Koniunktura i rynek pracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Koniunktura i rynek pracy"

Transkrypt

1 MAKROEKONOMIA II

2 Koniunktura i rynek pracy Cz. 1 Cykle i kryzysy. Banki i polityka pieniężna Cz. 2 Skutki kryzysu dla rynku pracy (teorie rynku pracy) Dr Andrzej Poszewiecki

3 Kryzys bankowy oznacza okres, w którym znaczące segmenty systemu bankowego stają się niepłynne lub niewypłacalne. W celu identyfikacji poważnych kryzysów należy brać pod uwagę: upadłości banków na dużą skalę, wprowadzenie nadzwyczajnych środków przez rząd (zablokowanie depozytów, nacjonalizacja, gwarancje depozytów, plany rekapitalizacji banków), znaczący run na banki ze strony deponentów, znaczny rozmiar nieobsługiwanych pożyczek, koszty programów ratunkowych. A. Demirgüç-Kunt, E. Detragiache, P. Gupta, Inside the crisis, An empirical analysis of banking systems in Distress, Policy Research Working Paper 2431, The World Bank and IMF, August 2000, s. 7

4 Kryzys bankowy (symptomy) Stosunek pożyczek przeterminowanych do sumy pożyczek udzielonych w sumie przez system bankowy osiągnie poziom 10%; Koszty poniesione na ratowanie zagrożonych instytucji finansowych osiągną poziom 2% PKB państwa; W odpowiedzi na problemy występuje nacjonalizacja banków i musiano podjąć kroki zapobiegawcze (gwarancje lub zamrożenie depozytów, przerwy w działalności banków), lub pojawiają się runy na banki. A.Demirguc-Kunt, E. Detragiache, The determinants of banking crises: Evidence from developing and developed countries, IMF Working Paper WP/97/106, s. 12.

5 Kryzys finansowy Zaburzenie funkcjonowania rynków finansowych, któremu towarzyszą zazwyczaj spadek cen aktywów oraz upadłości dłużników i pośredników, co powoduje niezdolność rynków do alokowania kapitału w gospodarce.

6 Systemowy kryzys finansowy (systemic financial crisis) oznacza potencjalnie poważne zaburzenia na rynkach finansowych, powodujące niezdolność do ich efektywnego funkcjonowania, co może znacząco negatywnie oddziaływać na gospodarkę realną. Financial crises: characteristics and indicators of vulnerability, World Economic Outlook, Chapter IV, IMF, Washington D.C., May 1998, s. 75

7 A było już tak dobrze relatywnie wysokie tempo wzrostu gospodarczego w świecie, niska inflacja, hossa na giełdach akcji, gotowość banków centralnych do zwiększania w razie potrzeby płynności w systemie bankowym, regulacje o ochronie depozytów i deponentów, sprzyjające tworzeniu oszczędności, permanentny nadzór nad rynkiem finansowym sprawowany przez wyspecjalizowane instytucje, rosnący dobrobyt i poczucie stabilności w wielu krajach.

8 Wrzesień 2008 r. Początek kryzysu gospodarczego (choć, niektórzy mówią, że trwał już od ponad roku) Jedna z przyczyn: danie prawa i szansy na posiadanie domu każdemu Amerykaninowi (G. Bush)

9 15 września 2008 r. upadłość ogłasza Lehman Brothers Holdings Inc. 16 września 2008 r. rząd USA udziela wsparcia finansowego towarzystwu ubezpieczeniowemu AIG 25 września 2008 r. państwo przejmuje kontrolę nad Washington Mutual, największym amerykańskim bankiem oszczędnościowo-pożyczkowym, z sumą bilansową wynoszącą blisko 300 mld USD, 29 września 2008 r. dochodzi do nacjonalizacji brytyjskiego banku hipotecznego Bradford&Bingley; Wells Fargo & Company przejmuje kontrolę nad bankiem Wachovia, zostaje dokapitalizowany bank Fortis 30 września 2008 r. wsparcie ze strony państwa uzyskuje koncern Dexia 1 października 2008 r. rząd irlandzki gwarantuje długi 6 dużych banków

10 Czynniki sprzyjające powstawaniu współczesnych kryzysów finansowych deregulacja wielu dziedzin gospodarki oraz współczesnego rynku finansowego, liberalizacja przepływów kapitałowych, globalizacja rynków finansowych, rosnąca liczba rynków off-shore oraz oaz podatkowych innowacyjność w zakresie tworzenia instrumentów finansowych, rozwój sektora IT, co umożliwiło powstanie i rozwój pieniądza elektronicznego i wirtualnych platform transakcyjnych, a w konsekwencji zwiększenie strumieni międzynarodowych przepływów kapitału odznaczających się zarazem dużą zmiennością.

