Prawo prasowe. Komentarz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawo prasowe. Komentarz"

Transkrypt

1

2 Prawo prasowe Komentarz

3

4 Ewa Ferenc-Szydełko Prawo prasowe Komentarz 3. wydanie Warszawa 2010

5 Stan prawny na 1 czerwca 2010 r. Wydawca: Magdalena Przek Redaktor prowadzący: Joanna Cybulska Opracowanie redakcyjne: Anna Tenerowicz Skład, łamanie: Marta Krysińska-Kudlak Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2010 ISBN: wydanie Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek Warszawa, ul. Płocka 5a tel. (22) , (22) Kraków, ul. Zacisze 7 tel. (12) Księgarnia internetowa

6 Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW...15 Źródła prawa...15 Organy orzekające...16 Czasopisma...16 Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe...17 Rozdział 1. PRZEPISY OGÓLNE...17 Art. 1 [Funkcje i cele prasy] Pojęcie wolności Wolność prasy Cenzura Ograniczenia wolności wypowiedzi prasowej Rzetelne informowanie Jawność życia publicznego Kontrola i krytyka społeczna Orzecznictwo...29 Art. 2 [Jednakowe traktowanie prasy] Organy państwowe Stwarzanie warunków niezbędnych do wykonywania funkcji i zadań prasy Umożliwienie działalności redakcjom dzienników i czasopism Ochrona prawna zróżnicowanych programów, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw

7 Spis treści Art. 3 [Zakaz ograniczania rozpowszechniania prasy] Zakaz ograniczania drukowania i rozpowszechniania publikacji prasowych przyjętych do druku i rozpowszechniania Orzecznictwo...37 Art. 3a [Dostęp dziennikarzy do informacji publicznej] Zakres podmiotowy dostępu do informacji publicznej Zakres przedmiotowy Ograniczenia dostępu do informacji publicznej Tryb pozyskiwania informacji Postępowanie w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej Wątpliwości i pytania na tle ustawy Orzecznictwo...51 Art. 4 [Obowiązek udzielenia informacji] Przedsiębiorca i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku Odmowa udzielenia informacji Skarga na odmowę udzielenia informacji Orzecznictwo...60 Art. 5 [Obywatelskie prawo udzielania informacji prasie] Wolność udzielania informacji Prawo do krytyki Uszczerbek lub zarzut z powodu udzielania informacji prasie Orzecznictwo...68 Art. 6 [Obowiązek odpowiedzi na krytykę] Prawdziwe przedstawianie omawianych zjawisk Obowiązek udzielania odpowiedzi na krytykę Zakaz utrudniania zbierania materiałów krytycznych i tłumienia krytyki Orzecznictwo...72 Art. 7 [Definicje terminów ustawy] Definicja prasy Definicja dziennika Definicja czasopisma Materiał prasowy

8 Spis treści 5. Dziennikarz Redaktor Redaktor naczelny Redakcja Orzecznictwo...85 Art. 8 [Określenie wydawcy] Definicja wydawcy Nakładca...88 Art. 9 [Wyłączenia przedmiotowe z zakresu prawa prasowego]...89 Wyłączenia z zakresu działania prawa prasowego...89 Rozdział 2. PRAWA I OBOWIĄZKI DZIENNIKARZY...91 Art. 10 [Obowiązki dziennikarzy] Służba społeczeństwu i państwu Etyka zawodowa dziennikarzy Zasady współżycia społecznego Ogólna linia programowa pisma Orzecznictwo...95 Art. 11 [Dziennikarskie prawo do informacji] Osoby upoważnione do udzielania informacji Umożliwienie dziennikarzom nawiązania kontaktu z pracownikami Rzecznik prasowy Rzecznik Prasowy Rządu Orzecznictwo Art. 12 [Staranność i rzetelność w działalności dziennikarskiej] Staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych Ochrona dóbr osobistych i interesów informatorów Dbałość o poprawność języka polskiego i unikanie wulgaryzmów Zakaz prowadzenia ukrytej działalności reklamowej Orzecznictwo Art. 13 [Ograniczenia wypowiedzi dziennikarskiej] Zakaz wypowiadania opinii co do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym przed wydaniem orzeczenia w I instancji

9 Spis treści 2. Zakaz publikowania danych osobowych i wizerunku osób w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym lub sądowym Orzecznictwo Art. 14 [Autoryzacja i inne warunki publikacji wypowiedzi] Wymóg zgody na publikację informacji utrwalonych za pomocą zapisów fonicznych i wizualnych Autoryzacja wypowiedzi Zastrzeżenie terminu i miejsca opublikowania wypowiedzi Zakaz uzależnienia udzielenia informacji od jej skomentowania Zastrzeżenie publikacji informacji ze względu na tajemnicę służbową lub zawodową Publikacja informacji z prywatnej sfery życia Orzecznictwo Art. 15 [Tajemnica dziennikarska] Prawo autora materiału prasowego do zachowania anonimowości Zakres przedmiotowy tajemnicy dziennikarskiej Zakres podmiotowy tajemnicy dziennikarskiej Orzecznictwo Art. 16 [Zwolnienie od tajemnicy dziennikarskiej] Wyłączenie tajemnicy dziennikarskiej Zgoda na ujawnienie nazwiska informatora lub materiału prasowego Orzecznictwo Rozdział 3. RADA PRASOWA Art. 17 [Organizacja Rady Prasowej] Rada Prasowa Art. 18 (skreślony) Rozdział 4. ORGANIZACJA DZIAŁALNOŚCI PRASOWEJ Art. 19 (skreślony) Art. 20 [Rejestracja dzienników i czasopism] Zasada rejestracji wydawania dziennika lub czasopisma Wniosek o rejestrację

10 Spis treści 3. Skutki prawne wniesienia wniosku o rejestrację Postępowanie o zmianę wpisu Orzecznictwo Art. 21 [Odmowa rejestracji] Odmowa rejestracji wydawania dziennika lub czasopisma Prawo do tytułu prasowego Orzecznictwo Art. 22 [Zawieszenie wydawania dziennika lub czasopisma] Zawieszenie wydawania dziennika lub czasopisma z powodu popełnionych przestępstw Art. 23 [Ustanie warunków formalnych wydawania dziennika lub czasopisma] Utrata ważności rejestracji dziennika lub czasopisma Art. 23a [Wzór rejestru dzienników i czasopism] Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie rejestru dzienników i czasopism Art. 24 [Wyłączenia przedmiotowe rejestracji] Wyłączenia z zakresu obowiązku rejestracji działalności prasowej Art. 25 [Redaktor naczelny] Wymogi prawne wobec osoby redaktora naczelnego Zakres odpowiedzialności redaktora naczelnego Redaktor odpowiedzialny Powołanie i odwołanie redaktora naczelnego Kolegium redakcyjne Rada redakcyjna (programowa, naukowa) Orzecznictwo Art. 26 (skreślony) Art. 27 [Stopka redakcyjna] Impressum (stopka redakcyjna) Art (skreślone) Rozdział 5. SPROSTOWANIA I ODPOWIEDZI Art. 31 [Bezpłatna publikacja sprostowania i odpowiedzi] Sprostowanie a odpowiedź problemy terminologiczne Podmioty uprawnione do żądania sprostowania lub odpowiedzi

