Toksyczne działanie dymu tytoniowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Toksyczne działanie dymu tytoniowego"

Transkrypt

1 Dr n. med. Renata Zagdańska, prof. dr hab. n. med. Iwona Grzelewska-Rzymowska Klinika Gruźlicy, Chorób i Nowotworów Płuc Katedry Pulmonologii i Alergologii UM w Łodzi w Wojewódzkim Zespole Zakładów Opieki ZdrowotnejCentrum Leczenia Chorób Pluc i Rehabilitacji w Łodzi Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Iwona Grzelewska-Rzymowska Dym tytoniowy jest mieszaniną substancji, których toksyczne działanie prowadzi do rozwoju wielu chorób, przede wszystkim układu oddechowego i krążenia. Za powstanie zespołu uzależnienia od palenia tytoniu odpowiada nikotyna - podstawowy alkaloid dymu tytoniowego. Porzucenie nałogu palenia jest procesem trudnym i długotrwałym. Toksyczne działanie dymu tytoniowego Dym tytoniowy jest mieszaniną składającą się z fazy gazowej, parowej i cząsteczkowej. Faza gazowa jest aerozolem zawierającym 5x10 9 cząstek zdolnych do przenikania do pęcherzyków płucnych oraz niezwykle reaktywnych wolnych rodników działających toksycznie przez połączenie z lipidami, kwasami nukleinowymi i białkami. Substancje te powstają w czasie niecałkowitego spalania tytoniu. Niezapalony papieros zawiera ponad 1000 różnych składników chemicznych, a palący się - ponad 4000 substancji chemicznych. Podstawowy alkaloid tytoniu - nikotyna w większej części występuje w fazie cząsteczkowej. Faza cząsteczkowa dymu tytoniowego zawiera także inne alkaloidy pirynowe, terpeny, estry kwasów tłuszczowych i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Faza gazowa dymu tytoniowego zawiera między innymi tlenek węgla, amoniak, cyjanowodór, formaldehyd, aldehyd octowy, pirydynę i lotne N-nitrozoaminy Układ oddechowy jest pierwszym układem narażonym na toksyczne działanie składników dymu tytoniowego, które już w godzinę po rozpoczęciu ekspozycji powodują złuszczanie komórek nabłonka tchawicy, zaburzają budowę i czynność komórek rzęskowych. Zmiany histopatologiczne obserwowane u palaczy polegają przede wszystkim na utracie rzęsek, zwiększeniu liczby komórek kubkowych, przeroście gruczołów śluzowych i metaplazji płaskonabłonkowej. Prowadzi to do zalegania śluzu w świetle oskrzeli, stałego drażnienia nabłonka, ustania ruchu rzęsek i upośledzenia transportu rzęskowego. Ponadto składniki dymu tytoniowego i nikotyna działają chemotaktycznie i aktywująco na neutrofile krwi obwodowej, które przechodząc z naczyń do tkanki śródmiąższowej płuc doprowadzają do jej niszczenia. Wykazano, że makrofagi palaczy wydzielają znacznie więcej elastazy niż makrofagi osób niepalących. Elastaza jest głównym enzymem niszczącym elementy sprężyste płuc. Cały ten proces prowadzi do powstania rozedmy płuc, przewlekłego stanu zapalnego oskrzeli, ich obturacji, a w konsekwencji do rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc - POChP. Toksyczne działanie składników dymu tytoniowego prowadzi także do rozwoju wielu innych chorób, przede wszystkim choroby niedokrwiennej serca. Następstwami miażdżycy naczyń są także zmiany niedokrwienne kończyn i udar mózgu. Wykazano silny związek między paleniem tytoniu a rozwojem raka płuca, krtani, jamy ustnej, garda, przełyku, trzustki, miedniczek nerkowych, pęcherza moczowego i szyjki macicy. Staniej związane z paleniem są rak żołądka, nosa, wargi, wątroby, miąższu nerki oraz białaczki. Inne następstwa palenia tytoniu to osteoporoza, zaburzenia wzwodu, zaburzenia płodności, u dzieci matek palących papierosy częściej stwierdza się małą masę urodzeniową, zespól nagłego zgonu niemowląt, astmę, zapalenie ucha środkowego i zakażenia dróg oddechowych Zespół uzależnienia od Za uzależnienie od palenia tytoniu odpowiada nikotyna. Działa ona przez system receptorów nikotynowych. Aktywacja receptora przez nikotynę zwiększa wydzielanie dopaminy. Wzrost jej stężenia powoduje uczucie przyjemności, zmniejszenie apetytu, zmiany nastroju, zmniejszenie lęku i napięcia, pobudzenie oraz poprawę pamięci. Uzależnienie od tytoniu jest uznawane za neurobiologiczne. Według Światowej Organizacji Zdrowia zespół uzależnienia od składa się z objawów behawioralnych, fizjologicznych i zmian procesów poznawczych, które pojawiają się w toku wielokrotnego użycia tytoniu -. Zespól ten charakteryzuje się silną potrzebą przyjmowania, trudnościami w kontrolowaniu tego zachowania, uporczywym używaniem tytoniu wbrew szkodliwym następstwom, przedkładaniem używania nad inne zajęcia i zobowiązania, zwiększoną tolerancją, występowaniem zespołu abstynencji.