11 Koncentracja władzy i skomplikowanie instrumentów finansowych Od bankowości do leveraged, originate-to-distribute banking, unregulated shadow banking Nikt nie rozumiał struktury ryzyka, zbyt skomplikowane instrumenty Olbrzymia dźwignia finansowa Olbrzymia koncentracja siły finansowej, kilkanaście banków wyznacza globalne trendy

12 Co się właściwie stało? Nierównowaga globalna Szalony rozwój rynków finansowych (bańka spekulacyjna) Błędy ludzi

13 Globalna nierównowaga mld USD Saldo obrotów bieżących USA i Dalekiego Wschodu (biliony USD) Nadwyżka Wschodniej Azji Deficyt USA Źródło: IMF

14 Bańka spekulacyjna bln USD 250 Rynek finansowy i globalny PKB, Globalny rynek finansowy Globalny PKB Źródło: McKinsey, BIS, Bank Światowy

15 Błędy ludzi Brak regulacji ostrożnościowych na niektórych rynkach Błędy banków centralnych Wpływ polityki Wady ludzkiej natury: lekkomyślność, chciwość, pęd do szybkich zysków, uleganie owczemu pędowi

16 Ewolucja poglądów i poszukiwania A. Greenspan ( ): Popełniłem błąd, zakładając, że banki we własnym interesie będą same zdolne ochronić swoich udziałowców i swoje aktywa. Wolny rynek załamał się. To mnie zaszokowało. Do dziś nie mogę zrozumieć co się stało. T. Blair ( ): W czasie gdy próbujemy zdefiniować nowy model kapitalizmu i odzwierciedlić wartości, które pozwolą nam dostosować się do globalizacji, spotkanie to będzie istotnym wkładem szczyt w Paryżu, styczeń Nowy Świat: wartości, rozwój, regulacje. L. Iacocca (2007): potrzeba powrotu Ameryki korporacji do poniższych cnót: Zamiast chciwości okazywać szczodrość. Zamiast zawiści, spróbować nieco wyrozumiałości. Zamiast dumy, okazać skromność. Zamiast gniewu, zwrócić się ku spokojowi.

17 Dokładniej: utrzymywała się stała nierównowaga płatnicza wyrażająca się w trwałych i olbrzymich deficytach i nadwyżkach bilansów obrotów bieżących określonych krajów i ich grup, odwrócił się kierunek przepływów kapitałowych, szczególnie z rozwijających się krajów azjatyckich do krajów rozwiniętych, zwłaszcza do USA, doszło do swoistego globalnego przepełnienia oszczędnościami, niskie realne stopy procentowe w pierwszych latach obecnego wieku doprowadziły do boomu kredytowego, boomu na rynku nieruchomości oraz hossy na rynku akcji, doprowadziło to do tworzenia się bąbli spekulacyjnych, zagrożeniem dla systemu finansowego stały się kredyty hipoteczne dla pożyczkobiorców o niezadowalającej zdolności kredytowej (sub-prime lending - NINJA), doszło do silnego, napędzanego spekulacją wzrostu cen ropy naftowej, gazu i innych podstawowych surowców.

18 Fakty: w USA od połowy 2001 r. do końca 2005 r. krótkoterminowa stopa procentowa FED skorygowana o inflację nie przekraczała 1%, przybierając nadto przez 31 miesięcy wymiar ujemny, Europejski Bank Centralny utrzymywał w strefie euro realną krótkoterminową stopę procentową często poniżej 1 %,

19 Fakty: gdy latem 2006 r. ceny nieruchomości w USA zaczęły spadać, a FED podwyższył swoją krótkoterminową stopę procentową z poziomu 1,25% w maju 2004 r. do 5,25% w maju 2006 r. coraz większy odsetek Amerykanów nie był zdolny do obsługi kredytów hipotecznych, w konsekwencji załamał się misternie stworzony mechanizm refinansowania kredytów, kryzys sub-prime dotknął najsilniej banki amerykańskie, ale jego skutki miały i nadal mają wymiar globalny

20 Fakty: w 2002 r. za baryłkę ropy naftowej płacono ok. 20 USD, a w lipcu 2008 r. cena baryłki przekraczała poziom 140 USD, wzrosły też znacząco ceny innych towarów podstawowych: gazu, węgla, stali, miedzi, kukurydzy, pszenicy i ryżu.

21 Negatywne zjawiska ujawniały się też na poziomie mikroekonomicznym: Sekurytyzacja okazała się zabójcza dla systemu finansowego, a systemu bankowego w szczególności, dźwignia finansowa stosowana była nadmiernie, innowacje finansowe, w szczególności finansowe instrumenty pochodne były używane nieumiejętnie, ujawniły się metodyczne wady wyceny wielu instrumentów, a niektórych z nich wręcz nie sposób było wycenić agencje ratingowe wprowadzały w błąd inwestorów, niewystarczająco rzetelnie oceniając ryzyko nowych strukturyzowanych instrumentów finansowych, niewłaściwie zarządzano ryzykiem, zwłaszcza w sektorze bankowym, nadto w przedsiębiorstwach wadliwe funkcjonował system kontroli wewnętrznej i audytu, na rynku pożyczkowym deficytowym towarem okazało się zaufanie. Sekurytyzacja - (zamiana należności na papiery wartościowe)

22 To nie pierwszy kryzys Wielki Kryzys Ekonomiczny kryzys naftowy w połączeniu z krachem giełdowym Lata 80 XX wieku kryzys zadłużenia międzynarodowego zapoczątkowany w Polsce i w Meksyku 1987 r. krach giełdowy zapoczątkowany na NYSE 1989 r. krach giełdowy zapoczątkowany na NYSE Lata 90 XX wieku kryzys w Japonii ( stracona dekada ) ataki spekulacyjne na waluty uczestniczące w Europejskim Systemie Walutowym, szczególnie funta sterlinga i franka francuskiego kryzys ekonomiczny w Meksyku kryzys finansowy w krajach Azji Południowo-Wschodniej 1998 r. kryzys rosyjski 1999 r. kryzys brazylijski 200o r. internetowa bańka spekulacyjna 2007/2008 -? globalny kryzys finansowy

23 Częstotliwość kryzysów rośnie FREQUENCY OF CRISES IN INDUSTRIAL COUNTRIES Banking Crises Currency Crises Tw in Crises All Crises Source: Bordo & Eichenreen

24 Źródło: L. Laeven, Systemic Banking Crisis, IMF Working Paper, WP/12/163

25 Źródło: L. Laeven, Systemic Banking Crisis, IMF Working Paper, WP/12/163

26 Co spowodowało Wielki Kryzys ( )? Istnieją trzy różne teorie: Załamanie się systemu finansowego było jedynie skutkiem (a nie przyczyną) początkowego spadku zagregowanej produkcji (tej wersji nie potwierdzają dowody). Wielki Kryzys został spowodowany przez gwałtowny spadek podaży pieniądza nieodpowiednia polityka monetarna ( Monetaryści, np. Milton Friedman). Zakłócenia na rynkach finansowych negatywnie wpłynęły na zagregowaną produkcję, wydłużając recesję (Frederic Mishkin).

27 Co spowodowało Wielki Kryzys ( )? Poglądy F. Mishkina (do nich wrócimy): Łańcuch wydarzeń (łącznie z celowym ograniczeniem podaży pieniądza, by móc kontrolować spekulacje giełdowe) spowodował gwałtowny wzrost problemu negatywnej selekcji oraz pokusy nadużyć. Ograniczenie kanałów kredytowych spowodowało nagły spadek zagregowanej produkcji i aktywności gospodarczej ogółem.

28 Kryzys meksykański ( tequila crisis ) Niektóre czynniki sprzyjające wybuchowi kryzysu finansowego: niewłaściwa prywatyzacja sektora bankowego, kryzys na rynku nieruchomości, boom kredytowy, słabość nadzoru bankowego i procedur zarządzania ryzykiem w bankach, niestabilna sytuacja polityczna i społeczna, niekonsekwentnie prowadzona polityka gospodarcza, zła struktura napływającego kapitału z zagranicy, niska skłonność do oszczędzania, deficyt bilansu płatniczego.

29 Kryzys azjatycki ( azjatycka grypa ) Najważniejsze czynniki powodujące wybuch kryzysu finansowego: wysoki poziom deficytu bilansu obrotów bieżących (szczególnie w Malezji i Tajlandii), spowolnienie tempa wzrostu eksportu od połowy dekady lat 90 XX wieku, napływ krótkoterminowego kapitału zagranicznego, co groziło potężnymi perturbacjami na rynkach finansowych w przypadku jego panicznego wycofywania, błędna polityka kursowa oraz polityka stóp procentowych, przeinwestowanie gospodarki w warunkach inwestowania w jej nierentowne sektory.

30 Kryzys rosyjski Najważniejsze czynniki powodujące wybuch kryzysu finansowego w Rosji: spadek cen surowców na rynkach międzynarodowych, powodujący spadek eksportu, produkcji i wpływów budżetowych, odpływ kapitału zagranicznego z rosyjskiego rynku finansowego, przyczyny wewnętrzne makroekonomiczne: deficyt budżetowy, deficyt bilansu obrotów bieżących, polityka stałego kursu walutowego, niska stopa oszczędności, poziom i tempo wzrostu zadłużenia zagranicznego i wewnętrznego, przyczyny wewnętrzne mikroekonomiczne: niskie kapitały własne banków rosyjskich, niska jakość aktywów bankowych, pokusa nadużycia realizowana przez banki, nadmierna koncentracja i działalność banków na rynkach finansowych, przyczyny wewnętrzne instytucjonalne: niedorozwój systemu bankowego, nieefektywny nadzór bankowy, brak systemu gwarantowania depozytów.

31 Bańka internetowa (dot-com bubble) Podłoże kryzysu: swoista moda na zakupy akcji spółek z branży informatycznej i z sektorów pokrewnych w latach , pobudzona nadziejami na szybki wzrost ich wartości, co wiązało się z powstaniem pierwszej wersji przeglądarki internetowej Netscape, nowego systemu operacyjnego Windows 95 oraz języka programowania Java, szczególną aktywność wykazywały fundusze venture capital, łatwa dostępność kapitału w warunkach obowiązywania niskich stóp procentowych w USA.

32 Przyczyny: ogólnie Nierówości pomiędzy aktywami a zobowiązaniami instytucji finansowych w bilansie. Lewarowanie zwiększa podatność systemu bankowego na wahania. Asymetria informacji (do tego wrócimy w modelu Mishkina)

33 Niedopasowanie terminów zapadalności aktywów i zobowiązań instytucji finansowych Aktywa Aktywa długoterminowe: Hipoteki Należności długoterminowe Etc lat Pasywa Kapitał własny Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania krótkoterminowe: CP Repo 3 m-ce 1 dzień Źródło: Brunnermeier (2008)

34 Niska dźwignia finansowa Załóżmy, że mogę wziąć kredyt oprocentowany na 3% i udzielić z niego pożyczek na 4%. Mam 1 mld dolarów. Jeśli pożyczę od banku kolejny miliard, mogę udzielić pożyczek łącznie na 2 mld $, zapłacić 30 mln $ odsetek od kredytu i zarobić 50 mln $ rocznie (stopa zwrotu: 5%). Jeżeli 5% należności nie zostanie spłacone, stracę 100 mln $ (stopa zwrotu: -5%).

35 Wysoka dźwignia Załóżmy, że mogę wziąć kredyt oprocentowany na 3% i udzielić z niego pożyczek na 4%. Jeśli pożyczę 29 mld $, będę mógł udzielić pożyczek na kwotę 30 mld $: Kwota odsetek dla banku: 3% x $29 mld = $0.87 mld Kwota przychodu: 4% x $30 mld = $1.20 mld Dochód netto = 330 milionów $ (33% zwrotu) Jeżeli 5% należności nie zostanie spłacone, stracę 1.17 mld $ (stopa zwrotu: -117%).

36 Kryzys finansowy a cykl koniunkturalny Teorie egzogeniczne: teoria S. Jevonsa teoria innowacji J. Schumptera teoria politycznego cyklu koniunkturalnego Teorie endogeniczne teoria monetarno-kredytowa Hawtreya, teoria niedostatecznego popytu, teoria realnego cyklu koniunkturalnego, teoria niestabilności finansowej H. Minsky ego, austriacka teoria cyklu koniunkturalnego.

37 Inny podział teorii powstawania Teoria empiryczna, kryzysów Model asymetrii informacji (F. Mishkin) model triady, Modele związane z teorią cykli koniunkturalnych: podejście monetarne: Model Misesa-Hayeka, podejście keynesowskie (eklektyczne): Model Minsky ego oraz model Kindlebergera.

