Programowanie w języku G - Laboratorium 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Programowanie w języku G - Laboratorium 1"

Transkrypt

1 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 1 Ćwiczenie 1.1 Cel: Przyrząd wirtualny do akwizycji danych Zapoznanie ze środowiskiem LabVIEW przez stworzenie przyrządu wirtualnego (VI), który generuje sygnał i pokazuje go na zaprojektowanym panelu czołowym. W bieżącym ćwiczeniu należy zbudować przyrząd wirtualny, który generuje sygnał i wyświetla go na wykresie. LabVIEW dostarcza szablonów (templates) zawierających elementy, z których można zbudować przyrząd. Postępowanie według podanych instrukcji (krok po kroku) umożliwia stworzenie kompletnej aplikacji wykorzystującej generator sygnału i wyświetlającej sygnał na panelu czołowym. 1. Uruchomić środowisko LabVIEW. 2. W wyświetlonym oknie dialogowym umożliwiającym wybór opcji zainicjowania programu (Nowy, Otwórz zapisany, Konfiguruj, Pomoc) wybrać przycisk [New ] (Nowy) Umożliwia to zainicjowanie pracy w środowisku LabVIEW w nowym projekcie (pliku). Okno dialogowe uruchamiania środowiska LabVIEW wygląda jak niżej. 3. Po wybraniu przycisku [New ] pojawi się okno dialogowe umożliwiające tworzenie przyrządu wirtualnego. Opisywane okno dialogowe przedstawione jest na poniższym rysunku. Programowanie w języku G strona 1

2 Sprawdzić, czy zaznaczona jest opcja [Large dialog] pozwalająca na wyświetlenie pełnego opisu wybranego przyrządu wirtualnego. W oknie [Create new:] (Utwórz nowy:) znajdź i wybierz opcję umożliwiającą zaimplementowanie generatora. Szukany przyrząd [Generate and Display] (generator i wyświetlacz) należy zaznaczyć po rozszerzeniu opcji [VI form Template] (Szablony przyrządów wirtualnych) i [Simulated] (symulacje). W trzech pozostałych oknach tego formularza: [Front panel preview] (podgląd panelu czołowego), [Block diagram preview] (podgląd schematu blokowego) i [Description] (opis) przedstawione są informacje dotyczące wybranego przyrządu. 4. Wybór przyrządu zatwierdź wybierając przycisk OK lub dwukrotnie klikając na nazwę wybranego przyrządu w oknie Create new. Po zatwierdzeniu szablonu ukaże się interfejs przedstawiający panel czołowy. 5. Zapoznanie z panelem czołowym. Wyświetlony interfejs użytkownika może zawierać zakładkę wskaźniki i regulatory, standardowe okno wykresu i przycisk [STOP] umieszczone na szarym tle. Jeżeli panel czołowy nie jest widoczny, należy z menu Window wybrać polecenie Show Front Panel. 6. Zapoznanie ze schematem blokowym. Wyświetlony na białym tle schemat blokowy przedstawia strukturę połączeń i zależności między obiektami umieszczonymi na panelu. 7. Symulację działania wstawionego obiektu można sprawdzić włączając funkcję [Run] z menu [Operate], wciskając kombinację klawiszy [Ctrl]+[R] lub wybierając przycisk. Wyłączenie działania symulacji można wykonać za pomocą polecenia [Stop] z menu [Operate], kombinacji klawiszy [Ctrl]+[.], przycisku lub umieszczonego na panelu przycisku. Porada: Przełączanie między panelem czołowym (front panel) a schematem blokowym (block diagram) wykonuje się za pomocą polecenia [Show Front Panel] (pokaż panel czołowy) i [Show Block Diagram] (pokaż schemat blokowy) znajdujących się w menu Window. Podobnie za pomocą poleceń [Show Controls Palette] i [Show Functions Palette] wyświetla się w panelu czołowym (front panel) paletę kontrolek/regulatorów, a w schemacie blokowym paletę funkcji. 2 Dodawanie wskaźników (Indicators) i kontrolek/regulatorów (Controls) do panelu czołowego Wskaźniki umieszczane na panelu umożliwiają symulowanie wejściowych wielkości fizycznych i dostarczanie danych wejściowych do przyrządów wirtualnych. Program daje możliwość implementowania wskaźników o różnych kształtach, wielkościach oraz o nieograniczonym zakresie wielkości wejściowych. 1. Sprawdź, czy paleta regulatorów (Control Palette) jest widoczna na panelu czołowym. Jeżeli nie jest, uaktywnij ją. 2. W palecie regulatorów (Control Palette) znajdź opcję [Numeric Controls] (regulatory liczbowe) i zatwierdź wybór klikając na ich ikonę. 3. Wybierz opcję Knob (gałka) wybierając myszą ikonę opcji. Jeżeli tło nagłówka z nazwą opcji podświetli się na granatowo, oznacza to, że dana opcja została zatwierdzona i jest aktywna. Możliwe jest wtedy wprowadzenie danego regulatora/wskaźnika na panel czołowy. Umieszczanie wskaźnika odbywa się za pomocą myszki. Należy przesunąć wskaźnik myszy na miejsce w polu panelu, gdzie ma się znajdować wstawiany wskaźnik i kliknąć przyciskiem myszy. Gałka używana będzie w dalszej części ćwiczenia do regulacji amplitudy sygnału. 4. Usuwanie umieszczonego wcześniej wskaźnika odbywa się po wcześniejszym zaznaczeniu danego elementu za pomocą polecenia [Cut] (wytnij) z menu [Edit], kombinacji klawiszy [Ctrl]+[x], za pomocą klawisza [Delete]. 5. Zapisać wynik pracy pod nazwą AkwizycjaSygnalu.vi w lokalizacji wskazanej przez prowadzącego. Programowanie w języku G strona 2

3 Zmiana typu sygnału W celu dostosowania ustawień typu sygnału do tworzonego projektu należy uaktywnić okno schematu blokowego. W tym oknie znajdują się informacje dotyczące wewnętrznych ustawień i połączeń między elementami widocznymi na panelu czołowym. 1. Sprawdzić, czy widoczne jest okno schematu blokowego, jeżeli nie, to należy je uaktywnić. 2. W celu uaktywnienia okna dialogowego umożliwiającego dokonywanie zmiany ustawień sygnału należy wybrać wskaźnikiem myszy pole symulatora sygnału (Simulate Signal) i kliknąć dwukrotnie jego obszar lub klikając prawym przyciskiem myszy otworzyć menu kontekstowe i wybrać Właściwości (Properties). Wykonanie tej czynności powinno spowodować wyświetlenie okna konfiguracji symulowanego sygnału (Configure Simulate Signal) W polu Signal type (typ sygału) konfigurowany jest kształt sygnału. Dostępne są następujące typy: Sine (sinusoidalny), Square (prostokątny), Tringle (trójkątny), Sawtooth (piłokształtny) i DC (stały). Należy ustawić opcję sygnału piłokształtnego. 4. Wprowadzone zmiany zatwierdź wybierając OK. 5. W celu poszerzenia liczby konektorów obiektu Simulate Signal należy umieścić wskaźnik myszy nad dolną krawędzią obiektu. Wskaźnik myszy zostanie zastąpiony symbolem dwóch strzałek skierowanych do góry i dołu. Kiedy wskaźnik myszy znajdzie się we wskazanym miejscu należy wcisnąć przycisk myszy i przesunąć ją w dół. W celu ograniczenia liczby konektorów sygnałów wejściowych i wyjściowych, wykonać czynności z punktu 5 kierując wskaźnik myszy do góry. Poszerzyć ikonę obiektu Simulate Signal tak, aby widoczne było wejście Amplitude. 6. Nieopisane typy sygnałów wejściowych po zwinięciu menu obiektu są przedstawiane na obszarze obiektu (np. przyrządu wirtualnego) w postaci kolorowych strzałek. Kolor strzałki określa rodzaj sygnału, jaki może być przyłączony do danego wejścia lub rodzaj sygnału, jaki wychodzi z danego wyjścia. Tworzenie ścieżek połączeń (wiring) między obiektami schematu blokowego Postępowanie według poniższych wskazówek pozwoli na połączenie regulatora gałki potencjometru (Knob) z wejściem Amplitude (amplituda) w obiekcie Simulate Signal. Dzięki temu uzyskamy możliwość zmiany wartości amplitudy generowanego sygnału na wykresie. Na wstępie należy się upewnić, czy aktywna jest funkcja Automatic Tool Selection (menu Window, polecenie Tools Palette, aktywny zielony wskaźnik palety. Programowanie w języku G strona 3

4 4 1. Umieścić kursor myszy ikoną gałki (Knob). Kursor myszy zmieni kształt na narzędzie do przesuwania (pozycjonowania). 2. Przenieść ikonę gałki do wewnątrz pętli (szary prostokąt z zaokrąglonymi rogami). 3. Usunąć zaznaczenie gałki przez kliknięcie na wolnym obszarze schematu blokowego. 4. Umieścić kursor myszy terminalem wyjściowym ikony gałki (Knob). Kursor myszy zmieni kształt na narzędzie do tworzenia połączeń (wiring tool). 5. Przyciskając lewy przycisk myszy wykonać połączenie terminala wyjściowego ikony gałki (Knob), z terminalem wejściowym obiektu symulatora sygnału (Simulate Signal) (za przemieszczającym się po ekranie kursorem myszy będzie rysowała się przerywana linia. Należy najechać wskaźnikiem myszy na docelowe miejsce zakończenia połączenia i wcisnąć ponownie lewy klawisz myszy. Jeżeli połączenie wykonane będzie prawidłowo to przerywana linia zamieni się w linię ciągłą oznaczoną kolorem danego typu sygnału. W przeciwnym razie linia będzie dalej przerywana, oraz wyświetlony zostanie znak nieudanego połączenia. Usuwanie zbędnego lub nieprawidłowego połączenia wykonuję się za pomocą klawisza Delete. Po prawidłowym wykonaniu procedury wykonywania połączenia linia powinna mieć kolor pomarańczowy. 6. Zapisać wykonane zmiany (File /Save). Uruchamianie programu Postępowanie według wskazówek umożliwia uruchomienie i wyłączenie stworzonego programu oraz dokonywanie zmiany wielkości amplitudy generowanego na wyświetlaczu sygnału. 1. Upewnij się czy na ekranie monitora widoczny jest panel czołowy programu, jeżeli nie, uaktywnij go. 2. Uruchomić program dowolną z metod tj. za pomocą polecenia Run z menu Operate, wciskając kombinację klawiszy [Ctrl]+[R] lub wybierając przycisk. 3. Wskaż kursorem myszy obiekt potencjometru (Knob). Wskaźnik myszy powinien zmienić kształt. 4. Zmiany ustawienia gałki potencjometru uzyskuje się podtrzymując wciśnięty lewy przycisk myszy i wykonywaniu ruchów okrężnych wewnątrz obszaru gałki. Dokonując zmian ustawień położenia gałki potencjometru (Knob) zwróć uwagę na zmiany zachodzące na wyświetlanym wykresie generowanego sygnału. 5. Wyłączyć program dowolną z metod tj. za pomocą polecenia Stop z menu Operate, kombinacją klawiszy [Ctrl]+[.] lub umieszczonym na panelu przyciskiem. Modyfikowanie sygnału W wielu przypadkach zachodzi konieczność zmiany lub modyfikacji różnych parametrów. W tym celu używane są kolejne bloki funkcyjne umożliwiające dokonanie koniecznych poprawek umożliwiających dostosowanie parametrów sygnałów do potrzeb. Postępowanie według podanych wskazówek spowoduje wprowadzenie do programu przeskalowanego przebiegu i wyświetleniu go na wykresie. 1. W oknie schematu blokowego wybrać/zaznaczyć połączenie obiektu symulatora sygnału (Simulate Signal) z wykresem Waveform Graph. 2. Kiedy całe połączenie zostanie zaznaczone przerywaną linią należy przycisnąć klawisz Delete. 3. Jeśli nie jest widoczna paleta funkcji (Functions) wybrać z menu Window polecenie Show Functions Palette. Programowanie w języku G strona 4

5 4. Wstawić do wnętrza realizowanej pętli (między symulator sygnału (Simulate Signal) a wykres Waveform Graph) obiekt Scaling and Mapping (skalowanie i odwzorowywanie) znajdujący się w palecie Functions w grupie Arithmetic and Comparasion. Po wstawieniu obiektu automatyczne powinno otworzyć się okno dialogowe umożliwiające zmianę jego ustawień. 5. Jeżeli okno konfiguracji obiektu Scaling and Mapping nie zostanie automatyczne otworzone, należy je uaktywnić (np. Properties z menu kontekstowego). Jeśli nie jest aktywna, to zaznaczyć opcję [Linear (Y=mX+b)] włączająca liniową modyfikację sygnału wyjściowego. Następnie ustaw parametr [Slope (m)] (nachylenie) na wpisując w oknie wartość 10. Okno dialogowe, które powinno zostać wyświetlone i po dokonaniu zmian przedstawia kolejny rysunek Wprowadzone zmiany zatwierdzić przyciskiem OK. 7. Wykonaj niezbędne połączenia obiektu Scaling and Mapping (skalowanie i odwzorowywanie) w projekcie. W tym celu wstaw połączenie wyjścia Sawtooth (piłokształtny) obiektu symulatora sygnału (Simulate Signal) z wejściem Signals (sygnał) w obiekcie Scaling and Mapping oraz połączenie wyjścia Scaled Signał (sygnał przeskalowany) obiektu Scaling and Mapping z obiektem wykresu Waveform Graph. Na poniższym rysunku przedstawiono schemat blokowy z użytymi obiektami i wykonanymi połączeniami. 8. Zapisać wykonane zmiany (File /Save). Programowanie w języku G strona 5

6 Prezentacja dwóch sygnałów na wykresie Niekiedy występuje konieczność połączenia dwóch (lub więcej) sygnałów, np. w celu równoczesnego wyświetlenia czy obróbki. W tym celu wykorzystywana jest funkcja łączenia sygnałów (Merge Signals function). Postępowanie według podanych wskazówek (krok po kroku) umożliwia wygenerowanie na wyświetlaczu graficznym dwóch sygnałów. Jeden generowany sygnał przedstawia przeskalowany, a drugi nieprzeskalowany przez obiekt Scaling and Mapping (skalowanie i odwzorowywanie) sygnał wychodzący z obiektu Simulate Signal. 1. Upewnij się czy na ekranie monitora widoczne jest okno schematu blokowego. Jeżeli nie jest widoczne, uaktywnij je. 2. Wykonaj połączenie między wyjściem Sawtooth (piłokształtny) obiektu Simulate Signal (symulator sygnału) a wykresem Waveform Graph. Po wykonaniu tego połączenia w programie wygenerowana zostanie funkcja łączenia sygnałów (Merge Signals) umożliwiająca wyświetlanie dwóch (lub więcej) sygnałów na jednym wyświetlaczu graficznym. Wygląd okna schematu blokowego po wykonaniu bieżących instrukcji przedstawiono na poniższym rysunku Zapisz stworzony projekt (File /Save). 4. Uaktywnij okno panelu czołowego i uruchom proces symulacji działania programu. Jeżeli wszystkie dotychczasowe instrukcje zostały wykonane prawidłowo na wykresie wyświetlacza graficznego powinny ukazać się dwa przebiegi (biały i czerowny). 5. Zakończ proces symulacji (przycisk Stop). Dostosowywanie obiektu Knob Obiekt Knob (gałka potencjometru) reguluje zmiany amplitudy generowanego sygnału. Postępowanie według wskazówek umożliwia przystosowanie obiektu Knob (gałka potencjometru) na panelu czołowym do potrzeb użytkownika. 1. Wybrać obiekt gałk potencjometru prawym przyciskiem myszy. Z wyświetlonej listy wybierz polecenie Properties (Właściwości). 2. Na karcie Appearance (wygląd) zmień nazwę etykietki obiektu (Label) z Knob na Amplituda. Na kolejnym rysunku pokazano okno Properties z nową nazwą obiektu. 3. Następnie za pomocą funkcji Scale Range (zakres skali), znajdującej się w karcie Scale, ustaw maksimum zakres regulacji na wartość 5,0. 4. Wprowadzone zmiany zatwierdź przyciskiem OK. 5. Po dokonaniu tych zmian zapisz bieżący projekt na dysku. Programowanie w języku G strona 6

7 7 6. W celu poznania funkcji dostępnych w oknie Properties obiektu Knob należy dokonać próbnych zmian w wyglądzie obiektu. W tym celu należy wejść do zakładki Scale i zmienić kolory elementów w wyświetlanym obiekcie poprzez wybór danego koloru z palety kolorów w części Scale Style (style skali). Należy obserwować wprowadzane zmiany na ekranie (w części, w której wyświetlany jest potencjometr). 7. Po dokonaniu testowych zmian należy zamknąć okno własności naciskając przycisk [Cancel] (Anuluj), co uniemożliwi wprowadzenie zmian do tworzonego projektu. Modyfikowanie wykresu Waveform Graph Wykres Waveform Graph wyświetla aktualnie dane o dwóch wielkościach. W opcjach właściwości możliwe jest dostosowanie wyglądu poszczególnych elementów wykresu jak i całego obiektu do potrzeb użytkownika. Postępowanie według podanych wskazówek pozwala na wyświetlenie informacji o obu wyświetlanych sygnałach oraz dokonanie zmiany niektórych własności wyświetlanych sygnałów. 1. Dostosowanie ustawień obiektu Waveform Graph wykonuje się w oknie panelu czołowego. Przesuń wskaźnik myszki nad obszar legendy obiektu. Kiedy kursor myszki będzie nad tym obszarem uaktywni się procedura obramowania obszaru. Najedź kursorem na środek górnej krawędzi legendy obiektu (pojawi się wtedy strzałka dwustronna). 2. Naciśnij prawy przycisk myszki i przesuń wskaźnik, aż pojawi się informacja o drugim przebiegu. Wykonanie tej instrukcji przedstawia poniższy rysunek. 3. Wybierz obiekt Waveform Graph prawym przyciskiem myszy. Z wyświetlonej listy wybierz Properties (Właściwości). W ten sposób uaktywnione i wyświetlone na ekranie zostanie okno Właściwości obiektu. Programowanie w języku G strona 7

8 4. W karcie Plots znajduje się rozwijane menu z nazwami poszczególnych przebiegów. W celu zmiany nazwy wybierz nazwę Sawtooth (scaled) i uaktywnij ją wciskając lewy przycisk myszy. Następnie uaktywnij opcję Do not use waveform names for plot names. W celu zmiany wyświetlanej etykietki wybranego sygnału wpisz własną nazwę sygnału, np. Skalowana Piła. Wprowadzone zmiany zatwierdź wciskając przycisk OK, co dodatkowo spowoduje zamknięcie okna Properties. 5. W celu lepszego poznania funkcji własności obiektu sprawdź, jakie zmiany zajdą po wyłączeniu funkcji Autoscale (skalowanie automatyczne). Funkcja ta znajduje się w zakładce Scales (skale). Po dokonaniu przykładowych zmian należy zamknąć okno własności naciskając przycisk [Cancel] (Anuluj), co uniemożliwi wprowadzenie zmian w projekcie. 6. Po dokonaniu tych zmian zapisz bieżący projekt, a następnie zamknij plik. 8 Ćwiczenie 1.2 Cel: Edycja przyrządu wirtualnego Zapoznanie z metodami edycja elementów panelu czołowego i wykonanie projektu przyrządu wirtualnego. Postępowanie według podanych instrukcji umożliwia zmodyfikowanie wyglądu panelu czołowego istniejącego projektu, dopasowanie go do potrzeb użytkownika i wykonanie niezbędnych, a brakujących połączeń między poszczególnymi elementami w oknie schematu blokowego. Panel czołowy 1. Otwórz plik Edycja.vi z katalogu wskazanego przez prowadzącego (np. Exercise). Widok panelu czołowego z uruchomionego programu wraz z naniesionymi informacjami dotyczącymi dalszej jego edycji zamieszczono na poniższym rysunku. 2. Zmiana położenia wskaźników cyfrowych. Korzystając z narzędzia Positionig tool (lub przy aktywnym samoczynnym wyborze narzędzia) przesunąć obiekty zgodnie z opisami na panelu czołowym. Kliknięcie na obiekcie wybiera/zaznacza obiekt. Kliknięcie na pustym polu likwiduje zaznaczenie. 3. Zmiana położenia grupy trzech przełączników Toggle Switch tak, aby nie zmieniły swojego położenia względem siebie należy najpierw utworzyć grupę obiektów (dokonać grupowania obiektów). W tym celu wskaźnik myszki umieścić w pobliżu skrajnego obiektu wcisnąć lewy przycisk myszki i utworzyć okno/zaznaczenie, w którym znajdą się obiekty do przesunięcia grupowego. Należy pamiętać, aby obszar był tak zaznaczony, żeby nie znajdowały się w nim inne obiekty umieszczone na panelu czołowym. Przenoszenie grupy obiektów wykonuje się w sposób analogiczny, jak pojedynczych obiektmów. Programowanie w języku G strona 8

9 4. Wyrównanie położenia trzech wskaźników LED w poziomie. Operację można wykonać ręcznie przy pomocy poznanych wcześniej metod przemieszczania obiektów na ekranie lub przy pomocy funkcji służących do grupowania i wyrównywania obiektów. W celu wyrównania grupy obiektów należy tę grupę zaznaczyć na ekranie za pomocą myszki. Następnie na pasku narzędzi znaleźć i uruchomić funkcję Align Object i wybrać opcję Vertical Centers. Umożliwi to wyrównanie obiektów w poziomie. Następnie uruchomić należy funkcję Distribute Object i wybrać opcję Horizontal Centers, która umożliwia rozmieszczenie kontrolek w równych odstępach. Dodatkowo można użyć funkcji Reorder i Group umożliwiających zgrupowanie obiektów w jeden. Ponowne rozdzielenie obiektów zgrupowanych w jeden odbywa się za pomocą polecenia Ungroup. 5. Zmiana wielkości pojedynczej okrągłej diody LED. Operację wykonać za pomocą narzędzia do przemieszczanie obiektów. W celu zmiany wielkości należy wybrać myszką dany obiekt i za pomocą ukazujących się, po najechaniu wskaźnikiem myszki we wnętrze obiektu, strzałek dokonać wymaganych zmian wielkości. 6. Zmiany kolorów wskaźnika LED. Z menu kontekstowego wybrać polecenie Properties. Uaktywnione zostanie okno właściwości. Na karcie Appearance znaleźć pole Colors i w części On sprawdzić, ustawienie koloru, jeżeli nie jest to kolor czerwony należy kliknąć myszką w pole wyboru i ustawić kolor czerwony, w podobny sposób należy ustawić kolor zielony w części Off. 7. Wyświetlenie i zmodyfikowanie zawartości etykiety wskaźnika cyfrowego. Z menu kontekstowego wskaźnika cyfrowego wybrać Visible Items i Label. W wyświetlonym polu wpisać Wskaźnik cyfrowy. Kliknąć wskaźnikiem myszy na wolnej przestrzeni panelu czołowego. 8. Usunięcie obiektu String Control odbywa się w standardowy sposób. Należy najpierw zaznaczyć obiekt za pomocą myszki i wcisnąć klawisz Delete lub z menu Edit wybrać polecenie Clear. 9. Kopiowanie etykietki Free Label. Należy najechać wskaźnikiem myszki na daną etykietkę i zaznaczyć ją wciskając lewy przycisk myszki następnie należy wcisnąć przycisk [Ctrl]. Zostaje wtedy utworzony klon danej etykietki utworzony w tym samym miejscu, co oryginał. Pozostaje tylko przesunięcie sklonowanego obiektu na jego miejsce przeznaczenia. 10. Zmiana parametrów czcionki i ramki wokół czerwonej etykiety (Free label). Po zaznaczeniu etykiety zmienić parametry czcionki za pomocą rozwijalnej listy Text Settings z paska narzędzi. Zmienić ustawienia koloru ramki/tła za pomocą narzędzia do nadawania kolorów z palety narzędzi (Window /Show Tools Palette). 11. Zmodyfikować zakresu danych (na -10 do 10) i ustawień tekstu osi Y wykresu Waveform graph. Na dole skali zaznaczyć minimalny punkt 0 (np. dwukrotne kliknięcie) i wpisać -10. Zmienić ustawienia tekstu za pomocą rozwijalnej listy Text Settings z paska narzędzi. 9 Schemat blokowy 1. Przejść do okna schematu blokowego (Window /Show diagram lub CTRL+E). 2. Przed przystąpieniem do wykonywania połączeń między poszczególnymi obiektami należy: - umieścić na wejściu modułu mnożenia Multiply obiekt stałej Constant i ustawić wartość 5,00; - zmienić za pomocą polecenia Change to Indicator (menu kontekstowe) dużej diody LED typ obiektu z Control na Indicator. 3. Wykonać połączenia między obiektami tak, aby odpowiadały połączeniom przedstawionym na rysunku. 4. Wykonać zapis zmodyfikowanego przyrządu wirtualnego w miejsc wskazanym przez prowadzącego. 5. Przejść do widoku panelu czołowego. Zmodyfikować ustawienia regulatorów (nastaw). 6. Uruchomić program i obserwować jego pracę. Programowanie w języku G strona 9

10 10 7. Po sprawdzeniu poprawności działania programu, zapisać poprawiony program w nowym pliku.. Ćwiczenie 1.3 Cel: Przyrząd wirtualny Express Filter Śledzenie strumienia danych w przykładowym przyrządzie wirtualnym. W ćwiczeniu zostanie wykorzystany NI Example Finder. Pozwoli on na znalezienie przykładowego przyrządu wirtualnego generującego przebieg sinusoidalny o częstotliwości 10 Hz, amplitudzie 10 V z białym szumem o amplitudzie 1 V, z możliwością filtracji. 1. Z menu Help wybrać polecenie [Find Examples...] (znajdź przykłady). Umożliwi to otwarcie NI Example Finder (wyszukiwarka przykładów). Programowanie w języku G strona 10

11 2. Kliknij w zakładkę Search (wyszukaj) i wpisz w pole [Enter keyword(s) to search] słowo filter. Wybrać przycisk Search. 3. Wyszukiwarka znajdzie przykład o nazwie Express Filter.vi. Informacje o znalezionym pliku można odszukać w oknie opisu (Description). Wybierz kursorem na nazwę pliku i kliknij dwukrotnie lewym przyciskiem myszy. Umożliwi to otwarcie przykładowego instrumentu. 4. Wyświetl okno schematu blokowego projektu. Wnętrze obszaru realizowanej pętli programowej, jaki powinien zostać wyświetlony, przedstawiono na rysunku. 5. Wciśnij przycisk [Highlight Execution] ( podświetl wykonanie) znajdujący się na głównym pasku narzędzi. 6. Wybierz przycisk Run. 7. Obserwuj ekran monitora, który powinien wyświetlać panel czołowy. Na ekranie podświetlone zostaną gałęzie połączeń, którymi przepływa sygnał między dwoma obiektami zastosowanymi w projekcie. 8. Zamknij projekt gotowego przyrządu wirtualnego bez dokonywania jego zapisu. 11 Ćwiczenie 1.4 Cel Przyrząd wirtualny redukujący liczbę próbek Użycie dokumentacji LabVIEW do budowy przyrządu wirtualnego generującego zadany sygnał, redukującego liczbę próbek w sygnale i wyświetlającego dane w tabeli panelu czołowego. W tym ćwiczeniu zostanie otworzony czysty projekt przyrządu wirtualnego (VI). Poprzez dodanie jednego z dostępnych w LabVIEW instrumentów typu Express VI (gotowych przyrządów wirtualnych) i stworzeniu kompletnej siatki połączeń między obiektami zostanie zbudowany nowy przyrząd wirtualny. Po wykonaniu zawartych w ćwiczeniu instrukcji panel czołowy będzie wyglądał podobnie do przedstawionego na umieszczonym poniżej rysunku. Otwieranie czystego projektu i dodawanie przyrządu symulującego sygnał (typu Express VI) W przypadku, kiedy niedostępny jest żaden szablon dla danego projektu, można wykonać nowy czysty projekt i umieścić w nim dostępne przyrządy Express VI, które chociaż po części spełniają wymagania tworzonego programu. Postępowanie według podanych wskazówek umożliwia utworzenie nowego czystego projektu przyrządu wirtualnego, umożliwia znalezienie gotowego przyrządu wirtualnego (Express VI) i dodanie go do schematu blokowego. Programowanie w języku G strona 11

12 1. W oknie dialogowym uzyskanym bezpośrednio po uruchomieniu LabVIEW, wybierz opcję [New...] (Nowy...). Następnie w kolejnym oknie dialogowym wybierz opcję [Blank VI] (czysty projekt przyrządu wirtualnego). Po zaznaczeniu opcji [Blank VI] zatwierdź decyzję wciskając przycisk OK. 2. Przejrzeć zawartość (chwilowo pustych) okien panelu czołowego i schematu blokowego. Sprawdzić, czy mogą być wyświetlane palety Controls (front panel), Functions (block diagram) oraz paleta narzędzi. 3. Jeśli niewidoczne jest okno Context Help (pomoc kontekstowa) należy ją uaktywnić. W tym celu należy z menu Help wybrać polecenie Show Context Help lub wcisnąć kombinację klawiszy [Ctrl]+[H]. W oknie będą pojawiać się informacje dotyczące aktualnie zaznaczanych obiektów. 4. W oknie diagramu, z palety funkcji (Function Palette) wybierz opcję Inputs (wejścia). W oknie pomocy kontekstowej (Context Help) ukaże się informacja dotycząca użycia wejściowych przyrządów wirtualnych. 5. Wybierz obiekt Simulate Signal (symulator sygnału) i wstaw go do panelu schematu blokowego. Automatycznie zostanie wyświetlony arkusz Właściwości (Properties) obiektu (jeżeli nie należy go wyświetlić menu kontekstowe). W oknie dialogowym należy określić rodzaj sygnału na sinusoidalny (sine), ustawić wartości częstotliwości sygnału na 10,7 Hz i amplitudę na 2,0 V. 6. Wynik wprowadzonych zmian ustawień można obserwować w oknie Results Preview. Do wykonaniu tych instrukcji należy zaakceptować wprowadzone zmiany w oknie Configure Simulate Signal wybierając przycisk OK. 7. Przesuwając wskaźnik myszy nad obiekt Simulate Signal Express VI zapoznać się z informacjami wyświetlanymu w oknie Context Help. 8. Zapisać wynik pracy pod nazwą RedukcjaProbek.vi w lokalizacji wskazanej przez prowadzącego. 12 Modyfikowanie sygnału Postępowanie według wskazówek umożliwia znalezienie, za pomocą Systemu pomocy (Help) środowiska LabVIEW, gotowego przyrządu pomiarowego typu Express VI redukującego liczbę punktów w sygnale. 1. Wybrać polecenie VI, Function, & How-To Help z menu Help. Polecenie może być uruchomione przez kombinację klawiszy [Ctrl]+[?]. 2. Na karcie Serach, w polu Type In Word(s) to search wpisz tekst :sample compression. 3. Poszukiwanie inicjuje klawisz Enter lub przycisk List Topics [Lista tematów]. 4. W wyszukanej liście wybierz temat: Sample Compression. Zatwierdzenie wyboru można dokonać klikając dwukrotnie lewym klawiszem myszki nazwę wybranego tematu. Po zatwierdzeniu tej instrukcji w oknie informacyjnym pojawią się dane dotyczące Sample Compression Express VI. 5. Po przeczytaniu informacji wybrać przycisk Place on the block diagram (wstaw do schematu blokowego). Nastąpi wtedy uaktywnienie procedury umożliwiającej wstawienie wybranego elementu do tworzonego projekt. Rezultatem dobrze wykonanej instrukcji jest uaktywnienie schematu blokowego (block diagram) i ukazanie się na nim wyszukanego elementu. 6. W obszarze schematu blokowego programu przesuń Sample Compression Express VI na prawo od Simulate Signal Express VI. 7. Zmodyfikować ustawienia Sample Compression Express VI (w części Reduction Specifications) tak, aby wartość Reduction factor (współczynnik redukcji) wynosiła 25. Wprowadzone zmiany zatwierdzić przyciskiem OK. 8. Połączyć wyjście Sine instrumentu Simulate Signal Express VI z wejściem Sample Compression Express VI. Programowanie w języku G strona 12

13 13 Modyfikowanie panelu czołowego Wskaźniki umieszczane na panelu umożliwiają symulowanie wejściowymi wielkościami fizycznymi i dostarczanie danych wejściowych do przyrządów wirtualnych. Postępowanie według wskazówek doprowadzi do wstawienie do tworzonego projektu niezbędnych do sterowania jego pracą kontrolek (controls) i wskaźników (indicators). 1. W oknie schematu blokowego za pomocą prawego przycisku myszy wybrać wyjście Mean (średnia) obiektu Sample Compression Express VI i z menu Create wybrać polecenie Numeric Indicator (wskaźnik numeryczny). Na panelu czołowym umieszczona zostanie ikona reprezentująca stworzony obiekt. Automatycznie wykonane zostanie połączenie między tym wskaźnikiem a wyjściem Mean obiektu Sample Compression Express VI. 2. Za pomocą prawego przycisku myszy wybrać wyjście Mean (średnia) obiektu Sample Compression Express VI i z menu Select Input/Output wybrać polecenie Enable (aktywny). 3. Za pomocą prawego przycisku myszy wybrać wejście Enable (aktywuj) obiektu Sample Compression VI i z menu Create wybrać polecenie Control (kontrolka/regulator). Podobnie jak w przypadku tworzenia wskaźnika Mean zostanie wyświetlona ikona reprezentująca stworzony obiekt. 4. Wybrać prawym klawiszem myszy połączenie wyjścia Sine obiektu Simulate Signal i z menu Create wybrać polecenie Graph Indicator. Po wykonaniu tej instrukcji na obszarze schematu blokowego wyświetlony zostanie wygenerowany obiekt. Następnie wykonaj połączenie między wyjściem Sine obiektu Simulate Signal, a wejściem Signals obiektu Sample Compression. 5. Wykonaj połączenie między wyjściem Mean obiektu Sample Compression VI, a wyświetlaczem graficznym Sine. Pojawi się obiekt Merge Signals umożliwiający wyświetlenie większej ilości przebiegów wykresów na jednym wyświetlaczu. 6. Uporządkuj elementy oraz wykonane połączenie tak, aby zbudowany na ekranie schemat blokowy był przejrzysty i zbliżony do przestawionego na rysunku. 7. Przejść do panelu czołowego. Zwrócić uwagę na elementy, które zostały umieszczone automatycznie po wprowadzeniu ich do schematu blokowego. 8. Zapisać program na bieżącym etapie pracy (pod wprowadzoną uprzednio nazwą, np. Ctrl+S). Programowanie w języku G strona 13

14 Konfiguracja przyrządu wirtualnego do pracy ciągłej przerywanej interwencją użytkownika W aktualnym stanie program generuje tylko jeden sygnał i zatrzymuje się. Działanie przyrządu wirtualnego (VI), aż do spełnienia pewnego warunku, umożliwia zastosowanie w programie pętli While. Postępowanie według podanych wskazówek (krok po kroku) umożliwia dodanie do projektu pętli While, umożliwiającej działanie programu do momentu zatrzymania go przez użytkownika. 1. W oknie panelu sterowania uruchom program. Program wykona się jednokrotnie i samoczynnie zakończy pracę. 2. Wyświetl okno schematu blokowego, z palety funkcji (Functions Palette), wybierz opcję Execution Control, następnie obiekt pętli While Loop. 3. Mysz zmieni rodzaj wyświetlanego wskaźnika. Otocz wskaźnikiem myszki wszystkie dotychczasowe obiekty od lewego górnego rogu do prawego dolnego. Proces otaczania pętlą While przedstawiony został na poniższym rysunku Przejdź do okna panelu czołowego. Uruchom program przyciskiem Run i obserwuj zmiany zachodzące na wykresie wprowadzone przez zastosowanie pętli While. 5. Zapisz zmiany wprowadzone w projekcie. Kontrola prędkości działania programu Liczbę sporządzanych punktów na wyświetlaczu graficznym można zmniejszyć dodając instrument Time Delay Express VI (opóźnienie czasu) w oknie schematu blokowego. Postępowanie według podanych dalej wskazówek pozwala na wprowadzenie kontroli prędkości działania przyrządu wirtualnego (VI). 1. W oknie schematu blokowego należy wybrać z palety Functions grupę Execution Control (kontrola wykonania), a następnie Time Delay Express VI (opóźnienie czasu). Umieścić obiekt wewnątrz obszaru pętli While 2. Zadeklarować czas opóźnienia (Time delay) na 0,250 (sekundy). 3. Zatwierdzić zmiany przyciskiem OK. 4. Wyświetlić okno panelu czołowego (front panel) i uruchomić program. 5. Obserwuj zmiany zachodzące na wykresie. Sprawdź, jaką rolę w tworzonym projekcie spełnia przełącznik Enable (Enable włączony wyświetlany jest zredukowany sygnał). 6. Zatrzymać program przyciskiem STOP z panelu czołowego. 7. Zapisz program na dysku. Programowanie w języku G strona 14

15 Wyświetlanie danych za pomocą tabeli Postępowanie według podanych wskazówek pozwoli na wyświetlenie gromadzonych średnich wartości wyświetlanego sygnału w tabeli na panelu czołowym. 1. Wyświetl okno panelu czołowego i z palety Controls i grupy Text Indicators (wskaźniki tekstowe) wybierz obiekt Express Table. Wstaw go do okna panelu czołowego, obok ikony wykresu. 2. Uaktywnij okno schematu blokowego. Zwróć uwagę, że terminal tabeli Tabel został automatycznie połączony z Build Table Express VI. 3. Sprawdź, czy obiekty Build Table VI i Table znajdują się wewnątrz obszaru pętli While. Jeżeli nie, to przenieś je tam razem w wygenerowanym przez program połączeniem. 4. Ulokować Build Table VI i Table z prawej strony terminala Mean. 5. Wykonać połączenie między terminalem Mean instrumentu Sample Compresion Express VI, a wejściem Signals obiektu Build Table Express VI. Wykonanie powyższych instrukcji powinno zakończyć się stworzeniem schematu blokowego wraz z wykonanymi połączeniami podobnego do przedstawionego na rysunku Wyświetl ekran panelu czołowego i uruchom program. 7. Sprawdź, jaką rolę pełni teraz przełącznik Enable. Kiedy przełącznik jest w pozycji On, tabela wyświetla wartości średnie co 25 próbek. 8. Zatrzymaj działanie programu. 9. Zapisz stworzony projekt przyrządu i zamknij okno programu. Ćwiczenie 1.4 Cel: Usuwanie błędów z programu Ćwiczenie technik usuwania błędów z programu. Postępowanie według podanych wskazówek umożliwia załadowanie pliku uszkodzonego przyrządu wirtualnego (VI), zlokalizowanie i usunięcie błędów. 1. Z menu File wybrać polecenie Open. Z lokalizacji wskazanej przez prowadzącego wybrać plik Debug Exercise (Main).vi. Wykonanie powyższych instrukcji umożliwia otworzenie gotowego programu, którego panel czołowy przedstawiony został na rysunku. Programowanie w języku G strona 15

16 16 Należy zwrócić uwagę, że standardowy przycisk Run paska narzędzi ma aktualnie postać złamanej strzałki. Widoczny przycisk informuje użytkownika, że w tworzonym projekcie są błędy uniemożliwiające poprawną pracę programu. 2. Wyświetlić okno schematu blokowego. Wygląd okna został przedstawiony na poniższym rysunku. 3. W celu znalezienia i poprawienia błędów popełnionych przy projektowaniu uruchom za pomocą przycisku funkcję wyświetlającą listę błędów (List Errors). W oknie informacyjnym uzyskamy informację o popełnionych błędach: - brak połączenia dochodzącego do jednego z wejść modułu mnożenia, - błędne połączenie między elementami (jedno pojedyncze połączenie może obsługiwać jeden typ danych), - błąd wewnątrz obiektu Debug Exercise (Sub).vi. (obiekt ten realizuje funkcję Y = X ). 4. Wyeliminowanie pierwszego błędu polega na stworzenia połączenia między drugim wejście modułu mnożenia a modułem stałej liczbowej (Numeric Constant). 5. Eliminacja drugiego błędu polega na zmianie rodzaju obiektu Multiply Result (rezultat mnożenia) z bloku typu wyjściowego (kontrolki) na blok typu wejściowego (wskaźnik) w menu właściwości za pomocą funkcji Change to Indicator. 6. W celu wyeliminowania trzeciego błędu należy wejść do schematu blokowego podprogramu Debug Exercise (Sub).vi. Wykonujemy to klikając dwukrotnie lewym klawiszem myszki w obszar tego obiektu. Zostanie uaktywnione okno panelu czołowego tego obiektu, wtedy należy uruchomić okno jego schematu blokowego i wcisnąć przycisk funkcji List Errors. Wyświetlona informacja przedstawi, gdzie leży problem powodujący nieprawidłowe działanie obiektu. Tym błędem jest brak połączenia dochodzącego do wejścia modułu pierwiastkowania. Wykonać połączenie między wyjściem modułu dodawania a wejściem modułu pierwiastkowania i zamknąć okna obiektu. 7. Wprowadzone poprawki umożliwiły wyeliminowanie błędów, co spowodowało uaktywnienie się przycisku Run. 8. Zapisać projekt poprawionego programu na dysku i uruchomić go sprawdzając jego działanie. Kontrola funkcjonowania programu 1. W aktywnym oknie schematu blokowego uruchomić działanie programu przyciskiem Run. 2. Prześledzić działanie programu za pomocą Highlight Execution (przycisk paska narzędzi). 3. Prześledzić działanie programu metodą krokową. Sprawdzić funkcjonowanie przycisków Step Into, Step Over oraz Step Out. 4. Przy analizie podprogramu również skorzystać ze Step Into, a do wyjścia z podprogramu ze Step Out. Programowanie w języku G strona 16

17 5. Sprawdzić funkcjonowanie narzędzia Probe Data (pobówka) znajdującego się w palecie Tools. Aby prawidłowo użyć tego narzędzia należy umieścić je na dowolnym połączeniu schematu blokowego. Po wykonaniu podłączenia narzędzia na ekranie wyświetlone zostaje jego okno informacyjne (patrz rysunek poniżej) Kilkukrotnie uruchomić program obserwując wskazania narzędzia Probe umieszczając je w wielu punktach programu. 7. Usunąć punkty kontrolne. 8. Na dowolnie wybranym węźle, połączeniu zamieścić narzędzie Breakpoint. Uruchomić program i skontrolować, czy przerwanie działania programu nastąpiło w oczekiwanym punkcie. 9. Powtórzyć operację w kilku wybranych punktach. 10. Usunąć punkty Breakpoint. 11. Zapisać program w bieżącej postaci. 12. Zamknąć okno programu i okno środowiska LabWIEV. Opracowane na podstawie: LabVIEW 7 Express Basics Interactive Training CD. National Instruments LabVIEW Basics I. Introduction Course Manual. National Instruments Programowanie w języku G strona 17

LabVIEW w połączeniu z urządzeniami rejestrującymi obraz, ruch, może zostać użyty równie funkcjonalnie jak przyrządy GPIB, PXI, RS232 i RS485.

LabVIEW w połączeniu z urządzeniami rejestrującymi obraz, ruch, może zostać użyty równie funkcjonalnie jak przyrządy GPIB, PXI, RS232 i RS485. Pierwsze kroki z LabVIEW Virtual Instruments Przybliżony czas ćwiczenia Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 30 minut. Wstęp Programy wykonane w LabVIEW są nazywane wirtualnymi przyrządami (virtual instruments,

Bardziej szczegółowo

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut.

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Gromadzenie danych Przybliżony czas ćwiczenia Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Wstęp NI-DAQmx to interfejs służący do komunikacji z urządzeniami wspomagającymi gromadzenie danych. Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 7

Programowanie w języku G - Laboratorium 7 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 7 Ćwiczenie 7.1 Wyskakujący wykres Zbudowanie programu wyświetlającego panel czołowy podprogramu w czasie pracy programu głównego. Postępowanie według poniższych

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę

1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14. 1.2 Ustawienia wprowadzające. Auto CAD 14 1-1. Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę Auto CAD 14 1-1 1. Wprowadzenie. 1.1 Uruchamianie AutoCAD-a 14 Aby uruchomić AutoCada 14 kliknij ikonę AutoCAD-a 14 można uruchomić również z menu Start Start Programy Autodesk Mechanical 3 AutoCAD R14

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 2

Programowanie w języku G - Laboratorium 2 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 2 Ćwiczenie 2.1 Konwerter C na F Cel: Utworzenie kompletnego przyrządu wirtualnego do konwersji skal temperatur, w postaci obiektu posiadającego swoją ikonę identyfikacyjną

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 4

Programowanie w języku G - Laboratorium 4 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 4 Ćwiczenie 4.1 Cel: Tablice Tworzenie tablic oraz zapoznanie z funkcjami działania na tablicach. W kolejnych krokach zostanie utworzony program do budowania tablicy

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej. W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2012. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska A.: Obsługa programu AutoCAD 14 i 2000.

Bardziej szczegółowo

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu 2. Po wybraniu szablonu ukaŝe się nam ekran jak poniŝej 3. Następnie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 4. Animacje, przejścia, pokaz slajdów Dzięki animacjom nasza prezentacja może stać się bardziej dynamiczna, a informacje, które chcemy przekazać,

Bardziej szczegółowo

Adobe InDesign lab.1 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją Układ strony... 2.

Adobe InDesign lab.1 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją Układ strony... 2. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją... 2 1.1 Układ strony... 2 strona 1 z 7 1 Podstawy pracy z aplikacją InDesign jest następcą starzejącego się PageMakera. Pod wieloma względami jest do niego bardzo

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 3

Programowanie w języku G - Laboratorium 3 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 3 Ćwiczenie 3.1 Cel: Znajdź liczbę Zapoznanie z mechanizmem przekazywania danych przez tunel pętli While. Poniższe wskazówki umożliwiają stworzenie programu generującego

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. Praca z tabelami

Zadanie 3. Praca z tabelami Zadanie 3. Praca z tabelami Niektóre informacje wygodnie jest przedstawiać w tabeli. Pokażemy, w jaki sposób można w dokumentach tworzyć i formatować tabele. Wszystkie funkcje związane z tabelami dostępne

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Cz. 3. Rysunki w dokumencie Obiekt Fontwork Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład tytuł czy hasło promocyjne, możemy w

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i zapis plików w VI

Tworzenie i zapis plików w VI Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn POLITECHNIKA OPOLSKA Front Panel Tworzenie aplikacji rozpoczyna się poprzez umieszczenie i organizacje kontrolek i wyświetlaczy na panelu czołowym korzystając

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD. Rozpoczęcie pracy z AutoCAD-em. Uruchomienie programu

Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD. Rozpoczęcie pracy z AutoCAD-em. Uruchomienie programu Laboratorium z Grafiki InŜynierskiej CAD W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2010. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska

Bardziej szczegółowo

Projektowanie w środowisku KHOROS Cantata

Projektowanie w środowisku KHOROS Cantata Projektowanie w środowisku KHOROS Cantata Wrocław 2002 Wstęp Niniejszy artykuł ma na celu pomoc osobom, które dopiero zaczynają swoją przygodę z Cantatą. Jest to narzędzie graficzne, przepływ danych języka

Bardziej szczegółowo

Analiza i zapis sygnału. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 45 minut.

Analiza i zapis sygnału. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 45 minut. Analiza i zapis sygnału Przybliżony czas ćwiczenia Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 45 minut. Wstęp LabVIEW wyposażony jest w zbiór bloczków wspomagających analizę sygnałów. To ćwiczenie nauczy cię

Bardziej szczegółowo

Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu

Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu Aplikacja projektu Program wycinki drzew i krzewów dla RZGW we Wrocławiu Instrukcja obsługi Aplikacja wizualizuje obszar projektu tj. Dorzecze Środkowej Odry będące w administracji Regionalnego Zarządu

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE METODY SYMULACJI W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE. ZASADA DZIAŁANIA PROGRAMU MICRO-CAP

KOMPUTEROWE METODY SYMULACJI W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE. ZASADA DZIAŁANIA PROGRAMU MICRO-CAP KOMPUTEROWE METODY SYMULACJI W ELEKTROTECHNICE I ELEKTRONICE. ZASADA DZIAŁANIA PROGRAMU MICRO-CAP Wprowadzenie. Komputerowe programy symulacyjne dają możliwość badania układów elektronicznych bez potrzeby

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 12

Programowanie w języku G - Laboratorium 12 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 12 Ćwiczenie 12.1 Budowa aplikacji (1) Cel: Wykorzystanie utworzonego uprzednio programu Login.vi do kontroli dostępu do tworzonej aplikacji. Celem kolejnych ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

1. Umieść kursor w miejscu, w którym ma być wprowadzony ozdobny napis. 2. Na karcie Wstawianie w grupie Tekst kliknij przycisk WordArt.

1. Umieść kursor w miejscu, w którym ma być wprowadzony ozdobny napis. 2. Na karcie Wstawianie w grupie Tekst kliknij przycisk WordArt. Grafika w dokumencie Wprowadzanie ozdobnych napisów WordArt Do tworzenia efektownych, ozdobnych napisów służy obiekt WordArt. Aby wstawić do dokumentu obiekt WordArt: 1. Umieść kursor w miejscu, w którym

Bardziej szczegółowo

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Informacje ogólne Korzystanie z ćwiczeń Podczas rysowania w AutoCADzie, praca ta zwykle odbywa się w przestrzeni modelu. Przed wydrukowaniem rysunku,

Bardziej szczegółowo

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu

Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Zadanie 9. Projektowanie stron dokumentu Przygotowany dokument można: wydrukować i oprawić, zapisać jako strona sieci Web i opublikować w Internecie przekonwertować na format PDF i udostępnić w postaci

Bardziej szczegółowo

Wirtualne przyrządy pomiarowe

Wirtualne przyrządy pomiarowe Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn POLITECHNIKA OPOLSKA Wirtualne przyrządy pomiarowe dr inż.. Roland PAWLICZEK Laboratorium Mechatroniki Cel zajęć ęć: Zapoznanie się ze strukturą układu pomiarowego

Bardziej szczegółowo

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Zadanie: Utwórz szablon rysunkowy składający się z: - warstw - tabelki rysunkowej w postaci bloku (według wzoru poniżej)

Bardziej szczegółowo

4.Arkusz kalkulacyjny Calc

4.Arkusz kalkulacyjny Calc 4.Arkusz kalkulacyjny Calc 4.1. Okno programu Calc Arkusz kalkulacyjny Calc jest zawarty w bezpłatnym pakiecie OpenOffice.org 2.4. Można go uruchomić, podobnie jak inne aplikacje tego środowiska, wybierając

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 2. Wstawianie obiektów do slajdu Do slajdów w naszej prezentacji możemy wstawić różne obiekty (obraz, dźwięk, multimedia, elementy ozdobne),

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

5.4. Tworzymy formularze

5.4. Tworzymy formularze 5.4. Tworzymy formularze Zastosowanie formularzy Formularz to obiekt bazy danych, który daje możliwość tworzenia i modyfikacji danych w tabeli lub kwerendzie. Jego wielką zaletą jest umiejętność zautomatyzowania

Bardziej szczegółowo

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu...

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... Kreator szablonów I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... 7 a. Grafika... 7 b. Tekst... 7 c.

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Zaznaczanie komórek. Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM

Zaznaczanie komórek. Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM Zaznaczanie komórek Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM Aby zaznaczyć blok komórek które leżą obok siebie należy trzymając wciśnięty LPM przesunąć kursor rozpoczynając od komórki

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Cz. 4. Rysunki i tabele w dokumencie Obiekt WordArt Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład hasło reklamowe, możemy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r.

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. W systemie SZOI została wprowadzona nowa funkcjonalność umożliwiająca tworzenie graficznych harmonogramów pracy.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na dostosowanie pulpitu i menu Start do indywidualnych potrzeb uŝytkownika. Środowisko graficzne systemu

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

E-geoportal Podręcznik użytkownika.

E-geoportal Podręcznik użytkownika. PROCAD SA E-geoportal Podręcznik użytkownika. gis@procad.pl 2 Spis treści 1. Wstęp.... 3 2. Ikony narzędziowe.... 4 2.1. Ikony narzędziowe przesuwanie obszaru mapy.... 5 2.2. Ikony narzędziowe informacja

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Excel Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz

Bardziej szczegółowo

Podręczna pomoc Microsoft Power Point 2007

Podręczna pomoc Microsoft Power Point 2007 Podręczna pomoc Microsoft Power Point 2007 Animacja (przejście) slajdu... 2 Wybór przejścia slajdu... 2 Ustawienie dźwięku dla przejścia... 3 Ustawienie szybkości przejścia slajdu... 4 Sposób przełączenia

Bardziej szczegółowo

Co to jest arkusz kalkulacyjny?

Co to jest arkusz kalkulacyjny? Co to jest arkusz kalkulacyjny? Arkusz kalkulacyjny jest programem służącym do wykonywania obliczeń matematycznych. Za jego pomocą możemy również w czytelny sposób, wykonane obliczenia przedstawić w postaci

Bardziej szczegółowo

Krótki kurs obsługi środowiska programistycznego Turbo Pascal z 12 Opracował Jan T. Biernat. Wstęp

Krótki kurs obsługi środowiska programistycznego Turbo Pascal z 12 Opracował Jan T. Biernat. Wstęp Krótki kurs obsługi środowiska programistycznego Turbo Pascal 7.0 1 z 12 Wstęp Środowisko programistyczne Turbo Pascal, to połączenie kilku programów w jeden program. Środowisko to zawiera m.in. kompilator,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 4. Arkusz kalkulacyjny i programy do obliczeń statystycznych

Ćwiczenia nr 4. Arkusz kalkulacyjny i programy do obliczeń statystycznych Ćwiczenia nr 4 Arkusz kalkulacyjny i programy do obliczeń statystycznych Arkusz kalkulacyjny składa się z komórek powstałych z przecięcia wierszy, oznaczających zwykle przypadki, z kolumnami, oznaczającymi

Bardziej szczegółowo

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku.

Tworzenie nowego rysunku Bezpośrednio po uruchomieniu programu zostanie otwarte okno kreatora Nowego Rysunku. 1 Spis treści Ćwiczenie 1...3 Tworzenie nowego rysunku...3 Ustawienia Siatki i Skoku...4 Tworzenie rysunku płaskiego...5 Tworzenie modeli 3D...6 Zmiana Układu Współrzędnych...7 Tworzenie rysunku płaskiego...8

Bardziej szczegółowo

Po naciśnięciu przycisku Dalej pojawi się okienko jak poniżej,

Po naciśnięciu przycisku Dalej pojawi się okienko jak poniżej, Tworzenie wykresu do danych z tabeli zawierającej analizę rozwoju wyników sportowych w pływaniu stylem dowolnym na dystansie 100 m, zarejestrowanych podczas Igrzysk Olimpijskich na przestrzeni lat 1896-2012.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 1. Tworzenie slajdów MS PowerPoint 2010 to najnowsza wersja popularnego programu do tworzenia prezentacji multimedialnych. Wygląd programu w

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki

Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki Ćwiczenie 1: Pierwsze kroki z programem AutoCAD 2010 1 Przeznaczone dla: nowych użytkowników programu AutoCAD Wymagania wstępne: brak Czas wymagany do wykonania: 15 minut W tym ćwiczeniu Lekcje zawarte

Bardziej szczegółowo

Zadanie 8. Dołączanie obiektów

Zadanie 8. Dołączanie obiektów Zadanie 8. Dołączanie obiektów Edytor Word umożliwia dołączanie do dokumentów różnych obiektów. Mogą to być gotowe obiekty graficzne z galerii klipów, równania, obrazy ze skanera lub aparatu cyfrowego.

Bardziej szczegółowo

Arkusz kalkulacyjny EXCEL

Arkusz kalkulacyjny EXCEL ARKUSZ KALKULACYJNY EXCEL 1 Arkusz kalkulacyjny EXCEL Aby obrysować tabelę krawędziami należy: 1. Zaznaczyć komórki, które chcemy obrysować. 2. Kursor myszy ustawić na menu FORMAT i raz kliknąć lewym klawiszem

Bardziej szczegółowo

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012. Przygotowanie do druku

KGGiBM GRAFIKA INŻYNIERSKA Rok III, sem. VI, sem IV SN WILiŚ Rok akademicki 2011/2012. Przygotowanie do druku Przygotowanie do druku Polecenie: Narysować dołączony do ćwiczenia rysunek (na ostatniej stronie!) zgodnie z wytycznymi. Przygotować rysunek do wydruku tak, aby przypominał przedstawiony na rysunku poniżej.

Bardziej szczegółowo

Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami operacji na danych i komórkach z wykorzystaniem Excel 2010

Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami operacji na danych i komórkach z wykorzystaniem Excel 2010 Zadaniem tego laboratorium będzie zaznajomienie się z podstawowymi możliwościami operacji na danych i komórkach z wykorzystaniem Excel 2010 Ms Excel jest przykładem arkusza kalkulacyjnego, grupy oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Praca z widokami i nawigacja w pokazie

Praca z widokami i nawigacja w pokazie Poniższe ćwiczenie ma na celu zapoznanie z ogólnymi zasadami pracy w środowisku MS PowerPoint oraz najczęściej wykorzystywanymi mechanizmami służącymi do dodawania i edycji slajdów. Należy pobrać ze wskazanej

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

Dodawanie grafiki i obiektów

Dodawanie grafiki i obiektów Dodawanie grafiki i obiektów Word nie jest edytorem obiektów graficznych, ale oferuje kilka opcji, dzięki którym można dokonywać niewielkich zmian w rysunku. W Wordzie możesz zmieniać rozmiar obiektu graficznego,

Bardziej szczegółowo

14. TWORZENIE MAKROPOLECEŃ

14. TWORZENIE MAKROPOLECEŃ 14. TWORZENIE MAKROPOLECEŃ Makro (inaczej makropolecenie) jest ciągiem poleceń i instrukcji programu MS Word, działającym i uruchamianym podobnie jak pojedyncze polecenie, służące do automatycznego wykonania

Bardziej szczegółowo

Robert Barański, AGH, KMIW Arrays and Clusters v1.0. Poniższy poradnik wprowadza do tworzenia oraz obsługi tablic i typów danych klastra.

Robert Barański, AGH, KMIW Arrays and Clusters v1.0. Poniższy poradnik wprowadza do tworzenia oraz obsługi tablic i typów danych klastra. Tablice i Klastry (Tutorial: Arrays and Clusters) Poniższy poradnik wprowadza do tworzenia oraz obsługi tablic i typów danych klastra. Tablica składa się z elementów i wymiarów. Jest albo kontrolką, albo

Bardziej szczegółowo

Zadanie Wstaw wykres i dokonaj jego edycji dla poniższych danych. 8a 3,54 8b 5,25 8c 4,21 8d 4,85

Zadanie Wstaw wykres i dokonaj jego edycji dla poniższych danych. 8a 3,54 8b 5,25 8c 4,21 8d 4,85 Zadanie Wstaw wykres i dokonaj jego edycji dla poniższych danych Klasa Średnia 8a 3,54 8b 5,25 8c 4,21 8d 4,85 Do wstawienia wykresu w edytorze tekstu nie potrzebujemy mieć wykonanej tabeli jest ona tylko

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt graficzny z metamorfozą (ćwiczenie dla grup I i II modułowych) Otwórz nowy rysunek. Ustal rozmiar arkusza na A4. Z przybornika wybierz rysowanie elipsy (1). Narysuj okrąg i nadaj mu średnicę 100

Bardziej szczegółowo

Maszyna stanu State Machine

Maszyna stanu State Machine Pozwala na sekwencyjne wykonywanie zadań. Wykorzystuje się struktury Case umieszczone w pętli While. Wywołanie konkretnej struktury Case jest zdeterminowane wyjściem z poprzednio wykonanej struktury Case.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4: Edycja obiektów

Ćwiczenie 4: Edycja obiektów Ćwiczenie 4: Edycja obiektów Aplikacja ArcMap nadaje się do edycji danych równie dobrze jak do opracowywania map. W tym ćwiczeniu rozbudujesz drogę prowadzacą do lotniska łącząc jej przedłużenie z istniejącymi

Bardziej szczegółowo

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy.

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. Do wprowadzania danych do tabel słuŝą formularze. Dlatego zanim przystąpimy do wypełniania danymi nowo utworzonych tabel, najpierw przygotujemy odpowiednie

Bardziej szczegółowo

Dane słowa oraz wyrażenia są tłumaczone przy pomocy polecenia Przetwarzanie > Tłumaczenie

Dane słowa oraz wyrażenia są tłumaczone przy pomocy polecenia Przetwarzanie > Tłumaczenie Słownik tłumaczeń Informacje ogólne Edytor słownika jest aplikacją MDI, umożliwiającą otwieranie różnych słowników, w celu zarzadzania nimi oraz zapisywania ich do poszczególnych plików. Słownik tłumaczeń

Bardziej szczegółowo

RF-graph 1.2 POMOC PROGRAMU

RF-graph 1.2 POMOC PROGRAMU RF-graph 1.2 POMOC PROGRAMU Spis treśći 1. Komunikacja...3 1.1. Połączenie...3 1.2. Rozłączenie...3 1.3. Problemy z połączeniem...3 1.4. Ustawienia transmisji...4 2. Wykresy...4 2.1. Rysowanie siatek...4

Bardziej szczegółowo

Struktura dokumentu w arkuszu kalkulacyjnym MS EXCEL

Struktura dokumentu w arkuszu kalkulacyjnym MS EXCEL Lekcja 1. Strona 1 z 13 Struktura dokumentu w arkuszu kalkulacyjnym MS EXCEL Zeszyt Nowy plik programu Excel nazywany zeszytem lub skoroszytem składa się na ogół z trzech arkuszy. Przykładowe okno z otwartym

Bardziej szczegółowo

Klawiatura. Klawisze specjalne. Klawisze specjalne. klawisze funkcyjne. Klawisze. klawisze numeryczne. sterowania kursorem. klawisze alfanumeryczne

Klawiatura. Klawisze specjalne. Klawisze specjalne. klawisze funkcyjne. Klawisze. klawisze numeryczne. sterowania kursorem. klawisze alfanumeryczne Klawiatura Klawisze specjalne klawisze funkcyjne Klawisze specjalne klawisze alfanumeryczne Klawisze sterowania kursorem klawisze numeryczne Klawisze specjalne Klawisze specjalne Klawiatura Spacja służy

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

ZROZUMIENIE MODUŁOWOŚCI (Understanding Modularity)

ZROZUMIENIE MODUŁOWOŚCI (Understanding Modularity) Tutorial pokazuje, jak stworzyć modułowy program. Zaleta oprogramowania w LabVIEW leży w hierarchicznej naturze IV, którą można używać w Block Diagram (Schemacie Blokowym) innej IV. Nie ma ograniczeń w

Bardziej szczegółowo

OPERACJE NA PLIKACH I FOLDERACH

OPERACJE NA PLIKACH I FOLDERACH OPERACJE NA PLIKACH I FOLDERACH Czym są pliki i foldery? krótkie przypomnienie Wszelkie operacje można przedstawić w postaci cyfrowej. Do tego celu wykorzystywane są bity - ciągi zer i jedynek. Zapisany

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 11. Metody symulacji komputerowej w elektrotechnice i elektronice

Ćwiczenie nr 11. Metody symulacji komputerowej w elektrotechnice i elektronice Cel ćwiczenia. W trakcie tego laboratorium zapoznasz się z podstawami komputerowego projektowania i symulacji układów elektronicznych. Wykorzystamy do tego celu program Micro-cap w wersji 7.2. Ze strony

Bardziej szczegółowo

Tablet bezprzewodowy QIT30. Oprogramowanie Macro Key Manager

Tablet bezprzewodowy QIT30. Oprogramowanie Macro Key Manager Tablet bezprzewodowy QIT30 Oprogramowanie Macro Key Manager Spis treści 1. Wprowadzenie... 3 2. Panel Sterowania - wprowadzenie... 4 3. Instalacja... 5 3.1 Jak stworzyć nowy profil... 5 3.2 Jak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY

DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY SPIS TREŚCI Pasek narzędzi i wyszukiwarka aplikacji... 2 Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 4 Zawartość portletu... 5 Ikonki wybierz oraz dodaj zawartość stron...

Bardziej szczegółowo

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST. część 1

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST. część 1 Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 1 Edytor raportu SigmaNEST to wszechstronne narzędzie umożliwiające zarówno dostosowanie każdego raportu pod specyficzne oczekiwania klienta,

Bardziej szczegółowo

Lab. 3 Typy danych w LabView, zapis do pliku

Lab. 3 Typy danych w LabView, zapis do pliku Lab. 3 Typy danych w LabView, zapis do pliku 1 Wprowadzenie 1.1 Tworzenie projektu (wersja 0.3) Filip A. Sala, Marzena M. Tefelska W celu utworzenia projektu należy uruchomić środowisko LabView i wybrać

Bardziej szczegółowo

Maskowanie i selekcja

Maskowanie i selekcja Maskowanie i selekcja Maska prostokątna Grafika bitmapowa - Corel PHOTO-PAINT Pozwala definiować prostokątne obszary edytowalne. Kiedy chcemy wykonać operacje nie na całym obrazku, lecz na jego części,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 8 ( Android -pierwsza aplikacja)

Laboratorium 8 ( Android -pierwsza aplikacja) Dr Mirosław Łątka Informatyka dla medycyny Jesień 2012 Laboratorium 8 ( Android -pierwsza aplikacja) Naszym celem jest stworzenie aplikacji, która wyświetla zdjęcie Alberta Einsteina. Jeden z przycisków

Bardziej szczegółowo

Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA

Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA Laboratorium nr 14 PODSTAWY OBSŁUGI PROGRAMU WONDERWARE INTOUCH 10.1 Opracował: mgr inż. Marcel Luzar Cel: Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Automatyczna animacja ruchu

Ćwiczenie 1 Automatyczna animacja ruchu Automatyczna animacja ruchu Celem ćwiczenia jest poznanie procesu tworzenia automatycznej animacji ruchu, która jest podstawą większości projektów we Flashu. Ze względu na swoją wszechstronność omawiana

Bardziej szczegółowo

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów

Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Menu Plik w Edytorze symboli i Edytorze widoku aparatów Informacje ogólne Symbol jest przedstawieniem graficznym aparatu na schemacie. Oto przykład przekaźnika: Widok aparatu jest przedstawieniem graficznym

Bardziej szczegółowo

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej

MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej MS Excell 2007 Kurs podstawowy Filtrowanie raportu tabeli przestawnej prowadzi: dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 04 Przygotowywanie danych źródłowych Poniżej przedstawiono zalecenia umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Techniki wstawiania tabel

Techniki wstawiania tabel Tabele w Wordzie Tabela w Wordzie to uporządkowany układ komórek w postaci wierszy i kolumn, w które może być wpisywany tekst lub grafika. Każda komórka może być formatowana oddzielnie. Możemy wyrównywać

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku G - Laboratorium 6

Programowanie w języku G - Laboratorium 6 1 Programowanie w języku G - Laboratorium 6 Ćwiczenie 6.1 Obsługa zmiennych łańcuchowych Poznanie praktyczne funkcji: formatowania do postaci łańcuchowej (Format Into String), łączenia łańcuchów (Concatenate

Bardziej szczegółowo

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3 DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY 1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji... 2 2. Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 3 Omówienie zawartości portletu (usunięcie ramki itd.)... 4 3. Ikonki wybierz

Bardziej szczegółowo

Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka

Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka Makra Access 2003 wg WSiP Wyszukiwanie, selekcjonowanie i gromadzenie informacji Ewa Mirecka Makra pozwalają na zautomatyzowanie często powtarzających się czynności. Opierają się na akcjach np.: otwarcie

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI

POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. Powiększanie mapy 2. Plakat 3. Schemat lekcji 4. Broszura informacyjna 5. Instrukcja obsługi Pasek narzędzi i menu wyboru Zmiana skali mapy Mini mapa - podgląd na położenie

Bardziej szczegółowo

Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych

Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych Ćw. 2. Wprowadzenie do graficznego programowania przyrządów pomiarowych Problemy teoretyczne: Prezentacja podstaw budowy komputerowych systemów pomiarowych (dopasowanie wymogów sprzętowych). Prezentacja

Bardziej szczegółowo

37. Podstawy techniki bloków

37. Podstawy techniki bloków 37 37. Podstawy techniki bloków Bloki stosujemy w przypadku projektów zawierających powtarzające się identyczne złożone obiekty. Przykłady bloków pokazano na rysunku. Zacieniowane kwadraty to tzw. punkty

Bardziej szczegółowo

Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie

Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie Padlet wirtualna tablica lub papier w Internecie Umiejętność gromadzenia, a potem przetwarzania, wykorzystania i zastosowania informacji w celu rozwiązania jakiegoś problemu, jest uważana za jedną z kluczowych,

Bardziej szczegółowo

Przypisy i przypisy końcowe

Przypisy i przypisy końcowe - 1 - Przypisy i przypisy końcowe Przypisami nazywamy pewne teksty służące do podawania wyjaśnień, komentarzy, odsyłaczy do tekstu, do bibliografii itp. Edytor WORD rozróżnia dwa rodzaje przypisów: przypisy

Bardziej szczegółowo

3 Programy do tworzenia

3 Programy do tworzenia 3 Programy do tworzenia prezentacji PowerPoint 2007 3.1. Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 jest podobne jak w programie PowerPoint 2003.

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Stosowanie stylów

Zadanie 1. Stosowanie stylów Zadanie 1. Stosowanie stylów Styl to zestaw elementów formatowania określających wygląd: tekstu atrybuty czcionki (tzw. styl znaku), akapitów np. wyrównanie tekstu, odstępy między wierszami, wcięcia, a

Bardziej szczegółowo

Robert Barański, AGH, KMIW For Loops While Loops v1.0

Robert Barański, AGH, KMIW For Loops While Loops v1.0 PĘTLA CZASOWA (For Loops, While Loops) Powtórzenia w okienku wewnętrznym mają na celu otrzymanie szczególnej wartości logicznej. Wartość ta zależna jest od ciągłego przetwarzania w pętli czasowej. Klikając

Bardziej szczegółowo

Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer

Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer F2 Ctrl + F2 F3 Ctrl + F3 F4 Shift + F4 F5 Ctrl + Shift + F5 F7 Ctrl + F7 F8 Ctrl + F8 Shift + F8 Ctrl+Shift+F8 F9 Ctrl + F9 Shift + F9 Ctrl + Shift + F9 Ctrl

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy Sekretariat Optivum Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Program Sekretariat Optivum ma wbudowane różne edytory, które umożliwiają przygotowywanie

Bardziej szczegółowo