Prawobrzeżna Warszawa jest miejscem szczególnym i wyjątkowym.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawobrzeżna Warszawa jest miejscem szczególnym i wyjątkowym."

Transkrypt

1

2

3

4 katalog do wystawy PRAGA prawobrzeżna dzielnica Warszawy exhibition catalogue PRAGA the district on the right bank of Warsaw redakcja i fotoedycja katalogu oraz koncepcja i aranżacja wystawy / editor & exhibition concept Dorota Marat projekt graficzny i redakcja techniczna / graphic design & DTP Maja Ostrowska Cezary Ziemiński koordynacja projektu / coordination Andrzej Marat AM studio tłumaczenie / translation Maciej Piotrowski zdjęcia / photos Zelda Klimkowska Maja Ostrowska Dorota Marat Andrzej Marat Andrzej Łojko Łukasz Kosela Jan Rolke Włodzimierz Krzemiński Stanisław Trzciński Prawobrzeżna Warszawa jest miejscem szczególnym i wyjątkowym. Stare kamienice, wąskie uliczki pełne sklepików, przedwojennych warsztatów, pustych hal produkcyjnych. To pozostałości po prężnej gospodarczo przedwojennej dzielnicy Warszawy, to historia miasta, które przetrwało wojnę. Stalowa, Mała, Targowa, Szwedzka, Konopacka, Kępna, Brzeska, 11 Listopada, Wileńska, Okrzei, Konopacka, Kawęczyńska, Ząbkowska, Inżynierska, Czynszowa Opustoszałe magazyny, warsztaty i małe sklepiki to od niedawna miejsca, gdzie wraz ze swoją sztuką osiedlili się artyści, stając się forpocztą zmian, które miały niebawem nastąpić. Swą twórczością i pasją budzili Pragę do życia. Zamienili magazyny na pracownie, galerie i teatry, małe sklepiki i warsztaty na kawiarnie i miejsca spotkań. Już jakiś czas temu Starą i Nową Pragę, może nieco na wyrost, zaczęto nazywać warszawskim Montmartre. Niemal pół wieku wcześniej był na Pradze teatr dla dzieci Baj, najstarsza scena lalkarska w Polsce. Także tu pod koniec lat 70., jako jedna z pierwszych powstała Galeria Sztuki Współczesnej Praska. Dziś to już kilkaset pracowni artystycznych, modne kluby, głośne galerie. wydawca / publisher produkcja / print production ISBN Katalog został sfinansowany ze środków m. st. Warszawy. 3

5 Hydrozagadka, Saturator, Melina Sztuki na Białostockiej 22, sklepy sprzedające wszelkie wytwory działalności artystycznej, od obrazów, grafik, fotografii i książek do wzornictwa przemysłowego, Fabryka Trzciny, Skład Butelek, Teatr Remus, Teatr Akademia, pracownie artystyczne na Lubelskiej, galerie, pracownie na Inżynierskiej 3 i w dawnej Warszawskiej Wytwórni Wódek Koneser na ulicy Ząbkowskiej To tylko niektóre z tak wielu miejsc na Pradze, które tworzą jej nowy klimat i które sprawiły, że artyści na stałe stali się częścią praskiego krajobrazu, przenosząc się coraz częściej ze swoją sztuką na praskie ulice, prezentując swój dorobek rdzennym prażanom. W pewnym momencie na stałe w kalendarz praski wpisali uliczno podwórkowe imprezy choćby takie jak Sąsiedzi Sąsiadom czy Święto Ulicy Ząbkowskiej, w trakcie których otwierane są pracownie artystów, teatry, galerie. Wraz z takimi inicjatywami pojawili się miłośnicy sztuki, ciekawscy nie tylko z lewobrzeżnej Warszawy, których pociągał niepowtarzalny urok miejsc i ludzi. Ludzi też trochę innych niż na prawym brzegu Wisły. Może bardziej surowych, nieufnych, ale w gruncie rzeczy przyjaznych i życzliwych. i wychowanych w tolerancji i wielokulturowości wpisanej w tę część miasta, gdzie przed wojną wykształcił się przemysł, handel, w dzielnicy tętniącej życiem mówiącej wieloma językami. Praga stała się atrakcyjna i modna, co nie trudno wytłumaczyć ponieważ atmosfera starej Warszawy przetrwała jedynie na prawym brzegu Wisły. stare podwórka, bramy, kapliczki, studnie, kółka do przywiązywania koni, bogato zdobione schody, okna, posadzki, stare kamienice z pozostałymi gdzieniegdzie jeszcze bogatymi zdobieniami i malowidłami ściennymi Oczywiście na Pradze są kamienice lepsze i gorsze, ładniejsze, bardziej okazałe kapliczki, podwórka. Są też te brzydkie, zaniedbane nieremontowane od lat. Jednak na zdjęciach robionych dzisiaj wszystkie te miejsca nabierają szlachetności. Są piękne mimo swej brzydoty. Może dlatego, jak to ktoś powiedział, że fotograf tak czule wydobył detale, których na co dzień zwykle się nie zauważa, pokazał piękno starych cegieł, wielobarwnych drzwi i okien obdartych z farby, podziurawionych murów. I być może, że już nikt nie pamięta o dziecięcych wyścigach z kółkiem dookoła podwórkowej kapliczki, przy której kobiety zbierały się na majowe modlitwy, ale w tych zdjęciach czuje się czasem smak takiego dzieciństwa, tamtego czasu. Rdzennych mieszkańców Pragi mogą irytować, te wszystkie okrzyki zachwytu na widok zniszczonej dzielnicy, w której przyszło im dorastać. Wśród brzydoty i braku wygód, to jednak piękno i wyjątkowość tych wszystkich miejsc, w których zachował się klimat dawnej Pragi jest niezaprzeczalne. Praga stała się źródłem inspiracji dla wielu artystów i ludzi kultury. To wreszcie sprawiło, że rozpoczął się w pewnym sensie, renesans prawej strony Warszawy, a także rewitalizacja dzielnicy. Dziś wiele odnowionych kamienic zachwyca znów blaskiem i przepychem. Ceglany obraz Pragi jest jednak nadal obecny w praskim pejzażu doskonale łącząc przeszłość z przyszłością. Nie ten oczywiście, który kojarzy się z Gdańskiem, ale ten, gdzie mówią, że cegła wyjrzała nieproszona spod odrapanych tynków. Jest to obraz, który przywodzi na myśl raczej zaniedbany Bronx, pełen opuszczonych domów obdartych do cegły, budzących strach i niechęć ludzi z innych dzielnic. Obraz, który zachowując atmosferę dawnego miasta zaczął się powoli jednak zmieniać. Praga zaczęła się stawać miejscem coraz bardziej przyjaznym również dla samych jej mieszkańców, sprzyjającym nie tylko twórczości, kreatywności i sztuce, ale również jej upowszechnianiu. Stała się miejscem kulturotwórczym. Niezliczone koncerty, pokazy filmowe, dyskusje, wystawy, spotkania z artystami i teoretykami sztuki, przyciągają zainteresowanych nie tylko z lewobrzeżnej Warszawy, ale również wielu turystów z za granicy, spragnionych kontaktu z tą niezwykłą dzielnicą, z mieszaniną brzydoty z pięknem i ze sztuką, która na Pradze znalazła dla siebie miejsce. Dorota Marat 4 5

