Makroekonomiczne uwarunkowania rynku mieszkaniowego w Polsce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Makroekonomiczne uwarunkowania rynku mieszkaniowego w Polsce"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 792 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2008 Katedra Ekonomiki Nieruchomości i Procesu Inwestycyjnego Makroekonomiczne uwarunkowania rynku mieszkaniowego w Polsce 1. Wstęp Dane statystyczne dotyczące makroekonomicznej sytuacji gospodarczej Polski 1 potwierdzają, że polska gospodarka jest w bardzo dobrej kondycji. Wskazuje na to: wysokie tempo wzrostu gospodarczego, dobra sytuacja finansowa przedsiębiorstw, spadek bezrobocia, niska inflacja, niski deficyt na rachunku obrotów bieżących, dobra bieżąca sytuacja budżetu państwa. W dniu 30 sierpnia 2006 r. GUS opublikował dane na temat kształtowania się wybranych kategorii Rachunków Narodowych w drugim kwartale roku 2. Realne roczne tempo wzrostu PKB wyniosło 5,5%. Główną siłą wzrostu był popyt krajowy. Odnotowany wzrost gospodarczy i dobra sytuacja finansowa przedsiębiorstw skutkują wyraźną poprawą na rynku pracy. Zjawiska te nie wpłynęły jednak na wzrost presji inflacyjnej, która jest ograniczona m.in. dzięki znacznemu wzrostowi wydajności pracy oraz wciąż rosnącej konkurencji międzynarodowej. W pierwszym półroczu 2006 r. odnotowano zwiększenie tempa wzrostu wynagrodzeń w stosunku do roku 2005 r. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce naro- 1 Przegląd Makroekonomiczny 2006, nr 15, Ministerstwo Finansów, Departament Polityki Finansowej Analiz i Statystyki, Warszawa

2 6 dowej wzrosło nominalnie o 4,7%, co przy niskiej inflacji oznacza aż 4-procentowy wzrost realny. Jeśli chodzi o dział gospodarki narodowej, jakim jest budownictwo, w drugim kwartale 2006 r., w stosunku do analogicznego okresu 2005 r. odnotowano wzrost: sprzedaży produkcji budowlano-montażowej ogółem o 9,2%; sprzedaży w zakresie wznoszenia budynków i budowli oraz inżynierii lądowej i wodnej o 8,2%; sprzedaży w zakresie wykonywania instalacji budowlanych o 11,1%. Zdaniem przedsiębiorców, dobry jest ogólny klimat dotyczący koniunktury w budownictwie, poprawił się też wskaźnik prognozy ogólnej sytuacji gospodarczej w budownictwie Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce 2.1. Specyfika rynku nieruchomości W ogólnym ujęciu teoretycznym jednym z podstawowych instrumentów ekonomicznych rynku są ceny, które wiążą podaż z popytem na poszczególne produkty. Na rynku działają, mające charakter ciągły, procesy dostosowawcze. Przez korektę popytu i podaży rynki dążą do ukształtowania ceny równowagi rynkowej. Do podstawowych czynników rynkowych kształtujących rynek nieruchomości mieszkaniowych należy zaliczyć: zmiany poziomu dochodów nabywców, zmiany cen innych towarów oraz oczekiwania nabywców co do zmian cen w przyszłości. Do istotnych czynników pozarynkowych wpływających na ten rynek należą: czynniki demograficzne (liczba ludności pod względem wieku, płci, zatrudnienia), specyficzne czynniki naturalne (klimatyczno-atmosferyczne), preferencje nabywców (gust, upodobania, zwyczaje) oraz społeczno-polityczne (wpływające na kształtowanie się ryzyka rynkowego). Rynek nieruchomości odznacza się jednak własną specyfiką, związaną z jego immanentnymi cechami, w tym obejmującymi nieruchomość oferowanego produktu (jego ścisłe powiązanie z określoną lokalizacją położeniem i otoczeniem), cechy fizyczne (jakość gruntów, powierzchnię i kubaturę zabudowy, technikę wykonania, sposób wykończenia), brak substytutów, wysoką kapitałochłonność i trwałość, indywidualny charakter nieruchomości, poufność transakcji. Powoduje to, że mamy do czynienia z niespotykaną na innych rynkach różnorodnością 3 Badanie koniunktury. Koniunktura w przemyśle, budownictwie, handlu i usługach w październiku 2006 r., GUS, Warszawa 2006.

