Wywiady, dyskusje. Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element kontroli treningu w okresie startowym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wywiady, dyskusje. Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element kontroli treningu w okresie startowym"

Transkrypt

1 96 Fot. PAP/AP Utrzymanie wysokiej dyspozycji przez cały okres startowy okazuje się trudne lub wręcz niemożliwe przykładem olimpijskie wyniki najlepszego skoczka fińskiego, Janne Ahonena.

2 Wywiady, dyskusje 97 Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element kontroli treningu w okresie startowym Rozmowa z dr Tadeuszem Ruchlewiczem, kierownikiem Zakładu Biomechaniki Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie W młodości Tadeusz Ruchlewicz uprawiał lekkoatletykę, był dziesięcioboistą. Studiował w WSWF w Krakowie, którą ukończył w 1968 roku, uzyskując stopień trenera II klasy. Po studiach pracował w administracji państwowej, pełnił m.in. funkcję przewodniczącego Powiatowego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki w Chrzanowie, oraz jako trener lekkoatletyki (w Krzeszowicach). Od początku 1969 roku podjął pracę w WSWF Kraków jako asystent w Katedrze Anatomii i Biomecha- Sport Wyczynowy 2006, nr 1-2/

3 98 Rozmowa z dr Tadeuszem Ruchlewiczem, kierownikiem Zakładu Biomechaniki W tej części skoku chodzi głównie o to, by skoczek uzyskał jak najwyższą prędkość, a ta z kolei zależy od układu sił działających na zawodnika w trakcie rozpędzania ciała, a więc od ciężaru ciała wraz ze sprzętem, wielkości oporu powietrza i siły tarcia pomiędzy nartami a śniegiem. Nie bez znaczenia jest też prędkość początkowa skoczka, wywołaniki. Specjalizował się w zakresie biomechaniki ćwiczeń fizycznych. W 1978 roku uzyskał stopień doktora nauk o kulturze fizycznej. Autor kilku skryptów i ponad 50 prac naukowych. Aktualnie kieruje Zakładem Biomechaniki AWF w Krakowie. Współpracuje z profesorem Frantiszkiem Vaverką z Uniwersytetu w Ołomuńcu w zakresie teorii i metodyki treningu w skokach narciarskich. Autor szeregu publikacji z tego zakresu, niektóre były zamieszczone w Sporcie Wyczynowym. Cały proces treningu, wysiłek intelektualny trenera, opracowana przez niego koncepcja i organizacja zajęć, oraz zaangażowanie zawodnika w pracę wykonywaną w okresie przygotowawczym mają na celu rozwinięcie odpowiednich dyspozycji psychofizycznych, nabycie i utrwalenie niezbędnych umiejętności, które zapewnią najwyższą dyspozycję do walki o wyniki i z rywalami, gdy nadejdzie okres startowy. To jest zasadniczy fragment pracy, w dzisiejszym sporcie już niemal całorocznej. Z jej przebiegu dowiadujemy się, czy to, co robiliśmy dotąd, było odpowiednie. Trening wymaga jednak dużo większej precyzji w stosowaniu środków, a także monitorowania efektów, jakie one przynoszą, czyli stanu dyspozycji zawodnika. Każdy wynik uzyskany przez niego stanowi sumę wpływu różnych czynników. Trener musi jednak starać się ustalić, jak przedstawia się ich struktura u jego zawodnika. Rozważania na ten temat snujemy dziś, za przykład biorąc skoki narciarskie, rozmawiając z biomechanikiem, który patrzy na nie ze swego punktu widzenia. Rozpocznijmy może od stwierdzenia, że ocena skoku narciarskiego składa się z dwóch części za jego długość, której wpływ jest dominujący, i za styl, którą nazwałbym uzupełniającą. Co istotne, ta pierwsza zdecydowanie poddaje się obiektywizacji, kryteria drugiej są mniej uchwytne; nie chcę powiedzieć dowolne. Zastanówmy się, jakie czynniki decydują o długości skoku narciarskiego? Skok narciarski dzieli się na kilka faz. Można w nim wyróżnić najazd, odbicie z progu skoczni, fazę lotu oraz lądowanie. O jego długości decydują trzy pierwsze fazy, każda w swoisty sposób i w odpowiedniej skali. Efektywność najazdu zależy od...

4 Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element na siłą odepchnięcia od belki startowej. Maksymalizacja prędkości najazdu, poprzez zwiększenie masy ciała skoczka, okazuje się sposobem mało korzystnym, gdyż wyraźnie pogarsza warunki w fazie lotu. Z oceną efektywności fazy najazdu biomechanik nie powinien mieć trudności... Dla ogólnej oceny wystarczy pomiar prędkości skoczka pod koniec najazdu. Ta prędkość, mierzona na skoczni, określana jest jako prędkość najazdowa. Warto przypomnieć, że jest to średnia wartość prędkości obliczona pomiędzy 10 i 18 metrem od krawędzi progu. W trakcie transmisji telewizyjnych ta właśnie prędkość, podawana w km/h, jest wyświetlana w rogu ekranu. Trenerowi powinno zależeć na tym, by wiedzieć, od czego ona zależy w przypadku każdego zawodnika i czy faktycznie jest maksymalna. Biomechanik może mu w tym pomóc, dokonując odpowiednich pomiarów, które będą dotyczyły całego kompleksu czynników wpływających na możliwość zwiększenia prędkości. Dotyczy to zarówno efektywnego odepchnięcia od belki startowej, jak i pozycji najazdowej... Faza najazdu kończy się odbiciem. Ten element w sposób zasadniczy wpływa na wysokość lotu, a od niej zależy długość skoku... Efektywność odbicia zależy zasadniczo od siły mięśni kończyn dolnych. W praktyce trenerskiej mówi się o wysokim poziomie siły eksplozywnej, a czasem o maksymalnej mocy. Kryją się za tym bardzo złożone zjawiska fizjologiczne, związane m. in. ze składem włókien mięśni szkieletowych. Różne typy włókien występują w odmiennych proporcjach u różnych osobników. U skoczków narciarskich winny przeważać tzw. włókna szybkokurczliwe. Najazd wraz z odbiciem powinny być tak wykonane, żeby skoczek uzyskał jak największą prędkość w początkowej fazie lotu i unosząc jak najwyżej środek ciężkości ciała uzyskał korzystny kąt wylotu. Precyzyjnie mówiąc, jest to kąt zawarty pomiędzy kierunkiem wektora prędkości wypadkowej a styczną do linii progu. Warto jednak przypomnieć, że w fazie odbicia dochodzi do zmniejszania prędkości uzyskanej podczas najazdu. Dzieje się tak, ponieważ rośnie nacisk nart na podłoże, co zwiększa siłę tarcia, a ponadto zawodnik otwiera się, prostując kończyny dolne, co powoduje zwiększenie siły oporu czołowego. Sposób wykonania odbicia, minimalizujący straty prędkości, to także ważny problem biomechaniczny... Warto chyba jeszcze zaznaczyć, że odbicie winno nastąpić we właściwym momencie, ani za wcześnie, ani za późno... O, to bardzo istotna sprawa. Zawodnik powinien kończyć odbicie na krawędzi progu. Biomechanik powie w tym miejscu: Odbicie powinno być maksymalnie silne i maksymalnie dokładne. Jeśli skoczek nie potrafi wyczuć dokładnie momentu odbicia, nawet najlepiej

5 100 Rozmowa z dr Tadeuszem Ruchlewiczem, kierownikiem Zakładu Biomechaniki rozwinięte dyspozycje siłowe nic nie pomogą. O efekcie odbicia decyduje przede wszystkim wielkość rozwiniętego popędu siły. Odbicie spóźnione oznacza, że skoczek nie zdążył rozwinąć maksymalnej wielkości popędu siły, a tym samym nie uzyskał możliwej do uzyskania prędkości i nie uniósł możliwie wysoko środka ciężkości ciała. Przy odbiciu zbyt wczesnym skoczek zaczyna lot nie na krawędzi progu, ale przed nim, tym samym tracąc na długości skoku. Wczesne odbicie zaburza także wejście w fazę lotu. Zdolność wyczucia momentu odbicia skoczek kształtuje w toku treningu na skoczniach o różnych długościach, nachyleniach rozbiegu, profilu progu, zarówno w okresie przedstartowym, jak i startowym. Należy również pracować nad rozwojem, a potem utrzymaniem, dyspozycji siłowych... Poszczególne zadania treningowe powinny być podejmowane w odpowiedniej kolejności. Na treningach w okresie przygotowawczym buduje się siłę mięśni odpowiadających za odbicie, a później, w okresie startowym, należy utrzymywać wysoki poziom siły eksplozywnej. Podobnie jest z zadaniami w zakresie tzw. treningu technicznego... Przebieg siły odbicia skoczka w warunkach laboratoryjnych mierzy się na urządzeniu zwanym platformą dynamograficzną. Ale trener chciałby wiedzieć, jak zachowuje się ta siła w warunkach terenowych, gdy skoczkowie znajdują się w ośrodku sportowym, daleko od laboratorium... W takiej sytuacji ma dwie możliwości albo, jeśli go stać, kupuje sobie platformę, albo używa do tego celu testów sprawnościowych, niestety mniej precyzyjnych. W praktyce trenerskiej stosuje się i badania laboratoryjne i badania testowe. Wybór metody zależy od celów, jakie stawia sobie trener. Dla uzyskania informacji o skoczności zawodnika trener nie musi stosować platformy dynamograficznej. Wystarczy wykonać popularny test skoczności, np. wyskok pionowy w górę... Jeżeli jednak trenera interesuje sposób wykonania odbicia, wykorzystanie zamachu rąk czy też charakterystyka rozwijanej mocy to niezbędna jest odpowiednia platforma dynamograficzna. Warto dodać, że nie musi to być koniecznie droga platforma firmy Kistler. I u nas i na Słowacji produkowane są już zupełnie dobre i niezbyt drogie platformy, nadające się doskonale do badania nie tylko skoczków narciarskich. Jak wiemy, zdarzają się także, choć rzadko, skocznie posiadające wbudowaną w próg platformę, umożliwiającą zapis siły podczas odbicia skoczka to stwarza wręcz idealne warunki dla pomiaru przebiegu siły, czasu odbicia, a przede wszystkim oceny jego dokładności. Czy te parametry siłowe szybko się zmieniają, jak częstej wymagają kontroli? Tempo rozwoju i możliwy do osiągnięcia poziom dyspozycji siłowych zależy od szeregu czynników, m. in. wie-

6 Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element ku, płci, budowy i ciała, struktury włókien mięśniowych, o której już wspomnieliśmy. Zależy też od rodzaju, intensywności i czasu trwania treningu siłowego. Ogólnie mówiąc, jeśli nie nastąpiły jakieś drastyczne ubytki siły zawodnika, powiedzmy określonej partii mięśni kończyn dolnych, z czym mamy do czynienia w przypadku skoczków narciarskich, to ich odbudowa do względnie wysokiego poziomu, może, przy użyciu odpowiednich środków i metod, nastąpić dość szybko. W warunkach prawidłowego procesu treningu kształtowanie siły nie może się kończyć w okresie przygotowawczym. Ćwiczenia siłowe, o innym oczywiście akcencie, prowadzić należy także w okresie startowym. Jak w innych sferach, tak i tu wiele zależy od umiejętności warsztatowych trenera. O fazie lotu można powiedzieć w ten sposób: im dłużej będzie skoczek utrzymywał się w powietrzu, tym większą odległość osiągnie. Jakie czynniki tu grają zasadniczą rolę? O czasie lotu decyduje układ sił działających na skoczka. Układ ten tworzą: siła ciężkości oraz siła aerodynamiczna, którą można rozłożyć na dwie składowe siłę oporu powietrza, równoległą do kierunku ruchu skoczka, i siłę nośną prostopadłą do tego kierunku. Jak się okazuje skoczków, którzy uzyskują największe odległości, charakteryzuje większy kąt nachylenia wektora prędkości. Jakie zatem parametry powinno się wziąć do analizy fazy lotu skoczka? Praktycznie biorąc należałoby patrzeć uważnie na parametry początkowe fazy lotu. O przebiegu lotu decyduje wejście w tę fazę, uzyskanie odpowiednio wysokiej trajektorii, sposób przyjęcia układu nart, ułożenie kończyn górnych w stosunku do tułowia i całego ciała w stosunku do nart... Nie mówiliśmy jeszcze o tzw. wskaźniku BMI. Wprowadzony ostatnio przez władze FIS wydaje się mieć ogromnie ważne znaczenie, określa bowiem relacje pomiędzy wysokością i masą ciała skoczka a długością nart. Przypomina Pan sobie kryzys formy Małysza w styczniu tego roku, który doprowadził do decyzji o wycofaniu go z Turnieju Czterech Skoczni wiele wskazywało na to, że właśnie czynniki z tego obszaru, przy nieodpowiednim treningu, były główną jego przyczyną... Jakie były przyczyny nieuzyskania przez Małysza wysokiej dyspozycji startowej nie dowiedzieliśmy się. Z fachowego, szkoleniowego, punktu widzenia to poważna wpadka, nawet więcej kompromitacja. Co do interpretacji wskaźnika BMI i jego znaczenia dla danego zawodnika jest to jeden ze wskaźników smukłości ciała, którego wartość oblicza się, dzieląc masę ciała, podaną w kilogramach, przez kwadrat jego wysokości, w metrach. Przepisy FIS pozwalają zawodnikowi na korzystanie z nart o długości równej 146% wysokości ciała, pod jednym wszakże warunkiem jeżeli jego BMI oscyluje (w zaokrągleniu) wokół

7 102 Rozmowa z dr Tadeuszem Ruchlewiczem, kierownikiem Zakładu Biomechaniki wielkości 20 kg/m 2 (np. 20,07 albo 19,84). Ten przepis ma za zadanie nie dopuścić do totalnego wychudzania zawodników. Każdy skoczek może oczywiście mieć mniejszą wartość BMI, ale wtedy musi skakać na odpowiednio krótszych nartach, co jest nieopłacalne. Jaki jest sens uciekania się do, nie wiem, jak nazwać te metody, wydłużania ciała Małysza, żeby mu chociaż nie popsuli zdrowia... Jak słyszałem, takie próby wydłużania zawodników są podejmowane. Niestety, nic konkretnego na ten temat nie wiem. Mogę przypuszczać, iż dotyczy to niewielkich zmian wysokości chrząstek międzykręgowych. Poprzez odpowiednie ćwiczenia odprężające można minimalnie zwiększyć długość kręgosłupa. Wystarczy, by średnia wysokość jednej chrząstki (człowiek ma ich 23) zwiększyła się o około 0,4 mm, a wysokość ciała zwiększy się o ten jeden centymetr. Jaki to ma sens? Otóż w świetle przepisów FIS można znaleźć takie przypadki, kiedy dwaj skoczkowie o takiej samej masie, różniący się wysokością ciała zaledwie o 1 cm, mogą używać nart, których długość będzie się różnić o 2 cm. Zyskuje ten, który jest o 1 cm wyższy. Na przykład, dwaj skoczkowie mierzący odpowiednio 170 i 171 cm mogą mieć masę 58 kg, przy czym ten wyższy może korzystać z nart o długości 250, a niższy musi mieć narty krótsze o 2 cm. Te 2 cm pomnożone przez szerokość nart (obu) to czysty zysk w wielkości powierzchni nośnej. Czy to jest jednak droga do polepszenia wyników? Wolałbym poszukiwać rezerw w usprawnianiu procesu treningu. Ot, na przykład w poszukiwaniu środków, które okazałyby się skuteczniejsze od tradycyjnych, powtarzanych w nieskończoność, do których ustrój zawodnika już dawno przywykł, a psychicznie nimi znudził. Ustalenie diety, odpowiedniej dla utrzymania pożądanego ciężaru ciała skoczka nie powinno chyba przekraczać możliwości fachowców... Zgadzam się, nie powinno... dietetyka sportowa jest na takim poziomie, że zapewnienie zawodnikowi niezbędnych składników pożywienia dla pokrycia zapotrzebowania wysiłkowego organizmu, w ilościach odpowiednich dla utrzymania masy ciała, nie powinno fachowcom sprawiać kłopotów. Niestety, nie jest to moja specjalność i nie mam na ten temat bezpośrednich informacji. Nie ta jednak kwestia, jak próbowałem wskazać wcześniej, wydaje mi się zasadniczą dla osiągnięcia wysokiej dyspozycji startowej przez Małysza i utrzymania jej przez odpowiedni dystans czasu. Nie wolno także zapominać o kombinezonie i wszystkich nowościach, jakie mogą mieć zastosowanie przy dążeniu do maksymalizacji długości skoków. Na tym obszarze zmiany są nieustanne.. Siła nośna, która jest skierowana prostopadle do kierunku ruchu skoczka w fazie lotu, zależy od wielkości powierzchni tworzonej przez skoczka i nar-

8 Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element ty. Aktualna technika lotu, zwana u nas techniką V, pozwoliła na zwiększenie powierzchni nośnej, a tym samym wartości siły nośnej, co w efekcie spowodowało wydłużenie skoków. Powierzchnię nośną dodatkowo zwiększano, projektując specjalne kombinezony, luźne, wydłużone w kroku. Na tym odcinku panuje wielki ruch i ciągle następują zmiany w przepisach. Należy mieć baczenie na nowinki i reagować na pożyteczne, ale zgodne z przepisami. W okresie startowym podstawowym celem treningu zawodnika, a więc i skoczka narciarskiego, jest utrzymanie na jak najwyższym poziomie dyspozycji startowej, czy też takie kierowanie pracą treningową, aby najwyższą gotowość sportowiec osiągnął na termin najważniejszego, np. olimpijskiego, startu. Problemem jest zatem osiągnięcie stabilności całego zespołu dyspozycji psycho-fizyczno-technicznych skoczka. Czym się należy kierować w postępowaniu szkoleniowym, aby temu zadaniu sprostać jak najlepiej?.. Tu już wchodzimy na teren zarezerwowany dla trenerów pracujących bezpośrednio z zawodnikami. Okres startowy to niewątpliwie najtrudniejszy okres w rocznym cyklu treningu. Tu trener wykazuje swoje prawdziwe umiejętności, oparte na solidnej wiedzy uzyskanej na studiach oraz przede wszystkim na wieloletnim doświadczeniu praktycznym. Trudna sytuacja powstaje wtedy, jeśli trener nie dopatrzył czegoś we wcześniejszym okresie treningu i nagle stwierdza, że zawodnikowi brakuje tego i owego i, co gorsza, pragnie jak najszybciej te braki nadrobić. Trening w okresie startowym charakteryzuje się, moim zdaniem, o wiele większą wrażliwością. O ile wcześniej można było posłużyć się grubymi narzędziami, to teraz trzeba ze znawstwem używać narzędzi bardzo precyzyjnych i po mistrzowsku. O ile w okresie wcześniejszym nawet dość gruby błąd był do naprawienia, teraz nawet drobne błędy dużo kosztują. Jak powinien postąpić trener, gdy stwierdza nagle, jak zdarzyło się to Małyszowi w styczniu, że forma zawodnika jest niestabilna i na dość średnim poziomie, a za nieledwie cztery tygodnie czeka go start w najważniejszych zawodach wycofać z bieżących startów i oddać pod opiekę trenerowi, który nim się zajmował, kiedy był dzieckiem...? Działania, jakie obserwowaliśmy wówczas, przypominają grzebanie na chybił trafił w jakimś urządzeniu, jeżeli nie zna się jego zasady działania, i czekanie...a nuż się uda. Trener, dobrze znający swój fach, najpierw powinien poszukać obiektywnych przyczyn tego stanu. Nie wolno działać po omacku. Powinna mu w tym pomóc właśnie biomechaniczna analiza skoków wykonywanych w tym okresie przez jego zawodnika. Taki monitoring jest obowiązkiem trenera. Wyniki tej analizy powinny go doprowadzić do ustalenia czynników, które za ten stan odpowiadają. Próby testowe i pomiary odpowiednich wskaźników powinny po-

9 104 Rozmowa z dr Tadeuszem Ruchlewiczem, kierownikiem Zakładu Biomechaniki twierdzić wstępne wyniki analizy przebiegu skoku, a szczególnie fazy odbicia. No a dalej, jeśli jeszcze jest na to czas, należy przystąpić do korygowania błędów. W ten sposób postępując, przy korzystnym zbiegu okoliczności, można znacznie poprawić dyspozycję startową i zawodnik w konkretnych zawodach może osiągnąć nawet wysoki wynik. Inna sprawa to utrzymanie wysokiej dyspozycji startowej przez dłuższy okres, np. przez cały sezon. Ale wycofanie zawodnika z silnej i, dodam, prestiżowej, konfrontacji, w tym stanie rzeczy, było chyba słuszne... Mam podobne zdanie. Słabe wyniki dołują psychicznie zawodnika, który jeszcze wczoraj należał do ścisłej czołówki. Start w zawodach ma sens jedynie wtedy, gdy zawodnik jest do nich dobrze przygotowany. Warto tu jednak dodać, że kłopoty Małysza, moim zdaniem, tylko częściowo leżą w sferze przygotowania fizycznego, raczej należy ich szukać w przygotowaniu technicznym i w psychice. Pierwsze starty w sezonie nie były wprawdzie celujące, ale zawodnik bez trudu mieścił się w czołówce. Widać jednak było, że stracił swój podstawowy atut dwa dobre skoki. A to oznacza tylko jedno brak stabilności parametrów odbicia. Jeżeli dołożymy do tego zmiany w pozycji najazdowej, zmiany nart i obuwia skokowego, to widać, jak wiele czynników wpływających na odbicie mogło zawodnika rozkojarzyć. Nic nie ujmuję roli psychiki, zwłaszcza w takiej konkurencji, jaką są skoki narciarskie, gdzie trzeba i śmiałości i odwagi i szczególnej odporności na stres rywalizacyjny, ale jeśli brakuje podstawowych walorów siłowych i technicznych - daleko się nie skoczy... W okresie startowym skoczek narciarski winien być jak doskonale zestrojony instrument. Jeżeli został dobrze przygotowany do startów pod względem siłowym, jeżeli ewentualne zmiany w technice skoku (np. inna pozycja najazdowa) zostały utrwalone, to nie powinno się już grzebać w parametrach techniki ruchu. Próby zmiany techniki w okresie startowym to podstawowy błąd trenerski. Gruby błąd. Nie uważam się za specjalistę od zagadnień techniki skoków narciarskich, ale na podstawie własnych obserwacji, literatury, a także rozmów prowadzonych ze znanym czeskim biomechanikiem, profesorem Frantiskiem Vaverką z Uniwersytetu w Ołomuńcu, dochodzę do wniosku, że kluczowym elementem skoku jest odbicie. Skoczek musi odbijać się nie tylko bardzo silnie, ale przede wszystkim bardzo dokładnie. Proszę zauważyć narciarz porusza się z prędkościami rzędu m/s. Oznacza to, że przy prędkości np. 25 m/s w ciągu jednej dziesiątej części sekundy przemieszcza się o 2,5 m. Całe odbicie trwa około 0,2 s. Jeżeli zawodnik spóźni się z odbiciem nawet o kilka setnych części sekundy, to skok już jest znacznie gorszy. Stąd też wielkimi mistrzami są za-

10 Biomechaniczna analiza techniki skoku narciarskiego podstawowy element wodnicy, którzy jak niegdyś Małysz potrafią odbijać się dokładnie i wykonywać podczas zawodów dwa równe, dalekie skoki. To precyzyjne wyczuwanie momentu odbicia jest pokrewne takim zjawiskom, jakie obserwuje się u kierowców formuły 1, u lotników uprawiających akrobacje samolotowe itp. O czuciu wody mówią także wioślarze, kajakarze i pływacy. Z własnego doświadczenia wiem, że w momencie utraty tej niezwykle ważnej cechy, jaką jest np. czucie wody w kajakarstwie, można ją odzyskać po zastosowaniu ćwiczeń z mniejszą prędkością. Być może te stałe ucieczki Małysza na małą skocznię, w okresach kryzysu formy, to właśnie próba odzyskania czucia właściwego momentu odbicia w ułatwionych warunkach, czyli przy mniejszej prędkości najazdu. To prawda, co Pan mówi, ale przecież takie same warunki i takie same wymagania dotyczą wszystkich skoczków narciarskich. Mimo to jedni skaczą daleko, ładnie i potrafią utrzymać tę wysoką dyspozycję długo, a Małysz, w tym roku, ma kłopoty. Mnie się wydaje, że sprawa Małysza z ostatniego okresu jego kariery sportowej, a także jego kolegów, jacy przewinęli się przez kadrę PZN, ma szerszy aspekt. Jest przykładem ograniczoności i kruchości wiedzy szkoleniowej osób odpowiedzialnych za kierowanie procesem treningu. Obiegową wiedzę, tę krążącą w środowisku, koniecznie trzeba wzmacniać solidną podbudową naukową fizjologiczną, biomechaniczną, metodyczną, psychologiczną. Nie ma innej rady, chyba że sprawy oddajemy w ręce przypadku... Po raz kolejny przychodzi mi przyznać Panu rację. Rozmawiał: Andrzej Pac-Pomarnacki

Tam, gdzie jest walka, tam musi być i siła tym

Tam, gdzie jest walka, tam musi być i siła tym warsztat trenera Jarosław Jakubowski Tam, gdzie jest walka, tam musi być i siła tym razem to nowożytne i proste przysłowie niech będzie odzwierciedleniem meczu piłkarskiego. Zapraszam na drugie spotkanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej

Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej Zastosowanie treningu plajometrycznego w piłce nożnej Prezentacja wykonana na potrzeby Szkoły Trenerów PZPN Autor Piotr Kwiatkowski Plajometryka - definicje Plajometryka jest rodzajem (ćwiczenia) treningu

Bardziej szczegółowo

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ -1 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 28 SŁAWOMIR DYZERT SIŁA Z fizjologiczno- biomechanicznego punktu widzenia siła człowieka jest to zdolność do pokonywania oporu zewnętrznego

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN PREDYSPOZYCJI SPORTOWYCH DLA KANDYDATÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO KLASA SPORTOWA

SPRAWDZIAN PREDYSPOZYCJI SPORTOWYCH DLA KANDYDATÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO KLASA SPORTOWA SPRAWDZIAN PREDYSPOZYCJI SPORTOWYCH DLA KANDYDATÓW DO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO KLASA SPORTOWA I. Test sprawności ogólnej: 1. Skok w dal z miejsca. a) wykonanie Ustawienie w miejscu oznaczonym linią, stopy

Bardziej szczegółowo

Test sprawności fizycznej

Test sprawności fizycznej Informacja dla kandydatów do klas mundurowej i sportowej. Test sprawności fizycznej odbędzie się dn. 11.06.2014r. godz. 10.00 w siedzibie Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej, AWF. T.2, Warszawa 2005: 54-57. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne do jazdy na nartach. mgr Jakub Saniewski

Przygotowanie motoryczne do jazdy na nartach. mgr Jakub Saniewski Przygotowanie motoryczne do jazdy na nartach. mgr Jakub Saniewski Cechy motoryczne człowieka Szybkość: polega na przemieszczaniu fragmentów ciała, lub też całego ciała w jak najkrótszym czasie, a zatem

Bardziej szczegółowo

Kryteria naboru do klasy sportowej piłka nożna GOSSM OLSZTYN / GOSSM ELBLĄG PRÓBY SPRAWNOŚCI OGÓLNEJ I SPECJALNEJ

Kryteria naboru do klasy sportowej piłka nożna GOSSM OLSZTYN / GOSSM ELBLĄG PRÓBY SPRAWNOŚCI OGÓLNEJ I SPECJALNEJ Kryteria naboru do klasy sportowej piłka nożna GOSSM OLSZTYN / GOSSM ELBLĄG PRÓBY SPRAWNOŚCI OGÓLNEJ I SPECJALNEJ 1. Bieg na dystansie 30 m Miejsce: boisko piłkarskie ze sztuczną trawą. Sposób wykonania:

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców

Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców Kryteria rekrutacji do klasy czwartej sportowej o profilu piłka nożna chłopców Testy sprawności fizycznej do klasy czwartej sportowej o specjalności piłka nożna chłopców 1. Testy sprawności i kryteria

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka treningu technicznego w skoku w dal męŝczyzn w wybranym okresie szkolenia sportowego

Charakterystyka treningu technicznego w skoku w dal męŝczyzn w wybranym okresie szkolenia sportowego Charakterystyka treningu technicznego w skoku w dal męŝczyzn w wybranym okresie szkolenia sportowego Piotr Bora Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie. Wstęp KaŜda aktywność fizyczna wywołuje w organiźmie

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko... klasa... data...

Imię i nazwisko... klasa... data... Załącznik 1 ARKUSZ ASPIRACJI OSIĄGNIĘĆ SPORTOWYCH Przeczytaj uważnie tekst, a następnie zaznacz + twierdzenie, z którym się zgadzasz. Na dole tabeli wpisz wybrane przez siebie dyscypliny sportowe, w których

Bardziej szczegółowo

Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU. Bartłomiej Perzanowski

Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU. Bartłomiej Perzanowski Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU Bartłomiej Perzanowski 0 1 TECHNIKA RZUTU Bartłomiej Perzanowski Grając w koszykówkę skupiamy się głównie na zdobywaniu punktów. Mecz wygrywa ten

Bardziej szczegółowo

Trening ogólnorozwojowy w kręglarstwie klasycznym

Trening ogólnorozwojowy w kręglarstwie klasycznym Trening ogólnorozwojowy w kręglarstwie klasycznym Trening obwodowy Trening ogólnorozwojowy powinien być częścią składową treningu kręglarskiego. Jest on równie ważny, a nawet ważniejszy niż trening techniczny

Bardziej szczegółowo

Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn

Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn Kryteria rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum nr 15 Sportowego w Bydgoszczy - profil piłka nożna mężczyzn Testy sprawności fizycznej do klas o specjalności piłka nożna chłopców Testy sprawności i kryteria

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1. Bieg po kopercie. Pomiar Wykonuje się dwie próby - liczy się czas lepszy. Czas mierzy się z dokładności do 0,1 sekundy.

Rysunek 1. Bieg po kopercie. Pomiar Wykonuje się dwie próby - liczy się czas lepszy. Czas mierzy się z dokładności do 0,1 sekundy. Załącznik nr 1 do regulaminu rekrutacji na rok 2011/12 SPRAWDZIAN PREDYSPOZYCJI SPORTOWYCH DLA KANDYDATÓW DO LICEUM OGOLNOKSZTAŁCĄCEGO SPORTOWEGO W ZESPOLE SZKÓŁ PONAGIMNAZJALNYCH NR 2 W BRZESKU NA ROK

Bardziej szczegółowo

dr Janusz Dobosz, Zakład Teorii Wychowania Fizycznego i Korektywy AWF Warszawa

dr Janusz Dobosz, Zakład Teorii Wychowania Fizycznego i Korektywy AWF Warszawa MTMS Test Sprawności Fizycznej programu Mały Mistrz Wiemy, że rozwiązanie jest ułomne; że najlepiej byłoby wykonywać kompletne testy: Międzynarodowy lub Eurofit. Wiemy też, że trzeba motywować do udziału

Bardziej szczegółowo

Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet

Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet 42 Joanna Piotrowska Wzorzec struktury gry reprezentacji Polski mistrza Europy w siatkówce kobiet Sukces nie jest dowodem, a jeszcze mniej uzasadnieniem. Gilbert Cesborn Każda wielka impreza rangi międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Puchar Świata. w skokach narciarskich Zakopane Wielka Krokiew 19-21 stycznia 2012r.

Puchar Świata. w skokach narciarskich Zakopane Wielka Krokiew 19-21 stycznia 2012r. 42-200 Częstochowa, ul. Dąbrowskiego 38, tel. +48/34/3615734, fax. +48/34/3664261 www.btsport.pl, e-mail: lech@btsport.pl Puchar Świata w skokach narciarskich Zakopane Wielka Krokiew 19-21 stycznia 2012r.

Bardziej szczegółowo

BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2007/2008

BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 BADANIA DIAGNOSTYCZNE Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEPROWADZONE W KLASACH PIERWSZYCH W ROKU SZKOLNYM 7/8 Analizę badań opracowała mgr Marzena Lech Na przełomie września i października w klasach pierwszych

Bardziej szczegółowo

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami EuroLab 2010 Warszawa 3.03.2010 r. Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami Ryszard Malesa Polskie Centrum Akredytacji Kierownik Działu Akredytacji Laboratoriów

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNEGO GIMNAZJUM SPORTOWEGO NR 11 im. JANUSZA KUSOCIŃSKIEGO w WAŁBRZYCHU NA ROK SZKOLNY 2014/2015

ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNEGO GIMNAZJUM SPORTOWEGO NR 11 im. JANUSZA KUSOCIŃSKIEGO w WAŁBRZYCHU NA ROK SZKOLNY 2014/2015 ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNEGO GIMNAZJUM SPORTOWEGO NR 11 im. JANUSZA KUSOCIŃSKIEGO w WAŁBRZYCHU NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Na podstawie Zarządzenie Nr 5/2014 Dolno5lqskiego Kuratora Oświaty z dnia 6 lutego

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz mistrza Jan Przewoźnik

Kwestionariusz mistrza Jan Przewoźnik Kwestionariusz mistrza Jan Przewoźnik Na następnych stronach zamieszczono stwierdzenia, który pozwolą adeptowi szachów porównać się z ludźmi osiągającymi sukcesy w sporcie oraz w biznesie. Kwestionariusz

Bardziej szczegółowo

I. SZCZEGÓŁOWE ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W GNIEŹNIE

I. SZCZEGÓŁOWE ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W GNIEŹNIE I. SZCZEGÓŁOWE ZASADY REKRUTACJI UCZNIÓW DO SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W GNIEŹNIE 1. Przyjmowanie dzieci do szkoły odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Michał Wilk Katedra Teorii i Praktyki Sportu AWF Katowice Wilk Sport Team Etapy szkolenia sportowego 0 1 2 3 4 Przedwstępny Wszechstronny Ukierunkowany

Bardziej szczegółowo

PASY TRENINGOWE. Trening synchroniczno-rywalizacyjny

PASY TRENINGOWE. Trening synchroniczno-rywalizacyjny warsztat trenera PASY TRENINGOWE Trening synchroniczno-rywalizacyjny Trudno jest stworzyć koncepcję treningu, która swoją innowacyjnością budziłaby zachwyt i odsuwała w cień inne pomysły czy inicjatywy.

Bardziej szczegółowo

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY CO TO JEST BIEG NA ORIENTACJĘ? Bieg na orientację (BNO) polega na pokonaniu w jak najkrótszym czasie, trasy wyznaczonej w terenie punktami kontrolnymi

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016

Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016 Test kompetencji do I klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy o profilu koszykarskim w roku szkolnym 2015/2016 ostateczna data zgłoszenia do udziału w teście: sposób zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli

Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli Przedstawienie wyników poziomu sprawności dzieci z przedszkola BAJKA na tle ich rówieśników z innych przedszkoli Opracowali: Marcin Nowak mgr Marcin Matysiak Głównym celem testu była ocena poziomu sprawności

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POSŁUGIWANIA SI

SPOSÓB POSŁUGIWANIA SI SPOSÓB POSŁUGIWANIA SIĘ TABELAMI SŁUŻĄCE DO UPROSZCZONEJ OCENY SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ OPARTEJ NA PRÓBACH MINI TESTU. 1. SPOSÓB POSŁUGIWANIA SIĘ TABELAMI Na stronach Animatora Sportu (animatorsdim.szs.pl)

Bardziej szczegółowo

Jak puttować skutecznie z każdej odległości

Jak puttować skutecznie z każdej odległości Jak puttować skutecznie z każdej odległości O tym, że putting jest jednym z najważniejszych elementów gry w golfa wie każdy golfista. Putty z dystansu 3-4 stóp są generalnie wbijane do dołka przez większość

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY W SZKOLE PODSTAWOWEJ WYMAGANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY W SZKOLE PODSTAWOWEJ Klasa IV Stopień dopuszczający mogą otrzymać uczniowie, którzy: Przyjmują pozycje wyjściowe do ćwiczeń. Wykonują ćwiczenia kształtujące

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKRUTACJI DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA DLA CHŁOPCÓW I PIŁKA RĘCZNA DLA DZIEWCZĄT W GIMNAZJUM im. LOTNIKÓW POLSKICH W MIROSŁAWCU

ZASADY REKRUTACJI DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA DLA CHŁOPCÓW I PIŁKA RĘCZNA DLA DZIEWCZĄT W GIMNAZJUM im. LOTNIKÓW POLSKICH W MIROSŁAWCU ZASADY REKRUTACJI DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA DLA CHŁOPCÓW I PIŁKA RĘCZNA DLA DZIEWCZĄT W GIMNAZJUM im. LOTNIKÓW POLSKICH W MIROSŁAWCU I. Informacje ogólne. W roku szkolnym 205/206 zostanie

Bardziej szczegółowo

Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat*

Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat* Wrocławski test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku 3-7 lat* Instrukcja przeprowadzenia testu Opis metody: Proponowany test sprawności fizycznej dla dzieci w wieku przedszkolnym (3-7 lat) składa się

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie.

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie. Mając do dyspozycji 20 kartek papieru o gramaturze 80 g/m 2 i wymiarach 297mm na 210mm (format A4), 2 spinacze biurowe o masie 0,36 g każdy, nitkę, probówkę, taśmę klejącą, nożyczki, zbadaj, czy maksymalna

Bardziej szczegółowo

Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej. Opracował Krzysztof Lipecki

Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej. Opracował Krzysztof Lipecki Koordynacyjne zdolności motoryczne w piłce nożnej Opracował Krzysztof Lipecki Ryc. 1. Model struktury wpływów najistotniejszych czynników na wynik sportowy (Ważny 2000) Wyposażenie genetyczne Trening Pozatreningowe

Bardziej szczegółowo

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk.

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk. 3.2 Ruch prostoliniowy jednostajny Kiedy obserwujemy ruch samochodu po drodze między dwoma tunelami, albo ruch bąbelka powietrza ku górze w szklance wody mineralnej, jest to ruch po linii prostej. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Bieganie dla początkujących

Bieganie dla początkujących Bieganie dla początkujących Plan Treningowy PRZYKŁADOWY FRAGMENT Spis treści Wstęp...2 Rola diety...3 Plan Treningowy...5 Zasady treningu:...6 Dni z zalecanym odpoczynkiem lub innym sportem...7 Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy w sporcie.

Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy w sporcie. Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy 23-24 listopada 2013 r. Warszawa Cena: 590 zł Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy Dlaczego przegraliśmy

Bardziej szczegółowo

Elementy treningu Nordic Walking na poziomie sportowym:

Elementy treningu Nordic Walking na poziomie sportowym: Elementy treningu Nordic Walking na poziomie sportowym: Jedną z głównych zalet Nordic Walking jest fakt, że jest to idealna forma aktywności fizycznej na świeżym powietrzu uprawiana na jednym z trzech

Bardziej szczegółowo

Pomiary posturograficzne. wprowadzenie

Pomiary posturograficzne. wprowadzenie Pomiary posturograficzne wprowadzenie Wii Balance Board Budowa sensora Wii Balance Board: 4 czujniki nacisku, akwizycja danych za pomocą protokołu Bluetooth, dokładne informacje na temat protokołu przesyłu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Michał Łasica klasa IIId nr 13 22 grudnia 2006 1 1 Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki 1.1

Bardziej szczegółowo

Porady metodyczne. Norweski model treningu narciarzy biegaczy (II) Monika Nowakowska, Grzegorz Sadowski. Planowanie treningu

Porady metodyczne. Norweski model treningu narciarzy biegaczy (II) Monika Nowakowska, Grzegorz Sadowski. Planowanie treningu 80 Porady metodyczne Monika Nowakowska, Grzegorz Sadowski Norweski model treningu narciarzy biegaczy (II) W niniejszym, drugim odcinku serii publikacji, poświęconych książce How to, when to, why to. A

Bardziej szczegółowo

Program Nauczania WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gimnazjum w Siedlcu

Program Nauczania WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gimnazjum w Siedlcu Program Nauczania WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gimnazjum w Siedlcu Ocena niedostateczna -nie wykonuje bieżących zadań programowych podczas lekcji mimo swoich możliwości fizycznych i nie czyni żadnych widocznych

Bardziej szczegółowo

Rekrutację przeprowadza Szkolna Komisja Rekrutacyjna powołana przez dyrektora Miejskiego Gimnazjum nr 4.

Rekrutację przeprowadza Szkolna Komisja Rekrutacyjna powołana przez dyrektora Miejskiego Gimnazjum nr 4. ZASADY NABORU DO KLAS SPORTOWYCH O PROFILU PIŁKA NOŻNA CHŁOPCÓW I KOSZYKÓWKA DZIEWCZĄT TWORZONYCH W MIEJSKIM GIMNAZJUM NR 4 W PIEKARACH ŚLĄSKICH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Główny cel naboru: Wyselekcjonowanie

Bardziej szczegółowo

MARTWY CIĄG i WIOSŁOWANIE

MARTWY CIĄG i WIOSŁOWANIE 38 warsztat MARTWY CIĄG i WIOSŁOWANIE Na pytanie jakie ćwiczenia są najlepsze na mięśnie grzbietu, Arek Szyderski wicemistrz świata z roku 2007 odpowiada: Nic tak nie rozwija mięśni grzbietu jak martwy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z VIDASEM BLEKAITISEM

WYWIAD Z VIDASEM BLEKAITISEM WYWIAD Z VIDASEM BLEKAITISEM Jednym z najlepszych litewskich i światowych siłaczy. Wielokrotnym Wicemistrzem i Drugim Wicemistrzem Litwy Strongman, drużynowym Mistrzem Świata Par Strongman 2007, drużynowym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum Sportowego przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych. w Solcu nad Wisłą na rok szkolny 2014/2015

Regulamin rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum Sportowego przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych. w Solcu nad Wisłą na rok szkolny 2014/2015 Regulamin rekrutacji do klasy pierwszej Gimnazjum Sportowego przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Klasy z zajęciami sportowymi z zakresu: piłka siatkowa dziewcząt piłka nożna chłopców w Solcu nad Wisłą

Bardziej szczegółowo

DIETETYKA SPORTOWA (Z FIZJOLOGIĄ SPORTU)

DIETETYKA SPORTOWA (Z FIZJOLOGIĄ SPORTU) www.olimpiakos.org.pl OLIMPIAKOS Centrum Kształcenia Kadr Sportowych to ceniony w Polsce ośrodek szkoleniowy. Placówka wpisana do CEiDG oraz ewidencji szkół i placówek niepublicznych nr 1076K jak również

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ NABÓR DO KLASY SPORTOWEJ ROK SZKOLNY 2013/2014 (KLASA I GIMNAZJUM PIŁKA NOŻNA)

TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ NABÓR DO KLASY SPORTOWEJ ROK SZKOLNY 2013/2014 (KLASA I GIMNAZJUM PIŁKA NOŻNA) TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ NABÓR DO KLASY SPORTOWEJ ROK SZKOLNY 2013/2014 (KLASA I GIMNAZJUM PIŁKA NOŻNA) Publiczne Gimnazjum nr 2 Zespół Szkół nr 1 z Oddziałami Sportowymi w Brzegu 1. Skok w dal z miejsca

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI. Katedra Sportów Indywidualnych

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI. Katedra Sportów Indywidualnych AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH IM. JERZEGO KUKUCZKI Katedra Sportów Indywidualnych Zakład Lekkiej Atletyki i Sportów Zimowych 1. Nazwa przedmiotu: Kurs instruktora sportu z lekkiej atletyki

Bardziej szczegółowo

GIMNASTYKA KOMPENSACYJNO -

GIMNASTYKA KOMPENSACYJNO - Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 GIMNASTYKA KOMPENSACYJNO - KOREKCYJNA WPROWADZENIE Zadania gimnastyki Gimnastyka wyrównawcza to zasób i rodzaj ćwiczeń, które mają skompensować pewien niedobór ruchowy zarówno pod

Bardziej szczegółowo

Wychowanie fizyczne. Założenia i cele przedmiotu. Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi.

Wychowanie fizyczne. Założenia i cele przedmiotu. Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi. Wychowanie fizyczne Kod modułu: WF Rodzaj przedmiotu: ogólnokształcący; obowiązkowy Wydział: Informatyki Kierunek: Informatyka Poziom studiów: pierwszego stopnia Profil studiów: akademicki Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Witajcie na kolejnym spotkaniu,

Witajcie na kolejnym spotkaniu, warsztat trenera Równowaga Jarosław Jakubowski Witajcie na kolejnym spotkaniu, podczas którego doskonalić będziemy nasz warsztat trenerski. Do przygotowania tego i kolejnego artykułu zaprosiłem do udziału

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA. NORDIC WALKING

CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA. NORDIC WALKING Strona 1 NORDIC WALKING 1. Historia nornic walking Strona 2 Nordic Walking zapoczątkowano jako letni program treningowy dla narciarzy biegowych, którzy uprawiali tzw. Ski Walk aby ćwiczyć technikę chodu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO GIMNAZJUM OSTROWSKO Ocena z wychowania fizycznego na koniec semestru i na koniec roku szkolnego jest wypadkową takich składników jak: 1. Stopień opanowania

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZY TRENING W MIEŚCIE

NAJLEPSZY TRENING W MIEŚCIE NAJLEPSZY TRENING W MIEŚCIE bo droga na szczyt wiedzie pod górę Poradnik dla Klubowiczów Przewodnik, który trzymasz w ręku został przygotowany z myślą o ułatwieniu Ci zrozumienia filozofii treningu GT.

Bardziej szczegółowo

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych Teoria treningu 77 Projektowanie procesu treningowego jest jednym z podstawowych zadań trenera, a umiejętność ta należy do podstawowych wyznaczników jego wykształcenia. Projektowanie systemów treningowych

Bardziej szczegółowo

Teoria fal Elliotta 2

Teoria fal Elliotta 2 Teoria fal Elliotta 2 Stefan JNUSZ Kawa Rynkami finansowymi zainteresowałem się na poważnie w maju 2006 roku. To wtedy zdałem sobie sprawę z tego, że na rynkach nie ma przypadków, jest tylko złudzenie

Bardziej szczegółowo

Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w województwie warmińsko-mazurskim

Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w województwie warmińsko-mazurskim Wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej Raport po I spotkaniu: Region okiem ATOMów 2012 Zeszyt ćwiczeń do laboratorium ATOMÓW cz. I. Region okiem ATOMów wytyczanie kierunków polityki młodzieżowej w

Bardziej szczegółowo

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroków do poprawy szybkości uderzeń i wytrzymałości rąk 1 krok - Kołowrotek Zauważyłem jak niektóre osoby ćwicząc sztuki walki mają problem

Bardziej szczegółowo

TRENER PERSONALNY (Z DIETETYKĄ SPORTOWĄ)

TRENER PERSONALNY (Z DIETETYKĄ SPORTOWĄ) www.olimpiakos.org.pl OLIMPIAKOS Centrum Kształcenia Kadr Sportowych to ceniony w Polsce ośrodek szkoleniowy. Placówka wpisana do CEiDG oraz ewidencji szkół i placówek niepublicznych nr 1076K jak również

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA I PIŁKA SIATKOWA W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W KOZACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

REGULAMIN REKRUTACJI DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA I PIŁKA SIATKOWA W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W KOZACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 REGULAMIN REKRUTACJI Załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 9/2014/2015 DO KLASY SPORTOWEJ O PROFILU PIŁKA NOŻNA I PIŁKA SIATKOWA W GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W KOZACH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Warunki kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

Adrian Siemieniec AWF Katowice

Adrian Siemieniec AWF Katowice ,,Potrzeby psychiczne dziecka Na podstawie treningu piłkarskiego Adrian Siemieniec AWF Katowice Co to takiego,,potrzeba? Ogólny Podział,,Potrzeby człowieka dzielimy na : A) materialne B) biologiczne C)

Bardziej szczegółowo

5.Szczegółowe treści programu i załoŝone osiągnięcia ucznia Nr lekcji

5.Szczegółowe treści programu i załoŝone osiągnięcia ucznia Nr lekcji 5.Szczegółowe treści programu i załoŝone osiągnięcia ucznia Nr lekcji DZIAŁ/TEMAT LEKCJI ZAŁOśONE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA LEKKA ATLETYKA PODSTAWOWYM PONADPODSTAWOWYM 1. Poznajemy zasady BHP przed, w czasie

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji wychowania fizycznego dla klasy I Gimnazjum. Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy.

Konspekt lekcji wychowania fizycznego dla klasy I Gimnazjum. Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy. Konspekt lekcji wychowania fizycznego dla klasy I Gimnazjum Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy. Cele główne: Wzmacnianie ogólnej sprawności fizycznej Doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie mistrzostwem według strategii psychologii sportu

Zarządzanie mistrzostwem według strategii psychologii sportu Zarządzanie mistrzostwem według strategii psychologii sportu SPORT BIZNES - PODOBIEŃSTWA Sytuacja sportowca Najważniejszy jest wynik Presja, aby go osiągnąć towarzyszy na co dzień Wymaga się maksimum możliwości

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Przedmiotowy system oceniania z wychowania fizycznego jest zgodny z Wewnątrzszkolnym systemem oceniania obowiązującym w Publicznym Gimnazjum w Rzeczycy

Bardziej szczegółowo

SKOKI NARCIARSKIE. Pierwsza dyscyplina, którą pokochałam

SKOKI NARCIARSKIE. Pierwsza dyscyplina, którą pokochałam SKOKI NARCIARSKIE Pierwsza dyscyplina, którą pokochałam HISTORIA SKOKÓW NARCIARSKICH Skoki narciarskie narodziły się w Norwegii. Pierwszy klub, Trysil Shooting and Skiing Club założono na początku lat

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU KURS INSTRUKTORÓW REKREACJI RUCHOWEJ FITNES NOWOCZESNE FORMY GIMNASTYKI, część specjalistyczna 2.

Bardziej szczegółowo

6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt. 6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt

6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt. 6 pkt 5 pkt 4 pkt 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt TESTY SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ DO I KLASY XI LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO MISTRZOSTWA SPORTOWEGO PIŁKA NOŻNA WKS ZAWISZA BYDGOSZCZ S.A. I. Obowiązkowe dla kandydatów do klas sportowych - podczas postępowania

Bardziej szczegółowo

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii Chroniczne zmęczenie - objaw choroby lub przepracowania u zdrowych osób Zmęczenie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne KARTA PRZEDMIOTU. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Część III końcowa - to uspokojenie organizmu czynności porządkowe, omówienie lekcji.

Część III końcowa - to uspokojenie organizmu czynności porządkowe, omówienie lekcji. PIŁKA RĘCZNA W SZKOLE. Piłka ręczna powinna odgrywać istotną rolę w systemie wychowania fizycznego ze względu na swoje niezaprzeczalne walory zdrowotne. Jest to gra dla wszystkich kategorii wieku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Źródła zagrożeń oraz ergonomiczne czynniki ryzyka na stanowisku wyposażonym w monitor ekranowy

Źródła zagrożeń oraz ergonomiczne czynniki ryzyka na stanowisku wyposażonym w monitor ekranowy Źródła zagrożeń oraz ergonomiczne czynniki ryzyka na stanowisku wyposażonym w monitor ekranowy Wymagania minimalne [Dz.U.1998.148.973] Minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii

Bardziej szczegółowo

Nabór i selekcja. do uprawiania sportu jako wieloletni proces. Jan Kosendiak. Nabór i selekcja. podstawowe pojęcia

Nabór i selekcja. do uprawiania sportu jako wieloletni proces. Jan Kosendiak. Nabór i selekcja. podstawowe pojęcia 62 Problem naboru i selekcji kandydatów do uprawiania sportu na poziomie światowym jest jednym z głównych zagadnień teorii i praktyki sportu. Jan Kosendiak Nabór i selekcja do uprawiania sportu jako wieloletni

Bardziej szczegółowo

Kelton HEAVY Rack HS7

Kelton HEAVY Rack HS7 Kelton HEAVY Rack HS7 Belki wzmacniające Regulacja asekuracji i haków na sztangę Najniższa wysokość sztangi Najwyższa wysokość sztangi Asekuracja sztangi Drążek do podciągania 160 cm x 240 cm x 130 cm

Bardziej szczegółowo

Autorski projekt tworzenia przeliczników (tabel) punktowych wyników z lekkiej atletyki. Opracowanie: mgr Bartłomiej Kindrat Wstęp W poniższej pracy pragnę zaprezentować w jaki sposób, na bazie gromadzonych

Bardziej szczegółowo

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! WNIOSEK O PORTFOLIO Analiza i przygotowanie koncepcji systemu informatycznego wspierającego i koordynującego kształcenie oraz rozwój piłkarskich adeptów. Autorzy: Sebastian Ernst, Paweł Skrzyński, Grzegorz

Bardziej szczegółowo

PUBLICZNE GIMNAZJUM im. B. PRUSA w KARCZEWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

PUBLICZNE GIMNAZJUM im. B. PRUSA w KARCZEWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PUBLICZNE GIMNAZJUM im. B. PRUSA w KARCZEWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Podstawą oceny z wychowania fizycznego jest wysiłek włożony przez ucznia w wywiązywanie się z obowiązków

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy.

Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy. Scenariusz lekcji wychowania fizycznego dla klasy IV PSP Temat lekcji: Nauka techniki marszu Nordic Walking. Spacer po najbliższej okolicy. Cele główne: Wzmacnianie ogólnej sprawności fizycznej Doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Cena: 349 zł. 15 marca 2014 r. Warszawa

Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Cena: 349 zł. 15 marca 2014 r. Warszawa Myśl jak Mistrz Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. 15 marca 2014 r. Warszawa Cena: 349 zł Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Byliśmy świetnie przygotowani, a jednak przegraliśmy. Nie

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Jadwiga Stasica Matematyka 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Kraków 2008 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Agata Fuks

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30. niestacjonarne: Wykłady: 18

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30. niestacjonarne: Wykłady: 18 Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów Podatki i opłaty ekologiczne

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i sportowym ze

Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i sportowym ze II ETAP EDUKACYJNY KLASY IV - VI Wychowanie fizyczne Cele kształcenia - wymagania ogólne Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i sportowym ze zrozumieniem jej znaczenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OŚRODKA SZKOLENIA SPORTOWEGO MŁODZIEŻY. POLSKIEGO ZWIĄZKU JUDO W BYTOMIU na 2013 rok I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN OŚRODKA SZKOLENIA SPORTOWEGO MŁODZIEŻY. POLSKIEGO ZWIĄZKU JUDO W BYTOMIU na 2013 rok I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN OŚRODKA SZKOLENIA SPORTOWEGO MŁODZIEŻY POLSKIEGO ZWIĄZKU JUDO W BYTOMIU na 2013 rok I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Przez używane w niniejszym Regulaminie poniższe skróty, należy rozumieć: OSSM -

Bardziej szczegółowo

Należy pamiętać, że czas liczymy w niedziesiątkowym systemie oraz:

Należy pamiętać, że czas liczymy w niedziesiątkowym systemie oraz: ZAMIANA JEDNOSTEK Zamiana jednostek to prosta sztuczka, w miejsce starej jednostki wpisujemy ile to jest w nowych jednostkach i wykonujemy odpowiednie działanie, zobacz na przykładach. Ćwiczenia w zamianie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie lekcji wychowania fizycznego na basenie dla młodzieży w wieku gimnazjalnym. poprawia odporność organizmu i zwiększa jego wydolność

Znaczenie lekcji wychowania fizycznego na basenie dla młodzieży w wieku gimnazjalnym. poprawia odporność organizmu i zwiększa jego wydolność Znaczenie lekcji wychowania fizycznego na basenie dla młodzieży w wieku gimnazjalnym Basen to doskonałe miejsce na wypoczynek połączony z aktywnym sposobem spędzenia wolnego czasu. Można tutaj robić prawie

Bardziej szczegółowo

Fizjologia, biochemia

Fizjologia, biochemia 50 Fizjologia, biochemia sportu Krioterapia powoduje lepszą krążeniową i metaboliczną tolerancję oraz opóźnia narastanie zmęczenia w trakcie wykonywania pracy mięśniowej przez zawodników sportów wytrzymałościowych.

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie

Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie Tkanka mięśniowa Podział tkanki mięśniowej w zależności od budowy i lokalizacji w organizmie Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana poprzecznie prążkowana serca gładka Tkanka mięśniowa Podstawową własnością

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania fizyka, wzory fizyka, matura fizyka 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia zadania z arkusza I 4.8 4.1 4.9 4.2 4.10 4.3 4.4 4.11 4.12 4.5 4.13 4.14 4.6 4.15 4.7 4.16 4.17 4. Pole grawitacyjne. Praca. Moc.Energia - 1 - 4.18 4.27 4.19 4.20

Bardziej szczegółowo