OPINIA PRAWNA. Na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Blogerów i Vlogerów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OPINIA PRAWNA. Na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Blogerów i Vlogerów"

Transkrypt

1 OPINIA PRAWNA Sporządzona w dniu 7 lipca 2014 roku w Warszawie Na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Blogerów i Vlogerów Przez Adwokata Małgorzatę Jaworską- Woźniak oraz Rzecznika Patentowego Tomasza Rychlickiego Zakres opinii: Wizerunek jako dobro osobiste, środki ochrony prawa do wizerunku oraz środki ochrony własności intelektualnej i przemysłowej na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez Zleceniodawcę. 1

2 WYKAZ SKRÓTÓW I POJĘĆ: Agencja Agencja reklamowa Lubię to Bloger także Vloger Dz. U. dziennik ustaw; Lexpolonica Serwis informacji prawnej; Lexis Serwis informacji prawnej; k.c. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. Zm.); Opinia niniejsze opracowanie; pr. aut. ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawie Autorskim i Prawach Pokrewnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 119, poz z późn. zm.); Stacja telewizyjna Stacja telewizyjna HBO u.z.n.k. ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o Zwalczaniu Nieuczciwej Konkurencji (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz z późn. zm.); Zleceniodawca Polskie Stowarzyszenie Blogerów i Vlogerów; Zleceniobiorca Sporządzający Opinię; PIŚMIENNICTWO: 1. S. Grzybowski, Ochrona dóbr osobistych według przepisów ogólnych prawa cywilnego, Warszawa J. Barta, R. Markiewicz, Wokół prawa do wizerunku, ZNUJ PWiOWI 2002, z J. Barta, R. Markiewicz, Prawo Autorskie, Wolter Kluwer, Warszawa S. Dmowski, J. Gutowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, J. Gudowski, Kodeks Cywilny, Komentarz. Księga Pierwsza. Część Ogólna, Lexisnexis, Warszawa J. Ciszewski, K. Jędrej, G. Karaszewski, J. Knabe, P. Nazaruk, B. Ruszkiewicz, G. Sikorski, A. Stępień- Sporek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Lexisnexis, Warszawa P. Barta, X. Konarski, W. Kulis, P. Litwiński, Z. Okoń, M. Ożóg, P. Podrecki, G. Sibiga, M. Świerczyński, T. Targosz, E. Traple, K. Wala, Prawo reklamy i promocji wydanie II, Lexisnxis, Warszawa A. Andrzejewski, A. Kuźnicka, A. Laskowska, J. Ostrowska, K. Szczepanowska- Kozłowska, M. Ślusarska- Gajek, J. Wilczyńska- Baraniak, Własność Intelektualna wybrane zagadnienia praktyczne, Lexisnexis, Warszawa K. Stefaniuk, Naruszenie prawa do wizerunku przez rozpowszechnienie podobizny, PiP 1970, z E. Wojnicka, Ochrona autorskich dóbr osobistych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

3 SPIS TREŚCI: I. Stan faktyczny II. Stan Prawny 1. Pojęcie wizerunku 2. Wizerunek jako dobro chronione prawem na gruncie art. 23 k.c i art. 81 pr. aut. 3. Przesłanki ochrony dóbr osobistych A. Naruszenie prawa do wizerunku i. istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra ii. bezprawność zagrożenia bądź naruszenia dobra osobistego. B. Zgoda podmiotu jako okoliczność wyłączająca bezprawność naruszenia prawa do wizerunku C. Inne okoliczności wyłączające bezprawność naruszenia prawa do wizerunku 4. Realizacja ochrony dóbr osobistych A. Żądanie zaniechania działań, które zagrażają dobru osobistemu (art k.c., art Pr. aut.) B. Żądanie usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego (art k.c., art Pr. aut.) C. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za doznaną w związku z naruszeniem dobra osobistego krzywdę lub zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art k.c., art Pr. aut.). D. Żądanie zapłaty odszkodowania (art k.c.) 5. Autorstwo wykorzystanych fotografii A. Uprawnienia autora na gruncie badanego stanu faktycznego B. Ochrona autora na gruncie badanego stanu faktycznego. 6. Podsumowanie 7. Zalecenia w zakresie ochrony własności intelektualnej i przemysłowej A. Znaki towarowe B. Wzory przemysłowe C. Domeny internetowe 3

4 *** Niniejsza Opinia sporządzona została w odniesieniu do ogólnego stanu faktycznego przedstawionego przez Zleceniodawcę przy uwzględnieniu obowiązującego stanu prawnego. W kontekście przedstawionego stanu faktycznego Zleceniobiorca zastrzega, iż w razie woli podjęcia stosownych działań o charakterze prawnym, niezbędnym będzie dokonanie indywidualnej analizy w odniesieniu do każdej z osób, której dobro prawne mogło zostać naruszone. 4

5 I. Stan faktyczny. Agencja reklamowa Lubię to (M2.0 Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie), działając na zlecenie stacji telewizyjnej HBO Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, rozesłała za pośrednictwem poczty elektronicznej wiadomości do nieokreślonej liczby adresatów będących powszechnie znanymi twórcami treści internetowych tj. Blogerów i Vlogerów. Rozesłanie elektronicznej wiadomości było częścią kampanii promocyjnej nowego serialu telewizyjnego produkowanego przez stację telewizyjną HBO. Adresaci otrzymali wiadomość, w której umieszczona została grafika będąca kompilacją zdjęć przedstawiających innych Blogerów i Vlogerów oraz komentarzy, sugerujących jakoby należały do przedstawionych obok postaci. Niektóre z rozesłanych grafik zamiast zdjęcia danego Blogera posługiwały się logotypem, który jest wykorzystywany przez konkretnego Blogera w ramach prowadzonej w Internecie działalności i utożsamiany z nim przez szerokie grono odbiorców. Fotografie przedstawiające twarze znanych Blogerów i Vlogerów zostały zaczerpnięte z prowadzonych przez nich w Internecie blogów, vlogów, a także innych ogólnodostępnych źródeł. Autorami wykorzystanych zdjęć byli zarówno Blogerzy jak i osoby trzecie, natomiast autorstwo zdjęć nie zostało ujawnione w rozesłanych wiadomościach. Komentarze, wypowiadane rzekomo przez Blogerów, zostały umieszczona obok wizerunku bądź logotypu należącego do danego Blogera i odnosiły się do hipotetycznie zadanego pytania dotyczącego tego, co mogłoby się wydarzyć, gdyby zaginął inny Bloger bądź Vloger. Część adresatów wiadomości jak i część osób, których wizerunek bądź logotyp pojawił się w treści rozesłanej wiadomości, prowadziło wcześniej z Agencją negocjacje, dotyczące ich uczestnictwa w omawianej kampanii reklamowej, a także w innych kampaniach prowadzonych przez Agencję. Zleceniodawca nie posiada wiedzy odnośnie tego ilu Blogerów wyraziło zgodę na wykorzystanie ich wizerunku w omawianej kampanii reklamowej. Istnieje 5

6 jednak grono osób, których wizerunek został wykorzystany bez ich zgody i wiedzy. Osoby te nie były nigdy uczestnikami negocjacji z Agencją. 6

7 II. Stan prawny. 1. Pojęcie wizerunku Zgodnie z przedstawionym przez Zleceniodawcę stanem faktycznym rozesłane przez Agencję wiadomości e- mail zawierały grafikę, w którą wklejone zostały m.in. fotografie przedstawiające wizerunek polskich Blogerów, ograniczający się do ich twarzy. Zdjęcia twarzy niektórych Blogerów zastąpione zostały w tej grafice rozpoznawalnym logotypem, którym dany Bloger posługuje się na co dzień, jako swoim indywidualnym oznaczeniem. Rozważania dotyczące ochrony wizerunku na gruncie przedstawionego stanu faktycznego poprzedzać musi próba definicji tego pojęcia. Polski Ustawodawca nie określił elementów składających się na wizerunek człowieka. Ujmując jednak rzecz najprościej stwierdzić należy, że wizerunek jest dobrem osobistym człowieka, postrzeganym jako element osobowości danej jednostki. Zarówno w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że wizerunek to odwzorowanie fizycznego obrazu człowieka 1, pozwalające na jego identyfikację wśród innych ludzi. W ujęciu szerokim nie ma znaczenia, czy odwzorowanie wizerunku następuje za pomocą portretu przedstawiającego postać, fotografii, czy też charakterystycznego sposobu gestykulacji. Za część wizerunku uznać można głos, znany strój sceniczny, czy też szczególny, kojarzony z daną osobą rekwizyt 2. Wizerunkiem są zatem takie cechy osoby, które pozwalają na jej identyfikację i są możliwe do zwielokrotniania lub rozpowszechniania (eksploatacja). Pojęcie wizerunku człowieka na gruncie Ustawowym występuje w różnych kontekstach i może być rozumiane m.in. jako obraz fizyczny człowieka, samo ustalenie obrazu fizycznego zdatne do rozpowszechniania (niematerialna charakterystyka) oraz materialny egzemplarz, w którym wizerunek jest utrwalony (np. zdjęcie). 1 S. Grzybowski, Ochrona dóbr osobistych według przepisów ogólnych prawa 2. Barta, R. Markiewicz, Wokół prawa do wizerunku, ZNUJ PWiOWI 2002, z. 80, s

8 Wobec powyższego przyjąć należy bezsprzecznie, iż w rozesłanych przez Agencję wiadomościach e- mail zawarte zostały wizerunki żyjących i dających się zidentyfikować postaci. Osobny wątek Opinii poświęcony zostanie wykorzystaniu logotypów i ochronie autorów rozpowszechnionych zdjęć. 2. Wizerunek jako dobro chronione prawem na gruncie art. 23 k.c. oraz art. 81 pr. aut. Z uwagi na fakt, że pojęcie wizerunku i jego ochrona występują na gruncie prawa cywilnego w wielu kontekstach, na potrzebny niniejszej Opinii, badane zostaną na podstawie art. 23 k.c. oraz art. 81 pr. aut. Zgodnie z art. 23 k.c. Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Kodeks Cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, sam zaś katalog tych dóbr zawarty w cytowanym wyżej przepisie jest katalogiem otwartym. Wydaje się jednak, że wymienione przykładowo przez Ustawodawcę dobra osobiste, stanowią sferę ludzkiej egzystencji, która bywa najczęściej narażana na ingerencję. Między innymi wskazano na wizerunek, pseudonim, cześć, twórczość naukową i artystyczną. Podkreślenia wymaga, iż prawo do ochrony dóbr osobistych jest związane wyłączenie z podmiotem, którego dotyczy i nie może przechodzić na inne podmioty zarówno w drodze czynności prawnych, jak i w drodze dziedziczenia. Zasada ta jest jasna szczególnie w odniesieniu do takiego dobra jakim jest wizerunek osoby. Jak wskazano w art. 81 ust. 1 pr. aut. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. 8

