Okresy w dziejach sztuki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Okresy w dziejach sztuki"

Transkrypt

1 Okresy w dziejach sztuki do IV tysiąclecia p.n.e. - sztuka prehistoryczna ok p.n.e. - sztuka starożytnego Egiptu ok p.n.e. - sztuka Sumeru ok p.n.e. - sztuka egejska ok p.n.e. - sztuka Babilonu p.n.e. - sztuka Asyrii V - I w. p.n.e. - sztuka starożytnej Grecji VI w. p.n.e. - V w. n.e. - sztuka starożytnego Rzymu IV - VII w. n.e. - sztuka wczesnochrześcijańska III - XIII w. n.e. - sztuka koptyjska IV - XV w. n.e. - sztuka bizantyńska VIII - IX w. n.e. - sztuka karolińska X w. - sztuka przedromańska XI - XIII w. n.e. - sztuka romańska XII - XVI w. n.e. - gotyk XV - XVI w. - renesans XVI w. - manieryzm barok rokoko klasycyzm romantyzm historyzm realizm

2 impresjonizm po 1885 neoimpresjonizm postimpresjonizm fowizm 1) w Niemczech sztuka ottońska, w Hiszpanii od IX w. sztuka mozarabska 2) w Anglii tradycje sztuki gotyckiej nie zanikły w XVII i XVIII w. (tzw gothic survival) 3) w Polsce impresjonizm został przejęty dopiero po 1890 r. XX wiek ekspresjonizm kubizm futuryzm dadaizm surrealizm konstruktywizm Bauhaus po 1950 abstrakcyjny ekspresjonizm pop art op-art minimalizm hiperrealizm Fluxus sztuka krytyczna

3 Sztuka starożytnej Grecji Sztuka starożytnej Grecji powstała i rozwijała się po upadku kultury mykeńskiej spowodowanym w głównym stopniu najazdem Dorów. Za czas jej trwania przyjmuje się okres od ok p.n.e. do I w. p.n.e., czyli do czasu podboju starożytnej Grecji przez Rzymian. Jednak wraz z podbojem rzymskim, nie skończył się definitywnie okres sztuki greckiej. Artyści nadal tworzyli, ale przede wszystkim na potrzeby kolekcjonerów rzymskich. Najczęściej ich dzieła były kopiami znanych wcześniej dzieł greckich. Dzięki tej działalności znamy wygląd wielu rzeźb, których oryginały zaginęły lub zostały zniszczone. Sztuka grecka (m.in. właśnie dzięki kopiom) wywarła przeogromny wpływ na rozwój sztuki rzymskiej. Jednak wraz ze zmianami politycznymi skończyła się jej samodzielność. Czas trwania sztuki greckiej dzielony jest na następujące okresy rozwoju: okres archaiczny od 1200 p.n.e. do 480 p.n.e. okres klasyczny od 480 p.n.e. do 323 p.n.e. okres hellenistyczny od 323 p.n.e. do 30 p.n.e. Sztuka starożytnego Rzymu Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym

4 z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie. Najstarszy okres rozwoju sztuki starożytnego Rzymu związany jest z panowaniem królów etruskich i trwał aż do najazdu Galów na Rzym w 390 p.n.e., czyli pierwszych dwóch stuleci republiki. Z tym okresem związane jest przekształcenie osady w miasto, budowa kanału odwadniającego Cloaca Maxima, wytyczenie ulic i placów (powstało Forum Romanum). Powstały najstarsze budowle, np. świątynia Jowisza Kapitolińskiego. Po zniszczeniach spowodowanych najazdem Galów, miasto zaczęło się odbudowywać w połowie IV w. p.n.e. Rzymianie przejęli od Etrusków wiele umiejętności związanych z architekturą oraz technikę odlewania rzeźb w brązie. Posągi pochodzące z tego okresu to naturalnej wielkości statuy bohaterów, przywódców ubranych w togi lub zbroje. Posągi bogów wykonywane były w podobnym stylu ale jako materiału używano wypalanej gliny. Malarstwo to pejzaże przedstawiające podbite miasta malowane na planszach niesionych podczas pochodów triumfalnych. Duży skok w rozwoju sztuki rzymskiej nastąpił po podboju Grecji i napływie sporej ilości dzieł sztuki z tego obszaru. Sztuka rzymska narodziła się wtedy po raz drugi, tym razem pod wpływem zwyciężonych. Rzemiosło rzymskie w dużej mierze rozwijało się pod wpływem wzorców greckich. Rozwijający się wyrób naczyń z gliny i srebra związany był przede wszystkim z zapotrzebowaniem dworu, szczególny rozkwit tych dziedzin sztuki nastąpił za czasów sprawowania rządów przez Augusta i Tyberiusza. Naczynia zdobiono reliefowym wzorem o motywach mitologicznych i historycznych. Naczynia ze srebra były wykonywane z podwójnej cienkiej blachy. Wewnętrzna część naczyń była gładka a zewnętrzną zdobił wzór wykonany przy pomocy wytłaczania na matrycach. Najpopularniejsze były naczynia z gliny. Z surowca tego produkowano już w III w. p.n.e. Były to wyroby z czarną polewą, wykonywane w północnej części Italii. Ich produkcja zanikła pod koniec II w. p.n.e., w połowie I w. p.n.e. pojawiły się naczynia z jasnoczerwonej gliny, również z błyszczącą polewą. Produkowane były przede wszystkim w południowej

5 części półwyspu. Naczynia, kielichy, miski, talerze, zdobione były wypukłymi wzorami roślinnymi lub figuralnymi o tematyce mitologicznej. Wzory wyciskane były na matrycach o wklęsłych wzorach na kole garncarskim. Była to tzw. ceramika aretyńska (nazwa pochodzi od miasta Arezzo, jednego z ośrodków produkcji tej ceramiki). Również w prowincjonalnych ośrodkach produkowano wyroby ceramiczne. Różniły się one od ceramiki aretyńskiej rodzajem gliny i technologią wykonania. Wyroby te znane są jako terra sigillata, od stempli firmowych warsztatów, którymi były sygnowane. W cesarstwie rzymskim produkowano także gemmy o wzorach wklęsłych (intaglio) i wypukłych (kamee). Do ich produkcji używano półszlachetnych kamieni (np. krwawnik, granat, akwamaryn, agat). Umiejętność ich wykonania Rzymianie przejęli od Greków. Początkowo (w okresie republiki) produkowano gemmy wklęsłe używane do wyrobu pierścieni (służących jako pieczęcie) oraz amuletów. Za Augusta rozwinęła się produkcja gemm o wzorach wypukłych, służąca jako ozdoba sprzętów oraz biżuteria. Pojawiły się kamee z wizerunkiem cesarza oraz wyroby o znacznych rozmiarach z ozdobą w postaci reliefów historycznych. Oprócz kamei z kamieni wykonywano też wyroby imitujące je. Były one wykonywane w dwubarwnym szkle. Na warstwę spodnią używano przeźroczystego szkła, wierzchnią, rzeźbioną, wykonywano w szkle białym. Podobną technikę zastosowano już w okresie hellenistycznym do produkcji naczyń. Wyroby tego typu powstawały także w cesarstwie rzymskim. Do bardziej znanych znalezisk tego typu należy tzw. Waza Portland. Jest to amfora odnaleziona w XVI w. w sarkofagu. Na szafirowym tle wygrawerowane są w białym szkle sceny figuralne. Waza znajduje się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego w Londynie. Najlepiej zachowanymi przykładami malarstwa są freski zdobiące domy zasypanych popiołem po wybuchu Wezuwiusza w Pompejach. Pozwalają one na poznanie rozwoju tej gałęzi sztuki od połowy II w. p.n.e. do 79 r. Malarstwo okresu cesarstwa jest właściwie nieznane. Zachowały się nieliczne przykłady fresków z II w. wykonanych w grobowcach oraz kilka przykładów z III w. zdobień wnętrz mieszkalnych odnalezionych w Rzymie i Ostii. Na tej podstawie można wyrokować, że panowały w tym okresie dwa style: iluzjonistyczny i późnorzymski. Pierwszy to obrazy postaci z pejzażem lub elementami architektonicznymi w tle. Drugi styl reprezentowany jest przez malarstwo figuralne na neutralnym tle w obramowanych czerwonymi pasami polach.

6 Sztuka romańska Wnętrze kościoła romańskiego (Saint-Saturnin, Francja)

7 Romański kościół św. Andrzeja w Krakowie Sztuka romańska (styl romański, romanizm) - pojęcie odnoszące się do stylu w sztukach plastycznych IX XIII wieku. Najwcześniej formy stylistyczne zostały ukształtowane na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy (IX XII wiek). Wkrótce (X w. XIII w.) zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Styl romański ma korzenie w sztuce karolińskiej, przedromańskiej (w Niemczech ottońskiej) i bizantyjskiej, częściowo także sztuce islamu. Architektura romańska w Europie - Sztuka romańska była związana przede wszystkim z chrześcijaństwem. Głównymi jej ośrodkami były klasztory (benedyktynów, cystersów, norbertanów, kanoników regularnych) i stolice diecezji. Objęcie patronatem przez cesarstwa (w Niemczech) i panów feudalnych pozwolił na jej rozwój. Obronny charakter budowli wpłynął w znacznym stopniu na ukształtowanie bryły architektonicznej kościołów, symboli Królestwa Bożego. Treści religijne przekazywane były przez rzeźbę architektoniczną i uzupełniane przez malarstwo ścienne. Głównym materiałem stosowanym w tym okresie był starannie obrobiony kamień

8 (wapień, piaskowiec, granit) w postaci ciosów, z którego wznoszono grube mury z niewielkimi otworami okiennymi szklanymi gomółkami lub witrażami. Elementem związanym z obronnością związane były też wieże sytuowane najczęściej po zachodniej stronie kościołów. Kościół był orientowany (prezbiterium znajdowało się po wschodniej stronie kościoła), początkowo na ogół jednonawowe, podłużne kościoły (układ centralny występował rzadziej). Kolejnym etapem były trójnawowe bazyliki również z transeptem. Ewolucji podlegał też sposób przekrycia budowli. Początkowo stosowano stropy drewniane, które w krótkim czasie zostały zastąpione sklepieniami kolebkowymi. Zmieniano kierunek podparcia kolebek przez zmianę osi ich ustawienia (z podłużnej na poprzeczną) w nawach bocznych, stosowano półkolebki obciążając siłami od rozporu sklepienia nawy środkowej mury zewnętrzne, zmieniano wysokości itp. aż zaczęto stosować sklepienia krzyżowe. Podpory w architekturze romańskiej nie mają ściśle ustalonych proporcji. Ich cechami charakterystycznymi są służki zwieńczone kapitelem oraz głowice kostkowe. Trzon kolumny, na ogół niski o cylindrycznym kształcie pozstawał gładki albo zdobiony żłobkowaniem, ornamentem w formie plecionki, wzorem geometrycznym lub rzeźbą figuralną. Elementem wprowadzanym do naw bocznych były galeryjki, empory i okna. Prezbiterium zazwyczaj zakończone było apsydą wokół wykonywano obejście z wieńcem kaplic. Apsydy występowały także na zakończeniach naw i ramion transeptu. Elewację urozmaicały i porządkowały lizany powiązane fryzem arkadkowym i cokołem. Wejście główne, umieszczane w zachodniej części kościoła, w postaci portalu stanowiło bogaty akcent dekoracyjny wzbogacony szeregiem filarów ustawionych w linii biegnącej ukośnie od lica ściany do stosunkowo wąskich drzwi. Górną ramę stanowił półkolisty lub w formie liścia koniczyny łuk (archiwolta). Malarstwo i rzeźba Rzeźba jest podporządkowana architekturze. Głównym jej zadaniem staje się ukazanie boskiego tryumfu nad złem. Koncentrowała się przede wszystkim w tympanonach nad portalami, gdzie zazwyczaj przedstawiano postać Chrystusa. Bogata i ekspresyjna oraz silnie zróżnicowana powstała we Francji ( np. Moissac, Vézelay, Souillac) czasem obejmowała całą fasadę (Poitiers). Szczytowym osiągnięciem stylu romańskiego jest dekoracja rzeźbiarska katedry w Autun, dzieło Gislibertusa. Znakomitym twórcą

9 późnoromańskiej rzeźby we Włoszech był B. Antelami. W Niemczech pojawiły się rzeźby nie związane z architekturą (brązowy krucyfiks z Werden). Malarstwo także pozostawało na usługach doktryny kościoła. Malowidła ścienne wypełniały ściany kościołów, we Włoszech popularne były przedstawienia w postaci mozaik. Pozostałości są zachowane w licznych kościołach Francji (Saint-Savin-sur-Gartempe), Niemiec (Schwarzrheindorf), północnej Hiszpanii (Tahull), Włoch (S. Angelo in Formis, mozaiki w Wenecji i Palermo). Również w rękopisy wykonywane i ozdabiane w skryptoriach osiągnęły wysoki poziom artystyczny, zwłaszcza popularne iluminacje reprezentacyjnych dzieł. Romanizm w Polsce Architektura romańska w Polsce W Polsce jest to najstarsza architektura, związana z początkami państwowości, stąd często jej surowsza i prostsza forma - przeważnie spotykamy u nas małe kościoły salowe kryte stropem, z prosto zamkniętym prezbiterium. Architektura romańska w Polsce kształtowała się pod wpływami niemieckimi i czeskimi. Początek rozwoju sztuki romańskiej przypada na okres po restytucji monarchii przez Kazimierza I Odnowiciela ( ). W XI w. Powstały, zachowane w niewielkim stopniu, katedry: w Poznaniu, II katedra w Gnieźnie i dwuchórowa II katedra w Krakowie, kościoły Benedyktynów w Tyńcu i Mogilnie, kolegiata Św. Andrzeja w Krakowie. Jej moment szczytowy to XII wiek, powstały wówczas kolegiaty w Kruszwicy, Opatowie, Tumie koło Łęczycy, kościoły: Kanoników Regularnych w Czerwińsku i Norbertanek w Strzelnie, niewielkie kościoły możnowładcze z emporą po stronie zachodniej (Żarnów, Inowłódz); okres schyłkowy przypada na pierwszą połowę XIII wieku. Największy rozmach miało budownictwo realizowane przez cystersów (Wąchock, Koprzywnica, Sulejów) i odmienne stylistycznie na Śląsku (Trzebnica); w tym czasie powstały pierwsze budowle ceglane (kościół Św. Jakuba w Sandomierzu); najwybitniejsze dzieła rzeźbiarskie to dekoracja portalu w Czerwińsku, tympanony fundacyjne ze Strzelna, Wrocławia i Trzebnicy, a przede wszystkim kolumny z kościoła Norbertanek

10 w Strzelnie oraz brązowe Drzwi Gnieźnieńskie. Do unikatowych dzieł zaliczana jest ryta i impastowana posadzka w krypcie kolegiaty wiślickiej. W dwóch polach otoczonych bordiurą ozdobioną ornamentem o motywach roślinnych i zwierzęcych przedstawiono po modlące się trzy postacie. W polu bliżej ołtarza przedstawia kapłana o otoczeniu starca i chłopca. Obok widnieje napis: Ci pragną być deptani, aby kiedyś móc wznieść się do gwiazd. Na drugim polu wyryto postać mężczyzny, kobiety i dziecka. Najprawdopodobniej jest to fundator posadzki z żoną i synem. Płyta wykonana jest z gipsu a ryty wypełnia masa barwiona węglem drzewnym. Malarstwo W Polsce malarstwo ścienne raczej się nie zachowało, nieliczne przykładem jest Czerwińsk. Doskonale przetrwały natomiast iluminowane rękopisy (Sakramentarz Tyniecki, Ewangeliarz Emmeramski, Kodeks Pułtuski); przykładami sztuki złotniczej są kielichy z Trzemeszna i Czerwińska, kielich i patena Konrada I Mazowieckiego z Płocka oraz rękojeść miecza zwanego Szczerbcem i oprawa Ewangeliarza Anastazji Gotyk Gotyk (z niem.) - to styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji i swoim zasięgiem objął chrześcijańską Europę. Powstanie gotyku związane jest z rozwijającą się pod koniec średniowiecza kulturą dworską, rycerską i mieszczańską. Gotyk dzieli się na trzy okresy, których czas trwania jest różny dla poszczególnych państw: gotyk wczesny gotyk dojrzały gotyk późny zwany płomienistym (flamboyant)

11 Architektura W gotyku budowle odznaczały się dużą lekkością w stosunku do budowli romańskich. Miały one dużo okien, wypełnianych zazwyczaj witrażami, strzeliste wieże, bogato zdobione portale. Cechami charakterystycznymi dla architektury gotyckiej jest stosowanie łuku ostrego, sklepienia krzyżowożebrowego i systemu łuków przyporowych, odciążających ściany budowli. Wnętrza kościołów zdobiły często freski, przedstawiające sceny biblijne. Kościoły były zazwyczaj na planie bazyliki (3 nawowe, z jedną nawą główną i dwoma bocznymi, bądź 5 nawowe z 4 nawami bocznymi). Przedstawiciele Większość dzieł z tego okresu jest anonimowa, niemniej jednak znane są nazwiska części artystów, takich jak Wit Stwosz, Robert Campin czy Martin Schangauer. Ołtarz Mariacki Wita Stwosza Fasada katedry w Reims, Francja

12 Odrodzenie Odrodzenie (Renesans), okres w historii sztuki i kultury europejskiej rozciągający się od XIV wieku do XVI wieku. Studium proporcji narysowane przez Leonardo da Vinci, będące porównaniem anatomii człowieka z figurami geometrycznymi - kołem i kwadratem. Giovanni Baptista di Quadro z Lugano - Ratusz w Poznaniu

13 Bartolommeo Berrecci - Zamek na Wawelu Bernardo Morando - Ratusz w Zamościu Odrodzenie miało swój początek we Włoszech. Wszystko zaczęło się od konkursu na najlepszy projekt ozdobienia brązowych drzwi baptysterium we Florencji. Konkurs wygrał Gilberti, który swoim nietypowym projektem wzbudził zachwyt (Renesans w rzeźbie). Później Filippo Brunelleschi zaprojektował kopułę florenckiej katedry, co zapoczątkowało Renesans w architekturze, dlatego też często historycy za "kolebkę odrodzenia" uznają Florencję. Wpływy odrodzenia rozszerzały się na inne kraje europejskie, szczególnie Niderlandy i Niemcy, jednak swoje apogeum osiągnęło we Włoszech. Odrodzenie powstało stopniowo na tle zmian kulturowych, odchodzenia od wzorców i światopoglądu średniowiecznego. Do sztuki i życia codziennego zaczęły w coraz większym stopniu przenikać wartości laickie; na plan pierwszy zaczęto wysuwać jednostkę ludzką, z jej potrzebami, odczuciami i indywidualnymi dążeniami (humanizm).

14 Charakterystyczną cechą tego okresu był powrót do wartości antycznej Grecji i Rzymu, z ich podziwem dla piękna ludzkiego ciała. W okresie odrodzenia dynamicznie rozwijała się nauka i technika. Coraz powszechniejsze korzystanie z wynalazku jakim była busola pozwala żeglarzom na odbywanie dalekich podróży i odkrywanie nowych lądów, poznawanie innych kultur i ich obyczajów. Dotychczasowe pojmowanie świata, jego zasięg terytorialny okazał się niewielkim wycinkiem tego, co nas otacza. Prowadzone przez podróżników i naukowców badania przyrody przyczyniają się do rozwoju wielu dziedzin nauki. Podróże, prowadzone obserwacje i badania pozwalają na pogłębienie wiedzy o astronomii i różnych zjawiskach atmosferycznych. Rozwija się także wiedza w zakresie fizyki i chemii, która przestaje być domeną alchemików. Udoskonalenie bronii palnej także przyczynia się do zmian w otaczającym świecie. Tracą na znaczeniu dotychczasowe zamki obronne ponieważ nowe działa coraz lepiej radzą sobie z kruszeniem murów obronnych a w walce coraz mniejszą rolę odgrywają konni, ciężkozbrojni rycerze. Ciężar zmagań przenosi się na artylerię i piechotę. Te przemiany naruszają dotychczasowy, feudalny porządek społeczeństwa. Wynalazek druku pozwala na upowszechnienie zdobywanej wiedzy. Nadużywanie władzy kościelnej, oczekiwanie bezwzględnego posłuchu religijnego przy jednoczesnym kupczeniu odpustami, często niezgodnym z nakazami religii życiem dostojników kościoła, realizacja przez papiestwo własnych, świeckich celów rodzi bunt wśród społeczeństwa. Ogniska zapalne zapoczątkowane przez albigensów Johan Wincklef, Czechach - Jan Hus, Niemczech - Marcin Luter. Prowadzą one do reformacji. Bujnie rozwijała się sztuka, literatura i muzyka, która zyskiwała coraz więcej możnych mecenasów z kręgów magnaterii, władców, książąt i papiestwa. Renesans jest francuskim tłumaczeniem terminu "odrodzenie".

15 Główni przedstawiciele w Europie Leonardo da Vinci, "Dama z łasiczką" Leonardo da Vinci Michał Anioł Rafael Santi Filippo Brunelleschi Donato Bramante Barok Barokowy pałac Dąmbskich w Toruniu z roku 1693 Barok - styl w sztuce, architekturze i literaturze; wyrósł na podłożu renesansu i panował w XVI - XVIII wieku (ok ok r.). Barok odznacza się ekspresyjnością, bogactwem formy i zdobnictwa, silnymi

16 kontrastami, monumentalnością; linia prosta w sztuce i architekturze jest prawie nieobecna, jej miejsce zajmują linie faliste, załamania, występy, zaokrąglenia. Dzieła architektoniczne tego okresu bywają przeładowane dekoracją figuralną i ornamentyką. Nazywano go kiedyś "zwyrodniałą formą renesansu" (Jacob Burckhardt), a nazwę wziął od portugalskiego słowa barocco - nieregularna perła. Polscy reformatorzy oświeceniowi widzieli w baroku symbol upadku umysłowego, zacofania i panoszącego się sarmatyzmu. W okresie baroku stworzono wiele dzieł, które weszły do kanonu sztuki i stanowią punkt odniesienia także w naszej epoce (np. dramaty Szekspira wciąż na nowo odczytywane). Architektura barokowa wnętrze kościoła il Gesù Charakterystyczne dla epoki było łączenie architektury, malarstwa i rzeźby o maksymalnym natężeniu ekspresji. Wygięcie elewacji i gzymsów pozwalało uzyskać efekty światłocieniowe. Architektura barokowa rozwinęła się we Włoszech, jej współtwórcami byli Giacomo della Porta, Vignola, Maderna, Bernini (Bazylika św. Piotra w Rzymie) i Borromini. Architektoniczne idee barokowe przedostały się z Włoch do Hiszpanii, Portugalii i ich kolonii. Anglia i Francja nie od razu poszły za wzorem

17 Włoch; w krajach tych panowały trendy spokojniejsze; we Francji najwybitniejszym architektem był wtedy Jules Hardouin-Mansart, w Anglii Christopher Wren, który tworzył w duchu późno renesansowym z baroku przejmując monumentalizm. Doskonale rozwinęła się architektura barokowa w krajach południowo-niemieckich i w Austrii. Główni architekci: Fischer von Erlach, Christofer Dientzenhofer, Jacob Prandauer, w Saksonii Matthäus Daniel Pöppelmann. W Polsce udzielał się też Niemiec, Andreas Schlüter. Kraje katolickie wykazywały dużą aktywność na polu barokowego budownictwa kościelnego, w okresie kontrreformacji powstało wiele świątyń jezuickich; w krajach, które oderwały się od Kościoła rzymskiego nie pojawiły się takie tendencje. W Polsce najwcześniejszym kościołem barokowym jest Kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie, rozpoczęty w roku Barok pozostawił u nas mnóstwo zabytków w większych i mniejszych miastach, a także wsiach; obok budowy nowych, przerabiano kościoły gotyckie. Prócz kościoła św. Piotra w Krakowie do najważniejszych zabytków kościelnej architektury tamtego okresu należą: w Krakowie - kaplica Wazów w Katedrze Wawelskiej, św. Anny, Wizytek. We Lwowie wybudowano wówczas kościół Ojców Dominikanów i sobór św. Jura. Do poznańskich zabytków barokowych należy Fara, dawny kościół jezuitów; w Gdańsku Kaplica Królewska; w Warszawie kościoły Wizytek, Kościół św. Krzyża w Warszawie, Sakramentek i Kapucynów, kościół św. Piotra na Antokolu we Wilnie, a wreszcie bazylika w Świętej Lipce. Rzeźba Andreas Schlueter - Umierający wojownik Jak cała sztuka baroku, również rzeźba barokowa narodziła się we Włoszech, jej początki widzimy w dziełach da Bologne. Głównymi jej przedstawicielami byli: Bernini, A. Algardi, S. Maderna i pochodzący z Brukseli Duquesnoy. W rzeźbie, podobnie jak w malarstwie, przejawiło się dążenie do silnych kontrastów, oddania iluzji ruchu; ulubionymi tematami

18 stały się ekstaza religijna, silne przeżycia duchowe i namiętności. Ze sztuki Antonio da Bologna wyszła szkoła francuska rzeźbiarska z François Girardonem na czele. Odrębny typ plastyki barokowej powstał w Hiszpanii; głównymi jego przedstawicielami byli Gregorio Hernandez i Martinez Montanes. Niektórzy z artystów belgijskich, jak Giovanni da Bologna i Duquesnoy, działali we Włoszech; z pracujących w kraju ojczystym warto wymienić Lucasa Faidherbe. Z holenderskich artystów wybił się na plan pierwszy Adrien de Vries, znany również w innych krajach północnej Europy z rzeźb w brązie. Najwybitniejszym niemieckim rzeźbiarzem barokowym był Andreas Schlüter. W Polsce pracowało wówczas wielu obcych rzeźbiarzy, jak np. Baltazar Fontana w Krakowie. Malarstwo Rubens - Autoportret W malarstwie religijnym przeważała tematyka mistyczno-symboliczna, natomiast malarstwo świeckie opisywało przede wszystkim sceny mitologiczne i alegoryczne; rozwinął się portret; bujny rozkwit przeżył też pejzaż i martwa natura. Włoskie malarstwo barokowe reprezentowane było głównie przez następujące szkoły: bolońską eklektyczna (Annibale Carracci, Lodovico Carracci, Guido Reni, Domenichino, Francesco Albani i Guercino) i neapolitańską z Riberą, Salvatorem Rosą i Lucą Giordano; Caravaggio był przedstawicielem kierunku naturalistycznego. W Hiszpanii najważniejszymi malarzami byli w tym czasie Velasquez, Murillo i Francisco de Zurbara, we Francji Nicolas Poussin, Pierre Mignard, Charles Le Brun, Hyacinthe Rigaud, Gaspard Dughet i Claude Lorrain. W północnej Europie najsławniejsze wówczas nazwiska to Rubens, Van Dyck, Rembrandt, Jan Vermeer. Z artystów związanych z Polską warto wymienić:

19 Tomasza Dolabellę, Jana Triciusa, Eleutera-Siemiginowskiego, Marcina Altomonte. W Wilnie tworzył Cornelis Danckerts de Ry. Klasycyzm Klasycyzm (z łac. classicus - doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony) - styl w muzyce, sztuce, literaturze i architekturze odwołujący się do osiągnięć starożytności greckiej i rzymskiej. W Europie tzw. "powrót do źródeł" (klasycznych) pojawił się już w renesansie, a następnie występował równolegle do baroku, czyli od XVII wieku do końca wieku XVIII, w niektórych krajach trwał do lat 30. następnego stulecia, a nawet dłużej. Styl ten szczególnie nawiązywał do antyku. Zmodyfikowany klasycyzm przeradzał się czasem w eklektyzm końca XIX wieku. Klasycyzm jako styl panował w epoce Oświecenia. Najpełniejszy rozkwit klasycyzmu nastąpił pod koniec XVIII w. i w I ćwierci wieku XIX. W dziedzinie literatury swoisty kres klasycyzmu przyniosła "wojna klasyków z romantykami". Zauroczenie klasyczną harmonią pojawiało się wielokrotnie, także w XX wieku, pod postacią neoklasycyzmu (w literaturze, w architekturze), a następnie wśród artystów awangardowych, np. u Picassa. Architektura klasycystyczna, podstawowe cechy Teatr Wielki w Warszawie wzorowanie się na starożytnych budowlach greckich i rzymskich oraz na niektórych budowlach odrodzenia; kopiowanie elementów architektury starożytnej; budowle wznoszone na planie zwartym, koła lub prostokąta;

20 stosowanie kolumnad i kolumnowych portyków ze zwieńczeniem w kształcie tympanonu; pilastrów, dużych okien; tympanon przeważnie dekorowany płaskorzeźbą; dążenie do uzyskania efektu harmonii, zrównoważonej kompozycji, stosowanie symetrii; w opozycji do baroku przeważają fasady o liniach prostych bez wygięć i skrętów; oszczędne stosowanie zdobnictwa; jeżeli się pojawiają, są to uskrzydlone postacie lwów z ludzkimi głowami, orły, wieńce, wazony, girlandy z róż, kokardy, hełmy, tarcze, skrzyżowane sztandary nawiązują ce do tradycji cesarstwa rzymskiego; rozwój budownictwa użyteczności publicznej, takiego jak: urzędy, teatry, szpitale, szkoły, zakładane wówczas muzea; pałace duże, niskie, wydłużone, na planie prostokąta, z wysuniętą częścią środkową ozdobioną portykiem; we wnętrzach wielkie, podłużne, jasne sale, chętnie malowane na biało, płaskie sufity, okna duże, kwadratowe; kościoły często na planie koła, przekryte kopułą; Najważniejsi przedstawiciele klasycyzmu Architektura Francja: Jacques Germain Soufflot, Jean Francois Chalgrin, Charles Percier Anglia: Robert Adam Niemcy: Karl Friedrich Schinkel, Leo von Klenze, Carl Gotthard Langhans, Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff Włochy: Giovanni Battista Piranesi Polska: Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer, Szymon Bogumił Zug, Jakub Kubicki, Antonio Corazzi, Efraim Szreger, Chrystian Piotr Aigner, Wawrzyniec Gucewicz

21 Najważniejsze budowle klasycyzmu Łuk Triumfalny w Paryżu Brama Brandenburska w Berlinie Pałac Potockich w Krakowie Pałace Wodzickich w Krakowie Łazienki Zamku Królewskiego w Warszawie Malarstwo i grafika Malarstwo wyraziło się głównie w tematyce historycznej (starożytnej), mitologicznej, alegorycznej i portrecie. Jacques-Louis David Jacques-Auguste-Dominique Ingres Giovanni Battista Lampi Giovanni Battista Piranesi Thomas_Gainsborough Rzeźba Józef Poniatowski, w Warszawie.

22 Antonio Canova Bertel Thorvaldsen André Le Brun Romantyzm Eugène Delacroix Eugène Delacroix (sportretowany przez Nadara) Ferdinand Victor Eugène Delacroix (ur. 26 kwietnia 1798 w Saint- Maurice-en-Chalencon, w departamencie Ardèche, we francuskim regionie administracyjnym Rodan-Alpy, zm. 13 sierpnia 1863 w Paryżu) malarz francuski, wybitny przedstawiciel romantyzmu. Rzemiosła malarskiego uczył się u Pierre-Narcisse Guérina, pozostawał pod silnym wpływem malarstwa Rubensa. Nie wyklucza się, że biologicznym ojcem malarza nie był Charles Delacroix, lecz Maurice Talleyrand, którego - jako dojrzały mężczyzna - przypominał z wyglądu i charakteru. Delacroix jako sztandarowy malarz francuskiego romantyzmu w malarstwie był często porównywany do Ingres'a, uważanego za głównego malarza klasycyzmu. W 1855r. przy okazji Wystawy Światowej stało się ewidentne, że Delacroix został odnowicielem malarstwa francuskiego, który nie tyle "pokonał" klasycyzm, co otworzył drogę nowemu spojrzeniu na sztukę - bez niego być może nie byłoby impresjonizmu.

23 Delacroix był przede wszystkim kolorystą, artystą malującym ze swobodą, co po okresie bardzo oszczędnej kolorystyki i sztywnej kompozycji czasu klasycyzmu - wniosło element żywiołu już samą formą. W zakresie tematyki okazał się nowatorem, gdyż wiele jego dzieł dotyczyło ważnych wydarzeń jego czasów, głównie politycznych - tak więc był Delacroix twórcą "zaangażowanym" (dotąd współczesne wydarzenia pojawiały się w postaci alegorii lub panegiryków na konkretne zamówienie, ewentualnie jako ryciny i satyra prasowa). Był także twórcą dzieł religijnych, mimo że sam czasem deklarował ateizm. Po śmierci Delacroix artyści jego epoki oddali mu liczne hołdy (np. Gustave Courbet). Twórczość Delacroix inspirowała wielu jego następców, m.in. Vincenta Van Gogha. Realizm (malarstwo) Realizm - styl w malarstwie europejskim połowy XIX wieku; zapoczątkowany we Francji, szybko został podchwycony na całym kontynencie. Obrazy realistyczne to głównie sceny rodzajowe z życia prostych ludzi, namalowane przy pomocy uproszczonych środków wyrazu, o spokojnej palecie i kompozycji. Powstanie i program Najważniejszą postacią realizmu był Francuz Gustave Courbet. Po francuskiej rewolucji 1848 roku, gdy coraz więcej malarzy odwróciło się od romantyzmu i akademizmu, objął nieformalne przywództwo nad grupą tych artystów. On też użył po raz pierwszy terminu "realizm" w odniesieniu do współczesnego mu prądu artystycznego. Źródłosłów tego pojęcia zdradza nam najważniejsze postulaty kierunku: odejście od romantycznej inspiracji wyobraźnią, rezygnacja z akademickiego idealizowania tematu malarskiego. Zamiast tego proponowali: przedstawianie niezakłamanej rzeczywistości dostępnej przeciętnemu człowiekowi (żadnych boginek i aniołów!),

24 zaakcentowanie życia zwykłych ludzi, ich problemów, pracy i trosk (niektórzy malarze byli bliscy programowi socjalistów), uproszczenie kompozycji płótna, rezygnację z ozdobników, przesadnie żywych kolorów i promiennego oświetlenia. Nic nie przedstawia programu realistów lepiej niż buńczuczne słowa Courbeta: "Pokażcie mi anioła, to go namaluję!" (skonfrontujmy to np. z akademickimi obrazami Cabanela, na których częstym elementem są rumiane cherubinki). Polska Nurt "chłopski" realizmu reprezentują najlepiej Józef Chełmoński i Aleksander Gierymski. Chełmoński jest dużo "łagodniejszym" realistą, i porzuca często ciemną stronę życia na rzecz bardziej beztroskich obrazów o jasnej kolorystyce. Gierymski natomiast z dużo większym oddaniem ideologicznym portretuje robotników i chłopów polskich oraz miejską biedotę. Stylistycznymi realistami byli oczywiście przedstawiciele malarstwa historycznego, jak np. Jan Matejko.

dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący rozpoznaje budowle greckie

dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący rozpoznaje budowle greckie WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - PLASTYKA klasa III gimnazjum Sztuka starożytnej Grecji. dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący rozpoznaje budowle greckie posługuje się formą kariatydy

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują):

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują): WYŻSZA SZKOŁA UMIEJĘTNOŚCI SPOŁECZNYCH SYLABUS PRZEDMIOTU I. Informacje ogólne 1. Nazwa przedmiotu: Historia sztuki 2. Rodzaj przedmiotu obowiązkowy. 3. Poziom i kierunek studiów: st. niestacjonarne I

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA I KLASA GIMNAZJUM

PLASTYKA I KLASA GIMNAZJUM PLASTYKA I KLASA GIMNAZJUM Wymagania podstawowe, które uwzględniają wiadomości i umiejętności łatwe, praktyczne życiowo, bazowe dla przedmiotu, umożliwiają uczenie się innych przedmiotów, są pewne i wdrożone

Bardziej szczegółowo

Architektura renesansu

Architektura renesansu Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Złotoryi Złotoryja 2008 Ulubioną formą architektów tego okresu był kościół na planie centralnym, chociaż oczywiście nie brakuje dzieł budowanych w układach podłużnych

Bardziej szczegółowo

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który korzystając z pomocy nauczyciela:

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który korzystając z pomocy nauczyciela: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI Załącznik nr 2.13 Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który korzystając z pomocy nauczyciela: wymienia dziedziny plastyki i rozróżnia gatunki dzieł sztuki, określa

Bardziej szczegółowo

WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. rok szkolny 2015/2016

WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. rok szkolny 2015/2016 WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH rok szkolny 2015/2016 Pieczątka szkoły Kod ucznia Liczba punktów WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

W J O E J WÓ W D Ó ZK Z I I K ON O KURS

W J O E J WÓ W D Ó ZK Z I I K ON O KURS WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI cz. I STOPIEŃ WOJEWÓDZKI GIMNAZJUM Uczestnik eliminacji rozpoznaje dzieła prezentowane na slajdach, prawidłowe odpowiedzi umieszcza w przygotowanym teście. Czas 45 minut ZADANIE

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE STUDIUM PLASTYCZNE TECHNIK TEATRALNO-FILMOWYCH HISTORIA SZTUKI, ROK II

AKTYWNE STUDIUM PLASTYCZNE TECHNIK TEATRALNO-FILMOWYCH HISTORIA SZTUKI, ROK II AKTYWNE STUDIUM PLASTYCZNE TECHNIK TEATRALNO-FILMOWYCH HISTORIA SZTUKI, ROK II Imię i nazwisko wykładowcy: mgr Magdalena Kucza-Kuczyńska e-mail: magda.meissner@neostrada.pl Ilość godzin w semestrze: 30

Bardziej szczegółowo

Uczeń przedkłada do oceny Fauna Polski zwierzęta. Uczeń spełnia wymagania na. ocenę dobrą oraz wykonuje

Uczeń przedkłada do oceny Fauna Polski zwierzęta. Uczeń spełnia wymagania na. ocenę dobrą oraz wykonuje AGNIESZKA CZERSKA PAWLAK. Gimnazjum nr 2 im. ks. S. Konarskiego w Łukowie. PLASTYKA kl.iii wymagania edukacyjne i plan realizacji materiału (zmodyfikowany) Rok szkolny 2015/16 1 TEMATY: Zakres wiadomości

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA II (style)

ARCHITEKTURA II (style) ARCHITEKTURA II (style) Patrycja Naumczyk SKPTG koło nr 23 przy Oddziale Międzyuczelnianym PTTK STYLE ROMANIZM GOTYK RENESANS BAROK KLASYCYZM HISTORYZM inne ROMANIZM Romanizm kto, kiedy i Polska: XI-XIII

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE ZE SZTUKI (PLASTYKI )

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE ZE SZTUKI (PLASTYKI ) SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE ZE SZTUKI (PLASTYKI ) KL. I (zgodne z nową podstawą programową) Stopień niedostateczny : Uczeń: nie realizuje wymagań wymagań koniecznych

Bardziej szczegółowo

Renesans i Barok - style architektoniczne

Renesans i Barok - style architektoniczne Renesans i Barok - style architektoniczne Wykonali uczniowie: Jakub Smal, Jakub Bielecki, Bartosz Wieczorek, Kacper Niziołek. Opiekun: Jadwiga Sochacka Renesans w architekturze stanowił odzwierciedlenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie I

Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie I Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie I W pierwszym okresie zaplanowane są do realizacji tematy nr: 1,2,3,4,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18, W drugim okresie przewiduje się do realizacji tematy:

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości II. Klasa V

Powtórzenie wiadomości II. Klasa V Powtórzenie wiadomości II Klasa V Zadanie 1 Zaznacz poprawną odpowiedź. Sztuki wizualne to: a) dyscypliny sztuki, które poznajemy za pomocą wzroku b) dyscypliny sztuki, które poznajemy za pomocą słuchu

Bardziej szczegółowo

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w Impresjonizm Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w atelier fotograficznym Nadara w 1874 roku. Prezentowane

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI W KLASIE I SZTUKA TWORZENIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI W KLASIE I SZTUKA TWORZENIA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI W KLASIE I SZTUKA TWORZENIA OCENA NIEDOSTATECZNA nie zdobył podstawowych wiadomości i umiejętności; nie interesuje się procesem dydaktycznym; nie uczestniczy w lekcjach;

Bardziej szczegółowo

Test z plastyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Drogi uczniu,

Test z plastyki. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Drogi uczniu, Małe olimpiady przedmiotowe Test z plastyki ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Imię i nazwisko. Szkoła Szkoła Podstawowa nr 17 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA KL. V SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY

PLASTYKA KL. V SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY PLASTYKA KL. V SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY (OCENA NIEDOSTATECZNA I CELUJĄCA ZOSTAŁY UWZGLĘDNIONE W KRYTERIACH OCENIANIA I W WYMAGANIACH OGÓLNYCH

Bardziej szczegółowo

http://www.gdr.w.pl/

http://www.gdr.w.pl/ - 2 - Romantyzm w malarstwie miał miejsce w okresie 1750 1860 r. Dzieli się on na kilka faz: Preromantyzm (od połowy XVIII w. po rok 1800), który przerodził się w romantyzm dojrzały (do lat sześćdziesiątych

Bardziej szczegółowo

swiat przestrzenny plastyka - zajęcia manualne piątek godz. 18.30-20.00 GRUPA WIEKOWA 7-12 CENA KURSU: 170,- Zajęcia manualne skupiają się na rozwijaniu percepcji wzrokowej i kontroli ręki a także na stymulowaniu

Bardziej szczegółowo

Omówienia i materiały do nauki historii sztuki część 1 CHRONOLOGIA DZIEJÓW SZTUKI

Omówienia i materiały do nauki historii sztuki część 1 CHRONOLOGIA DZIEJÓW SZTUKI Omówienia i materiały do nauki historii sztuki część 1 CHRONOLOGIA DZIEJÓW SZTUKI CHRONOLOGIA PRADZIEJE ok.35 tys. p.n.e. 2 tys. p.n.e. Paleolit neolit STAROŻYTNOŚĆ 4 tysiąclecie p.n.e. 476 r. ŚREDNIOWIECZE

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE DZIEDZINY PLASTYKI: 1. RYSUNEK - PODSTAWA WSZYSTKICH INNYCH DZIEDZIN PLASTYKI (techniki: OŁÓWEK, WĘGIEL, PASTELE, KREDKI, TUSZ).

GŁÓWNE DZIEDZINY PLASTYKI: 1. RYSUNEK - PODSTAWA WSZYSTKICH INNYCH DZIEDZIN PLASTYKI (techniki: OŁÓWEK, WĘGIEL, PASTELE, KREDKI, TUSZ). SZTUKI PLASTYCZNE - OKREŚLENIE DZIEDZIN TWÓRCZOŚCI ARTYSTYCZNEJ OBEJMUJĄCE RYSUNEK, MALARSTWO, RZEŹBĘ, GRAFIKĘ, RZEMIOSŁA ARTYSTYCZNE oraz ARCHITEKTURĘ. GŁÓWNE DZIEDZINY PLASTYKI: 1. RYSUNEK - PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć z przedmiotu wiedza o kulturze: Osobowości w sztuce na tle zmian. Od impresjonizmu do fowizmu. Jan Liniany V ASK

Konspekt zajęć z przedmiotu wiedza o kulturze: Osobowości w sztuce na tle zmian. Od impresjonizmu do fowizmu. Jan Liniany V ASK Konspekt zajęć z przedmiotu wiedza o kulturze: Osobowości w sztuce na tle zmian. Od impresjonizmu do fowizmu. Jan Liniany V ASK 1 I. LEKCJA PROJEKTUJĄCA Temat zajęć: Impresjonizm, postimpresjonizm, fowizm.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016 Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6 Zakres materiału realizowany w danym okresie może ulec zmianie w zależności od tempa pracy uczniów i innych czynników niezależnych. O zmianach uczniowie będą

Bardziej szczegółowo

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w Impresjonizm Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w atelier fotograficznym Nadara w 1874 roku. Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki. Ocena Ocena śródroczna Ocena roczna (z uwzględnieniem wymagań na ocenę śródroczną) Celujący

Wymagania edukacyjne z plastyki. Ocena Ocena śródroczna Ocena roczna (z uwzględnieniem wymagań na ocenę śródroczną) Celujący Wymagania edukacyjne z plastyki Ocena Ocena śródroczna Ocena roczna (z uwzględnieniem wymagań na ocenę śródroczną) Celujący ocenę bardzo dobrą) - Formułuje własne opinie, przedstawia swoje poglądy na temat

Bardziej szczegółowo

POZIOM ROZSZERZONY 15 MAJA

POZIOM ROZSZERZONY 15 MAJA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAŃ NA OCENY z plastyki,,kraina SZTUKI gimnazjum

STANDARDY WYMAGAŃ NA OCENY z plastyki,,kraina SZTUKI gimnazjum STANDARDY WYMAGAŃ NA OCENY z plastyki,,kraina SZTUKI gimnazjum Lp. Temat z podręcznika Odniesienie Wymagania na oceny w zakresie podstawowym Ocena: dopuszczająca 2, dostateczna 3 Wymagania na oceny w zakresie

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY I WYMAGANIA NA OCENY DO PODRĘCZNIKA KRAINA SZTUKI

PLAN WYNIKOWY I WYMAGANIA NA OCENY DO PODRĘCZNIKA KRAINA SZTUKI PLAN WYNIKOWY I WYMAGANIA NA OCENY DO PODRĘCZNIKA KRAINA SZTUKI Lp. Temat z podręcznika Odniesienie 1. Sztuka w prehistorii obrazy rodzącej się świadomości I. 2); II. 1); określa nazwy i cechy prehistorycznych

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 STOPIEŃ REJONOWY

KLUCZ ODPOWIEDZI WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 STOPIEŃ REJONOWY KLUCZ ODPOWIEDZI WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 STOPIEŃ REJONOWY PRZY SPRAWDZANIU TESTU WYKORZYSTUJEMY SYSTEM 0-1 CO OZNACZA, ŻE TYLKO CAŁOŚCIOWA POPRAWNA

Bardziej szczegółowo

Sztuka Średniowiecza. Architektura: romańska i gotycka

Sztuka Średniowiecza. Architektura: romańska i gotycka Sztuka Średniowiecza Architektura: romańska i gotycka Sztuka romańska Styl romański styl w sztukach plastycznych IX XII w. pierwszy wielki styl dojrzałego średniowiecza; Sztuka romańska Architektura wznoszona

Bardziej szczegółowo

Roczny plan wynikowy. Okres realizacji ( w latach szkolnych): 2015/2016. Ia, b, I c, I e, I f, I g. Nauczyciel Mariusz Kułakowski

Roczny plan wynikowy. Okres realizacji ( w latach szkolnych): 2015/2016. Ia, b, I c, I e, I f, I g. Nauczyciel Mariusz Kułakowski Gimnazjum nr 5 w Gdańsku Roczny plan wynikowy Okres realizacji ( w latach szkolnych): 05/06 Przedmiot Klasa plastyka Ia, b, I c, I e, I f, I g Nauczyciel Mariusz Kułakowski Wymagana liczba godzin przeznaczona

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA KLASA 6 wymagania programowe na oceny semestralne i roczne

PLASTYKA KLASA 6 wymagania programowe na oceny semestralne i roczne PLASTYKA KLASA 6 wymagania programowe na oceny semestralne i roczne Niedostateczny Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący -nie opanował wiedzy o sztuce w zakresie wymaganym na ocenę dopuszczającą.

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2015/2016 Liczba godzin A Treści podstawy programowej z utrwaleniem wiadomości 14 B Ćwiczenia i prace artystyczne C Testy 2 Razem 16

Rok szkolny 2015/2016 Liczba godzin A Treści podstawy programowej z utrwaleniem wiadomości 14 B Ćwiczenia i prace artystyczne C Testy 2 Razem 16 Plan dydaktyczno wychowawczy z plastyki do klasy I Sztuka tworzenia. Program nauczania przedmiotu plastyka w gimnazjum. Numer ewidencyjny w wykazie MEN: 725/2014 Rok szkolny 2015/2016 Liczba godzin A Treści

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA PLAN WYNIKOWY DLA GIMNAZJUM

PLASTYKA PLAN WYNIKOWY DLA GIMNAZJUM PLASTYKA PLAN WYNIKOWY DLA GIMNAZJUM LP 3 4 GO DZ POD STA WA TEMAT I DATA REALIZACJI ZAJĘCIA ORGANIZACYJNE 2 C POWTÓRZENIE I,III Z T/, ZAKRESU WIEDZY O 3/ PODSTAWOWYCH, ŚRODKACH PLASTYCZNYCH I SPOSOBACH

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM IM. ŚW. FRANCISZKA Z ASYŻU W TERESINIE AL. XX LECIA 2, 96 515 TERESIN

GIMNAZJUM IM. ŚW. FRANCISZKA Z ASYŻU W TERESINIE AL. XX LECIA 2, 96 515 TERESIN GIMNAZJUM IM. ŚW. FRANCISZKA Z ASYŻU W TERESINIE AL. XX LECIA 2, 96 515 TERESIN Rozkład materiału dla klas II gimnazjum w oparciu o autorski program nauczania zajęć artystycznych zajęcia plastyczne Robert

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe. Temat lekcji. Lp. 1.Lekcja organizacyjna 2. Piękno sztuka i kultura

Wymagania programowe. Temat lekcji. Lp. 1.Lekcja organizacyjna 2. Piękno sztuka i kultura Plan wynikowy Plan wynikowy został przygotowany do pracy z podręcznikiem Katarzyny Czernickiej Plastyka 1-3 Podręcznik dla gimnazjum wydanym przez Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON. Lp. Temat lekcji Podstawowe

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

Techniki stosowane w zajęciach plastycznych. w przedszkolu

Techniki stosowane w zajęciach plastycznych. w przedszkolu Techniki stosowane w zajęciach plastycznych w przedszkolu Techniki plastyczne, czyli całokształt środków i czynności związanych z twórczością plastyczną, oraz wiedza o nich decydują o prawidłowym przebiegu

Bardziej szczegółowo

Chronologia jako element opisu rzeczowego w JHP BN

Chronologia jako element opisu rzeczowego w JHP BN Chronologia jako element opisu rzeczowego w JHP BN Wanda Klenczon Warsztaty Języka Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej i Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej 2011 Biblioteka Narodowa 8-10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu plastyka dla klasy 4 szkoły podstawowej

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu plastyka dla klasy 4 szkoły podstawowej Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu plastyka dla klasy 4 szkoły podstawowej Temat Ocena dopuszczająca 1. Co to jest sztuka? wymienia miejsca, w których można zobaczyć dzieła wskazane ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Manggha jest miejscem szczególnym dla Rafała Pytla, mało który polski artysta tak bardzo wpisuje się w tradycyjną estetyką japońską, gdzie nacisk położony jest bardziej na sugestię i nieokreśloność niż

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY REALIZACJA MATERIAŁU PLASTYKI W GIMNAZJUM

PLAN WYNIKOWY REALIZACJA MATERIAŁU PLASTYKI W GIMNAZJUM PLN WYNIKOWY RELIZJ MTERIŁU PLSTYKI W GIMNZJUM Program nauczania: Marzena Kwiecień. Program nauczania plastyki w gimnazjum PN - 5002-9/09 ele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

1. Mistrzowie włoskiego renesansu

1. Mistrzowie włoskiego renesansu 1. Mistrzowie włoskiego renesansu Uczeń powinien: 1. 1. Cele lekcji 1. a) Wiadomości umiejscowić epokę w czasie, przyporządkować dzieła autorom, związać prezentowane dzieła z miejscem, w którym się znajdują,

Bardziej szczegółowo

*POSTMODERNIZM Jackson Pollock, No 5 ( 48)

*POSTMODERNIZM Jackson Pollock, No 5 ( 48) *POSTMODERNIZM Jackson Pollock, No 5 ( 48) Pojęcie postmodernizmu już co najmniej 30 lat temu na stałe weszło do słownika; używane jest w odniesieniu do współczesnych przeobrażeń społecznych oraz różnorodnych

Bardziej szczegółowo

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH pod redakcją Władysława Fłoryana CZĘŚĆ DRUGA SPIS TREŚCI LITERATURA BUŁGARSKA napisała HENRYKA CZAJKA I. Uwagi wstępne 7 1. Rys historyczny (do końca w. XIV) 7 2. Sztuka 13

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W PUBLICZNYM GIMNAZJUM nr 8

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W PUBLICZNYM GIMNAZJUM nr 8 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W PUBLICZNYM GIMNAZJUM nr 8 Cele przedmiotowego systemu oceniania: 1.Obiektywnie i rzetelnie dostarczać informacji o osiągnięciach, sukcesach, brakach i postępach

Bardziej szczegółowo

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki Uwagi OKE 1. Inspiracje antyczne w kulturze. Scharakteryzuj je, analizując wybrane dzieła literackie i inne (np. malarskie, rzeźbiarskie, architektoniczne).

Bardziej szczegółowo

EPOKA KIERUNKI/STYLE. Dzieła. twórcy malarstwo naskalne jaskinie Altamira, Hiszpania oraz Lascaux we Francji

EPOKA KIERUNKI/STYLE. Dzieła. twórcy malarstwo naskalne jaskinie Altamira, Hiszpania oraz Lascaux we Francji EPOKA KIERUNKI/STYLE PREHISTORIA MEZOPOTAMIA EGIPT ANTYK /Grecja, Rzym/ CECHY 2,5 mln 4 tys. lat p.n.e. malunki realistyczne, głównie ukazujące zwierzęta, wprowadzenie perspektywy skrzywionej zwierzę portretowane

Bardziej szczegółowo

Dla klasy I gimnazjum

Dla klasy I gimnazjum Iwona Piętowska - Kusior Wymagania edukacyjne z plastyki Dla klasy I gimnazjum Liczba godzin zgodna z ramowym planem nauczania: 30 Rok szkolny 2009/10 Obowiązujący program: Lila Wyszkowska, Plastyka. Wyd.

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA /KLASA I /GIMNAZJUM

PLASTYKA /KLASA I /GIMNAZJUM PLASTYKA /KLASA I /GIMNAZJUM Lp. Temat 1. Lekcja organizacyjna. Kryteria oceniania. Higiena twórczości. Widzieć i patrzeć interpretacja rzeczywistości w dziełach sztuki wprowadzenie do nauki plastyki w

Bardziej szczegółowo

Kraina sztuki Wymagania edukacyjne z plastyki w gimnazjum

Kraina sztuki Wymagania edukacyjne z plastyki w gimnazjum Kraina sztuki Wymagania edukacyjne z plastyki w gimnazjum HASŁO W PODSTAWIE PROGRAMOWEJ. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE. UCZEŃ: TEMAT LEKCJI PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA I DZIAŁANIA UCZNIA WIEDZA MERYTORYCZNA UMIEJĘTNOŚCI

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MHS-P1A1P-052 EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut ARKUSZ I MAJ ROK 2005 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz

Bardziej szczegółowo

Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe

Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe Postimpresjonizm Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe ustanawiają dwa przełomowe wydarzenia

Bardziej szczegółowo

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION www.fashionculture.pl OFERTA SPONSORSKA PRZY SZTUCE FASHION CULTURE W ROLI GŁÓWNEJ: Polsko-Brytyjska Kultura i Sztuka SCENA: MUZEUM PAŁAC w Wilanowie Organizator: Polska Wszechnica w Wielkiej Brytanii

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie III

Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie III Wymagania edukacyjne z przedmiotu plastyka w klasie III W pierwszym okresie zaplanowane są do realizacji tematy nr: 1,2,3,4,5,9,10,11,12,13,14,15,21,22,29,30, W drugim okresie przewiduje się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne wiedzy i umiejętności z plastyki w gimnazjum

Wymagania edukacyjne wiedzy i umiejętności z plastyki w gimnazjum Wymagania edukacyjne wiedzy i umiejętności z plastyki w gimnazjum Anita Przybyszewska-Pietrasiak Program nauczania plastyki w gimnazjum DPN - 5002-18/09 Podręcznik: W. Sygut, D. Stępień Sztuka w zasięgu

Bardziej szczegółowo

LEKCJE MUZEALNE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

LEKCJE MUZEALNE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH LEKCJE MUZEALNE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH DZIEJE ZIELONEJ GÓRY I REGIONU 1. Dzieje Zielonej Góry Zwiedzanie z przewodnikiem stałych ekspozycji muzealnych związanych z historią Zielonej

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE. Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie:

PROJEKTOWANIE. Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie: PROJEKTOWANIE Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie: a). linii modułowych dzielących osie b). skrajnych położeń ruchomych części przedmiotu c). linii koordynacyjnych modułowych

Bardziej szczegółowo

Historia malarstwa cz2

Historia malarstwa cz2 Historia malarstwa cz2 Akademizm to kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się w XIX wieku, przede wszystkim w malarstwie i rzeźbie. Polegał na odwoływaniu się do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. MHS 2015 WPISUJE ZDAJĄCY KOD PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY PRZYKŁADOWY ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki

Z plastyką na TY. z zakresu plastyki i historii sztuki Gimnazjum nr 1 im. Polskich Noblistów w Śremie Z plastyką na TY innowacja pedagogiczna w gimnazjum z zakresu plastyki i historii sztuki Opracowanie: mgr Jacek Krawczyk Śrem 2014 Wstęp Podstawowym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Podział rozwoju twórczości plastycznej dzieci i młodzieży według różnych autorów

Podział rozwoju twórczości plastycznej dzieci i młodzieży według różnych autorów Podział rozwoju twórczości plastycznej dzieci i młodzieży według różnych autorów Podział na okresy i fazy rysunku dziecięcego według C. Burta (Anglia-1947) Lp. Okres-stadium Faza Czas Cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Renesans (1350-1510) był epoką, która przyniosła malarstwu olbrzymią ilość innowacji. Należy wśród nich wymienić przede wszystkim zeświecczenie

Renesans (1350-1510) był epoką, która przyniosła malarstwu olbrzymią ilość innowacji. Należy wśród nich wymienić przede wszystkim zeświecczenie Renesans (1350-1510) był epoką, która przyniosła malarstwu olbrzymią ilość innowacji. Należy wśród nich wymienić przede wszystkim zeświecczenie sztuki, które pozwoliło na udoskonalenie portretu, pejzażu

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki i Biznesu ŻAK w Stargardzie Szczecińskim

Centrum Nauki i Biznesu ŻAK w Stargardzie Szczecińskim LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO NA EGZAMIN MATURALNY W ROKU 2014 I. LITERATURA 1. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Przedstaw temat w oparciu o wybrane przykłady.

Bardziej szczegółowo

Jakże wiele dostrzegł on w naszej ziemi, tej na przysłowiowe wyciągnięcie ręki. Ileż, dzięki temu, będziemy mogli sami sprawdzić, zainspirowani jego

Jakże wiele dostrzegł on w naszej ziemi, tej na przysłowiowe wyciągnięcie ręki. Ileż, dzięki temu, będziemy mogli sami sprawdzić, zainspirowani jego Wszelkiego rodzaju jubileusze mają w sobie pewien posmak finału. To znaczy: jubilat osiągnął godny uznania wiek, ma sumę osiągnięć, czas więc, by je podsumować. Trzydziestolecie pracy artystycznej fotografika

Bardziej szczegółowo

LISTA ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH EDUKACJA ARTYSTYCZNA W ZAKRESIE SZTUK PLASTYCZNYCH Stopień: PIERWSZY Lp.

LISTA ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH EDUKACJA ARTYSTYCZNA W ZAKRESIE SZTUK PLASTYCZNYCH Stopień: PIERWSZY Lp. LISTA AGADNIEŃ EGAMINACYJNYCH PREDMIOTÓW KIERUNKOWYCH EDUKACJA ARTYSTYCNA W AKRESIE STUK PLASTYCNYCH Stopień: PIERWSY 1. Przedstaw zasady pracy z modelem (organizacja pracy, komunikacja, kultura bycia,

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE Załącznik Nr 15 Standardy nauczania dla kierunku studiów: grafika STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku grafika trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów). Łączna liczba

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu plastyka dla klasy VI szkoły podstawowej

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu plastyka dla klasy VI szkoły podstawowej Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu plastyka dla klasy VI szkoły podstawowej Temat (rozumiany jako lekcja) Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) Wymagania podstawowe (ocena dostateczna)

Bardziej szczegółowo

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA

Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA II Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Kętrzynie Lista tematów do części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE

PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE OPRACOWANY PRZEZ MGR MARTĘ KISIEL NA PODSTAWIE PROGRAMU WYDAWNICTWA WOŁOMIN Nr w wykazie 14/IIILO/2009 1 1. MIEJSCE WIEDZY O KULTURZE W PROGRAMIE KSZTAŁCENIA UCZNIÓW

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczno wychowawczy z plastyki do klasy II Program nauczania Bliżej sztuki. Numer dopuszczenia 68/2009

Plan dydaktyczno wychowawczy z plastyki do klasy II Program nauczania Bliżej sztuki. Numer dopuszczenia 68/2009 Plan dydaktyczno wychowawczy z plastyki do klasy II Program nauczania Bliżej sztuki. Numer dopuszczenia 68/2009 Rok szkolny 2013/2014 Liczba godzin A Treści podstawy programowej z utrwaleniem wiadomości

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie VI

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie VI Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie VI Podczas ustalania oceny z plastyki szczególną uwagę zwraca się na wysiłek wkładany przez ucznia w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki zajęć.

Bardziej szczegółowo

realne, wirtualne - gra światów

realne, wirtualne - gra światów realne, wirtualne - gra światów przenikanie idei przestrzennych obrazów cyfrowych do świata realnego Małgorzata Stroka seminarium: Humanistyka i grafika komputerowa prof. J. Miziołek 2011/12 obrazy przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Lista tematów maturalnych na egzamin ustny z języka polskiego na rok szkolny 2011/2012.

Lista tematów maturalnych na egzamin ustny z języka polskiego na rok szkolny 2011/2012. Lista tematów maturalnych na egzamin ustny z języka polskiego na rok szkolny 2011/2012. I LITERATURA 1. Miłośd i jej różne oblicza. Omów na przykładach dwóch 2. Groteska jako metoda kreowania rzeczywistości.

Bardziej szczegółowo

Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny w Zespole Szkół Górniczych w Łęcznej Matura 2015

Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny w Zespole Szkół Górniczych w Łęcznej Matura 2015 Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny w Zespole Szkół Górniczych w Łęcznej Matura 2015 Nauczyciel języka polskiego: mgr Eliza Szymańska mgr Marzena Golan Łęczna, dnia 7 kwietnia 2014 r. str. 1

Bardziej szczegółowo

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie Program indywidualizacji nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZESTAW TEMATÓW NA USTNĄ MATURĘ Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2011/2012

SZKOLNY ZESTAW TEMATÓW NA USTNĄ MATURĘ Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 SZKOLNY ZESTAW TEMATÓW NA USTNĄ MATURĘ Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 LITERATURA 1. Porównaj obrazy domu i rodziny w literaturze, analizując 2. Literackie portrety matek. Analizując celowo

Bardziej szczegółowo

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego.

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego. Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. 1. Ważniejsze bitwy wojny obronnej 1939 roku. 2. Wymień formy ochrony przyrody w Polsce. 3. Literaci związani z Mazowszem.

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

Architektura renesansu

Architektura renesansu RENESANS Kultura Renesansu: Humanizm główny prąd umysłowy odrodzenia, głoszący troskę o pełny rozwój człowieka, jego szczęście i godność Terencjusz jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce

Bardziej szczegółowo

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu Lista tematów z języka polskiego na część wewnętrzną egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2014/2015 w Technikum Nr 1 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie Nr tematu LITERATURA

Bardziej szczegółowo

... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje. Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki

... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje. Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki ...... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje imię i nazwisko ucznia klasa:......... nazwa i adres szkoły Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki UWAGA:

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA - MALARSTWO

PLASTYKA - MALARSTWO PLASTYKA - MALARSTWO MATERIAŁY POMOCNICZE DLA UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJUM Opracował: L.Gałężewski SPIS TREŚCI PLASTYKA - MALARSTWO...1 Perspektywa...2 Światłocień...3 Martwa natura...3 Pejzaż...3 Portret...4

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Mały Artysta. Program zajęć dla dzieci 5 i 6 - letnich

Mały Artysta. Program zajęć dla dzieci 5 i 6 - letnich Mały Artysta Program zajęć dla dzieci 5 i 6 - letnich O programie: Głównym założeniem programu jest wychodzenie naprzeciw potrzebom dziecka,rozwijanie i wspomaganie jego zdolności zgodnie z jego potencjałem

Bardziej szczegółowo

B. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji Zdany egzamin wstępny na kierunek: grafika, specjalność: multimedia

B. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji Zdany egzamin wstępny na kierunek: grafika, specjalność: multimedia A. Informacje ogólne nazwa kursu prowadzący Historia i teoria sztuki Akademia Sztuki w Szczecinie Wydział Wydział Malarstwa i Nowych Mediów kierunek: grafika specjalność: multimedia poziom: 1. stopnia

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI 1. Uczniowie zostają zapoznani z PSO podczas pierwszych zajęć lekcyjnych w każdym roku szkolnym. 2. Rodzice uczniów zostają zapoznani z PSO poprzez stronę internetową

Bardziej szczegółowo

Jak opisać dzieło sztuki?

Jak opisać dzieło sztuki? Jak opisać dzieło sztuki? Profesjonalne opisy dzieł sztuki są tworzone przez historyków sztuki lub konserwatorów, w których oprócz strony wizualnej, musi się znaleźć informacja o epoce, w której dzieło

Bardziej szczegółowo

Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z

Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z Ekslibris, (łac. ex libris - z książek) - znak własnościowy danego egzemplarza książki, najczęściej ozdobny, wykonany w technice graficznej, z imieniem i nazwiskiem właściciela księgozbioru (np. stylizowanymi

Bardziej szczegółowo