Agenda.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Agenda. www.efektywnoscuslug.pl"

Transkrypt

1 RACHUNEK KOSZTÓW A PODEJMOWANIE DECYZJI W URZĘDACH Modelowanie informacji kosztowej na potrzeby urzędów PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

2 Agenda 1. Prezentacja metody zarządzania kosztami Activity Based Management (ABM) oraz metody kalkulacji kosztów Activity Based Costing (ABC) ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań możliwych do wykorzystania w urzędach. 2. Zarys modelu ABC dla urzędów i omówienie pierwszych efektów przeprowadzonych prac. 3. Warsztaty - aktywne zaangażowanie uczestników w rozwiązywaniu problemów związanych z kształtowaniem informacji kosztowej dla urzędów. 4. Pytania i dyskusja.

3 Agenda 1. Prezentacja metody zarządzania kosztami Activity Based Management (ABM) oraz metody kalkulacji kosztów Activity Based Costing (ABC) ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań możliwych do wykorzystania w urzędach. 2. Zarys modelu ABC dla urzędów i omówienie pierwszych efektów przeprowadzonych prac. 3. Warsztaty - aktywne zaangażowanie uczestników w rozwiązywaniu problemów związanych z kształtowaniem informacji kosztowej dla urzędów. 4. Pytania i dyskusja.

4 Klasyfikacja rachunków kosztów SYSTEMATYCZNY RACHUNEK KOSZTÓW POZAEWIDENCYJNE RACHUNKI KOSZTÓW Obligatoryjna sprawozdawczość finansowa Sprawozdawczość wewnętrzna Rozwiązywanie problemów kontrolnych i decyzyjnych ZARZĄDZANIE ORGANIZACJĄ Rysunek 1. Typy rachunku kosztów a potrzeby informacyjne organizacji Źródło: [Nowak, Piechota, Wierzbiński, 2004]

5 Ramy koncepcyjne Activity Based Costing (rachunku kosztów działań) ZASOBY OBIEKTY KOSZTOWE DZIAŁANIA Tradycyjny rachunek kosztów Rachunek kosztów działań Rysunek 2. Rozliczanie kosztów w tradycyjnym rachunku kosztów oraz według rachunku kosztów działań Źródło: Opracowanie własne na podstawie [Miller, 2000]

6 Ramy koncepcyjne Activity Based Costing (rachunku kosztów działań) Podstawowym celem nie jest odpowiedź na pytanie, jak dokonać podziału kosztów dla celów sprawozdawczych i kontroli kosztów poszczególnych miejsc powstawania kosztów, a odpowiedź na pytania innego typu [Cooper, Kaplan, 2000]: Jakim działaniom służą zasoby organizacji? Jak kosztowne są działania organizacji oraz procesy gospodarcze? Dlaczego organizacja musi realizować poszczególne działania i procesy gospodarcze? Jaka część każdego działania dotyczy poszczególnych produktów i klientów organizacji?

7 Geneza powstania Activity Based Costing (rachunku kosztów działań) Rachunek kosztów działań powstał jako odpowiedź na niedoskonałości tradycyjnego rachunku kosztów. Krytyce poddawane były zwłaszcza sposoby rozliczania kosztów pośrednich, oparte o arbitralne klucze rozliczeniowe, prowadzące do zniekształcenia informacji kosztowej. W trakcie ostatnich dziesięcioleci pojawiło się wiele czynników, które doprowadziły do przekształceń w strukturze kosztów, przede wszystkim zwiększając koszty pośrednie produkcji (np. koszty amortyzacji, utrzymania jakości, badań i rozwoju, szkoleń pracowniczych) oraz koszty pośrednie nieprodukcyjne (sprzedaży, ogólnego zarządu).

8 Geneza powstania Activity Based Costing (rachunku kosztów działań) W tradycyjnym rachunku kosztów wiele z ponoszonych przez organizacje kosztów (związanych zwłaszcza z marketingiem, dystrybucją, administracją) nie znajduje odzwierciedlenia w koszcie obiektów kalkulacyjnych (np. wyrobów) ze względu na wymogi sprawozdawczości finansowej. Tradycyjne rachunki kosztów dają możliwość pozyskania ograniczonego zakresu informacji kosztowej.

9 Activity Based Costing (rachunek kosztów działań) dla urzędów Rachunek kosztów działań Tradycyjne ujęcie kosztów Rachunek kosztów działań (ABC) Zasoby Działania Wynagrodzenia Amortyzacja Usługi obce Zużycie materiałów Wydanie łącznego wymiaru zobowiązania podatkowego dla nowego podatnika Wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki Wydanie zgody na wycinkę drzewa Podatki i opłaty Inne usługi urzędu Obiekty kosztowe Inne Razem Działania administracyjne urzędu Zarządzanie urzędem Razem

10 Activity Based Costing (rachunek kosztów działań) dla urzędów Tradycyjne ujęcie kosztów Rachunek kosztów działań (ABC) Rachunek kosztów działań Wynagrodzenia Pracownicy merytoryczni urzędu Zasoby Działania Ubezpieczenia i inne świadczenia na rzecz pracowników Wynagrodzenia Ubezpieczenia i inne świadczenia Szkolenia Powierzchnia biurowa Przetwarzanie płac Obiekty kosztowe Pracownicy pomocniczy urzędu ( ) Kadra zarządzająca ( )

11 Activity Based Costing (rachunek kosztów działań) dla urzędów Rachunek kosztów działań Zasoby Działania Tradycyjne ujęcie kosztów Wynagrodzenia Amortyzacja Usługi obce Zużycie materiałów Podatki i opłaty Obywatel X Rachunek kosztów działań (ABC) Wydanie łącznego wymiaru zobowiązania podatkowego dla nowego podatnika Wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki Wydanie zgody na wycinkę drzewa Inne Inne usługi urzędu Obiekty kosztowe Razem Obywatel Y ( ) Razem

12 Activity Based Management (zarządzanie kosztami działań) Perspektywa rozliczania kosztów Zasoby Perspektywa procesów Rozliczenie kosztów zasobów Nośniki kosztów zasobów Czynniki kosztotwórcze Działania Działania Mierniki efektywności Rysunek 3. Dwuwymiarowy model krzyżowy rachunku kosztów działań Źródło: [Miller, 2000] Rozliczenie kosztów działań Obiekty kosztowe Nośniki kosztów działań

13 Activity Based Management (zarządzanie kosztami działań) ABC ABM zarządzanie operacyjne Wykonywanie zadań w odpowiedni sposób ABM zarządzanie strategiczne Wybór odpowiednich zadań Rysunek 4. Wykorzystanie ABM do zarządzania operacyjnego i strategicznego Źródło: [Kaplan, Cooper, 2000]

14 Agenda 1. Prezentacja metody zarządzania kosztami Activity Based Management (ABM) oraz metody kalkulacji kosztów Activity Based Costing (ABC) ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań możliwych do wykorzystania w urzędach. 2. Zarys modelu ABC dla urzędów i omówienie pierwszych efektów przeprowadzonych prac. kalkulacja kosztów zasobów kalkulacja kosztów działań kalkulacja kosztów obiektów kosztowych model ABC dla urzędów wraz z pierwszymi efektami prac korzyści z zastosowania ABC w urzędach 3. Warsztaty - aktywne zaangażowanie uczestników w rozwiązywaniu problemów związanych z kształtowaniem informacji kosztowej dla urzędów. 4. Pytania i dyskusja.