9 Prawo do wizerunku należy zatem postrzegać jako podmiotowe prawo osobiste, bezwzględne, niemajątkowe, niezbywalne, niedziedziczne, gasnące ze śmiercią podmiotu uprawnionego. Ścisły związek wizerunku z konkretną osobą determinuje zaś możliwości odwołania w każdym czasie zgody udzielonej na wkroczenie w to dobro osobiste. Odnosząc powyższe do omawianego kazusu stwierdzić należy, że wizerunek, w tym wypadku utrwalony na fotografii, jako dobro osobiste podlega ochronie na gruncie prawa cywilnego, które przewiduje zaś różne środki, służące realizacji tej ochrony (art. 24 k.c., art. 78 pr. aut. pkt 4 Opinii), a do jego rozpowszechnienia powinno zostać wydane stosowne upoważnienie. W omawianym stanie faktycznym przyjąć można dodatkowo, że wizerunek stanowi tylko pewien atrybut, którego wykorzystanie w kontekście komercyjnym może prowadzić do naruszenia innych dóbr osobistych Blogerów takich jak: cześć, godność czy dobra sława. Przyjmując bowiem jedynie hipotetycznie, że do reklamy serialu telewizyjnego wykorzystany został wizerunek Blogera, który publicznie wyrażał dotąd negatywny pogląd odnośnie praktyki sprzedawania wizerunku przez innych Blogerów, możliwym jest, że taka publikacja spowoduje, iż w oczach opinii publicznej dany Bloger zostanie postrzeżony jako człowiek nieuczciwy bądź osoba, która za odpowiednią zapłatą jest w stanie zmienić swoje zdanie. W tym wypadku oprócz naruszenia dobra osobistego Blogera w postaci wizerunku, kontekst danej publikacji narusza także jego dobre imię, dobrą sławę. Zatem decydujące znaczenie dla przyznania ochrony na podstawie art. 23 k.c. powinien mieć sposób prezentacji Blogera i kontekst tej prezentacji, a co za tym idzie odbiór jego osoby przez opinię publiczną. Zasadnym wydaje się twierdzenie, że na gruncie art. 23 k.c. chronionym dobrem osobistym jest wizerunek człowieka kształtowany w odbiorze społecznym, a skutkiem publikacji wizerunku jest naruszenie także innych dóbr osobistych danej jednostki. Można sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wizerunek Blogerów zostałby opublikowany w kampanii społecznej mającej na celu walkę z przemocą wobec 9

10 dzieci. W samej akcji Blogerzy wskazani byliby jako osoby, które potępiają przemoc wobec dzieci. Wówczas trudno byłoby podnosić, że doszło także do naruszenia czci lub godności Blogera. Podstawą roszczeń Blogera byłoby w takim przypadku samoistne dobro w postaci prawa do wizerunku. W przytoczonym przykładzie prostszym rozwiązaniem zdaje się sięgnięcie do art. 81 pr. aut. jako podstawy żądania zaniechania naruszenia, bowiem Bloger podnosiłby wyłącznie okoliczność rozpowszechniania wizerunku bez jego zgody. W wypadku art. 23 k.c. i art. 81 pr. aut. możemy zatem mówić o kumulatywnym zbiegu przepisów, a to na gruncie którego przepisu powinno odbyć się poszukiwanie ochrony prawnej powinno być zdeterminowane analizą konkretnego, indywidualnego stanu faktycznego, odnoszącego się personalnie do danego Blogera tj. jego dotychczasowej działalności i cech. Z prawnej natury dóbr osobistych wynika bowiem, że nie mogą dotyczyć ogółu czy zbioru. 10

11 3. Przesłanki ochrony dóbr osobistych Przewidziana w art. 23 k.c. ochrona dóbr osobistych, jakim jest m.in. wizerunek człowieka, realizowana jest za pośrednictwem art. 24 k.c. Zgodnie zaś z art k.c. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Ponadto, zgodnie z 2 omawianego przepisu: Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Powyższe regulacje nie wykluczają uprawnień przewidzianych w przepisach innych aktów prawnych, w szczególności w prawie autorskim, w prawie własności przemysłowej czy prawie prasowym, które także zawierają regulacje dotyczące ochrony wizerunku (art k.c.). A. Naruszenie prawa do wizerunku Przesłankami ochrony dobra osobistego jakim jest m.in. wizerunek, które muszą być spełnione łącznie, są: 1) istnienie dobra osobistego, 2) zagrożenie lub naruszenie tego dobra, 3) bezprawność zagrożenia lub naruszenia. i. istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra. Istnienie dobra osobistego oraz zagrożenie bądź naruszenie tego dobra musi udowodnić osoba, która uważa się za pokrzywdzoną. W okolicznościach niniejszego kazusu będzie to Bloger, który nie udzielił zgody na 11

12 rozpowszechnienie swojego wizerunku. Bloger musi zatem wskazać na: 1) formę utrwalania wizerunku (fotografia), 2) podmiot odpowiedzialny za bezprawne rozpowszechnienie wizerunku, 3) sposób rozpowszechnienia wizerunku (wiadomość e- mail), okoliczności i kontekst rozpowszechnienia wizerunku (komercyjny), 4) brak wyrażenia przez niego zgody na rozpowszechnienie wizerunku przez dany podmiot. ii. bezprawność zagrożenia bądź naruszenia dobra osobistego. Z uwagi na istnienie ustawowego domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego, podmiot, który naruszył wizerunek, będzie musiał podjąć obronę, wskazując, że nie działał bezprawnie. Nie domniemywa się istnienia zgody bądź jej zakresu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim z faktu wyrażenia zgody przez drugą stronę (1), z działania w ramach porządku prawnego (2), ze szczególnych przepisów prawnych (3), z wykonywania prawa podmiotowego (4), z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra (5) oraz z ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (6) 3. Wymienione wyżej okoliczności stanowią swego rodzaju usprawiedliwienie naruszenia dobra osobistego. W okolicznościach przedstawionego przez Zleceniodawcę stanu faktycznego kluczowym zagadnieniem wydaje się być wyrażenie przez zainteresowane podmioty zgody na wykorzystanie wizerunku, bądź brak takiego upoważnienia. B. Zgoda podmiotu jako okoliczność wyłączająca bezprawność naruszenia prawa do wizerunku. Charakter zgody i możliwości jej cofnięcia stanowią najważniejszy element umów dotyczących komercyjnego wykorzystywania wizerunku. Przez wyrażenie zgody należy rozumieć jednostronną czynność, upoważnienie. Nieodłącznym 3 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, LexPolonica nr , OSP 1990, nr 11-12, poz. 377). 12

13 elementem tej czynności jest także wskazanie pół eksploatacji, na których wizerunek może być wykorzystywany oraz wynagrodzenie za wykorzystywanie wizerunku na danych polach eksploatacji. Nie ulega jednak wątpliwości, że samo prawo do wizerunku, jako prawo ściśle związane z daną jednostką, pomimo wyrażenia zgody na korzystanie z wizerunku, jest prawem niezbywalnym i niezrzekalnym. Z uwagi na ten fakt należy postrzegać zgodę, jako oświadczenie, które może być cofnięte w każdej chwili, a umowne zrzeczenie się odwołalności zezwolenia będzie nieskuteczne ze względu na jego równoważność ze zrzeczeniem się samego prawa osobistego. Dodatkowo, osoba udzielająca zgody musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, lecz również miejsca i czasu publikacji oraz zestawienia z innymi wizerunkami 4. Jak wspomniano wcześniej, udowodnienie zakresu otrzymanej zgody i fakt jej uzyskania spoczywa - zarówno przy roszczeniu opartym na art. 23 k.c., jak i na art. 81 pr. aut. - na osobie, która wizerunek wykorzystuje. Precyzyjne sformułowanie zakresu wykorzystania wizerunku powinno objąć takie elementy, jak: 1) czas rozpowszechniania reklamy, 2) media, w jakich będzie rozpowszechniana, 3) liczbę i formę egzemplarzy nośników wizerunku, 4) miejsca publikacji, a nawet zestawienie z wizerunkiem innych osób. Właściwym wydaje się, aby zezwolenie na wykorzystanie wizerunku obejmowało wykorzystanie wizerunku zarówno przez agencję reklamową, jak i przez podmiot, który zlecił wykonanie kampanii reklamowej. Ostatecznie bowiem Agencja jest jedynie pośrednikiem, którego zadaniem jest promocja cudzego dzieła, zatem wykorzystuje ona cudzy wizerunek na zlecenie i korzyść podmiotu trzeciego. 4 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 1999 roku, sygn.. akt: I ACa 1044/97, Rzeczpospolita 2011/147 str. C10 13

14 Agencja powinna otrzymać indywidualną zgodę każdej osoby, której wizerunek został rozpowszechniony. Zgoda obejmować powinna przede wszystkim: 1) udostępnienie (rozpowszechnienie) wizerunku na określonym polu eksploatacji (wiadomość elektroniczna), co wiąże się z brakiem zezwolenia na publikację wizerunku w inny sposób niż określony w umowie (np. na billboardzie lub w telewizji). 2) udostępnienie wizerunku w danym czasookresie (zakres dat, w których rozsyłana będzie wiadomość elektroniczna), co wiąże się z wygaśnięciem upoważnienia po przekroczeniu danego okresu, na który zostało udzielone. Po upływie wskazanego terminu wizerunek nie będzie mógł zostać wykorzystany zgodnie z prawem nawet na pierwotnie wskazanym polu eksploatacji. 3) kontekst w jakim wizerunek zostanie opublikowany (cel promocyjny, opis projektu, dodany komentarz, publikowane obok fotografie i komentarze). Z uwagi na specyfikę środka służącego do rozpowszechnienia wizerunku w niniejszej sprawie, wskazanym byłoby, aby ewentualna zgoda obejmowała także krąg adresatów, którym wizerunek ma zostać udostępniony. Udzielenie zgody na rozpowszechnienie wizerunku może odbyć się w różnej formie, tj. pisemnie, ustnie, za pośrednictwem wiadomości e- mail lub choćby przez akceptację regulaminu internetowego (w sposób wyraźny). Niektórzy autorzy 5 dopuszczają także możliwość wyrażenia zgody w sposób dorozumiany np. poprzez pozowanie do zdjęć w sytuacji, w której podmiot pozujący wie, do czego zdjęcia mają być wykorzystane (np. aktor podczas kręcenia scen do filmu). C. Inne okoliczności wyłączające bezprawność naruszenia prawa do wizerunku Zgodnie, z art zd. 2 pr. aut. zezwolenie na rozpowszechnienie wizerunku, nie jest wymagane (w braku wyraźnego zastrzeżenia), jeżeli osoba, której 5 K. Stefaniuk, Naruszenie prawa do wizerunku przez rozpowszechnienie podobizny, PiP 1970, z

15 wizerunek jest rozpowszechniony, otrzymała umówione wynagrodzenie. Przepis ten odnosi się m.in. do sytuacji, w której istnieje odpłatna umowa między dwiema stronami, dotycząca wykorzystania wizerunku jednej z nich. W takim przypadku, jeśli strona otrzymała wynagrodzenie zgodne z tą umową, nie jest wymaga oddzielnie wyrażona zgoda na wykorzystanie jej wizerunku. Otrzymanie zapłaty za pozowanie nie wyłącza jednak możliwości podnoszenia roszczeń z tytułu naruszenia innych dóbr osobistych, jeśli zostaną one naruszone wskutek publikacji wizerunku. Dodatkowo, zgodnie z art pr. aut.: Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku: 1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych; 2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. W wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. I CSK 341/2007 (OSNC 2009, nr 3, poz. 45) Sąd Najwyższy wskazał, że do kategorii osób publicznych należą zarówno osoby sprawujące funkcje publiczne, jak i osoby, które odgrywają rolę w różnych dziedzinach życia publicznego, takich jak polityka, życie społeczne, kultura, sztuka, a pośród nich - aktywni w tych ostatnich dziedzinach, cieszący się znacznym zainteresowaniem publiczności i mediów artyści, gwiazdy rozrywki. Rozpoznawalność (identyfikacja) osoby nie może ograniczać się do wąskiego kręgu znajomych i najbliższych 6. Chodzi o to, aby rozpowszechniony wizerunek danej osoby rozpoznać potrafiła także osoba, która na co dzień nie ma z nią bliskiego kontaktu. Sama kwestia zasięgu rozpowszechnienia wizerunku budzi więc w doktrynie i judykaturze spory, choć tendencją jest przyjmowanie, iż dla zaistnienia naruszenia dobra osobistego bez znaczenia jest fakt, czy wizerunek 6 Wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 27 lutego 2003 roku, sygn.. akt: IV CKN 1819/2000, OSP 2004/6 poz

16 dostępny był dla nieograniczonego czy ograniczonego grona osób. W kontekście omawianego przepisu, mianem osoby publicznej określić można także osoby, które docierają do powszechnej świadomości, szerokiego grona odbiorców, za pośrednictwem medium jakim jest Internet, tworząc jego treść w postaci m.in. felietonów, fotografii czy filmów. Jednakże, aby do wykorzystania wizerunku takiej osoby nie była potrzebna jej zgoda, wizerunek musi być utrwalony w związku z wykonywaniem przez nią funkcji, z której jej znana. Ze względu na dziedzinę, w której dany Bloger prowadzi swoją działalność jego wizerunek może być uwieczniany w różnych sytuacjach i tylko indywidualna interpretacja pozwoli na ustalenie, czy dane zdjęcie można powiązać z wykonywaną funkcją publiczną. Można jednak przyjąć, że fotografie profilowe, którymi Blogerzy posługują się na swoich stronach czy internetowych profilach poświęconych ich działalności, stanowią ich wizerunek utrwalony w związku z wykonywaniem funkcji i jednocześnie wizerunek, którym chcą się posługiwać na potrzeby pełnionej funkcji. Możliwość rozpowszechniania takiego wizerunku bez zgody osoby wymaga jednak istnienia związku danej publikacji z pełnieniem przez tę osobę konkretnych funkcji. Rozpowszechnienie wizerunku nawet przy spełnieniu tych warunków nie przesądza pozytywnie możliwości ingerencji w wizerunek uwieczniony w utworze jakim jest zdjęcie. Ignerencję w wizerunek może stanowić graficzne opatrywnie fotografii danej osoby wymyślonymi komentarzami czy zestawianie jej z grafiką i logotypami należącymi do innych osób. Podkreślenia wymaga fakt, iż dalsze publikacje utworu już rozpowszechnionego, dopuszczalne są bez zgody autora tylko pod warunkiem wskazania pierwotnego źródła publikacji, bez wprowadzania zmian w publikowanym zdjęciu i tylko w granicach określonych przepisami prawa. Naruszenie prawa do wizerunku polegać może bowiem nie tylko na jego rozpowszechnieniu, ale także na jego utrwalaniu czy przekształcaniu. W kontekście przekształcenia wizerunku dodać należy, że za 16

17 taką formę ingerencji uważa się również satyrę i karykaturę. Przedstawiciele doktryny 7 wyrażają zaś pogląd, że publikowanie i rozpowszechnianie karykatur powinno być dopuszczane przez prawo z uwagi na realizację innego, gwarantowanego prawa podmiotowego w postaci twórczości artstycznej (art. 73 Konstytucji RP). Realizacja prawa podmiotowego może wyłączać bezprawność naruszenia dobra osobistego pod warunkiem, że nie dochodzi do nadużycia tego prawa. Oczywistym jest zatem, że publikacja karykatury znanej postaci na koszulkach przeznaczonych do sprzedaży stanowić będzie takie nadużycie, podobnie jak publikowanie karykatury w celu dokuczenia, zniesławienia bądź naruszenia godności osoby portretowanej. Mamy wtedy do czynienia z ingerencją w wizerunek, która ma na celu naruszenie innych dóbr osobistych. Trudno zaś upatrywać nadużycia w karykaturze sporządzonej w ramach artystycznego prezentu dla osoby portretowanej, zwłaszcza w sytuacji, gdy przerysowane cechy fizyczne osoby portretowanej jawią się jako pożądane bądź podziwiane. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że chociaż nie wynika to wprost z brzmienia przepisu, nie jest dopuszczalnym wykorzystanie wizerunku osoby rozpoznawalnej, w celach komercyjnych. Za taką interpretacją regulacji zawartej w art pkt. 1 pr. aut. przemawia wykładnia celowościowa tego przepisu oraz ugruntowana w tym zakresie linia orzecznicza Sądu Najwyższego. 7 E. Wojnicka, Ochrona autorskich dóbr osobistych, Wydaw. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

18 4. Realizacja ochrony dóbr osobistych Roszczenia przysługujące osobie, której dobra osobiste zostały naruszone można podzielić na roszczenia o charakterze niemajątkowym (pkt. 4 lit. A oraz pkt. 4 lit. B), oraz roszczenia o charakterze majątkowym (pkt. 4 lit. C oraz pkt. 4 lit. D). Roszczenia niemajątkowe można zgłaszać łącznie z roszczeniami majątkowymi, zaś spośród roszczeń majątkowych łącznie można dochodzić jedynie zadośćuczynienia i odszkodowania lub odszkodowania i zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Żądania o charakterze majątkowym i niemajątkowym można wysunąć w trybie przedprocesowym i procesowym. Przyjmuje się, iż warunkiem wysunięcia żądania w trybie procesowym (pozew), jest uprzednie wezwanie osoby naruszającej dane dobro, do dobrowolnego podjęcia działań przewidzianych przez prawo. Sądem właściwym do złożenia powództwa o naruszenie dóbr osobistych jest Sąd Okręgowy właściwy miejscowo ze względu na miejsce zamieszkania osoby (lub siedzibę firmy), która naruszyła dobra osobiste. Roszczenia o charakterze niemajątkowym. A. Żądanie zaniechania działań, które zagrażają dobru osobistemu (art k.c., art Pr. aut.) Jeżeli do bezprawnego rozpowszechnienia, utrwalenia, bądź przekształcenia wizerunku nie doszło, ale pojawiło się takie zagrożenie lub doszło już do jednej z ww. czynności i istnieje zagrożenie, że podmiot naruszający wizerunek będzie w dalszym ciągu podejmował bezprawne działania, można żądać zaniechania publikacji bądź np. przygotowań produkcji reklamy, filmu etc. Żądanie winno być zgłoszone w takiej formie aby nie budziło wątpliwości, że dotarło do adresata, zalecana jest zaś forma pisemna. 18

19 B. Żądanie usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego (art k.c., art Pr. aut.) Jeżeli doszło do bezprawnego rozpowszechnienia, utrwalenia, bądź przekształcenia wizerunku, podmiot pokrzywdzony tym działaniem może żądać od podmiotu, który naruszył dobro osobiste, usunięcia skutków, które wywołało naruszenie. Skutki naruszenia zależą ściśle od konkretnej sytuacji, indywidualnego stanu faktycznego dotyczącego danej osoby. Art k.c. wymienia jedynie przykładowo środek służący usunięciu skutków naruszenia dóbr osobistych, jako złożenie oświadczenia o odpowiedniej treści i formie. Środki podjęte w celu usunięcia skutków naruszenia powinny być odpowiednie, tj. adekwatne do zaistniałych skutków. Skoro zatem naruszenie nastąpiło za pośrednictwem lokalnego dziennika i nie było powielone przez gazetę ogólnopolską bądź międzynarodowy portal internetowy, pokrzywdzony nie będzie mógł żądać publikacji sprostowania i przeprosin w gazetach o szerszym zasięgu. Przykład ten należy odnieść do reklamy rozesłanej przez Agencję. Usunięcie skutków naruszenia prawa do wizerunku, dobrego imienia czy dobrej sławy, powinno nastąpić w adekwatnej formie i wobec podobnego grona adresatów. Nie będzie zaś zasadnym żądanie zamieszczenia przeprosin za przeprowadzą kampanię np. w formie reklamy radiowej. Fakt, że sami Blogerzy, działając pod wpływem wzburzenia, rozpowszechnili wiadomość o naruszeniu ich dóbr osobistych w gronie szerszym niż pierwotne naruszenie, nie będzie obciążał Agencji ani Stacji Telewizyjnej. Innymi nie wymienionymi w przepisie, ale stosowanymi w praktyce formami usuwania skutków naruszenia dóbr osobistych, mogą być żądania wycofania ze sprzedaży egzemplarzy czasopisma, wstrzymanie dystrybucji filmu czy rozpowszechniania reklamy. 19

20 Roszczenie o charakterze majątkowym. C. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za doznaną w związku z naruszeniem dobra osobistego krzywdę lub zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art k.c., art Pr. aut.). Z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia lub określonej sumy na cel społeczny można wystąpić niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia prawa do wizerunku. Zgodnie z art zd. 3 k.c. ( ) ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać - na zasadach przewidzianych w Kodeksie Cywilnym - zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia należy badać zaś przez pryzmat art. 445 k.c. i 448 k.c. Art. 448 k.c. dopuszcza także, jako alternatywę dla zadośćuczynienia, zasądzenie na żądnie osoby pokrzywdzonej odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez nią cel społeczny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego: o wysokości zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych - co do zasady - decyduje rodzaj naruszonego dobra osobistego pokrzywdzonego, skala naruszenia, okoliczności w jakich doszło do naruszenia i charakter działania sprawcy, w tym jednorazowość lub wielokrotność tego działania oraz zakres krzywdy wyrządzonej pokrzywdzonemu, długotrwałość jej odczuwania 8. Z uwagi na powyższe, przy wycenianiu wartości niematerialnej jaką jest poniesiona krzywda, należy wziąć pod uwagę niewielką skalę naruszenia (wiadomość rozesłana do wąskiego grona odbiorców). Zbadane winny zostać także inne czynniki takie jak: indywidualny, wymyślony przez Agencję komentarz, którym opatrzony został wizerunek. W jednym przypadku komentarz ma wydźwięk neutralny, w innym zaś przypisanie komentarza danej 8 Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 3 grudnia 2010 roku, sygn. akt: I CSK 61/2010, Lexis.pl nr

21 osobie może sugerować jej naiwność, bądź stać w sprzeczności z wyznawanymi przez nią wartościami. Pojawiającym się często pytaniem jest, czy w przypadku bezprawnego wykorzystania wizerunku, którego kontekst nie narusza także innych dóbr osobistych osoby pokrzywdzonej, możliwym jest zasądzenie zadośćuczynienie za krzywdę, mimo że krzywda o charakterze moralnym, zdaje się nie występować, czy też możliwe jest wyłącznie roszczenie odszkodowawcze na zasadach ogólnych. Dochodząc zadośćuczynienia na podstawie art. 23 i 24 k.c. pokrzywdzony musi wykazać jaka sfera jego uczuć doznała uszczerbku. W wypadku oparcia roszczeń na przepisach Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 78 pr.aut. w zw. z art. 81 pr.aut.) wystarczy wskazać, że rozpowszechnienie wizerunku nastąpiło bez zgody. O ile nie zachodzą okoliczności, w których taka zgoda nie jest wymagana, rozpowszechnienie wizerunku będzie zawsze bezprawne. Zadośćuczynienie za krzywdę w art. 78 ust. 1 pr.aut. może być przyznane, gdy naruszenie było zawinione. Należy zatem zbadać, w odniesieniu do każdego z Blogerów osobno, czy w danym stanie faktycznym zachodzą podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia, biorąc przede wszystkim pod uwagę jaką ma ono pełnić funkcję. Zadośćuczynienie musi być uzasadnione krzywdą moralną, a więc powinno się wskazać na czym ta krzywda polega. Zadośćuczynienie nie wchodzi w grę w sytuacji, w której występuje jedynie szkoda majątkowa w postaci pozbawienia odpowiedniego wynagrodzenia. Odnośnie żądania zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany przez uprawnionego cel społeczny należy wskazać, że jest to żądanie alternatywne dla zadośćuczynienia. Uprawniony wskazuje kwotę oraz cel, na który kwota ma zostać wpłacona. Celem społecznym w rozumieniu przepisu art k.c. może być m.in. odpowiednio zarejestrowana fundacja charytatywna bądź jednostka pożytku publicznego. 21

22 D. Żądanie zapłaty odszkodowania (art k.c.) Jeżeli w skutek dokonanego naruszenia wizerunku, osoba pokrzywdzona poniosła szkodę majątkową winna wskazać na związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą (np. brak zawarcia lukratywnej umowy z konkurencyjną Stacją Telewizyjną, Agencją). Roszczenia odszkodowawcze w przypadku szkody wyrządzonej bezprawnym wykorzystaniem wizerunku, jak również roszczenia o zadośćuczynienie oparte są na przesłance winy. W razie sporu Sądowego, zbadana zostanie m.in., pozycja zawodowa osoby naruszającej wizerunek. W przypadku Agencji można mówić o podmiocie profesjonalnym, od którego wymaga się stosownej staranności w kwestii zbadania istnienia zgody i jej zakresu. Brak staranności w przypadku działań profesjonalisty nie musi być wcale szczególnie rażący, aby uzasadniał odpowiedzialność odszkodowawczą. Nawet jeśli Agencja prowadziła jednocześnie rozmowy z różnymi Blogerami, odnośnie działań związanych z użyciem ich wizerunku w kampanii Stacji Telewizyjnej bądź innej kampanii reklamowej i w innej kampanii uzyskała zgodę na korzystanie z wizerunku, nie zwalnia jej to z odpowiedzialności za naruszenie prawa do wizerunku w kampanii realizowanej dla Stacji Telewizyjnej. Na gruncie art. art. 81 pr. aut. wystąpienie szkody może być równoważne z nieuzyskaniem wynagrodzenia za wykorzystanie wizerunku, jakiego w danym przypadku można by żądać, gdyby osoba miała możliwość swobodnego negocjowania i zadecydowania o rozpowszechnianiu wizerunku. 22

23 5. Autorstwo wykorzystanych fotografii. Zgodnie z przekazanym przez Zleceniodawcę stanem faktycznym, autorstwo części z wykorzystanych przez Agencję zdjęć, prezentujących wizerunek Blogerów, nie należało do samych Blogerów tylko do osób trzecich. Niezależnie jednak od tego, czy autorem zdjęcia był sam Bloger, czy osoba trzecia, wskazać należy, że autorowi każdego utworu przysługuje ochrona zarówno na poziomie osobistym, jak na poziomie majątkowym. A. Uprawnienia autora na gruncie badanego stanu faktycznego. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wylicza szereg uprawnień przysługującym autorom, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy należy skupić się jedynie na części z nich. Osobiste uprawnieniach autora zdjęć, które należy wziąć pod uwagę to (art. 16 pr. aut.): 1) Prawo autora do ujawnienia autorstwa utworu tj. podpisanie zdjęcia imieniem, nazwiskiem, bądź pseudonimem osoby, która jest jego autorem albo chociaż wskazanie źródła pochodzenia publikowanego, wykorzystywanego zdjęcia. 2) Prawo autora do kontrolowania sposobu wykorzystywania utworu. 3) Prawo autora do nienaruszalności treści utworu. Majątkowe uprawnienia autora (art. 17 pr. aut.), które w okolicznościach niniejszej sprawy mają wymiar podstawowy to: 1) Uprawnienie do wyłącznego rozporządzania utworem na wszelkich polach eksploatacji; 2) Uprawnienie do otrzymania stosownego wynagrodzenia za wykorzystanie utworu; Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że autorzy wykorzystanych zdjęć nie zostali ujawnieni, a same zaś fotografie zostały skadrowane, wplecione w grafikę i opatrzone komentarzami. Stanowi to niewątpliwie ingerencję w sferę osobistych uprawnień autora. 23

24 Dodatkowo autorzy zdjęć nie mieli wpływu na sposób wykorzystania tych zdjęć ani nie otrzymali zapłaty za ich wykorzystanie. Istotnym jest, iż podobnie jak w przypadku wykorzystania prawa do wizerunku, zgoda na wykorzystanie utworu powinna obejmować pola eksploatacji, na których utwór będzie wykorzystywany. Ustawa przewiduje szereg wyjątków, które sprawiają, że wykorzystanie utworu już rozpowszechnionego nie wymaga udzielenia zgody przez Twórcę, jednakże żaden z tych wyjątków nie ma odniesienia do przedstawionego stanu faktycznego. Przykładowo tylko wskazać można, że nie wymaga zgody twórcy wykorzystanie utworu rozpowszechnionego, jeżeli celem wykorzystania utworu jest dobro osób niepełnosprawnych (art pr. aut), postępowanie administracyjne, sądowe (art pr. aut), promocja wystawy publicznej (art pr. aut), pod warunkiem, że działania te nie są działaniami handlowymi lub zarobkowymi. W okolicznościach niniejszej sprawy wykorzystanie fotografii nastąpiło w warunkach komercyjnych, celem Agencji było przyciągnięcie uwagi, a ostateczną perspektywą przysporzenie majątkowe. B. Ochrona autora na gruncie badanego stanu faktycznego. Jeżeli zostały zagrożone bądź naruszone prawa osobiste autora, może on żądać, podobnie jak osoba, której wizerunek został naruszony, aby sprawca naruszenia zaniechał zagrażania jego prawom lub usunął skutki naruszenia. Możliwym jest także wystąpienie z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia lub z żądaniem zapłaty kwoty pieniężnej na określony cel społeczny (art. 78 pr. aut). W tym zakresie środki ochrony przysługujące autorowi zdjęcia są tożsame z niemajątkowymi środkami ochrony przewidzianymi w rozdziale 4 A,B i C Opinii. Jeśli autor nie wyraził zgody na wykorzystanego utworu i nie otrzymał za wykorzystanie utworu stosownego wynagrodzenia, utwór został wykorzystany bezprawnie, a naruszenie dotyczy sfery autorskich praw majątkowych. W tym 24

25 zakresie uprawnienia autora zdjęcia kształtują się inaczej, niż uprawnienia osoby, której wizerunek został naruszony. Zgodnie z art. 79. Ust. 1 pr. aut. Uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa: 1) zaniechania naruszania; 2) usunięcia skutków naruszenia; 3) naprawienia wyrządzonej szkody: a) na zasadach ogólnych albo b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione - trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu; 4) wydania uzyskanych korzyści. Należy wyjaśnić, iż zawinione naruszenie wystąpi wtedy, gdy sprawca naruszenia wiedział, że wykorzystuje wizerunek bezprawnie albo w okolicznościach danej sprawy mógł przypuszczać, że nie ma zgody na wykorzystanie wizerunku. Gdy ta kwestia nie budzi wątpliwości, pokrzywdzony autor może żądać zapłaty odszkodowania w wysokości nawet trzykrotności sumy, którą w normalnych tj. rynkowych warunkach otrzymałby w ramach zapłaty za wykorzystanie utworu. Kwestię winy w kontekście niniejszej sprawy badać należy indywidualnie. Część z Blogerów prowadziło negocjacje z Agencją lub Stacją Telewizyjną w zakresie korzystania z wizerunku. Część wykorzystanych fotografii należy do Blogerów, część zaś do osób trzecich i tylko uwiecznia postacie Blogerów. W ocenie sporządzającego Opinię, niezależnie jednak od zaawansowania negocjacji w sprawie kampanii reklamowej między Agencją a konkretnym Blogerem, jeżeli autorstwo zdjęcia należało do osoby trzeciej, a Agencja nie podjęła starań w celu ustalenia autorstwa tj. nie poprosiła Blogera o złożenie oświadczenia, że jest autorem albo o wylegitymowanie się Umową na mocy, której przekazane zostały Blogerowi autorskie prawa majątkowe do zdjęcia, to przyjąć należy, że jako profesjonalista nie zachowała należytej staranności i wiedziała bądź mogła z łatwością dowiedzieć się, że nie posiada uprawnień do 25

26 korzystania z danych zdjęć. Wina jest zaś oczywista, jeżeli Agencja nie skontaktowała się przed publikacją zdjęcia, ani z konkretnym Blogerem ani z autorem zdjęcia, a samo zdjęcie zostało pozyskane na zasadzie skopiowania zawartości strony internetowej. Jeżeli w skutek bezprawnego, zawinionego wykorzystania utworu, sprawca naruszenia uzyskał korzyść majątkową, autor może także żądać wydania uzyskanych korzyści (np. gdyby zdjęcia były bezprawnie sprzedawane). W praktyce kwestia ta bywa trudna do wykazania. 26

27 6. Podsumowanie. W odniesieniu do przedstawionego przez Zleceniodawcę stanu faktycznego, naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do wizerunku nie budzi wątpliwości, choćby z uwagi na modyfikację wizerunku i kontekst samej publikacji, a także brak zgody osób, których wizerunek został rozpowszechniony. Zasięg rozpowszechnienia wizerunku może być kwestią sporną, bowiem wiadomość skierowana została do nielicznego grona osób. Blogerzy, którzy nie udzieli zgody na korzystanie z wizerunku, mogą żądać aby Agencja usunęła skutki naruszenia poprzez złożenie oświadczenia (przeprosiny, sprostowanie, wyjaśnienie) o odpowiedniej (adekwatnej do skutków naruszenia) treści i formie. Dodatkowo, jeśli wykorzystanie wizerunku w indywidualnym przypadku oraz umieszczony komentarz lub kontekst związany tylko z danym Blogerem spowodowały, że doszło do naruszenia także innych dóbr osobistych (godność, dobre imię), Blogerowi przysługuje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę bądź alternatywnie roszczenie o zapłatę określonej kwoty pieniężnej na wskazany przez Blogera cel społeczny. Niezależnie od powyższego, osobom, których wizerunek został bezprawnie wykorzystany przysługuje roszczenie odszkodowawcze. Szkodę, którą ponieśli, można upatrywać w pozbawieniu możliwości otrzymania rynkowego wynagrodzenia, które mogliby uzyskać, gdyby dobrowolnie i odpłatnie wyrazili zgodę na rozpowszechnienie wizerunku. Szkodą mogą być także utracone korzyści, jednak w takim wypadku Bloger będzie musiał wykazać ponad wszelką wątpliwość, że gdyby nie nastąpiło naruszenie jego wizerunku, to otrzymałby te korzyści (np. zawarta odpłatna umowa i jej wypowiedziana w skutek pubikacji wizerunku przez inną Agencję). Niezależnie od roszczeń przysługującym osobom, których wizerunek bądź inne dobra osobiste zostały naruszone wskutek działania Agencji, środki ochrony przysługują także autorom zdjęć, grafik i logotypów wykorzystanych w rozesłanej reklamie bez ich zgody. Oprócz roszczeń natury niemajątkowej, jak wezwanie do zaprzestania naruszeń i do usunięcia jego skutków (przeprosiny, oświadczenie) autorom wykorzystanych utworów przysługują także roszczenia 27

28 o charakterze majątkowym żądanie zadośćuczynienia za krzywdę i żądanie odszkodowania. W tym ostatnim wypadku istnieje możliwość żądania nawet trzykrotności kwoty, którą autor otrzymałby gdyby sprzedał swoje dzieło Agencji. Warunkiem koniecznym jest jednak ustalenie, że działanie Agencji było bezprawne i zawinione. Jeżeli naruszenie autorskiego prawa majątkowego do utworu odbyło się bezprawnie - jednak nie można Agencji przypisać winy - Autorom służy roszczenie o zapłatę odszkodowania w wysokości dwukrotności stosownego wynagrodzenia. Ocena prawna możliwości wysunięcia i skuteczności każdego z opisanych wyżej roszczeń wymaga każdorazowo analizy konkretnego przypadku. Nie istnieją środki prawne, które pozwalają na zabezpieczenie określonych dóbr osobistych w przyszłości. Ustawodawca, podkreślając rangę tych wartości, wprowadził jednak domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych, dlatego działanie zgodne z prawem udowodnić musi za każdym razem osoba, która dobra narusza. 28

29 7. Zalecenia w zakresie ochrony własności intelektualnej i przemysłowej. W celu wzmocnienia ochrony wartości niematerialnych, jakie wchodzić mogą w skład aktywów ekonomicznych osób prowadzących strony internetowe w formie bloga, wskazane jest rozważenie potrzeby zgłoszenia i uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, powiązanego ze świadczonymi usługami oraz aktywna ochrona oznaczeń identyfikujących w postaci domen internetowych. A. Znaki towarowe Znak towarowy jest prawem powstającym w wyniku rejestracji w określonym urzędzie krajowym lub międzynarodowym. Prawo ochronne na znak towarowy (lub usługowy) można uzyskać przed Urzędem Patentowym RP (prawo krajowe) lub na terenie całej Unii Europejskiej, przez zgłoszenie w Urzędzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego. Co bardzo istotne, prawo do wspólnotowego znaku towarowego obejmuje także Polskę. Możliwe jest także uzyskanie prawa do znaku towarowego w innych krajach poza UE, w ramach tzw. trybu madryckiego przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO). Zgłoszenie i rejestracja znaku towarowego w Polsce trwa około półtora roku. Uzyskanie prawa do wspólnotowego znaku towarowego jest znacznie szybsze i trwać może nawet kilka miesięcy. Koszty zgłoszenia znaku towarowego w Polsce to 550 PLN opłaty zgłoszeniowej, za znak towarowy do 3 klas towarowych i/lub usługowych, oraz koszt opłaty rejestracyjnej, obejmującej 10 letni okres ochronny. Koszty zgłoszenia i rejestracji znaku towarowego w UE to 900 EUR opłaty urzędowej. Opłata obejmuje 10 letni okres ochronny. Prawo do znaku krajowego lub wspólnotowego trwa 10 lat i może być przedłużane w nieskończoność, po wniesieniu odpowiedniej opłaty. Nic nie stoi na przeszkodzie, a wręcz biorąc pod uwagę analizowany przypadek, jest zalecanym działaniem, aby osoby prowadzące działalność w formie stron 29

30 internetowych kwalifikowanych jako blog, ubiegały się o dodatkowe prawa, w celu ochrony interesów ekonomicznych. Znakiem towarowym może być dowolne oznaczenie, w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy o ile takie oznaczenie może identyfikować określony towar lub usługę i służyć w obrocie do odróżnienia jednego podmiotu od drugiego. Nazwisko może zostać zarejestrowane jako znak towarowy jeżeli posiada zdolność odróżniającą. Należy mieć na uwadze fakt, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy dla określonych towarów nie stanowi samoistnej podstawy do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak dla towarów identycznych lub podobnych innego przedsiębiorcy tylko dlatego, że zawiera on identyczne lub podobne oznaczenie odnoszące się do dóbr osobistych, w szczególności nazwisko właściciela. Ponadto, prawo ochronne na znak towarowy nie daje uprawnionemu prawa zakazywania używania przez inne osoby w obrocie ich nazwisk. Używanie przez inne osoby nazwiska zarejestrowanego jako znak towarowy jest dozwolone tylko wówczas, gdy odpowiada ono usprawiedliwionym potrzebom używającego i nabywców towarów i jednocześnie jest zgodne z uczciwymi praktykami w produkcji, handlu lub usługach. Nic nie stoi na przeszkodzie rejestracji domen internetowych jako znaków towarowych, po spełnieniu określonych przesłanek przykładowo nie są to oznaczenia rodzajowe. Szansę rejestracji znaku towarowego zawierającego nazwę domeny można zwiększyć przez dodanie elementów graficznych. Biorąc pod uwagę powyższe wytyczne, jako znaki towarowe zarejestrowane mogą być zdjęcia lub grafiki i animacje przedstawiające wizerunek określonej postaci. 30

31 W formie znaku towarowego zarejestrowana może być także określona ikona/element graficzny strony internetowej. B. Wzory przemysłowe Wygląd strony internetowej, ikony lub inne elementy graficzne zarejestrowanego mogą zostać w Polsce lub w Unii Europejskiej jako wzór przemysłowy. Należy mieć na uwadze, że wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Cecha nowości jest tutaj wymogiem bezwzględnym. W Unii Europejskiej istnieje instytucja ochrony niezarejestrowanego wzoru, ale trwa ona tylko 3 lata i chroni przed kopiowaniem w skali 1 do 1. Prawo do wzoru uzyskuje się na 25 lat. C. Domeny internetowe Rejestracja domeny internetowej nie kreuje prawa bezwzględnego, skutecznego wobec wszystkich. Jest to stosunek umowny pomiędzy abonentem a podmiotem rejestrującym. W celu ochrony tego typu oznaczenia identyfikującego określoną osobę, istotna jest obserwacja konkurencyjnych zgłoszeń w publicznie dostępnych rejestrach. Ważne jest, że posiadanie prawa do znaku towarowego może znacznie wzmacniać pozycję podmiotu ubiegającego się o odzyskanie domeny internetowej zarejestrowanej w złej wierze (cybersquatting, typosquatting itp.). Zgodnie z orzecznictwem, w celu ustalenia, czy dopuszczono się działania w złej wierze sądy (powszechne i arbitrażowe) uwzględniają wszelkie czynniki istotne w konkretnym przypadku, a w szczególności okoliczności, w których została dokonana rejestracja znaku towarowego oraz okoliczności, w których zarejestrowano nazwę domeny. Spośród okoliczności, w których została dokonana rejestracja znaku towarowego, sąd powinien uwzględnić w szczególności zamiar nieposługiwania się tym znakiem na rynku, w odniesieniu do którego ubiegano się o ochronę, wygląd znaku towarowego, fakt zarejestrowania znaku tuż przed rozpoczęciem rejestracji etapowej nazw domen najwyższego poziomu (.pl,.com.pl czy.eu). 31

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

L O C A L P R E S E N C E W I T H A G L O B A L F O O T P R I N T. www.gpventures.pl

L O C A L P R E S E N C E W I T H A G L O B A L F O O T P R I N T. www.gpventures.pl 1 PLAN PREZENTACJI 2 1. WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA. DEFINICJA 3 1. WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA. DEFINICJA własność intelektualna (ang. intellectual property) - prawa, których przedmiotem są dobra niematerialne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów................................................ 13 Wprowadzenie................................................. 15 Rozdział 1. Prawa własności intelektualnej....................... 19 1.

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo własności intelektualnej - tradycyjny podział dychotomiczny i prawa pokrewne prawa własności przemysłowej patent prawo ochronne

Bardziej szczegółowo

Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej

Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej Prawne i praktyczne aspekty transferu i ochrony własności intelektualnej adw. Bartłomiej Jankowski adw. dr Rafał T. Stroiński, LL.M. Jankowski, Stroiński i Partnerzy JSLegal & Co Adwokacka spółka partnerska

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ

OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA Brak legalnej definicji własności intelektualnej pojęcie odnoszące się do wytworów ludzkiego umysłu (ludzkiej twórczości), to jest: twórczości wynalazczej,

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE WYDZIAŁ PRAWA UwB STUDIA NIESTACJONARNE EUROPEISTYKA I STOPNIA ROK AKAD. 2009/200 Nazwa przedmiotu: Ochrona własności Punkty ECTS: 2 intelektualnej Kod przedmiotu: 0700-EN-OWI Język przedmiotu: polski

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Sopot, dnia 18 września 2015 r. Sygn.: W-0000001 OPINIA PRAWNA skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Przedmiot odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o zmianie innych 1) 2) ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.

Bardziej szczegółowo

1 Podstawowe obowiązki EuroBook.pl. EuroBook.pl zobowiązuje się, za wynagrodzeniem, w szczególności do:

1 Podstawowe obowiązki EuroBook.pl. EuroBook.pl zobowiązuje się, za wynagrodzeniem, w szczególności do: OGÓLNE WARUNKI UMOWY Przedmiot umowy. Zamawiający zleca EuroBook.pl sp. z o.o. ("EuroBook.pl"), na warunkach określonych poniżej oraz w "Zamówieniu reklamy (obowiązujące wzory umów), a także w Załącznikach

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1)

USTAWA. z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1) Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1402, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z 2007 r. Nr 99, poz. 662, Nr 176,

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE OGÓLNE WARUNKI KORZYSTANIA PRZEZ UŻYTKOWNIKÓW INDYWIDUALNYCH Z SERWISU INTERNETOWEGO THE SWAN SCHOOL I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy regulamin określa "Ogólne warunki korzystania przez użytkowników

Bardziej szczegółowo

Kwestie związane z prawem autorskim. Akty prawne. Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Kwestie związane z prawem autorskim. Akty prawne. Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych Kwestie związane z prawem autorskim Akty prawne Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1 Rodzaje praw autorskich autorskie prawa osobiste każde wykonane przez nas dzieło (np.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski Sygn. akt III CZP 57/09 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 17

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Wprowadzenie... 17 Wykaz skrótów................................. 13 Wprowadzenie.................................. 17 Rozdział 1. Wynalazki............................ 27 1. Wprowadzenie.................................

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 446/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 lutego 2007 r. SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS/DEC-602/11 dot. DOLiS-440-898/10 Warszawa, dnia 26 lipca 2011 r. DECYZJA Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015 Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne PROJEKT WYZWANIE ROZWIĄZANIE Kancelaria Radców Prawnych Brudkiewicz, Suchecka i Partnerzy www.brudkiewicz-suchecka.pl

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. oraz niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. oraz niektórych innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/13 USTAWA z dnia 9 maja 2007 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2007 r. Nr 99, poz. 662. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1) 2) oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... V

Spis treści. Przedmowa... V Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów................................................. XVII Rozdział I. Geneza i miejsce prawa autorskiego w systemie prawa......

Bardziej szczegółowo

Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa )

Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa ) Strona 1 Umowa o świadczenie usług i przeniesienie autorskich praw majątkowych nr. ( Umowa ) zawarta w dniu. r. w Warszawie między: firmą z siedzibą w Warszawie, przy ul. Ratuszowej 7/9 lok. 76, 03 450

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

KONSPEKT. Wykład nr 0. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr 0 Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej KONSPEKT wykład adów Instytut InŜynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inŝ.wojciech Chmielowski prof. PK Wykład

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie ROZDZIAŁ I. Wynalazek ROZDZIAŁ II. Patent

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie ROZDZIAŁ I. Wynalazek ROZDZIAŁ II. Patent Wykaz skrótów................................. 13 Wprowadzenie.................................. 17 ROZDZIAŁ I. Wynalazek............................ 21 1. Prawo włas ności przemysłowej na tle uregulowań

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część pierwsza PRAWO AUTORSKIE

Spis treści. Część pierwsza PRAWO AUTORSKIE Wykaz skrótów... 19 Wstęp... 27 Część pierwsza PRAWO AUTORSKIE ROZDZIAŁ I. Ogólna charakterystyka prawa autorskiego i praw pokrewnych... 31 1. Źródła prawa autorskiego... 31 2. Rozwój prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZ 6/15 Sąd Najwyższy w składzie: POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r.. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO OPINIA PRAWNA Warszawa, dnia 23 czerwca 2015r. I. Zleceniodawca opinii Opinia prawna została sporządzona na zlecenie Krajowego Związku Zawodowego Geologów Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego

Bardziej szczegółowo

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa Mateusz Tuński Umowa NIE dla freelancera. Umowa NIE dla freelancera. Czyli jaka? niezabezpieczająca jego interesów. O czym tutaj usłyszysz? 1. o zaletach zawierania

Bardziej szczegółowo

PATPOL Sp. z o.o. www.patpol.com.pl

PATPOL Sp. z o.o. www.patpol.com.pl PATPOL Sp. z o.o. 45 lat działalności 90 pracowników i 3 wyspecjalizowane działy zgrany zespół profesjonalistów - rzeczników patentowych, specjalistów z kluczowych dziedzin techniki i prawników wyspecjalizowanych

Bardziej szczegółowo

UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI

UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI UMOWA O ZACHOWANIU POUFNOŚCI zawartą w dniu... 2015 roku w Warszawie pomiędzy: PIT-RADWAR S.A. z siedzibą w Warszawie (04-051), przy ul. Poligonowej 30, wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru

Bardziej szczegółowo

Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach

Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach Regulamin ochrony własności intelektualnej w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka w Skierniewicach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski

UCHWAŁA. Protokolant Piotr Malczewski Sygn. akt III CZP 74/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 grudnia 2013 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Irena Gromska-Szuster Protokolant

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 684/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. B.

Bardziej szczegółowo

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego - 2-1. PRZEDMIOT I TREŚĆ PRAWA AUTORSKIEGO 1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego Pojęcie utworu Ustawa określa przedmiot ochrony prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej. Różnice procesowe. Szkic problematyki Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ustawa Prawo własności przemysłowej Różnice procesowe. Szkic problematyki Zasady ochrony Ustawa Prawo własności przemysłowej chroni prawa podmiotowe, niezależnie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych

Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych Art. 41. 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych 1. autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy, 2.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich.

Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich. Pojęcie plagiatu. Naruszenie praw autorskich. PLAGIAT, czyli przywłaszczenie cudzego autorstwa albo wprowadzenie w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu, może występować w postaci plagiatu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. II. Unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. I. Wątpliwości terminologiczne... 34

Spis treści. II. Unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. I. Wątpliwości terminologiczne... 34 Wykaz skrótów... Inne źródła... Wprowadzenie... Rozdział I. Uwagi ogólne dotyczące unieważnienia i wygaśnięcia jako zasadniczych przesłanek ustania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego... 1 1. Prawa

Bardziej szczegółowo

Na podstawie Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. opracował Sławomir Pielat

Na podstawie Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. opracował Sławomir Pielat Na podstawie Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych opracował Sławomir Pielat Przedmiot prawa autorskiego Każdy przejaw działalności twórczej o

Bardziej szczegółowo

Regulamin używania znaku towarowego identyfikującego konkurs Orzeł Powiatu Gnieźnieńskiego dla Przedsiębiorczości

Regulamin używania znaku towarowego identyfikującego konkurs Orzeł Powiatu Gnieźnieńskiego dla Przedsiębiorczości Regulamin używania znaku towarowego identyfikującego konkurs Orzeł Powiatu Gnieźnieńskiego dla Przedsiębiorczości 1 1. Znakowi towarowemu słowno-graficznemu: Orzeł Powiatu Gnieźnieńskiego dla Przedsiębiorczości,

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika.

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Zgodnie z art. 55 1¹ kodeksu pracy (dalej k.p.) pracownikowi przysługuje prawo do rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

UMOWA O DZIEŁO. zawarta w dniu roku w, pomiędzy: zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Zamawiającym,

UMOWA O DZIEŁO. zawarta w dniu roku w, pomiędzy: zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Zamawiającym, UMOWA O DZIEŁO zawarta w dniu roku w, pomiędzy: zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Zamawiającym, a zamieszkałym, PESEL: NIP, w dalszej części umowy zwanym dalej Wykonawcą, zwane

Bardziej szczegółowo

Szkolenie biblioteczne cz. 4. CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ

Szkolenie biblioteczne cz. 4. CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ BIBLIOTEKA WYDZIAŁU KULTURY FIZYCZNEJ i PROMOCJI ZDROWIA Szkolenie biblioteczne cz. 4 CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ Przygotowała Beata Bekasz W Bibliotece Wydziału Kultury Fizycznej i Promocji Zdrowia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU Zostań twarzą Programu Świebodzińska Rodzina 3+ Edycja lipiec 2015

REGULAMIN KONKURSU Zostań twarzą Programu Świebodzińska Rodzina 3+ Edycja lipiec 2015 REGULAMIN KONKURSU Zostań twarzą Programu Świebodzińska Rodzina 3+ Edycja lipiec 2015 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu Zostań twarzą Programu Świebodzińska Rodzina 3+ jest Ośrodek Pomocy

Bardziej szczegółowo

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Czym są systemy DRM? Systemy DRM są technologią służącą do: - kontrolowania

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa. Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie.

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa. Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie. Dr Anna Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie. Kielce, 13 października 2011 r. Prawa autorskie w informacji

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Pojęcia ogólne

ROZDZIAŁ I Pojęcia ogólne Załącznik do Uchwały Nr 8/2015 Senatu Akademii Muzycznej w Krakowie z dnia 18 marca 2015 roku REGULAMIN ZARZĄDZANIA PRAWAMI AUTORSKIMI I PRAWAMI POKREWNYMI ORAZ PRAWAMI WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ ORAZ ZASAD

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSA Dariusz Zawistowski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSA Dariusz Zawistowski Sygn. akt I CK 515/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 4 lutego 2005 r. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSA Dariusz Zawistowski

Bardziej szczegółowo

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne.

Rodzaje danych (informacji) m.in.: Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Rodzaje danych (informacji) m.in.: Dane finansowe Dane handlowe Dane osobowe Dane technologiczne Podmioty przetwarzające dane: podmioty publiczne, podmioty prywatne. Przetwarzane dane mogą być zebrane

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU NOWE LOGO RADIA BONUS

REGULAMIN KONKURSU NOWE LOGO RADIA BONUS REGULAMIN KONKURSU NOWE LOGO RADIA BONUS I. Organizatorem konkursu jest INSTYTUT DZIENNIKARSTWA I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ z siedzibą: ul. Grodzka 40, II piętro. 31-044 Kraków. II. Celem konkursu jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl.

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. Treść Regulaminu nazw domeny.pl 1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. DEFINICJE 2. Określenia użyte w Regulaminie oznaczają: a. NASK - Naukową

Bardziej szczegółowo

Regulamin sprzedaży reklam w serwisie V10.pl

Regulamin sprzedaży reklam w serwisie V10.pl Regulamin sprzedaży reklam w serwisie V10.pl I. Podstawowe pojęcia II. Postanowienia ogólne III. Warunki realizacji reklam IV. Reklamacje V. Uwagi końcowe I. Podstawowe pojęcia Kampania reklamowa reklamodawcy.

Bardziej szczegółowo

FIRMY LED-ON DEFINICJE

FIRMY LED-ON DEFINICJE REGULAMIN EMISJI SPOTÓW REKLAMOWYCH NA NOŚNIKU TELEBIM W MIĘDZYCHODZIE FIRMY LED-ON RYSZARD DURA UL.POWSTAŃCÓW WLKP.7 64-400 MIĘDZYCHÓD NIP: 595-106-33-27 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin określa zasady

Bardziej szczegółowo

Nr sprawy: ZTM.KZP.3410-21/13 Załącznik nr 4 do SIWZ - Postanowienia ogólne umowy ... Zarząd Transportu Miejskiego Zamawiającym Wykonawcą Stronami 1

Nr sprawy: ZTM.KZP.3410-21/13 Załącznik nr 4 do SIWZ - Postanowienia ogólne umowy ... Zarząd Transportu Miejskiego Zamawiającym Wykonawcą Stronami 1 ... Umowa zawarta w dniu... 2013 r. w Poznaniu pomiędzy: Zarząd Transportu Miejskiego, ul. Matejki 59, 60-770 Poznań, NIP 779-23-46-900, reprezentowanym przez: zwanym dalej Zamawiającym, a reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PORTALU INTERNETOWEGO WWW.BARWINA.EU wraz z REGULAMINEM UDZIELANIA PORAD PRAWNYCH PRZEZ INTERNET z dnia 31 października 2015 r.

REGULAMIN PORTALU INTERNETOWEGO WWW.BARWINA.EU wraz z REGULAMINEM UDZIELANIA PORAD PRAWNYCH PRZEZ INTERNET z dnia 31 października 2015 r. REGULAMIN PORTALU INTERNETOWEGO WWW.BARWINA.EU wraz z REGULAMINEM UDZIELANIA PORAD PRAWNYCH PRZEZ INTERNET z dnia 31 października 2015 r. 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy regulamin określa zasady funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

2 Termin realizacji Przedmiot umowy, o którym mowa w 1, zostanie wykonany w nieprzekraczalnym terminie do dnia 2015 r.

2 Termin realizacji Przedmiot umowy, o którym mowa w 1, zostanie wykonany w nieprzekraczalnym terminie do dnia 2015 r. GŁÓWNE POSTANOWIENIA UMOWY Umowa jest współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz przez Ministerstwo Gospodarki ze środków budżetu państwa. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

a z siedzibą w ( ), przy /imię nazwisko lub nazwa/ /miejscowość/ /kod pocztowy/ ul. nr / wpisanym do

a z siedzibą w ( ), przy /imię nazwisko lub nazwa/ /miejscowość/ /kod pocztowy/ ul. nr / wpisanym do Załącznik nr 10 do Regulaminu Konkursu Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawarta między: Skarbem Państwa - Ministerstwem Sportu i Turystyki z siedzibą w Warszawie (00-082) przy ul. Senatorskiej

Bardziej szczegółowo

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej,

D E C Y Z J A. po rozpatrzeniu wniosku Pani adres do korespondencji: o udostępnienie informacji publicznej, SKO.4103.1507.2012 Koszalin, dnia 1 czerwca 2012 roku D E C Y Z J A Na podstawie: art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2000r.,

Bardziej szczegółowo

ZOSTAŃ TWARZĄ PROGRAMU ŚWIEBODZIŃSKA RODZINA 3+

ZOSTAŃ TWARZĄ PROGRAMU ŚWIEBODZIŃSKA RODZINA 3+ ZOSTAŃ TWARZĄ PROGRAMU ŚWIEBODZIŃSKA RODZINA 3+ Chcesz zostać Twarzą Programu Świebodzińska Rodzina 3+ a przy tym marzy Ci się rodzinna sesja zdjęciowa? Teraz masz wyjątkową okazję by spełnić swoje marzenia

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z bazy WiseBase

Regulamin korzystania z bazy WiseBase Regulamin korzystania z bazy WiseBase 1 Definicje Ilekroć w niniejszym regulaminie jest mowa: a) Administratorze rozumie się przez to podmiot świadczący usługi WiseBase WiseBase sp.z.o.o b) Użytkowniku

Bardziej szczegółowo

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH UNIEWAŻNIENIE POSTĘPOWANIA NA PODSTAWIE ART. 93 UST. 1 PKT 6 I 7 USTAWY - Unieważnienie postępowania jest czynnością niweczącą całość postępowania, powodującą, że cel prowadzenia postępowania, tj. udzielenie

Bardziej szczegółowo

Prawo własności intelektualnej dla ekonomistów. Autor: redakcja naukowa Bogusława Gnela

Prawo własności intelektualnej dla ekonomistów. Autor: redakcja naukowa Bogusława Gnela Prawo własności intelektualnej dla ekonomistów Autor: redakcja naukowa Bogusława Gnela Autorami podręcznika są pracownicy naukowo-dydaktyczni Katedry Prawa Cywilnego i Gospodarczego oraz Katedry Prawa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Plastycznego dla Dzieci Moja wymarzona naklejka. 1 Postanowienia Ogólne

Regulamin Konkursu Plastycznego dla Dzieci Moja wymarzona naklejka. 1 Postanowienia Ogólne Regulamin Konkursu Plastycznego dla Dzieci Moja wymarzona naklejka 1 Postanowienia Ogólne 1. Organizatorem konkursu plastycznego Moja wymarzona naklejka (dalej: Konkurs), jest Diagnostyka Sp. z o.o. z

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc

POSTANOWIENIE. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc Sygn. akt V CZ 161/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2012 r. SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Alicji

Bardziej szczegółowo

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Informacje ogólne Uprawnienia pracownika Niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia uprawnia

Bardziej szczegółowo

Krótki przewodnik po patentach

Krótki przewodnik po patentach Krótki przewodnik po patentach Cz. 1, Informacje ogólne Oprac. Izabela Olejnik Opieka merytoryczna Grażyna Antos Podstawowym zadaniem Urzędu Patentowego RP jest udzielanie praw wyłącznych na następujące

Bardziej szczegółowo

Regulamin portalu tubalubartowa.pl z dnia 6 sierpnia 2015 roku. Dział I- Wstęp

Regulamin portalu tubalubartowa.pl z dnia 6 sierpnia 2015 roku. Dział I- Wstęp Regulamin portalu tubalubartowa.pl z dnia 6 sierpnia 2015 roku. Dział I- Wstęp 1 Niniejszy Regulamin określa zasady korzystania z portalu Tuba Lubartowa 2 Niniejszy Regulamin i przepisy prawa obowiązującego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN EMISJI SPOTÓW REKLAMOWYCH NA NOSNIKU TELEBIM W HAJNÓWCE POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN EMISJI SPOTÓW REKLAMOWYCH NA NOSNIKU TELEBIM W HAJNÓWCE POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN EMISJI SPOTÓW REKLAMOWYCH NA NOSNIKU TELEBIM W HAJNÓWCE 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin określa zasady emisji kampanii reklamowych Klientów na nosniku reklamowym - Telebim w Hajnówce, będącym

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia stycznia 2007 r. D E C Y Z J A Na podstawie art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne

Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne Konstytucja RP Art. 30. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka

Bardziej szczegółowo

Ochrona własności intelektualnej

Ochrona własności intelektualnej Ochrona własności intelektualnej Wymiar: Forma: Semestr: 30 h ćwiczenia V Efekty kształcenia: a) w zakresie wiedzy: student zna i rozumie podstawowe pojęcia oraz zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji

Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji L.p. Pytanie wielokrotnego wyboru Odpowiedź Pierwsza grupa pytań dotyczy zagadnień związanych z organizacją kursu oraz ochroną jego zawartości i ochroną

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2. TREŚĆ Przedmioty prawa własności przemysłowej Pojęcia i definicje. wzorów przemysłowych

WYKŁAD 2. TREŚĆ Przedmioty prawa własności przemysłowej Pojęcia i definicje. wzorów przemysłowych WYKŁAD 2. TREŚĆ Prawo własności przemysłowej. Przedmioty prawa własności przemysłowej: wynalazki, wzory przemysłowe, wzory użytkowe, znaki towarowe, oznaczenia geograficzne, topografie układów scalonych,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 44/2009 Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 23 lipca 2009 r. REGULAMIN. korzystania ze znaku Adwokatura Polska

UCHWAŁA NR 44/2009 Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 23 lipca 2009 r. REGULAMIN. korzystania ze znaku Adwokatura Polska UCHWAŁA NR 44/2009 Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 23 lipca 2009 r. REGULAMIN korzystania ze znaku Adwokatura Polska Na podstawie 4 uchwały Nr 49/2009 Naczelnej Rady Adwokackiej z 19 czerwca

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie i licencje Creative Commons

Prawo autorskie i licencje Creative Commons Prawo autorskie i licencje Creative Commons Tradycyjny copyright Prawo autorskie (ang. copyright, symbol: ) pojęcie prawnicze oznaczające ogół praw przysługujących autorowi utworu albo przepisy upoważniające

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ D UNIEWAŻNIENIE DZIAŁ 2 PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO. Przepisy prawa materialnego

CZĘŚĆ D UNIEWAŻNIENIE DZIAŁ 2 PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO. Przepisy prawa materialnego WYTYCZNE DOTYCZĄCE ROZPATRYWANIA SPRAW ZWIĄZANYCH ZE WSPÓLNOTOWYMI ZNAKAMI TOWAROWYMI PRZEZ URZĄD HARMONIZACJI RYNKU WEWNĘTRZNEGO (ZNAKI TOWAROWE I WZORY) CZĘŚĆ D UNIEWAŻNIENIE DZIAŁ 2 PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO

Bardziej szczegółowo

PRAWO W DZIAŁANIACH PROMOCYJNYCH URZĘDU LUB INSTYTUCJI niezbędnik dla specjalistów ds. promocji i komunikacji. Adresaci:

PRAWO W DZIAŁANIACH PROMOCYJNYCH URZĘDU LUB INSTYTUCJI niezbędnik dla specjalistów ds. promocji i komunikacji. Adresaci: PRAWO W DZIAŁANIACH PROMOCYJNYCH URZĘDU LUB INSTYTUCJI niezbędnik dla specjalistów ds. promocji i komunikacji Czas i lokalizacja: 14 listopada 2013 godziny: 9-16 Hotel Łazienkowski ul. 29 Listopada 3b

Bardziej szczegółowo

14. ROZWAŻANIA O WSPÓŁCZESNYM BIZNESIE

14. ROZWAŻANIA O WSPÓŁCZESNYM BIZNESIE 14. KAPITAŁ INTELEKTUALNY W BIZNESIE TO JEST WŁAŚNIE TO! (05.2010) Autor Tomasz CYGAN 14. ROZWAŻANIA O WSPÓŁCZESNYM BIZNESIE czyli OCHRONA OZNACZENIA PRZEDSIĘBIORCY. Prezentujemy państwu kolejną już publikację

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Regulamin 4 Pory Roku w Obiektywie Uroki Jeziora Zegrzyńskiego

Regulamin 4 Pory Roku w Obiektywie Uroki Jeziora Zegrzyńskiego Regulamin 4 Pory Roku w Obiektywie Uroki Jeziora Zegrzyńskiego 1 Postanowienia ogólne 1. Cel Celem konkursu jest zainteresowanie oraz zachęcenie mieszkańców i sympatyków do aktywnego wypoczynku z aparatem

Bardziej szczegółowo

1.1. Niniejszy Regulamin określa zasady organizacji i prowadzenia konkursu przez firmę

1.1. Niniejszy Regulamin określa zasady organizacji i prowadzenia konkursu przez firmę 1. PRZEDMIOT REGULAMINU I DEFINICJE 1.1. Niniejszy Regulamin określa zasady organizacji i prowadzenia konkursu przez firmę RED Real Estate Development Rhapsody sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą pod

Bardziej szczegółowo

UMOWA WYKONANIA UTWORÓW FOTOGRAFICZNYCH I UDZIELENIA LICENCJI NA ICH WYKORZYSTYWANIE

UMOWA WYKONANIA UTWORÓW FOTOGRAFICZNYCH I UDZIELENIA LICENCJI NA ICH WYKORZYSTYWANIE UMOWA WYKONANIA UTWORÓW FOTOGRAFICZNYCH I UDZIELENIA LICENCJI NA ICH WYKORZYSTYWANIE POMIĘDZY STRONAMI : FOTOGRAF MODEL IMIĘ NAZWISKO PESEL ADRES 1 1. Umowa dotyczy wykonania utworów fotograficznych w

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. konkursu na fotografię pod tytułem "ZDROWA WOLA"

REGULAMIN. konkursu na fotografię pod tytułem ZDROWA WOLA REGULAMIN konkursu na fotografię pod tytułem "ZDROWA WOLA" Celem konkursu jest uzyskanie utworu artystycznego w formie FOTOGRAFII zwanego dalej pracą konkursową w ramach 10 lecia organizacji wolskich rodzinnych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne. 1. Zakres stosowania Regulaminu. 2. Stosowane określenia

ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne. 1. Zakres stosowania Regulaminu. 2. Stosowane określenia Załącznik do Uchwały Nr 01/10/2012 Senatu Wyższej Szkoły Artystycznej w Warszawie z dnia 1 października 2012 r. Regulamin zarządzania prawami autorskimi, prawami pokrewnymi i prawami własności przemysłowej

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa.

Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy Joanna Kaleta Kiedy umowa zlecenie jest umową o pracę? - na przykładzie orzecznictwa. 1 1 Treść stosunku pracy art. 22 k.p. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak Pan ZSRI5 OO/4/20 14/MM Marek Michalak Kwestię uregulowania treści wokandy sądowej określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania salą, w

Bardziej szczegółowo

Naruszenie znaku. 1. Bezprawność używania 2. Reprodukcja identyczny znak identyczny towar

Naruszenie znaku. 1. Bezprawność używania 2. Reprodukcja identyczny znak identyczny towar Naruszenie znaku towarowego Projekt Enterprise Europe Network Central Poland jest współfinansowany przez Komisję Europejską ze środków pochodzących z programu COSME (na lata 2014 2020) na podstawie umowy

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji?

Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji? Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji? Wybrane zagadnienia autorskoprawne dotyczące ce działalno alności bibliotek dr Sybilla Stanisławska awska-kloc Warszawa

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna Istota umowy agencyjnej Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna art. 758 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przepisy

Bardziej szczegółowo

Umowa przenosz ca autorskie prawa maj

Umowa przenosz ca autorskie prawa maj Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe oraz umowa licencyjna (Wzór dotyczy utworów wytworzonych w ramach projektów standardowych, innowacyjnych i ponadnarodowych)* 1 Nr umowy: zawarta w [miejsce zawarcia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1996 Nr 114 poz. 542 USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93,

Bardziej szczegółowo

Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku

Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku Regulamin współpracy Wydawcy z siecią reklamową Sataku 1 (Postanowienia wstępne) 1. Niniejszy regulamin określa warunki i zasady, a także rodzaj i zakres, współpracy pomiędzy spółką Sarigato sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDŹ NA ZAPYTANIE nr 1. z dnia 04.12.2015 r.

ODPOWIEDŹ NA ZAPYTANIE nr 1. z dnia 04.12.2015 r. Nr sprawy: SNA.261.2.42.2015.MZ Częstochowa, dn. 04.12.2015 r. ODPOWIEDŹ NA ZAPYTANIE nr 1 z dnia 04.12.2015 r. Świadczenie usługi doręczeń przekazów pieniężnych adresatom wskazanym przez Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

całości. Sąd ten ustalił, że powód od 3 stycznia 2000 r. do czerwca 2000 r. pozostawał z pozwaną spółką w umownym stosunku świadczenia usług (art.

całości. Sąd ten ustalił, że powód od 3 stycznia 2000 r. do czerwca 2000 r. pozostawał z pozwaną spółką w umownym stosunku świadczenia usług (art. Sygn. akt I CSK 359/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 lutego 2008 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster

Bardziej szczegółowo