3 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 7 podaży i niepowtarzalnością pojedynczych przedmiotów transakcji. Zróżnicowanej podaży towarzyszy równie zróżnicowany, rozwarstwiony popyt 4. Rynek nieruchomości jest w stanie permanentnej nierównowagi, którą charakteryzuje okresowa nadwyżka popytu lub nadwyżka podaży (na rynku nieruchomości nigdy nie wystąpi typowy stan równowagi). Podstawowa przyczyna tego zjawiska wiąże się z charakterem popytu i podaży. Popyt na nieruchomości charakteryzuje się długofalowym wzrostem, którego tempo zależy od wzrostu liczby ludności, jej dochodów, zwiększenia aspiracji mieszkańców, inwestorów, przedsiębiorców, rozwoju gospodarczego kraju itp. W wypadku nieruchomości liczą się również konkretne preferencje konsumentów i inwestorów, moda, snobizm, a także długookresowe prognozy gospodarcze i polityczne, a w skrajnym przypadku zachowania spekulacyjne. Obserwujemy wtedy zjawisko jednoczesnego wzrostu cen i popytu. Z reguły nierównowaga na rynku nieruchomości ma podłoże strukturalne (np. oferta rynkowa zrównoważona pod względem ilościowym nie odpowiada potencjalnym klientom pod względem rozmieszczenia terytorialnego, konkretnej lokalizacji, standardu). Świadomi konsumenci i inwestorzy wiedzą, że odpowiadająca im nieruchomość w wielu wypadkach jest tzw. dobrem rzadkim, które można nabyć tylko w określonym czasie, na warunkach dyktowanych przez rynek. Nieruchomości nie tylko mogą zaspokajać określone potrzeby konsumpcyjne, ale stanowią również relatywnie bezpieczną formę lokowania kapitału. Powoduje to, że rynek nieruchomości popytowo związany jest z rynkiem kapitałowym. Dlatego również w wypadku rynku nieruchomości mieszkaniowych 5 nieracjonalne jest prognozowanie cen tylko na podstawie odnotowanych w przeszłości relacji. Racjonalnym rozwiązaniem jest powiązanie wartości rynkowej nieruchomości z przychodami wynikającymi z czynszów płaconych przez najemców oraz przychodami pozaczynszowymi (np. z opłat parkingowych, reklam). Należy podkreślić, że najemcy, oprócz czynszów, pokrywają zazwyczaj w formie opłat eksploatacyjnych rzeczywiste poniesione przez właściciela lub zarządcę nieruchomości koszty mediów, sprzątania, wentylacji, oświetlenia i ogrzewania części wspólnych, dozoru, konserwacji urządzeń, a także administracji i zarządu nieruchomością. W literaturze przedmiotu 6 za początek dynamicznego rozwoju rynku nieruchomości mieszkalnych w Polsce uznaje się datę wejścia w życie przepisów ustawy 4 S. Belniak, Rozwój rynku nieruchomości w Polsce na tle krajów wysoko rozwiniętych, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2001, s. 41 i nast. 5 Traktowanych jako nieruchomości generujące periodyczne przychody, pochodzące z jej użytkowania lub własności w postaci przepływających w czasie strumieni kapitałowych (zob. J. Lipiński, Deweloper na rynku nieruchomości, Nieruchomości C.H. Beck 2000, nr 2, s. 30). 6 M. Węglowski, Komunalne zasoby mieszkaniowe na rynku nieruchomości, Problemy Rozwoju Miast 2006, nr 3.

4 8 o własności lokali 7. W latach ok. 66% ogółu rynkowych transakcji nieruchomościami stanowiły transakcje mieszkaniowe, zaś ok. 37% z nich było transakcjami na tzw. rynku pierwotnym, czyli transakcjami dotyczącymi nowych mieszkań. Wynika z tego, że na jedno nowo oddane mieszkanie przypadają na rynku trzy mieszkania używane, rynek mieszkań wtórnych jest zatem trzy razy większy od rynku pierwotnego i to on pozwala w największym zakresie dostosować podaż do zmieniającego się popytu. Sukces na rynku deweloperskim zależy w dużej mierze od rozpoznania preferencji klientów oraz monitorowania sytuacji rynkowej. Zdaniem ekspertów dużej firmy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami WGN Real Estate z Wrocławia 8, od połowy 2004 r. utrzymuje się (z odnotowywanym od początku 2006 r. dynamicznym wzrostem) wysoki popyt na zakup mieszkań. Dotyczy to głównie dużych miast Polski i wiąże się z pojawieniem się nowych, realnych i atrakcyjnych dla potencjalnego nabywcy źródeł finansowania zakupu nieruchomości mieszkaniowych. Posiadanie przez banki wolnych środków pieniężnych (wpływających na ich nadpłynność finansową) spowodowało w Polsce dużą dostępność kredytów mieszkaniowych, wspieraną agresywną promocją, relatywnie łatwym spełnieniem wymogów formalnych oraz niskim oprocentowaniem. Wysoki popyt przy niezadowalającej podaży mieszkań z rynku pierwotnego spowodował postępującą zwyżkę cen, zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. Zdaniem ekspertów rednet Property Group, firmy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, prawie 10% nowych mieszkań budowanych w dużych aglomeracjach Polski należy do obcokrajowców. W wypadku budynków o wysokim standardzie i apartamentów udział obcokrajowców dochodzi do 30 40% 9. Amerykański multimilioner, inwestor i biznesmen, Warren Edward Buffett, ostrzegał wiosną 2005 r. przed pęknięciem bańki spekulacyjnej na amerykańskim rynku nieruchomości, na którym w latach nieruchomości drożały czterokrotnie szybciej niż dobra konsumpcyjne 10. Nic takiego jednak się nie stało. Na rynku odnotowano jedynie nadwyżkę podaży nieruchomości, co doprowadziło do spadku cen. Analitycy rynkowi podkreślają, że w warunkach polskich załamanie poddanego działaniom spekulacyjnym rynku nieruchomości mogą spowodować jedynie zdarzenia nadzwyczajne, wywołane głównie: 7 Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 29 poz. 355 z późn. zm.)

5 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 9 kryzysem walutowym mającym związek z atakiem na złotego i znaczną jego przeceną; wpływającym na gospodarkę przewlekłym kryzysem politycznym, powodującym ucieczkę inwestorów z polskiego rynku, a w konsekwencji doprowadzającym do krachu giełdowego i kłopotów z finansowaniem długu wewnętrznego. W tej sytuacji część kredytobiorców nie byłaby w stanie spłacać rat i na rynku pojawiłyby się mieszkania odebrane dłużnikom. Również część mniej doświadczonych inwestorów w tym zagranicznych traktujących nieruchomości jako lokatę kapitału zaczęłoby się pozbywać mieszkań, których wartość rynkowa nie rośnie, lecz spada Rynek mieszkań Zdaniem ekspertów WGN Real Estate, polski rynek nieruchomości mieszkaniowych charakteryzują obecnie następujące tendencje 11 : wysoki popyt przy umiarkowanej podaży mieszkań 12 ; wzrost cen sprzedaży, średnio o 26% od stycznia do września 2006 r. 13 ; duże zainteresowanie zakupem mieszkań 2- i 3-pokojowych, przy lekkim spadku popytu na mieszkania 1-pokojowe, zwłaszcza zlokalizowane poza centrum miast; dwuipółkrotny wzrost zainteresowania zakupem mieszkań luksusowych, o najwyższym standardzie (apartamenty); ok. 92% kupujących korzysta z kredytów mieszkaniowych 14 ; najbardziej aktywni kupujący mieszczą się w przedziale wiekowym lat; małe mieszkania kupują jako swoje pierwsze lokum ludzie młodzi, w wieku lat; na cenę rynkową nieruchomości decydujący wpływ ma lokalizacja i standard mieszkania oraz jego najbliższe otoczenia. 11 Występują od początku 2006 r. i mają realne szanse utrzymać się przez najbliższych 5 lat. Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce wrzesień 2006, WGN Real Estate, Wrocław Na rynku mieszkaniowym przez najbliższych kilka lat popyt nadal będzie przewyższać podaż, zwłaszcza w największych miastach. Przykładowo w Hiszpanii przy podobnej liczbie ludności buduje się ok. 500 tys. mieszkań rocznie, w Polsce zaledwie ok. 118 tys. 13 Na podstawie doświadczeń z przeszłości, zwłaszcza z 2002 r., gdy z powodu recesji znacznie spadł popyt na mieszkania, ale ceny nie spadły, można przewidywać, że w 2007 r. ceny będą nadal wzrastać, ale w sposób umiarkowany: od 5% do 10% rocznie. Ewentualny wyższy wzrost cen zależy od: kształtowania się cen gruntów budowlanych oraz dostosowywania poziomu płac i kosztów pracy w Polsce do poziomu obowiązującego w rozwiniętych krajach Unii Europejskiej. 14 Udział kredytu stanowi przeciętnie 78% ceny mieszkania. O 82% wzrosła liczba kupujących, którzy w 100% kredytują koszt zakupu.

6 10 Eksperci rednet Property Group 15, analizując powody decyzji o zakupie mieszkania, zwracają uwagę, że osoby wolne i bezdzietne są bardziej mobilne od osób będących w związkach i mających dzieci i zdecydowanie częściej traktują zakup nieruchomości jako dobrą inwestycję. Jako powód zakupu mieszkania badani klienci wymieniają takie cele, jak: 1) zmiana miejsca zamieszkania; powód ten wymienia: 50,0% osób wolnych, bezdzietnych lub nieplanujących dzieci w najbliższym czasie; 18,0% osób w związkach, mających dzieci lub planujących dzieci w najbliższym czasie; 2) poprawa warunków mieszkaniowych; powód ten wymienia: 41,7% osób wolnych, bezdzietnych lub nieplanujących dzieci w najbliższym czasie; 47% osób w związkach, mających dzieci lub planujących dzieci w najbliższym czasie; 3) zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swoich bliskich; powód ten wymienia: 2,8% osób wolnych, bezdzietnych lub nieplanujących dzieci w najbliższym czasie; 29,5% osób w związkach, mających dzieci lub planujących dzieci w najbliższym czasie; 4) cel inwestycyjny; powód ten wymienia: 45,6% osób wolnych, bezdzietnych lub nieplanujących dzieci w najbliższym czasie; 29,5% osób w związkach, mających dzieci lub planujących dzieci w najbliższym czasie. Z odpowiedzi na pytania szczegółowe wynika, że ankietowani klienci chcą: zamieszkać w innym mieście 11,8%, zamieszkać w innej dzielnicy 19,1%, zamienić mieszkanie na większe 39,5%, zamienić mieszkanie na dom 2,6%, zaspokoić potrzeby mieszkaniowe dzieci (kupno dla dzieci) 17,1%, zaspokoić potrzeby mieszkaniowe rodziców (kupno dla rodziców) 2,0%, przeznaczyć zakupioną nieruchomość na wynajem 13,2%, traktować zakupioną nieruchomość jako lokatę kapitału 32,9%. Ważność dokonania transakcji kupna/sprzedaży nieruchomości potwierdza akt notarialny, który zawiera informacje o rodzaju i cenie nieruchomości. Zgod- 15 Raport mieszkaniowy. Analiza popytu i podaży. Warszawa, Kraków, Trójmiasto, Poznań, Wrocław. Zob. również opracowania REAS Konsulting: Warszawski rynek mieszkaniowy 2005/2006, Rynki mieszkaniowe: Kraków, Poznań, Trójmiasto, Wrocław, Badanie preferencji nabywców w Warszawie.

7 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 11 nie z przyjętą prawnie zasadą, wyciąg ze sporządzonego aktu notarialnego przekazywany jest 16 do jednostek geodezji i kartografii na szczeblu starostw powiatowych (314 jednostki) i prezydentów miast na prawach powiatu (65 jednostki). W ciągu ostatnich lat zainteresowanie Polską jako miejscem inwestowania w nieruchomości, mimo okresowych wahań, systematycznie wzrasta. Zdecydowane wzmocnienie tendencji wzrostowej nastąpiło po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Nie bez znaczenia jest również odnotowany w latach szybki wzrost polskiego produktu krajowego brutto (PKB). Na podstawie analizy ceny 1 m 2 mieszkań można stwierdzić, że najbardziej poszukiwanym segmentem rynku są mieszkania w cenie do 5 tys. zł za 1 m 2. Segment rynku obejmujący mieszkania w cenie od 5 tys. zł do 5,5 tys. zł za 1 m 2 to segment względnej równowagi rynkowej (na którym transakcje dokonują się tak szybko jak średnia rynkowa). Mieszkania w cenie od 5,5 tys. zł do 8 tys. zł za 1 m 2 sprzedają się wolniej niż inne. Segment mieszkań luksusowych i apartamentów (ceny powyżej 8 tys. zł za 1 m 2 ) rządzi się własnymi prawami, niezależnymi od ceny Rynek domów Rynek domów mieszkalnych od 2001 r. jest najbardziej stabilnym segmentem rynku nieruchomości. Zdaniem ekspertów firmy WGN Real Estate, w dużych miastach podaż domów na rynku wtórnym i pierwotnym przewyższa popyt średnio 7,4 razy 18. Dlatego ceny transakcyjne domów utrzymują się właściwie na niezmienionym poziomie. Wahania cenowe na lokalnych rynkach w badanych okresach półrocznych mieszczą się w granicach 3 4,5%. Najchętniej kupowane są domy parterowe o powierzchni użytkowej do 200 m 2, z mieszkalnym poddaszem, na działkach o powierzchni m 2, szczególnie wybudowane w ostatnim dziesięcioleciu, w nowoczesnych technologiach gwarantujących energooszczędność i niskie koszty eksploatacji. Ważna jest też atrakcyjna lokalizacja w osiedlu miejskim lub okolicy podmiejskiej dobrze skomunikowanej z centrum. Ceny kształtują się na poziomie od 480 tys. do 1,1 mln zł za budynki nowe oraz od 240 tys. do 600 tys. zł za budynki mające więcej niż 16 W formie sprawozdań GUS M-04, pt. Transakcje kupna/sprzedaży nieruchomości za I i II półrocze 2004, GUS, Warszawa Mamy tu do czynienia z tzw. paradoksem Veblena (efektem prestiżowym) stanowiącym wyjątek w prawie popytu. Paradoks ten związany jest z chęcią posiadania dóbr luksusowych. Posiadanie takich dóbr jest środkiem dowartościowania się, dlatego popyt na nie jest tym większy, im mniej ludzi dane dobro posiada, i paradoksalnie rośnie wraz z ceną. Do tego rodzaju dóbr można zaliczyć luksusowe nieruchomości, w wypadku których wzrost ceny powoduje wzrost popytu, ponieważ są chętniej nabywane przez określoną grupę osób, chcących się w ten sposób wyróżnić spośród innych. 18 Rynek nieruchomości, s. 17.

8 12 10 lat. Domy położone do 10 km od granic dużych miast, spełniające te kryteria, nie różnią się ceną od zlokalizowanych na obszarach miejskich. Nabywców znajdują też tanie domy do remontu poza miastem, w odległości nie większej niż 30 km, warunkiem jest jednak dobre sąsiedztwo. Ceny kształtują się na poziomie tys. zł. Ofertę rynkową uzupełniają nowe domy w trakcie budowy. Domy takie (w stanie surowym otwartym do indywidualnego wykończenia), o standardzie podstawowym powierzchni do 200 m 2, można kupić za cenę od 150 tys. do 250 tys. zł. Im bliżej granic miasta zlokalizowana jest nieruchomość, tym wyższa jest jej cena. W związku ze znaczną podwyżką cen mieszkań różnica w cenach domów i mieszkań zmniejszyła się; obecnie można kupić dom za miastem, sprzedając mieszkanie 3-pokojowe o dobrym standardzie lub 2-pokojowe w bardzo dobrej lokalizacji. Bardzo stabilny jest rynek rezydencji. Są to nieruchomości trudne do zbycia, a na finał transakcji czeka się nawet kilka lat. Właściciele, którzy ponieśli duże koszty w związku z realizacją takich inwestycji, nie są skłonni do obniżania ceny ofertowej ,1 mln tys. 700 tys. 700 tys. 690 tys. 600 tys. 480 tys. 360 tys. 370 tys. 320 tys. 320 tys. 240 tys. 0 Warszawa Wrocław Kraków Poznań Gdynia Katowice domy nowe domy starsze niż 10 lat Rys. 1. Średnie ceny transakcyjne sprzedaży domów w standardzie podstawowym o powierzchni użytkowej do 200 m 2 na działkach do 1 tys. m 2 w dużych miastach Polski we wrześniu 2006 r. (w tys. zł) Źródło: Wskaźniki rynku mieszkaniowego Dla nabywcy mieszkania lub domu mieszkalnego istotne są dwa podstawowe wskaźniki rynku: czas oczekiwania na mieszkanie, dostępność oferty.

9 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 13 Według ekspertów rednet Property Group w latach wzrósł znacznie średni czas oczekiwania na mieszkanie w dużych aglomeracjach Polski i wynosił: 1) w Warszawie: 197 dni w maju 2004 r., 274 dni w maju 2005 r., 367 dni w maju 2006 r., 2) we Wrocławiu: 213 dni w maju 2004 r., 312 dni w maju 2005 r., 415 dni w maju 2006 r., 3) w Krakowie: 325 dni w maju 2004 r., 405 dni w maju 2005 r., 494 dni w maju 2006 r. 19 Wskaźnik dostępności oferty informuje o procentowym udziale w ogólnej ofercie rynkowej mieszkań, które można kupić i od razu się do nich wprowadzić. W latach miała miejsce zdecydowana wyprzedaż takich mieszkań, w praktyce są one na rynku niedostępne. Udział takich mieszkań w ogólnej puli rynkowej wynosił: 1) w Warszawie: 20,8% w maju 2004 r., 16,4% w maju 2005 r., 6,7% w maju 2006 r., 2) we Wrocławiu: 31,9% w maju 2004 r., 13,3% w maju 2005 r., 0,4% w maju 2006 r., 3) w Krakowie: 23,1% w maju 2004 r., 10,8% w maju 2005 r., 0,3% w maju 2006 r. 3. Kierunki rozwoju sektora mieszkaniowego w Polsce Podjęta w 1989 r. reforma polskiej gospodarki zasadniczo zmieniła zasady partycypacji państwa w finansowaniu budownictwa mieszkaniowego 20. Uwolnienie 19 Raport mieszkaniowy. 20 M. Bryx, Finansowanie rozwoju budownictwa mieszkaniowego w miastach, SGH, Warszawa 1999.

10 14 cen, zmiana finansowania budownictwa mieszkaniowego, ustanowienie rynkowej stopy procentowej dla kredytów budowlanych oraz wprowadzenie jednolitego systemu spłaty kredytów wpłynęły na przebudowę polskiego rynku mieszkaniowego. Zmniejszyła się liczba budowanych mieszkań. Kiedy cena mieszkań odzwierciedla rzeczywiste nakłady inwestycyjne i kształtuje się bez bezpośredniej ingerencji państwa, przyszły właściciel dokonuje samodzielnego wyboru najbardziej racjonalnej formy inwestowania w mieszkanie analizując jej efektywność, korzystność i skuteczność. Urealnienie cen mieszkań spowodowało jednak, że znaczna część obywateli, o zbyt niskich dochodach, utraciła możliwość kupienia własnego lokum. Sytuacja taka wywołała dodatkowy popyt na mieszkania czynszowe, głównie o umiarkowanych czynszach (w tym realizowane z pomocą państwa, np. przez Towarzystwa Budownictwa Społecznego), oraz na mieszkania socjalne. Formułowana w warunkach gospodarki rynkowej polityka mieszkaniowa musi uwzględniać specyficzny charakter mieszkania, traktowanego jednocześnie jako dobro pierwszej potrzeby oraz relatywnie bardzo drogi towar. Dlatego w demokratycznych krajach gospodarki rynkowej proces budowy, finansowania, eksploatacji i wynajmu mieszkań podlega odrębnym od uniwersalnych regułom prawno-instytucjonalnym 21. W oficjalnych dokumentach rządowych 22 podkreśla się, że wzrost gospodarczy, stabilizacja makroekonomiczna i włączenie naszego kraju w struktury europejskie tworzą korzystne warunki do rozwoju sektora mieszkaniowego w Polsce, umożliwiając wyraźne przyspieszenie tempa ilościowego i jakościowego rozwoju zasobów mieszkaniowych. Rozwój ten w mniejszym stopniu będzie zależał od czynników demograficznych 23 niż od zmieniających się wzorców społecznych i kulturowych, czego przykładem jest stopniowy zanik tradycji wspólnego zamieszkiwania różnych pokoleń i wzrost aspiracji cywilizacyjnych w zakresie warunków zamieszkiwania. Rynkowe instrumenty finansowania mieszkalnictwa są dostępne dla coraz szerszych kręgów społeczeństwa i umożliwiają obywatelom samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Istnieje jednak i będzie istnieć duża grupa gospodarstw domowych, dla których nabycie i utrzymanie własnego mieszkania nigdy nie będzie możliwe lub które, np. z racji przewidywanych zmian miejsca pracy, nie chcą się wiązać ze stałym miejscem zamieszkania przez nabycie lokalu miesz- 21 System mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach, Bank Gospodarstwa Krajowego, Warszawa 1998 (maszynopis). 22 Strategia długofalowego rozwoju sektora mieszkaniowego na lata , Ministerstwo Infrastruktury, Warszawa Prognozowane zmiany liczby ludności kraju nie będą czynnikiem kreującym presję demograficzną na radykalny przyrost zasobów mieszkaniowych.

11 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 15 kalnego na własność. Osoby te powinny móc liczyć na ofertę mieszkań na wynajem, o zróżnicowanym standardzie i czynszu 24. Określona w strategii polityka jest podporządkowana realizacji celu, jakim jest maksymalne zbliżenie do 2025 r. poziomu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w Polsce do obecnego średniego poziomu starych członków Unii Europejskiej, m.in. przez likwidację istniejących obecnie deficytów cywilizacyjnych spowodowanych niedobrowolnym wspólnym zamieszkiwaniem, małą powierzchnią użytkową mieszkań i złym standardem ich wyposażenia technicznego. Do problematyki zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz roli władz publicznych szeroko odnoszą się postanowienia zawarte w Konstytucji RP. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy zasadniczej władze publiczne są zobowiązane do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności ( ) wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Ważna rola przypada samorządom lokalnym, które zgodnie z art. 4 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 71 poz. 733 z pózn. zm.) realizując zadania własne, powinny: w ujęciu generalnym stwarzać odpowiednie warunki umożliwiające zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, w wypadkach przewidzianych w ustawie - zapewniać lokale socjalne, lokale zamienne oraz zaspokajać potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Ponadto należy zwrócić uwagę na wskazywaną w strategii konieczność odejścia od modelu mieszkań zakładowych na rzecz tworzenia podobnie jak np. w Wielkiej Brytanii zasobów mieszkań funkcyjnych, których najem byłby związany z pełnieniem określonych funkcji społecznych (obejmowałby np. urzędników publicznych, nauczycieli, strażaków, policjantów). Zdaniem Stowarzyszenia Budowniczych Domów i Mieszkań (SBDiM), realizacja sformułowanej przez rząd strategii wymaga przyjęcia mającego formę ustawy polskiego programu mieszkaniowego, który: powinien obejmować okres od 2007 do 2013 r. i być skorelowany z budżetem UE oraz powinien dotyczyć wszystkich rodzajów i form budownictwa mieszkaniowego; 24 Warunkiem powstania takiej oferty jest m.in.: 1) ekonomizacja czynszów i niezbędna deregulacja stosunków najmu wraz z właściwym systemem dodatków mieszkaniowych oraz ofertą mieszkań socjalnych; 2) wsparcie władz publicznych dla inwestorów prywatnych i działających non profit, tworzących zasób trwale przeznaczony na wynajmowanie z umiarkowanym czynszem.

12 16 powinien opierać się na uzgodnionych z KE definicjach budownictwa socjalnego, komunalnego, społecznego, spółdzielczego, komercyjnego, rekreacyjnego i gospodarczego 25 ; nawiązywać do środków finansowania programu z uwzględnieniem funduszy unijnych, funduszy budżetu państwa, środków finansowych gmin, środków własnych ludności, kredytów hipotecznych i innych, partycypacji prywatnych kapitałów inwestycyjnych, budownictwa dla celów specjalnych (np. wojskowych) i zakładowych Zakończenie Oficjalne statystyki całkowicie pomijają zjawisko najmu mieszkań w szarej strefie rynku (szczególnie rozbudowanej w dużych aglomeracjach miejskich i ośrodkach akademickich). W dostępnych materiałach analitycznych 27 podkreślany jest paradoks, że właśnie nieobjęte kontrolą ani statystyką publiczną zasoby mieszkań wynajmowane przez osoby fizyczne w szarej strefie stanowią segment kierujący się zasadami rynkowymi, w którym: poziom płynności zbliżony jest do tego, jaki powinien charakteryzować mieszkania na wynajem, nie obowiązują administracyjne ograniczenia cenowe, nie występują bariery polityczne (np. dotyczące polityki czynszowej gmin), nawiązanie stosunku najmu jest łatwe i nie wiąże się z dodatkowymi kosztami ponoszonymi przez najemcę (np. wiążącymi go z zajmowanym mieszkaniem). Jest to zatem istotny czynnik rynku mieszkaniowego w Polsce o charakterze makroekonomicznym. Innym czynnikiem o takim charakterze jest brak długofalowej polityki państwa w tym zakresie. Przejawia się to w niskim wskaźniku relacji zasobu mieszkań do populacji kraju. W Polsce na 1 tys. mieszkańców przypada 327 mieszkań ogółem (zamieszkanych i niezamieszkanych razem) oraz 308 mieszkań zamieszkanych. Wskaźnik ten znacznie odbiega od średniej europejskiej, która w oficjalnych statystykach wynosi odpowiednio 466 i 396 mieszkań na 1 tys. mieszkańców. Różnica ta odzwierciedla dystans dzielący Polskę od sta- 25 Stanowisko Stowarzyszenia Budowniczych Domów i Mieszkań w sprawie polskiego programu mieszkaniowego. Zarząd Główny, SBDiM, Kraków, 6 kwietnia 2006, również: W. Grzybowski, Budownictwo czynszowe radykalna koncepcja rozwoju, Finansowanie Nieruchomości 2006, nr Ibidem. 27 Np. Uwarunkowania sektora mieszkaniowego w latach , Ministerstwo Infrastruktury, Warszawa 2005.

13 Makroekonomiczne uwarunkowania rynku 17 rych członków Unii Europejskiej, który wynika m.in. z dysproporcji w zamożności społeczeństw, ale także z wspomnianej złej polityki państwa. Należy dodać, że sytuacja sektora mieszkaniowego w krajach Europy nie ma charakteru jednorodnego. Obok państw, takich jak Dania, Finlandia czy Francja, o relatywnie stabilnym rynku istnieją państwa dynamicznie nadrabiające wieloletnie zaległości, np. Grecja, Hiszpania, Irlandia i Portugalia, w których od lat buduje się ok. 10 mieszkań na 1 tys. mieszkańców rocznie. W Polsce w 2005 r. wskaźnik ten wynosił zaledwie: 3 zrealizowane mieszkania na 1 tys. mieszkańców. Problem niedoboru mieszkań w Polsce należy rozpatrywać także na tle aspiracji mieszkaniowych Polaków, wśród których wyróżnić można zarówno marzenia oderwane od sytuacji finansowej (i na nie najczęściej powołują się politycy, zwłaszcza w toku kampanii wyborczych), jak i plany wynikające z realnej oceny aktualnych lub przyszłych możliwości finansowych 28. Należy je również zaliczyć do czynników kształtujących rynek mieszkaniowy w Polsce. Literatura Badanie koniunktury. Koniunktura w przemyśle, budownictwie, handlu i usługach w październiku 2006 r., GUS, Warszawa Belniak S., Rozwój rynku nieruchomości w Polsce na tle krajów wysoko rozwiniętych, AE w Krakowie. Kraków Bryx M., Finansowanie rozwoju budownictwa mieszkaniowego w miastach, SGH, Warszawa Gospodarka i polityka mieszkaniowa. Raport z badania opinii publicznej na temat postrzegania aktualnych problemów mieszkaniowych, Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa, październik Grzybowski W., Budownictwo czynszowe radykalna koncepcja rozwoju, Finansowanie Nieruchomości 2006, nr 4 5. Lipiński J., Deweloper na rynku nieruchomości, Nieruchomości C.H. Beck 2000, nr 2. Przegląd Makroekonomiczny 2006, nr 15, Ministerstwo Finansów, Departament Polityki Finansowej Analiz i Statystyki, Warszawa, wrzesień. Raport mieszkaniowy. Analiza popytu i podaży. Warszawa, Kraków, Trójmiasto, Poznań, Wrocław, REAS Konsulting, Warszawa Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce wrzesień 2006, WGN Real Estate, Wrocław Stanowisko Stowarzyszenia Budowniczych Domów i Mieszkań w sprawie polskiego programu mieszkaniowego, Zarząd Główny SBDiM, Kraków, 6 kwietnia Strategia długofalowego rozwoju sektora mieszkaniowego na lata , Ministerstwo Infrastruktury, Warszawa Gospodarka i polityka mieszkaniowa. Raport z badania opinii publicznej na temat postrzegania aktualnych problemów mieszkaniowych, Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa, październik 2000.

14 18 System mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach, Bank Gospodarstwa Krajowego, Warszawa 1998 (maszynopis). Transakcje kupna/sprzedaży nieruchomości za I i II półrocze 2004, GUS, Warszawa Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 29 poz. 355 z późn. zm.). Uwarunkowania sektora mieszkaniowego w latach , Ministerstwo Infrastruktury, Warszawa Węglowski M., Komunalne zasoby mieszkaniowe na rynku nieruchomości, Problemy Rozwoju Miast 2006, nr 3. Macroeconomic Factors Governing the Housing Market in Poland This article characterises the Polish housing market at the end of 2006, taking into account the specific nature of this market by looking at both the flat and house segments. The author presents the main reasons for property purchases in Poland in recent years, and on this basis, as well as on the basis of sales data, formulates certain indicators for this market. Next, the author presents the development trajectories of the housing sector in Poland up to 2005 in light of current and future microeconomic factors governing this market.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY SERPEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015 RYNEK MESZKANOWY LPEC Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

CZERWIEC 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

CZERWIEC 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI CZERWIEC 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest przygotowywany na podstawie danych ofertowych zamieszczanych w serwisie

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016 RYNEK MESZKANOWY STYCZEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca roku, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY KWIECIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY KWIECIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY KWECEŃ Kwiecień był drugim rekordowym miesiącem pod względem sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym. Liczba sprzedanych mieszkań w ostatnim czasie większa była jedynie

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Polityka społeczna: mieszkalnictwo. Dr Barbara Więckowska Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Polityka społeczna: mieszkalnictwo Dr Katedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie LITERATURA J. Łaszek (2004), Sektor nieruchomości mieszkaniowych w Polsce. Stan i perspektywy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Tanie mieszkania dla polskich rodzin Najważniejsze informacje Mieszkanie+ to rządowy program budowy mieszkań na wynajem, z opcją dojścia do własności, realizowany na zasadach rynkowych przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław

Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław Roczna analiza cen wtórnego i pierwotnego rynku mieszkaniowego Wrocław I. Wprowadzenie Wrocław jest miastem położonym w południowo-zachodniej Polsce. Jest on siedzibą władz województwa dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008 Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski II kwartał 28 Podaż 2 W pierwszej połowie bieżącego roku na rynku mieszkaniowym w Polsce nastąpiła zmiana w relacji popytu względem podaży. Popyt na mieszkania,

Bardziej szczegółowo

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY

WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY WADOWICKI RYNEK MIESZKANIOWY Potrzeby rynku a popyt efektywny WIESŁAWA DZIDEK Kraków, maj 21 1. Ceny gruntów pod zabudowę mieszkaniową Wadowice Ceny działek w Wadowicach pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010

ANALIZA SZCZECIŃSKIEGO RYNKU NIERUCHOMOŚCI W LATACH 2007 2010 STUDA PRACE WYDZAŁU NAUK EKONOMCZNYCH ZARZĄDZANA NR 26 Ewa Putek-Szeląg Uniwersytet Szczeciński ANALZA SZCZECŃSKEGO RYNKU NERUCHOMOŚC W LATACH 27 21 STRESZCZENE Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku

Bardziej szczegółowo

PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA

PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE SZANSĄ NA ROZWÓJ NOWOCZESNEGO I MOBILNEGO SPOŁECZEŃSTWA RYNEK NIERUCHOMOSCI NOWE PERSPEKTYWY CENTRUM KONFERENCYJNE CFP WARSZAWA, 19 marca 2012r. PRYWATNE BUDOWNICTWO CZYNSZOWE

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015 X X X X X RYNEK MESZKANOWY MAJ Maj był trzecim miesiącem w rankingu pod względem sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym w roku. Liczba mieszkań większa była jedynie w marcu i kwietniu. Wtedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008 ZAKOPANE RYNEK MIESZKAŃ Miasto Zakopane słynące z turystyki wysokogórskiej jest wciąż w centrum zainteresowania inwestorów zarówno indywidualnych jak i developerów, firm i spółek handlowych, budujących

Bardziej szczegółowo

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl IV kwartał 2008 Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie dwucyfrowym nieprzerwanie od kilku lat. Obecnie za wynajem mieszkania dwupokojowego które jest najbardziej reprezentatywnym

Bardziej szczegółowo

Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce

Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce INFORMACJA PRASOWA strona: 1/5 Warszawa, 23 kwietnia 2012 r. Bank Millennium stworzył mapę aspiracji, planów i realiów mieszkaniowych w Polsce Warszawa, 23.04.2012 r. Gdzie chcą mieszkać Polacy? Jakim

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Autor: Wynajem.pl i CEE Property Group 19.01.2009. Portal finansowy IPO.pl Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

MAJ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

MAJ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ MAJ 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK

Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK 1 Agenda Kredyty konsumpcyjne Wzrost wartości i spadek liczby udzielonych kredytów. Jakość na dobrym, stabilnym poziomie. Osłabienie

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji

Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce. Zakres prezentacji Instrumenty finansowania budownictwa czynszowego w Polsce Zakres prezentacji Zmiany ustawowe w realizacji budownictwa mieszkaniowego o umiarkowanym czynszu w 2009 r. Podstawowe założenia dla Programu społecznego

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r.

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. Departament Analiz Makroekonomicznych i Sektorowych Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. 26.03.2012 r. Warszawa Opracowali: Monika Orłowska tel. 22 860 54 09

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY

POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY POLSKI RYNEK MIESZKANIOWY Analiza porównawcza największych miast Jarosław Strzeszyński, wrzesień 211 Polska - szósty pod względem ludności kraj w Unii Europejskiej, zamieszkany przez 7,65% jej obywateli,

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK 2007 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.

RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK 2007 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM. WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK 2007 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Mamy przyjemność zaprezentować piąty z cyklu miesięcznych przeglądów rynku mieszkaniowego w Polsce przygotowanych przez REAS na

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

PAŹDZIERNIK 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ PAŹDZIERNIK 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt Wyniki finansowe banków w 2008 r. [1] Warszawa, 2009.05.08 W końcu 2008 r. działalność prowadziło 70 banków komercyjnych (o 6 więcej niż rok wcześniej), w tym 60 z przewagą kapitału zagranicznego lub całkowicie

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

SANDOMIERZ. Klaudia Nowrot

SANDOMIERZ. Klaudia Nowrot Klaudia Nowrot SANDOMIERZ Sandomierz jest miastem położonym w województwie świętokrzyskim, powiecie sandomierskim, położonym na rzeką Wisłą. Miasto ma powierzchnie 29 km 2, w tym 64% użytków rolniczych

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY W POLSCE IIIQ 2009

RYNEK MIESZKANIOWY W POLSCE IIIQ 2009 0 Smart Investments RYNEK MIESZKANIOWY W POLSCE IIIQ 2009 Listopad 2009 SPIS TREŚCI: -''./ '( )* +,-''./ $%!"##!"&& CEE Property Group Sp. z o.o. 0 RYNEK MIESZKANIOWY W POLSCE IIIQ 2009 1 RYNEK NIERUCHOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego

Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego Prognozy dla polskiego budownictwa mieszkaniowego VI Konferencja dla budownictwa 1/04/2014 Kazimierz Kirejczyk Plan prezentacji Obecny obraz budownictwa mieszkaniowego Sektory rynku: charakterystyka i

Bardziej szczegółowo

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl.

Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości KRN.pl. Raport KRN.pl: Kupować czy wynajmować? Niniejszy raport został przygotowany przez specjalistów portalu nieruchomości

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego

Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Warunki rozwoju mieszkaniowego budownictwa czynszowego Norbert Jeziolowicz II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 25 maja 2012 r. Program mieszkaniowego budownictwa czynszowego powinien mieć na uwadze:

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom RAPORT Open Finance, lipiec 2009 r. Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom W lipcu nie doszło do istotnego pogorszenia nastrojów na rynku mieszkaniowym, choć spodziewaliśmy się go od trzeciego kwartału.

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2009 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

STYCZEŃ 2009 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ STYCZEŃ 2009 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski jest przygotowywany na podstawie danych

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004

RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004 RYNEK NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W GŁÓWNYCH MIASTACH POLSKI Kwiecień 2004 W ciągu ostatniego półrocza sytuacja na rynku mieszkaniowym w Polsce zmieniła się znacznie. W największych miastach ceny mieszkań

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2009/2010 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Geodezja

Bardziej szczegółowo

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa

PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa VI FORUM MIESZKALNICTWA I REWITALIZACJI Sosnowiec 11-12.04.2011 PozabudŜetowe instrumenty finansowo organizacyjne na rzecz rozwoju mieszkalnictwa Arkadiusz Borek Prezes Zarządu Instytutu Gospodarki Nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Rentowność projektów deweloperskich. Ile naprawdę zarabiają firmy deweloperskie na budowie mieszkań?

Rentowność projektów deweloperskich. Ile naprawdę zarabiają firmy deweloperskie na budowie mieszkań? 0 Smart Investments Rentowność projektów deweloperskich. Ile naprawdę zarabiają firmy deweloperskie na budowie mieszkań? Luty 2010 -''./ '( )* +,-''./ $%!"##!"&& CEE Property Group Sp. z o.o. 0 Rentowność

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: czerwiec 2015 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Grupa Rynku Nieruchomości Ernst & Young Śniadanie prasowe - Warszawa, 9 maja 2012r. Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Wprowadzenie Barometr Inwestycyjny Rynku Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009

Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009 Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009 Jacek Łaszek, Hanna Augustyniak I Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych Rawa Mazowiecka, 28-29.05.2009 r. Prognozy wskazują dobre perspektywy

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku, wybrane elementy przydatne. majątkowego

Analiza rynku, wybrane elementy przydatne. majątkowego 2010-20112011 Analiza rynku, wybrane elementy przydatne w czynnościach rzeczoznawcy majątkowego Rynek lokalny rynek miasta i gminy Łódź na prawach powiatu. Łódź to miasto liczące ok 745 tysięcy mieszkańców

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

Program Mieszkanie dla młodych

Program Mieszkanie dla młodych Program Mieszkanie dla młodych CO TO JEST? Program Mieszkanie dla młodych to nowy program polegający na dopłatach do kredytów udzielonych na zakup pierwszego mieszkania z rynku pierwotnego. Ma on w pewnym

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi Perspektywy rynku nieruchomości ci i branży y deweloperskiej w 2009 roku Spragnieni krwi Warszawa, 29 Kwietnia 2009 Polski rynek nieruchomości ci oczekiwany scenariusz rynkowy W 2009 roku oczekujemy spadku

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Regulacje i literatura RozpWyc 6-14 Powszechne Krajowe Zasady Wyceny (PKZW) Nota Interpretacyjna nr 2 Zastosowanie podejścia dochodowego w wycenie nieruchomości

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r.

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r. UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Międzyrzec Podlaski na lata 2016-2021

Bardziej szczegółowo

Opinia. ws. projektu założeń projektu ustawy (MTGiBM) o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych

Opinia. ws. projektu założeń projektu ustawy (MTGiBM) o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY Komisja Krajowa 80-855 Gdańsk, ul. Wały Piastowskie 24 tel. 58/ 308-4480, 58/ 308-4311 fax. /58 308-4219 sekprez@solidarnosc.org.pl S1958/W/12/BPS Gdańsk, 07.12.2012

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

W 2010 r. liczba mieszkań w zasobach województwa łódzkiego wzrosła o 5,7 tys. (tj. o 0,6%)

W 2010 r. liczba mieszkań w zasobach województwa łódzkiego wzrosła o 5,7 tys. (tj. o 0,6%) W 2010 r. liczba mieszkań w zasobach województwa łódzkiego wzrosła o 5,7 tys. (tj. o 0,6%) i zgodnie ze stanem w dniu 31 XII wyniosła 973,7 tys. Liczba mieszkań w miastach wzrosła o 0,5% w stosunku do

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 13.07.2015 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego

Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego Instrumenty wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego Stanisław Kudroń, Ministerstwo Infrastruktury VIForum Mieszkalnictwa i Rewitalizacji, Sosnowiec 2011 Główne problemy, cele i kierunki programu

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW. z dnia 24 września 2014 r.

Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW. z dnia 24 września 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW z dnia 24 września 2014 r. w sprawie wieloletniego programu gospodarowania

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego

Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Nowy program wsparcia budownictwa społecznego Departament Budownictwa Społecznego październik 2015 Segment dochodowy lokatora Misyjność sektora budownictwa społecznego dla BGK, komplementarność oferty

Bardziej szczegółowo

Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254

Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254 Warszawa, 17.01.2011 Raport Dekada na rynku nieruchomości pierwotnych w Warszawie od 3 594 zł do 8 254 Miniona dekada na stołecznym rynku nieruchomości upłynęła wyjątkowo ciekawe. Obserwowaliśmy powstawanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA. z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Projekt z dnia..., zgłoszony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIASTA ZGIERZA z dnia... 2010 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2038 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Monika Kramek 2012 Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Dane statystyczne Według wstępnych danych GUS, w okresie styczeń-maj 2012 r. oddano do użytkowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA. z dnia 20 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA. z dnia 20 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Dzwola na lata 2015-2019 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: maj 2014 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Rybnik 21-22 maj 2009r.

Rybnik 21-22 maj 2009r. Rybnik 21-22 maj 2009r. w 2007r. Związek Miast Polskich wraz ze Związkiem Powiatów Polskich oraz Związkiem Gmin Wiejskich RP przystąpił do realizacji czteroletniego szkoleniowo-doradczego projektu pt.

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 9 kwietnia 2013 r. Poz. 3289 UCHWAŁA NR 222/XXVIII/2013 RADY GMINY MIEDŹNO z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie zatwierdzenia Wieloletniego programu

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Na rynku wynajmu mieszkań w okresie wakacyjnym wciąż jest spokojnie i panuje tu urlopowe rozluźnienie. Powoli zaczyna się zauważać ruch wśród

Bardziej szczegółowo