01. Historia źródeł dawnego prawa polskiego (okres piastowski i jagielloński)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "01. Historia źródeł dawnego prawa polskiego (okres piastowski i jagielloński)"

Transkrypt

1 01. Historia źródeł dawnego prawa polskiego (okres piastowski i jagielloński) konspektopracowany na podstawie: 1/ W. Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego, t. I, WoltersKluwer2013 (opracowanie podstawowe) 2/ S. Płaza, Historia prawa w Polsce na tle porównawczym, cz. I, Kraków 2002 (opracowanie pomocnicze) Konspekt jest pomocą dydaktyczną, nie zastępuje podręcznika, wykładu i ćwiczeń, w szczególności nie zawiera wszystkich informacji zamieszczonych w zalecanym podręczniku.

2 Źródło prawa trzy znaczenia (1): PODSTAWOWE POJĘCIA [1] 1/ materialne czynniki polityczne i kulturowe wpływające na genezę i treść prawa ; rola prawa Bożego; znaczna rola prawa Bożego przykłady: kazus pokuty Bolesława Krzywoustego Tripartitumczyli Zbiór troistyiwona z Chartres przywieziony do Polski przez Gwalonabiskupa z Beauvais, zwany Kolekcją św. Wojciecha; zawiera rozdział O sprawach ludzi świeckich; zasady ogólne np. Władcy zobowiązani są przestrzegać prawa, wyrok z rozkazu lub pod groźbą króla jeśli niesprawiedliwy to nic niewarty, wszystkie spory sądowe mają być sądzone wedle prawa w II poł. XVIII w. wpływ koncepcji prawa natury, ale wciąż z akceptacją prawa Bożego 2/ formalne fontesiuris oriundi czynności jednostek lub zespołów ludzkich, z reguły organów państwa, tworzące prawo zgodnie z przyjętymi w danej społeczności zasadami tworzenia prawa 3/ poznawcze fontes iuris cognoscendi źródła informacji o prawie (1) W. Uruszczak, HPiPP, s. 70 i n.

3 PODSTAWOWE POJĘCIA [2] Zasada osobowości (stanowości) prawa (1) geneza zasady osobowości prawa: prawo szczepowe; ewolucja w kierunku stanowości prawa; pozostała w Polsce w odniesieniu do Żydów, Ormian, Tatarów zasada terytorialności na danym terytorium obowiązuje tylko jeden system prawny Stanowość prawa jest formą zasady osobowości prawa w Polsce od chrystianizacji (duchowni), osobne prawo rycerskie zw. później ziemskim (iusmilitare) już w XI w. od XIII odrębne prawo miejskie i wiejskie związane z kolonizacją na prawie niemieckim Prawa szczególne jako forma zasady osobowości prawa: przykładowo prawo górnicze (1) S. Płaza, HPwPnTP, s

4 PODSTAWOWE POJĘCIA [3] Problem partykularyzmu prawnego: jednolite w ramach prowincji kościelnej prawo kanoniczne prawo ziemskie: rozwój partykularyzmu w okresie rozbicia dzielnicowego, odrębności wielkopolskie, małopolskie, łęczyckie i mazowieckie, prawo w Wielkim Księstwie Litewskim (cz. północna, centralna i południowa, czyli Ruś Halicka i Podole) prawo miejskie: odmiany magdeburska, chełmińska, średzka, lubecka synkretyzm i partykularyzm prawa wiejskiego Prawo zwyczajowe i prawo stanowione rola precedensu sądowego w przekształceniu zwyczaju w prawo zwyczajowe zasada starego prawa; cecha znacznej trwałości consuetudines in scriptis redactae wpływ prawa rzymskiego i prawa kanonicznego; pojęcie iuscommunena Zachodzie oraz w Królestwie Polskim od XVI w.

5 Źródło: dia.org/wiki/pli k:rzeczpospolit a_wojewodztw a.png (dostęp: 14 X 2013)

6 FORMALNE ŹRÓDŁA PRAWA W MONARCHII PIASTOWSKIEJ [1] Prawo zwyczajowe źródła poznania prawa zwyczajowego (Kroniki, Żywoty, Księga Henrykowska) Księga Henrykowska (1) Księga Założenia Klasztoru Najświętszej Panny Marii w Henrykowie ; opat Piotr , kontynuatorzy do 1310 r.; wpisy dotyczące historii dóbr klasztoru wraz z tytułami prawnymi; powoływane m.in. prawo bliższości (instytucja prawa prywatnego) najstarszy spis polskiego prawa zwyczajowego Księga Elbląska (2); powstanie ; odnaleziona 1825 przez Ferdynanda Neumanna; spisana w j. niemieckim; spory w zakresie miejsca spisania (Państwo Krzyżackie, Śląsk, dzielnica polska granicząca w Państwem Krzyżackim, Prusowie); zachował się fragment (29 rozdziałów, podzielone na 2-29 części); najważniejsze instytucje: w prawie karnym kazuistyka, zasada odpowiedzialności zbiorowej; w prawie prywatnym przepisy spadkowe, przerastanie roślin na grunt sąsiada, zbiegostwo poddanych chłopów; w prawie procesowym: pojedynek sądowy, ordalia z udziałem duchowieństwa, przysięga oczyszczająca (1) W. Uruszczak, HPiPP, s (2) Ibidem, s

7 FORMALNE ŹRÓDŁA PRAWA W MONARCHII PIASTOWSKIEJ [2] Prawo stanowione Prawem stanowionym jest prawo powstałe z woli uprawnionego ustawodawcy (1) definicja Johna Austina definicja św. Tomasza z Akwinu Przywileje privilegiumest privatalex; pierwotnie nietrwały walor przywileju; cel wydania przywileju (wynagrodzenie, ustalenie odrębnej sytuacji prawnej, pozyskanie poparcia, privilegia causae pietatis) Przywileje indywidualne ekonomiczne i sądownicze, zwolnienie od ius ducale Przywileje generalne 1228 w Cieni, 1291 Lutomyśl[obydwa to gwarancje dotychczasowych praw] Przywileje ziemskie generalne przywileje dla szlachty Przywileje dla rodów 1366 r. dla Toporczyków i Starych Koni (sądowniczy); częste na Mazowszu (1391 dla rodu Gozdawa) Przywileje dla instytucji kościelnych a) czterech książąt Leszek Biały, Konrad Mazowiecki, Władysław Kaliski, Kazimierz Opolski i konfirmacje papieskie 1215 i 1223; b) 1229 Władysław Laskonogi; c) 1254 i 1255 Bolesław Wstydliwy; treść: privilegiumfori, zwolnienie z ius ducale, wolność w obsadzie stanowisk kościelnych. Przywileje dla Żydów 1264 przywilej Bolesława Pobożnego: servicameraeprincipis; potwierdzenie Kazimierz Wielki 1334, 1364, 1367 Ibidem, s. 73. (1) W. Uruszczak, HPiPP, s

8 Karta z Księgi Henrykowskiej Źródło: ocmetadata?id=744 (dostęp: 14 X 2013)

9 FORMALNE ŹRÓDŁA PRAWA W MONARCHII PIASTOWSKIEJ [3] Statuty = ustawy; wielość terminologii; statut łęczycki z 1180 r., potwierdzenie bullą 1181 r.: zniesienie iusspoliioraz podwód i stacji w dobrach kościelnych; do 1341 r. 11 statutów, m.in. 1221/1224 Leszek Biały pierwszy statut górniczy Statuty Kazimierza Wielkiego 1333/1341 edykt o zbiegach, 1338 statut o jednorocznej dawności, 1368 ordynacja o żupach krakowskich; statut wielkopolski 34 art. ( ), małopolskie (24 art. następnie 59); uzupełnienia: ekstrawaganty, petyta, prejudykaty; reforma prawa zwyczajowego przez usunięcie złych zwyczajów, wprowadzenie zasad prawnych; 1449 tłumaczenie na j. polski Świętosław z Wojcieszyna; przeróbki nieformalne opracowanie nowego zwodu ok r.: dygesta małopolsko-wielkopolskie 130 art., tzw. Księga praw króla Kazimierza Pojęcie regale koncepcja Sławomira Gawlasa Umowy międzypaństwowe(pokojowe, małżeńskie, sukcesyjne) przykłady: Budziszyn 1018, Kwedlinburg1054, 1157 Krzyszków, 1226 z Krzyżakami, 1339 Wyszehrad, 1343 Kalisz, 1355 Buda

10 Karta z Kodeksu Mikołaja z Rogoźna (Działyńskich); XV w. Źródło: (dostęp: 14 X 2013)

11 FORMALNE ŹRÓDŁA PRAWA W MONARCHII PIASTOWSKIEJ [4] Dokumenty (1) Dokument to sporządzone na piśmie oświadczenie wiedzy lub woli wystawcy dokumentu o treści prawnej.; pojęcie dyplomatyki; podział wg mocy prawnej: konstytutywne = dyspozytywne (tworzą nowy stan, np. testament), deklaratywne = deklaratoryjne (poświadczeniowe, potwierdzają stan, istniejący niezależnie; łac. notitaie, breve, memoratiora; przez cały okres piastowski) forma dokumentu, ars dictandi= ars dictaminis, formularz i ich zbiory, popularne: Formularza Jana z Bolonii, Sztuka sporządzania dokumentów Piotra z Vineis, Formularz Jerzego pisarza grodzkiego Budowa dokumentu (podstawowe pojęcia: protokół (w nim inwokacja, intytulacja, inskrypcja), kontekst (w nim arenga, promulgacja, narracja, dyspozycja, sankcja, korroboracja), eschatokół(subskrypcja, datacja i lokacja, aprekacja). Pojęcie notariatu publicznego; 1284 na wniosek Jakuba Świnki papież uwierzytelnia dwóch notariuszy; akt bpa krak. Bodzanty z 1359 r. De salario tabellionum W. Uruszczak, HPiPP, s

12 Rozbiór dyplomatyczny tłumaczenie polskie dokumentu lokacyjnego Lublina z 15 VIII 1317 r. (źródło: dostęp 14 X 2013) INWOKACJA W imię Pana amen. ARENGA Aby przewlekłość doczesności nie uczyniła stanu prawdy niezrozumiałym lub zwietrzałym, skoro kruchą jest pamięć ludzi, wypada, aby czyny, które dokonują się w czasie, były umocnione tak poparciem pisma jak i świadków. INTYTULACJAPrzeto my, Władysław, z łaski Boga książę Krakowa, Sandomierza, Sieradza, Łęczycy i Kujaw, a także dziedzic Królestwa Polskiego, PROMULGACJA wiadomym wszystkim czynimy, obecnym i przyszłym, którzy chcieliby badać ten pergamin, NARRACJAże pragnąc jak najszerzej krzewić naszego panowania pożytki i dochody zaufanemu i opatrznemu mężowi Maciejowi, wójtowi z Opatowca, naszemu wielkorządcy i wiernemu słudze, którego dla nas miłym i przyjętym uczyniły rzetelność obyczajów i wierność usług, co głosi opinia publiczna a poświadcza oczywistość postępków, za radą naszych baronów a także za ich przyzwoleniem, DYSPOZYCJAw mieście naszym Lublinie, któremu dla wygodnego i przyzwoitego tam utrzymania mieszczan i mieszkańców, przeznaczając pod uprawę, przydajemy sto łanów ziemi uprawnej i nieuprawnej, wymierzając według [miary] prawa magdeburskiego, wieczyście dajemy, przekazujemy i nadajemy wójtostwo jemu [Maciejowi] i jego prawemu potomstwu prawem dziedziczenia, dodając wolny [każdy] szósty łan spośród łanów miejskich, co trzeci denar [wpływający] z kar sądowych i z wszystkimi jatkami, karczmami, ławami chlebowymi i szewskimi, co szóstym sklepem sukienniczym i kramem, rzeźnią, którą pospolicie zwie się cutelhow, i łaźnią, jak również z młynami, ile tylko ich wznieść na rzekach w granicach miasta zdoła, ze stawami, w których niech ma pełne prawo łapania, czyli łowienia ryb wszelkimi sposobami,czego innym zupełnie zabraniamy. Wszystko to razem i pojedynczo tenże wójt posiadał będzie swobodnie, bez żadnej opłaty nam stąd uiszczonej.chcemy także, aby wójt i pomienieni mieszczanie w pełni posługiwali się niemieckim prawem magdeburskim, po wyjęciu ich spod innych prawi zwyczajów, które by były niezgodne ze wspomnianym prawem magdeburskim, postanawiając, że wymienionych już mieszczan we wszystkich sprawach karnych, tak wielkich jak i małych, także złodzieje i łotrzykowiew granicach tegoż miasta schwytani, czyli doprowadzeni [do sądu], będzie sądził we wszystkich przypadkach wójt, jak tego żąda i wymaga wspomniane prawo, bez przeszkód ze strony sądu i sądownictwa wojewodów, kasztelanów i jakichkolwiek [innych] sędziów, przed którymi wspomniani mieszczanie i inni podlegający jurysdykcji wójta, nie są zobowiązani stawać jak tylko przed sądem wójtowskim. Od sądu tychże pomieniony wójt, nie są zobowiązani stawać jak tylko przed sądem wójtowskim. Od sądu tychże niech będą wolni i wyjęci także pomieniony wójt i jego spadkobiercy. Natomiast będą zobowiązani stawać przed nami, jednak według swego prawa, wówczas, kiedy zostaną wezwani naszym pismem, opatrzonym naszą pieczęcią. A gdyby nawet ci mieszczanie lub inni podlegający sądownictwu wójta, od swojego sądu udali się z odwołaniem do naszego dworu, to jednak wójt nie będzie pozbawiony swojego trzeciego denara, który wtedy z tytułu kary wpłynie z naszego sądu. Postanawiamy także, aby pomienieni mieszczanie mieli wygon dla bydła, który pospolicie zwą skotnik, ze wspomnianego miasta lokowane, wszystkim mieszczanom zamieszkującym je, gdziekolwiek dotrą w naszych dzierżawach ze swoim towarem czy to pochodzącym z kupna, czy przeznaczonym na sprzedaż, dajemy i udzielamy pełną wolność od płacenia cła na zawsze, zaś od płacenia dla nas czynszu i wszelkich powinności i ciężarów na lat dwadzieścia. Po ich upływie, mieszczanie będą zobowiązani płacić nam rocznie z każdego łanu jeden wiardunek w obiegowej monecie. Pozwalamy także pomienionym wójtowi i jego potomstwu, by wójtostwo wyżej opisane mogli sprzedać, zamienić, darować, albo tytuł własności przenieść na inną osobę, kiedy tylko zda się im to stosowne. KORROBORACJANa postanowienia tego silniejszy dowód kazaliśmy, aby ten dokument był nam dany, naszych pieczęci wyciśnięciem umocniony. DATACJA Działo się w Krakowie, roku Pańskiego tysiąc trzysta siedemnastego, w Niebowzięcie Panny Marii. LISTA ŚWIADKÓWW obecności tych świadków: komesa Pakosława kasztelana krakowskiego, Nawoja sandomierskiego, Tomisława krakowskiego wojewodów, Piotra sandomierskiego, Floriana wiślickiego, Spicymirasądeckiego kasztelanów. FORMUŁA DATUM PER MANUS Dan przez ręce magistra Franciszka kanclerza krakowskiego.

13 FORMALNE ŹRÓDŁA PRAWA W MONARCHII PIASTOWSKIEJ [5] Nauka Prawa Środowisko kościelne, Jarosław Bogoria Skotnicki (zm. 1376) rektorem w Bolonii; inne postaci: MartinusPolonus (zm. 1279, ur. Opawa; Kronika papieży, Margerithaseutabula Decreti) Laurentius Polonus (Memoriale Decreti) Jakub ze Skaryszewa (dziekan kapituły krakowskiej, w capellae Innocentego IV) magister StefanusPolonus (w capellaeurbana IV, legat Stolicy Apostolskiej, napisał questiones o mocy ustnych dekretałów i koronacji cesarskiej).

14 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [1] Przywileje generalne: koszycki 1374 (podatek w dobrach rycerskich 2 gr. z łana chłopskiego; starostami Polacy niepochodzący z rodów panujących, służba wojskowa szlachcica na własny koszt tylko gdy napad na kraj, inne akcje zapłata przez króla, obowiązek króla wykupu z niewoli); Jagiełły Nowe Miasto Korczyn(potwierdzenie dotychczasowych praw, wakujące urzędy ziemskie dla lokalnej szlachty osiadłej, zakaz ekspektatywyna urzędy, starostwa grodowe i niegrodowe dla Polaków spoza książęcych rodów, potwierdzenie przywileju koszyckiego, likwidacja justycjariuszy); czerwiński 1422(zgoda rady koronnej na bicie monety, nakaz orzekania zgodnie z prawem spisanym, zapowiedź unifikacji prawa); brzesko-jedlneńsko-krakowski 1425, 1430, 1433 (potwierdzenie wcześniejszych; dla szlachty osiadłej neminem captivabimus nisi iure victum) Akty unii Polski z Litwą [1385 krewska, 1401 wileńsko-radomska, 1413 horodelska, 1432 grodzieńska, 1499 wileńsko-krakowska, 1501 mielnicka, 1569 lubelska) Przywileje konfirmacyjne wystawiane w związku z elekcją, znaczenie dla zasady rządów prawa; Kazimierz Jagiellończyk dopiero 1453 r. Przywileje inkorporacyjne: rodzaj ustawy zasadniczej ziem ziemia przemyska (1387), lwowska (1388/9), Podole (1430), księstwa: oświęcimskie (1457), zatorskie (1494), Prusy (1454), ziemia: rawska (1462), gostyńska (1462), sochaczewska (1462), Księstwo Mazowieckie (1529), województwa: podlaskie (1569), kijowskie (1569), wołyńskie (1569)

15 Mazowsze w XV- XVIII w. Źródło: pedia/commons/b/bb/mazowsze.png (dostęp: 14 X 2013)

16 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [2] Prawo zwyczajowedominujące w praktyce sądowej do 1523 r.; spisy: Artykuły sądowe, Zwyczaje ziemi krakowskiej, Processusiuris[Postępek sądowy]; 1506 zatwierdzenie w ramach Statutu Łaskiego zwyczajów poszczególnych województw, polecenie spisania dalszych; drugorzędne znaczenie prawa zwyczajowego pod koniec epoki jagiellońskiej; wzrastające znaczenie wyroków precedensowych sądów królewskich W. Uruszczak, HPiPP, s Statuty królewskie [wydawane na sejmach] 48 z lat ; 1421 krakowski o rokachsądowych; 1423 warcki; 1440 o niezastawianiu dóbr królewskich; kolejne 1447 (piotrkowski), 1454 (nieszawski), 1468 (korczyński), 1474 (opatowiecki) Samodzielne prawodawstwo królewskie: dekrety, edykty, ordynacje: bezpieczeństwo (1432 o przechodach wojskowych), domena, regale (np, sprawy górnicze ordynacja dla Bochni, Wieliczki i Olkusza z 1492 i 1565, lenna, sprawy wyznaniowe (1424 edykt wieluński), przywileje i dokumenty jednostkowe

17 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [3] Konstytucje sejmowe: 1/ uniwersały poborowe, podatki: pobór (I poł. XVI w. wiardunek czyli 12 gr. z łana, po gr. z łanaczyli sympla), szos, czopowe, pogłówne żydowskie, inne podatki nadzwyczajne (dupla, trypla, czwarciznaod czynszów, wojenne, pogłówne generalne); 2/ pospolite ruszenie; 3/ reformy skarbowe (1527 de taxatiobonorum, reformy sejmów egzekucyjnych ); 4/ prawo sądowe, np. formula processus 1523 Inne akty: Lauda sejmikowe, Artykuły marszałkowskie, Artykuły hetmańskie (pierwsze znane 1561 r.), taksy wojewodzińskie, ordynacje żydowskie (najstarsza Andrzeja Tęczyńskiego wojewody krak. z 1527 r. dla Żydów krak.)

18 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [4] Kodyfikacja prawa pospolitegopostulat reformy MemoriałJana Ostroroga; Syntagmata 1488 r. (dygesta uzupełnione Statutów Kazimierza Wielkiego Statut krakowskowarcki, statuty nieszawskie w redakcji petytówopockich, statut korczyński z 1465, inicjatywa kanclerza Zbigniewa Oleśnickiego); Statut Łaskiego 1506 r. (także prawo miejskie, przywilej dla Żydów z 1264/1334 r., Consuetudines terrae Cracoviensis oraz Processus iuris, prawodawstwo kościelnopaństwowe); Formulaprocessusz 1523 r. (1519 powołanie komisji, Andrzej Tęczyński woj. lubelski; Wielkopolska przyjęła dopiero w 1553 r.; 111 art., przepisy i formuły procesowe; przypomina kościelne podręczniki procesu ordinesiudiciarii; kierunek odformalizowania procesu); Korektura praw z 1532 r.komisja z 1526 (22 osoby, Andrzej Tęczyński w 1528 zastąpiony Ottonem Chodeckim, reprezentacja senatu i szlachty, król wskazał sekretarzy król. Jerzy Myszkowski, Mikołaj Zamoyski, Benedykt Izdebski) i 1532 r. prawnicy (Małopolska: Jan Pieniążek <po jego śmierci Mikołaj Taszycki sędzia ziemski krak.>, Bernard Maciejowski, Wielkopolska: Mikołaj Niemojewski <zastąpiony Wojciechem Polickim pisarzem ziemskim poznańskim>, Maciej Krzyżanowski <zastąpiony Mikołajem Koczanowskimmiecznikiem inowrocławskim>, sekretarze: Mikołaj Zamojski <po jego śmierci Benedykt Izdbieński>, Jerzy Myszkowski), odrzucenie na sejmie w 1534 r. z powodów politycznych, fiascopóźniejszych prób reformy prawa; 930 art., 5 ksiąg podzielonych na tytuły i artykuły (kapituły); księga I źródła prawa, władza króla, prawo Kościoła, urzędy; księga II proces i sądy ziemskie; księga III prawo rodzinne, opiekuńcze, spadkowe cz. rzeczowego, mieszczanie, chłopi i inne grupy; księga IV zobowiązania i prawo karne; księga V formuły procesowe i wpisy do ksiąg sądowych. (1) (1) W. Uruszczak, HPiPP, s

19 Karta ze Statutu Łaskiego

20 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [5] Kompendia prywatne prawa polskiego Kompendiaminazywamy prywatne systematyczne zbiory prawa, redagowane z intencja stworzenia poręcznego zbioru prawa, użytecznego w praktyce prawnej (1); Jakub Przyłuski, LegesseustatutaacprivilegiaRegniPoloniaeomnia, Kraków 1553 (6 ksiąg, rozdziały i art., 48 niepublikowanych wcześniej przepisów prawa zwyczajowego, obszerne komentarze, opierał się na Melchiorze Klingui Konradzie Lagusieprawnikach niemieckich; dosyć skomplikowane); prostsze: Jan Sierakowski, StatuorumRegniPoloniaeMethodus(1554), Jan Palczowski, Ustawy prawa polskiego(1555, druk 1564), popularny Jan Herbut StatutaRegniPoloniae(1563 rzeczowy porządek alfabetyczny) i Statutai przywileje koronne (1570 podział na księgi: I o królu, urzędach, stanach, sądach królewskich, domenie; księga II: sądy, proces, prawo karne, prawo wojny; księga III: szlacheckie przywileje ziemskie, wybrane konstytucje, akta unii z Litwą, akta inkorporacji Prus Królewskich i in.).(2) (1) W. Uruszczak, HPiPP, s (2) Ibidem, s

21 LegesseuStatutaJakuba Przyłuskiego Źródło: 305&from=FBC (dostęp: 14 X 2013)

22 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [6] Księgi sądowe geneza: na potrzeby wsteczy; ziemskie krakowskie od 1374 r.; od XV w. grodzkie, wiecowe, nadworne, podkomorskie, wojewodzińskie dla Żydów, od 1455 osobne sejmowe; protokoły i indukty; księgi ziemskiew XV w. dla osobnych powiatów, sprawy niesporne w obecności samego pisarza wpisy w czasie tzw. leżenia ksiąg ; księgi grodzkiedla sądu i od XVI w. urzędu grodzkiego, początkowo 4 artykuły, sprawy szlachty nieosiadłej, egzekucje wyroków sądowych, 1496 i 1507 potwierdzenie prawa wieczności dla ksiąg ziemskich ale praktyka XVI w. także grodzkie, poł. XVI w. podział na księgi sądu (decretaiudiciicastrensis)i urzędu grodzkiego (acta officiicastrensis), podział ksiąg urzędu na inscriptiones(sprawy niesporne, oblatydokumentów publicznych) oraz relationes(protestacje, np. prezenta urzędowe przedstawienie spornej rzeczy, obdukcja czyli, opis przebiegu urzędowych oględzin (1), zeznania czynności sądowych); w XVII i XVIII w. dalsze specjalne serie: księgi przyjęć, manifestacji, pozwów, długów; konstytucja o ważności zapisównakaz przyjmowania zeznań do ksiąg właściwych terytorialnie, pierwszeństwo wierzytelności na dobrach wpisanej do ksiąg (1) W. Uruszczak, HPiPP, s. 176.

23 Księga ziemska krakowska nr 3a, s (Archiwum Narodowe w Krakowie)

24 ŹRÓDŁA POLSKIEGO IUS COMMUNE W OKRESIE ANDEGAWEŃSKIM I JAGIELLOŃSKIM [7] Księgi urzędów księgi kanclerskie Metryka Koronna, zachowana od 1447 r.; serie wg osoby urzędnika: kanclerskie, podkanclerskie, sekretarskie; serie wg spraw: od 1502 inskrypcji i legacji (korespondencja dyplomatyczna), od 1658 r. ks. sigillat dokumenty z pieczęcią królewską; także Metryka Litewska Księgi skarbowe prowadzone przez podskarbich, dochody i wydatki królewskie; najstarsze Hinczyz Rogowa ; od XVI w. osobne podatkowe, mennicze, celne, rekognicji (pokwitowania zapłaconych świadczeń), żup solnych (dochodów i wydatków) prowadzone przez żupników; 1553 rachunki sejmowe księgi dochodów i wydatków państwa (konsekwencja podziału skarbu króla i państwa) Księgi wojskowe rejestry pospolitego ruszenia i wojska zaciężnego; najstarsze 1474 i 1497/8 (przez wojewodów rejestr zastępców pospolitego ruszenia)

25 Karta z księgi Metryki Koronnej nr 54 (Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie)

Monarchia polska w XIV-XV wieku

Monarchia polska w XIV-XV wieku Monarchia polska w XIV-XV wieku 1. Zmiany w administracji polskiej w XIII w. Rozwój immunitetów, kolonizacja na prawie niemieckim, zmiana struktur stanowych wymusił zmiany w systemie władzy Urzędy dworskie

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA DO 1795 R. CZĘŚĆ I. konspekt opracowany na podstawie:

ŹRÓDŁA PRAWA DO 1795 R. CZĘŚĆ I. konspekt opracowany na podstawie: ŹRÓDŁA PRAWA DO 1795 R. CZĘŚĆ I konspekt opracowany na podstawie: 1) W. Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego, t. I, Wolters Kluwer 2010 (opracowanie podstawowe) 2) S. Płaza, Historia prawa w Polsce

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. str. Nb. Wykaz literatury... XVII Wstęp... XIX

Spis treści. str. Nb. Wykaz literatury... XVII Wstęp... XIX Spis treści str. Nb. Wykaz literatury... XVII Wstęp... XIX Rozdział I. Ustrój dawnej Polski (do 1795 r.)... 1 1 1. Monarchia patrymonialna... 1 1 I. Powstanie państwa polskiego... 1 1 1. Ustrój rodowo-plemienny

Bardziej szczegółowo

Historia Polski Klasa V SP

Historia Polski Klasa V SP Temat: Bolesław Krzywousty i jego testament. Historia Polski Klasa V SP Bolesław Krzywousty ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138. Był synem Władysława Hermana i Judyty Czeskiej. Książę Śląski,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów 1370-1492 Ludwik Węgierski z dynastii Andegawenów król Węgier w latach 1342-1382, król Polski w latach 1370-1382 Jako król Węgier prowadził bardzo aktywną politykę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Wacław Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego. Tom I ( ).

Wacław Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego. Tom I ( ). Wacław Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego. Tom I (996-1795). Spis treści: Przedmowa Rozdział 1 Zagadnienia wstępne 1. Przedmiot historii państwa i prawa polskiego 2. Historia dyscypliny 3. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. str. Nb. Wykaz literatury

Spis treści. str. Nb. Wykaz literatury Spis treści Wykaz literatury Wstęp str. Nb. XVII XIX Rozdział I. l>strój dawnej Polski (do 1795 r.) l l {j I. Monarchia patrymonialna l l l. Powstanie państwa polskiego l l 1. Ustrój rodowo-plemienny i

Bardziej szczegółowo

Monarchia Kazimierza Wielkiego

Monarchia Kazimierza Wielkiego Monarchia Kazimierza Wielkiego 1333-1370 1. Początek rządów Jako jedyny spadkobierca odziedzicza tylko Wielkopolskę i Małopolskę; ok. 40% terenów Polski z 1138r. Niezależne pozostaje Mazowsze; w rękach

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 21 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 21 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Marian Kallas Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.)

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Kod: ECTS: 08.3-xxxx-140 Punkty ECTS: 1 Rodzaj studiów: studia stacjonarne I stopnia, rok III spec. archiwistyka Liczba godzin: 22

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Marian Kallas Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w.

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. 1. Przyczyny ożywienia gospodarczego Stopniowa stabilizacja osadnictwa Wzrost zaludnienia Początek wymiany pieniężnej Przekształcanie podgrodzi w osady typu

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcje: 1. Rozbicie dzielnicowe w Polsce 2. Gospodarka i społeczeostwo Polski w okresie rozbicia dzielnicowego 3. Odbudowa Królestwa Polskiego przez Władysława

Bardziej szczegółowo

ZAKRES DAT I WYDARZEŃ NA KONKURS HISTORYCZNY DLA KLAS TRZECICH NA TEMAT: UMIEM HISTORIĘ NA SZÓSTKĘ

ZAKRES DAT I WYDARZEŃ NA KONKURS HISTORYCZNY DLA KLAS TRZECICH NA TEMAT: UMIEM HISTORIĘ NA SZÓSTKĘ ZAKRES DAT I WYDARZEŃ NA KONKURS HISTORYCZNY DLA KLAS TRZECICH NA TEMAT: UMIEM HISTORIĘ NA SZÓSTKĘ 4 mln lat temu pojawienie się człowieka pierwotnego, 3tys. lat temu zjednoczenie Dolnego i Górnego Egiptu,

Bardziej szczegółowo

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego 1. Ziemie polskie w połowie XIII w. Drzewo genealogiczne s.427; pomocne przy pojawianiu się imion Po 1241 r. o ziemie śląska walczą synowie Henryka Pobożnego; podzielili

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa 17

SPIS TREŚCI. Przedmowa 17 SPIS TREŚCI Przedmowa 17 Rozdział l Zagadnienia wstępne 19 1. Przedmiot historii państwa i prawa polskiego 19 2. Historia dyscypliny 20 3. Pojęcie prawa i państwa 24 3.1. Prawo 24 3.2. Państwo 26 4. Periodyzacja

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

ID Testu: 8F98496 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Wykonaj polecenie. A. Zdefiniuj pojęcie norma prawna. 2. Wykonaj polecenia. A. Zdefiniuj pojęcie przepis prawny. B. Wskaż przykład przepisu prawnego.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA

HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA Ćwiczenia sylabus Studia Stacjonarne Prawa Rok akademicki 2015/2016 Semestr letni Grupy: 11, 12 Kod przedmiotu: 23-PR-SM-R1-Hpip Prowadzący: mgr Marcin Husak Instytut Historii

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚ CI. Wykaz skrótów Wstęp Rozdział pierwszy

SPIS TREŚ CI. Wykaz skrótów Wstęp Rozdział pierwszy SPIS TREŚ CI Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 17 Rozdział pierwszy Najstarsze osadnictwo na obszarze późniejszego starostwa olsztyńskiego (do przełomu XIII i XIV wieku)... 39 I. Najstarsze osadnictwo okolic

Bardziej szczegółowo

Archiwum Narodowe w Krakowie. ul. Sienna 16 30-960 Kraków INWENTARZ. Zespołu (zbioru) akt Akta miasta Chrzanowa. z lat 1408-1943.

Archiwum Narodowe w Krakowie. ul. Sienna 16 30-960 Kraków INWENTARZ. Zespołu (zbioru) akt Akta miasta Chrzanowa. z lat 1408-1943. 29 Archiwum Narodowe w Krakowie ul. Sienna 16 30-960 Kraków INWENTARZ Zespołu (zbioru) akt Akta miasta Chrzanowa z lat 1408-1943 Nr zespołu 103 DOKUMENTY Sygnatura Data dokumentu Miejsce wystawienia Regest

Bardziej szczegółowo

ZDOBYCZE SZLACHTY POLSKIEJ NA PODSTAWIE PRZYWILEJÓW z XV w.

ZDOBYCZE SZLACHTY POLSKIEJ NA PODSTAWIE PRZYWILEJÓW z XV w. ZDOBYCZE SZLACHTY POLSKIEJ NA PODSTAWIE PRZYWILEJÓW z XV w. 1. Definicja przywileju 2. Przyczyny nadawania przywilejów 3. Przywileje szlacheckie 4. Zdobycze szlachty na podstawie przywilejów analiza 5.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy:, Spis treści: Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania drugiego Część I. Wprowadzenie do prawa cywilnego Rozdział 1. Zagadnienia podstawowe

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1)

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Poz. 30 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 27 listopada 2014 r. Na

Bardziej szczegółowo

2.1. Zagadnienia ogólne Istota, geneza i struktura ustawy Ordynacja podatkowa Zakres zastosowania Ordynacji podatkowej

2.1. Zagadnienia ogólne Istota, geneza i struktura ustawy Ordynacja podatkowa Zakres zastosowania Ordynacji podatkowej Ordynacja podatkowa. Źródła i wykładnia prawa podatkowego. Red.: Aneta Kaźmierczyk Wykaz skrótów Przedmowa Rozdział 1. Źródła i wykładnia prawa 1.1. Źródła prawa podatkowego 1.1.1. Charakterystyka zamkniętego

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zadania od 41. do 59. związane z analizą źródeł wiedzy historycznej (30 punków) Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać

Bardziej szczegółowo

Rozbicie dzielnicowe

Rozbicie dzielnicowe Rozbicie dzielnicowe 1. Testament Bolesława Krzywoustego Krzywousty obawiał się sporu między synami 2 zasady: 1. Zasada pryncypatu jeden z synów sprawuje władzę nad pozostałymi braćmi 2. Zasada senioratu

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ 1. Numer Identyfikacji Podatkowej wnioskodawcy 2. Nr dokumentu 3. Status ORD-IN WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ Podstawa prawna: Art.14b 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bardziej szczegółowo

Ustrój Polski średniowiecznej

Ustrój Polski średniowiecznej Rozdział 1. Ustrój Polski średniowiecznej Test 1 1. Patronimia to: a) zwyczajowe zwierzchnictwo najstarszego członka społeczności lokalnej w średniowieczu, b) rodzaj daniny składanej władcy przez ludność

Bardziej szczegółowo

Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego. Sławomir Brodziński

Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego. Sławomir Brodziński Kodyfikacja prawa samorządu terytorialnego Sławomir Brodziński Samorząd terytorialny w Polsce gmina powiat województwo Prawo samorządu terytorialnego Źródła prawa według Konstytucji RP (art. 87): 1) Konstytucja

Bardziej szczegółowo

UNIA POLSKO LITEWSKA W LUBLINIE 1569 r.

UNIA POLSKO LITEWSKA W LUBLINIE 1569 r. UNIA POLSKO LITEWSKA W LUBLINIE 1569 r. 1. Przyczyny: Zygmunt August nie miał spadkobiercy. Obawiał się więc o przyszłość Polski i Litwy. Dzięki unii pragnął zabezpieczyć przyszłość obu państw, średnia

Bardziej szczegółowo

Historia prawa małżeńskiego majątkowego

Historia prawa małżeńskiego majątkowego Historia prawa małżeńskiego majątkowego konspektopracowany na podstawie: 1/ W. Uruszczak, Historia państwa i prawa polskiego, t. I, wyd. II, Wolters Kluwer 2013 2/ S. Płaza, Historia prawa w Polsce na

Bardziej szczegółowo

Zasady odbioru powiadomień władz kościelnych o uzyskaniu przez instytucje kościelne osobowości prawnej na podstawie art. 4 ust.

Zasady odbioru powiadomień władz kościelnych o uzyskaniu przez instytucje kościelne osobowości prawnej na podstawie art. 4 ust. Zasady odbioru powiadomień władz kościelnych o uzyskaniu przez instytucje kościelne osobowości prawnej na podstawie art. 4 ust. 2 Konkordatu Art. 4 ust. 2 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą

Bardziej szczegółowo

Polska i świat w XII XIV wieku

Polska i świat w XII XIV wieku Test a Polska i świat w XII XIV wieku Test podsumowujący rozdział I 1. Czytaj uważnie tekst i zadania. 2. W zadaniach od 1. do 3., 5., 6. oraz od 10. do 1 3. znajdują się cztery odpowiedzi: A, B, C, D.

Bardziej szczegółowo

Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w ) - wójt tykociński

Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w ) - wójt tykociński Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w. - 1459) - wójt tykociński Urodził się przypuszczalnie w końcu XIV w. Pochodził ze szlachty osiadłej w Gumowie, najprawdopodobniej w powiecie łomżyńskim, parafii lubotyńskiej.

Bardziej szczegółowo

KONSPEKTY DO WYKŁADÓW Z ZAKRESU PRAWA CYWILNEGO (CZĘŚĆ OGÓLNA, PRAWO RZECZOWE, PRAWO SPADKOWE)

KONSPEKTY DO WYKŁADÓW Z ZAKRESU PRAWA CYWILNEGO (CZĘŚĆ OGÓLNA, PRAWO RZECZOWE, PRAWO SPADKOWE) prof. dr hab. Jacek Górecki radca prawny KONSPEKTY DO WYKŁADÓW Z ZAKRESU PRAWA CYWILNEGO (CZĘŚĆ OGÓLNA, PRAWO RZECZOWE, PRAWO SPADKOWE) 1. PRAWO CYWILNE - CZĘŚĆ OGÓLNA I PODMIOTY PRAWA CYWILNEGO I ICH

Bardziej szczegółowo

Protokół z kontroli doraźnej w Urzędzie Stanu Cywilnego w Stargardzie Szczecińskim.

Protokół z kontroli doraźnej w Urzędzie Stanu Cywilnego w Stargardzie Szczecińskim. Urząd Miejski Wydział Kontroli i Nadzoru Właścicielskiego w Stargardzie Szczecińskim -do użytku zewnętrznego- Protokół z kontroli doraźnej w Urzędzie Stanu Cywilnego w Stargardzie Szczecińskim. Stargard

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust.

Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. Instrukcja dotycząca zakresu i sposobu uzyskania osobowości pranej przez instytucje kościelne na podstawie prawa polskiego (art. 4 ust. 3 Konkordatu) 1. W związku z wejściem w życie Konkordatu między Stolicą

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2015 r. Poz. 644 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 22 kwietnia 2015 r.

Warszawa, dnia 12 maja 2015 r. Poz. 644 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 22 kwietnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 12 maja 2015 r. Poz. 644 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów

Bardziej szczegółowo

Statuty Kazimierza Wielkiego

Statuty Kazimierza Wielkiego W średniowiecznej Polsce prawo oparte było przede wszystkim na zwyczaju. Długotrwała, bo sięgająca niepamiętnych czasów praktyka postępowania była dla ludzi podstawowym, najbardziej racjonalnym i zasadnym

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ

KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ Bogusław Trzeciak SJ KLAUZULE ODSYŁAJĄCE W KONKORDATACH Z HISZPANIĄ IZ POLSKĄ LUBLIN TOWARZYSTWO NAUKOWE KUL KATOLICKI UNIWERSYTET LUBELSKI JANA PAWŁA II SPIS TREŚCI Wstęp ROZDZIAŁ I Pojęcie Konkordatu

Bardziej szczegółowo

XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW:

XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW: ...... kod ucznia suma punktów czas trwania konkursu 90 minut XXXI KONKURS HISTORYCZNY POLSKA PIASTÓW: 960-1370 DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH Rok szkolny 2008/2009 Eliminacje II stopnia Instrukcja dla

Bardziej szczegółowo

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju książę Mieszko I X wiek powstaje Polska (jakie plemiona?) 966 chrzest Polski 972 - Cedynia król Bolesław Chrobry 997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla król Mieszko II

Bardziej szczegółowo

2. Nr dokumentu WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

2. Nr dokumentu WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ 1. Identyfikator podatkowy NIP / numer PESEL (niepotrzebne skreślić) wnioskodawcy 2. Nr dokumentu 3. Status ORD-IN Podstawa prawna: 1) A. MIEJSCE I CEL ZŁOŻENIA WNIOSKU A.1. ORGAN, DO KTÓREGO KIEROWANY

Bardziej szczegółowo

Księstwo Warszawskie

Księstwo Warszawskie Księstwo Warszawskie 1. Ziemie Rzeczypospolitej po III rozbiorze Zabór rosyjski Ziemie podzielno na gubernie, zarządzanie przez carskich urzędników Za czasów Katarzyny represje Za czasów Pawła I i Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Sochacka Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: S. Godek, M. Wilczek-Karczewska - Historia ustroju i prawa w Polsce do 1772/1795

Księgarnia PWN: S. Godek, M. Wilczek-Karczewska - Historia ustroju i prawa w Polsce do 1772/1795 Księgarnia PWN: S. Godek, M. Wilczek-Karczewska - Historia ustroju i prawa w Polsce do 1772/1795 Spis treści Przedmowa...13 Wstęp...15 Wykaz skrótów...17 A. Ustrój A.1. Od połowy X w. do roku 1454...23

Bardziej szczegółowo

2. Nr dokumentu 3. Status WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

2. Nr dokumentu 3. Status WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ (niepotrzebne skreślić) 1. Identyfikator podatkowy NIP / numer PESEL wnioskodawcy 2. Nr dokumentu 3. Status ORD-IN Podstawa prawna: WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ Art. 14b 7 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Dokumenty do AKTU NOTARIALNEGO

Dokumenty do AKTU NOTARIALNEGO Dokumenty do AKTU NOTARIALNEGO 1. SPRZEDAŻ, DAROWIZNA, ZAMIANA - zbycie nieruchomości: gruntowych (zabudowanych i niezabudowanych), budynkowych, lokalowych: DOKUMENT WŁASNOŚCI - podstawa nabycia np.: wypis

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Spis treści. CZĘŚĆ PIERWSZA Dawne procesy graniczne

Spis treści. CZĘŚĆ PIERWSZA Dawne procesy graniczne Wykaz ważniejszych skrótów................................ 13 Wprowadzenie......................................... 17 CZĘŚĆ PIERWSZA Dawne procesy graniczne ROZDZIAŁ I. Pierwsze wzmianki o sposobach oznaczania

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ SEMINARYJNYCH dla aplikantów notarialnych z naboru 2014 roku (II rok) Izby Notarialnej w Krakowie styczeń grudzień 2016 roku

HARMONOGRAM ZAJĘĆ SEMINARYJNYCH dla aplikantów notarialnych z naboru 2014 roku (II rok) Izby Notarialnej w Krakowie styczeń grudzień 2016 roku HARMONOGRAM ZAJĘĆ SEMINARYJNYCH dla aplikantów notarialnych z naboru 201 roku (II rok) Izby Notarialnej w Krakowie styczeń grudzień 2016 roku Termin ów Liczba jednostek szkoleniowych [godziny ów] Forma

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA 2016-09-01 HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je

Bardziej szczegółowo

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. 1

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. 1 Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. 1 Spis treści Kan. Księga I. Normy ogólne........................... 1 203 Tytuł I. Ustawy kościelne........................ 7 22 Tytuł II. Zwyczaj..............................

Bardziej szczegółowo

Transformacja tekstu

Transformacja tekstu Transformacja tekstu Jarosław Kubiak IV r., gr. I Środki dydaktyczne: Podręcznik: M. Koczerska, U źródeł współczesności. Historia - Średniowiecze. Podręcznik do klasy 1 gimnazjum, cz.2, [wyd. WSiP], Warszawa

Bardziej szczegółowo

Kryzys monarchii piastowskiej

Kryzys monarchii piastowskiej Kryzys monarchii piastowskiej 1. Panowanie Mieszka II (1025-1031, 1032-1034) Koronacja w 1025r.; w testamencie chrobry pominął Bezpryma i Ottona Zaangażował się w konflikt z Niemcami (wyprawy na Saksonię)

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

HISTORIA POWSZECHNA USTROJU I PRAWA. Autor: TADEUSZ MACIEJEWSKI. Część I. Starożytność

HISTORIA POWSZECHNA USTROJU I PRAWA. Autor: TADEUSZ MACIEJEWSKI. Część I. Starożytność HISTORIA POWSZECHNA USTROJU I PRAWA Autor: TADEUSZ MACIEJEWSKI Część I. Starożytność Rozdział I. Monarchie despotyczne i wielkie imperia Wschodu 1. Rys historyczny 2. Ustrój społeczny despotii 3. Ustrój

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17. ROZDZIAŁ II. Konstytucyjne organy ochrony prawa...

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17. ROZDZIAŁ II. Konstytucyjne organy ochrony prawa... SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Wstęp......................................................... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17 1. Pojęcie organu... 17 2. Klasyfikacja organów... 21 2.1.

Bardziej szczegółowo

Informacje o aktualnych przepisach dotyczących opłat sądowych Nazwa aktu miejsce publikacji rodzaj data aktu:

Informacje o aktualnych przepisach dotyczących opłat sądowych Nazwa aktu miejsce publikacji rodzaj data aktu: Nazwa aktu miejsce publikacji rodzaj data aktu: 1. Przepisy wspólne dla postępowania cywilnego i karnego Wysokość należności świadków i stron w postępowaniu sądowym. Koszty przeprowadzenia dowodu z opinii

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny ............... kod pracy ucznia....................... pieczątka nagłówkowa szkoły K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny Drogi Uczniu, Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowadowydaniasiódmego... Wykazskrótów...

Spis treści. Przedmowadowydaniasiódmego... Wykazskrótów... Przedmowadowydaniasiódmego... Wykazskrótów... XIII XV A. Tekst ustawy Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 167, poz. 1398).............. 3 B. Komentarz Ustawaokosztachsądowychwsprawachcywilnych...

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek

Spis treści Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek 1. Pojęcie i systematyka prawa spółek 2. Źródła prawa spółek Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XV Rozdział I. Systematyka i źródła prawa spółek.......................

Bardziej szczegółowo

jednostek szkoleniowych 8 stycznia 8 Ewelina Jokiel Sędzia Sądu Apelacyjnego Wybrane zagadnienia z prawa spadkowego (część I)

jednostek szkoleniowych 8 stycznia 8 Ewelina Jokiel Sędzia Sądu Apelacyjnego Wybrane zagadnienia z prawa spadkowego (część I) Harmonogram zajęć seminaryjnych na okres: od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2015 roku dla aplikantów notarialnych odbywających II rok aplikacji notarialnej Termin Liczba jednostek szkoleniowych Wykładowca

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania II Ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Artykuł 1 Artykuł 2 Artykuł 3 Artykuł 4

Spis treści Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania II Ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach Artykuł 1 Artykuł 2 Artykuł 3 Artykuł 4 Wykaz skrótów...11 Akty prawne...11 Periodyki...12 Inne...13 Słowo wstępne do wydania II...15 Ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach...17 Artykuł 1...19 1. Przedmiot działalności statutowej fundacji

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw.

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw. Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (druk nr 982) I. Cel i przedmiot ustawy Zasadniczym

Bardziej szczegółowo

Władza sądownicza w Polsce. Sądy i trybunały

Władza sądownicza w Polsce. Sądy i trybunały Władza sądownicza w Polsce Sądy i trybunały Charakterystyka władzy sądowniczej Władza sądownicza stanowi jeden z filarów władzy państwowej w ramach podziału władzy, lecz od pozostałych jest niezależna.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego.

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 581 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

3. Typ studiów: stacjonarne, jednolite magisterskie

3. Typ studiów: stacjonarne, jednolite magisterskie 1. Nazwa przedmiotu: Historia państwa i prawa polskiego 2. Kierunek: prawo 3. Typ studiów: stacjonarne, jednolite magisterskie 4. Rodzaj zajęć: wykład 5. Status przedmiotu: obligatoryjny 6. Rok studiów,

Bardziej szczegółowo

Historia prawa. Autor: Katarzyna Sójka-Zielińska

Historia prawa. Autor: Katarzyna Sójka-Zielińska Historia prawa Autor: Katarzyna Sójka-Zielińska Spis treści: Przedmowa Wprowadzenie. Prawo w starożytności 1. Ogólne wiadomości o początkach prawa 1. Pojęcie i geneza prawa 2. Prawo prymitywne 3. Ogólna

Bardziej szczegółowo

Postępowanie administracyjne

Postępowanie administracyjne Wykłady Becka Wojciech Federczyk Michał Klimaszewski Bartosz Majchrzak Postępowanie administracyjne 4. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Wykłady Becka Postępowanie administracyjne W sprzedaży: M. Wierzbowski

Bardziej szczegółowo

USTAWA WCHODZI W ŻYCIE PO UPŁYWIE 12 MIESIĘCY OD DNIA OGŁOSZENIA, Z WYJĄTKIEM ARTUKUŁÓW WYMIENIONYCH W ART.23

USTAWA WCHODZI W ŻYCIE PO UPŁYWIE 12 MIESIĘCY OD DNIA OGŁOSZENIA, Z WYJĄTKIEM ARTUKUŁÓW WYMIENIONYCH W ART.23 ZMIANY W USTAWACH I. Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw podpisana przez Prezydenta 31 lipca 2015 r. USTAWA

Bardziej szczegółowo

Konstytucja wk r. Prezydent cd

Konstytucja wk r. Prezydent cd Konstytucja wk 8 10.05.2009r. Prezydent cd Prezydent RP pełni funkcję arbitra. Przyjęcie tej koncepcji oznacza, że w przypadku zakłócenia wzajemnych stosunków między rządem a Sejmem, Prezydent powinien

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

I. DANE DOTYCZĄCE PRACODAWCY

I. DANE DOTYCZĄCE PRACODAWCY POWIATOWY URZĄD PRACY W ROPCZYCACH ul. Najświętszej Marii Panny 2; 39-100 Ropczyce tel.172231660, fax172227569 rzro@praca.gov.pl www.bip.pup-ropczyce.pl... pieczęć firmowa wnioskodawcy WNIOSEK O PRZYZNANIE

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia

Spis treści. Wykaz skrótów. Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia Spis treści Wykaz skrótów 13 Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia 15 15 22 ROZDZIAŁ I. Granice swobody testowania 2. Część obowiązkowa spadku 2.1. Dzieci prawe, dzieci uprawnione i przysposobione 2.2.

Bardziej szczegółowo

Wykaz publikacji na dzień 1 października 2016 r.

Wykaz publikacji na dzień 1 października 2016 r. dr hab. Marcin Walasik Zakład Postępowania Cywilnego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Wykaz publikacji na dzień 1 października 2016 r. 1. Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego

Bardziej szczegółowo

KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH

KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH KOMENTARZ Edyta Gapska Warszawa 2013 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 11 Rozdział 1. Pojęcie kosztów postępowania w sprawach cywilnych 13 Rozdział 2. Koszty sądowe

Bardziej szczegółowo

Pierwsze konstytucje

Pierwsze konstytucje KONSTYTUCJA Konstytucja to akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne

Bardziej szczegółowo

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku.

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. 1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. Kraina sławieńska z podziałem na poszczególne miejscowości. 2. Przynależność administracyjna

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIA. Pan Tomasz Szanser Dyrektor Departamentu Skarbu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, zwanym dalej Zleceniodawcą

UMOWA ZLECENIA. Pan Tomasz Szanser Dyrektor Departamentu Skarbu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, zwanym dalej Zleceniodawcą UMOWA ZLECENIA Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 1149/10 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 7 października 2010 r. zawarta w Krakowie... 2010 r. pomiędzy : Województwem Małopolskim z siedzibą: ul. Basztowa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie podatkami miarą sukcesu menedżera finansowego

Zarządzanie podatkami miarą sukcesu menedżera finansowego Program: Zarządzanie podatkami miarą sukcesu menedżera finansowego I. PODATKI POŚREDNIE (7 godz.) 1. Zasady opodatkowania podatkiem VAT aportów. 2. Opodatkowanie reprezentacji i reklamy. 3. Obowiązek podatkowy

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE I POSTĘPOWANIE PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI. Autorzy: ZBIGNIEW CIEŚLAK, EUGENIUSZ BOJANOWSKI, JACEK LANG

POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE I POSTĘPOWANIE PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI. Autorzy: ZBIGNIEW CIEŚLAK, EUGENIUSZ BOJANOWSKI, JACEK LANG POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE I POSTĘPOWANIE PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI Autorzy: ZBIGNIEW CIEŚLAK, EUGENIUSZ BOJANOWSKI, JACEK LANG ROZDZIAŁ I. Geneza i rozwój postępowania administracyjnego ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo