Prawo prasowe. Komentarz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prawo prasowe. Komentarz"

Transkrypt

1

2 Prawo prasowe Komentarz

3

4 Ewa Ferenc-Szydełko Prawo prasowe Komentarz 3. wydanie Warszawa 2010

5 Stan prawny na 1 czerwca 2010 r. Wydawca: Magdalena Przek Redaktor prowadzący: Joanna Cybulska Opracowanie redakcyjne: Anna Tenerowicz Skład, łamanie: Marta Krysińska-Kudlak Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2010 ISBN: wydanie Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek Warszawa, ul. Płocka 5a tel. (22) , (22) Kraków, ul. Zacisze 7 tel. (12) Księgarnia internetowa

6 Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW...15 Źródła prawa...15 Organy orzekające...16 Czasopisma...16 Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe...17 Rozdział 1. PRZEPISY OGÓLNE...17 Art. 1 [Funkcje i cele prasy] Pojęcie wolności Wolność prasy Cenzura Ograniczenia wolności wypowiedzi prasowej Rzetelne informowanie Jawność życia publicznego Kontrola i krytyka społeczna Orzecznictwo...29 Art. 2 [Jednakowe traktowanie prasy] Organy państwowe Stwarzanie warunków niezbędnych do wykonywania funkcji i zadań prasy Umożliwienie działalności redakcjom dzienników i czasopism Ochrona prawna zróżnicowanych programów, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw

7 Spis treści Art. 3 [Zakaz ograniczania rozpowszechniania prasy] Zakaz ograniczania drukowania i rozpowszechniania publikacji prasowych przyjętych do druku i rozpowszechniania Orzecznictwo...37 Art. 3a [Dostęp dziennikarzy do informacji publicznej] Zakres podmiotowy dostępu do informacji publicznej Zakres przedmiotowy Ograniczenia dostępu do informacji publicznej Tryb pozyskiwania informacji Postępowanie w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej Wątpliwości i pytania na tle ustawy Orzecznictwo...51 Art. 4 [Obowiązek udzielenia informacji] Przedsiębiorca i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku Odmowa udzielenia informacji Skarga na odmowę udzielenia informacji Orzecznictwo...60 Art. 5 [Obywatelskie prawo udzielania informacji prasie] Wolność udzielania informacji Prawo do krytyki Uszczerbek lub zarzut z powodu udzielania informacji prasie Orzecznictwo...68 Art. 6 [Obowiązek odpowiedzi na krytykę] Prawdziwe przedstawianie omawianych zjawisk Obowiązek udzielania odpowiedzi na krytykę Zakaz utrudniania zbierania materiałów krytycznych i tłumienia krytyki Orzecznictwo...72 Art. 7 [Definicje terminów ustawy] Definicja prasy Definicja dziennika Definicja czasopisma Materiał prasowy

8 Spis treści 5. Dziennikarz Redaktor Redaktor naczelny Redakcja Orzecznictwo...85 Art. 8 [Określenie wydawcy] Definicja wydawcy Nakładca...88 Art. 9 [Wyłączenia przedmiotowe z zakresu prawa prasowego]...89 Wyłączenia z zakresu działania prawa prasowego...89 Rozdział 2. PRAWA I OBOWIĄZKI DZIENNIKARZY...91 Art. 10 [Obowiązki dziennikarzy] Służba społeczeństwu i państwu Etyka zawodowa dziennikarzy Zasady współżycia społecznego Ogólna linia programowa pisma Orzecznictwo...95 Art. 11 [Dziennikarskie prawo do informacji] Osoby upoważnione do udzielania informacji Umożliwienie dziennikarzom nawiązania kontaktu z pracownikami Rzecznik prasowy Rzecznik Prasowy Rządu Orzecznictwo Art. 12 [Staranność i rzetelność w działalności dziennikarskiej] Staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych Ochrona dóbr osobistych i interesów informatorów Dbałość o poprawność języka polskiego i unikanie wulgaryzmów Zakaz prowadzenia ukrytej działalności reklamowej Orzecznictwo Art. 13 [Ograniczenia wypowiedzi dziennikarskiej] Zakaz wypowiadania opinii co do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym przed wydaniem orzeczenia w I instancji

9 Spis treści 2. Zakaz publikowania danych osobowych i wizerunku osób w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym lub sądowym Orzecznictwo Art. 14 [Autoryzacja i inne warunki publikacji wypowiedzi] Wymóg zgody na publikację informacji utrwalonych za pomocą zapisów fonicznych i wizualnych Autoryzacja wypowiedzi Zastrzeżenie terminu i miejsca opublikowania wypowiedzi Zakaz uzależnienia udzielenia informacji od jej skomentowania Zastrzeżenie publikacji informacji ze względu na tajemnicę służbową lub zawodową Publikacja informacji z prywatnej sfery życia Orzecznictwo Art. 15 [Tajemnica dziennikarska] Prawo autora materiału prasowego do zachowania anonimowości Zakres przedmiotowy tajemnicy dziennikarskiej Zakres podmiotowy tajemnicy dziennikarskiej Orzecznictwo Art. 16 [Zwolnienie od tajemnicy dziennikarskiej] Wyłączenie tajemnicy dziennikarskiej Zgoda na ujawnienie nazwiska informatora lub materiału prasowego Orzecznictwo Rozdział 3. RADA PRASOWA Art. 17 [Organizacja Rady Prasowej] Rada Prasowa Art. 18 (skreślony) Rozdział 4. ORGANIZACJA DZIAŁALNOŚCI PRASOWEJ Art. 19 (skreślony) Art. 20 [Rejestracja dzienników i czasopism] Zasada rejestracji wydawania dziennika lub czasopisma Wniosek o rejestrację

10 Spis treści 3. Skutki prawne wniesienia wniosku o rejestrację Postępowanie o zmianę wpisu Orzecznictwo Art. 21 [Odmowa rejestracji] Odmowa rejestracji wydawania dziennika lub czasopisma Prawo do tytułu prasowego Orzecznictwo Art. 22 [Zawieszenie wydawania dziennika lub czasopisma] Zawieszenie wydawania dziennika lub czasopisma z powodu popełnionych przestępstw Art. 23 [Ustanie warunków formalnych wydawania dziennika lub czasopisma] Utrata ważności rejestracji dziennika lub czasopisma Art. 23a [Wzór rejestru dzienników i czasopism] Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie rejestru dzienników i czasopism Art. 24 [Wyłączenia przedmiotowe rejestracji] Wyłączenia z zakresu obowiązku rejestracji działalności prasowej Art. 25 [Redaktor naczelny] Wymogi prawne wobec osoby redaktora naczelnego Zakres odpowiedzialności redaktora naczelnego Redaktor odpowiedzialny Powołanie i odwołanie redaktora naczelnego Kolegium redakcyjne Rada redakcyjna (programowa, naukowa) Orzecznictwo Art. 26 (skreślony) Art. 27 [Stopka redakcyjna] Impressum (stopka redakcyjna) Art (skreślone) Rozdział 5. SPROSTOWANIA I ODPOWIEDZI Art. 31 [Bezpłatna publikacja sprostowania i odpowiedzi] Sprostowanie a odpowiedź problemy terminologiczne Podmioty uprawnione do żądania sprostowania lub odpowiedzi

11 Spis treści 3. Podmiot zobowiązany do opublikowania sprostowania i odpowiedzi Orzecznictwo Art. 32 [Termin i miejsce publikacji sprostowania i odpowiedzi] Termin publikacji sprostowania lub odpowiedzi Publikacja tekstu sprostowania (ust. 5) Zakaz dokonywania skrótów i komentowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 6) Ograniczenia formalne tekstu sprostowania lub odpowiedzi (ust. 7) Orzecznictwo Art. 33 [Powody odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi] Obowiązek odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 1) Możliwość odmowy opublikowania sprostowania lub odpowiedzi (ust. 3) Obowiązek powiadomienia o odmowie publikacji sprostowania lub odpowiedzi (ust. 4) Wyjaśnienie redakcji czyniące zadość funkcji sprostowania (ust. 4) Sprostowanie lub odpowiedź podpisane pseudonimem (ust. 5) Rozdział 6. KOMUNIKATY I OGŁOSZENIA Art. 34 [Publikacja komunikatu urzędowego, obwieszczenia, uchwał i zarządzeń] Obowiązek publikacji urzędowych komunikatów i ogłoszeń Warunki publikacji urzędowych komunikatów i ogłoszeń Art. 35 [Publikacja orzeczenia sądowego, ogłoszenia i listu gończego] Obowiązek publikacji wyroków lub innych orzeczeń sądowych Publikacja ogłoszeń sądu lub innego organu państwowego Publikacja listów gończych Art. 36 [Publikacja materiałów reklamowych] Odpłatne ogłoszenia i reklamy Ograniczenie zakresu wypowiedzi reklamowej Oznaczenie ogłoszeń i reklam Prawo do odmowy zamieszczenia ogłoszeń i reklam ze względu na linię programową bądź charakter publikacji

12 Spis treści 5. Warunki prawne ujawnienia danych o reklamodawcy Orzecznictwo Rozdział 7. ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA Art. 37 [Zasady odpowiedzialności za naruszenie prawa prasowego] Odpowiedzialność za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Orzecznictwo Art. 37a [Przepadek materiału prasowego] Przepadek materiału prasowego jako kara dodatkowa w razie skazania za przestępstwo popełnione przez opublikowanie materiału prasowego Art. 37b [Zawiadomienie o skazaniu] Zawiadomienie o wyroku skazującym za przestępstwo prasowe Art. 38 [Odpowiedzialność cywilna autora, redaktora, wydawcy] Zasady odpowiedzialności cywilnej za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Podmioty odpowiedzialne za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego Odpowiedzialność cywilna za naruszenie prawa spowodowane ujawnieniem materiału prasowego przed jego publikacją Orzecznictwo Art. 39 [Roszczenie o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi] Roszczenie o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi Orzecznictwo Art. 40 (skreślony) Art. 41 [Ochrona prawna krytyki, satyry i karykatury] Ochrona prawna krytyki Orzecznictwo Art. 42 [Wyłączenie odpowiedzialności redaktora] Wyłączenie odpowiedzialności redaktora za treść publikacji nadesłanych przez PAP oraz za treść komunikatów urzędowych, orzeczeń i ogłoszeń Wyłączenie odpowiedzialności wydawcy i redaktora za treść ogłoszeń i reklam

13 Spis treści Art. 43 [Odpowiedzialność karna] Odpowiedzialność karna za szantaż wobec dziennikarza Art. 44 [Odpowiedzialność karna] Utrudnianie lub tłumienie krytyki prasowej Nadużycie stanowiska lub funkcji działaniem na szkodę osoby dokonującej krytyki prasowej Art. 45 [Odpowiedzialność karna] Wydawanie dziennika lub czasopisma bez rejestracji albo zawieszonego Art. 46 [Odpowiedzialność karna] Częściowa niekonstytucyjność przepisu dotyczącego opublikowania sprostowania lub odpowiedzi Tryb ścigania Orzecznictwo Art. 47 [Odpowiedzialność karna] Obowiązek opublikowania komunikatu urzędowego, ogłoszenia sądu lub innego organu państwowego, jak również listu gończego Art. 48 [Odpowiedzialność karna] Zakaz rozpowszechniania materiału prasowego objętego przepadkiem lub prasy zabezpieczonej jako dowód rzeczowy Art. 49 [Odpowiedzialność karna] Penalizacja czynów określonych w art. 3, art. 11 ust. 2, art. 14, art. 15 ust. 2 i art. 27 pr. pras Art. 49a [Odpowiedzialność karna] Nieumyślne opublikowanie materiału prasowego zawierającego znamiona przestępstwa (objętego przepadkiem) Orzecznictwo Rozdział 8. POSTĘPOWANIE W SPRAWACH PRASOWYCH Art. 50 [Postępowanie w sprawach prasowych] Reguły postępowania w sprawach wynikających z prawa prasowego Art. 51 (skreślony) Art. 52 [Postępowanie sądowe] Rozpoznanie przez sąd roszczeń o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi

14 Spis treści Art. 53 [Właściwość sądu powszechnego] Właściwość sądu w sprawach o przestępstwa prasowe Art. 54 [Właściwość sądu dziennikarskiego] Przekazanie sprawy o przestępstwo prasowe właściwemu sądowi dziennikarskiemu Art. 54a [Odszkodowanie od Skarbu Państwa] Odszkodowanie od Skarbu Państwa w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania Art. 54b [Zakres stosowania prawa prasowego] Przeniesienie zasad odpowiedzialności prawnej i postępowania w sprawach prasowych na inne niż prasa środki przekazu Rozdział 9. ZMIANY W PRZEPISACH OBOWIĄZUJĄCYCH ORAZ PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE Art. 55 [Zmiana ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła] Art. 56 [Zmiana ustawy o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów działalności ] Art. 57 [Zmiana ustawy o kontroli publikacji i widowisk] Art. 58 [Przepis przejściowy] Przepisy przejściowe w postępowaniu w sprawach wynikających z prawa prasowego Art. 59 [Przepis przejściowy] Przepisy przejściowe w sprawie zachowania dotychczasowych uprawnień wydawców dzienników i czasopism oraz w zakresie działalności poligraficznej Art. 60 [Uchylenie dotychczasowych przepisów] Derogacja przepisów prawa prasowego sprzed 1 lipca 1984 r Art. 61 [Vacatio legis i wejście ustawy w życie] Wejście ustawy w życie LITERATURA AKTY PRAWNE...255

15

16 WYKAZ SKRÓTÓW Źródła prawa k.c. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) k.k. ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) Konstytucja Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) k.p. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) k.p.a. ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz z późn. zm.) k.p.c. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) p.p.s.a. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz z późn. zm.) pr. aut. ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) pr. pras. ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) u.d.i.p. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz z późn. zm.) 15

17 Wykaz skrótów Organy orzekające ETPC NSA SN TK Europejski Trybunał Praw Człowieka Naczelny Sąd Administracyjny Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Czasopisma ONSA Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego OSA Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSK Orzecznictwo Sądów Karnych OSN Orzecznictwo Sądu Najwyższego OSNAPiUS Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna OSNKW Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa OSNP Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy OTK Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Rzeczposp. Rzeczpospolita ZNUJ PWiOWI Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej

18 USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24; zm.: Dz. U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324; z 1989 r. Nr 34, poz. 187; z 1990 r. Nr 29, poz. 173; z 1991 r. Nr 100, poz. 442; z 1996 r. Nr 114, poz. 542; z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 770; z 1999 r. Nr 90, poz. 999; z 2001 r. Nr 112, poz. 1198; z 2002 r. Nr 153, poz. 1271; z 2004 r. Nr 111, poz. 1181; z 2005 r. Nr 39, poz. 377; z 2007 r. Nr 89, poz. 590) Rozdział 1 PRZEPISY OGÓLNE Art. 1 [Funkcje i cele prasy] Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. 17

19 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne 1. Pojęcie wolności Wolność to kategoria filozoficzno-etyczna. Filozofia rozważa warunki wolności, określa zakres i dziedzinę jej występowania, zestawia wolność z innymi wartościami 1. Wolność definiowana jest jako autonomia jednostki w wyborze przekonań oraz celów i środków postępowania 2, która jednakże absolutna jest niemożliwa, gdyż oznaczałaby akceptację również działań przeciwko niej samej. Wolność nieograniczona jest absurdalna i wewnętrznie sprzeczna: jeśli uzna się, że wszystko wolno, to wolno także zaprzeczyć, że wszystko wolno 3. Pojęcie wolności było przedmiotem badań, dociekań, rozważań najwybitniejszych filozofów. J. Locke ( ), jeden z twórców myśli oświecenia, przyczynił się do ustalenia poglądów o społecznym wymiarze wolności. Wolność pojmowano wówczas jako prawo naturalne, a więc takie, które przysługuje każdej osobie ze względu na naturę ludzką, i postulowano zmiany społeczne celem realizacji tego prawa. Treść prawa wolności obejmowała wówczas między innymi wolność sumienia, poznania i wypowiedzi 4. Ten dorobek myśli oświeceniowej wszedł na trwałe do cywilizacji Europy. Pojęcie wolności w wymiarze społecznym zostało znacznie wzbogacone w XIX w., zwłaszcza w filozofii niemieckiej. Według G.W.F. Hegla ( ) optymalne warunki wolności stwarza państwo o ustroju monarchii konstytucyjnej i społeczeństwie obywatelskim, to znaczy regulującym stosunki międzyludzkie zgodnie z prawem cywilnym i gospodarką wolnorynkową. Ten wykształcony w XIX w. liberalizm przyznał wolności priorytet wobec równości i wąsko zakreślił granice ingerencji państwa w działalność indywidualną 5. 1 Z. Kuderowicz, Słownik filozofii, pod red. J. Hartmana, Kraków 2004, hasło: wolność, s Ibidem. 3 Ibidem. 4 Ibidem. 5 Ibidem. 18

20 Funkcje i cele prasy Art. 1 W okresie totalitaryzmów XX w. słowo wolność zagubiło swój sens ustrojowy; autorytarne władze, szermując hasłami powszechnego dobra, kontrolowały i niszczyły wolność jednostek. Współcześnie, wśród licznych koncepcji wolności, dominuje postmodernizm, afirmujący pluralizm, zróżnicowanie, tolerancję ideową i obyczajową 6. Neoliberalizm odróżnia wolność negatywną i wolność pozytywną. Wolność negatywna wyznacza sferę działania jednostki poza kontrolą instytucji społecznych, ale aby zapobiec konfliktom, krzywdom i skrajnej nierówności, postuluje skojarzenie jej z poszanowaniem uniwersalnych praw człowieka 7. Z kolei wolność pozytywna to spontaniczny wybór przekonań, zagrożony ze strony ideologicznego fundamentalizmu i monopolizacji idei, co wystąpiło w systemach totalitarnych. Wolność pozytywna powinna być nieodłączna od tolerancji i pluralizmu wartości, który nie popada w dowolność i skrajny relatywizm, jeśli respektuje prawa człowieka Wolność prasy Wolność prasy jest częścią pojęcia wolności. Państwo demokratyczne gwarantuje i respektuje wolność jako prawo obywatelskie i zarazem prawo człowieka. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 1997 r. zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu (art. 14). Oznacza to gwarancję swobody wypowiedzi w prasie, wolność od cenzury, nacisków politycznych, manipulacji ze względu na czyjeś jednostkowe interesy. Państwo, realizując zasady zapisane w Konstytucji, stoi na straży tych wartości. Zasadę swobody wypowiedzi, poprzez którą realizuje się wolność prasy, zawiera art. 54 Konstytucji: Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Zapis ten de facto skierowany jest przede wszystkim do dziennikarzy, ale za ich pośrednictwem ma służyć całemu społeczeństwu. 6 Ibidem, s Ibidem, s Ibidem. 19

21 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne Zasady wolności prasy i wolności wypowiedzi są umieszczone w aktach prawa międzynarodowego, między innymi w art. XIX Powszechnej deklaracji praw człowieka, uchwalonej przez Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych 10 grudnia 1948 r., oraz w art. 19 ust. 3 lit. a) Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku, dnia 19 grudnia 1966 r. Kwestię tę reguluje także art. 10 ust. 2 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., do której Polska przystąpiła w 1993 r. Standardy ochrony tych wartości nie są jednak w państwach europejskich jednakowe. Wymieniona konwencja respektuje uwarunkowania i tradycje w tym zakresie: Państwa mogą, a nawet muszą ze względu na obowiązki wynikające z art. 8 Konwencji regulować korzystanie ze swobody wypowiedzi, aby zapewnić odpowiednią ochronę prawną dobrego imienia jednostek 9. Okoliczność, że wolność prasy nie ma charakteru absolutnego, lecz doznaje ograniczeń i musi się mieścić w granicach wytyczonych przez prawo, wielokrotnie była podnoszona w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Stwierdzano w nim, że prasa, korzystając z wolności, nie może przekroczyć granic ustalonych przez prawo, w szczególności tych, które dotyczą dobrego imienia i praw innych osób. Trybunał podkreślał, że swoboda wypowiedzi, będąc jedną z podstaw demokratycznej organizacji społeczeństwa, nie jest nieograniczona. Ale ten sam Trybunał orzekł, że zasada swobody wyrażania przekonań zezwala na takie wypowiedzi, które ranią uczucia innych osób 10. Wolność prasy i swoboda wypowiedzi determinują jawność życia społecznego, kontrolę działalności państwa i instytucji publicznych. 9 M.A. Nowicki, O czym sędzia i dziennikarz wiedzieć powinni, Rzeczposp. z stycznia 2005 r. 10 Stwierdzenie to padło w sprawie wytoczonej przez obywatela Węgier przeciwko swojemu państwu (Vajnai v. Hungary), które w 2003 r. skazało go za to, że przemawiając na manifestacji robotników, miał przypiętą do kurtki czerwoną bolszewicką gwiazdę, symbolizującą zakazany reżim, a publiczne jej eksponowanie oznacza pogardę dla ofiar komunizmu. Skarżący się podkreślał natomiast, że czerwona gwiazda ma dla niego inne znaczenie jest znakiem międzynarodowego ruchu robotniczego, walczącego o prawa i wolności pracownicze. Trybunał uznał, że zasada wolności słowa jest ważniejsza niż przeszłość, historia; w imię wolności słowa należy niwelować bolesną pamięć. 20

22 Funkcje i cele prasy Art Cenzura Wolność wypowiedzi jest gwarancją ustroju demokratycznego i zarazem miernikiem stopnia demokratyzacji ustroju. W państwach o rządach autorytarnych i totalitarnych wolność wypowiedzi jest ograniczana bądź w ogóle wyłączana przez cenzurę. Instytucja cenzury mocno splata się z historią ustroju państwa i prawa polskiego. Bardzo cierpieli przez nią polscy twórcy, usiłujący w czasach zaborów ( ) publikować swoje utwory. Równie, jeśli nie bardziej, dotkliwa była cenzura władzy komunistycznej ( ). Stanowi ona stałe, realne zagrożenie, dlatego należy poświęcić jej tu nieco więcej uwagi. Pomysł cenzurowania, czyli dopuszczania do obrotu publicznego tylko wybranych wiadomości, korzystnych ze względu na czyjś interes, jest stary jak świat. W ciągu wieków wykształciły się różne rodzaje cenzury, które ogólnie można podzielić na prewencyjne oraz represyjne. Cenzura prewencyjna polega na kontrolowaniu treści publikacji, zanim trafią one do wydawcy lub już po ich przygotowaniu, ale jeszcze przed przystąpieniem do rozpowszechniania. Represyjna natomiast polega na zwalczaniu informacji, które już zostały rozpowszechnione, i na karaniu ich autorów. Oba rodzaje cenzury istniały w Polsce po 1939 r. Zniesiono je ustawą z dnia 11 kwietnia 1990 r. o uchyleniu ustawy o kontroli publikacji i widowisk, zniesieniu organów tej kontroli oraz o zmianie ustawy Prawo prasowe (Dz. U. Nr 29, poz. 173). Ustawa weszła w życie 7 czerwca 1990 r. tego dnia rozwiązano Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk (działający od 1946 r.). Faktycznie jednak cenzura przestała funkcjonować prawie rok wcześniej. Obowiązująca Konstytucja z dnia 2 kwietnia 1997 r. gwarantuje wolność od cenzury, stanowiąc w art. 54, że każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zaś zakazane. Konstytucja dopuszcza jednakże obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej. Obowiązek ten należy łączyć z potrzebą utrzymania ładu w eterze, nie zaś z kontrolowaniem treści emitowanych przez rozgłośnie radiowe i telewizyjne. Podobny cel realizuje 21

23 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne art. 20 pr. pras., stanowiący, że wydawanie dziennika lub czasopisma wymaga rejestracji. Od kilku lat w polskim procesie cywilnym stosuje się instytucję zwaną zabezpieczeniem przed prasą, którą dziennikarze nazwali cenzurą 11. Zabezpieczenie polega na tym, że na wniosek strony postępowania sąd może zakazać bądź nakazać pewne zachowania na czas toczącego się procesu. Opierając się na art. 730 w związku z art. 755 k.p.c., sąd może zakazać publikowania w prasie określonych informacji, zwłaszcza takich, które mogą szkodzić wnioskodawcy w egzekucji jego roszczeń. Chodzi na przykład o pomówienia, informacje nieprawdziwe, poniżające w opinii społecznej, w odniesieniu do których późniejsze zadośćuczynienie niematerialne (przeproszenie, wyrazy ubolewania) w żadnej mierze nie zrekompensuje uszczerbku czci. Żądanie przez stronę ustanowienia takiego zabezpieczenia nie musi zawierać dowodów, a jedynie uprawdopodobnienie, że brak zabezpieczenia uniemożliwi wykonanie przyszłego wyroku. Sąd jednakże odmówi udzielenia zabezpieczenia w sprawie przeciwko prasie dotyczącej dóbr osobistych, jeżeli zabezpieczeniu sprzeciwia się ważny interes społeczny. W tej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich skierował wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art k.p.c. z Konstytucją (art. 14 oraz 54 ust. 1 w związku z 31 ust. 3), z uzasadnieniem, że jest zbyt niebezpieczny dla wolności prasy i wypowiedzi. W uzasadnieniu Rzecznik stwierdził: W zderzeniu konstytucyjnych wartości: prawa do prywatności i prawa do informacji, to drugie powinno mieć pierwszeństwo wszędzie tam, gdzie ingerowanie w prywatność staje się nieuniknionym elementem skutecznej kontroli sprawowanej przez demokratyczne społeczeństwo, w praktyce głównie przez media 12. Za nieporozumienie należy jednak uznać całkowity zakaz pisania o kimś. Sąd powinien w postanowieniu sprecyzować zakres informacji objętych zabezpieczeniem. 11 M. Rz., Cenzura czy procedura, Rzeczposp. z 2 grudnia 2004 r.; M. Domagalski, Sądowy zakaz jak cenzura, Rzeczposp. z 4 5 grudnia 2004 r.; tenże, Sąd ogranicza wolność słowa, Rzeczposp. z 14 września 2007 r.; J. Kałucki, Zybertowicz chce mieć prawo mówić, Rzeczposp. z 14 września 2007 r. 12 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich I/06/KŁ z 27 lutego 2007 r., TK K 13/07, dotychczas nierozpatrzony. 22

24 Funkcje i cele prasy Art. 1 Zabezpieczenie może trwać nawet kilka lat, do czasu zakończenia postępowania, tym bardziej zasadne jest ścisłe określenie jego zakresu merytorycznego, w niezbędnych granicach, tak by nie krępowały możliwości pozytywnych wypowiedzi o poszkodowanym. 4. Ograniczenia wolności wypowiedzi prasowej Swoboda wypowiedzi prasowej doznaje ograniczeń ze względu na inne dobra prawnie chronione. Wśród nich na pierwszym miejscu należy wymienić dobra osobiste 13. Katalog tych dóbr zawiera art. 47 Konstytucji, stanowiąc, że każdy ma prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ponadto art. 51 ust. 1 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być obowiązany w inny sposób niż na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby. Realizacji tej gwarancji konstytucyjnej służy między innymi ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Katalog dóbr osobistych, przysługujących każdej jednostce, uzupełnia art. 23 k.c., gdzie wymieniono: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Rozwinięcia zasad ochrony tych dóbr dokonano w wielu innych ustawach, między innymi w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która zawiera przepisy o ochronie nazwiska lub pseudonimu (art. 16), wizerunku i korespondencji (art. 81 i 82). Katalog dóbr osobistych nie jest zamknięty i stale się rozrasta, uzupełniany przez orzecznictwo. Dobra tego rodzaju przysługują też osobom prawnym, jednak we właściwym dla nich zakresie, czyli chodzi o te, które nie są stricte związa- 13 Szerzej na ten temat (w:) E. Nowińska, Wolność wypowiedzi prasowej, Warszawa

25 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne ne z właściwościami osoby fizycznej, np. zdrowie, wolność sumienia, twórczość 14. Dobra osobiste są także przedmiotem ochrony kodeksu karnego. Rozdział XXVII k.k. Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej penalizuje zniesławienie (art. 212) i zniewagę (art. 216). Zniesławienie, zwane w orzecznictwie także pomówieniem, polega na tym, że sprawca swoją wypowiedzią zniesławia kogoś, powoduje uszczerbek w jego czci, narusza jego dobre imię 15, za co grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Kwalifikowaną postacią tego czynu jest pomówienie w prasie: Jeżeli sprawca dopuszcza się [pomówienia przyp. aut.] za pomocą środków masowego komunikowania (art ) może być orzeczona kara pozbawienia wolności do lat 2. Przepis ten jest powodem licznych polemik i komentarzy, często krytycznych, w których podnosi się, że narusza on swobodę wypowiedzi dziennikarskiej 16. Regulacja ta została w 2000 r. zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał jednak nie dopatrzył się w niej niezgodności z Konstytucją (wyrok z 30 października 2006 r.) Istnieje obfita literatura poświęcona tym sprawom: S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 1999, s. 80 i n.; A. Szpunar, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Bydgoszcz 1999; A. Cisek, Dobra osobiste i ich niemajątkowa ochrona w kodeksie cywilnym, Wrocław 1989; I. Dobosz, Tajemnica korespondencji jako dobro osobiste, Kraków 1989; Z. Radwański, Koncepcja praw podmiotowych osobistych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1988, z. 2; S. Rudnicki, Ochrona dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 k.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego w latach , Przegląd Sądowy 2002, nr 1; M. Safjan, Ochrona majątkowa dóbr osobistych, Przegląd Prawa Handlowego 1997, nr 1; W. Wojnicka, Ochrona autorskich dóbr osobistych, Łódź 1997; E. Ferenc-Szydełko, Dobra osobiste zmarłego twórcy. Księga jubileuszowa z okazji 15-lecia Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, pod red. Z. Ofiarskiego, Szczecin 2004, s ; A. Matlak, Cywilnoprawna ochrona wizerunku, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2004, z. 2 i in. 15 J. Wojciechowski, Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej. Rozdział XXVII Kodeksu karnego. Komentarz, Warszawa 2000, s M. Domagalski, Czy należy karać za zniesławienie, Rzeczposp. z 20 października 2006 r.; tenże, Dziennikarze mogą być karani więzieniem, Rzeczposp. z 31 października 2006 r.; ES, Nie karać za słowo, Gazeta Wyborcza z 13 stycznia 2006 r.; M. Domagalski, J. Kroner, Do więzienia za słowa, Rzeczposp. z 7 grudnia 2004 r. 17 OTK ZU nr 9/A/2006, poz

26 Funkcje i cele prasy Art. 1 Jednakże 12 maja 2008 r. zapadł kolejny wyrok w tej sprawie 18. Trybunał orzekł, że stosowanie kryterium obrony społecznie uzasadnionego interesu wobec wszelkich krytycznych czy zniesławiających wypowiedzi zawierających prawdziwe informacje jest niezgodne ze standardami wolności wypowiedzi, wskazanymi w Konstytucji. Wyrok spowodował, że zwrot zawarty w art k.k. służący obronie społecznie uzasadnionego interesu stał się z dniem publikacji wyroku, to jest 26 maja 2008 r., nieobowiązujący, gdy zarzut dotyczy postępowania osób pełniących funkcje publiczne. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, iż pomówienie innych podmiotów będzie nadal weryfikowane przez organy stosujące prawo (prokuratora, sądy) z punktu widzenia tego, czy służą obronie społecznie uzasadnionego interesu, pomówienie zaś osób pełniących funkcje publiczne tylko wtedy, gdy zarzut dotyczył będzie ich właściwości. Trybunał zaznaczył ponadto, że wyrok nie zmienia brzmienia przepisu, choć zmienia się jego zakres podmiotowy, i zalecił ustawodawcy, by na nowo, jednoznacznie zredagował omawiany przepis, z uwzględnieniem zróżnicowanej sytuacji podmiotów, do których jest skierowany (szerzej zob. orzecznictwo do niniejszego rozdziału). Zniewaga przestępstwo opisane w art. 216 k.k. ma również swoją postać kwalifikowaną, to jest znieważenie za pomocą środków masowego komunikowania (art k.k.), które polega na ubliżeniu komuś lub na obraźliwym zachowaniu się wobec pokrzywdzonego za pośrednictwem prasy drukowanej, radia, telewizji lub Internetu 19. Sprawca takiego czynu podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Swoboda wypowiedzi prasowej musi mieścić się w granicach prawa, które wytycza wiele ustaw regulujących rozmaite obszary życia społecznego. Normy ograniczające swobodę wypowiedzi dziennikarskiej ze względu na poszanowanie wartości społecznie bardziej pożądanych niż wartość dostępu do informacji zawarto w Konstytucji (np. art. 30 o nienaruszalności godności człowieka, art. 47 o ochronie prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia, art. 49 o tajemnicy komuni- 18 SK 43/05. Sentencja ogłoszona dnia 26 maja 2008 r., Dz. U. Nr 90, poz J. Wojciechowski, Przestępstwa przeciwko..., s. 51 i

27 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne kowania, art. 51 o prawie do nieujawniania informacji o sobie), w prawie cywilnym (ochrona dóbr osobistych), w prawie autorskim (zasady korzystania z cudzej twórczości w działalności prasowej art. 25, 26, 29, 33), kodeksie karnym (zniesławienie art. 212, zniewaga art. 216, zakaz publicznego propagowania faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa i nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych art. 256). Ograniczenie swobody wypowiedzi łączy się z licznymi prawnie chronionymi tajemnicami: państwową, służbową, tajemnicami zawodowymi (zob. komentarz do art. 3a pr. pras.). Osobnym problemem jest milczenie prasy, w sytuacji gdy powinna informować. W literaturze przedmiotu nie zajmowano się tym problemem, a ma on znaczenie równoważne do tego, które obejmuje nadużycie słowa. Zdarza się bowiem, że z powodu rozmaitych animozji, od osobistych, prywatnych, po polityczne, lub z zemsty wydawcy, redaktorzy celowo ignorują osoby znaczące w życiu społecznym. Takie działanie wypacza prawdę o rzeczywistości, godzi w naturalne prawo poszanowania prawdy obiektywnej, na której zbudowany jest sens i cel istnienia prasy. 5. Rzetelne informowanie Podstawą należytego wypełniania przez prasę jej funkcji jest rzetelne informowanie. Nierzetelna informacja jest niebezpieczna, może prowadzić do zaburzenia spokoju i ładu społecznego, do czyjejś krzywdy. Rzetelny to według definicji leksykalnej wypełniający należycie swoje obowiązki, uczciwy, słowny, solidny, sumienny, godny zaufania, (...) dokładny, należyty, właściwy, (...) prawdziwy, autentyczny 20. Informacja rzetelna to taka, która jest zgodna z faktami (prawdą) oraz pełna półprawdy nie są rzetelną informacją. Ustawodawca nadaje przymiotowi rzetelności informacji szczególne znaczenie. Realizacji tej wartości służy art. 61 ust. 2 Konstytucji: Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje 20 Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1969, hasło: rzetelny, s

28 Funkcje i cele prasy Art. 1 dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Utrwalenie wypowiedzi i obrazów z przebiegu posiedzeń daje znacznie większe możliwości rzetelnego ukazania prawdy, niż przedstawienie jej własnymi słowami, które z natury rzeczy są obarczone subiektywizmem. Z art. 61 ust. 2 Konstytucji łączy się treść art. 1 oraz art. 6 ust. 1 pr. pras., który zobowiązuje prasę do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk, co, jak zauważono w literaturze przedmiotu, dodatkowo uściśla pojęcie rzetelności 21. Zagadnienie kryteriów oceny rzetelności informacji dziennikarskiej jest od lat przedmiotem dyskusji, ponieważ pojęcia informacji rzetelnej i informacji prawdziwej nie są na gruncie prawa prasowego tożsame (szerzej na ten temat w omówieniu art. 12). 6. Jawność życia publicznego Jedną z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa jest jawność życia publicznego, a w szczególności jawność działania organów państwa i instytucji publicznych. Gwarantuje to art. 61 Konstytucji, który stanowi: Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Pojęcie życia publicznego nie jest zdefiniowane 22. Obejmuje ono instytucje i ich działania służące zaspokajaniu potrzeb społecznych. Instytucje te, zgodnie z Konstytucją, wymieniono w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jawność życia 21 B. Michalski, Podstawowe problemy prawa prasowego, Warszawa 1998, s Próbę określenia pojęcia sprawa publiczna podjęli M. Jabłoński i K. Wygoda (Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 17 i n.). 27

29 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne publicznego, realizowana głównie przez prasę, ma prowadzić do ukazania i w następstwie do usunięcia zjawisk niepożądanych: niewłaściwego działania bądź zaniechania, nadużyć, korupcji. Realizacji tych celów służy dziennikarstwo śledcze. W ostatnich latach właśnie ten rodzaj działań i publikacji prasowych przyczynił się do wykrycia i ujawnienia, poprzez podanie do wiadomości publicznej, wielkich afer gospodarczych oraz korupcyjnych. To działanie dziennikarzy skłoniło prokuraturę do podjęcia stosownych czynności. 7. Kontrola i krytyka społeczna Funkcja kontrolna prasy łączy się ściśle z jej kompetencją do ujawniania, a co za tym idzie do przedstawiania społeczeństwu spraw życia publicznego. Zwrócenie uwagi na pewne zjawiska, z perspektywy wspólnego dobra na ogół niepożądane, ukazanie szerokiemu gronu czytelników faktów, które ktoś zamierzał ukryć, aby nie świadczyły przeciwko niemu, poddaje te kwestie szerokiemu osądowi i jednocześnie zmusza odpowiednie instytucje do podjęcia stosownych działań. Stąd mowa o dziennikarstwie interwencyjnym. Termin krytyka społeczna wydaje się reliktem PRL. Krytyki dokonują konkretne osoby, działające jako dziennikarze, politycy, publicyści, mające ustalone własne poglądy i dzielące się nimi z innymi członkami społeczeństwa. Krytyka to ocena, a ta zawsze naznaczona jest subiektywizmem. Obecnie mówi się nie o krytyce społecznej, ale raczej o dziennikarskim prawie do negatywnych ocen 23 czy o dziennikarskim prawie do przesady 24. Krytyka powinna rodzić skutki. Realizacji postulatów płynących z krytyki służą przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w rozdziale 4 działu VIII Udział prasy i organizacji społecznych (art. 248 i 251). Regulacja ta określa prasę jako instytucję prawną biorącą udział w pożądanym kształtowaniu życia społecznego. 23 I. Lewandowska, Dziennikarz ma prawo do negatywnych ocen, Rzeczposp. z 13 stycznia 2005 r. 24 D. Frey, Dziennikarz ma prawo do przesady, Rzeczposp. z 16 września 2004 r. 28

30 Funkcje i cele prasy Art Orzecznictwo Wolność prasy jest jedną z»wolności politycznych«, które w praktyce mogą doznawać ograniczeń z uwagi na konieczność zapewnienia wolności jednostki. Tak więc wolność prasy nie ma i nie może mieć charakteru absolutnego, nie może mieć postaci nieskrępowanej niczym swobody działania, a tym bardziej nie sposób jej traktować jako samoistnego źródła wartości [teza]. Wolna prasa ma służyć człowiekowi i obywatelowi, spełniając funkcję informacyjną i kontrolną (...). Dziennikarze nie mogą przy tym zapominać, że wolność ta nie służy tylko im (znaczna jej część została zresztą już dawno»zawłaszczona«przez redaktorów naczelnych i właścicieli pism, w praktyce wskazujących cele dziennikarskich ataków). (...) Wolna prasa realizuje prawo obywatela do rzetelnej czyli prawdziwej, uczciwej, jasnej, niewprowadzającej w błąd, odpowiedzialnej informacji. Jakkolwiek beneficjantami wolności prasy są w pierwszej kolejności dziennikarze, to jednak pamiętać należy, że służyć ma ona całemu społeczeństwu. Korzystając z wolności prasy dziennikarze nie mogą posługiwać się nią bez ograniczeń. Nie wolno im także stawiać barier i hamulców, blokujących możliwość odniesienia się zainteresowanych do treści opublikowanych w prasie drukowanej lub emitowanej przez radio bądź telewizję orzeczenie SN z 12 listopada 2003 r., V KK 52/03, OSP 2005, nr 2, poz. 25, LEX nr Odmowa udzielenia żądanych przez Redakcję informacji w sposób oczywisty narusza konstytucyjną wolność prasy oraz jej obowiązek urzeczywistniania prawa obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. Prawo nie tylko dziennikarza, ale i każdego obywatela do uzyskania (...) informacji wynika zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem 29

31 Art. 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W myśl art. 61 ust. 3, ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Podstawą do odmowy udzielenia informacji może być również konieczność ochrony dóbr osobistych zaliczanych do sfery prywatności. (...) ważny interes państwa przemawia za tym, by jak najszersza sfera działalności osób wykonujących funkcje publiczne lub zadania publiczne była jawna i poddana publicznej kontroli. Jawność życia publicznego jest najlepszym remedium na liczne patologie sfery publicznej. Ponadto należy podkreślić, iż w świetle powołanych przepisów konstytucyjnych jawność jest zasadą, zaś jej wyłączenia wyjątkiem wyrok SN z 3 października 2002 r., III RN 89/02, OSNP 2003, nr 18, poz (...) wolność prasy w rozumieniu art. 14 Konstytucji RP nie ogranicza się do rozpowszechniania wiadomości i informacji, lecz obejmuje również dostęp do legalnych źródeł informacji. Należy w związku z tym przyjąć, że wolność prasy chroni także prawo prasy do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, prawo dostępu do dokumentów będących w posiadaniu tych organów oraz prawo wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z wyborów powszechnych, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Uprawnieniom tym odpowiada obowiązek właściwych organów władzy publicznej udzielania prasie informacji o ich działalności, zapewnienia dostępu do dokumentów oraz zapewnienia wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej wyrok SN z dnia 1 czerwca 2002 r., III RN 64/00, OSNAPiUS 2001, nr 6, poz Stosowanie kryterium»obrony społecznie uzasadnionego interesu«wobec wszelkich krytycznych czy zniesławiających wypowiedzi zawierających prawdziwe informacje, bez jakiegokolwiek rozróżnienia kategorii osób i ich roli w życiu publicznym, stanowi naruszenie standardu wolności wypowiedzi wyznaczonego przez art. 14 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji, powszechnie uznawanego w krajach demokratycznych. Oznacza 30

32 Jednakowe traktowanie prasy Art. 2 bowiem konieczność dokonywania wobec każdej prawdziwej informacji, w tym także odnoszącej się do osób, których działania mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania państwa, jego struktur czy szeroko rozumianych instytucji publicznych i społecznych czy gospodarczych dodatkowej kwalifikacji, polegającej na ocenie, czy jej rozpowszechnianie, upublicznianie służy obronie uzasadnionego interesu społecznego. Taka koncepcja normatywna nie uwzględnia aksjologii współczesnego demokratycznego państwa prawa i nie respektuje gwarancji konstytucyjnych wolności słowa oraz prasy. Bez względu na to, czy kategoria»społecznie uzasadnionego interesu«może być poddana obiektywizacji, lub też nie, sam fakt konieczności sięgania po dodatkowe wyznaczniki i kryteria, aby usprawiedliwić publikację za pomocą środków społecznego przekazu prawdziwej informacji o działalności osób wykonujących funkcje publiczne, jest nieproporcjonalną ingerencją w wolność słowa oraz wolność prasy i zagraża co najmniej potencjalnie, wolności debaty publicznej wyrok TK z dnia 12 maja 2008 r., SK 43/05, OTK-A 2008, nr 4, poz. 57. Art. 2 [Jednakowe traktowanie prasy] Organy państwowe zgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stwarzają prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające działalność redakcjom dzienników i czasopism zróżnicowanych pod względem programu, zakresu tematycznego i prezentowanych postaw. 1. Organy państwowe Organy państwowe to, zgodnie z art. 10 Konstytucji, organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent i Rada Ministrów, tworzona przez ministrów i premiera. Przedstawicielem Rady Ministrów w województwie jest wojewoda. W urzędach administracji rządowej działa korpus służby cywilnej. Wchodzący w jego skład urzęd- 31

33

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce

ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Podstawy prawne funkcjonowania środków masowego przekazu w Polsce Art. 54.1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. 2. Cenzura prewencyjna

Bardziej szczegółowo

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło

SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH. Dawid Sześciło SANKCJE KARNE JAKO PRZYKŁAD MECHANIZMÓW OGRANICZAJĄCYCH WOLNOŚĆ SŁOWA W LOKALNYCH MEDIACH Dawid Sześciło Prawne ograniczenia wolności prasy lokalnej Odpowiedzialność karna (Kodeks karny) Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński spr. Członkowie: Agata Wawrzyniak Tomasz Ziółkowski

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński spr. Członkowie: Agata Wawrzyniak Tomasz Ziółkowski Kalisz, dnia 5 marca 2012r. SKO- 4123/9/12 Za dowodem doręczenia DECYZJA Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w składzie: Przewodniczący: Krzysztof Sobociński

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r.

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. Część I PRAWO DO PRYWATNOŚCI WPROWADZENIE Prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe (projekt 05.06.2008)

IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe (projekt 05.06.2008) TEKST ORYGINALNY IZBA WYDAWCÓW PRASY: Projekt nowelizacji ustawy Prawo Prasowe Projekt nowelizacji (projekt 05.06.2008) Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności

Bardziej szczegółowo

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa??? Prawo - orzecznictwo Irena Kamińska: W tym zakresie orzecznictwo na razie sobie radzi, stosując pojęcie dokumentu wewnętrznego. Taki dokument

Bardziej szczegółowo

Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej

Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej Szkolenie podstawowe z ustawy o ochronie danych osobowych dla wolontariuszy świadczących pomoc na rzecz podopiecznych Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola m. st. Warszawy Akty prawne z zakresu ochrony

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Konstytucja RP Art. 30. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia stycznia 2007 r. D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny został nareszcie oceniony i osądzony w kategoriach prawno konstytucyjnych przez kompetentny organ

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o.

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową, nabywającą osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH Semestr zimowy 2015/2016 SSP I Zajęcia nr 3 Publiczne bazy orzeczeń Cz. I Serwis Sądu Najwyższego Serwis Naczelnego Sądu Administracyjnego i Centralna Baza Orzeczeń Sądów

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 nietezowane LEX nr 1130385 1130385 Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Jolanta

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy.

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 3858 Warszawa, 22 grudnia 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

Ochrona wrażliwych danych osobowych

Ochrona wrażliwych danych osobowych Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Ochrona wrażliwych danych osobowych Daniel Wieszczycki Datasec Consulting Podstawowe akty prawne Konwencja Rady Europy Nr 108 z dnia 28 stycznia

Bardziej szczegółowo

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r.

1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Informacja na temat udziału w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2007-2014 udział w 32 konferencjach; wygłoszonych 27 referatów 1. Termin: 20-21 czerwca 2013r. Organizator: Wydział

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 24 września 2010 r. Opracowano na podstawie Dz. U. z 2010 r. Nr 197, poz. 1307. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Dr Ewa Kulesza Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Współcześnie obowiązujące przepisy prawa, także przepisy prawa międzynarodowego, przepisy

Bardziej szczegółowo

Ustawa o ewidencji ludności Komentarz

Ustawa o ewidencji ludności Komentarz Ustawa o ewidencji ludności Komentarz Zbigniew Czarnik Wojciech Maciejko Paweł Zaborniak Wydanie 1 Warszawa 2012 Poszczególne części komentarza opracowali: Wojciech Maciejko rozdziały 1, 2, 3, 7 Zbigniew

Bardziej szczegółowo

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne.

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne. ID Testu: 53M1LI5 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. B. powszechne. C. przyrodzone. D. niezbywalne. 2. Do praw pierwszej generacji

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne.

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne. Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 Dz.U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324 Dz.U. z 1989 r. Nr 34, poz. 187 Dz.U. z 1990 r. Nr 29, poz.173 Dz.U. z 1991 r. Nr 100, poz. 442 Dz.U.z 1996 r. Nr 114, poz..542 Dz.U. z 1997

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych. Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu

Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych. Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu Prawo do prywatności w postępowaniach wewnętrznych Dr Arkadiusz Lach Adwokat UMK w Toruniu Agenda Pojęcie postępowania wewnętrznego Prawo do prywatności Możliwość gromadzenia dowodów przez pracodawcę Poszczególne

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Wolność wypowiedzi prasowej. Ewa Nowińska

Wolność wypowiedzi prasowej. Ewa Nowińska Wolność wypowiedzi prasowej Ewa Nowińska W serii ukazały się również: Andrzej Matlak Charakter prawny regulacji dotyczących zabezpieczeń technicznych utworów Janusz Barta, Ryszard Markiewicz Telewizja

Bardziej szczegółowo

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Warszawa, 15 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z a p o ś r e d n i c t w e m Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Skarżący: Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Bardziej szczegółowo

Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska,

Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska, 79 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt Tw 72/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan przewodniczący Marek Mazurkiewicz sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska, po wstępnym rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 6 POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sokolewicz przewodniczący Stefan J. Jaworski sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska Wiesław Johann

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2016 r.

UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 17 marca 2016 r. UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...7 Wstęp...9 Rozdział 1. System opieki zdrowotnej w Polsce...11 Rozdział 2. Charakter prawny relacji między podmiotami uczestniczącymi w systemie...20 1. Charakter prawny stosunku

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb,

Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian Zdyb, 8 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2003 r. Sygn. akt K 44/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński przewodniczący Janusz Niemcewicz sprawozdawca Jadwiga Skórzewska-Łosiak Jerzy Stępień Marian

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie przestępczości ubezpieczeniowej a ochrona danych osobowych

Przeciwdziałanie przestępczości ubezpieczeniowej a ochrona danych osobowych Przeciwdziałanie przestępczości ubezpieczeniowej a ochrona danych osobowych Dr Arwid Mednis Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski Wierzbowski Eversheds 1 Konstytucja RP art. 51 1. Nikt nie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931; 2004 r. Nr 68, poz. 623, z 2005 r. Nr 25,

Bardziej szczegółowo

PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE

PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE Warsztat Międzynarodowe doświadczenia w zakresie wykorzystania i ochrony administracyjnych danych

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 684/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. B.

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dz. U. z dnia 7 lutego 1984 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne.

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dz. U. z dnia 7 lutego 1984 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne. Dz.U.1984.5.24 2013.07.19 zm. Dz.U.2013.771 art. 1 USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. (Dz. U. z dnia 7 lutego 1984 r.) Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Adw. Kalina Kluza Cygan. Kraków 2010

Adw. Kalina Kluza Cygan. Kraków 2010 Adw. Kalina Kluza Cygan Kraków 2010 Wizerunek jako dobro osobiste Kategoria tzw. dobrego imienia Nazwisko, które staje się renomą Art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Art. 30, 47 Konstytucji RP

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1984 Nr 5 poz. 24 USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Dz.U. 1984 Nr 5 poz. 24 USTAWA. z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/20 Dz.U. 1984 Nr 5 poz. 24 USTAWA z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności

Bardziej szczegółowo

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak,

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, 303/4/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Anwil

Bardziej szczegółowo

2012 (Legalis) 1 Szerzej: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod red. Prof. dr hab. B. Banaszaka, Warszawa

2012 (Legalis) 1 Szerzej: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod red. Prof. dr hab. B. Banaszaka, Warszawa Odpowiedź na apel o publiczne wyjaśnienie wątpliwości, jakie wiążą się z niektórymi zapisami zawartymi w uchwalonej przez Sejm 6 grudnia br. ustawie wprowadzającej istotne zmiany w funkcjonowaniu otwartych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r. Projekt z dnia 8 maja 2013 r., zgłoszony przez Przewodniczącego Rady Miasta Druk Nr XXXVII/.../2013/a UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC z dnia... 2013 r. w sprawie odpowiedzi na skargę wniesioną do

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy poszerzenia katalogu organizacji społecznych, które mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli i wstępować za ich zgodą do już toczących

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 7/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 maja 2011 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Prezesowi Urzędu

Bardziej szczegółowo

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane.

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. NATALIA DUDEK Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. Moja praca podejmuje dość złożoną problematykę udostępniania informacji publicznych na tle ochrony danych osobowych. W wielu przypadkach

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak Pan ZSRI5 OO/4/20 14/MM Marek Michalak Kwestię uregulowania treści wokandy sądowej określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania salą, w

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Edyta Bielak-Jomaa Warszawa, dnia 10 maja 2016 r. DOLiS 035 1170/16 Wójt Gminy L. WYSTĄPIENIE Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2783 Warszawa, 2 kwietnia 2004 r.

Druk nr 2783 Warszawa, 2 kwietnia 2004 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-116-03 Druk nr 2783 Warszawa, 2 kwietnia 2004 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

Rozdział I ZASADY OGÓLNE

Rozdział I ZASADY OGÓLNE ZASADY ETYKI ZAWODOWEJ RZECZNIKA PATENTOWEGO Tekst jednolity, wraz ze zmianami uchwalonymi na IV Krajowym Zjeździe Rzeczników Patentowych w dniu 07 września 2005 r. Rozdział I ZASADY OGÓLNE 1 Zasady etyki

Bardziej szczegółowo

Karno-prawna ochrona funkcjonariusza publicznego

Karno-prawna ochrona funkcjonariusza publicznego ROMAN TOMASZEWSKI Karno-prawna ochrona funkcjonariusza publicznego Zasadniczym pojęciem, do którego odwołuje się obowiązujący obecnie kodeks karny przy opisywaniu istoty przestępstw przeciwko prawidłowemu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z Konstytucją. Tym samym zauważa

Bardziej szczegółowo

316/5/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10. p o s t a n a w i a: UZASADNIENIE

316/5/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10. p o s t a n a w i a: UZASADNIENIE 316/5/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 15 września 2010 r. Sygn. akt Tw 12/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak przewodniczący Ewa Łętowska sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po

Bardziej szczegółowo

Data wpływu 28 grudnia 2011 r. Data sporządzenia informacji o petycji 24 października 2012 r. PRAWO KARNE TEMAT

Data wpływu 28 grudnia 2011 r. Data sporządzenia informacji o petycji 24 października 2012 r. PRAWO KARNE TEMAT Warszawa, dnia 30 października 2012 r. KANCELARIA SENATU BIURO KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ DZIAŁ PETYCJI I KORESPONDENCJI BKS/DPK-134/28027/12 MK Nr: 28027 Data wpływu 28 grudnia 2011 r. Data sporządzenia informacji

Bardziej szczegółowo

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne.

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Rodzaje danych (informacji) m.in.: Dane finansowe Dane handlowe Dane osobowe Dane technologiczne Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Przetwarzane dane mogą być zebrane

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZ 6/15 Sąd Najwyższy w składzie: POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r.. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

KONTROLA PRACOWNIKA PRZEZ PRACODAWCĘ

KONTROLA PRACOWNIKA PRZEZ PRACODAWCĘ PRAKTYCZNY PORADNIK PRAWNICZY KONTROLA PRACOWNIKA PRZEZ PRACODAWCĘ ASPEKTY PRAWNE, TECHNICZNE I ETYCZNE Kontroluj skutecznie i zgodnie z prawem! Sławomir Turkowski WARSZAWA 2012 1 KONTROLA PRACOWNIKA PRZEZ

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 203/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 7 grudnia 2010 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Dr M.Kotulski. Informacja publiczna a sprawy prywatne władzy publicznej

Dr M.Kotulski. Informacja publiczna a sprawy prywatne władzy publicznej Dr M.Kotulski Informacja publiczna a sprawy prywatne władzy publicznej Pojęcie informacji publicznej określa ustawodawca w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia. r. SKO..

Wrocław, dnia. r. SKO.. Wrocław, dnia. r. SKO.. D E C Y Z J A Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w składzie: przewodnicząca: Sylwia Finescu-Nowak członkowie: Łukasz Falkowski Adam Ostapski sprawozdawca po rozpatrzeniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki 194 POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki po rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

Adwokat z urzędu Podstawowe zagadnienia prawne

Adwokat z urzędu Podstawowe zagadnienia prawne Adwokat z urzędu Podstawowe zagadnienia prawne Robert Rynkun-Werner Wydanie 1 Warszawa 2011 Opracowanie redakcyjne: Robert Stępień Redakcja techniczna: Agnieszka Szeszko Projekt okładki i stron tytułowych:

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf Sygn. akt II PK 326/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lipca 2013 r. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 20 listopada 2015 r. Poz. 4938 UCHWAŁA NR 90/2015 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ WE WROCŁAWIU. z dnia 4 listopada 2015 r.

Wrocław, dnia 20 listopada 2015 r. Poz. 4938 UCHWAŁA NR 90/2015 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ WE WROCŁAWIU. z dnia 4 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 20 listopada 2015 r. Poz. 4938 UCHWAŁA NR 90/2015 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ WE WROCŁAWIU z dnia 4 listopada 2015 r. w sprawie stwierdzenia

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

Łódź, dnia 14 lutego 2012 r. S. K.O. 492/2012

Łódź, dnia 14 lutego 2012 r. S. K.O. 492/2012 Łódź, dnia 14 lutego 2012 r. SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE» ŁODZI ul. Piotrkowska 86 90-103 lodź S. K.O. 492/2012 D E C Y Z J A Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Pytania z zasad wykonywania zawodu radcy prawnego na kolokwium ustne w 2012r. - I rok aplikacji radcowskiej

Pytania z zasad wykonywania zawodu radcy prawnego na kolokwium ustne w 2012r. - I rok aplikacji radcowskiej Pytania z zasad wykonywania zawodu radcy prawnego na kolokwium ustne w 2012r. - I rok aplikacji radcowskiej 1. Proszę omówić istotne cechy zawodu radcy prawnego jako zawodu zaufania publicznego. 2. Na

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Program szkolenia

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Program szkolenia Program szkolenia Tytuł szkolenia Dostęp informacji publicznej. Tryb wnioskowy oraz Biuletyn Informacji Publicznej - program szkolenia dla członków organizacji pozarządowych Miejsce Daty szkoleo STOWARZYSZENIE

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo 1. Pojęcie zasady naczelnej konstytucji 2. Zasada zwierzchnictwa Narodu 3. Formy realizacji zasady zwierzchnictwa Narodu 4. Zasada demokratycznego państwa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 446/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 lutego 2007 r. SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK

WZORY PISM PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK PISMA W SPRAWACH INTERPRETACJI PRAWA PODATKOWEGO WYJAŚNIENIA, POSTĘPOWANIE, ORZECZNICTWO REDAKCJA NAUKOWA JACEK BROLIK JACEK BROLIK ELŻBIETA MUCHA Warszawa 2013 WZORY PISM Stan prawny na 1 września 2013

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 5/12. Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 5/12. Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 5/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 30 marca 2012 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Anna Owczarek w sprawie z urzędu na

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu

Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu Członkowie wspólnot mieszkaniowych coraz częściej decydują się na działania zmierzające do zapewniania bezpieczeństwa na obszarach należących do wspólnoty. W tym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1082. o Krajowej Radzie Sądownictwa Art. 1. 1. Krajowa Rada Sądownictwa, zwana dalej Radą, realizuje

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel Sygn. akt I CSK 713/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 listopada 2014 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Dariusz Zawistowski Protokolant

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

DP/2310/6/14 ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

DP/2310/6/14 ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA System Informacji Prawnej Opisane poniżej funkcjonalne wymagania mają jedynie charakter minimalny. Wykonawca może zaproponować szerszą niż opisana funkcjonalność.

Bardziej szczegółowo

Prawa człowieka i systemy ich ochrony

Prawa człowieka i systemy ich ochrony Prawa człowieka i systemy ich ochrony Środki ochrony praw i wolności w Konstytucji RP Prawa człowieka i systemy ich ochrony SNP(Z) IV rok, semestr zimowy 2015/2016 Ochrona praw i wolności jednostki ogół

Bardziej szczegółowo