38 Teoria empiryczna Źródła identyfikowane metodą ad hoc (np. często w odniesieniu do kryzysu lat trzydziestych XX w.) Koncentracja na kryzysach, które wystąpiły bez brania pod uwagę potencjalnych kryzysów

39 Model triady (F. Mishkin) W modelu tym próbuje się wyjaśnić jak: I faza - asymetria informacji (asymmetric information), II faza - negatywna selekcja (adverse selection), III faza - pokusa nadużycia (moral hazard) np. oczekiwanie na uratowanie banków wpływają na zawieranie transakcji na rynku finansowym.

40 Transakcje na rynku zawierane są w warunkach asymetrii informacji, która jest spiritus movens dwóch pozostałych zjawisk. Przed zawarciem transakcji może wystąpić negatywna selekcja (wywodzi się z ubezpieczeń, ale także w kredytach - ryzykowni kredytobiorcy akceptują warunki), a po jej zawarciu hazard moralny (pokusa nadużycia). Powoduje to pogorszenie zdolności do spłaty zobowiązań, wzrost realnych stóp procentowych i dużą zmienność cen aktywów

41 Zalety modelu: ścisła definicja kryzysów finansowych, założenia teoretyczne dobrze dostosowane do działalności pośrednictwa finansowego banków Wady modelu: podejście zasadniczo skupione na ryzyku rynkowym i kredytowym, niedostateczne ujęcie innych czynników kryzysów, które nie intensyfikują modelu triady, nieco ograniczona interwencja państwa

42 Przebieg wydarzeń podczas kryzysu finansowego w USA Pogorszenie bilansów instytucji finansowych Spadek cen aktywów Wzrost stóp procentowych Wzrost niepewności FAZA 1: POCZĄTEK FAZA 2: KRYZYS BANKOWY Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. Spadek aktywności gospodarczej. Kryzys bankowy. Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. Spadek aktywności gospodarczej. FAZA 3: DEFLACJA Nieprzewidziany spadek poziomu cen. Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. Spadek aktywności gospodarczej.

43 Przebieg dotychczasowych kryzysów finansowych w USA Faza 1: Początek kryzysu Złe zarządzanie liberalizacją gospodarki i innowacyjnością. Gwałtowny wzrost i spadek cen aktywów. Wzrost stóp procentowych. Wzrost niepewności. Faza 2: Kryzys bankowy Oddzielenie niewypłacalnych banków (ujemna wartość netto) od tych mających tymczasowe problemy z płynnością. Faza 3: Deflacja długu (nie zawsze obecna) Znaczące, nieoczekiwane obniżenie poziomu cen.

44 Kryzys finansowy na rynkach Europy (+ gosp. wschodzące) FAZA 1: POCZĄTEK Pogorszenie bilansów instytucji finansowych Spadek cen aktywów Wzrost stóp procentowych Wzrost niepewności Nierównowaga fiskalna Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. FAZA 2: KRYZYS WALUTOWY Spadek wymiany walutowej. Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. FAZA 3: KRYZYS WŁAŚCIWY Spadek aktywności gospodarczej. Kryzys bankowy. Pogorszenie problemu negatywnej selekcji i pokusy nadużyć. Spadek aktywności gospodarczej. PRZYCZYNY KRYZYSU KONSEKWENCJE

45 W myśl ujęcia monetarystycznego panika w sektorze bankowym jest często powodem kurczenia się podaży pieniądza, co w konsekwencji prowadzi do spadku aktywności gospodarczej. Zgodnie z ujęciem eklektycznym kryzys finansowy występuje, gdy objawia się jeden z wymienionych niżej czynników lub ich kombinacja: znaczny spadek cen aktywów, upadłości dużych instytucji finansowych i niefinansowych, deflacja lub dezinflacja, zaburzenia na rynkach walutowych. F. S. Mishkin, op. cit., ss. 1-2

46 Przebieg zdarzeń w najbardziej znanych eklektycznych modelach kryzysu finansowego Wg C. P. Kindlebergera: Wg H. P. Minsky ego: Szaleństwo (mania) Bańka (bąbel) Przegrzanie koniunktury (overtrading) Panika (panic) Ekspansja kredytowa (boom) Finansowa zadyszka (revulsion) Krach (crash) Egzogeniczny szok ( displacement ) Załamanie i uspokojenie (tranquility) Euforia

47 Częściowy model Minsky ego Przedłużająca się pomyślna koniunktura Wzrost inwestycji w nadziei na wyższe zyski Analiza historii krótkookresowej (z pomin. okresów dekoniunktury) Ekspansja kredytowa Wzrost inwestycji w nadziei na wyższe zyski Banki: w nadziei na wyższe zyski luzują regulacje przy udzielaniu kredytów

48 Koncepcja trzech metod finansowania wg H. Minsky ego Finansowa kruchość (financial fragility) jest typową cechą każdej gospodarki kapitalistycznej. Wysoki poziom owej kruchości prowadzi do zwiększonego ryzyka. H. Minsky definiuje trzy metody finansowania wybierane przez przedsiębiorstwa zależnie od ich tolerancji na ryzyko: finansowanie z zabezpieczeniem (hedge finance) finansowanie spekulacyjne (speculative finance) finansowanie á la Ponzi (Ponzi finance) Finansowanie á la Ponzi powoduje szczególną kruchość finansową.

49 Model Minsky ego - podsumowanie Kryzysy finansowe wywołane są przez nieodpowiednią strukturę długów, szczególne znaczenie mają długi zaciągnięte w celu zakupu spekulacyjnych aktywów Zalety modelu Schemat oparty na: zaburzeniu, przegrzaniu rynku, ekspansji monetarnej, powiązany z problemami polityki gospodarczej Wady modelu Zmiany instytucjonalne w gospodarce, jak powstanie korporacji, pojawienie się dużych związków zawodowych, większa rola państwa w gospodarce powodują, że kryzys oparty na niestabilności systemu kredytowego traci wg niektórych na aktualności

50 Austriacka szkoła ekonomii model Misesa-Hayeka - Banki centralne obniżając stopy procentowe zmieniają preferencje czasowe Przyczyną kryzysów jest nadmierna ekspansja kredytowa związana z obniżeniem stopy procentowej poniżej stopy równowagi. Powoduje to wzrost podaży pieniądza i jego nadmierny napływ do przedsiębiorstw. Efektem tego jest złe inwestowanie oraz walka o czynniki produkcji. W sekwencji zjawisk dojdzie w końcu do wzrostu cen i rozpocznie się kryzys.

51 Niepewność i zachowania stadne W ujęciu behawioralnym (Kahneman, Tversky, Shefrin, Statman, Shiller, DeBondt, Thaler) ludzie kierują się w inwestowaniu dwoma rodzajami emocji: strachem i chciwością. Do kryzysów dochodzi wskutek braku wiedzy oraz błędów w zakresie wnioskowania ekonomicznego i ilościowego.

52 Dziękuję za uwagę!

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Rola instytucji bankowych w destabilizacji systemu finansowego

Rola instytucji bankowych w destabilizacji systemu finansowego Rola instytucji bankowych w destabilizacji systemu finansowego Aleksandra Szunke Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Katedra Bankowości i Rynków Finansowych aleksandra.szunke@ue.katowice.pl Plan wystąpienia

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma Polecenia 1. Popatrz na wykresy na kolejnych slajdach? 2. Czym się różnią? 3. Co możesz z nich odczytać? 4. Jakie cechy charakterystyczne zauważyłeś?

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka

Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka Załącznik nr 2 Informacja na temat profilu ryzyka oraz zestaw wskaźników i danych liczbowych dotyczących ryzyka 1. Profil ryzyka Banku Profil ryzyka Banku determinowany jest przez wskaźniki określające

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp: rynki finansowe są już globalne... 11

Spis treści. Wstęp: rynki finansowe są już globalne... 11 Wstęp: rynki finansowe są już globalne........................... 11 ROZDZIAŁ 1. Architektura globalnego rynku finansowego.................. 15 1.1. Globalny system finansowy..............................

Bardziej szczegółowo

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU

Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Tomasz Gruszecki ŚWIAT NA DŁUGU Wydawnictwo KUL Lublin 2012 SPIS TREŚCI Od autora 9 Część I DŁUG NA ŚWIECIE: FAKTY I. BOMBA DŁUGU PUBLICZNEGO 13 1. Zegar długu na świecie 14 2. Tym razem w dtugi popadły

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6)

Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Grzegorz Dobroczek, Jacek Kocerka / Departament Statystyki Bilans Płatniczy nowe standardy statystyczne (BPM6) Warszawa / 30 września 2014 Spis treści Nowe standardy statystyczne Zmiany w rachunku bieżącym

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 Warszawa, 2009.06.19 Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 W 2008 r. na wartość majątku i wyniki finansowe przedsiębiorstw maklerskich niekorzystny wpływ wywarły psychologiczne następstwa

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Globalny przepływ kapitału 2008 2007 7 6 4 3 2 1 0 Polityka pieniężna Stopy procentowe ECB i FED 2003 2004 200 2006 Lata ECB FED 2002 2001

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce Warszawa, lipiec 2013 Departament Slajd 2 mieszkaniowych w Polsce charakterystyka portfela mieszkaniowych Ryzyko z portfelem Finansowanie akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna

MAKROEKONOMIA Blok IV. Pieniądz i polityka monetarna MAKROEKONOMIA Blok IV Pieniądz i polityka monetarna Krótka historia pieniądza 1. Ekwiwalent towary powszechnie uważane przez daną społeczność za najbardziej przydatne (pecunia pecus). 2. Płacidła z reguły

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną

11. Emisja bonów skarbowych oznacza pożyczkę zaciągniętą przez: a) gospodarstwo domowe b) bank komercyjny c) sektor publiczny d) firmę prywatną Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Baza monetarna to: a) łączna ilość banknotów i bilonu, znajdujących się w obiegu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY

WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY JOANNA redakcja naukowa SWIDERSKA WSPÓŁCZESNY SYSTEM BANKOWY Ujęcie instytucjonalne Difin Spis treści Wprowadzenie 11 Część I System gwarantowania depozytów 15 Rozdział 1. Geneza i uwarunkowania tworzenia

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności. Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r.

Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności. Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r. Przyszłość polskiego sektora bankowego Forum wierzytelności Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich 8 kwietnia 2014 r. Okrągły Stół 1989 r. Wolne wybory 1989 r. 25 LAT POLSKIEJ TRANSFORMACJI

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF JAJUGA Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu INNOWACJE FINANSOWE SZANSA CZY ZAGROŻENIE?

KRZYSZTOF JAJUGA Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu INNOWACJE FINANSOWE SZANSA CZY ZAGROŻENIE? KRZYSZTOF JAJUGA Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu INNOWACJE FINANSOWE SZANSA CZY ZAGROŻENIE? INNOWACJA OKREŚLENIE Innowacja intencjonalne stworzenie, wprowadzenie i zastosowanie nowych produktów, procesów

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacje ryzyka w działalności bankowej. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Klasyfikacje ryzyka w działalności bankowej. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Klasyfikacje ryzyka w działalności bankowej 2 Porozmawiajmy o wystąpieniach Wystąpienia na temat: Afera Art B Upadek Banku Staropolskiego SA w Poznaniu Upadek banku Barings Upadek Banku Allfirst Upadek

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r.

Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r. Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r. Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych Warszawa, wrzesień 2014 1 Najważniejsze spostrzeżenia i wnioski

Bardziej szczegółowo

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012

Sytuacja polskiego sektora bankowego. Warszawa, 22 listopada 2012 Sytuacja polskiego sektora bankowego Warszawa, 22 listopada 2012 Plan prezentacji Struktura rynku finansowego Uwarunkowania makroekonomiczne Struktura sektora bankowego w Polsce Bilans Należności brutto

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Warszawa, dnia 13 sierpnia 2015 r. Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Podstawa prawna: Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej WYTYCZNE

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej WYTYCZNE 6.9.2014 L 267/9 WYTYCZNE WYTYCZNE EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 3 czerwca 2014 r. zmieniające wytyczne EBC/2013/23 dotyczące statystyki finansowej sektora instytucji rządowych i samorządowych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Opis procesów zawierają Instrukcje zarządzania poszczególnymi ww. ryzykami.

Opis procesów zawierają Instrukcje zarządzania poszczególnymi ww. ryzykami. Informacje podlegające ujawnieniu z zakresu profilu ryzyka i poziomu kapitału Banku Spółdzielczego w Szumowie według stanu na dzień 31.12.214 roku I. Informacje ogólne: 1. Bank Spółdzielczy w Szumowie,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Łódź Warszawa 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 ROZDZIAŁ I. FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSE SFERY REALNEJ... 13 1. Istota finansów przedsiębiorstwa... 13 1.1. Podstawowe pojęcia...

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo