AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej."

Transkrypt

1 AUTOREFERAT 1. Imię i Nazwisko: Anna Starzyńska 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej dyplom lekarza, Akademia Medyczna w Gdańsku (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny), Wydział Lekarski 1996 specjalizacja w dziedzinie medycyny społecznej I, Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej w Gdańsku 1998 specjalizacja w dziedzinie otolaryngologii I, Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej w Gdańsku 2003 specjalizacja w dziedzinie chirurgii szczękowej II, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie 2008 specjalizacja w dziedzinie zdrowia publicznego, Centrum Egzaminów Medycznych Łódź 2003 stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny nadany uchwałą Rady Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku na podstawie rozprawy doktorskiej pod tytułem Analiza epidemiologiczno-kliniczna nowotworów złośliwych jamy ustnej z uwzględnieniem histopatologicznych i immunologicznych czynników prognostycznych u chorych leczonych w Klinice Chirurgii Szczękowo- Twarzowej AM w Gdańsku. 3. Informacje o dotychczasowym zatrudnieniu w jednostkach naukowych. W 1993 roku zostałam zatrudniona w Zakładzie Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej Akademii Medycznej w Gdańsku (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny) na stanowisku asystenta. Podjęłam wówczas badania naukowe dotyczące zagadnień oceny stanu zdrowia ludności, promocji zdrowia, działalności opieki zdrowotnej, organizacji służby zdrowia i polityki zdrowotnej. Zainteresowania te były związane z miejscem zatrudnieniem w tym okresie. 1

2 Od 1995 roku pracowałam na stanowisku asystenta, następnie starszego wykładowcy, a obecnie adiunkta Katedry i Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej i Stomatologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Podjęłam wówczas badania naukowe dotyczące nowotworów głowy i szyi, zapaleń oraz urazów części twarzowej czaszki. 4. Wskazanie osiągnięcia* wynikającego z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.): a) tytuł osiągnięcia naukowego, Ocena czynników różnicujących osteoklasty w nowotworach i torbielach zębopochodnych szczęki i żuchwy b) (autor, tytuł publikacji, rok wydania, nazwa wydawnictwa), Anna Starzyńska Ocena czynników różnicujących osteoklasty w nowotworach i torbielach zębopochodnych szczęki i żuchwy, 2013, Annales Academiae Medicae Gedanensis, Tom XLIII, Suplement 8, PL ISSN c) omówienie celu naukowego ww. pracy i osiągniętych wyników wraz z omówieniem ich ewentualnego wykorzystania. Kontynuacją moich zainteresowań dotyczących nowotworów głowy było podjęcie badań nad resorpcją kości w nowotworach zębopochodnych. Badania te stały się podstawą do przygotowania monografii pt.: Ocena czynników różnicujących osteoklasty w nowotworach i torbielach zębopochodnych szczęki i żuchwy. Nowotwory zębopochodne żuchwy i szczęki są rzadką i jednocześnie bardzo zróżnicowaną pod względem klinicznym i histologicznym grupą guzów. Torbiele zębopochodne są najczęstszą zmianą patologiczną rozwijającą w kości szczęki i żuchwy. Poznanie procesu niszczenia kości szczęki i żuchwy może być przydatne zarówno w zapobieganiu jak i leczeniu nowotworów i torbieli zębopochodnych. Ligand receptora aktywującego jądrowy czynnik 2

3 NFκB (RANKL) oraz osteoprotegeryna (OPG) są kluczowymi czynnikami regulującymi prawidłowe funkcjonowanie i dojrzewanie osteoklastów. Zaburzenie układu RANKL/RANK/OPG powoduje patologiczną resorpcję kości. Interleukina-1α (IL-1α) podtrzymuje stan zapalny oraz stymuluje osteoklasty. Metaloproteinazy (MMP), a szczególnie MMP-9 uczestniczy w degradacji macierzy kostnej. Zainteresowała mnie ocena ekspresji głównych mediatorów regulujących powstawanie i różnicowanie osteoklastów i osteoblastów w nowotworach i torbielach zębopochodnych szczęki i żuchwy oraz wyjaśnienie ich roli w procesie niszczenia kości. Zbadanie mechanizmu resorpcji kości w guzach zębopochodnych pomoże w zrozumieniu biologii guza i wskaże kierunki leczenia klinicznego. Materiał do badań uzyskano od 122 chorych (68 mężczyzn i 54 kobiet w wieku od 9 do 89 lat) z guzami zębopochodnymi leczonych w Klinice Chirurgii Szczękowej i Stomatologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Grupę kontrolną stanowiły mieszki zębowe uzyskane od 13 chorych w czasie zabiegu dłutowania całkowicie zatrzymanego dolnego trzeciego zęba trzonowego z przyczyn ortodontycznych. Materiał tkankowy został poddany badaniu histopatologicznemu, immunohistochemicznemu i molekularnemu. W badanym materiale tkankowym oceniono ekspresję czynników RANKL, OPG, IL-1α i MMP-9. Na podstawie wykonanej analizy stwierdzono, że w badanej grupie chorych płeć, wiek, lokalizacja i choroby towarzyszące nie wpływały na ekspresję RANKL, OPG, IL-1α oraz MMP-9 (p>0,05). Poziom białka RANKL, OPG i IL-1α w guzach zębopochodnych i w grupie kontrolnej oceniono na podstawie analizy Western Blot przeprowadzonej na lizatach białkowych uzyskanych z badanych tkanek: 58 torbieli korzeniowych, 9 torbieli zawiązkowych, 2 szkliwiaków, 4 rogowaciejąco-torbielowatych guzów zębopochodnych oraz 13 mieszków zębowych. Ekspresja RANKL w nowotworach i torbielach zębopochodnych znamiennie przewyższała ekspresję tego białka niż w grupie kontrolnej (p<0,002). Ekspresja OPG w rogowaciejąco-torbielowatym guzie zębopochodnym była istotnie niższa w mieszkach zębowych (p<0,012). Stwierdzono niewielki wzrost poziomu białka OPG w szkliwiaku, torbieli korzeniowej i torbieli zawiązkowej w porównaniu do grupy kontrolnej, ale nie był on znamienny statystycznie. Istotnie wyższy wzrost ekspresji OPG wykazano w torbieli korzeniowej niż w rogowaciejąco-torbielowatym guzie zębopochodnym (p<0,050). Stwierdzono znamiennie większą ekspresję OPG w torbielach korzeniowych niż w nowotworach zębopochodnych (p<0,013). Stosunek RANKL/OPG w badanych zmianach 3

4 chorobowych był istotnie wyższy w porównaniu do grupy kontrolnej (p<0,001). Wykazano, że nie ma znamiennej różnicy w stosunku RANKL/OPG pomiędzy torbielami korzeniowymi i zawiązkowymi oraz nowotworami zębopochodnymi. Wykazano istotny wzrost ekspresji IL- 1α w grupie badanej w porównaniu z grupą kontrolną (p<0,001). Znamienny wzrost ekspresji IL-1α stwierdzono w torbielach korzeniowych w stosunku do torbieli zawiązkowych (p<0,050). Wykazano istotny wzrost ekspresji IL-1α w torbielach korzeniowych w stosunku do grupy nowotworów zębopochodnych (p<0,008). Na podstawie tych wyników można przypuszczać, że IL-1α może być jednym z istotnych czynników w przebiegu reakcji zapalnej. Stwierdzono silną i istotnie dodatnią korelację pomiędzy ekspresją RANKL i OPG w zmianach chorobowych (p<0,001), szczególnie w torbielach korzeniowych. Może być to związane z reakcją obronną organizmu na proces lizy kości. Ponadto gdy rósł poziom RANKL, to wzrastał poziom IL-1α, a korelacja była umiarkowana. Wykazano również, że wraz ze wzrostem poziomu IL-1α nieznacznie rósł poziom OPG (p<0,001). IL-1α może być jednym z czynników, który zwiększa poziom zarówno RANKL jak i OPG w przebiegu reakcji zapalnej. Stwierdzono, że w przypadku rozległych nowotworów zębopochodnych (przekraczających 3 cm średnicy) występował znamienny wzrost ekspresji RANKL (p<0,012). Zależność ta była istotna tylko dla nowotworów zębopochodnych, natomiast dla torbieli zębopochodnych nie miała związku. Można przypuszczać, że zwiększonej ekspresji RANKL w nowotworach zębopochodnych towarzyszy większa osteoliza kości. W badaniu immunohistochemicznym oznaczono ekspresję RANKL, OPG i MMP-9 w nabłonku i podścielisku guzów zębopochodnych szczęki i żuchwy u 82 chorych: 23 szkliwiaków, 32 rogowaciejąco-torbielowatych guzów zębopochodnych i 27 torbieli korzeniowych. Nie odnotowano znamiennych różnic w ekspresji RANKL w komórkach nabłonka torbieli korzeniowej, rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego i szkliwiaka. W komórkach podścieliska stwierdzono istotnie niższy poziom RANKL w szkliwiaku niż w rogowaciejąco-torbielowatym guzie zębopochodnym i torbieli korzeniowej (p<0,001). Wykazano znamienny wzrost ekspresji RANKL w komórkach podścieliska w torbieli korzeniowej w porównaniu do rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego (p<0,024). W przypadku poziomu OPG stwierdzono, że w znamiennym stopniu przewyższa poziom tego białka w komórkach nabłonka (p<0,001) jak i podścieliska (p<0,038) rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego niż szkliwiaka. We wszystkich badanych zmianach zębopochodnych szczęki i żuchwy odnotowano różnice w zakresie H- score pomiędzy ekspresją MMP-9 w obrębie komórek nabłonka a podścieliska. Wykazano znamienny wzrost ekspresji MMP-9 w komórkach nabłonka i pościeliska w rogowaciejąco- 4

5 torbielowatym guzie zębopochodnym w porównaniu do torbieli korzeniowej (p<0,001). Wskazuje to na bardziej agresywny charakter zmiany chorobowej. Wzrost ekspresji MMP-9 w komórkach nabłonka rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego był istotnie większy niż w komórkach nabłonka szkliwiaka (p<0,001). Analiza stosunku komórek RANKL-dodatnich i OPG-dodatnich w nabłonku i podścielisku wykazała, że istotnie częściej w nabłonku torbieli korzeniowej, rogowaciejąco-torbielowatego guza zębopochodnego i szkliwiaka ekspresja RANKL była równa ekspresji OPG. Tylko w przypadku szkliwiaka stwierdzono, że w komórkach podścieliska ekspresja RANKL była zamiennie większa od ekspresji OPG (RANKL>OPG) (p<0,001). Wysoki poziom OPG w podścielisku wykazano głównie w torbielach zapalnych (48,15%) i rogowaciejąco-torbielowatych guzach zębopochodnych (46,88%). W szkliwiaku stwierdzano najczęściej brak ekspresji OPG w podścielisku (36,36%) lub niski poziom (27,27%). Nie wykazano znamiennych różnic w poziomie RANKL, OPG i MMP-9 w nabłonku i podścielisku pomiędzy typami szkliwiaków. W grupie badanej (nowotworów zębopochodnych i torbieli korzeniowych) wykazano dodatnie korelacje pomiędzy poziomem RANKL w nabłonku i w podścielisku (p<0,001; r=0,4), OPG w nabłonku i w podścielisku (p<0,001; r=0,6), MMP-9 w nabłonku a MMP-9 i podścielisku (p<0,001; r=0,5). Stwierdzono dodatnie korelacje pomiędzy ekspresją RANKL i OPG. Może to sugerować, że ekspresja RANKL i OPG jest ze sobą dodatnio sprzężona szczególnie w rogowaciejąco-torbielowatym guzie zębopochodnym. Wykazano, że ekspresja MMP-9 i RANKL oraz MMP-9 i OPG były ze sobą dodatnio sprzężone i mogą zwiększać ekspresję zarówno RANKL, OPG jak i MMP-9 w przypadku osteolizy. Ponadto poziom białek MMP-9 i OPG może być jednym z czynników, który zwiększa ekspresję zarówno OPG jak i MMP-9 w osteolizie kości. Zwiększona ekspresja RANKL, MMP-9 i IL-1α oraz zaburzenie stosunku RANKL/OPG w szkliwiaku, rogowaciejąco-torbielowatym guzie zębopochodnym, torbieli korzeniowej i zawiązkowej świadczy o wpływie tych białek na powstawanie ubytków kostnych. Wykrycie silnej ekspresji RANKL i MMP-9 we wszystkich próbkach prowadzi do stwierdzenia, iż te białka odgrywają podstawowa rolę w rozwoju i progresji guza. Wzrost ekspresji IL-1α w guzach zębopochodnych wpływa na wzrost aktywności czynnika RANKL prowadzącego do intensyfikacji procesu różnicowania osteoklastów. Wzrost ekspresji OPG w nowotworach i torbielach zębopochodnych może świadczyć o reakcji obronnej organizmu przed degradacją kości. Wzrost ekspresji RANKL w nowotworach zębopochodnych zwiększa osteolizę kości. Uzyskane wyniki badań immunohistochemicznych i molekularnych świadczą o wpływie RANKL, OPG i IL-1α i MMP-9 na przebieg procesu resorpcji kości w szczęce i żuchwie w nowotworach i torbielach 5

6 zębopochodnych. Wyniki przeprowadzonych badań mogą mieć znaczenie w opracowywaniu nowych strategii terapeutycznych nowotworów i torbieli zębopochodnych szczęki i żuchwy. 5. Omówienie pozostałych osiągnięć naukowo badawczych. DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA Swoje zainteresowanie pracą naukowo-badawczą rozpoczęłam w czasie studiów w latach od pracy w studenckim kole naukowym przy Klinice Dermatologii Akademii Medycznej w Gdańsku pod kierownictwem prof. dr hab. med. Henryka Szarmacha i opieką prof. dr hab. med. Waldemara Placka. W tym czasie interesowałam się aspektami immunologicznymi w chorobach skóry, niektórymi chorobami wirusowymi oraz łuszczycą. Zgodnie z zainteresowaniami wykonałam samodzielnie badania immunohistochemiczne ekspresji interleukiny 1 w łuszczycy. Wyniki swoich dokonań naukowych przedstawiałam na konferencji Studenckiego Towarzystwa Naukowego AM w Gdańsku w 1992 roku. Podsumowanie mojego dorobku naukowego przedstawiono w analizie bibliometrycznej sporządzonej przez Bibliotekę Główną Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, która znajduje się w załączniku. Tematyka moich prac jest zróżnicowana i obejmuje problemy związane z: nowotworami głowy i szyi oraz stanami przednowotworowymi 21 publikacji [A.7, A.8, A.9, A.10, A.12, A.13, A.15, A.16, D.4, D.5, D.6, D.7, D.8, D.10, D.11, D.12, D.14, D.16, D.18, D.20, D.22] zapaleniami skóry i tkanek miękkich oraz kości części twarzowej czaszki 5 publikacji [A.3, A.4, A.5, A.6, D.9] i 2 rozdziały: w podręczniku krajowym [D.1] i międzynarodowym [D.2] traumatologią części twarzowej czaszki 3 publikacje [A.2, D.13, D.21] wadami wrodzonymi i nabytymi szczęki i żuchwy 1 publikacja [A.1] małoinwazyjnymi metodami leczenia przewlekłego bólu kręgosłupa 1 publikacja [A.11] anatomią głowy 1 publikacja [A.14] rehabilitacją w chorobach narządów zmysłów 1 rozdział w podręczniku [D.3] zdrowiem publicznym: 6

7 promocja zdrowia 3 publikacje [D.15, D.17, D.25] ocena stanu zdrowia ludności 2 publikacje [D.23, D.24] działalność opieki zdrowotnej 1 publikacja [D.19] Nowotwory głowy i szyi oraz stany przednowotworowe W kolejnych latach mojej pracy kontynuowałam badania nad wybranymi problemami onkologicznymi w otolaryngologii i w chirurgii szczękowo-twarzowej, między innymi nad epidemiologią chorób nowotworowych oraz nad postępami w diagnostyce histopatologicznej, immunologicznej i radiologicznej tych nowotworów. Wśród chorób onkologicznych głowy i szyi szczególnie bliskie mi są zagadnienia dotyczące diagnostyki i leczenia nowotworów jamy ustnej. Prowadziłam też badania epidemiologiczne oraz przyczyn niepowodzeń w leczeniu nowotworów ślinianek. Przedmiotem innych zainteresowań były badania histopatologiczne oraz immunohistochemiczne w gruczolakach wielopostaciowych. Przeprowadzałam badania nad występowaniem białka p53 w nowotworach głowy i szyi. Stanowiły one temat kilku referatów wygłoszonych na krajowych sympozjach oraz opublikowanych przeze mnie prac [D.5, D.6, D.7, D.11, D.12, D.14]. Podjęłam również badania nad nowotworami neurogennymi głowy i szyi [D.4, D.16, D.18], nowotworami ucha zewnętrznego i środkowego [D.8] oraz włókniakiem młodzieńczym [D.10]. Kilkuletnie badania epidemiologiczne chorych na raka jamy ustnej zaowocowały pracą doktorską obronioną w 2003 roku pt.: Analiza epidemiologiczno-kliniczna nowotworów złośliwych jamy ustnej z uwzględnieniem histopatologicznych i immunologicznych czynników prognostycznych u chorych leczonych w Klinice Chirurgii Szczękowo-Twarzowej AM w Gdańsku. Po uzyskaniu stopnia doktora nauk medycznych kontynuowałam badania dotyczące czynników prognostycznych w rakach jamy ustnej [A.7, D.20]. Badania zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Wyniki leczenia chorych z nowotworami złośliwymi jamy ustnej uzależnione są od stadium zaawansowania klinicznego, budowy histopatologicznej guza, pierwotnej lokalizacji i sposobu leczenia. Wśród ważnych czynników rokowniczych dla raków jamy ustnej zalicza się zaawansowanie kliniczne guza pierwotnego, stan węzłów chłonnych szyi, stan ogólny chorego, wiek chorego, pierwotne umiejscowienie guza, charakter wzrostu guza, stopień zróżnicowania histopatologicznego nowotworu, wybór metody leczenia oraz szereg cech 7

8 immunobiologicznych nowotworów. Do najważniejszych czynników prognostycznych w rakach jamy ustnej zalicza się wiek chorego, stopień zaawansowania miejscowego raka (cecha T), stopień powiększenia regionalnych węzłów chłonnych (cecha N) oraz obecność przerzutów do węzłów chłonnych. Realizowałam również badania dotyczące oceny marginesu klinicznie nie zmienionej błony śluzowej wokół raka płaskonabłonkowego jamy ustnej z wykorzystaniem techniki mikroskopii bezpośredniej [A.16].Wyniki tych badań będą opublikowane w renomowanym czasopiśmie Postępy Dermatologii i Alergologii (IF 0,664) (praca została przyjęta do druku nr DOI: /pdia ). Mikroskopia bezpośrednia jamy ustnej stanowi nowatorską nieinwazyjną technikę diagnostyczną, wspomagającą kliniczne badanie błony śluzowej jamy ustnej. Badanie polega na oglądaniu błony śluzowej jamy ustnej przy zastosowaniu mikroskopu z pewnej odległości w zacienionym pomieszczeniu, gdzie w powiększeniach od kilku do kilkudziesięciokrotnych ocenia się układ i gęstość naczyń podnabłonkowych, strukturę powierzchni, barwę, przezierność oraz dokładny przebieg granic zmian błony śluzowej. Wyniki badań histopatologicznych wycinków pobranych z marginesów błony śluzowej w miejscach wytypowanych w mikroskopii bezpośredniej wykazały cechy dysplazji u 86,7% chorych, podczas gdy w miejscach wytypowanych w badaniu klinicznym jedynie u 40% chorych, co powodowało konieczność poszerzenia marginesu resekcji. Mikroskopia bezpośrednia jamy ustnej umożliwia wykrycie dysplazji nabłonka w obrębie marginesu klinicznie niezmienionej błony śluzowej wokół nowotworu, pozwalając precyzyjniej wyznaczać marginesy resekcji guzów i przyczyniając się do większej radykalności zabiegów. Przedmiotem moich zainteresowań były również chłoniaki złośliwe głowy [A.9, A.10]. Badania te zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie The American Journal of the Medical Sciences (IF 1,334) oraz Postępach Dermatologii i Alergologii (IF 0,664). Są to rzadkie guzy i stanowią 3,5% wszystkich nowotworów złośliwych jamy ustnej. Najczęściej wywodzą się z tkanek miękkich, w drugiej kolejności z kości. Objawy chłoniaków głowy i szyi są często nietypowe i stwarzają duże trudności diagnostyczne. Często imitują zębopochodne zapalenie w obrębie twarzy. Dlatego do czasu pobrania biopsji, chłoniak może osiągnąć zaawansowany, nieuleczalny stopień rozwoju. Wówczas do postawienia właściwego rozpoznania dochodzi zbyt późno, gdy agresywna chemio- i radioterapia może być niewystarczającą metodą leczenia dla uratowania życia tych chorych. Właściwa i postawiona w odpowiednim czasie diagnoza wymaga współpracy doświadczonej grupy specjalistów z 8

9 zakresu: chirurgii szczękowo-twarzowej, laryngologii, dermatologii, hematologii i chorób wewnętrznych. Poza dokładnym badaniem podmiotowym i przedmiotowym, badaniami radiologicznymi i laboratoryjnymi, powinno się pobierać liczne biopsje z wystarczającą ilością materiału tkankowego do oceny immunohistochemicznej w celu wcześniejszego uzyskania właściwego rozpoznania. Prowadzę również badania dotyczące stanów przednowotworowych błony śluzowej jamy ustnej, szczególnie leukoplakii [A.12, A.13, A.15]. Badania te zostały opublikowane w renomowanym czasopiśmie Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej (IF 1,833). Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia zmian potencjalnie złośliwych błony śluzowej jamy ustnej odgrywa bardzo ważną rolę w zapobieganiu rozwojowi raka płaskonabłonkowego. Leukoplakia jest najczęstszym stanem przedrakowym występującym w jamie ustnej. Rosnąca ilość przypadków raka jamy ustnej, niska świadomość społeczna oraz trudności terapeutyczne skłoniły mnie do przeprowadzenia klinicznych i epidemiologicznych badań dotyczących leukoplakii. Odnotowałam związek istniejącej cukrzycy ze zwiększoną częstością występowania leukoplakii jamy ustnej. Patomechanizm tego zjawiska może być związany z postępującą atrofią błony śluzowej jamy ustnej spowodowanej zmniejszeniem sekrecji śliny oraz niskim ph śliny, co prowadzi do utraty prawidłowej bariery ochronnej. Podwyższony poziom glukozy zwiększa ilość wolnych rodników i redukuje antyoksydacyjny potencjał tkanek. Było to pierwsze w Polsce doniesienie przedstawiające skuteczne miejscowe zastosowanie kremu zawierającego 0,05% tretinoiny w leukoplakii jamy ustnej u chorego z towarzyszącą cukrzycą typu 2. Należy zwrócić uwagę na znaczenie badania jamy ustnej podczas badania fizykalnego pacjenta obciążonego cukrzycą. Miejscowe zastosowanie tretinoiny pozwala na ograniczenie liczby i wielkości patologicznych zmian oraz umożliwia redukcję zastosowania inwazyjnych metod ablacyjnych w leczeniu leukoplakii jamy ustnej. Nawiązując do polskiej literatury naukowej, nigdy nie przeprowadzono badań dotyczących leukoplakii w województwie pomorskim. Wyniki przeprowadzonych klinicznych i epidemiologicznych badań w tym regionie będą opublikowane w renomowanym czasopiśmie Postępy Dermatologii i Alergologii (IF 0,664) (praca została przyjęta do druku nr DOI: /pdia ). Celem tej pracy jest analiza kliniczno-epidemiologiczna pacjentów diagnozowanych i leczonych w Klinice Chirurgii Szczękowo-Twarzowej i Stomatologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w okresie od 1999 do Badania miały charakter retrospektywny i prospektywny. Spośród pacjentów diagnozowanych i leczonych w Klinice w latach , wybrano 204 osoby z 9

10 leukoplakią 104 kobiety i 100 mężczyzn ze średnią wieku 58,1 lat. Większość badanych znajdowało się w grupie wiekowej lat, średnia wieku 58,1. Najczęściej współistniejącą chorobą była cukrzyca. Ponad 88% badanych podawała występowanie czynników predysponujących do powstania leukoplakii (50,49% palenie tytoniu). Znaleziono 320 ognisk leukoplakii. Dominowała leukoplakia homogenna 72,05%. Wieloogniskową leukoplakię zdiagnozowano u 58,3% badanych. Najczęstszą lokalizacją zmian była błona śluzowa policzków (52,2%). Wg klasyfikacji van der Waala, większość pacjentów zakwalifikowano jako stopień I i II. Rak rozwinął się na podłożu leukoplakii u 7 osób (3,43%). Procent zezłośliwienia u nieleczonych pacjentów wynosił 12,19%, u leczonych 1,41%. Dno jamy ustnej okazało się być najczęstszym miejscem występowania raka kolczystokomórkowego. Częstość występowania i obraz kliniczny leukoplakii w populacji Polski północnej nie wykazuje istotnych różnic w porównaniu z resztą populacji Polski. U pacjentów obciążonych cukrzycą ryzyko wystąpienia leukoplakii jest większe. Ryzyko zezłośliwienia jest relatywnie wysokie. W naszym materiale było 3,43%. Palenie tytoniu jest najistotniejszym czynnikiem wpływającym na efektywność leczenia. Podjęłam również badania nad oceną wyników leczenia leukoplakii błony śluzowej jamy ustnej, które zostaną opublikowane w renomowanym czasopiśmie Postępy Dermatologii i Alergologii (IF 0,664) (praca została przyjęta do druku nr DOI: /pdia ). Celem pracy była analiza wyników leczenia leukoplakii jamy ustnej u chorych diagnozowanych i leczonych w Katedrze i Klinice Chirurgii Szczękowo-Twarzowej i Stomatologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, określenie i porównanie efektywności poszczególnych metod terapeutycznych, sprawdzenie czy stopień zaawansowania leukoplakii wg van der Waala oraz jej lokalizacja mają wpływ na wyniki leczenia oraz określenie optymalnej metody terapeutycznej leukoplakii. Pełen cykl leczenia i okres obserwacji powyżej 6 miesięcy ukończyło 178 osób (87,25%). Leczenie kremem z 0,05% zawartością tretinoiny (Locacid, Pierre-Fabre) zastosowano u 74 badanych. Leczenie kriochirurgiczne zastosowano u 63, natomiast chirurgiczne u 41 osób. Chorych kontrolowano po 2, 4, 6 i 8 tygodniach, a następnie co 6 miesięcy. Nie obserwowano istotnych działań niepożądanych lub powikłań leczenia uzasadniających przerwanie terapii. Całkowity odsetek wyleczeń wynosił 90,07%. Wykazano istotnie częściej poprawę po leczeniu kriochirurgicznym (77,78% vs. 54,05% p=0,01) i chirurgicznym (75,61 vs. 54,05 p=0,04) w porównaniu do leczenia tretinoiną. Nie zaobserwowano natomiast znamiennych różnic pomiędzy wynikami leczenia kriochirurgicznego i chirurgicznego. Wyniki leczenia leukoplakii zależą od lokalizacji zmian i stopnia jej zaawansowania. Skuteczność miejscowej tretinoiny w leczeniu leukoplakii jest 10

11 mniejsza niż kriochirurgii i chirurgii, natomiast jej zastosowanie pozwala na ograniczenie liczby i wielkości zmian, a tym samym umożliwia zredukowanie liczby zabiegów ablacyjnych. Przedmiotem moich zainteresowań związanych ze stanami przednowotworowymi oprócz leukoplakii jest liszaj płaski [A.8]. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Liszaj płaski jest przewlekłą, zapalną autoimmunologiczną chorobą dotyczącą błony śluzowej jamy ustnej i narządów płciowych oraz skóry (rzadziej głowy i paznokci). Występowanie liszaja płaskiego jamy ustnej wynosi 0,38-2,5% populacji. W leczeniu zaleca się kortykosterydy, cyklosporynę A, analogi witaminy A (retinoidy) oraz PUVA terapię. Przewlekły przebieg choroby, objawy przedmiotowe oraz możliwe objawy uboczne po zastosowaniu tych metod, prowadzą do wniosku, iż powinno się rozważyć nowe procedury terapeutyczne. Zaobserwowałam skuteczne miejscowe zastosowanie maści zawierającej 0,1% tacrolimus w liszaju płaskim jamy ustnej bez współistniejących zmian skórnych. Przed zaleceniem szerszego zastosowanie maści z tacrolimusem w praktyce klinicznej, istnieje potrzeba przeprowadzenia większego badania z dłuższym okresem leczenia i obserwacji. Zapalenia w obrębie skóry i tkanek miękkich oraz kości części twarzowej czaszki Prowadziłam również badania dotyczące występowania bakteriemii po zabiegach chirurgicznych w jamie ustnej [A.5]. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). U zdrowych pacjentów bakteriemia jest zjawiskiem przejściowym. Bakterie są eliminowane z krwi przez układ immunologiczny gospodarza. Jednakże u pacjentów, u których oporność wynika z uszkodzeń narządów lub z chorób takich jak cukrzyca, wady zastawkowe serca, wady wrodzone serca lub nabyte zespoły braku odporności, bakteriemia jest związana ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań i może wywołać odległe ogniska zakażenia. Wstrząs septyczny może być najniebezpieczniejszym powikłaniem rozsiewu bakteryjnego do krwi. Jedną z najczęstszych przyczyn krótkotrwałej bakteriemii związanej z florą bakteryjną jest ekstrakcja zęba oraz inne operacje w zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej. W przypadkach pacjentów poddanych zabiegom wyłuszczenia torbieli zębopochodnych częściej izolowano z krwi bakterie tlenowe oraz fakultatywnie beztlenowe niż beztlenowe. Gram-dodatnie ziarenkowce tlenowe, 11

12 fakultatywnie beztlenowe i Gram-ujemne pałeczki beztlenowe przeważały w posiewach krwi. Bakteriemia występowała u 78,26% badanych pacjentów najczęściej podczas operacji. Realizowałam również badania naukowe dotyczące Staphylococcus aureus [A.4]. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Bakterie tego gatunku wytworzyły szereg mechanizmów umożliwiających im wtargnięcie do infekowanego organizmu, chroniących je przed jego układem odpornościowym, a także uodparniających je na działanie stosowanych przeciwko nim antybiotyków. Staphylococcus aureus może wywoływać stany chorobowe we wszystkich warstwach skóry, od naskórka, po skórę właściwą i tkankę podskórną oraz tkanek miękkich. Infekcje mają tendencje do przechodzenia w stan przewlekły, bądź do nawracania po wyleczeniu. W związku z wyjątkowymi zdolnościami gronkowców do wytwarzania oraz wymiany cech związanych z opornością na antybiotyki niezbędne jest poszukiwanie nowych skutecznych środków, które umożliwią eradykację tych drobnoustrojów. Przedmiotem tych badań była też czyraczność nawrotowa wywoływana przez ten patogen. Oceniono genetyczne zróżnicowanie szczepów izolowanych od pacjentów z tą jednostką chorobową przy pomocy wybranych technik molekularnych PCR. Opublikowałam pracę dotyczącą wnikliwej analizy szczepów S. aureus izolowanych od dużej liczby chorych z czyracznością nawrotową [A.4]. W pracy przedstawiono wyniki badań puli 70 szczepów gronkowcowych uzyskanych od 46 chorych z czyracznością nawrotową. Technika ADSRRS fingerprinting umożliwiła rozróżnienie 31 genotypów oznaczonych od A do AF. W przypadku 8 izolatów nie uzyskano rozdziału elektroforetycznego w 6% żelu poliakrylamidowym umożliwiającego precyzyjne określenie genotypu. Pięć najczęstszych genotypów to F (7 izolatów), E, P i R (po 5 izolatów każdy) oraz O (4 izolaty). Szesnaście kolejnych genotypów mających od 2 do 3 izolatów, grupowało 39 izolatów. Pozostałe 11 genotypów było charakterystycznych dla pojedynczych izolatów. W grupie kontrolnej obejmującej 12 szczepów S. aureus wyodrębniono 5 różnych genotypów przy pomocy techniki ADSRRS fingerprinting. Szczep referencyjny ATCC identyfikowany przy pomocy tej metody prezentował odmienny genotyp niż szczepy uzyskane od pacjentów z czyracznością nawrotową i grupy kontrolnej. Prezentowane techniki: ADSRRS-fingerprinting i PCR-MP okazały się równie efektywne w różnicowaniu blisko spokrewnionych szczepów bakteryjnych jak technika PFGE uważana dotąd za złoty standard w badaniach epidemiologicznych. Jest metodą znacznie bardziej czasochłonną i kosztowną niż omawiana technika fingerprinting, dodatkowo zaś może być przeprowadzona tylko w laboratoriach referencyjnych przez przeszkolony do tego celu personel. W 12

13 prezentowanej pracy po raz pierwszy zastosowano techniki ADSRRS-fingerprinting i PCR MP do typowaniu szczepów S. aureus (techniki ta nie wymagają wcześniejszej znajomości analizowanej sekwencji, wyniki mogą być z łatwością analizowane na żelu poliakrylamidowym wybarwionym bromkiem etydyny zaś jeden zestaw adaptorów i enzymów wystarcza do analizy DNA szeregu gatunków bakterii; ponadto są efektywnymi, szybkimi i niedrogimi metodami molekularnymi typowania izolatów bakteryjnych). Wyodrębnienie 31 genotypów (od A do AF) z puli 70 szczepów dowodzi dużego zróżnicowania wśród badanych szczepów i jednocześnie nakazuje poszukiwania innych przyczyn nawrotowości omawianego schorzenia niż patogenność konkretnego szczepu. W publikacji tej dużo miejsca poświęcono badaniu wrażliwości omawianych szczepów S. aureus na naturalne antybiotyki peptydowe. Są to związki o strukturze krótkich peptydów, naturalnie znajdowane jako składniki organizmów żywych. Stanowią one ważny element układu immunologicznego organizmów taksonów Eucaryota i Procaryota. Oprócz szerokiego zakresu działania przeciwbakteryjnego wykazują również aktywność przeciwgrzybiczą, przeciwwirusową oraz przeciwpierwotniakową, a także znacząco wpływają na przebieg procesów obronnych organizmu ludzkiego. Do tej pory zostało przebadanych wiele sekwencji występujących w naturze, a także ich zaprojektowanych syntetycznych analogów. Na podstawie uzyskanych wyników można się spodziewać dużej aktywności związków peptydowych względem szczepów izolowanych od pacjentów. Przedmiotem moich zainteresowań była również oporność biofilmu na antybiotyki [A.3]. Praca została opublikowana w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Biofilm stanowi dobrze zorganizowane środowisko składające się z bakterii, grzybów i/lub pierwotniaków zanurzonych w macierzy rozwijających się na powierzchniach biologicznych (np. zębów) lub abiotycznych (materiałów medycznych np. cewników, implantów). Wiele mikroorganizmów jest zdolnych do produkcji biofilmu, np.: Staphylococcus sp., Enterococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Candida sp. Bakterie tworzące biofilm chronione są przed szkodliwymi czynnikami jak antybiotyki, bakteriofagi, wrodzona i komórkowa odporność. Ustalono, że penicyliny, chloramfenikol i klindamycyna indukują tworzenie biofilmu. W przypadkach kiedy bakterie rozwijają się w postaci biofilmu są one 10- do 1000-razy oporniejsze na działanie antybiotyków niż genetycznie identyczne bakterie w postaci planktonu. Biofilm jest odpowiedzialny za ponad 60% przewlekłych i nawracających zapaleń słabo odpowiadających na klasyczne antybiotyki. Stanowi poważny problem w zakażeniach 13

14 wewnątrzszpitalnych, zwłaszcza towarzyszącym stosowaniu cewników, drenów, zakładaniu implantów. Peptydy przeciwbakteryjne skupiają co raz więcej uwagi jako nowe środki zapobiegające tworzeniu się biofilmu. Peptydy przeciwbakteryjne są integralną częścią układu obronnego gospodarza. W odpowiedzi na rosnący problem odporności na klasyczne antybiotyki istnieje potrzeba poszukiwania nowych środków leczniczych opartych na wrodzonej odporności. Kationowe przeciwbakteryjne peptydy wydają się ważnymi kandydatami na nowe leki przeciw gram-dodatnim oraz gram-ujemnym bakteriom, grzybom i pierwotniakom. Niektóre z nich przechodzą badania kliniczne, na przykład domegen (analog histatyny). Zalecany jest on w zapaleniu dziąseł i zakażeniach grzybiczych jamy ustnej. LL- 37 posiadają zdolność do zapobiegania tworzenia się biofilmu bakteryjnego. Działanie to występuje nawet w bardzo niskich stężeniach, które są dużo niższe od tych jakie zabijają lub hamują wzrost bakterii. Aktywność przeciwgrzybicza syntetycznych peptydów jak aurein 1.2, citropin 1.1, temporis A, uperin 3.6, iseganan, omniganan, pexiganan również udowodniono. Następna praca dotyczyła badań nad naturalnymi peptydami i białkami przeciwdrobnoustrojowymi pochodzenia ludzkiego (LL-37, HbD3, laktoferryna) [A.6]. Badania zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Badając wrażliwość szczepów S. aureus w stosunku do AMPs nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy wydzielającymi i nie wydzielającymi SupAg. Odmienną sytuację zaobserwowano podczas oznaczania wrażliwości na klasyczne antybiotyki. Szczepy S. aureus wydzielające SupAg wymagały znacznie wyższych wartości MIC i MBC niż nie wydzielające SupAg. Szczególnie alarmująca jest większa oporność tych szczepów w stosunku do makrolidów i linkozamidów. Niepokojącym jest również fakt, że antybiotyki β-laktamowe tak powszechnie stosowane w terapii infekcji skóry i tkanek miękkich mogą zwiększać produkcję toksyn przez szczepy gronkowcowe. Szczepy wydzielające superantygeny mogą wytwarzać dodatkowe mechanizmy obronne przez co stają się coraz bardziej oporne na tradycyjną antybiotykoterapię. Niemniej jednak zahamowanie wydzielania SupAg przez antybiotyki niekoniecznie musi pokrywać się z ich skutecznością kliniczną. Narastanie oporności bakterii na konwencjonalne antybiotyki stanowi poważny problem współczesnej medycyny i skłania do poszukiwania nowych metod terapeutycznych wykorzystujących możliwości obronne ludzkiego ustroju. Zidentyfikowano pojedyncze szczepy o zwiększonej oporności na erytromycynę oraz penicylinę G. Oporność ta charakteryzowała różne szczepy nie znaleziono szczepu opornego jednocześnie na oba te antybiotyki. Szczepy oporne na powyższe związki charakteryzowały się także zmniejszoną wrażliwością na chloramfenikol, 14

15 który wykazuje działanie bakteriostatyczne. Związek ten okazał się być mało aktywny w stosunku do zdecydowanej większości szczepów S. aureus wykorzystanych w badaniach. Jest to niezwykle istotne z klinicznego punktu widzenia, gdyż lek ten jest bardzo często wykorzystywany w miejscowej terapii gronkowcowych chorób skóry. W aspekcie uzyskanych wyników należałoby go wykluczyć z leczenia tej grupy chorób. Wankomycyna wykazywała niemalże jednakową aktywność hamującą w stosunku do wszystkich szczepów. Wartości MBC dla wankomycyny oraz penicyliny G były w większości przypadków równe ich stężeniom hamującym wzrost bakterii. W przypadku erytromycyny MBC zazwyczaj przekraczało wartość MIC czterokrotnie. Syntetyczne lipopeptydy, podobnie jak wankomycyna nie wykazywały zróżnicowania aktywności w zależności od badanego szczepu. Związki te działały z jednakową siłą na szczepy wrażliwe bądź oporne na erytromycynę, penicylinę G i/lub chloramfenikol. Stężenia hamujące wzrost szczepów S. aureus są kilkukrotnie wyższe w porównaniu z wankomycyną, jednak znacznie niższe niż chloramfenikolu. Lipopeptydy prezentowały aktywność bakteriobójczą w stosunku do szczepów gronkowca złocistego, a stężenia bójcze tych związków są równe MIC lub dwukrotnie wyższe. Wyniki prezentowanej pracy potwierdzają aktywność lipopeptydów wobec szczepów opornych na erytromycynę, penicylinę oraz chloramfenikol. Wśród badanych szczepów nie zidentyfikowano szczepów wankomycynoopornych. Należałoby rozszerzyć badania aktywności mikrobiologicznej na szerszy zakres bardziej zróżnicowanych szczepów S. aureus, charakteryzujących się opornością na antybiotyki konwencjonalne. Wykazanie aktywności krótkich lipopeptydów potwierdziłoby zasadność rozpatrywania tej grupy związków jako przyszłych leków przeciwgronkowcowych. Poza wynikami badań wstępnych dotyczących aktywności lipopeptydów przemawiają za tym również informacje dostępne na temat peptydów przeciwdrobnoustrojowych. Do dnia dzisiejszego opisano ponad 600 tzw. endogennych antybiotyków peptydowych. Charakteryzują się szerokim spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej obejmującym bakterie, wirusy oraz grzyby. Stanowią integralną część układu odpornościowego organizmów królestwa Eucaryota, gdzie są zlokalizowane na wszystkich powierzchniach eksponowanych na środowisko zewnętrzne. Ludzkie AMPs defensyny i katelicydyny obecne w leukocytach są także wydzielane przez gruczoły skóry i błon śluzowych i stanowią ważny element ochrony organizmu przed drobnoustrojami. Podobnie jak krótkie lipopeptydy wykazują one aktywność bójczą w stosunku do mikroorganizmów poprzez przenikanie i niszczenie błony komórkowej, inaczej niż tradycyjne antybiotyki działające na konkretną strukturę komórkową. Aktywny peptyd powstały po przemianie ludzkiej katelicydyny LL37 wykazuje aktywność wobec bakterii 15

16 gram dodatnich i gram ujemnych. Potwierdzono jego obecność w neutrofilach, monocytach, subpopulacjach limfocytów, keratynocytach w warunkach stanu zapalnego oraz miejscach po urazach mechanicznych, gdzie sprzyja ograniczaniu rozwoju infekcji między innymi S. aureus. Prowadziłam również badania nad metodami rozpoznawania i leczenia powikłań usznopochodnych [D.9]. Urazy części twarzowej czaszki Przedmiotem moich zainteresowań były też urazy części twarzowej czaszki, które stanowią poważny problem kliniczny z powodu dużej liczby pacjentów [A.2, D.13, D.21]. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,947). Będąc najbardziej eksponowaną częścią ciała, twarz jest szczególnie narażona na takie urazy. Urazy te pomimo, że nie zawsze są rozległe to dotyczą powierzchni ciała, która jest ważna dla podstawowych czynności fizjologicznych (oddychania, jedzenia, mówienia oraz widzenia). Aspekty psychologiczne urazów części twarzowej czaszki mają również duże znaczenie społeczne. Dlatego poświęciłam szczególną uwagę czynnikom etiologicznym oraz mechanizmom urazów części twarzowej czaszki w celu skutecznego im zapobiegania [A.2]. Wiedza o czynnikach etiologicznych oraz o mechanizmach urazów może być pomocna we właściwej diagnostyce oraz ich leczeniu. W wielu rozwiniętych krajach wypadki drogowe są najczęstszą przyczyną urazów części twarzowej czaszki, ale w krajach rozwijających się przemoc pozostaje najczęstszą przyczyną tych urazów, a szczególnie złamań żuchwy. Pozostałe przyczyny to: urazy sportowe, wypadki w pracy oraz ataki zwierząt. W ostatnich latach w Polsce obserwuje się wzrost urazów związanych z wypadkami rowerowymi, szczególnie wśród dzieci oraz młodych dorosłych [D.21]. Pobicia są głównym czynnikiem odpowiedzialnym za urazy twarzy. Ofiarami są w większości młodzi mężczyźni. Spożycie alkoholu oraz narkotyków jest czynnikiem wpływającym na wzrost przemocy. Niemal połowa wszystkich urazów ma miejsce w domu w wyniku pobicia przez członków najbliższej rodziny. Aspekty psychologiczne urazów części twarzowej czaszki mają również duże znaczenie ponieważ mogą wpływać na rozwój psychiczny szczególnie u młodych pacjentów. Pacjenci mogą mieć niską samoocenę co może ograniczać ich możliwości uzyskania pełnego rozwoju emocjonalnego i ekonomicznego. 16

17 Wady wrodzone i nabyte szczęki i żuchwy Interesowałam się również badaniem współczesnych możliwości poprawy wyglądu twarzy operacjami ortognatycznymi w obrębie szczęki i żuchwy. Realizowałam też badania dotyczące wyników leczenia chirurgiczno-ortodontycznego niewyrżniętych lub zatrzymanych siekaczy i kłów szczęki [A.1]. Badania zostały opublikowane w czasopiśmie Polish Journal of Environmental Studies (IF 0,963). Stwierdziłam bardzo dobre wyniki estetyczne i stanu przyzębia po sprowadzeniu niewyrżniętych lub zatrzymanych siekaczy i kłów szczęki do łuku zębowego metodą zamkniętego wyrzynania (closed eruption). Metoda ta pozwala na uzyskanie odpowiedniej długości klinicznej korony zęba, wystarczającej szerokości dziąsła związanego z zębem oraz prawidłowego przebiegu girlandy dziąsłowej wokół odsłoniętych i sprowadzonych do łuku zębów. Technika zamkniętego wyrzynania powoduje utratę kości w obrębie wyrostka zębodołowego na niskim poziomie 5%, która nie wpływa na ruchomość ortodontycznie leczonych zębów. Oszczędne postępowanie dotyczące otaczającej kości i przylegających tkanek miękkich stanowi główną zaletę techniki zamkniętego wyrzynania, dlatego może ona być zalecana jako chirurgiczna metoda pierwszego rzutu w przypadkach niewyrżniętych siekaczy i kłów szczęki. Małoinwazyjne metody leczenia przewlekłego bólu kręgosłupa Kontynuacją moich zainteresowań dotyczących medycyny społecznej było podjęcie badań nad nową małoinwazyjną metodą leczenia przewlekłego bólu kręgosłupa [A.11]. Praca została opublikowana w renomowanym czasopiśmie Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej (IF 1,833). Ból kręgosłupa jest istotnym problemem dotyczącym 1 na 5 mieszkańców Europy. 38% pacjentów z przewlekłym bólem kręgosłupa donosi, że ich ból jest nieadekwatnie leczony. Przewlekły ból kręgosłupa może mieć charakter ciągły lub napadowy i jest zawsze też związany ze zmianami psychologicznymi (zaburzeniami snu, uzależnieniem od leków, zmianami emocjonalnymi jak drażliwość oraz depresją). Choroba ta może mieć nie tylko wpływ na pacjenta, ale również na jego rodzinę i społeczeństwo. U znacznej części chorych, pomimo włączonego leczenia (niesterydowe leki przeciwzapalne, opioidy, środki antydepresyjne i fizykoterapia) utrzymują się dolegliwości. Małoinwazyjna metoda stymulacji rdzenia kręgowego znalazła zastosowanie w przypadkach utrzymywania się dolegliwości bólowych po wykonanej operacji kręgosłupa, w tak zwanym zespole FBSS (failed back surgery syndrome). W mojej pracy przedstawiono pierwsze zastosowanie tej 17

18 metody w przypadku bez wcześniej wykonanej operacji neurochirurgicznej. Zastosowanie tej metody pozwoliło na istotne zmniejszenie dolegliwości, odzyskanie sprawności oraz powrót do aktywności zawodowej chorego. Istnieje potrzeba rozpowszechnienia wiedzy na temat leczenia przewlekłego bólu kręgosłupa stymulacją rdzenia kręgowego, która w niektórych przypadkach może się okazać korzystną alternatywą postępowania. Anatomia głowy Przedmiotem moich zainteresowań jest także anatomia głowy. Współpraca z Kliniką Neurochirurgii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego zaowocowała pracą dotyczącą oceny ilościowej uszkodzeń włókien szlaków istoty białej podczas dostępu czołowego do komory bocznej lub otworu międzykomorowego za pomocą traktografii, która zostanie opublikowana w cenionym czasopiśmie Folia Morphologica (0,469) (praca została przyjęta do druku nr DOI: /FM ) [A.14]. Patologie zajmujące otwór międzykomorowy lub przednią część komory bocznej są dostępne przez dojście przezkorowe lub międzypółkulowe. Rozwija się dostępy poprzez różne punkty płata czołowego, ponieważ cięcie grzebieniowe ciała modzelowatego zostało uznane jako gorsze od cięcia korowego. Jako dojście neurochirurgiczne używa się górny (F1) i środkowy (F2) czołowy zakręt kory lub czasami górną czołową bruzdę. Pomimo, że każdy dostęp do komory bocznej lub otworu międzykomorowego powoduje charakterystyczne nieodwracalne uszkodzenia istoty białej, do chwili obecnej wszystkie drogi przezkorowe są uważane za równoważne. W pracy tej porównano uszkodzenia głównych pęczków nerwowych pomiędzy wirtualnymi korytarzami przez-f1 i przez-f2 za pomocą metody DTT (traktografii) w 11 badaniach rezonansu magnetycznego (22 półkule niezależnie od dominacji). Ciało modzelowate, obręcz, podpodziały I i II pęczka podłużnego górnego (SLF I i SLF II), korowo-siatkowaty jak również drogi piramidowe przekraczające obydwa dojścia poddano ingerencji chirurgicznej. Obydwa dojścia zniszczyły 7% włókien modzelowatych. Podsumowując powyższe wyniki DTT, dojście poprzez F2 zniszczyło większą liczbę włókien z pęczków nerwowych (SLF II, drogi piramidowe i korowo siatkowe), dlatego uważa się jako gorsze w porównaniu do dojścia przez F1. Indywidualne przedoperacyjne planowanie oparte na metodzie DTT powinno poprzedzać zabieg neurochirurgiczny, ponieważ nie ma aktualnych standardów z zaleceniami dostępu do komory bocznej lub otworu międzykomorowego. 18

19 Rehabilitacja w chorobach narządów zmysłów Współpracowałam również z Katedrą i Zakładem Rehabilitacji Akademii Medycznej w Gdańsku (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny). Podjęłam wówczas badania dotyczące rehabilitacji narządów zmysłów, które zaowocowały rozdziałem podręcznika pod reakcją prof. Kazimierza Szawłowskiego Rehabilitacja; podstawy diagnostyki funkcjonalnej, usprawniania leczniczego i reintegracji społecznej [D.3]. Zdrowie publiczne W pierwszym okresie mojej pracy w Zakładzie Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej Akademii Medycznej w Gdańsku (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny) głównymi zainteresowaniami naukowymi były badania dotyczące zagadnień oceny stanu zdrowia ludności [D.23, D.24], promocji zdrowia [D.15, D.17, D.25], działalności opieki zdrowotnej [D.19], organizacji służby zdrowia i polityki zdrowotnej. Wynikiem moich badań były prace naukowe dotyczące oceny stanu zdrowia ludności [D.23, D.24]. Kontynuacją moich zainteresowań dotyczących medycyny społecznej było podjęcie specjalizacji ze zdrowia publicznego, którą ukończyłam w 2008 roku. PODSUMOWANIE DOROBKU NAUKOWEGO Podsumowanie mojego dorobku naukowego przedstawiono w analizie bibliometrycznej przygotowanej przez Bibliotekę Główną Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, która znajduje się w załączniku. Łączny dorobek naukowy obejmuje 42 prace naukowe w tym: 24 pełnotekstowych prac oryginalnych i 11 prac pełnotekstowych w suplementach czasopism, 1 pracę kazuistyczną, 3 prace popularnonaukowe, 3 rozdziały w podręcznikach oraz 30 streszczeń ze zjazdów krajowych i zagranicznych. Skumulowany współczynnik IF całego dorobku naukowego liczony przez Bibliotekę Główną Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (zgodnie z zasadami przyjętymi przy obliczaniu punktacji na potrzeby analizy bibliometrycznej wymaganej przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów) wynosi 15,767, liczba punktów KBN/MNiSzW całego dorobku naukowego 19

20 wynosi 269, punktacja IC 205,99. Liczba cytowań publikacji według bazy Web of Science (WoS): 2. Indeks Hirscha opublikowanych publikacji według bazy Web of Science (WoS): 1. W wielu pracach jestem pierwszym lub drugim autorem: A.7, A.11, A.12, A.13, A.15, D.1, D.2, D.4, D.11, D.15, D.16, D.18, D.19, D.20, D.23. Skumulowany współczynnik IF publikacji, których jestem pierwszym autorem wynosi: 5,327. UDZIAŁ W KONGRESACH I SYMPOZJACH NAUKOWYCH Przez cały miniony okres brałam czynny udział w zjazdach i kongresach naukowych organizowanych w Polsce i za granicą. Ważnymi kongresami w których uczestniczyłam były: III Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Środowisko a stan zdrowia jamy ustnej (Nałęczów 23 kwietnia 2009, 4 referaty), II Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Środowiskowe uwarunkowania stanu zdrowia jamy ustnej (Nałęczów kwietnia 2008, 5 referatów), VI Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Jamy Ustnej i Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Polska Chirurgia Szczękowo-Twarzowa. Gdzie jesteśmy dokąd zmierzamy (Wałbrzych Zamek Książ, września 2007), V Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Jamy Ustnej i Chirurgii Szczękowo-Twarzowej (Lublin, maja 2005, 5 referatów), IV Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Jamy Ustnej i Chirurgii Szczękowo-Twarzowej (Białystok, maja 2003, 3 referaty), I Gdańskie Forum Stomatologiczne 2001, Gdańsk 7-8 grudnia 2001, 1 referat), III Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Jamy Ustnej i Chirurgii Szczękowo-Twarzowej (Szczecin, maja 2001, 2 referaty), 2 Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Jamy Ustnej i Szczękowo- Twarzowej (Kraków, maja 1999, 1 referat), XI Sympozjum Onkologia w Otorynolaryngologii (Gdańsk, 8-10 września 2005, 4 referaty); XXXVIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Otolaryngologów Głowy i Szyi (Katowice, czerwca 1998, 4 referaty), VII Sympozjum Onkologia w Otorynolaryngologii ( , Poznań, 4 referaty), Third Extraordinary International Symposium on Recent Advances in Otitis Media, Copenhagen, June 1-5, 1997, 1 referat), II Sympozjum Rynologiczne (Wiktorowo, września 1997, 1 referat), XXXVII Zjazd Polskiego Towarzystwa Otolaryngologów Chirurgów Głowy i Szyi (Wrocław, września 1996, 3 referaty), XI Dni Otolaryngologii Dziecięcej (Wisła, czerwiec 1996, 1 referat), Sympozjum Naukowe Onkologia w Otolaryngologii (Solina 1-4 czerwiec1995, 1 referat), Sympozjum Naukowe Stan zdrowia ludności w woj. gdańskim w 20

21 latach , Debrzyn września 1994, 2 referaty), Sympozjum Dni Medycyny Społecznej Ustroń września 1994, 2 referaty), Sympozjum Ekologiczne problemy epidemiologii środowiskowej a zdrowie ludności Jelenia Góra Cieplice 8 września 1995, 1 referat), XXIX Zjazd Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego (Poznań, 3-6 września 2008, 2 referaty). Kongres Stowarzyszenia Lekarzy Dermatologów Estetycznych (Warszawa, 6-8 marca 2009, 1 referat), II Kongresie Polskiego Towarzystwa Chirurgii Czaszkowo- Szczękowo-Twarzowej, Stomatologicznej i Implantologii (Kraków, marca 2014 (3 referaty). KIEROWANIE PROJEKTAMI BADAWCZYMI W latach byłam kierownikiem grantu własnego uczelnianego W-735 pt.: Badanie aktywności czynników wzrostowych i ich znaczenie w wybranych nowotworach jamy ustnej. W latach byłam kierownikiem projektu badawczego pt.: Ocena czynników prognostycznych w rakach jamy ustnej z uwzględnieniem wybranych genów supresorowych i proliferacyjnych wyłonionym w konkursie i finansowanym ze źródeł zewnętrznych (fundacja EDM). DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNA Od momentu zatrudnienia w Akademii Medycznej w Gdańsku (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny) prowadzę zajęcia dydaktyczne ze studentami Wydziału Lekarskiego i Oddziału Lekarsko-Dentystycznego w formie wykładów, seminariów i ćwiczeń. Prowadzę zajęcia dydaktyczne z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej i onkologii oraz chirurgii stomatologicznej ze studentami III, IV i V roku Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego, wykłady dla studentów IV roku Wydziału Lekarskiego z zakresu propedeutyki stomatologii. Prowadzę seminaria i wykłady z propedeutyki stomatologii na Wydziale Nauk o Zdrowiu, kierunek zdrowie publiczne II (stacjonarne i zaoczne) oraz zajęcia fakultatywne z chirurgii szczękowo-twarzowej ze studentami Wydziału Lekarskiego. Jestem opiekunem Studenckiego Koła Naukowego przy Klinice Chirurgii Szczękowo- Twarzowej od 2013 roku. 21

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Propedeutyka onkologii Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK PRKTYCZNE NUCZNIE KLINICZNE KIERUNEK LEKRSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK kierunek lekarsko-dentystyczny Imię i nazwisko studenta PESEL Numer albumu zdjęcie Nazwa uczelni Data wystawienia

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według

Dziennik Ustaw 34 Poz 1462. Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Kod świadczenia według Dziennik Ustaw 34 Poz 1462 nr 5 Załącznik nr 5 Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii oraz warunki ich realizacji Wykaz świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii Tabela

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Wnioski naukowe Uwzględniając sprawozdanie oceniające PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie (PSUR) dotyczących

Bardziej szczegółowo

RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos

RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos 1. Opis umiejscowienia materiału (wycinka) Otrzymano Materiał świeŝy (nieutrwalony) Materiał utrwalony w formalinie Nieokreślono

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112 Spis treści Wstęp Leszek Kryst.................. 15 1. Postępowanie okołooperacyjne i w niektórych stanach nagłych Ewa Mayzner-Zawadzka, Marcin Kołacz.......... 17 Postępowanie przedoperacyjne.................

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Propedeutyka Stomatologii 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Karolina Klara Radomska Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Streszczenie Wstęp Ostre białaczki szpikowe (Acute Myeloid Leukemia, AML) to grupa nowotworów mieloidalnych,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry.

NOWOTWORY SKÓRY. W USA około 20% populacji zachoruje nowotwory skóry. NOWOTWORY SKÓRY Nowotwory skóry są zmianami zlokalizowanymi na całej powierzchni ciała najczęściej w miejscach, w których nastąpiło uszkodzenie skóry. Najważniejszym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2013-2016

Cykl kształcenia 2013-2016 203-206 SYLABUS Nazwa Fizjoterapia kliniczna w chirurgii, onkologii i medycynie paliatywnej. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce. Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu

Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce. Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu Propozycja ujednoliconego programu nauczania onkologii w Polsce Katedra Onkologii Akademii Medycznej we Wrocławiu Wytyczne: POLANICA 1998 POZNAŃ 1999 KRAKÓW 2000 Wrocław 2006 Rozporządzenie ministra edukacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 Godz. PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 9.00 Otwarcie - Dr med. Maria Panaś - Prezes Sekcji Chirurgii Stomatologicznej PTS 9.05 Dr hab. med. Bartłomiej W. Loster

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 Sylabus na rok 04-05 () Nazwa przedmiotu Propedeutyka stomatologiczna w pracy położnej () Nazwa jednostki prowadzącej Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności Prof. dr hab. med. Jan Zapała Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności diagnastyczne Katedra i Klinika Chirurgii Czaszkowo - Szczękowo Twarzowej, Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej Instytutu Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa

Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa Warszawa, 14.06.2011 Życiorys Krystyna Księżopolska- Orłowska prof. ndzw. dr hab. n. med. Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia II WYDZIAŁ LEKARSKI. Rok: IV.

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia II WYDZIAŁ LEKARSKI. Rok: IV. 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (Kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów np.: Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne): Rok akademicki: 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. 1. Wstêp... 1

Spis treœci. 1. Wstêp... 1 Spis treœci 1. Wstêp........................................................... 1 Czêœæ 1: MIKROBIOLOGIA OGÓLNA..................................... 3 2. Budowa i taksonomia bakterii.....................................

Bardziej szczegółowo

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory.

Patologia. QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. QZ Patologia QZ 1-39 Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 40-109 Patogeneza. Etiologia QZ 140-190 Objawy choroby QZ 200-380 Nowotwory. Torbiele Wydawnictwa informacyjne i ogólne QZ 1 Organizacje. Towarzystwa,

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Radiologia ogólna i stomatologiczna

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Radiologia ogólna i stomatologiczna S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Radiologia ogólna i stomatologiczna Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna

Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna Nowoczesna diagnostyka mikrobiologiczna 1 2 Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne połączenie metod manualnych i automatyzacji Nowoczesne laboratorium mikrobiologiczne To nie tylko sprzęt diagnostyczny,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, seminarium PROPEDEUTYKA NAUK MEDYCZNYCH Propedeutica Medical Sciences Forma

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Mikrobiologia jamy ustnej Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WYDZIAŁ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY KATEDRA PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ ANALIZA ZMIAN WARTOŚCI SIŁY RETENCJI W TRÓJELEMENTOWYCH UKŁADACH KORON TELESKOPOWYCH Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych.

Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. EDUKACYJNO-INFORMACYJNY PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH SKÓRY SKÓRA POD LUPĄ MATERIAŁ EDUKACYJNY DLA NAUCZYCIELI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 2014 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów finansowane

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł

Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł Diagnostyka węzłów chłonnych (Lymph nodes assessment) Joanna Anioł Joanna Anioł Wykształcenie: wyższe Studia na Wydziale Lekarskim Collegium Medium UJ w Krakowie 1989 1995 Kształcenie podyplomowe: Specjalizacja

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Ortodoncja

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Ortodoncja S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu/przedmiotu Kod modułu/przedmiotu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Semestr

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ MAJ 2009 REZOLUCJA RADY EUROPEJSKICH LEKARZY DENTYSTÓW (CED) KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ WPROWADZENIE Lekarz dentysta jest podstawowym świadczeniodawcą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa 1 PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE Wady rozwojowe Wole Guzki tarczycy Nowotwory tarczycy Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Otolaryngologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6.

1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6. 1. Co to jest chłoniak 2. Chłoniaki są łagodne i złośliwe 3. Gdzie najczęściej się umiejscawiają 4. Objawy 5. Przyczyny powstawania 6. Zachorowania na chłoniaka 7. Rozpoznanie i diagnostyka 8. Warto wiedzieć

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl OFERTA DLA FIRM by ARCUS 2011r Szanowni Państwo Cieszę się, że mogę zapoznać Państwa z działalnością usługową Firmy ARCUS. Jestem przekonany, że firma posiadając szerokie spektrum usług będzie odpowiednim

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów)

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) ParoCheck Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) JAK POWSTAJE CHOROBA PRZYZĘBIA? Zapalenie przyzębia jest chorobą infekcyjną tkanek podtrzymujących ząb. Nawet w zdrowej

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki 2015/2016. Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski

Rok akademicki 2015/2016. Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski Rok akademicki 05/06 () Nazwa Propedeutyka stomatologiczna w pracy położnej () Nazwa jednostki prowadzącej Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Nefrologia 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY

2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Załącznik nr 2 RAMOWY PROGRAM STAŻU PODYPLOMOWEGO LEKARZA DENTYSTY Cel stażu: pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz doskonalenie i utrwalenie praktycznych umiejętności z zakresu promocji zdrowia oraz zapobiegania,

Bardziej szczegółowo

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny

Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Konsultant Krajowy w Dziedzinie Periodontologii Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa sluzowki@wum.edu.pl ul. Miodowa 18, 00-246 tel/fax: (22) 502-20-36; e-mail:

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Kurs dla studentów i absolwentów

Kurs dla studentów i absolwentów Kurs dla studentów i absolwentów Profilaktyka, rozpoznanie i leczenie raka piersi. Etapy postępowania fizjoterapeutycznego u pacjentek po mastektomii Cel główny kursu: Przygotowanie do praktycznej pracy

Bardziej szczegółowo

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia Warszawa 15.12.2010r. prof.. dr hab.. Barbara Adamowicz-Klepalska

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Autorzy _ Jan Pietruski i Małgorzata Pietruska Ryc. 1 Ryc. 2 _Wrodzone wady zębów, dotyczące ich liczby

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Edyta Barnaś. Dr n. med. Jerzy Skoczylas

Dr n. med. Edyta Barnaś. Dr n. med. Jerzy Skoczylas (1) Nazwa przedmiotu Podstawy onkologii (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Cena Oczekiwana 03.0000.301.

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Cena Oczekiwana 03.0000.301. Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Kod Zakresu Nazwa Zakresu Cena Oczekiwana 03.0000.301.02 PROGRAM LECZENIA PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Lp. Kod Nazwa świadczenia Ryczałt roczny (punkty) Uwagi 1 2 3 4 5 1 5.08.08.0000001 Diagnostyka w programie leczenia przewlekłego WZW typu B lamiwudyną

Bardziej szczegółowo

Powiedz rakowi: NIE!!!

Powiedz rakowi: NIE!!! Powiedz rakowi: NIE!!! Internetowe wydanie gazetki ekologicznej NR 5- wrzesień 2015 W V numerze naszej gazetki poruszymy: Nawyki żywieniowe dzisiejszych nastolatków, czyli domowe pizzerki Kleszcze, czyli

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ZDROWIA Warszawa. JĘ.!: 2013 Podsekretarz Stanu Aleksander Sopliński MZ-MD-P-O734O3 7-2/AT! 13 Pan Marek Michalak Rzecznik Praw Dziecka ul Przemysłowa 30/32 OO-450 Warszawa W nawiązaniu do

Bardziej szczegółowo

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia

Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego - zalecenia Radioterapia w leczeniu raka pęcherza moczowego może być stosowana łącznie z leczeniem operacyjnym chemioterapią. Na podstawie literatury anglojęzycznej

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych.

lek. Magdalena Bosak-Prus Ocena profilu oreksyny A i greliny u dzieci niskorosłych. lek. Magdalena Bosak-Prus Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 we Wrocławiu, Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego, młodszy asystent Ocena profilu oreksyny A i greliny

Bardziej szczegółowo

Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski

Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski () Nazwa przedmiotu Propedeutyka stomatologiczna w pracy położnej () Nazwa jednostki prowadzącej Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

Spis treści Spis treści. Słowo wstępne. Podziękowania Autorzy. 1 Ocena pacjenta w wieku rozwojowym 1

Spis treści Spis treści. Słowo wstępne. Podziękowania Autorzy. 1 Ocena pacjenta w wieku rozwojowym 1 v Słowo wstępne Przedmowa Podziękowania Autorzy xi xiii xiv xv 1 Ocena pacjenta w wieku rozwojowym 1 Co to jest stomatologia dziecięca? 1 Badanie pacjenta 2 Ostateczne rozpoznanie 7 Szacowanie ryzyka choroby

Bardziej szczegółowo

Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego. 1. Cel praktycznego nauczania

Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego. 1. Cel praktycznego nauczania Załącznik nr 2 Ramowy program zajęć praktycznych dla kierunku lekarsko-dentystycznego 1. Cel praktycznego nauczania Celem praktycznego nauczania jest pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz doskonalenie i

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Ortodoncja

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Ortodoncja Kod modułu Rodzaj modułu/przedmiotu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne Ortodoncja Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Lp. Kod Nazwa świadczenia Ryczałt roczny (punkty) Uwagi 1 2 3 4 5 1 5.08.08.0000001 Diagnostyka w programie leczenia przewlekłego WZW typu B lamiwudyną

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Stacjonarne J. polski SYLABUS CHOROBY ZAKAŹNE Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Łukasz Czupkałło Ocena systemu RANK/RANKL/OPG w płynie dziąsłowym u kobiet w ciąży fizjologicznej oraz pacjentek ciężarnych z chorobą przyzębia.

Łukasz Czupkałło Ocena systemu RANK/RANKL/OPG w płynie dziąsłowym u kobiet w ciąży fizjologicznej oraz pacjentek ciężarnych z chorobą przyzębia. Łukasz Czupkałło Ocena systemu RANK/RANKL/OPG w płynie dziąsłowym u kobiet w ciąży fizjologicznej oraz pacjentek ciężarnych z chorobą przyzębia. STRESZCZENIE Choroba przyzębia jest procesem zapalnym polegającym

Bardziej szczegółowo

Załącznik do OPZ nr 8

Załącznik do OPZ nr 8 Załącznik do OPZ nr 8 Lista raportów predefiniowanych Lp. Tytuł raportu Potencjalny użytkownik raportu 1. Lista chorych na raka stercza w zależności od poziomu antygenu PSA (w momencie stwierdzenia choroby)

Bardziej szczegółowo

O MNIE. Warszawa (22) 883 24 24 Łódź - (42) 688 35 53

O MNIE. Warszawa (22) 883 24 24 Łódź - (42) 688 35 53 O MNIE Nazywam się Jacek Popiński. Jestem lekarzem dentystą, absolwentem Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Uzyskałem I i II stopień specjalizacji w dziedzinie chirurgia stomatologiczna (kolejno w 1995

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia I. Zagadnienia omawiane na wykładach. Uzupełnieniem zagadnień omawianych na wykładach są

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

I. STRESZCZENIE Cele pracy:

I. STRESZCZENIE Cele pracy: I. STRESZCZENIE Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) jest przewlekłym procesem zapalnym, powodującym postępujące i nieodwracalne włóknienie trzustki. Choroba przebiega z okresami remisji i zaostrzeń, prowadząc

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w ORTODONCJI

Program specjalizacji w ORTODONCJI CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w ORTODONCJI Dla lekarzy stomatologów posiadających specjalizację I stopnia w chirurgii stomatologicznej Warszawa 1999 (c) Copyrigth by

Bardziej szczegółowo