11 Spis treści 3. Podmiot zobowiązany do opublikowania sprostowania i odpowiedzi Orzecznictwo Art. 32 [Termin i miejsce publikacji sprostowania i odpowiedzi] Termin publikacji sprostowania lub odpowiedzi Publikacja tekstu sprostowania (ust. 5) Zakaz dokonywania skrótów i komentowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 6) Ograniczenia formalne tekstu sprostowania lub odpowiedzi (ust. 7) Orzecznictwo Art. 33 [Powody odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi] Obowiązek odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 1) Możliwość odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 3) Obowiązek powiadomienia o odmowie publikacji sprostowania lub odpowiedzi (ust. 4) Wyjaśnienie redakcji czyniące zadość funkcji sprostowania (ust. 4) Sprostowanie lub odpowiedź podpisane pseudonimem (ust. 5) Rozdział 6. KOMUNIKATY I OGŁOSZENIA Art. 34 [Publikacja komunikatu urzędowego, obwieszczenia, uchwał i zarządzeń] Obowiązek publikacji urzędowych komunikatów i ogłoszeń Warunki publikacji urzędowych komunikatów i ogłoszeń Art. 35 [Publikacja orzeczenia sądowego, ogłoszenia i listu gończego] Obowiązek publikacji wyroków lub innych orzeczeń sądowych Publikacja ogłoszeń sądu lub innego organu państwowego Publikacja listów gończych Art. 36 [Publikacja materiałów reklamowych] Odpłatne ogłoszenia i reklamy Ograniczenie zakresu wypowiedzi reklamowej Oznaczenie ogłoszeń i reklam Prawo do odmowy zamieszczenia ogłoszeń i reklam ze względu na linię programową bądź charakter publikacji

12 Spis treści 5. Warunki prawne ujawnienia danych o reklamodawcy Orzecznictwo Rozdział 7. ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA Art. 37 [Zasady odpowiedzialności za naruszenie prawa prasowego] Odpowiedzialność za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Orzecznictwo Art. 37a [Przepadek materiału prasowego] Przepadek materiału prasowego jako kara dodatkowa w razie skazania za przestępstwo popełnione przez opublikowanie materiału prasowego Art. 37b [Zawiadomienie o skazaniu] Zawiadomienie o wyroku skazującym za przestępstwo prasowe Art. 38 [Odpowiedzialność cywilna autora, redaktora, wydawcy] Zasady odpowiedzialności cywilnej za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Podmioty odpowiedzialne za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Odpowiedzialność cywilna za naruszenie prawa spowodowane ujawnieniem materiału prasowego przed jego publikacją Orzecznictwo Art. 39 [Roszczenie o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi] Roszczenie o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi Orzecznictwo Art. 40 (skreślony) Art. 41 [Ochrona prawna krytyki, satyry i karykatury] Ochrona prawna krytyki Orzecznictwo Art. 42 [Wyłączenie odpowiedzialności redaktora] Wyłączenie odpowiedzialności redaktora za treść publikacji nadesłanych przez PAP oraz za treść komunikatów urzędowych, orzeczeń i ogłoszeń Wyłączenie odpowiedzialności wydawcy i redaktora za treść ogłoszeń i reklam

13 Spis treści Art. 43 [Odpowiedzialność karna] Odpowiedzialność karna za szantaż wobec dziennikarza Art. 44 [Odpowiedzialność karna] Utrudnianie lub tłumienie krytyki prasowej Nadużycie stanowiska lub funkcji działaniem na szkodę osoby dokonującej krytyki prasowej Art. 45 [Odpowiedzialność karna] Wydawanie dziennika lub czasopisma bez rejestracji albo zawieszonego Art. 46 [Odpowiedzialność karna] Częściowa niekonstytucyjność przepisu dotyczącego opublikowania sprostowania lub odpowiedzi Tryb ścigania Orzecznictwo Art. 47 [Odpowiedzialność karna] Obowiązek opublikowania komunikatu urzędowego, ogłoszenia sądu lub innego organu państwowego, jak również listu gończego Art. 48 [Odpowiedzialność karna] Zakaz rozpowszechniania materiału prasowego objętego przepadkiem lub prasy zabezpieczonej jako dowód rzeczowy Art. 49 [Odpowiedzialność karna] Penalizacja czynów określonych w art. 3, art. 11 ust. 2, art. 14, art. 15 ust. 2 i art. 27 pr. pras Art. 49a [Odpowiedzialność karna] Nieumyślne opublikowanie materiału prasowego zawierającego znamiona przestępstwa (objętego przepadkiem) Orzecznictwo Rozdział 8. POSTĘPOWANIE W SPRAWACH PRASOWYCH Art. 50 [Postępowanie w sprawach prasowych] Reguły postępowania w sprawach wynikających z prawa prasowego Art. 51 (skreślony) Art. 52 [Postępowanie sądowe] Rozpoznanie przez sąd roszczeń o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi

14 Spis treści Art. 53 [Właściwość sądu powszechnego] Właściwość sądu w sprawach o przestępstwa prasowe Art. 54 [Właściwość sądu dziennikarskiego] Przekazanie sprawy o przestępstwo prasowe właściwemu sądowi dziennikarskiemu Art. 54a [Odszkodowanie od Skarbu Państwa] Odszkodowanie od Skarbu Państwa w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania Art. 54b [Zakres stosowania prawa prasowego] Przeniesienie zasad odpowiedzialności prawnej i postępowania w sprawach prasowych na inne niż prasa środki przekazu Rozdział 9. ZMIANY W PRZEPISACH OBOWIĄZUJĄCYCH ORAZ PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE Art. 55 [Zmiana ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła] Art. 56 [Zmiana ustawy o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności ] Art. 57 [Zmiana ustawy o kontroli publikacji i widowisk] Art. 58 [Przepis przejściowy] Przepisy przejściowe w postępowaniu w sprawach wynikających z prawa prasowego Art. 59 [Przepis przejściowy] Przepisy przejściowe w sprawie zachowania dotychczasowych uprawnień wydawców dzienników i czasopism oraz w zakresie działalności poligraficznej Art. 60 [Uchylenie dotychczasowych przepisów] Derogacja przepisów prawa prasowego sprzed 1 lipca 1984 r Art. 61 [Vacatio legis i wejście ustawy w życie] Wejście ustawy w życie LITERATURA AKTY PRAWNE...255

15

16 WYKAZ SKRÓTÓW Źródła prawa k.c. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) k.k. ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) Konstytucja Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) k.p. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) k.p.a. ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz z późn. zm.) k.p.c. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) p.p.s.a. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz z późn. zm.) pr. aut. ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) pr. pras. ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) u.d.i.p. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz z późn. zm.) 15

17 Wykaz skrótów Organy orzekające ETPC NSA SN TK Europejski Trybunał Praw Człowieka Naczelny Sąd Administracyjny Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Czasopisma ONSA Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego OSA Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSK Orzecznictwo Sądów Karnych OSN Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAPiUS Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna OSNKW Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa OSNP Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy OTK Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Rzeczposp. Rzeczpospolita ZNUJ PWiOWI Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej

18 USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24; zm.: Dz. U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324; z 1989 r. Nr 34, poz. 187; z 1990 r. Nr 29, poz. 173; z 1991 r. Nr 100, poz. 442; z 1996 r. Nr 114, poz. 542; z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 770; z 1999 r. Nr 90, poz. 999; z 2001 r. Nr 112, poz. 1198; z 2002 r. Nr 153, poz. 1271; z 2004 r. Nr 111, poz. 1181; z 2005 r. Nr 39, poz. 377; z 2007 r. Nr 89, poz. 590) Rozdział 1 PRZEPISY OGÓLNE Art. 1 [Funkcje i cele prasy] Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. 17

19 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne 1. Pojęcie wolności Wolność to kategoria filozoficzno-etyczna. Filozofia rozważa warunki wolności, określa zakres i dziedzinę jej występowania, zestawia wolność z innymi wartościami 1. Wolność definiowana jest jako autonomia jednostki w wyborze przekonań oraz celów i środków postępowania 2, która jednakże absolutna jest niemożliwa, gdyż oznaczałaby akceptację również działań przeciwko niej samej. Wolność nieograniczona jest absurdalna i wewnętrznie sprzeczna: jeśli uzna się, że wszystko wolno, to wolno także zaprzeczyć, że wszystko wolno 3. Pojęcie wolności było przedmiotem badań, dociekań, rozważań najwybitniejszych filozofów. J. Locke ( ), jeden z twórców myśli oświecenia, przyczynił się do ustalenia poglądów o społecznym wymiarze wolności. Wolność pojmowano wówczas jako prawo naturalne, a więc takie, które przysługuje każdej osobie ze względu na naturę ludzką, i postulowano zmiany społeczne celem realizacji tego prawa. Treść prawa wolności obejmowała wówczas między innymi wolność sumienia, poznania i wypowiedzi 4. Ten dorobek myśli oświeceniowej wszedł na trwałe do cywilizacji Europy. Pojęcie wolności w wymiarze społecznym zostało znacznie wzbogacone w XIX w., zwłaszcza w filozofii niemieckiej. Według G.W.F. Hegla ( ) optymalne warunki wolności stwarza państwo o ustroju monarchii konstytucyjnej i społeczeństwie obywatelskim, to znaczy regulującym stosunki międzyludzkie zgodnie z prawem cywilnym i gospodarką wolnorynkową. Ten wykształcony w XIX w. liberalizm przyznał wolności priorytet wobec równości i wąsko zakreślił granice ingerencji państwa w działalność indywidualną 5. 1 Z. Kuderowicz, Słownik filozofii, pod red. J. Hartmana, Kraków 2004, hasło: wolność, s Ibidem. 3 Ibidem. 4 Ibidem. 5 Ibidem. 18

20 Funkcje i cele prasy Art. 1 W okresie totalitaryzmów XX w. słowo wolność zagubiło swój sens ustrojowy; autorytarne władze, szermując hasłami powszechnego dobra, kontrolowały i niszczyły wolność jednostek. Współcześnie, wśród licznych koncepcji wolności, dominuje postmodernizm, afirmujący pluralizm, zróżnicowanie, tolerancję ideową i obyczajową 6. Neoliberalizm odróżnia wolność negatywną i wolność pozytywną. Wolność negatywna wyznacza sferę działania jednostki poza kontrolą instytucji społecznych, ale aby zapobiec konfliktom, krzywdom i skrajnej nierówności, postuluje skojarzenie jej z poszanowaniem uniwersalnych praw człowieka 7. Z kolei wolność pozytywna to spontaniczny wybór przekonań, zagrożony ze strony ideologicznego fundamentalizmu i monopolizacji idei, co wystąpiło w systemach totalitarnych. Wolność pozytywna powinna być nieodłączna od tolerancji i pluralizmu wartości, który nie popada w dowolność i skrajny relatywizm, jeśli respektuje prawa człowieka Wolność prasy Wolność prasy jest częścią pojęcia wolności. Państwo demokratyczne gwarantuje i respektuje wolność jako prawo obywatelskie i zarazem prawo człowieka. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 1997 r. zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu (art. 14). Oznacza to gwarancję swobody wypowiedzi w prasie, wolność od cenzury, nacisków politycznych, manipulacji ze względu na czyjeś jednostkowe interesy. Państwo, realizując zasady zapisane w Konstytucji, stoi na straży tych wartości. Zasadę swobody wypowiedzi, poprzez którą realizuje się wolność prasy, zawiera art. 54 Konstytucji: Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Zapis ten de facto skierowany jest przede wszystkim do dziennikarzy, ale za ich pośrednictwem ma służyć całemu społeczeństwu. 6 Ibidem, s Ibidem, s Ibidem. 19

21 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne Zasady wolności prasy i wolności wypowiedzi są umieszczone w aktach prawa międzynarodowego, między innymi w art. XIX Powszechnej deklaracji praw człowieka, uchwalonej przez Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych 10 grudnia 1948 r., oraz w art. 19 ust. 3 lit. a) Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku, dnia 19 grudnia 1966 r. Kwestię tę reguluje także art. 10 ust. 2 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., do której Polska przystąpiła w 1993 r. Standardy ochrony tych wartości nie są jednak w państwach europejskich jednakowe. Wymieniona konwencja respektuje uwarunkowania i tradycje w tym zakresie: Państwa mogą, a nawet muszą ze względu na obowiązki wynikające z art. 8 Konwencji regulować korzystanie ze swobody wypowiedzi, aby zapewnić odpowiednią ochronę prawną dobrego imienia jednostek 9. Okoliczność, że wolność prasy nie ma charakteru absolutnego, lecz doznaje ograniczeń i musi się mieścić w granicach wytyczonych przez prawo, wielokrotnie była podnoszona w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Stwierdzano w nim, że prasa, korzystając z wolności, nie może przekroczyć granic ustalonych przez prawo, w szczególności tych, które dotyczą dobrego imienia i praw innych osób. Trybunał podkreślał, że swoboda wypowiedzi, będąc jedną z podstaw demokratycznej organizacji społeczeństwa, nie jest nieograniczona. Ale ten sam Trybunał orzekł, że zasada swobody wyrażania przekonań zezwala na takie wypowiedzi, które ranią uczucia innych osób 10. Wolność prasy i swoboda wypowiedzi determinują jawność życia społecznego, kontrolę działalności państwa i instytucji publicznych. 9 M.A. Nowicki, O czym sędzia i dziennikarz wiedzieć powinni, Rzeczposp. z stycznia 2005 r. 10 Stwierdzenie to padło w sprawie wytoczonej przez obywatela Węgier przeciwko swojemu państwu (Vajnai v. Hungary), które w 2003 r. skazało go za to, że przemawiając na manifestacji robotników, miał przypiętą do kurtki czerwoną bolszewicką gwiazdę, symbolizującą zakazany reżim, a publiczne jej eksponowanie oznacza pogardę dla ofiar komunizmu. Skarżący się podkreślał natomiast, że czerwona gwiazda ma dla niego inne znaczenie jest znakiem międzynarodowego ruchu robotniczego, walczącego o prawa i wolności pracownicze. Trybunał uznał, że zasada wolności słowa jest ważniejsza niż przeszłość, historia; w imię wolności słowa należy niwelować bolesną pamięć. 20

22 Funkcje i cele prasy Art Cenzura Wolność wypowiedzi jest gwarancją ustroju demokratycznego i zarazem miernikiem stopnia demokratyzacji ustroju. W państwach o rządach autorytarnych i totalitarnych wolność wypowiedzi jest ograniczana bądź w ogóle wyłączana przez cenzurę. Instytucja cenzury mocno splata się z historią ustroju państwa i prawa polskiego. Bardzo cierpieli przez nią polscy twórcy, usiłujący w czasach zaborów ( ) publikować swoje utwory. Równie, jeśli nie bardziej, dotkliwa była cenzura władzy komunistycznej ( ). Stanowi ona stałe, realne zagrożenie, dlatego należy poświęcić jej tu nieco więcej uwagi. Pomysł cenzurowania, czyli dopuszczania do obrotu publicznego tylko wybranych wiadomości, korzystnych ze względu na czyjś interes, jest stary jak świat. W ciągu wieków wykształciły się różne rodzaje cenzury, które ogólnie można podzielić na prewencyjne oraz represyjne. Cenzura prewencyjna polega na kontrolowaniu treści publikacji, zanim trafią one do wydawcy lub już po ich przygotowaniu, ale jeszcze przed przystąpieniem do rozpowszechniania. Represyjna natomiast polega na zwalczaniu informacji, które już zostały rozpowszechnione, i na karaniu ich autorów. Oba rodzaje cenzury istniały w Polsce po 1939 r. Zniesiono je ustawą z dnia 11 kwietnia 1990 r. o uchyleniu ustawy o kontroli publikacji i widowisk, zniesieniu organów tej kontroli oraz o zmianie ustawy Prawo prasowe (Dz. U. Nr 29, poz. 173). Ustawa weszła w życie 7 czerwca 1990 r. tego dnia rozwiązano Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk (działający od 1946 r.). Faktycznie jednak cenzura przestała funkcjonować prawie rok wcześniej. Obowiązująca Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 r. gwarantuje wolność od cenzury, stanowiąc w art. 54, że każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zaś zakazane. Konstytucja dopuszcza jednakże obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej. Obowiązek ten należy łączyć z potrzebą utrzymania ładu w eterze, nie zaś z kontrolowaniem treści emitowanych przez rozgłośnie radiowe i telewizyjne. Podobny cel realizuje 21

23 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne art. 20 pr. pras., stanowiący, że wydawanie dziennika lub czasopisma wymaga rejestracji. Od kilku lat w polskim procesie cywilnym stosuje się instytucję zwaną zabezpieczeniem przed prasą, którą dziennikarze nazwali cenzurą 11. Zabezpieczenie polega na tym, że na wniosek strony postępowania sąd może zakazać bądź nakazać pewne zachowania na czas toczącego się procesu. Opierając się na art. 730 w związku z art. 755 k.p.c., sąd może zakazać publikowania w prasie określonych informacji, zwłaszcza takich, które mogą szkodzić wnioskodawcy w egzekucji jego roszczeń. Chodzi na przykład o pomówienia, informacje nieprawdziwe, poniżające w opinii społecznej, w odniesieniu do których późniejsze zadośćuczynienie niematerialne (przeproszenie, wyrazy ubolewania) w żadnej mierze nie zrekompensuje uszczerbku czci. Żądanie przez stronę ustanowienia takiego zabezpieczenia nie musi zawierać dowodów, a jedynie uprawdopodobnienie, że brak zabezpieczenia uniemożliwi wykonanie przyszłego wyroku. Sąd jednakże odmówi udzielenia zabezpieczenia w sprawie przeciwko prasie dotyczącej dóbr osobistych, jeżeli zabezpieczeniu sprzeciwia się ważny interes społeczny. W tej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich skierował wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art k.p.c. z Konstytucją (art. 14 oraz 54 ust. 1 w związku z 31 ust. 3), z uzasadnieniem, że jest zbyt niebezpieczny dla wolności prasy i wypowiedzi. W uzasadnieniu Rzecznik stwierdził: W zderzeniu konstytucyjnych wartości: prawa do prywatności i prawa do informacji, to drugie powinno mieć pierwszeństwo wszędzie tam, gdzie ingerowanie w prywatność staje się nieuniknionym elementem skutecznej kontroli sprawowanej przez demokratyczne społeczeństwo, w praktyce głównie przez media 12. Za nieporozumienie należy jednak uznać całkowity zakaz pisania o kimś. Sąd powinien w postanowieniu sprecyzować zakres informacji objętych zabezpieczeniem. 11 M. Rz., Cenzura czy procedura, Rzeczposp. z 2 grudnia 2004 r.; M. Domagalski, Sądowy zakaz jak cenzura, Rzeczposp. z 4 5 grudnia 2004 r.; tenże, Sąd ogranicza wolność słowa, Rzeczposp. z 14 września 2007 r.; J. Kałucki, Zybertowicz chce mieć prawo mówić, Rzeczposp. z 14 września 2007 r. 12 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich I/06/KŁ z 27 lutego 2007 r., TK K 13/07, dotychczas nierozpatrzony. 22

24 Funkcje i cele prasy Art. 1 Zabezpieczenie może trwać nawet kilka lat, do czasu zakończenia postępowania, tym bardziej zasadne jest ścisłe określenie jego zakresu merytorycznego, w niezbędnych granicach, tak by nie krępowały możliwości pozytywnych wypowiedzi o poszkodowanym. 4. Ograniczenia wolności wypowiedzi prasowej Swoboda wypowiedzi prasowej doznaje ograniczeń ze względu na inne dobra prawnie chronione. Wśród nich na pierwszym miejscu należy wymienić dobra osobiste 13. Katalog tych dóbr zawiera art. 47 Konstytucji, stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ponadto art. 51 ust. 1 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być obowiązany w inny sposób niż na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby. Realizacji tej gwarancji konstytucyjnej służy między innymi ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Katalog dóbr osobistych, przysługujących każdej jednostce, uzupełnia art. 23 k.c., gdzie wymieniono: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Rozwinięcia zasad ochrony tych dóbr dokonano w wielu innych ustawach, między innymi w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która zawiera przepisy o ochronie nazwiska lub pseudonimu (art. 16), wizerunku i korespondencji (art. 81 i 82). Katalog dóbr osobistych nie jest zamknięty i stale się rozrasta, uzupełniany przez orzecznictwo. Dobra tego rodzaju przysługują też osobom prawnym, jednak we właściwym dla nich zakresie, czyli chodzi o te, które nie są stricte związa- 13 Szerzej na ten temat (w:) E. Nowińska, Wolność wypowiedzi prasowej, Warszawa

25 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne ne z właściwościami osoby fizycznej, np. zdrowie, wolność sumienia, twórczość 14. Dobra osobiste są także przedmiotem ochrony kodeksu karnego. Rozdział XXVII k.k. Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej penalizuje zniesławienie (art. 212) i zniewagę (art. 216). Zniesławienie, zwane w orzecznictwie także pomówieniem, polega na tym, że sprawca swoją wypowiedzią zniesławia kogoś, powoduje uszczerbek w jego czci, narusza jego dobre imię 15, za co grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Kwalifikowaną postacią tego czynu jest pomówienie w prasie: Jeżeli sprawca dopuszcza się [pomówienia przyp. aut.] za pomocą środków masowego komunikowania (art ) może być orzeczona kara pozbawienia wolności do lat 2. Przepis ten jest powodem licznych polemik i komentarzy, często krytycznych, w których podnosi się, że narusza on swobodę wypowiedzi dziennikarskiej 16. Regulacja ta została w 2000 r. zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał jednak nie dopatrzył się w niej niezgodności z Konstytucją (wyrok z 30 października 2006 r.) Istnieje obfita literatura poświęcona tym sprawom: S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 1999, s. 80 i n.; A. Szpunar, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Bydgoszcz 1999; A. Cisek, Dobra osobiste i ich niemajątkowa ochrona w kodeksie cywilnym, Wrocław 1989; I. Dobosz, Tajemnica korespondencji jako dobro osobiste, Kraków 1989; Z. Radwański, Koncepcja praw podmiotowych osobistych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1988, z. 2; S. Rudnicki, Ochrona dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 k.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego w latach , Przegląd Sądowy 2002, nr 1; M. Safjan, Ochrona majątkowa dóbr osobistych, Przegląd Prawa Handlowego 1997, nr 1; W. Wojnicka, Ochrona autorskich dóbr osobistych, Łódź 1997; E. Ferenc-Szydełko, Dobra osobiste zmarłego twórcy. Księga jubileuszowa z okazji 15-lecia Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, pod red. Z. Ofiarskiego, Szczecin 2004, s ; A. Matlak, Cywilnoprawna ochrona wizerunku, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2004, z. 2 i in. 15 J. Wojciechowski, Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej. Rozdział XXVII Kodeksu karnego. Komentarz, Warszawa 2000, s M. Domagalski, Czy należy karać za zniesławienie, Rzeczposp. z 20 października 2006 r.; tenże, Dziennikarze mogą być karani więzieniem, Rzeczposp. z 31 października 2006 r.; ES, Nie karać za słowo, Gazeta Wyborcza z 13 stycznia 2006 r.; M. Domagalski, J. Kroner, Do więzienia za słowa, Rzeczposp. z 7 grudnia 2004 r. 17 OTK ZU nr 9/A/2006, poz

26 Funkcje i cele prasy Art. 1 Jednakże 12 maja 2008 r. zapadł kolejny wyrok w tej sprawie 18. Trybunał orzekł, że stosowanie kryterium obrony społecznie uzasadnionego interesu wobec wszelkich krytycznych czy zniesławiających wypowiedzi zawierających prawdziwe informacje jest niezgodne ze standardami wolności wypowiedzi, wskazanymi w Konstytucji. Wyrok spowodował, że zwrot zawarty w art k.k. służący obronie społecznie uzasadnionego interesu stał się z dniem publikacji wyroku, to jest 26 maja 2008 r., nieobowiązujący, gdy zarzut dotyczy postępowania osób pełniących funkcje publiczne. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, iż pomówienie innych podmiotów będzie nadal weryfikowane przez organy stosujące prawo (prokuratora, sądy) z punktu widzenia tego, czy służą obronie społecznie uzasadnionego interesu, pomówienie zaś osób pełniących funkcje publiczne tylko wtedy, gdy zarzut dotyczył będzie ich właściwości. Trybunał zaznaczył ponadto, że wyrok nie zmienia brzmienia przepisu, choć zmienia się jego zakres podmiotowy, i zalecił ustawodawcy, by na nowo, jednoznacznie zredagował omawiany przepis, z uwzględnieniem zróżnicowanej sytuacji podmiotów, do których jest skierowany (szerzej zob. orzecznictwo do niniejszego rozdziału). Zniewaga przestępstwo opisane w art. 216 k.k. ma również swoją postać kwalifikowaną, to jest znieważenie za pomocą środków masowego komunikowania (art k.k.), które polega na ubliżeniu komuś lub na obraźliwym zachowaniu się wobec pokrzywdzonego za pośrednictwem prasy drukowanej, radia, telewizji lub Internetu 19. Sprawca takiego czynu podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Swoboda wypowiedzi prasowej musi mieścić się w granicach prawa, które wytycza wiele ustaw regulujących rozmaite obszary życia społecznego. Normy ograniczające swobodę wypowiedzi dziennikarskiej ze względu na poszanowanie wartości społecznie bardziej pożądanych niż wartość dostępu do informacji zawarto w Konstytucji (np. art. 30 o nienaruszalności godności człowieka, art. 47 o ochronie prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia, art. 49 o tajemnicy komuni- 18 SK 43/05. Sentencja ogłoszona dnia 26 maja 2008 r., Dz. U. Nr 90, poz J. Wojciechowski, Przestępstwa przeciwko..., s. 51 i

27 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne kowania, art. 51 o prawie do nieujawniania informacji o sobie), w prawie cywilnym (ochrona dóbr osobistych), w prawie autorskim (zasady korzystania z cudzej twórczości w działalności prasowej art. 25, 26, 29, 33), kodeksie karnym (zniesławienie art. 212, zniewaga art. 216, zakaz publicznego propagowania faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa i nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych art. 256). Ograniczenie swobody wypowiedzi łączy się z licznymi prawnie chronionymi tajemnicami: państwową, służbową, tajemnicami zawodowymi (zob. komentarz do art. 3a pr. pras.). Osobnym problemem jest milczenie prasy, w sytuacji gdy powinna informować. W literaturze przedmiotu nie zajmowano się tym problemem, a ma on znaczenie równoważne do tego, które obejmuje nadużycie słowa. Zdarza się bowiem, że z powodu rozmaitych animozji, od osobistych, prywatnych, po polityczne, lub z zemsty wydawcy, redaktorzy celowo ignorują osoby znaczące w życiu społecznym. Takie działanie wypacza prawdę o rzeczywistości, godzi w naturalne prawo poszanowania prawdy obiektywnej, na której zbudowany jest sens i cel istnienia prasy. 5. Rzetelne informowanie Podstawą należytego wypełniania przez prasę jej funkcji jest rzetelne informowanie. Nierzetelna informacja jest niebezpieczna, może prowadzić do zaburzenia spokoju i ładu społecznego, do czyjejś krzywdy. Rzetelny to według definicji leksykalnej wypełniający należycie swoje obowiązki, uczciwy, słowny, solidny, sumienny, godny zaufania, (...) dokładny, należyty, właściwy, (...) prawdziwy, autentyczny 20. Informacja rzetelna to taka, która jest zgodna z faktami (prawdą) oraz pełna półprawdy nie są rzetelną informacją. Ustawodawca nadaje przymiotowi rzetelności informacji szczególne znaczenie. Realizacji tej wartości służy art. 61 ust. 2 Konstytucji: Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje 20 Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1969, hasło: rzetelny, s

28 Funkcje i cele prasy Art. 1 dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Utrwalenie wypowiedzi i obrazów z przebiegu posiedzeń daje znacznie większe możliwości rzetelnego ukazania prawdy, niż przedstawienie jej własnymi słowami, które z natury rzeczy są obarczone subiektywizmem. Z art. 61 ust. 2 Konstytucji łączy się treść art. 1 oraz art. 6 ust. 1 pr. pras., który zobowiązuje prasę do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk, co, jak zauważono w literaturze przedmiotu, dodatkowo uściśla pojęcie rzetelności 21. Zagadnienie kryteriów oceny rzetelności informacji dziennikarskiej jest od lat przedmiotem dyskusji, ponieważ pojęcia informacji rzetelnej i informacji prawdziwej nie są na gruncie prawa prasowego tożsame (szerzej na ten temat w omówieniu art. 12). 6. Jawność życia publicznego Jedną z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa jest jawność życia publicznego, a w szczególności jawność działania organów państwa i instytucji publicznych. Gwarantuje to art. 61 Konstytucji, który stanowi: Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Pojęcie życia publicznego nie jest zdefiniowane 22. Obejmuje ono instytucje i ich działania służące zaspokajaniu potrzeb społecznych. Instytucje te, zgodnie z Konstytucją, wymieniono w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jawność życia 21 B. Michalski, Podstawowe problemy prawa prasowego, Warszawa 1998, s Próbę określenia pojęcia sprawa publiczna podjęli M. Jabłoński i K. Wygoda (Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 17 i n.). 27

29 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne publicznego, realizowana głównie przez prasę, ma prowadzić do ukazania i w następstwie do usunięcia zjawisk niepożądanych: niewłaściwego działania bądź zaniechania, nadużyć, korupcji. Realizacji tych celów służy dziennikarstwo śledcze. W ostatnich latach właśnie ten rodzaj działań i publikacji prasowych przyczynił się do wykrycia i ujawnienia, poprzez podanie do wiadomości publicznej, wielkich afer gospodarczych oraz korupcyjnych. To działanie dziennikarzy skłoniło prokuraturę do podjęcia stosownych czynności. 7. Kontrola i krytyka społeczna Funkcja kontrolna prasy łączy się ściśle z jej kompetencją do ujawniania, a co za tym idzie do przedstawiania społeczeństwu spraw życia publicznego. Zwrócenie uwagi na pewne zjawiska, z perspektywy wspólnego dobra na ogół niepożądane, ukazanie szerokiemu gronu czytelników faktów, które ktoś zamierzał ukryć, aby nie świadczyły przeciwko niemu, poddaje te kwestie szerokiemu osądowi i jednocześnie zmusza odpowiednie instytucje do podjęcia stosownych działań. Stąd mowa o dziennikarstwie interwencyjnym. Termin krytyka społeczna wydaje się reliktem PRL. Krytyki dokonują konkretne osoby, działające jako dziennikarze, politycy, publicyści, mające ustalone własne poglądy i dzielące się nimi z innymi członkami społeczeństwa. Krytyka to ocena, a ta zawsze naznaczona jest subiektywizmem. Obecnie mówi się nie o krytyce społecznej, ale raczej o dziennikarskim prawie do negatywnych ocen 23 czy o dziennikarskim prawie do przesady 24. Krytyka powinna rodzić skutki. Realizacji postulatów płynących z krytyki służą przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w rozdziale 4 działu VIII Udział prasy i organizacji społecznych (art. 248 i 251). Regulacja ta określa prasę jako instytucję prawną biorącą udział w pożądanym kształtowaniu życia społecznego. 23 I. Lewandowska, Dziennikarz ma prawo do negatywnych ocen, Rzeczposp. z 13 stycznia 2005 r. 24 D. Frey, Dziennikarz ma prawo do przesady, Rzeczposp. z 16 września 2004 r. 28

30 Funkcje i cele prasy Art Orzecznictwo Wolność prasy jest jedną z»wolności politycznych«, które w praktyce mogą doznawać ograniczeń z uwagi na konieczność zapewnienia wolności jednostki. Tak więc wolność prasy nie ma i nie może mieć charakteru absolutnego, nie może mieć postaci nieskrępowanej niczym swobody działania, a tym bardziej nie sposób jej traktować jako samoistnego źródła wartości [teza]. Wolna prasa ma służyć człowiekowi i obywatelowi, spełniając funkcję informacyjną i kontrolną (...). Dziennikarze nie mogą przy tym zapominać, że wolność ta nie służy tylko im (znaczna jej część została zresztą już dawno»zawłaszczona«przez redaktorów naczelnych i właścicieli pism, w praktyce wskazujących cele dziennikarskich ataków). (...) Wolna prasa realizuje prawo obywatela do rzetelnej czyli prawdziwej, uczciwej, jasnej, niewprowadzającej w błąd, odpowiedzialnej informacji. Jakkolwiek beneficjantami wolności prasy są w pierwszej kolejności dziennikarze, to jednak pamiętać należy, że służyć ma ona całemu społeczeństwu. Korzystając z wolności prasy dziennikarze nie mogą posługiwać się nią bez ograniczeń. Nie wolno im także stawiać barier i hamulców, blokujących możliwość odniesienia się zainteresowanych do treści opublikowanych w prasie drukowanej lub emitowanej przez radio bądź telewizję orzeczenie SN z 12 listopada 2003 r., V KK 52/03, OSP 2005, nr 2, poz. 25, LEX nr Odmowa udzielenia żądanych przez Redakcję informacji w sposób oczywisty narusza konstytucyjną wolność prasy oraz jej obowiązek urzeczywistniania prawa obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. Prawo nie tylko dziennikarza, ale i każdego obywatela do uzyskania (...) informacji wynika zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem 29

31 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W myśl art. 61 ust. 3, ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Podstawą do odmowy udzielenia informacji może być również konieczność ochrony dóbr osobistych zaliczanych do sfery prywatności. (...) ważny interes państwa przemawia za tym, by jak najszersza sfera działalności osób wykonujących funkcje publiczne lub zadania publiczne była jawna i poddana publicznej kontroli. Jawność życia publicznego jest najlepszym remedium na liczne patologie sfery publicznej. Ponadto należy podkreślić, iż w świetle powołanych przepisów konstytucyjnych jawność jest zasadą, zaś jej wyłączenia wyjątkiem wyrok SN z 3 października 2002 r., III RN 89/02, OSNP 2003, nr 18, poz (...) wolność prasy w rozumieniu art. 14 Konstytucji RP nie ogranicza się do rozpowszechniania wiadomości i informacji, lecz obejmuje również dostęp do legalnych źródeł informacji. Należy w związku z tym przyjąć, że wolność prasy chroni także prawo prasy do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, prawo dostępu do dokumentów będących w posiadaniu tych organów oraz prawo wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z wyborów powszechnych, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Uprawnieniom tym odpowiada obowiązek właściwych organów władzy publicznej udzielania prasie informacji o ich działalności, zapewnienia dostępu do dokumentów oraz zapewnienia wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej wyrok SN z dnia 1 czerwca 2002 r., III RN 64/00, OSNAPiUS 2001, nr 6, poz Stosowanie kryterium»obrony społecznie uzasadnionego interesu«wobec wszelkich krytycznych czy zniesławiających wypowiedzi zawierających prawdziwe informacje, bez jakiegokolwiek rozróżnienia kategorii osób i ich roli w życiu publicznym, stanowi naruszenie standardu wolności wypowiedzi wyznaczonego przez art. 14 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji, powszechnie uznawanego w krajach demokratycznych. Oznacza 30

32 Jednakowe traktowanie prasy Art. 2 bowiem konieczność dokonywania wobec każdej prawdziwej informacji, w tym także odnoszącej się do osób, których działania mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania państwa, jego struktur czy szeroko rozumianych instytucji publicznych i społecznych czy gospodarczych dodatkowej kwalifikacji, polegającej na ocenie, czy jej rozpowszechnianie, upublicznianie służy obronie uzasadnionego interesu społecznego. Taka koncepcja normatywna nie uwzględnia aksjologii współczesnego demokratycznego państwa prawa i nie respektuje gwarancji konstytucyjnych wolności słowa oraz prasy. Bez względu na to, czy kategoria»społecznie uzasadnionego interesu«może być poddana obiektywizacji, lub też nie, sam fakt konieczności sięgania po dodatkowe wyznaczniki i kryteria, aby usprawiedliwić publikację za pomocą środków społecznego przekazu prawdziwej informacji o działalności osób wykonujących funkcje publiczne, jest nieproporcjonalną ingerencją w wolność słowa oraz wolność prasy i zagraża co najmniej potencjalnie, wolności debaty publicznej wyrok TK z dnia 12 maja 2008 r., SK 43/05, OTK-A 2008, nr 4, poz. 57. Art. 2 [Jednakowe traktowanie prasy] Organy państwowe zgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające działalność redakcjom dzienników i czasopism zróżnicowanych pod względem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw. 1. Organy państwowe Organy państwowe to, zgodnie z art. 10 Konstytucji, organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent i Rada Ministrów, tworzona przez ministrów i premiera. Przedstawicielem Rady Ministrów w województwie jest wojewoda. W urzędach administracji rządowej działa korpus służby cywilnej. Wchodzący w jego skład urzęd- 31

33

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Art. 54.1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. 2. Cenzura prewencyjna

Bardziej szczegółowo

Prawo Prasowe. USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dziennik Ustaw z 7 lutego 1984 r. i Dz. U. z 2012 r., poz. 1136)

Prawo Prasowe. USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dziennik Ustaw z 7 lutego 1984 r. i Dz. U. z 2012 r., poz. 1136) Prawo Prasowe USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dziennik Ustaw z 7 lutego 1984 r. i Dz. U. z 2012 r., poz. 1136) Wyciąg z aktów normatywnych dla Rzeczników Prasowych i specjalistów PR USTAWA

Bardziej szczegółowo

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy dr inż. Agnieszka Gryszczyńska Katedra Prawa Informatycznego Wydział Prawa i Administracji UKSW Konferencja naukowa

Bardziej szczegółowo

.~~ Kraków, dnia 26 stycznia 2016 r. PR /2016

.~~ Kraków, dnia 26 stycznia 2016 r. PR /2016 .. -, URZĄD MIASTA KRAKOWA Zespół Radców Prawnych i. I 31;004 Kraków, pl. W5z*s;t1

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH Dawid Sześciło Prawne ograniczenia wolności prasy lokalnej Odpowiedzialność karna (Kodeks karny) Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych

z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński spr. Członkowie: Agata Wawrzyniak Tomasz Ziółkowski

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński spr. Członkowie: Agata Wawrzyniak Tomasz Ziółkowski Kalisz, dnia 5 marca 2012r. SKO- 4123/9/12 Za dowodem doręczenia DECYZJA Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 45 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski przewodniczący Wiesław Johann Ewa Łętowska Jadwiga Skórzewska-Łosiak Marian Zdyb sprawozdawca,

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych Komentarz Anna Ostrowska Kamil Sikora Wydanie 1 Stan prawny na 1 stycznia 2012 roku Warszawa 2012 Poszczególne części komentarza opracowali: Anna Ostrowska:

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii)

Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona zasady wolności sumienia i wyznania (religii) Ochrona konstytucyjna Ochrona cywilnoprawna Skarga do Trybunału po zakończeniu postępowania sądowego

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r.

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. Część I PRAWO DO PRYWATNOŚCI WPROWADZENIE Prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w związku z niewydaniem przez organ rentowy decyzji w sprawie świadczeń

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

Spis treści Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1

Spis treści Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1 Spis treści Wykaz skrótów Wykaz orzeczeń Wykaz literatury Wprowadzenie Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1. Postanowienia ogólne Art. 221. [Podmioty uprawnione

Bardziej szczegółowo

IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe (projekt 05.06.2008)

IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe (projekt 05.06.2008) TEKST ORYGINALNY IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe Projekt nowelizacji (projekt 05.06.2008) Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/16 USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10 GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS 035 1419/10 Pan Jerzy Miller Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej

Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy Akty prawne z zakresu ochrony

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 21 maja 2002 r. III RN 64/01

Wyrok z dnia 21 maja 2002 r. III RN 64/01 Wyrok z dnia 21 maja 2002 r. III RN 64/01 Nałożenie na spółkę cywilną osób fizycznych jako jednostkę organizacyjną dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 1. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08, Dz. U. Nr 163, poz. 1363, w wyniku którego utracił moc przepis 2 art. 148 k.k., stanowi

Bardziej szczegółowo

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o.

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową, nabywającą osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego

Bardziej szczegółowo

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa??? Prawo - orzecznictwo Irena Kamińska: W tym zakresie orzecznictwo na razie sobie radzi, stosując pojęcie dokumentu wewnętrznego. Taki dokument

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. na podstawie art pkt 2 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego,

D E C Y Z J A. na podstawie art pkt 2 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego, SKO. D E C Y Z J A Wrocław, dnia. r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w składzie: przewodniczący: Robert Raguszewski członkowie: Agnieszka Jacyszyn Adam Ostapski sprawozdawca po rozpatrzeniu

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Konstytucja RP Art. 30. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 nietezowane LEX nr 1130385 1130385 Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Jolanta

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH Semestr zimowy 2015/2016 SSP I Zajęcia nr 3 Publiczne bazy orzeczeń Cz. I Serwis Sądu Najwyższego Serwis Naczelnego Sądu Administracyjnego i Centralna Baza Orzeczeń Sądów

Bardziej szczegółowo

Post powanie administracyjne, sàdowoadministracyjne i egzekucyjne w administracji

Post powanie administracyjne, sàdowoadministracyjne i egzekucyjne w administracji Post powanie administracyjne, sàdowoadministracyjne i egzekucyjne w administracji Kazusy Katarzyna Celiƒska-Grzegorczyk Wojciech Sawczyn Andrzej Skoczylas pod redakcjà Andrzeja Skoczylasa Wydanie 2 Kazusy

Bardziej szczegółowo

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ]

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 173 Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 175 1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczpospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sady administracyjne

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Mariusz Bieżuński Paweł Bieżuński Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Komentarz 2. wydanie Warszawa 2011 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...9 Wstęp...11 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia stycznia 2007 r. D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

JAWNOŚĆ I JEJ OGRANICZENIA

JAWNOŚĆ I JEJ OGRANICZENIA MONOGRAFIE PRAWNICZE JAWNOŚĆ I JEJ OGRANICZENIA Redaktor naukowy GRAŻYNA SZPOR TOM IV ZNACZENIE ORZECZNICTWA MAŁGORZATA JAŚKOWSKA (red.) Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE GRAŻYNA SZPOR (Redaktor

Bardziej szczegółowo

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy.

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Mobbing jest rodzajem terroru psychicznego, stosowanym przez jedną lub kilka osób przeciwko przeważnie jednej osobie. Trwa wiele

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny został nareszcie oceniony i osądzony w kategoriach prawno konstytucyjnych przez kompetentny organ

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Zamów książkę w księgarni internetowej

Zamów książkę w księgarni internetowej Stan prawny na 8 września 2015 r. Wydawca Małgorzata Stańczak Redaktor prowadzący, opracowanie redakcyjne Katarzyna Gierłowska Łamanie Mercurius Zamów książkę w księgarni internetowej Copyright by Wolters

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska Sygn. akt II KK 12/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lutego 2016 r. SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Józef Szewczyk Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

Bardziej szczegółowo

Ubezwłasnowolnienie. w polskim systemie prawnym. Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne. Larysa Ludwiczak. Wydanie 1

Ubezwłasnowolnienie. w polskim systemie prawnym. Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne. Larysa Ludwiczak. Wydanie 1 Ubezwłasnowolnienie w polskim systemie prawnym Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne Larysa Ludwiczak Wydanie 1 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Joanna Ośka Opracowanie redakcyjne: Agata Raczkowska

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz Sygn. akt V CSK 23/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 lipca 2015 r. SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie ze skargi J. T. i E. T.-H. przy uczestnictwie J. P., H. S., I. T. i M. D. o wznowienie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 24 września 2010 r. Opracowano na podstawie Dz. U. z 2010 r. Nr 197, poz. 1307. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 27 Organy kontroli państwowej, ochrony prawa i zaufania publicznego. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 27 Organy kontroli państwowej, ochrony prawa i zaufania publicznego. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 27 Organy kontroli państwowej, ochrony prawa i zaufania publicznego Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00

Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00 Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00 W postępowaniu w sprawie wniosku o przyjęcie na aplikację radcowską organy samorządu radcowskiego obowiązane są stosować przepisy Kodeksu postępowania

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

Ochrona wrażliwych danych osobowych

Ochrona wrażliwych danych osobowych Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Ochrona wrażliwych danych osobowych Daniel Wieszczycki Datasec Consulting Podstawowe akty prawne Konwencja Rady Europy Nr 108 z dnia 28 stycznia

Bardziej szczegółowo

Dz.U FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII. Art. 173.

Dz.U FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII. Art. 173. Dz.U.97.78.483 FRAGMENT KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16 lipca 1997 r.) Rozdział VIII SĄDY I TRYBUNAŁY Art. 173. Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezaleŝną

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Dobra osobiste w ogólności

Rozdział 1. Dobra osobiste w ogólności Rozdział. Dobra osobiste w ogólności.. Zagadnienia ogólne istota i przegląd dóbr osobistych... Konstytucja Zgodnie z art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec Sygn. akt II UK 88/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 września 2010 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie

Bardziej szczegółowo

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne.

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne. ID Testu: 53M1LI5 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. B. powszechne. C. przyrodzone. D. niezbywalne. 2. Do praw pierwszej generacji

Bardziej szczegółowo

b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,

b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, ARKUSZ ORGANIZACYJNY SZKOŁY, A INFORMACJA PUBLICZNA Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 Ustawy o dostępie do informacji publicznej zwanej dalej u.d.i.p. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE

KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE KOMENTARZ Dariusz Zawistowski 2. wydanie Warszawa 2013 Stan prawny na 1 marca 2013 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Adam

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy.

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 3858 Warszawa, 22 grudnia 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (druk nr 754)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (druk nr 754) Warszawa, dnia 27 stycznia 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (druk nr 754) I. Cel i przedmiot ustawy Uchwalona

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SO 21/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 2 lutego 2012 r. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z zażalenia

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne.

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne. Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 Dz.U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324 Dz.U. z 1989 r. Nr 34, poz. 187 Dz.U. z 1990 r. Nr 29, poz.173 Dz.U. z 1991 r. Nr 100, poz. 442 Dz.U.z 1996 r. Nr 114, poz..542 Dz.U. z 1997

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11

WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11 WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11 Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Barbara Skoczkowska. S ą d N a j w y ż s z y S ą d D y s c

Bardziej szczegółowo

Lustracja a prawa człowieka standardy europejskie i standardy polskie dr Adam Bodnar

Lustracja a prawa człowieka standardy europejskie i standardy polskie dr Adam Bodnar Lustracja a prawa człowieka standardy europejskie i standardy polskie dr Adam Bodnar Zakład Praw Człowieka Instytut Nauk Prawno-Administracyjnych Wydział Prawa i Administracji UW Uwagi ogólne lustracja

Bardziej szczegółowo

Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych. Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu

Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych. Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu Agenda Pojęcie postępowania wewnętrznego Prawo do prywatności Możliwość gromadzenia dowodów przez pracodawcę Poszczególne

Bardziej szczegółowo

Wolność wypowiedzi prasowej. Ewa Nowińska

Wolność wypowiedzi prasowej. Ewa Nowińska Wolność wypowiedzi prasowej Ewa Nowińska W serii ukazały się również: Andrzej Matlak Charakter prawny regulacji dotyczących zabezpieczeń technicznych utworów Janusz Barta, Ryszard Markiewicz Telewizja

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI INFORMACJI I KOMUNIKACJI. Semestr zimowy 2016/2017 I SSA I stopnia

TECHNIKI INFORMACJI I KOMUNIKACJI. Semestr zimowy 2016/2017 I SSA I stopnia TECHNIKI INFORMACJI I KOMUNIKACJI Semestr zimowy 2016/2017 I SSA I stopnia Zajęcia nr 4 Publiczne bazy orzeczeń Cz. 1 Serwis Sądu Najwyższego Serwis Naczelnego Sądu Administracyjnego i Centralna Baza Orzeczeń

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.................................................. 15 Od Autora...................................................... 19 ROZDZIAŁ I. Pojęcie i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP Do druku nr 166 WICEPREZES NACZELNEJ RADY ADWOKACKIEJ Jacek Trela Warszawa, dnia 18 stycznia 2015 r. Pan Adam Podgórski Zastępca Szefa Kancelarii Sejmu RP Dot. GMS-WP-173-296115 NRA -12-SM -1.1.2016 W

Bardziej szczegółowo

AUTORZY. Stanisław Bułajewski (S.B.) Część II rozdziały: 2, 6, 7 Część III wybór tez i orzeczeń

AUTORZY. Stanisław Bułajewski (S.B.) Część II rozdziały: 2, 6, 7 Część III wybór tez i orzeczeń AUTORZY Stanisław Bułajewski (S.B.) Część II rozdziały: 2, 6, 7 Część III wybór tez i orzeczeń Marcin Dąbrowski (M.D.) Część I Część II rozdziały: 1, 2, 3, 4, 5, 8 Część III wybór tez i orzeczeń Monika

Bardziej szczegółowo

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA Warszawa, dnia 14 lipca 2009 r. Przedmiot informacji: Zleceniodawca opinii: Podstawy faktyczne informacji: Uprawnienia organizacji związkowej do skierowania sprawy interpretacji przepisów do Sądu Najwyższego

Bardziej szczegółowo

Ustawa o ewidencji ludności Komentarz

Ustawa o ewidencji ludności Komentarz Ustawa o ewidencji ludności Komentarz Zbigniew Czarnik Wojciech Maciejko Paweł Zaborniak Wydanie 1 Warszawa 2012 Poszczególne części komentarza opracowali: Wojciech Maciejko rozdziały 1, 2, 3, 7 Zbigniew

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Dr Ewa Kulesza Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Współcześnie obowiązujące przepisy prawa, także przepisy prawa międzynarodowego, przepisy

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10

Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10 Postanowienie z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 46/10 Statut spółki wodnej nie może ograniczać uprawnienia członka do wystąpienia ze spółki również wtedy, gdy jego członkostwo powstało ex lege na podstawie

Bardziej szczegółowo

Komenda Główna Straży Granicznej

Komenda Główna Straży Granicznej Komenda Główna Straży Granicznej Źródło: http://www.strazgraniczna.pl/pl/pozostale-informacje/stop-korupcji/profilaktyka-korupcyjna/2905,przydatne-defini cje.html Wygenerowano: Wtorek, 14 lutego 2017,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09 Trybunał Konstytucyjny W odpowiedzi na pismo Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2010 r., na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 27 pkt 2

Bardziej szczegółowo

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej 105 JAKUB MICHALSKI Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1.

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska Sygn. akt V KK 177/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 października 2013 r. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2012 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw, w związku z pozyskiwaniem i wykorzystywaniem danych telekomunikacyjnych. Warszawa, maj 2012 r.

Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw, w związku z pozyskiwaniem i wykorzystywaniem danych telekomunikacyjnych. Warszawa, maj 2012 r. Projekt z dnia 28 maja 2012 r. Założenia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw, w związku z pozyskiwaniem i wykorzystywaniem danych telekomunikacyjnych. Warszawa, maj 2012 r. 1. Cel projektowanej

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187).

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-86(5)/10 Warszawa, 22 września 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb,

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb, 8 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2003 r. Sygn. akt K 44/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rządu w sprawie prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych (druk nr 488)

Stanowisko Rządu w sprawie prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych (druk nr 488) ę ł ę ę ę Ó ę ś ę Ż ł ą Stanowisko Rządu w sprawie prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych (druk nr 488) Prezydencki projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931; 2004 r. Nr 68, poz. 623, z 2005 r. Nr 25,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹)

USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹) USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹) DZIAŁ VIII SKARGI I WNIOSKI Rozdział 1 Postanowienia ogólne Art. 221. 1. Zagwarantowane

Bardziej szczegółowo

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Warszawa, 15 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z a p o ś r e d n i c t w e m Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Skarżący: Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Bardziej szczegółowo