15 Kalkulacja kosztów zasobów Przykładowe zasoby urzędów: Referenci Kierownicy Wójt Sekretarz Segregatory Papier biurowy Powierzchnia biurowa Powierzchnia archiwum Energia elektryczna Woda Energia cieplna Usługi z zewnątrz Serwery informatyczne System informatyczny Samochody osobowe

16 Kalkulacja kosztów zasobów Różnice w ujęciu kosztów według rodzajów a kosztami zasobów: Z wybranym zasobem mogą się wiązać różne koszty rodzajowe (typowym przykładem jest tutaj zasób typu pracownik) Na kontach rodzajowych mogą znajdować się koszty różnych zasobów (typowym przykładem jest tutaj konto zużycie materiałów i energii)

17 Kalkulacja kosztów zasobów Zasobowy rachunek kosztów koncepcja, wprowadza rozliczenia na poziomie zasobów w ABC: W pierwszej kolejności definiuje się zasoby lub grupy jednorodnych zasobów, Następnie przypisuje się im koszty rodzajowe, Kontem syntetycznym są więc w tym przypadku zasoby, kontami analitycznymi konta rodzajowe (wprowadzamy nowy system ewidencyjny).

18 Kalkulacja kosztów zasobów Urząd koszty w układzie rodzajowym Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Konto: Amortyzacja Konto: Wynagrodzenia Konto: Zakup materiałów i wyposażenia Konto: Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek Koszt rodzajowy Konto: Zakup energii Koszt rodzajowy Konto: Zakup usług remontowych Koszt rodzajowy Konto: Zakup usług telekomunikacyjnych Koszt rodzajowy Konto: ( )

19 Kalkulacja kosztów zasobów Urząd koszty Pula kosztów: Pracownicy merytoryczni w układzie zasobów Pula kosztów: Pracownicy pomocniczy Pula kosztów: Kadra zarządzająca Analityka kosztów rodzajowych Pula kosztów: Powierzchnia budynków urzędu Pula kosztów: Samochody służbowe Pula kosztów: ( )

20 Kalkulacja kosztów zasobów Pula kosztów: Powierzchnia budynków urzędu Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: materiały do odnowienia pomieszczeń, remontów Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: meble i wyposażenie Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: środki czystości Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: usługa ochrony mienia Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: ( )

21 Kalkulacja kosztów zasobów Układ rodzajowy kosztów a koszty zasobów Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Amortyzacja Zużycie materiałów i energii Pracownicy Koszt rodzajowy Usługi obce Koszt rodzajowy Wynagrodzenia Samochody służbowe Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Ubezpieczenia i inne świadczenia Podatki i opłaty Systemy informatyczne Koszt rodzajowy Pozostałe koszty rodzajowe

22 Kalkulacja kosztów zasobów Kryteria definiowania zasobów typu pracownik - można wydzielić zasoby reprezentujące pracowników pełniących poszczególne funkcje Dla urzędów mogą to być: pracownicy merytoryczni (zaangażowani w realizację usług urzędu) pracownicy pomocniczy (prawnik, księgowość, kadry, kasa, informatyk, konserwator, sprzątaczka, archiwum) pracownicy zarządu (wójt/burmistrz, z-ca wójta/burmistrza, skarbnik, sekretarz)

23 Kalkulacja kosztów zasobów Kryteria definiowania zasobów typu środki trwałe - można wydzielić zasoby według typów Dla urzędów mogą to być: budynki urzędu system informatyczny samochody służbowe

24 Kalkulacja kosztów zasobów Kryteria definiowania zasobów typu usługi obce - można wydzielić zasoby według przeznaczenia Dla urzędów mogą to być: usługi pocztowe usługi telekomunikacyjne usługi remontowe usługi dozoru mienia

25 Kalkulacja kosztów zasobów Kryteria definiowania zasobów typu materiały i energia - można wydzielić zasoby według rodzaju Dla urzędów mogą to być: materiały biurowe energia elektryczna energia cieplna woda

26 Kalkulacja kosztów zasobów Sposoby rozliczeń na poziomie zasobów w ABC: bezpośrednie przyporządkowanie kosztów do zasobów (przykład 1) alokacja kosztów do zasobów przy użyciu klucza rozliczeniowego (przykład 2) poprzez działania (przykład 3)

27 Kalkulacja kosztów zasobów Przykład 1 Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: przegląd i konserwacja ksero, toner do ksero Bezpośrednie przypisanie Wsparcie informatyczne Przykład 2 Budynek Alokacja Klucz rozliczeniowy: m2 Pracownicy merytoryczni Pracownicy pomocniczy ( )

28 Kalkulacja kosztów zasobów Przykład 3 Alokacja Poprzez działania Zarządzanie potencjałem pracowniczym Pracownicy merytoryczni Pracownicy pomocniczy KADRY Szkolenie i rozwój pracowników Zarządzanie wydajnością, nagrodami i wyróżnieniami pracowników Pracownicy pomocniczy Zarząd Inne (w tym czynności monitoringu i kontroli obszaru kadrowego) Utrzymanie urzędu

29 Kalkulacja kosztów zasobów Rachunek kosztów działań Zasoby ZASÓB POMOCNICZY ZASÓB DOCELOWY Działania Działania Obiekty kosztowe Obiekty kosztowe

30 Kalkulacja kosztów zasobów docelowy przykład 1 pełnej puli kosztów Pula kosztów: Pracownicy merytoryczni urzędu Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: Wynagrodzenia Pozycja kosztowa: Ubezpieczenia i świadczenia Bezpośrednie elementy kosztowe zasobu (księgowane) Powierzchnia zajmowana Obsługa kadrowa Archiwizacja dokumentacji ( ) Pośrednie elementy kosztowe zasobu (rozliczane)

31 Kalkulacja kosztów zasobów docelowy przykład 2 pełnej puli kosztów Pula kosztów: Ksero wspólne Koszt rodzajowy Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: Amortyzacja Pozycja kosztowa: Zużycie materiałów - Części zamienne Bezpośrednie elementy kosztowe zasobu (księgowane) Koszt rodzajowy Pozycja kosztowa: Usługi obce - Naprawa Powierzchnia Konserwacja - pracownik urzędu Pośrednie elementy kosztowe zasobu (rozliczane)

32 Kalkulacja kosztów zasobów Pytanie 1: którą pozycję można zakwalifikować jako zasób? Środki transportu Amortyzacja Skarbnik Podróże służbowe Budynek urzędu Zużycie energii Pytanie 2: jakie zasoby można zidentyfikować dla Państwa organizacji? Pytanie 3: jakie będą pełne koszty (typy tych kosztów) wskazanych zasobów?

33 Kalkulacja kosztów działań Rachunek kosztów działań ZASÓB POMOCNICZY ZASÓB DOCELOWY Działania Działanie jest tym, co ludzie/systemy robią w organizacji. Podczas wykonywania działań wykorzystywane/zużywane są zasoby organizacyjne. Dobrze nazwane działanie wskazuje na rezultat i podkreśla powtarzalność.

34 Kalkulacja kosztów działań Przykłady działań dla urzędów: Wydawanie dowodów osobistych Przyjmowanie wniosku o zameldowanie Wydawanie odpisów dokumentacji Wydawanie zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Wpisywanie i skreślanie z rejestru wyborców Likwidowanie dokumentacji niearchiwalnej Klasyfikacja procesów i działań

35 Kalkulacja kosztów działań Klasyfikacja procesów i działań Biorąc pod uwagę rachunek kosztów działań, najistotniejszym kryterium podziału procesów jest znaczenie procesów. Według tego kryterium procesy przedsiębiorstwa dzieli się na procesy podstawowe (inaczej pierwotne) oraz pomocnicze (inaczej dodatkowe lub wtórne). Procesy podstawowe są związane z działalnością organizacji, natomiast procesy pomocnicze będą związane z działalnością administracyjną i zarządzaniem [Nowak, Piechota, Wierzbiński, 2004].

36 Kalkulacja kosztów działań Różne cele ABC Klasyfikacja procesów i działań Proces X ( ) Działanie X.1 Działanie X.N ( ) ( ) Czynność X1.1 Czynność X1.M Czynność XN.1 Czynność XN.M Rysunek 5. Zależności pomiędzy procesem, działaniem, czynnością Źródło: opracowanie własne na podstawie [Jaruga, Nowak, Szychta, 2001; Nowak, 2001; Miller, 2000; Świderska, 2003, T1]

37 Kalkulacja kosztów działań Pracownik merytoryczny 1 Pracownik merytoryczny 2 Wydanie łącznego wymiaru zobowiązania podatkowego dla nowego podatnika Wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki Wydanie zgody na wycinkę drzewa Inne Nośnik kosztów zasobów Deklarowany czas pracy

38 Kalkulacja kosztów działań Pytanie 1: którą pozycję można zakwalifikować jako działanie/czynność? System informatyczny Przyjmowanie wniosków o dowód osobisty Amortyzacja Przyjmowanie i rejestrowanie dokumentów w archiwum Powierzchnia archiwum Wydawanie odpisów dokumentacji Podatki i opłaty. Pytanie 2: jakie działania/czynności można zidentyfikować dla Państwa organizacji?

39 Kalkulacja kosztów obiektów kosztowych Działania Obiekty kosztowe Obiekty wyceniane w rachunku kosztów działań Przykłady dla urzędów: Obywatele Przedsiębiorstwa Inne urzędy Inne organizacje Dane działanie może być wykonywane na rzecz wielu obiektów kosztowych Do rozliczenia kosztów działań na obiekty kosztowe wykorzystuje się nośniki kosztów działań

40 Kalkulacja kosztów obiektów kosztowych Pytanie 1: którą pozycję można zakwalifikować jako obiekt kosztowy? System informatyczny Dowody osobiste Amortyzacja Jan Nowak Powierzchnia archiwum Wydawanie odpisów dokumentacji Segregatory Pytanie 2: jakie obiekty kosztowe można zidentyfikować dla Państwa organizacji?

41 Model ABC dla urzędów wraz z pierwszymi efektami prac Cel: Wycena usług urzędów Podnoszenie efektywności realizowanych procesów Benchmarking realizowanych czynności Założenia Kalkulacja zasób działania Na poziomie elementu działanie w ABC zejście na poziom czynności (usługi urzędów) Wybrane 3 czynności w ramach procesów podstawowych urzędów

42 Model ABC dla urzędów wraz z pierwszymi efektami prac Projekt pilotażowy Prace koncepcyjne Analizy dokumentacji i danych Wywiady Rozliczenie kosztów urzędów Kalkulator kosztów (obudowanie koncepcji w systemie informatycznym) Zalecenia co do rozbudowy modelu

43 Model ABC dla urzędów wraz z pierwszymi efektami prac Zasoby docelowe Zasoby docelowe Procesy podstawowe Procesy pomocnicze Szczegóły dotyczące modelu: OSOBNY DOKUMENT

44 Jakie korzyści płyną z zastosowania nowoczesnego rachunku kosztów w urzędach? Po pierwsze: Korzyści płynące z wykorzystania w ramach ABC rachunku kosztów zasobów KOLEJNE SLAJDY Po drugie: Korzyści płynące z uzupełnienia perspektywy rozliczenia kosztów w ABC o perspektywę procesów CZĘŚĆ SZKOLENIA DR RADOSŁAWA RYŃCY

45 Korzyści płynące z wykorzystania w ramach ABC rachunku kosztów zasobów Możliwość obniżenia kosztów dzięki ścisłej kontroli kosztów oraz potencjału na poziomie poszczególnych zasobów, Uzyskanie doskonałej podstawy do przyczynowoskutkowej wyceny kosztu procesów, Przejrzysta ewidencja kosztów - przyjęcie zasobowego rachunku kosztów sprawia, że każdy koszt musi być przypisany do konkretnego zasobu, stąd zmniejsza sie liczebność i znaczenie tzw. worków kosztów,

46 Korzyści płynące z wykorzystania w ramach ABC rachunku kosztów zasobów Lepsza możliwość dopasowywania poziomu zasobów do rozmiaru działalności dzięki zrozumieniu dostępnego potencjału zasobów oraz zmierzeniu kosztów jego utrzymania, kierownicy efektywniej zarządzają zasobami i kosztami niewykorzystanych zasobów [Zieliński T. M., Anders A., Szymański K., 2011].

47 Co można jeszcze? Rozpoznanie stałości i zmienności kosztów (I) Określenie stopnia wykorzystania zasobów (II) Activity Based Budgeting (budżetowanie oparte na działaniach) (III) Uwzględnienie w rozliczeniach założeń TD ABC (Timedriven ABC) (IV)

48 (I) Stałe i zmienne elementy kosztowe zasobu (przykład 1) Miara wielkości przerobu zasobu Źródło: [Zieliński T. M., Anders A., Szymański K., 2011]

49 (I) Stałe i zmienne elementy kosztowe zasobu (przykład 2) Źródło: [Zieliński T. M., Anders A., Szymański K., 2011]

50 (II) Stopień wykorzystania zasobu Stopień wykorzystania zasobu wynika z różnicy pomiędzy praktyczną (lub planowaną) a rzeczywistą wielkością przerobu poszczególnych zasobów. Źródło: [Zieliński T. M., Anders A., Szymański K., 2011]

51 (II) Stopień wykorzystania zasobu KOSZTY NIEWYKORZYSTANYCH ZASOBÓW: KNZ = (1 - Stopień Wykorzystania Zasobu) x Koszty Stałe KOSZTY WYKORZYSTANYCH ZASOBÓW: KWZ = Stopień Wykorzystania Zasobu x Koszty Stałe + Koszty Zmienne

52 Activity Based Budgeting (budżetowanie oparte na działaniach) (III) Rachunek kosztów działań Budżetowanie oparte na działaniach Zasoby Zasoby Nośniki kosztów zasobów Nośniki kosztów zasobów Działania Działania Nośniki kosztów działań Nośniki kosztów działań Obiekty kosztowe Obiekty kosztowe Produkt 1 Produkt N Produkt 1 Produkt N Rysunek 6. ABC a ABB Źródło: [Kaplan, Cooper, 2000]

53 Uwzględnienie w rozliczeniach założeń TD ABC (Time-driven ABC) (IV) ABC TDABC Zasoby Zasoby Nośniki kosztów zasobów Jednostkowy koszt zdolności produkcyjnych Nośniki kosztów działań Działania Obiekty kosztowe Zdolność produkcyjna wymagana przezkażde działanie Równania czasowe Działania Obiekty kosztowe Rysunek 7. Porównanie schematyczne ABC i TDABC Źródło: opracowanie własne

54 Agenda 1. Prezentacja metody zarządzania kosztami Activity Based Management (ABM) oraz metody kalkulacji kosztów Activity Based Costing (ABC) ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań możliwych do wykorzystania w urzędach. 2. Zarys modelu ABC dla urzędów i omówienie pierwszych efektów przeprowadzonych prac. 3. Warsztaty - aktywne zaangażowanie uczestników w rozwiązywaniu problemów związanych z kształtowaniem informacji kosztowej dla urzędów. 4. Pytania i dyskusja.

55 Agenda 1. Prezentacja metody zarządzania kosztami Activity Based Management (ABM) oraz metody kalkulacji kosztów Activity Based Costing (ABC) ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań możliwych do wykorzystania w urzędach. 2. Zarys modelu ABC dla urzędów i omówienie pierwszych efektów przeprowadzonych prac. 3. Warsztaty - aktywne zaangażowanie uczestników w rozwiązywaniu problemów związanych z kształtowaniem informacji kosztowej dla urzędów. 4. Pytania i dyskusja.

56 Źródła Jaruga A., Nowak W. A., Szychta A., Rachunkowość zarządcza. Koncepcje i zastosowania, Wydanie II, Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi, Łódź 2001 Kaplan R. S., Cooper R., Zarządzanie kosztami i efektywnością, Dom Wydawniczy ABC, Kraków 2000 Miller J.A., Pniewski K., Polakowski M., Zarządzanie kosztami działań, WIG- Press, Warszawa 2000 Nowak E., Rachunek kosztów przedsiębiorstwa, EKSPERT, Wrocław 2001 Nowak E., Piechota R., Wierzbiński M., Rachunek kosztów w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWE, Warszawa 2004 Zieliński T. M., Anders A., Szymański K., Materiały szkoleniowe: Rachunkowość zarządcza a podejmowanie strategicznych decyzji w urzędzie administracji rządowej, 2011 Świderska G.K (red.), Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów /Tom I/, Difin, Warszawa 2003

57 Dziękujemy za uwagę. Zapraszamy ponownie. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Dane beneficjenta/instytucji biorącej udział w programie/projekcie. Dane beneficjenta/instytucji biorącej udział w programie/projekcie.

Anna Siemek-Filuś. Konferencja projektu Obywatelski audyt efektywności [ ], Kraków 24 września 2014 r.

Anna Siemek-Filuś. Konferencja projektu Obywatelski audyt efektywności [ ], Kraków 24 września 2014 r. Małopolski pilotaż rachunku kosztów działań, czyli pierwszy krok na drodze do wdrożenia ewidencji kosztów realizacji zadań na podstawie podejścia procesowego Anna Siemek-Filuś PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC)

Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Rachunek kosztów działań sterowany czasem (Time-Driven ABC) Spis treści I. Rachunek kosztów działań sterowany czasem (time-driven ABC)... 2 1. Geneza time-driven ABC... 2 2. Ogólna koncepcja TD ABC....

Bardziej szczegółowo

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i

Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa Wprowadzenie 1.1. Rozwój rachunku kosztów i Wstęp Rozdział 1. Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów w systemie informacyjnym przedsiębiorstwa 1.1. Rozwój rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej 1.2. Cel istota i zakres rachunkowości zarządczej

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Konwersatorium!!! Listy zadań. Rachunkowość Obecność obowiązkowa (odrabianie zajęć) Aktywność premiowana Kalkulatory projekt?

Rachunek kosztów. Konwersatorium!!! Listy zadań. Rachunkowość Obecność obowiązkowa (odrabianie zajęć) Aktywność premiowana Kalkulatory projekt? Rachunek kosztów Paweł Łagowski Zakład Zarządzania Finansami Instytut Nauk Ekonomicznych Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Rachunek kosztów Konwersatorium!!! Listy zadań Rachunkowość

Bardziej szczegółowo

Podnoszenie efektywności procesów i działań istota pomiaru, etapy i narzędzia

Podnoszenie efektywności procesów i działań istota pomiaru, etapy i narzędzia Podnoszenie efektywności procesów i działań istota pomiaru, etapy i narzędzia Dr inż. Radosław Ryńca Kraków 12.05.2014 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY

Bardziej szczegółowo

Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej

Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej Controlling kosztów i rachunkowość zarządcza. praca zbiorowa pod redakcją naukową Gertrudy Krystyny Świderskiej Zarządzanie organizacją w skomplikowanym otoczeniu biznesowym nie jest możliwe bez dostępu

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

Zasobowy rachunek kosztów pierwszy krok do wdrożenia rachunku kosztów działań

Zasobowy rachunek kosztów pierwszy krok do wdrożenia rachunku kosztów działań Tomasz M. Zieliński Zasobowy rachunek kosztów pierwszy krok do wdrożenia rachunku kosztów działań Niniejsze opracowanie jest trzecią częścią cyklu As Easy As ABC. Jej celem jest logiczne i proste przedstawienie,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie informacji z Rachunku Kosztów Działań w budżetowaniu

Wykorzystanie informacji z Rachunku Kosztów Działań w budżetowaniu Agenda 1. Możliwe podejścia w procesie budżetowania wykorzystujące informacje z rachunku kosztów działań: Metoda push Metoda pull Wykorzystanie informacji z Rachunku Kosztów Działań w budżetowaniu 2. Activity

Bardziej szczegółowo

Aby poznać pełną definicję zasobowego rachunku

Aby poznać pełną definicję zasobowego rachunku Studium przypadku w przedsiębiorstwie MK Michał Seheńczuk konsultant w departamencie systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl Czym jest zasobowy

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Dr Mariusz Maciejczak Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem, zorganizowanej przez Deloitte&Touche. Warszawa

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA W2

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA W2 RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA W2 dr inż. Dorota Kużdowicz Wydział Ekonomii i Zarządzania, Uniwersytet Zielonogórski Ewidencja i rozliczanie kosztów Rachunek kosztów w układzie rodzajowym Rachunek kosztów wg miejsc

Bardziej szczegółowo

Rachunek Kosztów (W1) Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Marcin Pielaszek. Rachunek kosztów. Wykład nr 1. Roboczy plan zajęć

Rachunek Kosztów (W1) Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Marcin Pielaszek. Rachunek kosztów. Wykład nr 1. Roboczy plan zajęć Wykład nr 1 Marcin Pielaszek Roboczy plan zajęć Wykład 1. Wprowadzenie, sprawozdawczy rachunek 2. normalnych, rachunek standardowych 3. standardowych, koszty produkcji pomocniczej 4. Przyczyny zmian w

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie rachunkowości zarządczej

Komputerowe wspomaganie rachunkowości zarządczej Komputerowe wspomaganie rachunkowości zarządczej Informacja dla zarządzania. Tradycyjny rachunek kosztów a rachunek kosztów działań, koncepcja: nośnika kosztów zasobów, nośnika kosztów działań, Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników)

Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rola i funkcje rachunku kosztów. Systemy rachunku kosztów (i wyników) Rachunek kosztów jest ogółem czynności zmierzających do ustalenia i zinterpretowania wyrażonej w pieniądzu wysokości nakładów dokonanych

Bardziej szczegółowo

Jeżeli koncepcja rachunku kosztów działań

Jeżeli koncepcja rachunku kosztów działań Rachunek kosztów działań Koszty w zarządzaniu Studium przypadku As Easy As ABC Zasobowy rachunek kosztów Tomasz M. Zieliński prezes zarządu ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl

Bardziej szczegółowo

Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne

Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne Krytyka tradycyjnego budżetowania i koncepcje alternatywne Tradycyjne budżety krótkookresowy, zadaniowy, kontrolny charakter szerokie grono pracowników zaangażowane w tworzenie budżetu tradycyjne metody

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY, RACHUNKOWOSCI ZARZ1\DCZEJ

PODSTAWY, RACHUNKOWOSCI ZARZ1\DCZEJ KSENIA CZUBAKOWSKA WIKTOR GABRUSEWICZ EDWARD NOWAK PODSTAWY, RACHUNKOWOSCI ZARZ1\DCZEJ Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2006 SPIS TREŚCI Wstęp....................... 9 CZĘŚĆ I RACHUNEK KOSZTÓW

Bardziej szczegółowo

Semestr letni Mikroekonomia, Rachunkowość Tak

Semestr letni Mikroekonomia, Rachunkowość Tak KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-ZIP-116z Rachunek kosztów dla inżynierów Costs accounting for engineers

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup.

Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup. Rachunkowość zarządcza: analiza i interpretacja, red. Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk. Wyd. 2. rozsz. i uzup. Spis treści: O autorach Od redaktorów podręcznika 1. Organizacje i rachunkowość Organizacja

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań

Rachunek kosztów działań Rachunek kosztów działań Rachunek kosztów działań ABC (ang. Activity Based Costing) powstał jako odpowiedź na krytykę tradycyjnego rachunku kalkulacyjnego (1987 - Cooper R., Kaplan R. S., How Cost Accounting

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Klasyfikacja kosztów

Wykład 1 Klasyfikacja kosztów Wykład 1 Klasyfikacja kosztów dr Robert Piechota Pojęcie kosztów Wyrażone w pieniądzu celowe zużycie środków trwałych, materiałów, paliwa, energii, usług, czasu pracy pracowników oraz niektóre wydatki

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Agenda. Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing, ABC)

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Agenda. Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing, ABC) Agenda Rachunek działań (Activity Based Costing, ABC) Dr Marcin Pielaszek 1. Przesłanki wdrażania nowych rozwiązań rachunku 2. Model rachunku działań 3. Ilustracja liczbowa 4. Zarządzanie kosztami w przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów pełnych

Rachunek kosztów pełnych Rachunek kosztów pełnych Produkty wyroby gotowe rzeczowe aktywa obrotowe wytwarzane przez przedsiębiorstwo produkcja w toku niegotowe wyroby gotowe o niezakończonym cyklu wytwarzania produkcją w toku może

Bardziej szczegółowo

Ewidencja i rozliczanie kosztów działalności pomocniczej

Ewidencja i rozliczanie kosztów działalności pomocniczej Ewidencja i rozliczanie kosztów działalności pomocniczej Działalność pomocnicza działalność, której celem jest świadczenie usług na rzecz innych wydziałów/jednostek w przedsiębiorstwie usługi/świadczenia

Bardziej szczegółowo

Systemy rachunku kosztów

Systemy rachunku kosztów Systemy rachunku kosztów Tradycyjny rachunek kalkulacyjny kosztów oparty na rozmiarach produkcji kalkulacja doliczeniowa (zleceniowa), doliczanie kosztów wydziałowych kalkulacja podziałowa (procesowa)

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk

Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk Rachunek kosztów pełnych vs rachunek kosztów zmiennych, Przemysław Adamek Michał Kaliszuk Klasyfikacja systemów rachunku kosztów Rachunek kosztów pełnych Rachunek kosztów zmiennych (częściowych) Polskie

Bardziej szczegółowo

Tradycyjne podejście do rachunku kosztów

Tradycyjne podejście do rachunku kosztów Metoda ABC Prosta produkcja Złożona produkcja Koszty bezpośrednie: 1000 PLN Koszty bezpośrednie: 1000 PLN Tradycyjne podejście do rachunku kosztów Koszty pośrednie do alokacji: 200 PLN Klucz podziałowy:

Bardziej szczegółowo

Rola rachunkowości zarządczej

Rola rachunkowości zarządczej Rola rachunkowości zarządczej Rachunkowość finansowa: zajmuje się pomiarem i ewidencją majątku przedsiębiorstwa, operacji gospodarczych oraz przygotowywaniem na tej podstawie raportów finansowych Rachunkowość

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC

PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC KOŁO NAUKOWE CONTROLLINGU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC Spis treści Wstęp... 3 Dane wejściowe... 4 Kalkulacja tradycyjna... 6 Kalkulacja ABC... 8 Porównanie wyników...

Bardziej szczegółowo

Time-Driven Activity Based Costing. Zarządzanie rentownością przy wykorzystaniu Rachunku Kosztów Działań Opartego Na Czasie

Time-Driven Activity Based Costing. Zarządzanie rentownością przy wykorzystaniu Rachunku Kosztów Działań Opartego Na Czasie Time-Driven Activity Based Costing Zarządzanie rentownością przy wykorzystaniu Rachunku Kosztów Działań Opartego Na Czasie Drastyczne zmiany w otoczeniu Zmiany w strukturze kosztów Koszty pośrednie Materiały

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów pełnych -

Rachunek kosztów pełnych - Rachunek kosztów pełnych - kalkulacja dr Adam Chmielewski Jakie są cele rachunku kosztów? kalkulacja kosztów wycena zapasów ustalanie wyniku finansowego podejmowanie decyzji, np.: cenowych asortymentowych

Bardziej szczegółowo

Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów

Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów N I N I E J S Z A P R E Z E N T A C J A Z A W I E R A T R E Ś C I P O C H O D Z Ą C E Z N A S T Ę P U J Ą C Y C H Ź R Ó D E Ł 1) I. S O B A

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki)... 15

Spis treści. Wprowadzenie Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki)... 15 Wprowadzenie... 11 Rozdział 1. Organizacja jako kombinacja zasobów (Jerzy S. Czarnecki).......... 15 1.1. Koszty w zarządzaniu.... 15 1.2. Profesjonalny kierownik.... 19 1.2.1. Profesjonalizm i intuicja................................................

Bardziej szczegółowo

Pojęcie kosztu Klasyfikacja kosztów

Pojęcie kosztu Klasyfikacja kosztów Pojęcie kosztu Klasyfikacja kosztów N I N I E J S Z A P R E Z E N T A C J A Z A W I E R A T R E Ś C I P O C H O D Z Ą C E Z N A S T Ę P U J Ą C Y C H Ź R Ó D E Ł 1) I. S O B A Ń S K A ( R E D. ), R A C

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość. Amortyzacja nieliniowa 1 4/ / / /

Rachunkowość. Amortyzacja nieliniowa 1 4/ / / / Rachunkowość 1/1 Amortyzacja nieliniowa Metody degresywne (a) metoda sumy cyfr rocznych (cena nabycia - wartość końcowa) x zmienna rata mianownik zmiennej raty: 0,5n(n+1) n - liczba okresów użytkowania

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja kosztów dla celów sprawozdawczych

Klasyfikacja kosztów dla celów sprawozdawczych Klasyfikacja kosztów dla celów sprawozdawczych Jakie koszty poniosło przedsiębiorstwo na wytworzenie wyrobów i usług w danym okresie sprawozdawczym? Jaki wynik finansowy osiągnęło przedsiębiorstwo w danym

Bardziej szczegółowo

Ustalanie kosztów procesów, produktów i usług z programem ADONIS. Zbigniew Misiak Daria Świderska - Rak Jolanta Rutkowska

Ustalanie kosztów procesów, produktów i usług z programem ADONIS. Zbigniew Misiak Daria Świderska - Rak Jolanta Rutkowska Ustalanie kosztów procesów, produktów i usług z programem ADONIS Zbigniew Misiak Daria Świderska - Rak Jolanta Rutkowska Metody rachunku kosztów Kalkulacja kosztów wytworzenia produktów A i B metodą tradycyjną

Bardziej szczegółowo

REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ

REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ REALIZOWANE TEMATY SZKOLEŃ Zakres tematyczny: Finanse księgowość Prawo zarządzanie Podatki Sprzedaż Kwalifikacje interpersonalne Pozyskiwanie funduszy unijnych Audyt Przykłady realizowanych tematów szkoleniowych:

Bardziej szczegółowo

Efektywny controlling. Michał Chalastra

Efektywny controlling. Michał Chalastra Efektywny controlling Michał Chalastra Mapa drogowa prezentacji Teoria na wprowadzenie Wybrane elementy wdrożenia systemu controllingu i BI Eureca w przedsiębiorstwie produkcyjnym Wdrożenie controllingu

Bardziej szczegółowo

Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA Wiktor Gabrusewicz Aldona Kamela-Sowińska Helena Poetschke RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA WYDANIE II ZMIENIONE POLSKIE WYDAWNICTWO WARSZAWA 2000 EKONOMICZNE Spis treści Wstęp 11 Wprowadzenie 1 Istota rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań (ABC/M) w administracji publicznej

Rachunek kosztów działań (ABC/M) w administracji publicznej Rachunek działań (ABC/M) w administracji publicznej Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Kraków, 28.05.2013 www.abcakademia.com.pl 1 Wszelkie prawa zastrzeżone

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016 Tryb studiów Niestacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień drugi Rok studiów/ semestr II/ Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 205/206 Specjalność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami logistyki

Zarządzanie kosztami logistyki Zarządzanie kosztami logistyki Opis Synchronizacja wymagań rynku z potencjałem przedsiębiorstwa wymaga racjonalnych decyzji, opartych na dobrze przygotowanych i przetworzonych informacjach. Zmieniające

Bardziej szczegółowo

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor.

Wpoprzedniej części cyklu (nr 11/2009) Studium przypadku Rachunek kosztów działań w przedsiębiorstwie MK. 12 www.controlling.infor. Studium przypadku w przedsiębiorstwie MK Michał Seheńczuk konsultant w departamencie systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl Wdrożenie sytemu

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów działań jako metoda optymalizacji funkcjonowania przedsiębiorstwa (Activity-Based-Costing)

Rachunek kosztów działań jako metoda optymalizacji funkcjonowania przedsiębiorstwa (Activity-Based-Costing) Rachunek kosztów działań jako metoda optymalizacji funkcjonowania przedsiębiorstwa (Activity-Based-Costing) Spis treści I. Rachunek kosztów działań ABC... 2 1. Geneza rachunku kosztów działań... 2 2. Etapy

Bardziej szczegółowo

Koszty (zespół nr 4, 5), RMK (zespół nr 6)

Koszty (zespół nr 4, 5), RMK (zespół nr 6) Koszty (zespół nr 4, 5), RMK (zespół nr 6) układy ewidencyjne kosztów: - układ rodzajowy, - układ funkcjonalny warianty ewidencji kosztów rozlicznie kosztów w czasie (RMC, RMB) RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH. Teoria i praktyka systemów ABC/M

Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH. Teoria i praktyka systemów ABC/M Tomasz M. Zieliński ODKRYWANIE PRAWDY O ZYSKACH Teoria i praktyka systemów ABC/M Akademia Menedżera Sp. z o.o. Poznań, 2007 Prawa autorskie Tomasz M. Zieliński, 2007 Wszelkie prawa zastrzeżone Kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów. dr Sylwia Machowska - Okrój

Podstawy finansów. dr Sylwia Machowska - Okrój Podstawy finansów dr Sylwia Machowska - Okrój 1 Wykład na podstawie: Rachunkowość zarządcza, red. naukowa Dorota Dobija, Małgorzata Kucharczyk, wyd. Oficyna, 2014, rozdział 3 2 Koszty i pojęcia bliskoznaczne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie Studia Gdańskie, t. VII, s. 24 32 Zofia Kuraś * Zarządzanie kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie W warunkach stale zaostrzającej się konkurencji znaczenie zarządzania kosztami w nowoczesnym przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Rachunek Kosztów (W3) Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Rachunek kosztów normalnych, Rachunek kosztów standardowych

Rachunek kosztów. Rachunek Kosztów (W3) Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Rachunek kosztów normalnych, Rachunek kosztów standardowych Plan zajęć normalnych, standardowych 1. Wpływ zmian w poziomie kosztów oraz wielkości produkcji na zniekształcanie informacji o kosztach produktów 2. Prezentacja różnych podejść do planowania rozmiarów

Bardziej szczegółowo

Z-EKO-049 Rachunkowość zarządcza Management Accounting. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki

Z-EKO-049 Rachunkowość zarządcza Management Accounting. Ekonomia I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-EKO-049 Rachunkowość zarządcza Management Accounting A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Marcin Pielaszek. Rachunek kosztów. Zajęcia nr 1. Sprawozdawczy rachunek kosztów. Miejsce rachunku kosztów w systemie informacyjnym organizacji

Marcin Pielaszek. Rachunek kosztów. Zajęcia nr 1. Sprawozdawczy rachunek kosztów. Miejsce rachunku kosztów w systemie informacyjnym organizacji Zajęcia nr 1 Sprawozdawczy rachunek 1. Podstawowe definicje 2. Cele rachunku 3. Sprawozdawczy rachunek Marcin Pielaszek a) Prezentacja informacji o kosztach w sprawozdaniu finansowym b) Etapy sprawozdawczego

Bardziej szczegółowo

Podstawy rachunkowości. T. 1, Wykład / Irena Olchowicz. wyd. 8. Warszawa, Spis treści

Podstawy rachunkowości. T. 1, Wykład / Irena Olchowicz. wyd. 8. Warszawa, Spis treści Podstawy rachunkowości. T. 1, Wykład / Irena Olchowicz. wyd. 8. Warszawa, 2016 Spis treści Od autora 9 Część I Istota rachunkowości 13 1. Pojęcie rachunkowości 13 2. Zakres rachunkowości 15 3. Funkcje

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KOSZTÓW WYTWARZANIA

ANALIZA KOSZTÓW WYTWARZANIA ANALIZA KOSZTÓW WYTWARZANIA Wykład 1 WPROWADZENIE dr inż. Jarosław Zubrzycki Józef Matuszek, Mariusz Kołosowski, Zofia Krokosz-Krynke: Rachunek Kosztów dla inżynierów Wyd. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Szczeciń ski Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Rachunkowości SCENARIUSZ Ć WICZEŃ

Uniwersytet Szczeciń ski Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Rachunkowości SCENARIUSZ Ć WICZEŃ Przedmiot: Rachunek kosztów Tryb: studia niestacjonarne pierwszego stopnia Prowadzący wykłady: prof. zw. dr hab. Teresa Kiziukiewicz Liczba godzin: 12 Lp. Data Realizowane zagadnienia 1. 4.03.2007 Istota,

Bardziej szczegółowo

Pojęcie kosztu Rachunek kosztów Klasyfikacja kosztów

Pojęcie kosztu Rachunek kosztów Klasyfikacja kosztów Pojęcie kosztu Rachunek kosztów Klasyfikacja kosztów Niniejsza prezentacja zawiera treści pochodzące z następujących źródeł: 1) I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów. Podejście operacyjne i strategiczne,

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja kosztów O P E R A C Y J N E I S T R A T E G I C Z N E, C. H. B E C K, W A R S Z A W A 2 0 0 9

Kalkulacja kosztów O P E R A C Y J N E I S T R A T E G I C Z N E, C. H. B E C K, W A R S Z A W A 2 0 0 9 Kalkulacja kosztów N I N I E J S Z A P R E Z E N T A C J A Z A W I E R A T R E Ś C I P O C H O D Z Ą C E Z N A S T Ę P U J Ą C Y C H Ź R Ó D E Ł : 1) I. S O B A Ń S K A ( R E D. ), R A C H U N E K K O

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów w rachunkowości finansowej ewidencja i rozliczanie zbiór zadań z komentarzem

Rachunek kosztów w rachunkowości finansowej ewidencja i rozliczanie zbiór zadań z komentarzem Danuta Małkowska Rachunek kosztów w rachunkowości finansowej ewidencja i rozliczanie zbiór zadań z komentarzem ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Spis treści Spis treści Spis

Bardziej szczegółowo

Arkusz opisu przedmiotu do Katalogu Przedmiotów ECTS

Arkusz opisu przedmiotu do Katalogu Przedmiotów ECTS Arkusz opisu przedmiotu do Katalogu Przedmiotów ECTS 1 Nazwa przedmiotu Controlling operacyjny i strategiczny 2 Kod przedmiotu (wypełnia koordynator ECTS) 5 Liczba punktów ECTS (wypełnia koordynator ECTS)

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

KOSZTY PROCESÓW W RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ

KOSZTY PROCESÓW W RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ KOSZTY PROCESÓW W RACHUNKU KOSZTÓW DZIAŁAŃ Mariusz KOŁOSOWSKI Streszczenie: W artykule zaprezentowano zagadnienie dokładnego określania kosztów procesów z wykorzystaniem metody kalkulacji kosztów opartej

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i klasyfikacja kosztów

Pojęcie i klasyfikacja kosztów Pojęcie i klasyfikacja kosztów Pojęcie kosztów Istota rachunku kosztów Klasyfikacja kosztów dla celów sprawozdawczych Klasyfikacja kosztów dla celów decyzyjnych Pojęcie kosztów Koszt uprawdopodobnione

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ ZAŁOŻENIA programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ 1 I. Cele przedsięwzięcia: Podniesienie ogólnych kwalifikacji osób zajmujących się oraz zamierzających profesjonalnie zająć się rachunkowością

Bardziej szczegółowo

Systemy rachunku kosztów (i wyników)

Systemy rachunku kosztów (i wyników) Systemy rachunku kosztów (i wyników) System rachunku kosztów sposób patrzenia na koszty w przedsiębiorstwie i ujmowania i kalkulowania; model kosztów Podział systemów zorientowane na maksymalizowanie zysku

Bardziej szczegółowo

Rozdział IV. As Easy As ABC rachunek kosztów działań prosty jak abecadło

Rozdział IV. As Easy As ABC rachunek kosztów działań prosty jak abecadło 4. Rozdział IV As Easy As ABC rachunek kosztów działań prosty jak abecadło Rozdział IV As Easy As ABC rachunek kosztów działań prosty jak abecadło 61 4.1 Procesowy rachunek kosztów Rachunek kosztów działań

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów

Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów Nowoczesne zarządzanie w zakładach opieki zdrowotnej szkolenia z zakresu rachunku kosztów i informacji zarządczej oraz narzędzi restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Szczeciń ski Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Rachunkowości SCENARIUSZ Ć WICZEŃ

Uniwersytet Szczeciń ski Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Rachunkowości SCENARIUSZ Ć WICZEŃ Przedmiot: Rachunek kosztów Tryb: studia dzienne Miasto: Szczecin Rok studiów: III Grupy: 324 Prowadzący wykłady: dr Anna Buczkowska Uniwersytet Szczeciń ski Lp. Data Realizowane zagadnienia 1. 21.02.2006

Bardziej szczegółowo

ABC. czyli. Rachunek Kosztów Działań (dr inż. Michał Troska)

ABC. czyli. Rachunek Kosztów Działań (dr inż. Michał Troska) ABC czyli Rachunek Kosztów Działań (dr inż. Michał Troska) Czym jest ABC? 2 Plan prezentacji ABC a tradycyjne metody kalkulacji kosztów Charakterystyka firmy X Etapy wdrożenia systemu ABC w firmie Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Układ kalkulacyjny rachunku zysków i strat Wynik finansowy w rachunku kosztów pełnych

Układ kalkulacyjny rachunku zysków i strat Wynik finansowy w rachunku kosztów pełnych Rachunkowość zarządcza_1 Sylabus (18 h) System rachunkowości rachunkowość zarządcza vs finansowa Klasyfikacja kosztów dla celów ewidencji i kalkulacji (4 h) Koszt, wydatek, strata, nakład Układ rodzajowy

Bardziej szczegółowo

11 lipca 2011 r. Koszty wg rodzaju. dr Katarzyna Trzpioła

11 lipca 2011 r. Koszty wg rodzaju. dr Katarzyna Trzpioła 11 lipca 2011 r. Koszty wg rodzaju dr Katarzyna Trzpioła Wynik finansowy Przychody operacyjne ze sprzedaży produktów ze sprzedaży materiałów ze sprzedaży towarów Koszty operacyjne. działalności produkcyjnej

Bardziej szczegółowo

Modelowy program Praktyk tydzień 2:

Modelowy program Praktyk tydzień 2: Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek - najlepsza inwestycja. Modelowy program Praktyk tydzień 2: finanse, księgowość, kadry www.enze.fnm.pl

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIE KOSZTÓW EWIDENCJONOWANYCH WEDŁUG MIEJSC POWSTANIA

ROZLICZENIE KOSZTÓW EWIDENCJONOWANYCH WEDŁUG MIEJSC POWSTANIA Scenariusz lekcji opracowany przez Annę Kuczyńską-Cesarz wicedyrektora Zespołu szkół Licealnych i Ekonomicznych nr 1 w Warszawie Cele lekcji: ROZLICZENIE KOSZTÓW EWIDENCJONOWANYCH WEDŁUG MIEJSC POWSTANIA

Bardziej szczegółowo

Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych Koszty w ujęciu ustawy o rachunkowości Koszty z punktu widzenia podatkowego

Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych Koszty w ujęciu ustawy o rachunkowości Koszty z punktu widzenia podatkowego Rachunek kosztów Paweł Łagowski Zakład Zarządzania Finansami Instytut Nauk Ekonomicznych Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Plan zajęć Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Jak ewidencjonować koszty związane ze świadczeniem takich usług dla innego podmiotu, które są sprzedawane w następnym miesiącu?

Jak ewidencjonować koszty związane ze świadczeniem takich usług dla innego podmiotu, które są sprzedawane w następnym miesiącu? Jak ewidencjonować koszty związane ze świadczeniem takich usług dla innego podmiotu, które są sprzedawane w następnym miesiącu? Pytanie Świadczymy dla innych podmiotów usługi produkcyjne - wytwarzamy ich

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 50/2012

Zarządzenie nr 50/2012 Zarządzenie nr 50/2012 Rektora Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie z dnia 21 listopada 2012 roku zmieniające Zarządzenie nr 39/2007 z dnia 22 listopada 2007 roku w sprawie zasad

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00-Spis treści.indd :02:46

Spis treści. 00-Spis treści.indd :02:46 Spis treści Wstęp... 7 1. Ogólne zasady rachunkowości... 11 2. Środki pieniężne, rozrachunki oraz krótkoterminowe aktywa finansowe.. 24 3. Materiały i towary... 47 4. Aktywa trwałe... 62 5. Wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S do katalogu

S Y L A B U S do katalogu S Y L A B U S do katalogu 1. Przedmiot: Rachunkowość zarządcza 2. Wymagania wstępne: zaliczone przedmioty: rachunkowość, 3. Forma: Wydział Nauk Ekonomicznych studia niestacjonarne Forma Liczba godzin Rok

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA I CONTROLLING. Autor: MIECZYSŁAW DOBIJA Wstęp Rozdział I. Wartość ekonomiczna a rachunkowość 1. Wartość ekonomiczna 1.1. Wartość ekonomiczna w aspekcie pomiaru 1.2. Różne postacie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie prac dotyczących przygotowań do wdrożenia rachunku kosztów działań w urzędach samorządowych

Podsumowanie prac dotyczących przygotowań do wdrożenia rachunku kosztów działań w urzędach samorządowych Podsumowanie prac dotyczących przygotowań do wdrożenia rachunku kosztów działań w urzędach samorządowych Łukasz Nikitin Anna Siemek-Filuś PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja lub rachunek kosztów nośników

Kalkulacja lub rachunek kosztów nośników Kalkulacja kosztów Niniejsza prezentacja zawiera treści pochodzące z następujących źródeł: 1) I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów. Podejście operacyjne i strategiczne, C.H. Beck, Warszawa 2009 2) J. Matuszewicz,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 22./2008 Burmistrz Miasta w Pieszycach z dnia 18 lutego 2008 roku