6 A PART OF WARSAW The part of Warsaw located on the right bank of Vistula river is a special and unique place. Old tenements, narrow streets full of little shops, old workshops and empty factory halls. These are the remains of what before the World War II was the most economically vibrant part of Warsaw, it is an outlook of a city that survived. Stalowa, Mała, Targowa, Szwedzka, Konopacka, Kępna, Brzeska, 11 Listopada, Wileńska, Okrzei, Konopacka, Kawęczyńska, Ząbkowska, Inżynierska, Czynszowa Many of the streets where plenty of young artists settled, becoming a harbinger of what was to follow. Their creativity and passion brought Praga back to life. The abandoned warehouses were turned into ateliers, galleries and fringe theatres, workshops became cafes and meeting places. Already, perhaps prematurely, the area became known as the Warsaw s Montmarte. Poland s first puppet theatre Baj, and one of the first Polish contemporary art galleries Praska, sole cultural landmarks in the past, are now joined by hundreds of art studios, numerous fashionable clubs and various popular galleries. 6 7

7 Hydrozagadka, Saturator and Zwiąż Mnie the clubs at 11 Listopada street, Melina Sztuki at Białostocka 22, shops offering all sorts of art, from paintings to design, Fabryka Trzciny, Skład Butelek, Remus and Akademia theatres, ateliers at Lubelska street, galleries and studios at Inżynierska 3 and in the former alcohol factory Koneser at Ząbkowska These are just some of the plenty places in Praga creating its new climate, causing the artists to be a vital part of its landscape, and they are often found moving to the streets and presenting their creations to the native inhabitants. At some point, street events like Neighbours for neighbours, or Ząbkowska Street Fest had become a part of the local tradition. The number of spectators keeps growing, not just locals now, as more and more visitors are drawn by the charm of the places and the people. People, who are also a bit different from those on the other side of the river. Praga natives might seem more austere and incredulous, but in fact they are kind-hearted and friendly, especially those born and raised in multi-cultural environment that this area was before the World War II. The atmosphere of old Warsaw that nowadays can only be felt here is another important part of Praga s appeal. old backyards, gates, shrines, wells, rings to tie the horses to, richly decorated stairs, windows, floors, old tenements with some of their initial wall decorations and paintings remaining... Obviously, there are better and worse tenements in Praga, prettier shrines and backyards in better shape and those that had not been renovated for years. However, on the pictures made currently they all look noble, beautiful, despite their ugliness. Maybe because, as somebody said, the photographer brought all the details out so kindly, details one hardly notices usually, the beauty of old bricks, multicoloured doors, walls full of holes. And it may well be that no one anymore remembers the childhood races, in the backyard, around the shrine where the women would gather to pray in May, but these pictures sometimes bring back the taste of that childhood, that time. Praga s native inhabitants may get irritated with all those cries of delight for a destroyed district they had been growing up in. Amongst the ugliness and lack of all modern conveniences, the beauty and uniqueness of all the places where the spirit of old Praga lives is undeniable. It s why that district had inspired so many artists and people of culture, and a renaissance and revitalisation of this part of Warsaw had happened. These days, many renovated tenements astonish with splendour and richness. The brick image of Praga is nevertheless still present in its landscape perfectly connecting the past with the future. Bronx, full of abandoned houses, tore down to their bricks, worrisome and distressful to outsiders comes to mind. That image, while still giving an outlook to to a grimmer time, is slowly beginning to change. Praga has become more of a friendly home not just for its residents, but also for art, its performance and creation. Numerous concerts, film presentations, discussions, exhibitions, meetings with artists and critics are attracting plenty of participants, not just local, not just from the other side of the river, but from all around the world. And all the people, who come hoping to discover art, discover this unique district, mixture of ugliness with beauty and culture that found its place here. Dorota Marat 8 9

8 1 ul. 11 Listopada 24 fot. Andrzej Marat 10 11

9 2 oficyny przy ul. Wileńskiej fot. Andrzej Marat 3 oficyny przy ul. Wileńskiej fot. Andrzej Marat 12 13

10 4 ul. Inżynierska 3, koncert zespołu Czess Band w ramach cyklu EtnoPraga - lipiec 2010 r., organizowanego przez Dom Kultury Praga fot. Andrzej Marat 14 15

11 5 ul. Szwedzka fot. Andrzej Marat 6 ul. Okrzei 2 fot. Andrzej Marat 16 17

12 7 ul. Zamoyskiego 25 fot. Andrzej Marat 18 19

13 8 ul. 11 Listopada 22, klub Skład butelek fot. Andrzej Łojko 9 ul. 11 Listopada 22, klub Saturator fot. Dorota Marat 20 21

14 10 ul. Inżynierska 3, Festiwal Sąsiedzi dla sąsiadów : Cókier i Silvestro Kabała na murach fot. Andrzej Łojko 11 ul. Inżynierska 3, Nizio Gallery fot. Andrzej Łojko 22 23

15 12 ul. Stalowa 46 fot. Włodzimierz Krzemiński 24 25

16 13 ul. Mała 1 fot. Andrzej Marat 14 ul. Środkowa 18, kółko do przywiązywania koni fot. Andrzej Marat 26 27

17 15 ul. Inżynierska 3 fot. Andrzej Marat 28 29

18 16 ul. Mała 11 fot. Andrzej Marat 17 ul. Stalowa 9 fot. Andrzej Marat 30 31

19 18 ul. Wileńska 13 fot. Andrzej Marat 19 ul. Inżynierska 3, pracownia fotograficzna Yoli Zuchniewicz fot. Andrzej Łojko 32 33

20 20 ul. Rybna fot. Andrzej Marat 21 ul. Wileńska 13 fot. Andrzej Marat 34 35

21 22 36 powrót z synagogi, 1926 r. fotografia ze zbiorów NAC 37

22 23 ul. Mińska 15 fot. Andrzej Marat 24 ul. Stalowa 25 fot. Andrzej Marat 38 39

23 25 Zofia Oporska z dziećmi, 1914 r. fotografia ze zbiorów rodzinnych 26 Jadwiga Oporska,1925r. fotografia ze zbiorów rodzinnych 40 41

24 27 ul. Równa 5 fot. Andrzej Marat 28 ul. Środkowa 25 fot. Andrzej Marat 42 43

25 29 ul. Lubelska 30/32, spektakl Hamlet Stowarzyszenia Studium Teatralnego w reżyserii Piotra Borowskiego fot. Andrzej Łojko 30 ul. 11 Listopada 18 fot. Andrzej Marat 44 45

26 31 ul. Inżynierska 5 fot. Andrzej Marat 32 ul. Mała 9 fot. Andrzej Marat 46 47

27 33 ul. Strzelecka 31 fot. Andrzej Marat 34 ul. Targowa 50/52, freski w żydowskiej sali modlitewnej fot. Andrzej Marat 48 49

28 35 ul. 11 Listopada 22, klub Saturator fot. Andrzej Marat 50 51

29 36 ul. Czynszowa 6 fot. Andrzej Marat 52 53

30 37 ul. 11 Listopada 22, Teatr Academia, Ewa Reingruber w spektaklu Romana Woźniaka Równia fot. Łukasz Kosela 38 ul. Otwocka, Centrum Artystyczne Fabryka Trzciny fot. Stanisław Trzciński 54 55

31 39 ul. Ząbkowska 27/31, Centrum Kultury Koneser, Free Form Festival, zespół Viva la Fête. fot. Maja Ostrowska 56 57

32 40 ul. 11 Listopada 22, klub Skład Butelek fot. Andrzej Łojko 41 ul. 11 Listopada 22, Teatr Academia, spektakl Romana Woźniaka Chodzony - próba Szekspira fot. Łukasz Kosela 58 59

33 42 60 ul. Mińska 32 fot. Andrzej Marat 43 ul. 11 listopada 7 Pakernia fot. Zelda Klimkowska 61

34 44 Zespół Muzyki Dętej Zbrojowni Warszawskiej - lata 30. XX wieku fotografia ze zbiorów Roberta Marcinkiewicza 62 63

35 45 ul. Lubelska 30/32, Marzena Turek w swojej pracowni fot. Andrzej Łojko 46 ul. Konopacka 12 fot. Andrzej Marat 64 65

36 47 ulica Inżynierska 3, Michał Płoski w swojej pracowni fot. Andrzej Łojko 48 ul. Stalowa 37 fot. Andrzej Marat 66 67

37 49 ul. Lubelska 30/32, spektakl Stowarzyszenia Artystycznego Komuna Otwock fot. Andrzej Łojko 50 ul. Otwocka, Centrum Artystyczne Fabryka Trzciny fot. Jan Rolke 68 69

38 51 ul. Mała 13 fot. Andrzej Marat 52 ul. Jagiellońska 18 fot. Andrzej Marat 70 71

39 53 ul. Targowa 42 - lata 30. XX wieku zdjęcie z zakładu fotograficznego Fabryka Aparatów Elektrycznych K. Szpotański i Spółka - lata 30. XX wieku fotografia ze zbiorów Roberta Marcinkiewicza 73

40 55 ul. Inżynierska 3, w pracowni fotograficznej Andrzeja Łojko fot. Andrzej Łojko 74 75

41 MUZEUM WARSZAWSKIEJ PRAGI MUZEUM PRAWOBRZEŻNEJ WARSZAWY Muzeum Warszawskiej Pragi powstaje jako oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy. Jest pierwszą tego typu placówką na terenie prawobrzeżnej Warszawy i stawia sobie za cel ochronę pamiątek jej kulturowego dziedzictwa od Trachomina na północy po Zerzeń, Zastów na południu. W przyszłości Muzeum będzie miało swoją siedzibę w odrestaurowanych obiektach przy ul. Targowej 50/52. Zabytkowa posesja daje szansę unikatowego połączenia walorów starej architektury z nowoczesnymi środkami ekspozycyjnymi. Trzy frontowe kamieniczki reprezentują różne etapy historycznej zabudowy Pragi, począwszy od końca XVIII w. (najstarsza praska kamienica murowana!) aż do lat 70. XIX w. Niepozorna oficyna w podwórzu kryje cenne malowidła zachowane w pomieszczeniach dawnych żydowskich modlitewni. To jedna z atrakcji przyszłego Muzeum. Na tyłach wybrukowanego kamieniem polnym podwórka powstanie nowy budynek o funkcjach administracyjnych i magazynowych. Cały kompleks pomieści m.in.: ekspozycje dziejów prawobrzeżnej Warszawy, salę historii mówionej, sale wystaw czasowych, czytelnię, salę projekcyjną i kawiarenkę z praskimi specjałami. Znajdzie się miejsce na imprezy, konferencje, warsztaty i projekty edukacyjne, pokazy ginących zawodów i interaktywne poznawanie praskich tajemnic. Będzie można posłuchać nagranych realacji, poczuć atmosferę prawobrzeżnych ulic, osiedli i osad, poznać ich historię, spotkać się z tradycjami różnorodnych społeczności narodowych i wyznaniowych. Otwarcie placówki przewidziane jest na rok Muzeum tworzy kolekcję prawobrzeżnych pamiątek gromadzi dokumenty, fotografie, obiekty sztuki i rzemiosła, przedmioty codziennego użytku, wytwory praskich firm i zakładów oraz inne eksponaty. Swoimi wspomnieniami można się podzielić nagrywając relację dla archiwum historii mówionej. Kontakt: tel./fax ,

42 Historia Pragi Mają swoje ulice wielkie, Także i dostatki wszelkie, Słodownie, karczmy, browary i rozmaite towary (...) Pragę i jej mieszkańców opisywał w ten sposób 1643 roku Adam Jarzębski, autor przewodnika po Warszawie i okolicach. Nazwa Praga oznacza miejsce wyprażone pod zasiewy. Po raz pierwszy, jeszcze jako wieś, wymieniono ją w źródłach w 1432 roku. W kwietniu 1573 roku na błoniach Kamiona, części dzisiejszej Pragi, przeprowadzono pierwszą wolną elekcję, w wyniku której królem Polski został Henryk Walezy. W roku 1648 król Władysław IV nadał Pradze prawa miejskie, zezwalając mieszkańcom na zakładanie zgromadzeń rzemieślniczych i kupieckich, zwalniając ich jednocześnie od powinności kwaterowania żołnierzy i dostarczania podwód. Ustanowił ponadto cztery doroczne jarmarki i trzy cotygodniowe targi. W 1780 roku Król Stanisław August Poniatowski wydzierżawił dobra swemu doradcy i bankierowi pochodzenia żydowskiego Szmulowi Zbytkowerowi, który w krótkim czasie zmonopolizował niemal całą gospodarkę praską, - organizując na nowych zasadach handel bydłem, zakładając m.in. rzeźnię, garbarnię, tartak i dwie gorzelnie. Dbając o zaspokojenie potrzeb religijnych współwyznawców, stanowiących w owym czasie blisko 20 procent ludności Pragi, Zbytkower ufundował bóżnicę oraz cmentarz na Targówku. Istotne znaczenie dla dalszych dziejów Pragi, jak i całej Warszawy, miało usypanie wokół miasta wałów, zwanych okopami marszałka Lubomirskiego zwanych od nazwiska inicjatora. W obrębie okopu znalazły się obie Pragi Biskupia, Książęca, a także Skaryszew, co przyczyniło się do scalenia ich w jeden organizm miejski z Warszawą. Sprzyjał temu zbudowany w 1776 roku sezonowy most łyżwowy, spinający oba brzegi rzeki. 4 listopada 1794 roku, w wyniku szturmu armii Suworowa w trakcie Insurekcji Kościuszkowskiej Praga poniosła olbrzymie straty. W ciągu kilku godzin nieprzyjaciel zawładnął całą praską częścią miasta, sprawiając jej mieszkańcom straszliwą rzeź. Po zniszczeniach dokonanych przez Rosjan, w latach , ponad połowę ocalałej zabudowy rozebrano pod budowę fortyfikacji napoleońskich. Próbę uporządkowania i podniesienia jej stanu podjęły dopiero władze Królestwa Kongresowego. Uregulowania i wybrukowania doczekały się główne trakty wychodzące z Pragi, przy moście łyżwowym stanął zachowany do dziś budynek miejskiego Urzędu Mostowego zaprojektowany przez Corazziego. W wyniku Powstania listopadowego Praga znów poniosła duże straty. Okres rozwoju przemysłowego, a w następstwie przestrzennego Pragi zapoczątkowało dopiero uruchomienie kolei łączących prawobrzeżną Warszawę z Cesarstwem Rosyjskim Kolei Petersburskiej (1862) i Terespolskiej (1867), a także oddanie do użytku kolei obwodowej z mostem koło Cytadeli. Praga stała się, więc ważnym węzłem przeładunkowym towarów eksportowanych do Rosji i z niej przywożonych. Dogodne położenie komunikacyjne, możliwość bezpośredniego dowozu węgla i innych surowców z Zagłębia Dąbrowskiego, tanie tereny i siła robocza sprzyjały lokowaniu na Pradze przemysłu skupiającego blisko połowę znaczniejszych fabryk stolicy. Należały do nich między innymi: olbrzymia Stalownia Warszawska, największe ówcześnie wytwórnie naczyń emaliowanych Wulkan i Labor, Fabryka Lamp Tow. Akc. Braci Renner, Schneider i i Ditman oraz zakłady chemiczne Towarzystwa Akc. Praga. Wybudowanie dworców kolejowych oraz stałego, żelaznego mostu przez Wisłę (1864), skonstruowanego przez inżyniera Stanisława Kierbedzia, uporządkowało centrum. Od mostu do dworca Petersburskiego (Wileński) wytyczono szeroką ulicę Aleksandrowską (Aleję Solidarności), tworząc w jej połowie plac (Weteranów 1863 roku) z promieniście rozchodzącymi się ulicami. Na północ od placu, na terenie przylegającym do Wisły, założony został obszerny park miejski. Znalazł się w nim także elegancki budynek warszawskiego jachtklubu z przystanią. Za parkiem rozciągał się rozległy teren koszar i magazynów wojskowych. Nad całą okolicą dominowała bryła cerkwi prawosławnej pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, wzniesionej w 1869 roku dla stacjonującego tu garnizonu i zamieszkującej licznie Pragę, ludności rosyjskiej (około 10 procent). Cerkiew przyćmiewała swym wyglądem skromną kaplicę Loretańską. Trzeba było wielu lat, by możliwe stało się wzniesienie w jej sąsiedztwie nowego kościoła pod wezwaniem św. Floriana ( ). Most Kierbedzia poprawił komunikację z lewobrzeżną częścią miasta. Kursował po nim szynowy tramwaj konny, łączący dworce praskie z Koleją Warszawsko-Wiedeńską, oraz karety wysyłane po pasażerów przez warszawskie hotele. Konkurowały z nimi tańsze omnibusy i jednokonne dorożki bez budy, zwane praskimi. Najruchliwszym miejscem Pragi pozostawał rozległy plac handlowy rozlokowany 78 79

43 w rejonie zbiegu Wołowej (Targowej) i Sprzecznej. Jest on - pisano w przewodnikach po Warszawie - głównym rezerwuarem najważniejszych produktów żywnościowych, i od siły i zamożności placu targowego praskiego zależy siła i zamożność wszystkich placów targowych w samym mieście położonych. W latach powstał, na Grochowie Instytut Weterynaryjny (dzisiaj oddany orkiestrze Sinfonia Varsovia). Z wybuchem I wojny światowej część fabryk praskich została zamknięta, większe zakłady wraz z pracownikami ewakuowano w głąb Cesarstwa. Oddziały rosyjskie, opuszczając Warszawę, w sierpniu 1915 roku wysadziły mosty na Wiśle, spaliły dworce oraz warsztaty kolei nadwiślańskiej. Niewiele lepiej zapisała się w pamięci prażan okupacja niemiecka. Przyniosła biedę, głód i dalszy upadek przemysłu. Trudne wojenne czasy nie przeszkodziły jednak powstaniu Towarzystwa Przyjaciół Pragi, wydawaniu tygodnika Echo Pragi i działalności Teatru Praskiego. Na świętowanie odzyskanej w 1918 roku niepodległości nie było dużo czasu. Już dwa lata później Praga stała się wielkim obozem warownym, zapełnionym transportami wojskowymi, szpitalami i punktami opatrunkowymi. W jej najbliższym sąsiedztwie, na polach Radzymina rozegrała się walka o istnienie wskrzeszonego państwa polskiego. Do usuwania zniszczeń wojennych można było przystąpić dopiero po odparciu nawały bolszewickiej. W latach międzywojennych z powodzeniem rozwijały się Zakłady Sicht Lever, Wedel, Perun czy Fabryka Aparatów Elektrycznych Kazimierza Szpotańskiego. Przy ulicy Markowskiej działała Mennica Państwowa. W 1935, powstał w Warszawie Państwowy Instytut Telekomunikacyjny, gdzie przy ul. Ratuszowej utworzono Eksperymentalne Studio Telewizyjne. Na Targowej wybudowano reprezentacyjny gmach Dyrekcji Kolei i olbrzymi kompleks mieszkalny dla pracowników kolei. W Domu Studenta Żydowskiego mieszkał m. in. Menachem Begin, późniejszy premier Izraela i laureat Pokojowej Nagrody Nobla, atelier mieli malarze bracia Menasze i Efraim Seidenbeutel. Gimnazjum im. Władysława IV kończyli m. in. Janusz Korczak, Konstanty Brandel, August Zaleski, gen. Stanisław Tatar, gen. Kazimierz Sawicki. II wojna spowodowała śmierć wielu mieszkańców, zabudowa przetrwała w miarę w dobrej kondycji. Niestety okres powojenny to czas dalszej degradacji i zniszczeń. Długo nie inwestowano w tę część Warszawy. Dopiero lata 90 XX wieku i osiedlający się na Pradze artyści zaczęli przyciągać z czasem uwagę nie tylko warszawiaków. Pracownie, galerie, teatry i coraz więcej odnawianych starych kamienic. Powstające obecnie Muzeum Pragi i nowy Stadion Narodowy, modernizowane Zoo i wiele innych przedsięwzięć stwarzają zupełnie inny obraz odradzającej się Pragi. Mimo odnawianych kamienic nie da się przywrócić dawnego wyglądu, ani atmosfery tej starej dzielnicy. Tamtego świata już nie ma i nie ma tamtych ludzi. Pozostał jednak niepowtarzalny klimat, ekscytujący, twórczy, w którym z powodzeniem łączy się przeszłość z teraźniejszością tworząc zupełnie nową wartość. Andrzej Marat Wykorzystano materiały udostępnione przez Andrzeja Sołtana (Muzeum Historyczne m.st. Warszawy)

44 MUSEUM OF WARSAW PRAGA MUSEUM OF WARSAW S RIGHT BANK Museum of Warsaw Praga is being created as a part of the Historical Museum of Warsaw. Its main objective is to protect the relics of the cultural heritage located in the Warsaw s right bank of Vistula river area (which, as a whole is known as Praga district), as it is the first establishment of this kind there. In the future, the Museum will be located in the restored buildings at Targowa St. 50/52. A historical complex enables combining the values of old architecture with the modern means of exhibition. Three frontal tenements display different periods of Praga s urban development, from the late XVIIIth century (the first brick tenement in Praga) all the way to the XIXth century s 70 s. An inconspicous shanty in the yard hides valuable paintings saved in the old Jewish places of prayer and should be one of Museum s major attractions. In the back of the yard, a new building used for storage and administration will be built. The entire complex will accomodate i.a.: history of Warsaw s right bank exposition, a spoken history hall, an area for temporary exhibitions, a reading room, a screening room, and a cafe with local specialties. All sorts of events, conferences, workshops, and educational projects will take place, we ll grant the opportunity of an intercative discovery of Praga s secrets, like the occupations that are being forgotten. The visitors will be able to listen to recorded stories, feel the atmosphere of Praga s streets, estates and settlements, learn the fascinating facts about them, meet the traditions of different ethnic and religious communities. The grand opening is scheduled for Museum is assembling a collection of right bank relics documents, photos, pieces of art and craft, domestic objects of everyday use, products of Praga s companies and factories, and other items. Guests are able to share their memories make a recording for the archives of spoken history. Contact: tel./fax ,

45 History of Praga They ve got huge and great streets, And a wealth of wealth and treats Breweries, inns and malthouses And goods that come in all sizes (...) Praga and it citizens had been described that way by Adam Jarzębski, the author of a guidebook on Warsaw and surrounds in The name, meaning a place burnt down for agriculture purposes, was mentioned in the written sources for the first time in In 1573, the suburbs of Kamion, a part of Praga nowadays, were the scene of the first free election in Polish history, resulting in Henryk Walezy becoming the king of Poland. King Władysław the IVth gave Praga city rights in 1648, allowing its citizens to organize tradesmen and merchants unions, also absolving them from the responsibility of hosting soldiers and granting supplies. He also set up four yearly festivities, and three market events per week. In 1780, the last king of Poland, Stanisław August Poniatowski let the estate to his advisor and bank owner of Jewish descent Szmul Zbytkower, who quickly managed to monopolise nearly whole economy of Praga, setting up new rules of cattle trading, founding new slaughterhouse, tannery, sawmill and 2 distilleries. Accomodating religious needs of Jewish community (almost 20% of Praga s population at the time) he funded a prayer house and cementary in Targówek. Building Marshall s Lubomirski s defense walls, called from the name of the initiator was an important event the fact they encompassed two biggest parts of Praga (Bishop s and Prince s) and Skaryszew paved the way for including Praga into the Warsaw city limits. A seasonal bridge linking the river banks built in 1776 was another strong influence. During the Kosciuszko Uprising, Russian army s attack on the 4th November, 1794 caused huge damages. It took only couple of hours for the enemy forces to control the right bank part of Warsaw, and a horrible carnage ensued. To add to the destruction, over a half of the remaining estate were tore down for the purposes of Napoleon s fortifications. The first attempts of renovating the area happened after 1815 under Russian rule. The main roads leading to the area were paved and regulated, a building of city s Bridge Office, designed by Corazzi, and standing to this day, was built next to the bridge. During the November Uprising (1831) parts of Praga were destroyed again. Development was halted until the 60 s, when the railroads from St. Petersburg (1862) and Terespol (1867) reached Warsaw s right bank, and a rail bridge was ready to use. Praga became an important link in Russia s export and import. Its location, allowing a seamless transport of coal from the south, cheap estate and work force - those factors caused locating almost half of capital s factories in this district. Amongst others: enormous Warsaw Steelworks, at the time biggest factories of enamel kitchenware Wulkan and Labor, lamp factory of Schneider, Ditman & Renner Bros. and chemicals factory of Towarszystwo Akc. Praga. Building main railway stations and a stable, all-year bridge through Vistula river, constructed by engineer Stanisław Kierbedź in 1864, helped to organize the center of Praga. The bridge was linked to the Petersburski Station (Wileński nowadays) by a wide Aleksandrowska street (Al. Solidarności), with the square in the middle north from it, a spacious city park had been founded. An elegant building of Warsaw s yachtclub with a small harbour was located there. Behind the park there was a large military area with baracks and warehouses. Another key building in the area was St. Mary Magdalene s Orthodox Church built in 1869 for the Russian soldiers and citizens (10% of population back then). It dominated over the modest Loretan chapel, but 20 years later a bigger st. Florian s church was finished nearby. Kierbedź s bridge improved communication with the left bank. Main means of transport were: horse tram, linking railway stations, some stagecoaches provided by hotels, cheaper alternatives were omnibuses and unique horse carriages, known as praskie. A large market square at the corner of Wołowa and Sprzeczna remained the most vibrant part of the district. One of the Warsaw guides from that time claims It is the main reservoir of the most important food products, and the other market squares in the city are depending on its power and value. Between 1899 and 1900 Veterinary Institute was buit - these days the building is used by orchestra Simfonia Varsovia. Once the World War I broke out, some of Praga s factories were closed, some bigger ones were moved (along with the personel) east, closer to the heartland of Russia. Russian troops, leaving Warsaw in 1915, blew up the bridges, burnt railway stations and rail workshops. German occupation did not leave better memories, just poverty, hunger, and further deterioration of industry. Tough war times did not stop creation of 84 85

46 Association of Praga s Friends, weekly magazine Echo of Praga was being published, and Praga s Thetre kept performing. There was no time to celebrate the reclaimed independance, as in 1920 Praga became a huge defense post, full of military transports, hospitals, and medical aid points. In the closest neighbourhood, on the fields of Radzymin, the battle for existance of just resurected Poland took place. Repairs of war damages also had to wait until the Red Army was forced to fled. Before the World War II economic growth allowed the plants of companies like Sicht Lever, Wedel, Perun and Kazimierz Szpotański s Factory of Electric Machines to be buit and developed. The National Mint was located at Markowska street. In 1935 the National Institue of Telecommunication established in Warsaw located its Experimental Television Studio at Ratuszowa street. At Targowa street, a presentable building of Rail Headquarters and huge residential estates for railway employees were built. One of the residents of the House of Jewish Student (a popular dormitory) was Menachem Begin, who later became the Israeli president and Nobel Peace prize-winner. Painters Menasze and Efraim Seidenbeutel had their ateliers there. Amongst the graduates of Władysław the IVth High School were Janusz Korczak, Konstanty Brandel, August Zaleski, gen. Stanisław Tatar and gen. Kazimierz Sawicki. World War II cost lifes of many citizens of Praga, however, urban landscape didn t suffer much. Actually, post war years, because of poor maintnance and general lack of money, might have caused more damage. It wasn t until the 90 s, when the return of democracy and economic progress brought investments. However, lower prices in the area, considered dangerous at the time, was what brought a lot of young artists whose presence itself began transforming the district s image. Now it is considered a place full of ateliers, galleries, theatres. National Stadium and Museum of Praga both being built currently, and numerous other projects happening here add to the new and different outlook. A lot of buildings got restored, but there s no restoring the former atmosphere of this old district. That world, and those people are long gone. What remains is the exciting vibe, and a place which succesfully joins the past with the present, coming up with an altogether new value. Andrzej Marat Based on research and dissertations of Andrzej Sołtan (Historical Museum of Warsaw) PHOTOINDEX Listopada St 24. Photo by Andrzej Marat 2. Annexes at Wileńska St. Photo by Andrzej Marat 3. Annexes at Wileńska St. Photo by Andrzej Marat 4. Yard at Inżynierska 3, Czess Band performing live during Etnopraga festival, organised by Praga s House of Culture. Photo by Andrzej Marat 5. Szwedzka St. Photo by Andrzej Marat 6. Okrzei St 2. Photo by Andrzej Marat 7. Zamoyskiego St 25. Photo by Andrzej Marat Listopada St 22, Club Skład butelek ( Bottle warehouse ). Photo by Andrzej Łojko Listopada St 22, Club Saturator ( Saturater ). Photo by Dorota Marat 10. Inżynierska St 3. Part of Sąsiedzi dla sąsiadów (Neighbours for neighbours) art festival: Kabała na murach ( Wall Cabbala ) by Cókier and Silvestro. Photo by Andrzej Łojko 11. Inżynierska St 3. Gallery Nizio Photo by Andrzej Łojko 12. Stalowa St 46. Photo by Włodzimierz Krzemiński 13. Mała St 1. Photo by Andrzej Marat 14. Środkowa St 18, wheel to tie the horse. Photo by Andrzej Marat 15. Inżynierska St 3. Photo by Andrzej Marat 16. Mała St 11. Photo by Andrzej Marat 17. Stalowa St 9. Photo by Andrzej Marat 18. Wileńska St 13. Photo by Andrzej Marat 19. Inżynierska St 3, photo atelier of Yola Zuchniewicz. Photo by Andrzej Łojko 20. Rybna St. Photo by Andrzej Marat 21. Wileńska St 13. Photo by Andrzej Marat 22. Return from synagogue, Photo from NAC collection 23. Mińska St 15. Photo by Andrzej Marat 24. Stalowa St 25. Photo by Andrzej Marat 25. Zofia Oporska with children, Photo from Oporska family s collection 26. Jadwiga Oporska, photo from Oporska family s collection 27. Równa St 5. Photo by Andrzej Marat 28. Środkowa St 25. Photo by Andrzej Marat 29. Lubelska St 30/32 Hamlet performed by Stowarzyszenie Studium Teatralnego, directed by Piotr Borowski. Photo by Andrzej Łojko Listopada St 18. Photo by Andrzej Marat 31. Inżynierska St 5. Photo byandrzej Marat 32. Mała St 9. Photo by Andrzej Marat 33. Strzelecka St 31. Photo by Andrzej Marat 34. Targowa St 50/52, frescos in Jewish House of Prayer. Photo by Andrzej Marat Listopada St 22, Club Saturator. Photo by Andrzej Marat 36. Czynszowa St 6. Photo by Andrzej Marat Listopada St 22 Theatre Academia. Ewa Reingruber performing in Równia, directed by Roman Woźniak. Photo by Łukasz Kosela 38. Otwocka St, Club Fabryka Trzciny. Photo by Stanisław Trzciński 39. Ząbkowska St 27/31, Center of Culture Koneser Free Form Festival, Viva la Fete on stage. Photo by Maja Ostrowska listopada St 22, Club Skład butelek. Photo by Andrzej Łojko Listopada St 22. Theatre Academia. Chodzony próba Szekspira directed by Roman Woźniak. Photo by Łukasz Kosela 42. Mińska St 32. Photo by Andrzej Marat listopada 7 Pakernia. Photo by Zelda Klimkowska 44. Brass Music Band of Warsaw Arms Factory, 1930 s. Photo from Robert Marcinkiewicz s collection 45. Lubelska St 30/32, Marzena Turek in her workshop. Photo by Andrzej Łojko 46. Konopacka St 12. Photo by Andrzej Marat 47. Inżynierska St 3, workshop of Michał Płoski. Photo by Andrzej Łojko 48. Stalowa St 37. Photo by Andrzej Marat 49. Lubelska St 30/32. Performance of Art Association Komuna Otwock. Photo by Andrzej Łojko 50. Otwocka St, Club Fabryka Trzciny. Photo by Jan Rolke 51. Mała St 13. Photo by Andrzej Marat 52. Jagiellońska St 18. Photo by Andrzej Marat 53. Targowa St 46. Photographic workshop from the 1930 s 54. Szpotański s Factory, 1930 s. Photo from Robert Marcinkiewicz s collection 55. Inżynierska St 3, a photographic workshop. Photo by Andrzej Łojko 86 87

47

48

49

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12. Narrator:

Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12. Narrator: FORSZPAN Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12 Narrator: Jaka to wioska? Co to za dziecko na tej wiejskiej ścieżce? Kim są trzej mężczyźni w

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki.

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki. www.hersheypa.com Hershey Resort znajduje się w bliskim sąsiedztwie z Nowym Jorkiem, Baltimore i Waszyngtonem. Hershey w stanie Pennsylvania jest znane jako najsłodsze miejsce na ziemi, ponieważ słynie

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm The realization of the programme "The Whole World is One Big Chelm" March 2006 We have completed yet another stage of our programme.

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House

Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House Pytania cudzoziemców zwiedzających Dom Jana Matejki; Questions of foreigners visiting Jan Matejko House The Jan Matejko House a Branch of the National Museum in Krakow and the oldest biographical museum

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool:

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: posiadają odpowiednie kwalifikacje, przygotowanie pedagogiczne oraz doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, stosują w swojej

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek 25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie kościół parafialny na Pradze

Bardziej szczegółowo

KONECZNEGO BUDYNEK MIESZKALNY WIELORODZINNY MIEJSCE: KRAKÓW POWIERZCHNIA: 4 700 m2 AUTOR: WIZJA KLIENT: REF POLAND PROJEKT: 2011 REALIZACJA: -

KONECZNEGO BUDYNEK MIESZKALNY WIELORODZINNY MIEJSCE: KRAKÓW POWIERZCHNIA: 4 700 m2 AUTOR: WIZJA KLIENT: REF POLAND PROJEKT: 2011 REALIZACJA: - MKARCH PROJEKTY PROJECTS KONECZNEGO BUDYNEK MIESZKALNY WIELORODZINNY MIEJSCE: KRAKÓW POWIERZCHNIA: 4 700 m2 AUTOR: WIZJA KLIENT: REF POLAND PROJEKT: 2011 REALIZACJA: - KONECZNEGO RESIDENTIAL BUILDING

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Opisy spacerów rewitalizacja na prawym brzegu.

Opisy spacerów rewitalizacja na prawym brzegu. Opisy spacerów rewitalizacja na prawym brzegu. Targówek Fabryczny 11 kwietnia 2015, godz. 10:30 Zbiórka: ul. ks. Ziemowita 39 róg ul. Mieszka I Dziewanny, Wszeborską, ks. Ziemowita, Trojanowską, Rybieńską.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water

Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku. Morskie Oko (The Eye of the Sea) was developed. Nad wodą. By the water Nad wodą Morskie Oko powstało w dawnym wyrobisku kamieniołomu w okolicy dzisiejszej ul.fabrycznej. Zbiornik wodny ze względu na częściowo skaliste brzegi nazywano Morskim Okiem. W latach 30. XX wieku przy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum

Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum Pytania cudzoziemców zwiedzających Muzeum Czartoryskich; Questions of foreigners visiting The Princes Czartoryski Museum Muzeum Książąt Czartoryskich to jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie, będącego

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.]

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.] Ambassador Feinstein s Remarks at the Singer Jewish Cultural Festival, August 28, 2011 Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. in a row.] [Good evening. It is a great pleasure

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IK-finał ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Piękno ulicy skończyło się wraz z końcem II wojny światowej. Jaka była to wspaniała ulica, pokazują stare fotografie oraz nieliczne odbudowane kamienice.

Bardziej szczegółowo

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010 organizator_organiser Oddział Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Branch of SOKÓŁ Małopolska Culture Centre współorganizator_co-organiser Stowarzyszenie Pastelistów Polskich The Association

Bardziej szczegółowo

Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw

Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw Aleje Ujazdowskie 41, Warszawa 41 Ujazdowskie Avenue, Warsaw Budynek został wzniesiony około 1876 roku przy Trakcie Królewskim, historycznie najważniejszej arterii Warszawy. Lokalizacja u zbiegu ulicy

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch PRODUCTION HALL DATA 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Hala magazynowo- produkyjna (oznaczona na schemacie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW

SEGRO BUSINESS PARK WARSAW SEGRO BUSINESS PARK WARSAW OŻAROWSKA 40/42 DUCHNICE NOWOCZESNA POWIERZCHNIA BIZNESOWA MODERN BUSINESS SPACE 36 400 m 2 / 36,400 sq m SEGRO.pl SEGRO BUSINESS PARK WARSAW Nowoczesny park logistyczno-biznesowy

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459

name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459 name / imię surname / nazwisko e-mail phone number / telefon PORTFOLIO KAROLINA BANACHOWICZ banachowicz.karolina@gmail.com +48 507 662 459 performance art SZTUKA PERFORMANCE video art SZTUKA VIDEO photography

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS Mateusz Szczypiński / bio MATEUSZ SZCZYPIŃSKI Born in 1984 in Piekary Śląskie, lives ans works in Cracow. Mateusz Szczypiński, author of collages and oil paintings, serves anew the patterns that have already

Bardziej szczegółowo

ORZ7 IN. made in Poland

ORZ7 IN. made in Poland EN Concept Whilst researching the history of the polish lighting industry, we came across a significant chapter detailing the Mesko Factory, which specialised in the production of outdoor lamps. One of

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut Układ graficzny CKE 2013 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji FISHEYE Properties Establishment Real Estate Consultants sp.k. ul. Krowoderska 52/4, 31-158 Kraków, Poland, tel. +48 12 630 93 00, fax. +48 12 630 93

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015 nd ClimMani EU COST Action Meeting, oland 8-30 September, 015 Venue HOTEL MERCURE**** - OZNAŃ Address: ul. Roosvelta 0, 60-89, oland Tel. +48 61 855 80 00 e-mail: H3393@accor.com mercure-poznan-centrum.com

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA

PRZEDSIEBIORSTWO LUSARSKO-BUDOWLANE LESZEK PLUTA Przedsi biorstwo lusarsko Budowlane was founded in 1992 in Kielce, Poland. Today we are a recognized manufacturer of modern aluminium-glass constructions at a high European level. We provide solutions

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

WIDOK TRAKTU PRASKIEGO (ULICE: KAROWA. OKRZEI, ZĄBKOWSKA, KAWĘCZYŃSKA)

WIDOK TRAKTU PRASKIEGO (ULICE: KAROWA. OKRZEI, ZĄBKOWSKA, KAWĘCZYŃSKA) WIDOK TRAKTU PRASKIEGO (ULICE: KAROWA. OKRZEI, ZĄBKOWSKA, KAWĘCZYŃSKA) T R A K T PRASKI Ostatnie kilka lat dyskusji na temat znaczenia rzeki w mieście przyniosło duże zmiany w myśleniu o sposobie jej zagospodarowania.

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Warszawa Al. Jerozolimskich przy ul. Badylarskiej

Warszawa Al. Jerozolimskich przy ul. Badylarskiej Warszawa Al. Jerozolimskich przy ul. Badylarskiej Warszawa,,Jerozolimskie Point to nowoczesny obiekt biurowy o p.u. 4 157 m 2 zaprojektowany zgodnie z najwyższymi standardami i dbałością o komfort pracy.

Bardziej szczegółowo

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny

Mariensztat rys historyczno varsavianistyczny Mariensztat ryshistoryczno varsavianistyczny 1. PoczątkiMariensztatu Historiapewnejdrogi HistoriaMariensztatu,tohistoriadrogi,którajużodśredniowieczałączyłaKrakowskie Przedmieście z Wisłą. Biegła ona wąwozem

Bardziej szczegółowo

Jedyne takie miejsce... The only place. Widok z okna Domu Handlowego Krakus View from Krakus Department Store

Jedyne takie miejsce... The only place. Widok z okna Domu Handlowego Krakus View from Krakus Department Store Jedyne takie miejsce... Dom Handlowy Krakus zlokalizowany jest na Rynku Starego Miasta, na rogu ulic Wiślanej i św. Anny. Mieści się on w zabytkowej kamienicy, której historia sięga XIII wieku. W pobliżu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

OFFICE. Unique place for business

OFFICE. Unique place for business OFFICE The essence of our startegy is accomplishment of our building projects in great locations. They are excellently designed buildings offering the latest technological solutions. Sednem naszej strategii

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Post-iGeo: Kraków-Toruń-Gdańsk-Warszawa 19.08.-23.08.2014

Post-iGeo: Kraków-Toruń-Gdańsk-Warszawa 19.08.-23.08.2014 Kraków 2014 Travel Office Pedagogical University of Cracow Photo by Mariusz Szubert & Anna Winiarczyk-Raźniak Institute of Geography Pedagogical University of Cracow Post-iGeo: Kraków-Toruń-Gdańsk-Warszawa

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk Ewa Juszkiewicz / bio EWA JUSZKIEWICZ Born on 3 September 1984 in Gdańsk. Lives and works in Cracow. Engaged in painting, drawing and animation art. Co-founder of vj-collective AAA Tanie Wizualki. Education

Bardziej szczegółowo

Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz)

Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz) Oferta sprzedaży działki inwestycyjno- przemysłowej w Sieradzu (Greenfields for sale on urban economic zone in Sieradz) Nazwa lokalizacji Site name Zakładników Miasto Town Sieradz Województwo Voivodship

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley pis treści chool... p. y things... p. ports... p. y home... p. 8 y family... p. 0 nimals... p. Free-time activities... p. 8 Food... p. Virginia vans Jenny ooley łownictwo ZZW chool like aths and nglish

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Poziom podstawowy Język angielski Język angielski. Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Zadanie 1. Which person L (Liz) J (Jim) 1.1. thinks that a particular TV series is very

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Metropolization : Local Development and Government in Poland

Metropolization : Local Development and Government in Poland Metropolization : Local Development and Government in Poland Lydia COUDROY DE LILLE Université Lumière-Lyon 2 & Centre Géophile - Ecole Normale Supérieure de Lettres et Sciences Humaines de Lyon OCDE-

Bardziej szczegółowo

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.

» meble gabinetowe. executive furniture systems. INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet. meble gabinetowe executive furniture systems INTER OFFICE UL.INŻYNIERSKA 5 20-484 LUBLIN TEL/FAX 81-744-52-09 interoffice@poczta.onet.pl meble gabinetowe executive furniture 0 Rio Potrzeba nowoczesności

Bardziej szczegółowo