2 U palaczy poza uzależnieniem biologicznym występuje także silne uzależnienie psychiczne. Biologiczne uzależnienie od jest różne u poszczególnych osób. U niektórych osób palących regularnie nawet niewiele papierosów przez wiele lat może w ogóle nie dojść do uzależnienia biologicznego. Ich uzależnienie od tytoniu ma charakter uzależnienia behawioralnego. Ta grupa chorych ma najmniej problemów z porzuceniem palenia i może to zrobić samodzielnie, przy niewielkim wsparciu psychologicznym bez leczenia farmakologicznego. Druga grupa chorych to palacze, u których dochodzi do farmakologicznego uzależnienia od. Są to osoby, które szybko po rozpoczęciu palenia stają się regularnymi palaczami i palą coraz więcej papierosów. Dla tych chorych samodzielne porzucenie palenie jest praktycznie niemożliwe i wymagają oni nie tylko wsparcia psychologicznego, lecz przede wszystkim leczenia farmakologicznego. Dostarczanie do organizmu zwiększa wydzielanie dopaminy i wywołuje odczuwanie przyjemności, nagły spadek stężenia przy próbach odstawienia tytoniu powoduje zaś nasiloną syntezę i uwalnianie noradrenaliny, co prowadzi do wzmożonej aktywności neuronów i powstania objawów zespołu odstawienia tytoniu. Zespól abstynencji charakteryzuje się występowaniem objawów subiektywnych i obiektywnych. Pierwsze z nich to głód papierosa, niepokój, nadmierna nerwowość i wzmożenie napięcia, wzrost ciśnienia, bezsenność, nadmierna nerwowość często nawet agresja bądź senność, trudności w koncentracji i depresja. Objawy obiektywne to zmiany w zapisie EKG, zwolnienie czynności serca, spadek ciśnienia krwi, przyrost masy ciała, zaburzenia wybiórczej uwagi i pamięci. Zarzucenie palenia tytoniu jest procesem trudnym i długotrwałym, a polega on głównie na stopniowej zmianie przyzwyczajeń i nauce nowych zachowań. Niewielkiej grupie palaczy udaje się całkowicie zerwać z nałogiem już po pierwszej próbie jego rzucenia. Dlatego lekarz opiekujący się powinien podać praktyczne wskazówki na temat zaprzestania palenia, a personel medyczny, środowisko i rodzina pacjenta powinny udzielić mu wsparcia Program porzucenia nałogu palenia W raporcie grupy ekspertów zawierającym wytyczne postępowania u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc uznano, że skuteczne zwalczanie nałogu palenia wymaga wielokierunkowego podejścia, które obejmuje politykę publiczną, programy rozpowszechniania informacji oraz edukację zdrowotną w środkach masowego przekazu i szkołach. Jednak najważniejszą rolę w zachęcaniu do zaprzestania palenia i pomocy w walce z nałogiem powinni odgrywać pracownicy służby zdrowia: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy. Przed ustaleniem indywidualnego programu postępowania należy określić u każdego chorego stopień motywacji do zaprzestania palenia i stopień uzależnienia od. Wielkość uzależnienia biologicznego najbardziej obiektywnie można ustalić oznaczając stężenie metabolitu - kotyniny w surowicy krwi, moczu bądź w ślinie. Wartości. Ponieważ badania te nie są powszechnie dostępne, najczęściej stopień uzależnienia ustalamy na podstawie kwestionariusza opracowanego przez Fagerstróma (tabela 1), który składa się z sześciu pytań. Obliczając liczbę punktów ze wskazanych przez chorego odpowiedzi, oznaczamy stopień uzależnienia jako maty, gdy liczba punktów nie przekracza sześciu oraz duży przy liczbie punktów powyżej 7.

3 Tabela 1. Test uzależnienia od według Fagerstróma Pytanie Odpowiedź Punktacja W jakim czasie po przebudzeniu zapala Pan/Pani papierosa? Do 5 minut minut minut 1 Po 60 minutach 0 Czy ma Pan/Pani trudność z powstrzymaniem się od palenia Tak 1 w miejscach, w których jest to zabronione? Nie 0 Z którego papierosa jest Panu/Pani najtrudniej zrezygnować? Z pierwszego rano 1 Z każdego innego 0 Ile papierosów wypala Pan/Pani w ciągu dnia? 10 lub mniej i więcej 3 Czy pali Pan/Pani papierosa częściej w pierwszych godzinach Tak 1 po przebudzeniu niż w pozostałej części dnia? Nie 0 Czy pali Pan/Pani papierosy nawet wtedy, gdy jest Pan/Pani Tak 1 tak chory/a, że musi leżeć w łóżku? Nie 0 Suma punktów : Motywację do rzucenia palenia pomaga ocenić kwestionariusz Schneidera (tabela 2), udzielenie odpowiedzi twierdzącej na więcej niż połowę z 11 pytań świadczy o wysokiej motywacji do zaprzestania palenia. Tabela 2. Ocenia stopnia motywacji do zaprzestania palenia wg Schneidera 1. Czy chcesz rzucić palenie? tak/nie 2. Czy decydujesz się na to ze względu na siebie czy inne osoby (tak, dla siebie; nie, dla innych)? tak/nie 3. Czy podejmowałeś wcześniej próby rzucenia palenia? tak/nie 4. Czy orientujesz się w jakich sytuacjach palisz najczęściej i dlaczego tak robisz? tak/nie 5. Czy możesz liczyć na pomoc rodziny, przyjaciół, partnera, gdybyś chciał rzucić palenie? tak/nie 6. Czy członkowie Twojej rodziny są osobami niepalącymi? tak/nie 7. Czy w miejscu, w którym pracujesz nie pali się? tak/nie 8. Czy jesteś zadowolony ze swojej pracy i trybu życia jaki prowadzisz? tak/nie 9. Czy wiesz gdzie i w jaki sposób szukać pomocy w razie trudności z utrzymaniem abstynencji? tak/nie 10. Czy wiesz na jakie trudności będziesz narażony w czasie abstynencji (pokusy, zachcianki, tak/nie słabości)? 11. Czy wiesz w jaki sposób radzić sobie w sytuacjach kryzysowych? tak/nie Wynik testu liczba odpowiedzi tak... nie... Opracowane przez grupę ekspertów zasady postępowania mające ułatwić choremu porzucenia palenia obejmują pięć podstawowych kroków : każdego pacjenta zgłaszającego się do lekarza opieki podstawowej należy zapytać o palenie tytoniu, należy dokładnie określić liczbę wypalanych papierosów, od ilu lat trwa nałóg i czy chory próbował z nim zerwać należy zdecydowanie zalecić porzucenie palenia, przedstawiając choremu następstwa palenia tytoniu dla niego samego, a także wpływu nałogu na osoby z nim mieszkające, a

4 szczególnie małe dzieci; nie bez znaczenia będzie także przedstawienie choremu wymiernych korzyści materialnych wynikających z ograniczenia wydatków na zakup papierosów należy określić, czy i w jakim stopniu chory jest zdecydowany porzucić nałóg, jeżeli chory nie chce porzucić palenia należy bardzo dokładnie przedstawić wszystkie niekorzystne skutki palenia tytoniu zarówno te szybko pojawiające się, czyli ostre, do których należą skrócenie oddechu, zaostrzenia astmy czy POChP, impotencja, zagrożenie dla ciąży, wzrost stężenia tlenku węgla we krwi, jak i rozwijające się powoli, takie jak: niedotlenienie mięśnia serca i związane z tym ryzyko zawału, nowotwory płuc i innych narządów (gardła, krtani, przełyku, trzustki, krwi), POChP gdy chory zdecyduje się porzucić palenie należy wspólnie z nim określić datę rzucenia nałogu, chory powinien poinformować rodzinę i swoje środowisko o podejmowanej przez niego próbie. Należy poradzić choremu, aby szczególnie unikat palenia w miejscach, w których spędza najwięcej czasu. Chory powinien zdawać sobie sprawę, że abstynencja musi być całkowita, to znaczy, że nie może sobie pozwolić nawet na pojedyncze zapalenie papierosa, powinien unikać picia alkoholu, który często powoduje powrót do nałogu palenia. Obecność w bezpośrednim otoczeniu innych palaczy znacznie utrudnia zerwanie z nałogiem. Lekarz powinien zaproponować choremu farmakologiczne leczenie wspomagające, na które składa się zastępcza terapia nikotynowa, bupropion = Zyban lub wareniklina = Champix w zależności od indywidualnych wskazań należy ustalić termin wizyty kontrolnej. Bardzo ważne jest, aby na zleceniu zaprzestania palenia i poleceniu stosowania określonego środka ułatwiającego porzucenie palenia nie zakończyć leczenia chorego, któremu powinno wyznaczyć się termin następnej wizyty u lekarza. Gdy przestanie palić, należy gratulować mu sukcesu i podtrzymywać w słuszności podjętej decyzji i wyznać kolejne wizyty kontrolne. Niefarmakologiczne metody leczenia uzależnienia od Podstawową metodą pomocy choremu w walce z nałogiem palenia jest poradnictwo antynikotynowe. Stwierdzono, że krótka, nawet trzyminutowa porada, udzielona przez lekarza rodzinnego, wsparta wręczeniem broszury antynikotynowej skłania do zaprzestania paleni a około 510% badanych. Jednak dla większości palaczy taka palaczy taka porada może nie być wystarczająca, osoby oczekującej szerszej i bardziej szczegółowej pomocy powinny być kierowane do specjalistycznych poradni pomocy osobom palącym. Poradnie zapewniają diagnostykę i leczenie nałogu palenia. Poradnictwo powinno obejmować: praktyczne wskazówki dla palacza: jak rozpoznawać sygnały zagrożenia związane z ryzykiem zapalenia papierosa (na przykład przybywanie wśród innych palaczy, stres, picie alkoholu, zty nastój), jak radzić sobie w tych sytuacjach (nauka przewidywania i kontrolowania sytuacji stresowych) zapewniać wsparcie ze strony personelu medycznego biorącego udział w procesie leczenia przez wzmocnienie motywacji do porzucenia natogu, naukę nowych zachowań, dostępność porad przez telefon pomoc w uzyskaniu wsparcia ze strony osób z otoczenia pacjenta Leczenie niefarmakologiczne polega na indywidualnych i grupowych terapiach behawioralnych prowadzonych przez psychologów oraz wyszkolonych w zakresie działań antynikotynowych pracowników ochrony zdrowia. W trakcie terapii grupowych palacze uczą się jak radzić sobie z nałogiem, objawami abstynencji, jak zachowywać się w różnych sytuacja życiowych bez konieczności zapalenia papierosa, jak utrzymać abstynencję. Podstawowe metody behawioralne to metoda awersyjna i metoda pozytywnego wzmocnienia. Metoda awersyjna polega na obrzydzaniu palenia na przykład przez wywoływanie nudności i wymiotów spowodowanych szybkim wypaleniem dużej liczby papierosów w bardzo krótkim czasie, długie przebywanie w zadymionych pomieszczeniach, stosowanie preparatów azotanu srebra wywołujących nieprzyjemny smak podczas palenia. Metody pozytywnego wzmocnienia polegają na stosowaniu nagród za niepalenie papierosów. Ponadto poleca się pacjentom prowadzenie dzienniczków, w których powinni notować czas, miejsce, sytuacje czy nastrój powodujące chęć zapalenia papierosa. To postępowanie powinno pomóc w samokontroli własnego nałogu i nauce nowych zachowań pozwalających utrzymać abstynencję.

5 Farmakologiczne leczenia nałogu palenia papierosów Zastępcza terapia nikotynowa Sprowadza się ona do stosowania terapii nikotynowej w postaci gumy do żucia i plastrów. W Polsce inhalatory i aerozole donosowe zawierające nikotynę są niedostępne. Preparaty z nikotyną to guma do żucia zawierająca 2 mg i 4 mg. Nikotyna zawarta w gumie w czasie żucia wchłania się do organizmu przez błonę śluzową jamy ustnej. Z gumy zawierającej 4 mg wchłania się ilość odpowiadająca 2/3 wypalonego papierosa. Działanie odczuwane jest po 5-6 minutach, a czas całkowitego wchłaniania wynosi 30 minut. Gumę należy żuć bardzo dokładnie i powoli. Chorym palącym mniej niż 20 papierosów dziennie poleca się stosowanie 2 mg preparatu. Zaś tym, którzy wykazują bardzo duże uzależnienie od tytoniu, czyli muszą zapalić papierosa bezpośrednio po przebudzeniu, palą więcej niż 20 papierosów dziennie i mają bardzo nasilone objawy odstawienia, zaleca się używanie 4 mg preparatu. Proponowana dawka to 6 do 8 gum dziennie w początkowym okresie rzucania palenia i utrzymywanie stałej dawki do 3 miesięcy, a następnie stopniowe jej zmniejszanie. Chorzy stosujący 2 mg gumy nie powinni używać ich więcej niż 30 dziennie, zaś w przypadku 4 mg - maksymalnie 20 gum. Inne preparaty zawierające nikotynę to plastry, forma TTS (przezskórny system terapeutyczny). Dostępne są dwa rodzaje plastrów o 16- i godzinnym działaniu. Nikotyna zawarta w plastrach jest wchłaniana przez skórę w sposób ciągły. Plastry o 16-godzinnym działaniu dostępne są w dawkach 5, 10 i 15 mg wchłanianej przez 16 godzin, zaś plastry o 24-godzinnym działaniu zawierają nikotynę uwalnianą w ilości około 0,7 mg/cm 2 w czasie 24 godzin z plastrów o różnych powierzchniach: 10, 20 i 30 mg/cm 2. Leczenie rozpoczyna się od stosowania największych dawek i stopniowo zmniejsza się dawkę. Ponieważ plastry dostarczają stałej dawki, to u chorego mogą wystąpić stany silnego głodu" i wtedy należy polecić wzmocnienie efektu działanie przez stosowanie gum. Skuteczność zastępczej terapii nikotynowej w procesie zaprzestania palenia została wykazana w wielu badaniach klinicznych. Stwierdzono, że po ośmiu tygodniach leczenia więcej chorych porzuciło nałóg palenia w grupie stosującej zastępczą terapię nikotynową, bo aż 46,7%, niż w grupie stosującej placebo, w której przestało palić jedynie 20% badanych. Podobnie po rocznej obserwacji odsetek osób nadal niepalących wynosił w grupie leczonych plastrami jeszcze 27,5%, zaś w grupie placebo - 14,2%. W badaniu tym wykazano także, że u badanych, którzy zaprzestali palenia przed drugim tygodniem leczenia, aż 74,4% (76,9% w grupie leczonych; 69,2% w grupie placebo) nie paliło do końca leczenia i 46,2% (51,9 % w grupie leczonych; 34,6% w grupie placebo) pozostawało nadal abstynentami po rocznej obserwacji. Natomiast z badanych, którzy palili w drugim tygodniu leczenia palenie porzuciło do końca leczenia 46,2% otrzymujących terapię nikotynozastępczą i jedynie 6,4% w grupie placebo, a po roku nadal nie paliło tylko 8,6% wszystkich badanych. Autorzy sugerują, że chorym, którzy nie porzucili palenia w pierwszych dwóch tygodniach leczenia należy zaproponować inny rodzaj terapii, bądź położyć większy nacisk na ich edukację w celu zwiększenia motywacji do zaprzestania palenia, lub wreszcie należy rozważyć zwiększenie dawki stosowanej w terapii zastępczej. Podobne obserwacje co do istotnego znaczenia porzucenia palenia przed drugim tygodniem leczenia nikotyną w terapii zastępczej poczynili także inni badacze. Stosowali plastry zawierające nikotynę lub placebo w połączeniu z terapią wspomagającą. Stwierdzono, że znacząco więcej chorych porzuciło palenie w grupach leczonych nikotyną niż w grupie placebo. Autorzy podkreślają, że porzucenie palenia przed drugim tygodniem leczenia ma bardzo istotne znaczenie dla określenia szans na całkowite zerwanie z nałogiem. Znacznie mniejszą wartość prognostyczną należy przywiązywać do liczby papierosów wypalanych w ciągu dnia lub stężenia we krwi przed rozpoczęciem leczenia, a także ilości tlenku węgla w powietrzu wydechowym. Na podstawie swoich obserwacji stwierdzili, że około 77% badanych z pierwszego programu i 73% z drugiego, którzy przestali palić przed końcem drugiego tygodnia leczenia, nie paliło nadal do końca leczenia, a około 46% i 41 % po sześciu miesiącach od zakończenia leczenia. Bupropion = Zyban Bupropion jest selektywnym inhibitorem neuronalnego wychwytu katecholamin, stosowanym do niedawna jedynie jako lek przeciwdepresyjny. Zauważono, że podczas leczenia powodował on rzucenie palenia u wielu chorych. Mechanizm jego działania prowadzący do

6 zaprzestania palenia nie jest dokładnie znany. Zaleca się rozpoczęcie stosowania leku jeszcze w okresie palenia. Odstawienie tytoniu powinno być zaplanowane na pierwsze dwa tygodnie leczenia. Początkowo przyjmuje się jedną, a następnie dwie tabletki po 150 mg dziennie przez 7 tygodni lub dłużej. W czasie stosowania leku palenie nie jest zabronione. U osób wymagających stałego leczenia możliwe jest dalsze stosowanie bupropionu do 6 lub nawet do 12 miesięcy. Przeciwwskazaniem do stosowania bupropionu jest bulimia lub jadłowstręt psychiczny, niewydolność nerek i wątroby, należy także zachować ostrożność, stosując lek u osób, u których stwierdza się ryzyko występowania drgawek. Najczęstsze objawy niepożądane to bezsenność i suchość w ustach. Ponadto mogą występować objawy ogólne, takie jak gorączka, osłabienie, szum w uszach, nudności, wymioty, wysypka, świąd skóry, pocenie się, a także objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego: napady padaczkowe, drżenia, zaburzenia koncentracji, splątanie, niepokój. Bardzo ważna jest odpowiednia edukacja chorych i stworzenie silnej chęci porzucenia nałogu palenia papierosów. Chory powinien znać wszystkie następstwa palenia tytoniu, a po porzuceniu nałogu powinien być często utwierdzany w słuszności podjętej decyzji. Wareniklina = Champix Wareniklina jest częściowym agonistą nikotynowych receptorów cholinergicznych, który wykazuje większe niż nikotyna powinowactwo do tych receptorów. Powoduje to, że lek konkurując z nikotyną o wiązanie z receptorami może blokować zdolność do pełnej aktywacji receptora. Związanie leku z receptorem wywołuje efekt wystarczający do osłabienia objawów głodu nikotynowego i objawów abstynencji. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 0,5 i 1 mg winianu warenikliny. Pacjent powinien wyznaczyć sobie termin zaprzestania palenia tytoniu i 1-2 tygodnie przed tą datą rozpocząć przyjmowanie leku. Przez pierwsze trzy dni jeden raz dziennie 1 tabletkę po 0,5 mg, następnie przez 4 dni dwa razy dziennie 1 tabletkę po 0,5 mg, a po tygodniu leczenia chory powinien przyjmować lek dwa razy dziennie w dawce 1 miligrama. Leczenie powinno trwać 12 tygodni, po tym okresie u chorych, którym udało się porzucić palenie można rozważyć kontynuację leczenia przez kolejne 12 tygodni. Najczęstsze objawy niepożądane leczenia to wzmożone łaknienie i pragnienie, bezsenność bądź nadmierna senność, niezwykle marzenia senne, bóle i zawroty głowy, szum w uszach, nudności, zaburzenia smaku, suchość w jamie ustnej, biegunka. Skuteczność terapii potwierdzają przeprowadzone badania kliniczne. Główne objawy niepożądane to przemijające nudności (liczba badanych, którzy zaprzestali leczenia z tego powodu to 1,6% w grupie leczonych dawką 0,3 mg, 0,8% leczonych 1 x 1 mg oraz 4% przyjmujących lek 2 x 1 mg. Inne objawy to bezsenność, bóle głowy, zaburzenia smaku i drażliwość. W badaniach oceniano skuteczność warenikliny w porównaniu do bupropionu i placebo przez ocenę czasu trwania abstynencji po zakończeniu leczenia. Obserwację prowadzono przez 52 tygodnie, 12 tygodni leczenia farmakologicznego oraz 40 tygodni po jego zakończeniu. W obydwu badaniach w czasie pierwszych 12 tygodni od zakończenia leczenia odsetek osób nadal niepalących byt znacząco większy w grupie leczonych warenikliną w porównaniu do grupy bupropionu i placebo. Ponadto chorzy otrzymujący bupropion czy wareniklinę odczuwali znacząco mniejszy głód nikotynowy i mieli łagodniejsze objawy zespołu abstynencyjnego w porównaniu do chorych z grupy placebo. Tabela 3. Leki wspomagające rzucenie palenia Preparat Skład Dawkowanie Nicorette firmy Pharmacia Guma do żucia zawierająca 2 i 4 mg Tabletki podjęzykowe zawierające 2 mg W zależności od stopnia uzależnienia: 4 mg lub 2 mg. Początkowo 8-12 dziennie i stopniowo zmniejszać dawkę. Maksymalnie 20 gum - 4 mg i 30 gum - 2 Początkowo 1 tabl. co 1-2 godziny, zwykle 8-12 tabletek na dobę Plastry o 16-godzinnym działaniu zawierające 5, 10 i 15 mg Początkowo 15 mg przez ok. 8 tygodni i stopniowo co 2-3 tygodnie zmniejszać dawkę

7 NiQuitin firmy GlaxoSmithKline Consuemr Healthcare Nicotinell TTS firmy Ciba-Geigy Zyban firmy GIaxoSmithKline Pastylki do ssania po 2 i 4 mg Guma do żucia zawierająca 2 i 4 mg Plastry zawierające 7, 14, 21 mg uwalnianej w czasie 24 godzin Początkowo 1 pastylka co 1-2 godziny, następnie zmniejszać dawkę Początkowo 8-12 dziennie i stopniowo zmniejszać dawkę Maksymalnie 15 gum W zależności od stopnia uzależnienia, duże uzależnienie -początkowo plastry zawierające 21 mg i zmniejszać dawkę co 2 tygodnie, mate uzależnienie początkowo plastry zawierające 14 mg i zmniejszać dawkę co 2 tygodnie Piastry o powierzchni 10, 20, 30 cm 2 W zależności od stopnia uzależnienia, duże zawierające nikotynę uwalnianą w ilości uzależnienie - około 0,7 mg z cm 2 w czasie 24 godzin początkowo plastry o pow. 30 cm 2 i co 4 tygodnie zmniejszać dawkę. Przy mniejszym uzależnieniu stosować mniejsze plastry, co 4 tygodnie zmniejszając dawkę Tabletki zawierające 150 mg cholowodorkubupropionu 2 x dziennie po 1 tabl. przez co najmniej 7 tygodni (przez pierwsze 3 dni 1 x 1 tabl.) Champix firmy Pfizer Tabletki zawierające 0,5 mg i 1 mg winianu warenikliny dzień 1 x 0,5 mg I dzień 2 x 0,5 mg

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę.

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Lek. med. Agata Smołucha XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Nikotynizm to choroba ICD 10:

Bardziej szczegółowo

Nikotyna a nasz organizm

Nikotyna a nasz organizm BIULETYN Z ZAKRESU PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH Nikotyna a nasz organizm Podstawowe wiadomości na temat dymu tytoniowego. Biologiczne działanie wielu substancji toksycznych i rakotwórczych oraz uzależniająca

Bardziej szczegółowo

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej

Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Cytyzyna ostatnie ważne osiągnięcie nauki polskiej Dorota Lewandowska dr n. med. Obecnie dostępne formy pomocy palącym Farmakologiczne NTZ guma plastry pastylki pastylki podjęzykowe Bupropion (Zyban) Wareniklina

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI Omówienie rozpowszechnienia choroby W skali świata użycie tytoniu przyczynia się do śmierci

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk ALKOHOLIZM Alkoholizm - nazywany jest również zespołem uzależnienia od alkoholu, chorobą alkoholową

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. ogólnokrajowa kampania społeczna dla osób palących; tysiące palaczy starają się wytrwad ten jeden dzieo w niepaleniu,

Bardziej szczegółowo

Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek

Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek Suplement do nr 4 (134) 2002 Medycyny Praktycznej Podręczny przewodnik leczenia uzależnienia od tytoniu dla lekarzy i pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum)

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde. (Cytisinum) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Desmoxan 1,5 mg, kapsułki twarde (Cytisinum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój

Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój Rzucenie palenia to dla każdego wyzwanie i decyzja, którą trudno podjąć. Jest to jednak najważniejsza rzecz, którą można zrobić, by poprawić swój stan zdrowia. Poza tym niesie ze sobą natychmiastowe korzyści.

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie od nikotyny

Uzależnienie od nikotyny Uzależnienie od nikotyny Uzależnienie od nikotyny Działanie uzależniające nikotyny wynika, z aktywacji nikotynowych receptorów cholinergicznych typu a4b2 w mózgu Aktywacja tych receptorów przez nikotynę

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu, a nawet życiu. Obecnie znanych jest około 5000 składników, które występują w dymie tytoniowym. Najbardziej szkodliwe to: nikotyna, tlenek

Bardziej szczegółowo

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy.

Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Używki- to produkty spożywcze nie mające właściwości odżywczych, zawierające substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy. Uzależnienie nałóg - to silne pragnienie zażywania konkretnych środków,

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Tomek Stążewski. Kl.3a

Tomek Stążewski. Kl.3a Tomek Stążewski. Kl.3a Polska nazwa pochodzi od papieru owijającego ścinki liści tytoniu. Obecnie prawie wszystkie papierosy mają filtry, wprowadzone po raz pierwszy w 1940 roku przez markę Pall Mall i

Bardziej szczegółowo

Palenie papierosów FAKTY

Palenie papierosów FAKTY Palenie papierosów FAKTY Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie jest największym pojedynczym śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia. Tytoń odpowiada za ponad 500 000 zgonów w UE. WHO szacuje,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Co to jest nałóg? Często zadajemy sobie to pytanie? Nałóg, to zakorzeniona dysfunkcja sprawności woli przejawiająca się w chronicznym podejmowaniu szkodliwych

Bardziej szczegółowo

Informacja o leku dla pacjenta

Informacja o leku dla pacjenta Informacja o leku dla pacjenta Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. lek ten jest dostępny bez recepty, aby pacjent mógł leczyć niektóre schorzenia

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI Papieros niszczy Twoje zdrowie Kilka faktów o spożyciu tytoniu w Polsce i na świecie Z ocen WHO wynika, że około 1/3 dorosłych mieszkańców Ziemi tj, 1,1 mld osób, w tym 200 mln

Bardziej szczegółowo

Palenie tytoniu w ujęciu psychologicznym oraz zdrowotnym.

Palenie tytoniu w ujęciu psychologicznym oraz zdrowotnym. Palenie tytoniu w ujęciu psychologicznym oraz zdrowotnym. Magdalena Cedzyńska Szkolenie dla koordynatorów programów profilaktyki antynikotynowej, GIS 8 listopada 2011 Wprowadzenie na początku XX wieku

Bardziej szczegółowo

Palenie jest słabe. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Zdrowia

Palenie jest słabe. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Zdrowia Palenie jest słabe MŁODZIEŻ KONTRA PAPIEROSY Opracowane przez : dr n. o zdr. Ewa Kawalec-Kajstura Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński Dlaczego młodzi ludzie zaczynają palić?

Bardziej szczegółowo

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza BIERNE PALENIE Bierne palenie Dym z papierosa palącego się Dym wydychany przez palacza Boczny strumień zawiera ponad 4000 związków chemicznych oraz około 69 substancji rakotwórczych Szacowane ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE w POZ Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przypomina, iż w ramach praktyki lekarza POZ realizowane są następujące programy: 1. Program profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują,

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, CEL STRATEGICZNY PROGRAMU NA ROK 2014: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum NICORETTE CLASSIC GUM 4 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum Należy przeczytać uważnie całą

Bardziej szczegółowo

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10. Palenie tytoniu a zdrowie dziecka mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.2011 roku Bierne palenie Bierne palenie to wdychanie dymu tytoniowego

Bardziej szczegółowo

TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie

TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie Prezentację przygotowali uczniowie klasy 2 c na podstawie materiałów udostępnionych przez Biuletyn Informacji Publicznej w celu promocji zdrowia. CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA

KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA KONSPEKT ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH DLA KLASY V TEMAT: WPŁYW PALENIA NA RÓŻNE UKŁADY NASZEGO CIAŁA Cele: zrozumienie, że palenie szkodzi zdrowiu zarówno palących, jak i niepalących, uświadomienie

Bardziej szczegółowo

Pedagogizacja rodziców. na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka

Pedagogizacja rodziców. na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka Pedagogizacja rodziców na temat: Wpływ nikotyny na organizm człowieka 1 Wpływ nikotyny na organizm człowieka Palenie tytoniu to nie tylko farmakologiczne uzależnienie od nikotyny, ale przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Dorosłym być Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Prawda czy fałsz? Sprawdź swoją wiedzę: 1. Ktoś,, kto ma silną wolę nigdy się nie uzaleŝni? 2. UzaleŜnienie to choroba, którą się leczy w specjalnych

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do rzucenia Etap 1.

Przygotowanie do rzucenia Etap 1. Spis treści Etap 1.: Przygotowanie do rzucenia palenia 1 Etap 2.: Rzucenie 3 Etap 3.: Trwałe uniezależnienie od nałogu 5 Zastępcza terapia nikotynowa 7 Leczenie beznikotynowe 10 Pomoc i porady 11 Rzucenie

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. Alerton (Cetirizini dihydrochloridum) 10 mg, tabletki powlekane

Ulotka dla pacjenta. Alerton (Cetirizini dihydrochloridum) 10 mg, tabletki powlekane Ulotka dla pacjenta ależy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek ten jest dostępny bez recepty, aby można było leczyć niektóre schorzenia bez pomocy lekarza.

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Bądź mądry i modny, nie pal!

Bądź mądry i modny, nie pal! Bądź mądry i modny, nie pal! CZY WIESZ? Palenie tytoniu jest na świecie przyczyną prawie 4 milionów zgonów rocznie. Z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera dziennie 11 tys. palaczy. W Polsce choroby

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu

Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu Aktualizacja 2008 Wstęp Palenie tytoniu (zwłaszcza papierosów) było największą zdrowotną plagą XX wieku, która spowodowała zmianę

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MENTHOL 2MG, 4MG PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI Omówienie rozpowszechnienia choroby W skali świata użycie tytoniu przyczynia się do

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz!

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI! Wdychasz, wydychasz, nic nie masz a zdychasz! Dlaczego palenie papierosów jest szkodliwe? Koncerny tytoniowe dodają do tytoniu wiele substancji konserwujących, aromatów o nie

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dyrektor Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II Specjalista chorób wewnętrznych i chorób płuc Przewodnicząca Komisji Ekologii i Ochrony Powietrza Rady

Bardziej szczegółowo

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie

Spis Treści 7. Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie STOP UZALEŻNIENIOM Spis Treści 1. Uzależnienie 2.Alkoholizm 3. Nikotynizm 4.Uzależnienie od Komputera i Internetu 5.Narkomania 6.Uzależnienie od Dopalaczy 7.Leczenie uzależnień 8.Podsumowanie Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

Palenie tytoniu nie jest tylko obyczajem ludzi współczesnych. Jest ono prawie tak stare jak historia. Ludzie palą od bardzo dawna.

Palenie tytoniu nie jest tylko obyczajem ludzi współczesnych. Jest ono prawie tak stare jak historia. Ludzie palą od bardzo dawna. Nie palę, bo tak Palenie tytoniu World Health Organization (Światowa Organizacja Zdrowia)- uznała, iŝ jest to najpowaŝniejszy czynnik chorób i jedna z głównych przyczyn przedwczesnej umieralności w krajach

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX Bio 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny

ULOTKA DLA PACJENTA. MINIRIN Melt (Desmopressinum) 60 mikrogramów 120 mikrogramów 240 mikrogramów Liofilizat doustny ULOTKA DLA PACJENTA Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE FRESHMINT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE FRESHMINT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NICORETTE FRESHMINT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum NICORETTE FRESHMINT GUM 4 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum Należy przeczytać uważnie

Bardziej szczegółowo

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia

Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Poradnia Pomocy Palącym i Infolinia Magdalena Cedzyńska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów CO-I Spotkanie współorganizatorów Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008, Centrum Onkologii-Instytut

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów)

Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów) Szanowni Państwo, Ankieta dotycząca użytkowania elektronicznych papierosów (tzw. e-papierosów) Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w ankiecie dotyczącej użytkowania elektronicznych papierosów, czyli

Bardziej szczegółowo

Szkodliwość E-Papierosów

Szkodliwość E-Papierosów Szkodliwość E-Papierosów Kilka słów wstępu... E-papieros jest produktem stosunkowo nowym. Jego produkcja podlega ciągłym zmianom technologicznym, a zakres jego stosowania i wpływ na zdrowie są cały czas

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta VICEBROL FORTE 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie

Bardziej szczegółowo

Cała prawda. o papierosach typu light

Cała prawda. o papierosach typu light Cała prawda o papierosach typu light Czy warto wybierać papierosy typu light Czy informacje o mniejszej zawartości nikotyny i substancji smolistych zamieszczane na opakowaniach lekkich papierosów są wiarygodne?

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia Warszawa, 19 listopada 2015 r. W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Zbliża się kolejny Światowy Dzień Rzucania Palenia. Statystyki

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu?

Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu? Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu? HISTORIA NIKOTYNY Kiedy Krzysztof Kolumb wylądował ze swymi marynarzami na nieznanym lądzie, dnia 11 października Roku Pańskiego 1492, został

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP)

PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) PRZEWLEKŁA OBTURACYJNA CHOROBA PŁUC (POCHP) POChP jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych z wszystkich i najczęstsza przewlekłą chorobą układu oddechowego. Uważa się, że na POChP w Polsce choruje

Bardziej szczegółowo

Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree

Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree Odkąd nie palę, jest mi dużo łatwiej. Twój przewodnik po tym jak skutecznie rzucić palenie z programem Smokefree 02 Smokefree Pierwsze kroki do rzucenia palenia Brawo Program Smokefree zapewnia porady

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum

ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA. NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum ULOTKA DOŁĄCZONA DO OPAKOWANIA: INFORMACJA DLA PACJENTA NICORETTE CLASSIC GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum NICORETTE CLASSIC GUM 4 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum Należy uważnie zapoznać

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta PENTASA, 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu Mesalazinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE FRESHFRUIT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. NICORETTE FRESHFRUIT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA NICORETTE FRESHFRUIT GUM 2 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum NICORETTE FRESHFRUIT GUM 4 mg, guma do żucia, lecznicza Nicotinum Należy przeczytać uważnie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O LEKU 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Donepex, 10 mg, tabletki powlekane

INFORMACJA O LEKU 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Donepex, 10 mg, tabletki powlekane INFORMACJA O LEKU 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Donepex, 5 mg, tabletki powlekane Donepex, 10 mg, tabletki powlekane 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Donepezili hydrochloridum Każda tabletka powlekana 5

Bardziej szczegółowo

Według badań Światowej Organizacji Zdrowia w 2020 roku palenie tytoniu stanie się najpoważniejszym problemem zdrowotnym. Najwięcej palących żyje w

Według badań Światowej Organizacji Zdrowia w 2020 roku palenie tytoniu stanie się najpoważniejszym problemem zdrowotnym. Najwięcej palących żyje w Palenie tytoniu Statystyki Według WHO, papierosy pali 1,3 miliarda ludzi: 25% całej populacji na świecie. Palenie zabija co roku ponad 4 mln. ludzi. Na choroby, będące wynikiem palenia tytoniu, co 8 min.

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH niektórych dopalaczy pobranych na terenie powiatu namysłowskiego Przygotowała : Urszula Modrak 1 Niezły wkręt JWH 081 Walina Fenyloalanina RCS 4 (substancja syntetyczna) (aminokwas)

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA SYMELON, 1,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 3 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 4,5 mg, kapsułki, twarde SYMELON, 6 mg, kapsułki, twarde Rivastigminum Należy

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa Co roku 31. maja obchodzimy Światowy Dzień bez Papierosa. Święto stanowi okazję do zwrócenia uwagi całego świata na powszechność nałogu palenia papierosów i jego negatywne skutki zdrowotne. Dzień ma równie

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Lirra Gem, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Lirra Gem, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Lirra Gem, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

VENTOLIN. Salbutamol w aerozolu pod ciśnieniem. Pojemnik zawiera 200 dawek po 100 ~Lgsalbutamolu. Lek jest uwalniany za pomocą specjalnego dozownika.

VENTOLIN. Salbutamol w aerozolu pod ciśnieniem. Pojemnik zawiera 200 dawek po 100 ~Lgsalbutamolu. Lek jest uwalniany za pomocą specjalnego dozownika. VENTOLIN areozol VENTOLIN Salbutamol w aerozolu pod ciśnieniem. Pojemnik zawiera 200 dawek po 100 ~Lgsalbutamolu. Lek jest uwalniany za pomocą specjalnego dozownika. Ventolin w postaci aerozolu zaleca

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Rzucanie Palenia Stop Smoking. Przewlekła Choroba Nerek. Chronic kidney disease chapter 7

Rzucanie Palenia Stop Smoking. Przewlekła Choroba Nerek. Chronic kidney disease chapter 7 Stop Smoking Przewlekła Choroba Nerek Chronic kidney disease chapter 7 Powszechnie wiadomo, że palenie jest niezdrowym nawykiem. Obecnie najpopularniejszym sposobem palenia jest palenie papierosów. Inne

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Physiotens 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane Moxonidinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Nie pal, nie truj się...

Nie pal, nie truj się... Nie pal, nie truj się... Palenie papierosów Tytoń to produkt z liści rośliny tej samej nazwy. Zawiera dużo niebezpiecznych związków, takich jak nikotyna oraz substancje smoliste, które zakłócają prawidłowe

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sirdalud Tabletki, 4 mg. Tizanidinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sirdalud Tabletki, 4 mg Tizanidinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją

Bardziej szczegółowo

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory:

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: płuc, nerki, trzustki, wargi, języka, jamy ustnej, przełyku i krtani pęcherza moczowego;

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO NiQuitin Przezroczysty 14 mg/24 godz. (78 mg) system transdermalny 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Nicotinum Jeden plaster o powierzchni

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ULOTKA DLA PACJENTA Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika NiQuitin Miętowe Listki 2,5 mg, lamelka rozpadająca się w jamie ustnej Nicotinum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO FLUNARIZINUM WZF, 5 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Nicorette Microtab Lemon, 2 mg, tabletki podjęzykowe 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Nicotinum Jedna tabletka zawiera dwuwodny dwuwinian

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Monkasta, 4 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat Montelukastum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Monkasta, 4 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat Montelukastum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Monkasta, 4 mg, tabletki do rozgryzania i żucia Dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat Montelukastum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla pacjenta. PENTAZOCINUM WZF (Pentazocinum) 30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań

Ulotka dla pacjenta. PENTAZOCINUM WZF (Pentazocinum) 30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo