewicz A., Bieliński J., Larkowska M., Emigracja zarobkowa Polaków do Irlandii - raport z badań, ZBPO, Warszawa Rajkiewicz A., Regionalne zróżnicowanie zewnętrznych procesów migracyjnych. Dynamika, struktura oraz układ kosztów korzyści, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa 1996, 16. Raport Polscy konsumenci w Wielkiej Brytanii i Irlandii przygotowanego przez instytut ARC Rynek i Opinia, lipiec 2008, 17. Simmel G., Mentalność mieszkańców wielkich miast w: G. Simmel, Socjologia, PWN, Warszawa Werner H., Tassinopoulos A., Kristensen S., Mobilitat und Wanderung der Arbeitnehmer in der Europeischen Union und ihre besonderen Auswirkungen auf die Jugend, Cedefop 1998, 19. wyspach,3131.html 206

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy

Raport: Oczekiwania studentów względem rynku pracy Raport: Oczekiwania studentów względem rynku Wyniki badań Plany kariery Brak planów rozwoju zawodowego jest powszechnym problemem występującym w Polsce. Zdaniem ekspertów tego rodzaju plany powinny być

Bardziej szczegółowo

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy:

Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: Łukasz Pokrywka 23.05.2011 Teorie migracji Ekonomiczno społeczne skutki migracji Otwarcie niemieckiego rynku pracy: o Emigracja Polaków po przystąpieniu do UE o Sytuacja społeczno-gospodarcza Niemiec o

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r.

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie Bezrobocie rejestrowane w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, marzec 2013 Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce Marta Piekarczyk Warszawa, 2014 Obecny raport oparty jest na wynikach ogólnopolskiego sondażu uprzedzań

Bardziej szczegółowo

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW

MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW MIGRACJE ZAROBKOWE POLAKÓW Raport Work Service S.A. 1 SPIS TREŚCI RAPORT W LICZBACH 4 PREFEROWANE KRAJE EMIGRACJI 5 ROZWAŻAJĄCY EMIGRACJĘ ZAROBKOWĄ 6 POWODY EMIGRACJI 9 BARIERY EMIGRACJI 10 METODOLOGIA

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa, 27.01.2016 r. Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia Informacja została opracowana na podstawie wyników badania modułowego Nietypowe formy

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08

Najnowsze migracje z i do Polski. Demografia, 26.11.08 Najnowsze migracje z i do Polski Agata Górny Demografia, 26.11.08 Polska jako kraj emigracji Najważniejsze okresy/momenty w historii emigracyjnej Polski Okres międzywojenny: migracje za chlebem Okres powojenny:

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec maj 2011 r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W maju sytuacja na

Bardziej szczegółowo

Ukraiński rynek pracy

Ukraiński rynek pracy WYDZIAŁ PROMOCJI HANDLU I INWESTYCJI AMBASADY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W KIJOWIE Kijów, marzec 215 r. Ukraiński rynek pracy Charakterystyka rynku W związku z ostatnimi niepokojącymi wydarzeniami jakie

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec październiku 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Nadal spada

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW

Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Warszawa, październik 2013 BS/135/2013 WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I WAKACYJNA PRACA ZAROBKOWA UCZNIÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. ***

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. *** URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania kwiecień 2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Izabela Piela KrDZEk2003Gn

Izabela Piela KrDZEk2003Gn Izabela Piela KrDZEk2003Gn Migracjami ludności nazywamy całokształt przemieszczeń, połączonych z przekroczeniem granicy administracyjnej podstawowej jednostki terytorialnej, prowadzących do stałej lub

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia

Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Ocena potrzeb szkoleniowych oraz wiedzy lekarzy i lekarzy dentystów w zakresie kompetencji miękkich oraz organizacji systemu ochrony zdrowia Raport z badania ilościowego realizowanego wśród lekarzy i lekarzy

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 84/2014 OPINIE O BEZPIECZEŃSTWIE W KRAJU I W MIEJSCU ZAMIESZKANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Młodzież w Małopolsce

Młodzież w Małopolsce Młodzież w Małopolsce Katarzyna Antończak-Świder Kraków, 22 kwietnia 2015 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego www.wup-krakow.pl Zagadnienia młodzi

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Sierpień 2015 Informacja miesięczna SIERPIEŃ 2015 r. Tczew, sierpień 2015 Sierpień 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Wielodzietność we współczesnej Polsce

Wielodzietność we współczesnej Polsce Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 0, Nr Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Wielodzietność we współczesnej Polsce Prosta zastępowalność tj. sytuacja,

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU

SYTUACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA RYNKU PRACY W WOJ. PODLASKIM W 2014 ROKU Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych zalicza się osoby z długotrwałą obniżoną sprawnością fizyczną,

Bardziej szczegółowo

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN

SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN RAPORT Z BADAŃ SUBIEKTYWNEJ JAKOŚCI ŻYCIA TOM II SZCZEGÓŁOWE WYNIKI BADAŃ WEDŁUG DZIEDZIN Lider projektu: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Partner projektu: Uniwersytet Techniczny w Dreźnie Projekt:

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Lipiec 2015 Informacja miesięczna LIPIEC 2015 r. Tczew, lipiec 2015 Lipiec 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy...

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... 4 Elementy, które zaskoczyły Ukraińców po przyjeździe do Polski... 4

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 3/2015 ZADOWOLENIE Z ŻYCIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej 11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej Raport Euro-Tax.pl Kwiecień 2015 W 11 lat Polacy zarobili 996 miliardów złotych w UE W ciągu 11 lat naszej obecności w strukturach Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY

Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY Opracowanie: Zespół ds. Rekrutacji, Oceny Jakości Kształcenia i Absolwentów Marzec 2013 1. Wprowadzenie 1 czerwca 2004r. weszła

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Skuteczność instrumentów wsparcia wśród małopolskich przedsiębiorców - wyniki badań

Skuteczność instrumentów wsparcia wśród małopolskich przedsiębiorców - wyniki badań Skuteczność instrumentów wsparcia wśród małopolskich przedsiębiorców - wyniki badań Metodologia badania 1. Przedmiot i cel badania: Celem głównym niemniejszego badania była ocena efektywności i skuteczności

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Academy of Physical Education, Krakow URSZULA MIĄZEK, MARIA

Bardziej szczegółowo

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22 Wprowadzenie 9 Część I Rozwój regionalny i lokalny w warunkach kryzysu 1. Klimat przedsiębiorczości w rozwoju społeczno-gospodarczym regionu - wyniki badania ankietowego mieszkańców Litwy, Łotwy i Polski

Bardziej szczegółowo

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego. Bohdan Rożnowski (KUL) Dorota Bryk (KUL) Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego Abstrakt W ramach projektu Europejski

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy KPP Numer 4 Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Czerwiec był piątym kolejnym miesiącem, w którym mieliśmy do czynienia ze spadkiem

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec czerwca 2015 r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Czerwiec br. to

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec czerwca 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W czerwcu nadal

Bardziej szczegółowo

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków

1 Efektywność podstawowych form aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków Analiza efektywności podstawowych form promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy finansowanych z Funduszu Pracy w woj. podlaskim w latach 2009-2012 Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45 grupa worldwideschool w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 OVER 45 INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 Worldwide School Sp. z o.o. w okresie od

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY SPIS TREŚCI Wstęp 9 Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY Rozdział 1. Praca, rynek pracy i bezrobocie w perspektywie psychospołecznej... 15 Wprowadzenie 15 1.1. Praca

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce

Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce Badanie na temat mieszkalnictwa w Polsce BADANIE NA REPREZENT ATYWNEJ GRUPIE POLEK/POLAKÓW Badanie realizowane w ramach projekru Społeczne Forum Polityki Mieszkaniowej współfinansowanego z Funduszy EOG

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Wrzesień 2015 Informacja miesięczna WRZESIEŃ 2015 r. Tczew, wrzesień 2015 Wrzesień 2015 Uwagi metodyczne Str. 2 Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna LUTY 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna LUTY 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Luty 2015 Data wydania Informacja miesięczna LUTY 2015 r. Tczew, luty 2015 Str. 2 Monitoring Rynku Pracy Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Od czego zależy czy będę bezrobotnym

Od czego zależy czy będę bezrobotnym Od czego zależy czy będę bezrobotnym Bezrobocie jest to zjawisko ekonomiczne występujące w gospodarce każdego kraju. Oznacza ono sytuację, w której zapotrzebowanie (popyt) na pracę jest mniejsze od liczby

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Jerzy Bartkowski Uniwersytet Warszawski Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Niepełnosprawni wśród osób w wieku powyżej 16

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Nysie

Powiatowy Urząd Pracy w Nysie Powiatowy Urząd Pracy w Nysie Informacja o sytuacji na rynku pracy w powiecie nyskim - stan na dzień 31 grudnia roku Stopa bezrobocia Polska woj. opolskie powiat nyski Listopad 13,2% 14,0% 20,4% Grudzień

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności

Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności Materiał na konferencję prasową w dniu 23 września r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy MONITORING RYNKU PRACY Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności

Bardziej szczegółowo

Proces zarządzania zasobami ludzkimi

Proces zarządzania zasobami ludzkimi Marek Angowski Proces zarządzania zasobami ludzkimi Część 1 Etapy procesy zarządzania zasobami ludzkimi Planowanie zasobów ludzkich Rekrutacja Selekcja i dobór kandydatów Szkolenia i doskonalenie zawodowe

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie zasobami pracy w regionie. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 9

Gospodarowanie zasobami pracy w regionie. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 9 Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Gospodarowanie zasobami pracy w regionie Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego

POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno - promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego Doradztwo zawodowe i edukacja dorosłych jako systemy wspierania rozwoju człowieka

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 214 ROK KWIECIEŃ 215 Zgodnie z 84 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 214

Bardziej szczegółowo

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów

Raport Testy Trenerskie. Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów Raport Testy Trenerskie Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów W trakcie zgrupowań Kadr Makroregionalnych Polskiego Związku Podnoszenia Ciężarów, poddano zawodników Testom Trenerskim.

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Czerwiec 2015 Informacja miesięczna CZERWIEC 2015 r. Tczew, czerwiec 2015 Czerwiec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015 Badanie Konfederacji Lewiatan Kondycja sektora MMŚP 2014 Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014- Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Konfederacja Lewiatan Warszawa, 21 sierpnia 2014 Dane wykorzystane

Bardziej szczegółowo

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw 8. Grażyna Korzeniak, Katarzyna Gorczyca, Policentryczność rozwoju systemu osadniczego z udziałem miast małych i średnich w kontekście procesów metropolizacji [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia NR 148/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia NR 148/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 148/2015 ISSN 2353-5822 Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje

Podstawowe informacje czerwiec Podstawowe informacje Informacja miesięczna o rynku pracy czerwiec 2015 r. Województwo pomorskie maj 2015 r. czerwiec 2015 r. liczba zmiana % / pkt. proc. Bezrobotni zarejestrowani liczba osób

Bardziej szczegółowo

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO Raport opracowała: Małgorzata Osiak WARSZAWA, LIPIEC 2000 DEMOSKOP dla Fundacji Batorego strona 2 SPIS TREŚCI NOTA

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec stycznia 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo