11. WYBRANE METODY BADAŃ PROCESÓW MROZOWYCH NA BRZEGACH RZECZNYCH. Karol Augustowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "11. WYBRANE METODY BADAŃ PROCESÓW MROZOWYCH NA BRZEGACH RZECZNYCH. Karol Augustowski"

Transkrypt

1 11. WYBRANE METODY BADAŃ PROCESÓW MROZOWYCH NA BRZEGACH RZECZNYCH Karol Augustowski Erozja brzegów rzecznych będąca wynikiem działania procesów mrozowych jest zagadnieniem słabo w Polsce rozpoznanym. Dotychczasowe poglądy na temat erozji brzegów rzecznych skupiały się głównie na roli dwóch czynników: działalności wód płynących i opadowych oraz procesów stokowych. Procesy subaeralne (przypowierzchniowe), do których zalicza się między innymi zamarzanie i odmarzanie zaliczane były najczęściej do procesów bardziej przygotowujących grunt do realnej erozji, niż samym procesem erozyjnym [Wolman 1959, Thorne 1990, Bertrand 2010]. Wielu badaczy zwracało jednak uwagę na multigelację (cykliczne zamarzanie/odmarzanie gruntu) jako istotny czynnik warunkujący przekształcenia powierzchni brzegów. Reid [1985] oszacował ich udział w całkowitej erozji brzegów na ok %, a Teisseyre [1984] podkreślał, iż procesy mrozowe są jednym z głównych czynników wpływających na tempo tej erozji. Badania w tym zakresie prowadzi się wieloma metodami (ryc. 1): ewidencją sedymentologiczną i botaniczną, za pomocą źródeł historycznych, wielokrotnych przekrojów geodezyjnych, fotogrametrii szeregów czasowych, połowicznego rozpadu izotopu 137 Cs, kołków erozyjnych, czujników PEEP oraz systemu PEEP-3T [m.in. Saynor i in. 1994, Lawler 2008]. Wybór jednej z nich wynika bądź to z zasobności środków na badania terenowe, bądź to ze skali czasowej analizowanych zmian. Ryc. 1. Wybrane metody badań erozji brzegów rzek Źródło: Opracowanie własne na podstawie Lawler [2008], s. 35 Przyjmując za kryterium możliwą częstotliwość wykonania (rejestracji) pomiarów powyższe metody można podzielić na 3 kategorie:

2 metody o małej częstotliwości (ewidencja sedymentologiczna i botanicza, połowiczy rozpad izotopu 137 Cs oraz źródła historyczne), metody o średniej/dużej częstotliwości (wielokrotne przekroje geodezyjne, fotogrametria szeregów czasowych, kołki erozyjne), metody o bardzo dużej częstotliwości (PEEP, PEEP-3T) Metody o małej częstotliwości pomiarów Metody ewidencji sedymentologicznej i źródła historyczne odznaczają się w tej grupie najmniejszą częstotliwością rejestracji pomiarów. Metoda botaniczna, której zakres częstotliwości może wynieść 1 rok, razem z powyższymi metodami pozwala na rejestrację zmian powierzchni brzegu dla całego roku hydrologicznego. Na ich podstawie nie ma możliwości jednoznacznego określenia przekształceń na brzegach wynikających z działania jedynie procesów mrozowych. Jedyną metodą z tej grupy, za pomocą której możliwe jest oszacowanie udziału procesów mrozowych w rozwoju brzegu rzeki jest określenie zawartości radioaktywnego cezu 137 w poszczególnych częściach stoku. Metodę tą wykorzystali Saynor i in. [1994], którzy zastosowali ją do badań dwóch stoków pastwiskowych w południowowschodniej Australii. Izotop cezu 137 jest relatywnie długowieczny. Połowiczny okres jego rozpadu wynosi 30,2 lat. Jest on wytwarzany w wyniku testów broni atomowej w atmosferze. W przyrodzie nie posiada naturalnego źródła, stąd też jest szybko absorbowany przez cząstki gleby. Izotop ten jest obecny w mierzalnych ilościach w glebie na całym świecie od 1954 roku [Saynor i in. 1994]. Ryc. 2. Przykładowe zmierzone zawartości izotopu cezu 137 na stoku Monkerai w Australii Źródło: Opracowanie własne na podstawie Saynor i in. [1994], s. 90 Do pobierania próbek w terenie i określenia zawartości cezu wykorzystuje się najczęściej stalową ramę o powierzchni 0,1m 2 (50 x 20cm) z cylindrycznymi rdzeniemi umożliwiającymi pobranie materiału do analiz [Campbell i in. 1988, Saynor i in. 1994]. Rdzenie wsuwane są w pierwszym etapie na głębokość 12 cm, a w kolejnym na dalsze 10 cm. Uzyskany fragment profilu poddaje się analizie. Dla uzyskania wiarygodnych wyników profile pobiera się w odstępach co 2 cm na całej powierzchni ramy. Ilość

3 pomiarów wzdłuż stoku jest różna. Saynor i in. [1994] na stoku w Monkerai (Australia) pobrali próbki w odstępach co 20 m, w Bothwell (Tasmania) co 9 m. Często prowadzi się dodatkowe pomiary kontrolne w drugim równoległym rzędzie (ryc. 2). Do określenia zawartości cezu wykorzystuje się dokładne dekektory czystości germanu. Za ich pomocą możliwe jest pomierzenie emisji promieni gamma z izotopu cezu 137. Dla górnych wartości ekstremalnych dokonuje się korekty za pomocą izotopu bizmutu 214. Zmiany w zawartości izotopu cezu w poszczególnych momentów pomiarów świadczą o pełznięciu materiału po stoku/cofaniu się ściany brzegu (w zależności od kąta nachylania stoku terasy). Pomiary prowadzone przez Saynora i in. [1994] wykazały zbliżone wyniki do innej z metod pomiaru przekształceń stoku terasy metody kołków erozyjnych Metody o średniej/dużej częstotliwości pomiarów W grupie tych metod na szczególną uwagę zasługują dwie fotogrametria szeregów czasowych stosowana m.in. przez Lawlera [1989, 2005], Lane a i in. [1993, 1998], Larsena i in. [2006], Wallicka i in. [2006] oraz metoda kołków erozyjnych [Wolman 1959, Hooke 1979, 1980, Thorne, Tovey 1981, Lawler 1993, Couper, Maddock 2001, Couper i in. 2002, Zaimes i in. 2005, Hupp i in. 2009]. Mimo zbliżonej możliwej częstotliwości wykonania pomiarów różnią się zasadniczo w kosztach niezbędnych do prowadzenia badań. Fotogrametria szeregów czasowych Pomiar fotogrametryczny jest wiernym odzwierciedleniem rzeźby terenu w rzucie środkowym. Pomiar ten posiada zniekształcenia w formie odchyłek radialnych, będące wynikiem nachylenia aparatu/zdjęcia oraz brakiem płaszczyznowości mierzonej formy. Odchyłki radialne kasuje się przez przekształcenie rzutowe zdjęcia, lecz zniekształcenia wynikające z deniwelacji obiektu pozostają, a ich wielkość nie może przekroczyć założonej dokładności. W zależności od tej dokładności wykorzystuje się metodę jednoobrazową (gdy zniekształcenia nie przekraczają założonej dokładności) i metodę dwuobrazową (gdy zniekształcenia są większe). Metoda jednoobrazowa (płaska) Wykorzystuje się w niej pojedyncze zdjęcia formy terenu. Z powodzeniem stosuje się ją wyłącznie do form praktycznie płaskich, gdy obiekt można z wystarczającym przybliżeniem aproksymować płaszczyzną [Boroń i in. 2007]. Zdjęcia wykonuje się w linii równoleglej do płaszczyzny brzegu. Wraz ze wzrostem odległości od fotografowanego obiektu maleją odchyłki radialne na fotografii, a w konsekwencji wzrasta wewnętrzna dokładność zdjęcia. Miejsce usytuowania aparatu od brzegu rzeki zależne jest od rozmiaru i ogniskowej obiektywu zamontowanego w aparacie. Czynniki te wpływają bowiem znacząco na dokładność pomiarów. W celu uzyskania jak najmniejszych zniekształceń i błedów systematycznych fotografie powinno wykonywać się aparatami wielkoformatowymi, bądź fotogrametrycznymi kamerami analogowymi. W przypadku aparatów cyfrowych dla uzyskania wysokiej dokładności pomiarów, konieczne jest usunięcie dystorsji radialnej stosowanego obiektywu [Boroń i in. 2007]. Metoda dwuobrazowa (przestrzenna) Dla brzegów/form terenu znacznie zróżnicowanych przestrzennie w badanich wykorzystuje się stereoskopowe pary zdjęć (stereogramy) (ryc. 3). Położenie wyznaczonych punktów określa się wówczas za pomocą wcięcia w przód, co umożliwia

4 usunięcie wpływu odchyłek radialnych homologicznych punktów obu zdjęć na dokładność wynikową [Boroń i in. 2007]. Z dwóch końców bazy fotogrametrycznej wykonuje się stereogram zdjęć pomiarowych. Wraz ze wzrostem skali zdjęć i długości bazy rośnie dokładność opracowania. Opracowania te na fotogrametrycznych stacjach cyfrowych wykonuje się w formie wektorowej. Ryc. 3. Przykładowy/poglądowy montaż aparatów do dwuobrazowych pomiarów fotogrametrycznych Kołki/pręty erozyjne Metoda kołków erozyjnych jest znana w literaturze od lat 50-tych XX wieku. Jednym z pierwszych badaczy, który stosował tą metodę był Wolman [1959]. Kołkami są najczęściej drewnianymi lub metalowymi prętami (lub innym materiałem odpornym na działanie czynników zewnętrznych) o różnej długości i średnicy [Jimoh 2008]. Thorne [1981] stosował stalowe pręty o średnicy 6,35 mm, Saynor i in. [2003] o średnicy 6 mm a długie na 30 cm, Bąk i in. [2011] średnica 10 mm, długość 50 cm, Kronvang i in. [2012] średnica 2 mm, długość 60 cm, a Augustowski i in. [2012] średnia 6 mm, długość 100 cm. W celu łatwiejszej identyfikacji przekształceń powierzchni brzegu kołki erozyjne maluje się farbą [Jimoh 2008], bądź okleja barwnymi taśmami [Augustowski i in. 2012] (ryc. 4A). Zasłoniecie części pręta/zasłonięcie jednego z kolorów (dla poniższego przykładu kolor czerwony lub biały) świadczy o pęcznieniu gruntu. Odsłoniecie pręta (kolor niebieski, zielony) świadczy o ubytku materiału i cofaniu się brzegu (ryc. 4B). Pęcznienie gruntu w literaturze międzynarodowej wyrażane jest w wartościach ujemnych, erozja zaś w wartościach dodatnich!

5 Ryc. 4. Sposób montażu kołków erozyjnych (A) i przykładowe zmiany ubytku powierzchni brzegu rejestrowane za ich pomocą (B) Pomiary prowadzone metodą kołków erozyjnych powinny być wykonywane wyłącznie na brzegach homogenicznych zbudowanych z drobnych aluwiów. Odradza się ich stosowanie dla brzegów zbnudowych ze średnich i grubych żwirów. Przy montażu kołków istnieje bowiem ryzyko mechanicznego naruszenia stabilności gruntu, a tym samym i uzyskanie zawyżonych wyników. Dotychczasowe badania nimi prowadzone odbywały się wyłącznie na brzegach zbudowanych z drobnych żwirów i gliny. Badania Augustowskiego [2013] wykazały, że metoda ta może się również sprawdzać na brzegach zbudowanych ze średnich i grubych żwirów, jak również z litych warstw fliszu (ryc. 5). Metody z tej grupy są odpowiednie do prowadzenia rejestracji cofania się brzegów rzek wskutek procesów mrozowych. Ze względu na znany okres aktywności tych procesów w przyrodzie (podczas wielokrotnych wahań temperatury wokół 00C w strefie przypowierzchniowej i na niewielkich głębokościach gruntu) określenie wielkości erozji stoków jest stosunkowo precyzyjne Metody o bardzo dużej częstotliwości pomiarów Na początku lat 90-tych Lawler zmodyfikował pierwotną metodą kołków erozyjnych do metody PEEP /Photo-Electronic Erosion Pins/ - fotoelektronicznych kołków erozyjnych. Różniła się ona od oryginalnej metody nastawieniem na pomiar względnie ciągły, automatycznie rejestrujący wielkość erozji i depozycji. Pierwotną metodą kołków erozyjnych można prowadzić pomiar z konkretnych momentów obserwacji. Czujnik PEEP jest samo zasilanym urządzeniem fotoelektronicznym zawierającym 10 ogniw fotowoltaicznych zamkniętych w przeźroczystej rurce akrylowej o średnicy 16 mm. Długość każdego z czujników wynosi 66 cm. Czujnik PEEP wytwarza napięcie proporcjonalne do jego długości wystawionej na działanie promieni słonecznych. Każdy z czujników połączony jest z rejestratorem za pomocą 15-metrowego kabla, który zapisuje wyniki co minut. W 2001 r. Lawler i in. przedstawili dalszą modyfikację metody kołków erozyjnych PEEP 3T /Photo-Electronic Erosion Pins with Thermal Consonance Timing/. Metoda PEEP została rozbudowana o Termiczny Konsonans Czasowy. Największym ograniczeniem metody PEEP było uzależnienie od światła dziennego. W nocy urządzenia rejestrujące nie prowadziły pomiarów. Wszystkie zmiany odnotowywane były dopiero po

6 wschodzie słońca. Wątpliwości niektórych badaczy budziły także wyniki uzyskiwane spod poziomu wody, a będące konsekwencją przytłumienia światła. Metoda PEEP 3T rozwiązywała te kontrowersje. Zamontowanych zostało 10 dodatkowych ogniw fotowoltaicznych oraz dwa czujniki termiczne służące do rejestracji temperatury powierzchni gruntu oraz na głębokości 68 mm. Dzięki temu możliwe stało się między innymi porównanie wielkości erozji i pęcznienia gruntu wraz ze zmianą temperatury w strefie przypowierzchniowej [Lawler i in. 2001a,b, Lawler 2005, 2008]. Zdaniem Lawlera [2008] rozbudowa metody PEEP do PEEP-3T stwarza możliwość jej wykorzystania zarówno w badania procesów geomorfologicznych, w sedymentologii, jak również w hydrologii. Ryc. 5. Przekształcenia mrozowe stoków terasy o różnej budowie wewnętrznej Podsumowanie Każda z powyższych metod ma pewne ograniczenia, związane bądź to z częstotliwością rejestrowanych pomiarów, trudnością w prowadzeniu badań, bądź to z wysokimi kosztami niezbędnych materiałów. Wydaje się, że dla procesów mrozowych oryginalna metoda kołków erozyjnych jest najkorzystniejszą ekonomicznie i metodologicznie do prowadzenia tych badań. Dlatego jest ona jedną z najczęściej stosowanych metod na całym świecie. Wykorzystywali ją między innymi Saynor i in. [2003] dla określenia dynamiki cofania się brzegów rzeki Ngaradj, Bartley i in. [2006] dla

7 brzegów rzeki Daintree, czy Howard i in. [1998] nad potokiem Gowrie w Australii. We Włoszech badania za pomocą kołków erozyjnych prowadzono nad rzeką Cecina [Luppi i in. 2008], w Danii nad rzeką Odense [Kronvang i in. 2012], w Stanach Zjednoczonych nad rzeką Roanoke [Hupp i in. 2009], w dorzeczu rzeki Trinity [Coffman 2009], czy nad jeziorem Michigan [Vallejo 1977, 1990]. Badania prowadzone tą metodą wykorzystywano również do określenia tempa erozji i denudacji stoków. Sirvent i in. [1997] kołki erozyjne stosował na stokach w północno-wschodniej Hiszpanii, Shi i in. [2011] w chińskiej prowincji Hubei i miasta Chongqing, a Arens i in. [2004] w badaniach dynamiki rozwoju wydm w Kennemerland w Holandii. Literatura Arens S.M., Slings Q., de Vries C.N Mobility of a remobilised parabolic dune in Kennemerland. The Netherlands. Geomorphology 59: Augustowski K., Chmielowska D., Kukulak J., Zawiejska J Varied riverbank stability in the foreland of the Tatra Mountains. Geomorphologia Slovaca et Bohemica 12 (1): Augustowski K Wpływ procesów mrozowych na rozwój brzegów rzek karpackich (na przykładach z dorzecza Czarnego Dunajca i Ropy). Maszynopis rozprawy doktorskiej. Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie: 185 ss. Bartley R., Keen R.J., Hawdon A.A., Disher M.G., Kinsey-Henderson A.E., Hairsine P.B Measuring rates of bank erosion and channel change in northern Australia: a case study from the Daintree River catchment. Reef and Rainforest CRC Final Report. CSIRO Land and Water Science Report 43/06: 51 ss. Dostęp z dnia r. Bąk Ł., Michalik A., Tekielak T Procesy erozji, transportu i sedymentacji w zlewniach potoków Kasinka i Słomka. Infrastruktura i ekologia obszarów wiejskich. Monografia. PAN Kraków. 9: 88 ss. Bertrand F Fluvial erosion measurements of streambank using Photo-Electronic Erosion Pins (PEEP). Ph.D. Thesis. University of Iowa. Dostęp z dnia r Boroń A., Rzonca A., Wróbel A Metody fotogrametrii cyfrowej i skanowania laserowego w inwentaryzacji zabytków. Roczniki Geomatyki 5(8): Campbell B.L., Loughran R.J., Elliott G.L A method for determining sediment budgets using caesium-137. [W:] Bordas M.P., Wailing D.E. (red.) Sediment Budgets. Proc. Porto AlegreSymp. December IAHSPubl. 174: Coffman D Streambank Erosion Assessment in Non-cohesive Channels Using Erosion Pins and Submerged Jet Testing. Dallas/Fort Worth. Texas, Ph.D. Thesis. Dostęp z dnia r /David_Coffman_Masters.pdf?sequence=1. Couper P.R., Maddock I.P Subaerial river bank erosion processes and their interaction with other bank erosion mechanisms on the River Arrow. Warwickshire. UK. Earth Surface Processes and Landforms 26: Couper P., Scott T., Maddock I Insights into river bank erosion processes derived from anaylsis of negative erosion-pin recordings: observations from three recent UK studies. Earth Surface Processes and Landforms 27(1): Hooke J.M An analysis of the processes of river bank erosion. Journal of Hydrology 42: Hooke J.M Magnitude and distribution of rates of river bank erosion. Earth Surface Processes 5:

8 Howard A., Raine S.R., Titmarsh G The Contribution of Stream Bank Erosion to Sediment Loads in Gowrie Creek. Toowoomba. University of Southern Quennsland. Australia. Dostęp z dnia r. index_files/asssi98_howard_etal.pdf. Hupp C.R., Schenk E.R., Richter J.M., Peet R.K., Townsend P.A Bank erosion along the dam-regulated lower Roanoke River. North Carolina. The Geological Society of America. Special Paper 451: Jimoh H.J Approaches to studying soil erosion problems in a tropical environment: An overview. Pakistan Journal of Social Sciences 5(2): Kronvang B., Audet J., Baattrup-Pedersen A., Jensen H.S., Larsen S.E Phosphorus Load to Surface Water from Bank Erosion in a Danish Lowland River Basin. Journal of Environmental Quality 41: Lane S.N., Richards K.S., Chandler J.H Developments in photogrammetry. The geomorphological potential. Progress in Physical Geography 17: Lane S.N., Chandler J.H., Richards K.S Landform monitoring, modelling and analysis: land form in geomorphological research. [W:] Lane S.N., Richards K.S., Chandler J.H. (red.). Landform Monitoring. Modelling and Analysis. Wiley. Chichester: Larsen E.W., Fremier A.K., Greco S.E Cumulative Effective Stream Power and Bank Erosion on the Sacramento River. California. USA. Journal of the American Water Resources Association. Paper No Lawler D.M Some new developments in erosion monitor-ing: 2. The potential of terrestrial photogrammetric methods. School of Geography. University of Birmingham. Working Paper 48: 21 ss. Lawler D.M Needle ice processes and sediment mobilisation on river bends. The River Ilston. West Glamorgan. UK. Journal of Hydrology 150: Lawler D.M The importance of high-resolution monitoring in erosion and deposition dynamics studies: examples from estuarine and fluvial systems. Geomorphology 64: Lawler D.M Advances in the continuous monitoring of erosion and deposition dynamics: Developments and applications of the new PEEP-3T system. Geomorphology 93: Lawler D.M., Couperthwaite J.S., Leeks G.J.L. 2001a. Using the Photo-Electronic Erosion Pin (PEEP) automatic monitoring system to define bank erosion event timings: the R.Wharfe. UK. [W:] Bernard J. (red.) Proc. 7th Federal Interagency Sedimentation Conference on Sediment: Monitoring, Modeling and Managing. Reno. Nevada March 2001, 2: Lawler D.M., West J.R., Couperthwaite J.S., Mitchell S.B. 2001b. Application of a Novel Automatic Erosion and Deposition Monitoring System at a Channel Bank Site on the Tidal River Trent. U.K. Estuarine, Coastal and Shelf Science 53: Luppi L., Rinaldi M., Teruggi L.B., Darby S.E., Nardi L Monitoring and numerical modelling of riverbank erosion processes: a case study along the Cecina River (central Italy). Earth Surface Processes and Landforms 34(4): Reid J.R Bank-erosion processes in a cool-temperate environment. Orwell Lake. Minnesota. Geological Society of America Bulletin 96(6): Saynor M.J., Loughran R.J., Wayne D.E., Scott P.F Sediment movement on hillslopes measured by caesium-137 and erosion pins. Variability in Stream Erosion and Sediment Transport. Proceedings of the Canberra Symposium. December IAHS Publ. no. 224:

9 Saynor M.J., Erskine W.D., Evans K.G Bank erosion in the Ngarradj catchment: Results of erosion pin measurements between 1998 and Supervising Scientist. Darwin NT. Supervising Scientist Report 176: 40 ss. Shi Z., Wen A., Zhang X., Yan D Comparison of the soil losses from 7 Be measurements and the monitoring data by erosion pins and runoff plots in the Three Gorges Reservoir region. China. Applied Radiation and Isotopes 69: Sirvent J., Desir G., Gutierrez M., Sancho C., Benito G Erosion rates in badland areas recorded by collectors, erosion pins and profilometer techniques (Ebro Basin, NE- Spain). Geomorphology 18: Teisseyre A.K Procesy fluwialne i rozwój koryta górnego Bobru na odcinku badawczym w Błażkowej ( ). Geologica Sudetica 19(1): Thorne C.R Field measurements of rates of bank erosion and bank material strength. Erosion and Sediment Transport Measurement (Proceedings of the Florence Symposium. June 1981). IAHS Publ. no. 133: Thorne C.R Effects of vegetation on river bank erosion and stability. [W:] Thornes J.B. (red.) Vegetation and Erosion. Wiley, Chichester: Thorne C.R., Tovey N.K Stability of composite river banks. Earth Surface Processes and Landforms 6: Vallejo L.E Mechanics of the stability and development of the Great Lakes coastal bluffs. Ph.D. dissertation. University of Wisconsin-Madison. Madison. Wisconsin. Vallejo L.E Bluff retreat by frost action in the Great Lakes. [W:] 33rd Annual Meeting Technical Program Abstracts. Association of Engineering Geologists. 1-5 October 1990, Pittsburgh, Pennsylvania: Wallick J.R., Lancaster S.T., Bolte J.P Determination of Bank Erodibility for Natural and Anthropogenic Bank Materials Using a Model of Lateral Migration and Observed Erosion Along the Willamette River. Oregon. USA. River Research and Applications 22: Wolman M.G Factors influencing erosion of a cohesive river bank. American Journal of Science 257: Zaimes G.N., Schultz R.C., Isenhart T.M., Mickleson S.K., Kovar J.L., Russell J.R., Powers W.P Stream bank erosion under different riparian land-use practices in northeast Iowa: AFTA 2005 Conference Proceedings: Nazwa instytucji: Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Wydział Geograficzno-Biologiczny, Instytut Geografii, Zakład Geografii Fizycznej Opiekun naukowy: dr hab. Józef Kukulak, prof. UP Adres do korespondencji:

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY Fotogrametria cyfrowa i skaning laserowy w dokumentacji i archiwizacji obiektów dziedzictwa kulturowego Autorzy artykułu: A. Guarnieria,

Bardziej szczegółowo

8. CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA MROZOWE PRZEKSZTAŁCENIA POWIERZCHNI BRZEGÓW RZECZNYCH. Karol Augustowski

8. CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA MROZOWE PRZEKSZTAŁCENIA POWIERZCHNI BRZEGÓW RZECZNYCH. Karol Augustowski 8. CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA MROZOWE PRZEKSZTAŁCENIA POWIERZCHNI BRZEGÓW RZECZNYCH Karol Augustowski Problematykę wpływu procesów mrozowych na rozwój brzegów rzecznych w literaturze międzynarodowej podejmowano

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Aparat cyfrowy w fotogrametrii aparat musi być wyposażony w obiektyw stałoogniskowy z jednym aparatem można

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r.

Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego. Warszawa, wrzesień 2010 r. Przykładowe opracowania fotogrametryczne uzyskane niemetrycznym aparatem cyfrowym z pokładu modelu latającego Warszawa, wrzesień 2010 r. Firma Taxus SI Sp. z o.o. otrzymała wsparcie na prace badawcze i

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym

Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat: Proste pomiary na pojedynczym zdjęciu lotniczym Kartometryczność zdjęcia Zdjęcie lotnicze

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Format Liczba kolorów Rozdzielczość Wielkość pliku *.tiff CMYK 300

Bardziej szczegółowo

kataster, numeryczne modele terenu, tachimetria elektroniczna czy GPS, wykorzystywane coraz częściej do pozyskiwania, analizowania i przetwarzania

kataster, numeryczne modele terenu, tachimetria elektroniczna czy GPS, wykorzystywane coraz częściej do pozyskiwania, analizowania i przetwarzania Wstęp Rozwój gospodarczy wymaga racjonalnego zarządzania i gospodarowania terenami oraz zasobami (np. wodnymi czy glebowymi). Do realizacji tych celów niezbędna jest odpowiednia informacja przestrzenna.

Bardziej szczegółowo

"Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do

Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do "Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do miejscowości Pustków" Pustków RZEKA WISŁOKA OD JAZU W MOKRZCU

Bardziej szczegółowo

OCENA ZMIAN WARUNKÓW HYDRODYNAMICZNYCH NA UREGULOWANYM ODCINKU POTOKU SMOLNIK EVALUATION OF HYDRODYNAMIC CONDITIONS CHANGES ON THE SMOLNIK STREAM

OCENA ZMIAN WARUNKÓW HYDRODYNAMICZNYCH NA UREGULOWANYM ODCINKU POTOKU SMOLNIK EVALUATION OF HYDRODYNAMIC CONDITIONS CHANGES ON THE SMOLNIK STREAM Ocena zmian warunków hydrodynamicznych... INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 8/1/2010, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 93 104 Komisja

Bardziej szczegółowo

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Karol Kwiatek Katedra Gospodarki Regionalnej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Karol.Kwiatek@uek.krakow.pl 23.05.2014

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna)

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) Katarzyna Koczerba SCENARIUSZ LEKCJI TEMAT ZAJĘĆ: Rzeka Drawa (edukacja regionalna) POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) CZAS TRWANIA: 3 tygodnie CELE ZAJĘĆ Uczeń zna:

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski Mgr inż. Michał Karkowski II WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE LIDZBARK WARMIŃSKI

Bardziej szczegółowo

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych

Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych Wpływ zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego na rozkład temperatur wewnętrznych W wyniku programu badań transportu wilgoci i soli rozpuszczalnych w ścianach obiektów historycznych, przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Pomiary rezystancji izolacji

Pomiary rezystancji izolacji Stan izolacji ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo obsługi i prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz urządzeń elektrycznych. Dobra izolacja to obok innych środków ochrony również gwarancja ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies

Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental Studies 544524-TEMPUS-1-2013-1-PL-TEMPUS-SMHES Qualifications Frameworks for Environmental Studies at Ukrainian Universities Recent Developments in Poland: Higher Education Reform Qualifications Frameworks Environmental

Bardziej szczegółowo

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami EuroLab 2010 Warszawa 3.03.2010 r. Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami Ryszard Malesa Polskie Centrum Akredytacji Kierownik Działu Akredytacji Laboratoriów

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba

ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba Urządzenie produkowane na licencji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Chronione patentem

Bardziej szczegółowo

POMIARY SYTUACYJNE POMIARY SYTUACYJNE Wykonanie każdej mapy powinno byd poprzedzone pracami wstępnymi polegającymi na określeniu skali mapy i treści mapy. Na wstępie należy przewidzied skalę mapy, gdyż

Bardziej szczegółowo

- jasność świecenia L > 7100 cd/m 2 przy jasności pojedynczej diody 1,5 cd,

- jasność świecenia L > 7100 cd/m 2 przy jasności pojedynczej diody 1,5 cd, 1. Wyświetlacz jednokolorowy D5X7X5LED00X300. - ekwiwalentna wysokość znaku he = 66 mm, - ekwiwalentna szerokość znaku we = 190 mm, - budowa wyświetlacza - matryca 5 x 7, - ilość diod LED w pikselu = 5,

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH Małgorzata Woroszkiewicz Zakład Teledetekcji i Fotogrametrii, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji, Wojskowa Akademia Techniczna

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

Temat 4. 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu

Temat 4. 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu Temat 4 1. Schemat ogólny projektowania zdjęć lotniczych 2. Uwarunkowania prac fotolotniczych 3. Plan nalotu Zdjęcia lotnicze projektuje się dla określonego zadania: Mapy sytuacyjno wysokościowe Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013

14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013 14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013 Zastosowanie zestawu optoelektronicznego do pomiarów przemieszczeń względnych bloków

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne.

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne. Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury Niemiecka firma Micro-Epsilon, której WObit jest wyłącznym przedstawicielem w Polsce, uzupełniła swoją ofertę sensorów o czujniki podczerwieni

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa Nazwa modułu: Geodezja przemysłowa Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja

Bardziej szczegółowo

Sterownia. Rys 1. Rozmieszczenie elementów systemu pomiarowego na kołowrocie DSOG. Pomieszczenie gospodarcze. nasyp.

Sterownia. Rys 1. Rozmieszczenie elementów systemu pomiarowego na kołowrocie DSOG. Pomieszczenie gospodarcze. nasyp. Stanowisko do pomiarów temperatur nawierzchni na róŝnych głębokościach 1. Opis systemu pomiarowego Na kołowym torze doświadczalnym IBDIM (soczewka) zainstalowano stanowisko do pomiaru temperatur nawierzchni

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce HORIZON 2020 - THE FRAMEWORK PROGRAMME FOR RESEARCH AND INNOVATION (2014-2020) 2020) Challenge 5 Climate action, environment, resource efficiency and raw materials INFORMAL DRAFT 1 Copyright KPK PB UE

Bardziej szczegółowo

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project:

Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Krótki opis projektu: Short description of the project: Tytuł System magazynowania ciepła na różnym poziomie temperatur. Title of the project - System of the heat storage at different temperature level. Krótki opis projektu: Opracowanie systemu akumulacji ciepła

Bardziej szczegółowo

DOTYCZY: Sygn. akt SZ-222-20/12/6/6/2012

DOTYCZY: Sygn. akt SZ-222-20/12/6/6/2012 Warszawa dn. 2012-08-03 SZ-222-20/12/6/6/2012/ Szanowni Państwo, DOTYCZY: Sygn. akt SZ-222-20/12/6/6/2012 Przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest " sprzedaż, szkolenie, dostawę, montaż i uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Przekształcanie dna koryta rzeki górskiej w czasie dużych wezbrań na przykładzie Ropy. Łukasz Wiejaczka, Witold Bochenek

Przekształcanie dna koryta rzeki górskiej w czasie dużych wezbrań na przykładzie Ropy. Łukasz Wiejaczka, Witold Bochenek Prace Geograficzne, zeszyt 132 Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Kraków 2013, 27 38 doi: 10.4467/20833113PG.13.002.1092 Przekształcanie dna koryta rzeki górskiej w czasie dużych wezbrań

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Badania fluktuacji oświetlenia podwodnego od teorii do praktyki. Mirosław Darecki Zakład Fizyki Morza IO PAN

Badania fluktuacji oświetlenia podwodnego od teorii do praktyki. Mirosław Darecki Zakład Fizyki Morza IO PAN Badania fluktuacji oświetlenia podwodnego od teorii do praktyki Mirosław Darecki Zakład Fizyki Morza IO PAN Historia problemu - Schenck, H. 1957. On the focusing of sunlight by ocean waves. Journal of

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

The use of aerial pictures in nature monitoring

The use of aerial pictures in nature monitoring ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 18 (2010), str. 403 408 Marcin Czerny Received: 5.05.2010 KRAMEKO sp. z o.o. Reviewed: 30.07.2010 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 108 m.czerny@krameko.com.pl WYKORZYSTANIE ZDJĘĆ LOTNICZYCH

Bardziej szczegółowo

System bezpośredniego i zdalnego monitoringu geodezyjnego Część 1

System bezpośredniego i zdalnego monitoringu geodezyjnego Część 1 Sprawa Nr RAP.272.17.20134 załącznik nr 6.1. do SIWZ (nazwa i adres Wykonawcy) PARAMETRY TECHNICZNE PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Nazwa i typ (producent) oferowanego urządzenia:... NAZWA PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA:

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl Dane pozyskane w projekcie Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Aneta Modzelewska, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego

Załącznik nr 8. do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Załącznik nr 8 do sprawozdania merytorycznego z realizacji projektu badawczego Szybka nieliniowość fotorefrakcyjna w światłowodach półprzewodnikowych do zastosowań w elementach optoelektroniki zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

Detektor Laserowy Dla Maszyn Budowlanych BME200 Zestaw Na Ciężki Sprzęt Budowlany

Detektor Laserowy Dla Maszyn Budowlanych BME200 Zestaw Na Ciężki Sprzęt Budowlany 1 V.I.P WOJCIECHOWICZ - Detektor Laserowy Dla Maszyn Budowlanych BME200 Detektor Laserowy Dla Maszyn Budowlanych BME200 Zestaw Na Ciężki Sprzęt Budowlany Instrukcja Obsługi 2 V.I.P WOJCIECHOWICZ - Detektor

Bardziej szczegółowo

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych mgr inż. Marcin Brach dr hab. Jarosław Chormański Katedra Inżynierii Wodnej Zakład Hydrologii

Bardziej szczegółowo

Monitoring wizyjny w systemach zabezpieczenia transportu wodnego. Koncepcja implementacyjna

Monitoring wizyjny w systemach zabezpieczenia transportu wodnego. Koncepcja implementacyjna JANOWSKI Artur 1 SZULWIC Jakub 2 Monitoring wizyjny w systemach zabezpieczenia transportu wodnego. Koncepcja implementacyjna WSTĘP Skuteczna i szybka metoda pomiaru przepływu w kanale otwartym to narzędzie

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z fizyki i astronomii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

PL 204370 B1. Moduł pomiarowy wielokrotnego użytku do pomiaru temperatury wewnątrz konstrukcji budowlanych. Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa,PL

PL 204370 B1. Moduł pomiarowy wielokrotnego użytku do pomiaru temperatury wewnątrz konstrukcji budowlanych. Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 204370 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 365980 (22) Data zgłoszenia: 08.03.2004 (51) Int.Cl. G01K 1/02 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Wiejskie organizacje pozarządowe

Wiejskie organizacje pozarządowe Wiejskie organizacje pozarządowe Rural Non-Governmental Organisations Editor Maria Halamska Institute of Rural and Agricultural Development Polish Academy of Sciences Warsaw 2008 Wiejskie organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Karta katalogowa Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 Kompaktowe przetworniki ciśnienia typu MBS 1700 i MBS 1750 przeznaczone są do pracy

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

itech IMPONUJĄCY OBSZAR ŚWIECENIA DZIĘKI TYLKO JEDNEJ OPRAWIE ZE ŹRÓDŁEM ŚWIATŁA POWER LED 3W/9W.

itech IMPONUJĄCY OBSZAR ŚWIECENIA DZIĘKI TYLKO JEDNEJ OPRAWIE ZE ŹRÓDŁEM ŚWIATŁA POWER LED 3W/9W. itech IMPONUJĄCY OBSZAR ŚWIECENIA DZIĘKI TYLKO JEDNEJ OPRAWIE ZE ŹRÓDŁEM ŚWIATŁA POWER LED 3W/9W. Pojedyńcza oprawa IP65 może oświetlić obszar o powierzcni nawet 36 m 2, a w wersji korytarzowej odcinek

Bardziej szczegółowo

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne

XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne XL OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP I Zadanie doświadczalne ZADANIE D2 Nazwa zadania: Światełko na tafli wody Mając do dyspozycji fotodiodę, źródło prądu stałego (4,5V bateryjkę), przewody, mikroamperomierz oraz

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu Obiekt NAZWA OBIEKTU układ 1992 Opis Obiektu Obiekt Nr_arkusza Data rr-mm-dd Skala 1:5000 Rozmiar piksela 0.5 m Ocena zbiorcza Obiektu Zał. nr 6 1/5 Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY BEZPIECZEŃSTWO ŻYCIA CODZIENNEGO Dla konsumenta gwarancja zachowania prawidłowych warunków przechowywania produktów. Dla rodziców pewność, że ich dzieci w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Czas trwania: 10 minut Czas obserwacji: tuż przed

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań transportu rumowiska rzecznego w korycie rzeki Zagożdżonki Results of sediment transport in the Zagożdżonka riverbed

Wyniki badań transportu rumowiska rzecznego w korycie rzeki Zagożdżonki Results of sediment transport in the Zagożdżonka riverbed Zbigniew POPEK, Kazimierz BANASIK, Leszek HEJDUK Katedra Inżynierii Wodnej i Rekultywacji Środowiska SGGW w Warszawie Department of Hydraulic Engineering and Environmental Recultivation WULS SGGW Wyniki

Bardziej szczegółowo

Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1.

Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1. Skonstruowanie litowo-deuterowego konwertera neutronów termicznych na neutrony prędkie o energii 14 MeV w reaktorze MARIA (Etap 14, 5.1.) Krzysztof Pytel, Rafał Prokopowicz Badanie wytrzymałości radiacyjnej

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA

SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA 1 1. DANE OGÓLNE...3 2. PRZEDMIOT PROJEKTU...3 2.1. ZAKRES PROJEKTU...3 2.2. PODSTAWA OPRACOWANIA...3 3. STAN PROJEKTOWANY...5 3.1. ZASILANIE OŚWIETLENIA ZEWNĘTRZNEGO...5 3.2.

Bardziej szczegółowo

DESKLIFT DL11 DANE TECHNICZNE

DESKLIFT DL11 DANE TECHNICZNE DANE TECHNICZNE DESKLIFT DL11 Właściwości: Siła: do 800 N na siłownik (600 N w wersji XL) Prędkość: 38 mm/s bez obciążenia Standardowy wymiar zabudowy: 575 mm Standardowa długość skoku: 635 mm Kolor: wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY RZEKI PROSNY PRZEPŁYWAJĄCEJ PRZEZ ZBIORNIK PSURÓW

ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY RZEKI PROSNY PRZEPŁYWAJĄCEJ PRZEZ ZBIORNIK PSURÓW Proceedings of ECOpole Vol. 4, No. 2 2010 Mirosław WIATKOWSKI 1 ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY RZEKI PROSNY PRZEPŁYWAJĄCEJ PRZEZ ZBIORNIK PSURÓW CHANGES OF SELECTED INDICATORS ON WATER QUALITY

Bardziej szczegółowo

Wpływ pól magnetycznych na rotację materii w galaktykach spiralnych. Joanna Jałocha-Bratek, IFJ PAN

Wpływ pól magnetycznych na rotację materii w galaktykach spiralnych. Joanna Jałocha-Bratek, IFJ PAN Wpływ pól magnetycznych na rotację materii w galaktykach spiralnych. Joanna Jałocha-Bratek, IFJ PAN c Czy pola magnetyczne mogą wpływać na kształt krzywych rotacji? W galaktykach spiralnych występuje wielkoskalowe,

Bardziej szczegółowo

( W.Ogłoza, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Pracownia Astronomiczna)

( W.Ogłoza, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Pracownia Astronomiczna) TEMAT: Analiza zdjęć ciał niebieskich POJĘCIA: budowa i rozmiary składników Układu Słonecznego POMOCE: fotografie róŝnych ciał niebieskich, przybory kreślarskie, kalkulator ZADANIE: Wykorzystując załączone

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY PODZIEMNE Wody podziemne stanowią nie tylko formę retencji wody w zlewni, ale równocześnie uczestniczą w procesach przemieszczania rozpuszczonej materii w zlewni. W ramach ZMŚP na Stacjach Bazowych

Bardziej szczegółowo

Karta zgłoszenia tematu pracy dyplomowej

Karta zgłoszenia tematu pracy dyplomowej Dzienne magisterskie Dzienne inżynierskie dr hab. inż. Andrzej Bluszcz, prof. Pol. Śl. opiekun pracy: dr inż. Jarosław Sikorski Określenie szybkości sedymentacji osadów metodą ołowiu 210 Pb z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Pochodzenie wód podziemnych

Pochodzenie wód podziemnych Wody podziemne Woda podziemna - to woda zmagazynowana w wolnych przestrzeniach skał zalegających poniżej powierzchni Ziemi. Stanowią jeden z bardzo istotnych elementów obiegu wody w przyrodzie. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Próbne obciążenie obiektu mostowego 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Warunków wykonania i odbioru robót budowlanych Przedmiotem niniejszych Warunków wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak Pomiar rozkładu dawki od rozproszonego promieniowania wokół stanowiska gantry, w gabinecie stomatologicznym i stanowiska pomiarowego do defektoskopii przy użyciu detektorów MTS-N i MCP-N Paulina Majczak-Ziarno,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Akty prawne normujące pomiary fotogrametryczne w Polsce: 1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii.

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

Pozycja okna w murze. Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o.

Pozycja okna w murze. Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o. Pozycja okna w murze Karol Reinsch, Aluplast Sp. z o.o. Określenie dokładnego miejsca montażu okna w murze otworu okiennego należy przede wszystkim do obowiązków projektanta budynku. Jest to jeden z ważniejszych

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Zajęcia 1 c.d. Warstwa fizyczna, Ethernet

Sieci komputerowe. Zajęcia 1 c.d. Warstwa fizyczna, Ethernet Sieci komputerowe Zajęcia 1 c.d. Warstwa fizyczna, Ethernet Rola warstwy fizycznej Określa rodzaj medium transmisyjnego (np. światłowód lub skrętka) Określa sposób kodowania bitów (np. zakres napięć odpowiadających

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów PV. Proces projektowania systemu PV

Projektowanie systemów PV. Proces projektowania systemu PV Projektowanie systemów PV Wykład 6 Proces projektowania systemu PV dr inż. Janusz Teneta C-3 pok. 8 (parter), e-mail: romus@agh.edu.pl Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH Kraków

Bardziej szczegółowo

Elektrody do materiałów do wilgotnościomierzy prod. Gann

Elektrody do materiałów do wilgotnościomierzy prod. Gann Wilgotnościomierze - Gann Elektrody do materiałów Elektrody do pomiaru wilgotności materiałów budowlanych. Elektrody tej kategorii przeznaczone są do pomiaru wilgotności materiałów budowlanych. Stosowane

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Techniczna Zbiorniki podziemne F-Line

Dokumentacja Techniczna Zbiorniki podziemne F-Line Dokumentacja Techniczna Zbiorniki podziemne F-Line F-Line DORW2160 06.02.2013 1 / 12 1. Lokalizacja 1.1 Lokalizacja względem budynków Teren nad zbiornikiem nie może być zabudowany. Minimalną odległość

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

PX147. LED 3 W Module INSTRUKCJA OBSŁUGI

PX147. LED 3 W Module INSTRUKCJA OBSŁUGI PX147 LED 3 W Module INSTRUKCJA OBSŁUGI R SPIS TREŚCI 1. Opis ogólny... 1 2. Warunki bezpieczeństwa... 1 3. Opis elementu świecącego... 2 3.1. Moduł do zabudowy... 2 3.2. Moduł z uchwytem... 3 4. Sposób

Bardziej szczegółowo

M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB 1.2. Zakres stosowania STWiORB 1.3. Zakres robót objętych STWiORB

M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB 1.2. Zakres stosowania STWiORB 1.3. Zakres robót objętych STWiORB M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych (STWiORB) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót

Bardziej szczegółowo

D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH

D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH D-01.01.01 Odtwarzanie trasy i punktów wysokościowych D-01.01.01. ODTWORZENIE TRASY I PUNKTÓW WYSOKOŚCIOWYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot specyfikacji technicznej (ST) Przedmiotem niniejszej ST są wymagania

Bardziej szczegółowo

Specjalność: Geoinformacja Speciality: Geoinformation I rok SEMESTR ZIMOWY - I

Specjalność: Geoinformacja Speciality: Geoinformation I rok SEMESTR ZIMOWY - I Specjalność: Geoinformacja Speciality: Geoinformation I rok Studia licencjackie Undegraduate studies (BA) SEMESTR ZIMOWY - I Wstęp do geografii fizycznej Introduction to physical geography 15 zal. 2 Wstęp

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012 POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych Raport 326/2012 WDROŻENIE WYNIKÓW BADAŃ WYTRZYMAŁOŚCI BETONU NA ŚCISKANIE ORAZ GŁĘBOKOŚCI

Bardziej szczegółowo