Zarządzenie Nr 22./2008 Burmistrz Miasta w Pieszycach z dnia 18 lutego 2008 roku Zarządzenie Nr 22./2008 Burmistrz Miasta w Pieszycach z dnia 18 lutego 2008 roku W sprawie: wprowadzenia aneksu Nr 4 do Zarządzenia Nr 31/02 Burmistrz Miasta Pieszycach z dnia 27.XII.2002 dotyczącego Zakładowego

Bardziej szczegółowo

Literatura. Literatura

Literatura. Literatura Literatura 1. Nowak E.: Rachunek kosztów. EKSPERT, Wydawnictwo i Doradztwo, Wrocław. 2. Nowak E.: Rachunek kosztów przedsiębiorstwa. Wydawnictwo Ekspert, Wrocław, 3. Nowak E., Piechota R., Wierzbiński

Bardziej szczegółowo

Agenda. 2. Zarządzanie rentownością produktów. 3. Zarządzanie rentownością klientów. 5. Zarządzanie działaniami. 7. Zarządzanie zasobami

Agenda. 2. Zarządzanie rentownością produktów. 3. Zarządzanie rentownością klientów. 5. Zarządzanie działaniami. 7. Zarządzanie zasobami Rachunkowość zarządcza i rachunek kosztów Activity Based Management (ABM) Zarządzanie kosztami działań Target Costing Marcin Pielaszek Agenda 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie rentownością produktów 3. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Spis tabel. 1.4. Pracownicy odpowiedzialni za tworzenie budżetu

Spis tabel. 1.4. Pracownicy odpowiedzialni za tworzenie budżetu Spis rysunków 1.1. Proces zarządzania ryzykiem 1.2. Zasoby przedsiębiorstwa 2.1...Schemat procesu budżetowania 2.2. Struktura budżetu głównego przedsiębiorstwa 3.1. Schemat ideowy budżetu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i wynikami. Prowadzący: dr Robert Piechota

Zarządzanie kosztami i wynikami. Prowadzący: dr Robert Piechota Zarządzanie kosztami i wynikami Prowadzący: dr Robert Piechota Literatura 1. A. Jarugowa, W.A. Nowak, A. Szychta: Rachunkowość zarządcza. Koncepcje i zastosowania. Wyd. Absolwent, Łódź 2001. 2. R. Piechota:

Bardziej szczegółowo

8. Specjalność: ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM- AUDYTOR BIZNESOWY

8. Specjalność: ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM- AUDYTOR BIZNESOWY (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2012/2013 4. Forma kształcenia: studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 220/07. Burmistrza Miasta w Pieszycach z dnia 20 grudnia 2007 roku

Zarządzenie Nr 220/07. Burmistrza Miasta w Pieszycach z dnia 20 grudnia 2007 roku Zarządzenie Nr 220/07 Burmistrza Miasta w Pieszycach z dnia 20 grudnia 2007 roku W sprawie: wprowadzenia aneksu Nr 4 do Zarządzenia Nr 31/02 Burmistrza Miasta w Pieszycach z dnia 27.XII. 2002 dotyczącego

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja systemów rachunku kosztów

Klasyfikacja systemów rachunku kosztów Klasyfikacja systemów rachunku kosztów Systemy rachunku kosztów generalnie są klasyfikowane według kryterium hierarchiczności czasowej procesów zarządzania. Według tego kryterium wyróŝnia się dwie podstawowe

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZADANIOWA W SYSTEMIE RACHUNKOWOŚCI BUDŻETOWEJ JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH

RACHUNKOWOŚĆ ZADANIOWA W SYSTEMIE RACHUNKOWOŚCI BUDŻETOWEJ JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH Dr Marcin Kaczmarek Uniwersytet Szczeciński RACHUNKOWOŚĆ ZADANIOWA W SYSTEMIE RACHUNKOWOŚCI BUDŻETOWEJ JEDNOSTEK SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH 1. Wstęp Konsekwencją wejścia Polski do Unii Europejskiej jest

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TREŚCI z przedmiotu rachunkowość przedsiębiorstw 3 TE 1,2

ZAKRES TREŚCI z przedmiotu rachunkowość przedsiębiorstw 3 TE 1,2 ZAKRES TREŚCI z przedmiotu rachunkowość przedsiębiorstw 3 TE 1,2 Lp Nazwa jednostki dydaktycznej Zakres treści 1 Lekcja organizacyjna SKŁADNIKI MAJĄTKU TRWAŁEGO ORAZ JEGO REPRODUKCJA. FINANSOWE SKŁADNIKI

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI. PRZEDMIOT NAUCZANIA: RACHUNKOWOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW KLASA: IV Technikum Ekonomiczne CZAS: 2 GODZINY LEKCYJNE

KONSPEKT LEKCJI. PRZEDMIOT NAUCZANIA: RACHUNKOWOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW KLASA: IV Technikum Ekonomiczne CZAS: 2 GODZINY LEKCYJNE KONSPEKT LEKCJI PRZEDMIOT NAUCZANIA: RACHUNKOWOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW KLASA: IV Technikum Ekonomiczne CZAS: 2 GODZINY LEKCYJNE TEMAT LEKCJI: USTALANIE WYNIKU FINANSOWEGO W WARIANCIE PORÓWNAWCZYM ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O URUCHOMIENIE STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W GŁOGOWIE

WNIOSEK O URUCHOMIENIE STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W GŁOGOWIE WNIOSEK O URUCHOMIENIE STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W GŁOGOWIE INSTYTUT Ekonomiczny STUDIA PODYPLOMOWE SPECJALNOŚĆ: RACHUNKOWOŚĆ I PODATKI Rodzaj studiów: doskonalące Liczba

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 29/2005 Wójta Gminy Krasne z dnia 17 października 2005r.

Zarządzenie Nr 29/2005 Wójta Gminy Krasne z dnia 17 października 2005r. Zarządzenie Nr 29/2005 Wójta Gminy Krasne z dnia 17 października 2005r. w sprawie Zakładowego Planu Kont dla Gminnej Biblioteki Publicznej i Gminnego Ośrodka Kultury. Na podstawie art. 10 ust.2 pkt 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

POMIAR I GRUPOWANIE KOSZTÓW ZADAŃ JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

POMIAR I GRUPOWANIE KOSZTÓW ZADAŃ JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO POMIAR I GRUPOWANIE KOSZTÓW ZADAŃ JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Grzegorz Bucior Uniwersytet Gdański, Katedra Rachunkowości Jedną z głównych przesłanek decentralizacji władzy publicznej było polepszenie

Bardziej szczegółowo

kursy finansowo-księgowe

kursy finansowo-księgowe kursy finansowo-księgowe 20 lat tradycji i doświadczenia na rynku szkoleniowym. Zaufało nam ponad 40 tys. osób, w tym 4 tys. firm. Wydaliśmy ponad 10 tys. Cedoz sp. z o.o. Moniuszki 1A, 00-014 Warszawa

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIOWNIK NOWOCZESNEGO MENEDŻERA ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ

NARZĘDZIOWNIK NOWOCZESNEGO MENEDŻERA ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ NARZĘDZIOWNIK NOWOCZESNEGO MENEDŻERA ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ Tarnów, 2014 Skład, łamanie i projekt okładki, korekta: Marek Karpiński Creative Commons Uznanie autorstwa Użycie niekomercyjne Na tych samych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13

Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13 SPIS TREŚCI Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13 1.1. Istota i zakres systemu informacji ekonomicznej... 13 1.2. Rachunkowość jako podstawowy moduł w systemie informacji

Bardziej szczegółowo

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Spis treści Wstęp............................................. 7 Część I Podstawy rachunkowości 1. Rachunkowość jako część

Bardziej szczegółowo