Strategia rozwoju Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego obejmującego Gminę Miasto Kołobrzeg, Gminę Kołobrzeg oraz Gminę Ustronie Morskie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategia rozwoju Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego obejmującego Gminę Miasto Kołobrzeg, Gminę Kołobrzeg oraz Gminę Ustronie Morskie"

Transkrypt

1 Strategia rozwoju Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego obejmującego Gminę Miasto Kołobrzeg, Gminę Kołobrzeg oraz Gminę Ustronie Morskie Redakcja i opracowanie Wrocław, 30 stycznia 2014 r.

2 2/138

3 SPIS TREŚCI I. STRESZCZENIE...6 II. WPROWADZENIE...8 III. CZĘŚĆ ANALITYCZNO DIAGNOSTYCZNA CHARAKTERYSTYKA OBSZARU Podział administracyjny Charakterystyka geograficzna Warunki przyrodnicze i zasoby naturalne Uwarunkowania historyczno-kulturalne Ludność Infrastruktura społeczna GOSPODARKA Podmioty wpisane do rejestru REGON na 10 tys. ludności Jednostki nowo zarejestrowane w rejestrze REGON na 10 tys. ludności Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na 100 osób w wieku produkcyjnym Udział spółek handlowych z kapitałem zagranicznym w przedsiębiorstwach ogółem Dochody z PIT w przeliczeniu na jednego mieszkańca (udziały w podatkach stanowiących dochody budżetu państwa - podatek dochodowy od osób fizycznych) ZASOBY PRACY Saldo migracji Współczynnik obciążenia demograficznego Ludność w wieku poprodukcyjnym na 100 osób w wieku przedprodukcyjnym Bezrobotni w wieku poprodukcyjny POLITYKA SPOŁECZNA Fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne na 10 tys. mieszkanćów Miejsca w placówkach stacjonarnej pomocy społecznej na 10 tys. mieszkanćów Udział oso b w gospodarstwach domowych korzystających ze sŕodowiskowej pomocy społecznej w ludnosći ogółem Wydatki na kulturę i ochrone dziedzictwa narodowego (na 1 mieszkańca) Wydatki na oświatę i wychowanie (na jednego mieszkanća) INFRASTRUKTURA SPOŁECZNA Ludność przypadaja ca na 1 obiekt kultury (domy i ośrodki kultury, kluby i świetlice) Liczba imprez kulturalnych (na 1 tys. mieszkańców...59 Strona 3/138

4 5.3 Uczestnicy imprez kulturalnych (na 1 mieszkańca) Ludność przypadająca na jedno muzeum (łącznie z oddziałami) Ludność na 1 placówkę biblioteczną (biblioteki i filie) Uczniowie przypadający na 1 komputer z dostępem do Internetu przeznaczony do użytku uczniów - szkoły podstawowe Uczniowie przypadający na 1 komputer z dostępem do Internetu przeznaczony do użytku uczniów - gimnazja Liczba placówek ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (na 10 tys. ludności) Liczba ludności na 1 aptekę ogólnodostępną Liczba mieszkań oddanych do uzẏtkowania (na 10 tys. ludności) Powierzchnia użytkowa mieszkania oddanego do użytku Liczba miejsc noclegowych (na 1000 ludności) INFRASTRUKTURA TECHNICZNA Ludność korzystaja ca z oczyszczalni ścieków w odsetku ogoĺnej liczby ludności Udział korzystających z sieci gazowej w odsetku ogółu ludności Udział korzystających z sieci kanalizacyjnej w odsetku ogółu ludności Udział korzystających z sieci wodociągowej w odsetku ogółu ludności PARTNERSTWO ANALIZA SWOT Zagospodarowanie przestrzenne, infrastruktura techniczna i ochrona środowiska Zagospodarowanie przestrzenne Infrastruktura techniczna Ochrona środowiska Infrastruktura społeczna i kapitał ludzki Infrastruktura społeczna Kapitał ludzki Rozwój gospodarczy i inwestycje. Podmioty gospodarcze, rolnictwo, leśnictwo, handel, budownictwo Podmioty gospodarcze Rolnictwo i leśnictwo Handel Budownictwo Kultura, sport, turystyka Podsumowanie analizy SWOT Strona 4/138

5 IV. CZĘŚĆ STRATEGICZNA WIZJA ROZWOJU MISJA CELE STRATEGICZNE CELE OPERACYJNE, ZADANIA I WSKAŹNIKI REALIZACJI STRATEGII WDRAŻANIE, MONITORING, SZACOWANY BUDŻET/FINANSOWANIE Wdrażanie Strategii Monitoring i ewaluacja Strategii Budżet/ finansowanie SPÓJNOŚĆ DOKUMENTU STRATEGII Z KRAJOWYMI I REGIONALNYMI DOKUMENTAMI PLANISTYCZNO STRATEGICZNYMI SPIS TABEL SPIS WYKRESÓW SPIS RYSYNKÓW BIBLIOGRAFIA Strona 5/138

6 1. I. STRESZCZENIE Strategia Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego, obejmującego Gminę Miasto Kołobrzeg, Gminę Kołobrzeg oraz Gminę Ustronie Morskie powstała w celu realizacji ponadlokalnych, wspólnych działań rozwojowych, wychodzących poza granice jednej gminy. Do największych zalet Obszaru Funkcjonalnego należy nadmorskie położenie gmin tworzących tę strukturę oraz walory środowiskowe i zasoby naturalne, umożliwiające rozwój sektorów związanych z szeroko pojmowaną turystyką, w tym sektora uzdrowiskowo-sanatoryjnego, a także silna pozycja Kołobrzegu, jako miasta stanowiącego lokalne centrum społeczno-gospodarcze. Zalety KSOF wzmacnia bardzo wysoki stopień przedsiębiorczości mieszkańców regionu oraz znaczna skala powiązań funkcjonalnych pomiędzy gminami Kołobrzeg i Ustronie Morskie, a ośrodkiem miejskim. WIZJA zaprezentowana w ramach Strategii rozwoju Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego brzmi: Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny to intensywnie rozwijający się obszar turystyczny w pasie nadmorskim wraz z miastem Kołobrzeg - ważnym ośrodkiem rozwoju społeczno-gospodarczego, z silnie powiązanymi z nim funkcjonalnie gminami: Ustronie Morskie i Kołobrzeg. Wizja formułowana w ramach strategii jest swego rodzaju projekcją przyszłości, do jakiej dąży samorząd i społeczność lokalna. Wizja rozwoju opisuje pożądany stan docelowy w perspektywie kilku kilkunastu lat oraz wybrane uwarunkowania, które posłużyły do wyboru i formułowania realnych priorytetów strategicznych. Wizja zawiera w sobie odniesienie się do głównej funkcji obszaru funkcjonalnego. Z racji położenia w pasie nadmorskim, posiadanych zasobów naturalnych, funkcja turystyczna będzie dominująca dla obszaru funkcjonalnego. Obszar funkcjonalny powinien dążyć do kreowania lokalnych specjalizacji terytorialnych, w szczególności w oparciu o walory położenia i infrastrukturę (położenie nadmorskie, powiązania komunikacyjne, port morski) oraz zasoby naturalne. MISJA/ CEL NADRZĘDNY: Docelowy kierunek rozwoju w formule misji czyli nadrzędnego celu funkcjonowania sformułowano następująco: Kreować rozwój w oparciu o przedsiębiorczość oraz zasoby naturalne obszaru funkcjonalnego. Kierunki rozwoju: I. Rozwój turystyczny obszaru funkcjonalnego z wykorzystaniem położenia w pasie nadmorskim w oparciu o walory przyrodnicze II. Wzmacnianie powiązań funkcjonalnych wewnątrz obszaru oraz wsparcie rozwoju społecznogospodarczego obszaru Strona 6/138

7 Kierunki rozwoju KSOF są rozwinięciem wizji rozwoju. Kierunki rozwoju są elementem pośrednim pomiędzy nadrzędnym celem, jakim jest wizja i misja oraz celami strategicznymi i operacyjnymi. CELE STRATEGICZNE W ramach kierunków rozwoju wyszczególniono cele strategiczne, Główne cele strategiczne w sposób bezpośredni nawiązują do wizji i misji: 1. Zachowanie wysokiej jakości ochrony środowiska i zachowanie walorów przyrodniczych 2. Kształtowanie oferty turystycznej obszaru funkcjonalnego 3. Poprawa funkcjonalności komunikacyjnej 4. Rozwój infrastruktury technicznej i społecznej 5. Wzmacnianie kapitału ludzkiego oraz rozwój przedsiębiorczości Celom strategicznym podporządkowano cele operacyjne i działania, których realizacja będzie prowadziła do osiągnięcia pożądanego statusu określonego w misji i wizji obszaru funkcjonalnego. Wdrażanie Strategii będzie się odbywać poprzez programy operacyjne (regionalne, wojewódzkie i sektorowe). Na podstawie przeglądu i weryfikacji obecnie funkcjonujących i planowanych programów i strategii sektorowych zostaną opracowane konkretne programy operacyjne, realizujące jeden lub więcej celów operacyjnych Strategii, precyzując, selekcjonując oraz hierarchizując problemy i działania rozwojowe służące osiąganiu tych celów. Strona 7/138

8 II. WPROWADZENIE Strategia Nadmorskiego Obszaru Funkcjonalnego powstała w celu realizacji ponadlokalnych, wspólnych działań rozwojowych, wychodzących poza granice jednej gminy. Ma ona ułatwić samorządom lokalnym przygotowanie i realizację wspólnych przedsięwzięć w oparciu o zasoby własne, jak i pojawiające się różnorodne możliwości wsparcia zewnętrznego. Realizacja strategii wymagać będzie zarządzania zintegrowanego: współpracy i koordynacji prac samorządów terytorialnych. Współpraca powinna być dobrze zaplanowana, a skoordynowane działania mogą przyczynić się do maksymalizacji efektów ponoszonych nakładów ze środków publicznych, co w sumie ma przyczynić się do wzrostu konkurencyjności i zdynamizowania rozwoju Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego. Strategia przygotowana została w wyniku współpracy samorządów KSOF z ekspertami zewnętrznymi. Proces budowy strategii wsparty został metodą konsultacji i partycypacji społecznej. Wypracowane podczas warsztatu strategicznego główne założenia dotyczące wizji, kierunków i celów strategicznych zostały poddane weryfikacji podczas konsultacji społecznych w dniu r. Przeprowadzono dyskusję nad konkretnymi zapisami, zebrano również uwagi i przedyskutowano propozycje modyfikacji niektórych zapisów. Pozwoliło to wypracować wersję dokumentu końcowego. Dokument składa się zasadniczo z 2 części: I. Część analityczno-diagnostyczna, którą opracowano na podstawie danych dostępnych w bazach GUS, dokumentów strategicznych województwa zachodniopomorskiego, powiatu kołobrzeskiego, miasta Kołobrzeg oraz gminy Kołobrzeg i Ustronie Morskie. II. Część strategiczna wizja, misja, cele strategii, wdrażanie, monitoring i ewaluacja strategii. W pierwszej kolejności sformułowano wizję rozwoju. Celowo wizję umieszczono na wstępie, ponieważ to od niej rozpoczął się proces współpracy. Taka też jest logika tworzenia nowoczesnych dokumentów. Następnie zostały określone kierunki i cele strategiczne oraz operacyjne realizacji strategii rozwoju obszaru funkcjonalnego. W kolejnych rozdziałach przedstawiono rekomendacje wdrażania Strategii zawierające najważniejsze wnioski dotyczące budowy systemu wdrażania, opartego o współpracę z instytucjami i podmiotami z obszaru funkcjonalnego oraz monitoring i ewaluację strategii, czyli założenia dotyczące monitorowania realizacji Strategii oraz zalecenia odnoszące się do jej ewaluacji. Redaktorzy dokumentu pragną serdecznie podziękować wszystkim uczestnikom konsultacji za wkład merytoryczny w ostateczny kształt dokumentu Strategii. Strona 8/138

9 III. CZĘŚĆ ANALITYCZNO DIAGNOSTYCZNA Analizę stanu istniejącego opracowano na podstawie danych dostępnych w bazach GUS, dokumentów strategicznych województwa zachodniopomorskiego, powiatu kołobrzeskiego, miasta Kołobrzeg oraz gminy Kołobrzeg i Ustronie Morskie. Wśród analizowanych dokumentów znalazły się: Strategia Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego Strategia Promocji Powiatu Kołobrzeskiego na lata Strategia Rozwoju Gminy Kołobrzeg Strategia Rozwoju Miasta Kołobrzeg do roku 2015 Strategia Rozwoju Kołobrzegu do roku 2020 Strategia Rozwoju Turystyki w Kołobrzegu Strategia Rozwoju Kultury w Kołobrzegu do roku 2020 Program Ochrony Środowiska dla powiatu Kołobrzeskiego na lata z perspektywą na lata Program Ochrony Środowiska dla Miasta Kołobrzeg na lata z perspektywą na lata Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Ustronie Morskie Uchwała Rady Gminy Ustronie Morskie nr XVIII/128/2011 w sprawie oceny aktualności Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Sprawozdanie z realizacji Rocznego programu współpracy Gminy Miasto Kołobrzeg z organizacjami pozarządowym oraz podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego za rok 2012 Kolonizacja Turystyczna na przykładzie gminy Ustronie Morskie Raport z monitorowania realizacji zasady partycypacji społecznej przez Urząd Miasta Kołobrzeg. Ponadto analizie poddano informacje dostępne na stronach internetowych miasta Kołobrzeg, gminy Kołobrzeg, gminy Ustronie Morskie oraz stron pokrewnych, np. Encyklopedia Pomorza Zachodniego Pomeranica.pl. Dane dostępne w bazach GUS przeanalizowano w przedziale czasowym Strona 9/138

10 1. CHARAKTERYSTYKA OBSZARU 1.1 Podział administracyjny Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny leży w Województwie Zachodniopomorskim, w strefie przybrzeżnej powiatu kołobrzeskiego. Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny tworzą trzy jednostki administracyjne powiatu kołobrzeskiego: miasto Kołobrzeg, gmina Kołobrzeg, gmina Ustronie Morskie. Od północy granicę Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego wyznacza licząca blisko 30 km długości linia brzegowa Morza Bałtyckiego. Jedynym miastem KSOF jest Kołobrzeg. Rys. 1. Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny Źródło: Opracowanie własne Strona 10/138

11 1.2 Charakterystyka geograficzna. Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny leży w północno-zachodniej Polsce, na Pomorzu Zachodnim, w środkowej części nadmorskiego pasa województwa zachodniopomorskiego. Obejmuje przybrzeżne wody Bałtyku, plaże, pasy wydm i nizin nadmorskich oraz niższy taras wysoczyzn morenowych. Według podziału na jednostki fizyczno-geograficzne, Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny obejmuje wschodnią część Wybrzeża Trzebiatowskiego, zachodnią część Wybrzeża Słowińskiego oraz północną część Równiny Białogardzkiej. Naturalną granicą rozdzielającą oba wybrzeża jest rzeka Parsęta stanowiąca, obok morskiej linii brzegowej, istotną barierę fizjograficzną. Przy ujściu Parsęty do Morza Bałtyckiego centralne położenie w linii wybrzeża Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego zajmuje Kołobrzeg, jedyne miasto obszaru funkcjonalnego, o powierzchni ha, i bezpośrednim dostępie do morza na długości 11 km. Ujście Parsęty zabudowane jest obiektami portu towarowego, rybackiego i wojennego. Uregulowane koryto rzeki posiada szerokość m, a jego głębokości wynoszą 5-8 m. Parsęta, jako jedyna z rzek przymorza posiada niewielką deltę, której stożek sypany jest w morze, a na lądzie pozostaje pod pokrywą osadów eolicznych i nasypów. Na tym odcinku wykształciły się tarasy zalewowe i akumulacyjne. Taras zalewowy ciągnie się po obu stronach rzeki osiągając wysokość 2 m. Budują go mady, torfy i piaski rzeczne. Występują w jego obrębie niewielkie, wydłużone pagórki piaszczyste - nasypy powodziowe. W końcowym odcinku biegu brzegi rzeki porastają pojedyncze drzewa. Przy moście kolejowym w Kołobrzegu kończą się śródlądowe wody Parsęty, a zaczynają wewnętrzne i terytorialne wody morskie. Dolina rzeki stanowi niezaprzeczalny walor krajobrazowy i przyrodniczy. Miasto Kołobrzeg położone jest w brzegowej części Wybrzeża Trzebiatowskiego i Wybrzeża Słowińskiego. Najniższym punktem obszaru miasta jest brzeg morza, najwyższym wzgórza w południowo-wschodniej części miasta (okolice Stramnicy) ponad 30 m n.p.m. Zachodnia część miasta leży na płaskiej równinie jeziornej położonej od Kołobrzegu w kierunku Dźwirzyna. Jest ona pozostałością litorynowego jeziora przybrzeżnego, którego powierzchnia wznosi się średnio na wysokość 5 m n.p.m. Tereny nisko położone (depresja Grzybowa) odwadnia rów Grzybowski oraz sieć mniejszych rowów melioracyjnych, a także duże czynne przepompownie w Grzybowie i Korzystnie. Obszar ten oddziela od morza wąski ( m) wał wydmowy plaży o wysokości 1-7 m n.p.m. Linia wybrzeża morskiego leżącego w obrębie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego ma długość około 30 km. W bezpośrednim sąsiedztwie morza ciągnie się pas wydm osiągający miejscami wysokość kilkunastu metrów. Powierzchnia terenu Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego podnosi się od morza w kierunku południowym (z pominięciem pasa wydm nadmorskich). W rejonie nizin nadmorskich w niektórych miejscach występują depresje. Ukształtowanie terenu Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego ma charakter młodoglacjalny, co znajduje odzwierciedlenie w rzeźbie, krajobrazie i stosunkach hipsometrycznych. Leżący na południe od nizin nadmorskich teren KSOF stanowi zdenudowany skłon wysoczyzn morenowych, poprzecinany krzyżowym systemem pradolin i dolin rzecznych, biegnących w kierunku północno-zachodnim i południowo-zachodnim. Strona 11/138

12 Głównym budulcem powierzchni terenu są pozostałości zlodowacenia bałtyckiego - utwory czwartorzędowe, osiągające do 100 m miąższości oraz efekty procesów zachodzących po ustąpienia lądolodu w ciągu ostatnich kilkunastu tysięcy lat. Utwory czwartorzędowe przykrywają głębiej leżące utwory trzeciorzędowe. Najcenniejszy krajobrazowo jest pas plaż i przylegających wydm. Procesy erozyjne, które zachodzą na wybrzeżu, mają różny stopień natężenia w różnych odcinkach. Najmniejsze tempo abrazji, wynoszące od kilku do 30 cm w skali roku, występuje na odcinku wydmowo-aluwialnym brzegu niziny Grzybowa, w zachodniej części obszaru Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego, pomiędzy terenami Grzybowa i Dźwirzyna, gdzie znajduje się najszersza plaża na terenie KSOF. Zjawiska erozyjne nie mają w tym miejscu charakteru silnie niszczącego, zagrażającego szybkim zmniejszaniem się szerokości plaż. Natomiast we wschodniej części Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego, na terenie gminy Ustronie Morskie, plaże są węższe, położone u podnóża niewielkiego klifu, a tempo abrazji jest tam znacznie większe. Z uwagi na fakt, iż brzeg morski w tym miejscu jest dosyć mocno zurbanizowany i brakuje strefy buforowej mogącej oddzielać zabudowania od żywiołu morskiego, sztucznie wzmacnia się stromo opadający ku morzu brzeg, m.in. betonowymi gwiazdo-blokami oraz ostrogami w postaci drewnianych pali wbitych w morskie dno. Pas wydm występuje na całym odcinku wybrzeża i w większości jest porośnięty lasem sosnowym. Jego budowa i kształt są zróżnicowane. W Dźwirzynie pola wydmowe sięgają 500 metrów szerokości i 15,2 m wysokości n.p.m. Na odcinku, w którym plaża jest najszersza, utworzono dodatkowy wał wydmowy. W kierunku wschodnim szerokość pasa wydm się zmniejsza do 200 metrów. Na wschód od doliny Parsęty, wzdłuż wybrzeża na wysokości Kołobrzegu rozciąga się wąski wał wydmowy wznoszący się od 3 do 6 m n.p.m. Wydmy położone przy wschodniej granicy Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego są szare, o budowie piaskowo-gliniastej i gliniastej, w większości strome, w niektórych miejscach osiągają wysokość kilkunastu metrów. Dopiero dalej w kierunku zachodnim, za Ustroniem Morskim, pojawiają się typowe wydmy piaskowe. Wały wydmowe w gminie Ustronie Morskie nie są ciągłe, występują tylko na krótkich odcinkach brzegu morskiego i są przeważnie zalesione. Pas nizin nadmorskich ciągnie się od Dźwirzyna w części zachodniej Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego do Wieniotowa w części wschodniej. W okolicach Dźwirzyna pas ten jest zbudowany z utworów torfowych, zalegających na poziomie 0,2-1,2m n.p.m. i powstał wskutek akumulacji osadów u ujścia do morza, co doprowadziło do zamknięcia dawnej zatoki morskiej. Reliktem tej zatoki jest jezioro Resko Przymorskie. Obecnie, wskutek przekształceń dokonanych w latach , obszar ten stanowi duży kompleks łąkowy z gęstą siatką rowów melioracyjnych i nielicznym zadrzewieniem. Dalej w kierunku wschodnim, w okolicy Grzybowa, teren jest nieco wyższy, zbudowany z utworów piaszczysto-gliniastych, do wysokości 1-5 m n.p.m. Dolinę Parsęty i dolinę Błotnicy łączy wypełniona torfami pradolina o szerokości 1-1,5km, biegnąca na południe od Starego Borku i Zieleniewa, dobrze zmeliorowana, używana jako łąki i pastwiska. Ten otwarty krajobraz stanowi korytarz ekologiczny pomiędzy dwoma środowiskami. W rejonie położonym pomiędzy Grzybowem, Zieleniewem i Nowym Borkiem znajduje się obszar nieco podniesiony moreny dennej, wznoszący się w kierunku południowym do wysokości ok. 16 m n.p.m. Strona 12/138

13 w rejonie Zieleniewa i Starego Borku. W obrębie tej wysoczyzny znajdują się duże obszary bezodpływowe lub o utrudnionym odpływie, wypełnione glebami pochodzenia organicznego. Tereny położone na wschód od rzeki Parsęty, a także na południe od obniżenia pradolinnego rzek Parsęta- Błotnica oraz w rejonie Drzonowo-Nowogardek, są strefą brzegową dennej wysoczyzny morenowej. Cała powierzchnia obszaru jest zbudowana głównie z moreny dennej lekko falistej, w której skład wchodzą gliny zwałowe, piaski, żwiry. Druga wysoczyzna, wydzielona przez Błotnicę i Dębosznicę od wschodu, Błotnicę i jezioro Resko Przymorskie od północy i obniżenie pradolinne (Sarbia-Samowo), miejscami płaska lub lekko falista, a w rejonach zboczy dolinnych - zróżnicowana, wznosi się od 5 m n.p.m. w rejonie Karcina do 22 m n.p.m. w części centralnej, a następnie opada do 12 m n.p.m. w części południowej (Samowo, Sarbia). Falista wysoczyzna moreny dennej rozciąga się do wschodniej części Kołobrzeskiego Subregionalny Obszaru Funkcjonalnego, gminy Ustronie Morskiej, gdzie charakteryzuje się niewielkimi deniwelacjami. Jest ona tutaj poprzecinana zespołami dolin erozyjnych i obniżen wytopiskowych. Obszar ten urozmaicają wzniesienia będące pagórkami moreny czołowej lub kemami. Najwyższy z nich (Krzywa Góra) osiąga wysokość 33 m n.p.m. Strona 13/138

14 1.3 Warunki przyrodnicze i zasoby naturalne Głównym ciekiem wodnym Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego jest rzeka Parsęta, wypływająca ze źródła na wysokości ok. 137 m n.p.m. z okolic Parsęcka na terenie Pojezierza Drawskiego, o długości 139 km i powierzchni dorzecza równej 3151 km2. Rzeka dzieli Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny na dwie części i w Kołobrzegu wpływa do morza. Na terenie KSOF występują również niewielkie rzeki o długości do 30 km; należą do nich głównie: Błotnica w zachodniej części Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego i Czerwona - w części wschodniej. Ponadto na obszarze KSOF płyną niewielkie rzeki i strumienie należące do zlewni w/w cieków. Dolina rzeki Parsęty, otoczona wysoczyzną m n.p.m., spełnia szczególne znacznie hydrograficzne i krajobrazowe na trenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego. Dno doliny przecinają rowy melioracyjne, dzięki którym jest ono użytkowane rolniczo jako łąki. Teren Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego cechuje się bardzo niską jeziornosćia. Poza fragmentem znacza cego pod wzgle dem wielkości jeziora Resko Przymorskie, wyste puja tu nieliczne jeziora o niewielkiej powierzchni, głównie oczka polodowcowe, w większosći bezodpływowe. Gleby Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego to głównie kompleksy glebowe brunatne i bielicowe, natomiast na obszarach dolinnych dominują gleby bagienne i torfowe. W gminie Kołobrzeg dominuja gleby torfowe i bielicowe, natomiast w gminie Ustronie Morskie i Siemyśl przeważają gleby brunatne. W wyniku postępującej urbanizacji na obszarze miasta Kołobrzeg i w większych miejscowościach wyste puja zwarte kompleksy gleb pochodzenia antropogenicznego (usypiskowe, sztucznie zasilane, urbisole). Na obszarze Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego występuje wpływ dwóch różnych krain klimatycznych. Krainy klimatyczne Trzebiatowska i Kołobrzesko-Darłowska, obejmujące miasto Kołobrzeg oraz gminy Kołobrzeg i Ustronie Morskie, w stosunku do regionu zachodniopomorskiego cechują się znacznie większą liczbą dni z dużym zachmurzeniem i opadami atmosferycznymi. Występuje tu obniżenie temperatur w okresie maj sierpień (wpływ Morza Bałtyckiego), względnie mała liczba dni gorących, a zima zaczyna się bardzo pózńo. Liczba dni z pokrywa śniezṅa jest bardzo mała, natomiast wydłużony jest okres bez przymrozków. Występują tu również jedne z najmniejszych rocznych amplitud temperatur (ciepła zima - chłodne lato). Na obszarze KSOF, w mieście Kołobrzeg, funkcjonuje największe w kraju uzdrowisko, obejmujące strefy ochronne rozciągające się na tereny gminy Kołobrzeg i Ustronie Morskie. Jedną z kluczowych cech decydujących o funkcjonowaniu tego uzdrowiska jest napływ mas powietrza oraz jego walory lecznicze. Kołobrzeg leży w krainie klimatycznej zwanej Pobrzeżem Kołobrzeskim w obrębie klimatów bałtyckich. Klimat miasta kształtowany jest pod wpływem Morza Bałtyckiego. Kołobrzeg posiada znacznie zróżnicowany klimat miejscowy. Można tu wyróżnić kilka mikroregionów klimatycznych: klimat plaży, klimat parku i lasu na wydmach na zachód od parku, klimat terenów zabudowanych (centrum miasta i uzdrowisko), klimat terenów zabagnionych i doliny Parsęty na południe od miasta, klimat obszarów wysoczyznowych. Strona 14/138

15 Suma rocznych opadów w Kołobrzegu przekracza średnie dane liczbowe odnotowane dla kraju, a średnia roczna temperatura wynosi około 8 C. Ze względu na charakterystyczny klimat miasto od wielu lat znane jest, jako uzdrowisko i letnisko polskiego wybrzeża W strefie przymorskiej (do 1 km od linii brzegowej) w powietrzu występuje intensywne stężenie jodu i aerozolu morskiego, istotne dla lecznictwa uzdrowiskowego. Masy powietrza napływające nad Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny są czyste i pozbawione zanieczyszczen. W samym obszarze Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego, a także w jego bliższym sąsiedztwie, brak jest znaczących obiektów powodujących zanieczyszczenia powietrza, a jedyną formą zagrożen sa małej i sŕedniej wielkości lokalne kotłownie oraz indywidualne paleniska domowe wykorzystujące paliwa stałe (głównie węgiel kamienny). Najważniejszymi zasobami naturalnymi decydującymi o funkcjonowaniu uzdrowiska Kołobrzeg są wydajne źródła solankowe i wody mineralne oraz torfy borowinowe wykorzystywane do celów leczniczych i zabiegowych w zakładach przyrodoleczniczych i innych obiektach uzdrowiskowych. Solanki pochodzą z osadów piaszczystych i piaskowcowych jury dolnej i środkowej. Na potrzeby lecznicze uzdrowiska woda jest dostarczana przez 4 otwory wiertnicze. Dla eksploatacji złóż leczniczych wód mineralnych utworzono w 1991 roku obszar górniczy Kołobrzeg. Występowanie wód mineralnych wiąże się ze strukturą antykliny, wysoko wypiętrzonej struktury permomezozoicznej pociętej serią uskoków, na której wschodnim skłonie posadowiony został Kołobrzeg. Wody solankowe należą do reliktowych wód mezozoicznych, a odnawianie ich zasobów następuje drogą ascencji wód słonych z poziomu triasowego i cechsztyńskiego wzdłuż linii tektonicznych 1. Potrzeby rozlewni wód mineralnych zabezpieczają dwie studnie wiercone. Studnia o głębokości 46 m ujmuje zasobne wody poziomu czwartorzędowego. Studnia o głębokości67 m ujmuje wody poziomu liasowego. Drugim podstawowym tworzywem leczniczym Kołobrzegu są wysokiej jakości borowiny. Borowina znajduje się na obszarze dwóch pól (obszar Mirocic, obecnie eksploatowany i obszar Kołobrzegu). Dla powyższego złoża ustanowiony jest obszar górniczy. Borowina kołobrzeska pochodzi z torfu niskiego, charakteryzującym się bogatym składem chemicznym. Ogólne zasoby borowiny wynoszą 2872 tys. m 3. Obok surowców leczniczych do naturalnych zasobów Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego należą także surowce mineralne (piaski i żwiry dawniej kruszywa naturalne, gliny morenowe, surowce ilaste ceramiki budowlanej oraz torfy), eksploatowane na ternie gminy Kołobrzeg. Na obszarze gminy Ustronie Morskie nie ma żadnych zasobów naturalnych. Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny jest jednym z najsłabiej zalesionych obszarów województwa Zachodniopomorskiego. Na obszarze miasta Kołobrzeg lasy zajmują 155 ha, co stanowi 6% całej powierzchni. Z gmin tworzących KSOF, jedynie Ustronie Morskie posiada znaczące obszary leśne, stanowiące 29% powierzchni gminy. Według podziału geobotanicznego szaty roślinnej Polski, obszar zajmowany przez Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny należy do strefy klimatycznej pobrzeża bałtyckiego w środkowoeuropejskiej prowincji niżowo-wyżynnej. Strefa Pobrzeże Południowobałtyckie charakteryzuje się zatorfionymi dolinami przymorskimi, wydmami z roślinnością piaskową oraz płaskimi płatami pomorskiej moreny dennej 1 Elżbieta Dobracka: Geomorfologia i zarys budowy geologicznej. W: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Kołobrzegu. Kołobrzeg: Urząd Miasta Kołobrzegu, (Studium miasta, Załączniki do Uchwały Nr XLV/470/01 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 4 grudnia 2001 r. Strona 15/138

16 i wzgórzami moreny czołowej zajętymi przez lasy. Charakterystyczną roślinnością tej krainy są torfowiska wrzosowiskowe (właściwie wrzoścowe) oraz, pomimo niskiego zalesienia, lasy bukowe i mieszane (bukowo dębowe), olszyny, wilgotne bory sosnowe i lasy sosnowo-mieszane. Osobliwościami florystycznymi tych lasów są: jarząb szwedzki i wiciokrzew pomorski 2 []. Obszary leśne o cechach terenów podmokłych (doliny rzek, torfowiska, podmokłe łąki) to miejsca występowania łęgów olszowych i borów bagiennych. Niewielkie kompleksy leśne wyste puja takzė na terenach nadmorskich i wydmowych stanowia c naturalna bariere łagodzącą intensywny wpływ wiatrów i klimatu morskiego przejsćiowego. Obszary leśne to takzė siedliska licznych gatunków średniej i duzėj zwierzyny leśnej (jelenie, sarny, dziki, lisy, zające), natomiast tereny podmokłe, bagienne i wodne stanowią ostoję dla płazów i gadów. Strefa brzegowa Morza Bałtyckiego stanowi naturalne siedlisko wielu gatunków ptaków (mewy, łabędzie, kaczki, rybitwy) oraz sporadycznie ssaków (foki). W rzece Parsęcie i jej dopływach można spotkac ryby łososiowate, natomiast doliny rzek stanowią ostoję dla licznych gatunków ptaków (łabędzie, czaple, kaczki, gęsi, żurawie). W wielu miejscach można spotkac gniazda bocianów. Znaczna część terenów Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego jest objęta dwoma utworzonymi w 2008 roku obszarami NATURA 2000, tj. Trzebiatowsko-Kołobrzeskim Pasem Nadmorskim oraz Dorzeczem Parsęty. Jednak najwyższą formą ochrony przyrody na terenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego jest obszar chronionego krajobrazu Koszalinśki Pas Nadmorski, rozcia gaja cy sie wzdłuż pobrzeża i wydm nadmorskich, obejmujący także północną część Kołobrzegu. Ochroną objęto krajobraz oraz naturalne walory środowiska przyrodniczego pasa nadmorskiego, z jednoczesnym wsparciem ochrony walorów uzdrowiska Kołobrzeg. Wyjątkowym obszarem chronionym jest użytek ekologiczny w Podczelu Ekopark Wschodni, stanowiący zbiorowisko łąkowe i szuwarowe roślinności halofilnej z wieloma gatunkami słonorośli mających tu jedyne stanowisko w Polsce, oraz położony na wschód od Kołobrzegu tzw. Kołobrzeski Las z najważniejszymi i najcenniejszymi pomnikami przyrody dębami Bolesław i Warcisław. Na terenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego znajdują się także wpisane do rejestru WKZ parki i zespoły parkowe. W samym Kołobrzegu jest 6 parków o łącznej powierzchni 62,9 ha: park im. Stefana Żeromskiego (31 ha), park im. Aleksandra Fredry (26,7 ha), stanowiący nadmorski park zdrojowy tutejszego uzdrowiska, park im. Jednosći Narodowej (6,5 ha), park im. 3. Dywizji Piechoty (4,5 ha) oraz nowo wpisany Park im. Jana Da browskiego. Ponadto na terenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego znajdują się liczne objęte ochroną obiekty przyrodnicze. 2 Urząd Miasta w Kołobrzegu, Inwest Consulting SA: Plan rozwoju lokalnego miasta Kołobrzeg na lata Kołobrzeg: UM w Kołobrzegu, , s. str Strona 16/138

17 1.4 Uwarunkowania historyczno-kulturalne Dzieje osadnictwa na terenie współczesnego Kołobrzegu sięgają okresu przedpiastowskiego. Prawdopodobnie już w VII wieku u wybrzeży Bałtyku istniała osada, w której potrafiono pozyskiwać sól zmorza, co stało się źródłem bogactwa okolicznych mieszkańców. W VIII lub IX wieku ok. 4 km od wybrzeża w dół rzeki Parsęty wzniesiono gród. Jego ślady do dziś można odnaleźć na przedmieściach miasta, na terenie dzisiejszego Budzistowa. Wokół grodu rozwijało się osadnictwo. Eksportowano stąd sól m.in. do Wielkopolski i na Śląsk. Ten gród dał początek Kołobrzegowi, który stał się dużym portem oraz ośrodkiem handlu solą i rybami. Atrakcyjność grodu sprawiła, że w X wieku został on zdobyty przez Mieszka I i obsadzony jego załogą. Stał się silnym ośrodkiem władzy Piastów na Pomorzu Zachodnim. Towarzyszyła temu (datowana na l. 80. X wieku) przebudowa grodu oraz zmiany w produkcji rzemieślniczej miasta. Dużą rolę odegrało korzystne położenie Kołobrzegu. Przede wszystkim był to naturalny port morski przy ujściu rzeki Parsęty, położony w środkowej części ziem pomorskich, na szlaku łączącym Wolin z Gdańskiem. Bałtycka wyspa Bornholm, położona naprzeciw Kołobrzegu, ułatwiała etapową żeglugę i handel ze Skandynawią, a zwłaszcza z Birką - dużym ośrodkiem handlowym w Szwecji. Z drugiej, południowej strony w odległości 200 km leżał główny ośrodek młodego państwa polskiego - Poznań. Syn Mieszka, książę Bolesław I Chrobry, próbował utworzyć tu biskupstwo. Po raz pierwszy w dokumentach nazwa ta została zapisana przez kronikarza niemieckiego Thietmara z Merseburga, gdy cesarz Otton III wraz z księciem Bolesławem I Chrobrym w 1000 roku ustalili arcybiskupstwo w Gnieźnie i podległą mu diecezję w Kołobrzegu. Kołobrzeg stał się stolicą biskupstwa, tym samym został wyróżniony i usytuowany na równi z takimi grodami jak Kraków, Wrocław czy Poznań. Jednak po śmierci Bolesława Chrobrego Pomorze wróciło do pogaństwa, co zmusiło biskupa do ucieczki, a Kołobrzeg stracił status stolicy biskupiej na rzecz położonego dalej na zachód Wolina a późnej Kamienia. Słowiański gród cieszył się wolnością aż do czasów Bolesława III Krzywoustego, który, jak pisał Gall Anonim, musiał ponownie zdobywać sławne miasto Kołobrzeg. Odtąd całe Pomorze Środkowe ponownie znalazło się w granicach państwa piastowskiego. Już w latach 30. XII w., po śmierci Bolesława III Krzywoustego (1138), Kołobrzeg przeszedł pod zwierzchnictwo cesarza niemieckiego, a następnie króla Danii. W XII w. Kołobrzeg stał się osŕodkiem administracyjnym zorganizowanym na wzór kasztelanii. W latach , gdy w Polsce powiększało się rozbicie dzielnicowe, Pomorze z Kołobrzegiem znalazło się pod władzą Duńczyków. Związani z nim więzami krwi książęta zachodniopomorscy powoli odzyskali niezależność. 23 maja 1255 r. książę Warcisław III i biskup kamieński Herman von Gleichen lokowali nowe miasto na prawie lubeckim, zwolnione przez pięć lat z płacenia wszelkich należności. Nowe miasto otrzymało 100 łanów ziemi uprawnej, kołobrzeski las oraz prawo połowu ryb w morzu pomiędzy ujściami Regi i Parsęty. Powstało ono bliżej wybrzeża. Opuszczono dawny gród, który w pamięci potomnych zachował się jako Stare Miasto. Znajdują się tam m.in. pozostałości kilku kościołów: katedry pierwszego biskupa, Reinberna, kościoła św. Ottona, kaplicy św. Piotra czy klasztoru benedyktynek. Pamiątką po dawnych czasach pozostał kościółek św. Jana Chrzciciela, wymieniany w kronikach już w 1222 r. W średniowieczu do miasta przybywali liczni osadnicy, zwłaszcza z Niemiec m.in. z Lubeki i Gryfii. Na przełomie XIII i XIV w. Kołobrzeg był już silnym miastem hanzeatyckim. Wkrótce został otoczony murami Strona 17/138

18 i fosą, stając się ważnym ośrodkiem handlowym i gospodarczym. Europejskie kontakty miasta handlowe sięgały od Anglii i Hiszpanii po Rus Kijowska. Równocześnie powoli znikał jego polski, słowiański charakter, ustępują żywiołowi niemieckiemu. W XVI w. władze miejskie zakazały m.in. przyjmować do cechów rzemieślników z Polski. W połowie XVII w. nadbałtyckie potęgi Szwecja i Brandenburgia zaczęły przygotowywać się do walki z Austrią o panowanie w Rzeszy. Jak się wkrótce okazało, teren Pomorza Zachodniego stał się areną przemarszów wojsk, a także działań wojennych. W okresie wojny trzydziestoletniej ( ) Kołobrzeg opanowały wojska szwedzkie. Opuściły miasto dopiero w 1653 r., odstępując na drodze układów Branderburgii. W tym czasie miasto nad Parsętą zdominowane było przez niemiecki patrycjat. W 2. połowie XVII w. Kołobrzeg otoczono potężnymi umocnieniami ziemnymi, ufortyfikowano nawet latarnie morskie. Miasto stało się jedną z najsilniejszych twierdz regionu. W 1701 r., rada miasta przysięgła wierność królowi pruskiemu. Nad starym gotyckim ratuszem powieszono sztandar z dwugłowym orłem. W rękach Prus, a potem Niemiec Kołobrzeg pozostał aż do 1945 r. Zerwanie stosunków z Polską oznaczało jednak dla mieszkańców miasta kryzys gospodarczy. Od wieków przynoszący dochody handel solą zaczął zamierać, a prywatni właściciele musieli odsprzedawać swoje zakłady. W okresie wojny siedmioletniej ( ) miasto trzykrotnie oblegali Rosjanie, pragnąc założyć tu bazę floty. Zdobyli Kołobrzeg 17 grudnia 1761 r. i okupowali do 9 sierpnia 1762 r. Po zakończeniu wojny siedmioletniej Kołobrzeg powoli dźwigał się z zapaści. Zaczął rozwijać się tu przemysł włókienniczy. Podczas wojen napoleońskich i ataku wojsk francuskich na Prusy, Kołobrzeg pozostał jednym z nielicznych, niezdobytych przez Francuzów skrawków państwa pruskiego. W 1807 Twierdzę Kołobrzeg (Festung Kolberg) oblegały (lecz nie zdobyły) wojska Napoleona. W 1830 r. otwarto tu pierwszy zakład kąpieli solankowych i przed nadmorskim miastem pojawiła się zupełnie nowa perspektywa. Przebadana przez specjalistów solanka zawierała brom, jod, sód, jony wapni, żelaza, magnezu i inne korzystne dla zdrowia pierwiastki. Z rozmachem zaczęły powstawać coraz to nowe zakłady kąpieli solankowych. W kilkanaście lat miasto stało się znanym uzdrowiskiem w tej części Europy. Decyzją króla Prus twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji i stopniowo zaczął się zmieniać charakter miasta. Bogacenie się mieszkańców widocznie było w dziedzinach miejscowych władz. Odbudowano ratusz w stylu neogotyckim, kolegiatę, powstało nowe kamienne molo portowe, wzniesiono nowy gmach Urzędu Miejskiego, otwarto teatr. Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem, Gdańskiem, Poznaniem oraz Koszalinem. Już pod koniec XIX w. ulice rozświetliły latarnie gazowe, a na początku XX w. zaczęły sprawnie działać wodociągi. Aż do wybuchu II wojny światowej miasto rozwijało się z dala od politycznego zgiełku, ciesząc się sławą znakomitego uzdrowiska. Przez kilkaset lat miasto znajdowało się poza granicami Polski pod rządami: Duńczyków, książąt pomorskich, Brandenburgii, Prus i Niemiec. Dopiero w 1945 roku powróciło do Polski. W końcowym okresie II wojny światowej Niemcy ogłosili Kołobrzeg twierdzą. 18 marca 1945 Kołobrzeg zdobyły przez I Armię Wojska Polskiego i wojska I Frontu Białoruskiego. Podczas działań wojennych w 1945 roku, znanych jako Bitwa o Kołobrzeg, miasto zostało zniszczone w 90%. W marcu 1945 roku odbyły się tu zaślubiny Polski z morzem. W 1967 roku Kołobrzeg otrzymał formalnie status uzdrowiska. W okresie PRL miasto słynęło także z Festiwalu Piosenki Żołnierskiej. Bogata przeszłość miasta i regionu są dzisiaj źródłem bogactwa historyczno-kulturalnego obszaru Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego, przejawiającego się w licznych pamiątkach i cennych zabytkach architektury. Strona 18/138

19 1.5 Ludność Teren Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego był zamieszkany na koniec 2012 roku przez mieszkańców, w tym osób mieszkało w mieście Kołobrzeg, osób - w gminie Kołobrzeg oraz 3643 osób - w gminie Ustronie Morskie. Tabela 1. Ludność wg faktycznego miejsca zamieszkania Ludność wg faktycznego miejsca zamieszkania. Stan na 31 XII Jednostka terytorialna Kołobrzeg miasto Kołobrzeg gmina Ustronie Morskie gmina KSOF Źródło: Opracowanie własne, wg danych GUS Liczba osób faktycznie zamieszkująca zarówno cały obszar KSOF, jak i poszczególne jednostki terytorialne, jest nieco większa niż liczba osób oficjalnie zameldowanych. Różnica wynosi niecałe 0, 5 procent. KSOF obejmuje obszar o powierzchni ha. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 656 osób/km 2. Największe zagęszczenie ludności występuje w Kołobrzegu. Przewyższa ono około trzykrotnie zagęszczenie w gminie Kołobrzeg i gminie Ustronie Morskie. W latach nastąpił wzrost liczby ludności na terenie objętym przez Kołobrzeski Subregionalny Obszar Funkcjonalny. O ile w gminie Kołobrzeg i Ustronie Morskie wzrost ten był stopniowy i w zasadzie miał charakter stały, o tyle w mieście Kołobrzeg wyraźny skokowy wzrost liczebności populacji nastąpił w roku Mimo wzrostu liczby mieszkańców, w strukturze wieku ludności pojawiły się niekorzystne zmiany. Populację mieszkańców silnie dotyka proces starzenia się. Najbardziej jest to widoczne w Kołobrzegu, gdzie nastąpił znaczny przyrost odsetka osób starszych przy spadku odsetka osób młodszych, co w niekorzystny sposób wpływa na wskaźniki obciążenia ekonomicznego ludności (liczba osób w wieku nieprodukcyjnym do liczby osób w wieku produkcyjnym). Na obszarze Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego wskaźnik obciążenia ekonomicznego drastycznie się pogorszył w stosunku do roku Na koniec roku 2012 na każde 100 osób w wieku produkcyjnym przypadały średnio 52 osoby w wieku nieprodukcyjnym (wynik gorszy o dwie osoby w stosunku do 2010), przy czym sytuacja zdecydowanie korzystniejsza występuje w gminach: Ustronie Morskie i Kołobrzeg, gdzie wskaźnik ten jest o ponad 5-6 punktów proc. niższy niż w mieście Kołobrzeg. Strona 19/138

20 Proces starzenia się widoczny jest także w proporcji liczby osób w wieku przedprodukcyjnym do liczby osób w wieku poprodukcyjnym. Od roku 2007 udział osób w wieku przedprodukcyjnym ulega ciągłemu zmniejszaniu, przy czym od roku 2011 dynamika tego procesu znacznie wzrosła. Na koniec roku 2012 na 100 osób w wieku przedprodukcyjnym na terenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego przypada średnio 89 osób w wieku poprodukcyjnym. Pod tym względem zdecydowanie najtrudniejsza sytuacja także dotyczy Kołobrzegu, gdzie udział osób w wieku emerytalnym jest niemal dwukrotnie większy niż w gminie Kołobrzeg czy Ustronie Morskie. Tabela 2.Ludność KSOF Dane: 2012 powierzchnia [ha] gęstość zaludnienia [os./km 2 ] ludność w wieku poprodukc. na 100 osób w wieku przedprod. ludność w wieku nieprodukc. na 100 osób w wieku produkc. bezrobotni w ludności w wieku produkc. saldo migracji przyrost naturalny Kołobrzeg miasto ,7 55,9 5, Kołobrzeg gmina ,7 50,0 6, Ustronie Morskie gmina ,1 49,4 8,4 7 6 KSOF , Źródło: Opracowanie własne, wg danych GUS Na terenie Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego poziom bezrobocia wśród osób w wieku produkcyjnym ulegał w latach sinusoidalnym zmianom. Najniższe wartości osiągnął w roku 2008 (6,4%) i 2011 (6,5%). Na koniec roku 2012 wskaźnik wyniósł 6,9 procent. Nieco inaczej przebiega zmienność salda migracji. Od roku 2007 ulega ono wyraźnemu obniżaniu na terenie obecnego Kołobrzeskiego Subregionalnego Obszaru Funkcjonalnego, od wartości 78 osób w roku 2007 do 20 osób na koniec roku Strona 20/138

21 1.6 Infrastruktura społeczna ŻŁOBKI, PRZEDSZKOLA, SZKOLNICTWO Na terenie Gminy Miasto Kołobrzeg funkcjonują szkoły na każdym poziomie kształcenia od szkół podstawowych do uczelni wyższych. Do jednostek oświatowych zależnych od samorządu miejskiego należą na terenie Kołobrzegu: żłobek, przedszkola, szkoły podstawowe oraz gimnazja. W Kołobrzegu działa 9 przedszkoli, w tym 7 publicznych oraz 2 niepubliczne (dotowane przez miasto). Z czterdziestu oddziałów przedszkolnych sześć stanowiły oddziały integracyjne. Na terenie miasta funkcjonują również 2 przedszkola niepubliczne. W mieście funkcjonuje 7 szkół podstawowych, w tym 6 publicznych oraz 1 niepubliczna. Szkoła Podstawowa Nr 5 posiada oddziały integracyjne dla uczniów niepełnosprawnych. W mieście działa pięć gimnazjów, w tym 4 publiczne oraz 1 niepubliczne. Realizacja szkolnictwa ponadgimnazjalnego na terenie miasta należy do Starostwa Powiatowego. Starostwo sprawuje nadzór nad niżej wymienionymi jednostkami oświatowymi: Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza, Zespół Szkół Mechanicznych im. Bolesława III Krzywoustego, Zespół Szkół Morskich im. Polskich Rybaków i Marynarzy Polskich, Zespół Szkół Ogólnokształcących im. M. Kopernika, Zespół Szkół Ekonomiczno-Hotelarskich im. Emilii Gierczak, Centrum Kształcenia Praktycznego, Ognisko Pracy Pozaszkolnej, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy "OKRUSZEK". W Kołobrzegu działa Szkoła Muzyczna I-go stopnia, która naucza gry na 8 instrumentach: fortepianie, akordeonie, skrzypcach, wiolonczeli, kontrabasie, flecie i gitarze. Ponadto szkoła realizuje dydaktykę muzykowania zespołowego: zespół smyczkowy, zespół akordeonowy, zespół klarnetowy, zespół fletowy, zespół kontrabasowy. Łącznie w szkole kształci się od 120 do 130 uczniów. Na terenie miasta działają filie lub oddziały zamiejscowe 5 uczelni wyższych: Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi Uniwersytet Szczeciński - oferujący studia na kierunku ekonomia i socjologia Wyższa Szkoła Gospodarki Krajowej, Wydział Zamiejscowy w Kołobrzegu Zachodniopomorska Szkoła Biznesu Wyższa Szkoła Humanistyczno - Ekonomiczna. W gminie wiejskiej Kołobrzeg działają dwie szkoły podstawowe, jedno gimnazjum gminne oraz gimnazjum społeczne: Szkoła Podstawowa im Mieszka I w Drzonowie. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Dźwirzynie Strona 21/138

22 Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Drzonowie Społeczne Gimnazjum w Dźwirzynie. W świetlicach wiejskich gminy prowadzone są zajęcia dla dzieci szkolnych przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Oddział w Koszalinie. Środowiskowe Ogniska Wychowawcze Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w gminie Kołobrzeg mają siedziby w: Budzistowie - Środowiskowe Ognisko Wychowawcze TPD Promyk Drzonowie - Środowiskowe Ognisko Wychowawcze TPD Tygielek Korzystnie - Środowiskowe Ognisko Wychowawcze TPD Świetlik Towarzystwo Przyjaciół Dzieci prowadzi w gminie również Wiejskie Ogniska Przedszkolne w: Budzistowie - Wiejskie Ognisko Przedszkolne TPD Słoneczko Drzonowie - Wiejskie Ognisko Przedszkolne TPD Morska Kraina Grzybowie Wiejskie Ognisko Przedszkolne TPD Muszelka Starym Borku Wiejskie Ognisko Przedszkolne TPD Żuczki W Ustroniu Morskim jest prowadzone jedno przedszkole publiczne. Na terenie gminy Ustronie Morskie, działają dwie szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa w Rusowie Szkoła Podstawowa w Ustroniu Morskim. Szkolnictwo ponadpodstawowe reprezentuje jedno gimnazjum w Ustroniu Morskim. W gminie nie działają szkoły ponadgminazjalne. OPIEKA ZDROWOTNA Opieka zdrowotna na terenie miasta Kołobrzegu jest świadczona przez dwa publiczne Zakłady Opieki Zdrowotnej, w tym Szpital Regionalny oraz 61 niepublicznych placówek podstawowej opieki zdrowotnej i lecznictwo uzdrowiskowe. Według danych z Raportu o stanie miasta Kołobrzeg, w 2011 roku zakłady opieki zdrowotnej obsługiwały pacjentów zdeklarowanych do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Na terenie miasta funkcjonuje Filia Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego Szczecinie. Szpital Regionalny funkcjonujący w Kołobrzegu obejmuje swym zasięgiem cały powiat kołobrzeski. Posiada 18 oddziałów i 25 poradni specjalistycznych. Ponadto w Kołobrzegu działa Międzynarodowe Centrum Dializ wyposażone w 14 stanowisk do hemodializy, kilka pracowni analityki medycznej, 24 apteki oraz Oddział Terenowy Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. W gminie wiejskiej Kołobrzeg nie ma publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Podstawową opiekę zdrowotną można uzyskać w niepublicznym zakładzie opieki w Budziszowie. W gminie Ustronie Morskie, podobnie jak w gminie Kołobrzeg, podstawową opiekę zdrowotną zapewniają tylko niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej. Strona 22/138

23 Mieszkańcy gminy Ustronie Morskie mogą korzystać z usług medycznych z zakresu stomatologii i ginekologii. Oprócz tego na terenie gminy znajdują się dwa niepubliczne ośrodki specjalistyczne: leczniczo- i sanatoryjnorehabilitacyjne. W Ustroniu Morskim znajduje się apteka. Tabela 3. Elementy Infrastruktury społecznej i kapitału ludzkiego KSOF Elementy Infrastruktury społecznej i kapitału ludzkiego KSOF Gmina Miasto Kołobrzeg Gmina Wiejska Kołobrzeg Gmina Ustronie Morskie liczba ludności na 1 ZOZ żłobki placówki wychowania przedszkolnego wydatki budżetu na 1 mieszkańca na oświatę i wychowanie [%] 20, uczniowie na 1 komputer w szkołach podstawowych uczniowie na 1 komputer w szkołach gimnazjalnych wypożyczenia księgozbioru na 1 czytelnika w woluminach 14,3 20,7 21,4 biblioteki/filie Źródło: Opracowanie własne, wg danych GUS SPORT Sfera sportu i rekreacji w Kołobrzegu jest w wielu obszarach częścią oferty turystyczno-uzdrowiskowej, dlatego doceniając rolę kultury fizycznej, miasto Kołobrzeg propaguje, organizuje i współfinansuje różnego rodzaju imprezy sportowe o charakterze lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym, współpracując przy tym z wieloma organizacjami pozarządowymi, tj. klubami i stowarzyszeniami sportowymi działającymi na terenie Kołobrzegu. Jednostką, której głównym zadaniem jest realizacja zadań miasta i własnych w zakresie kultury fizycznej, sportu i rekreacji jest Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. MOSIR Kołobrzeg oferuje szeroką gamę usług dla grup sportowych, turystycznych, kuracyjnych jak i gości indywidualnych. Zajmuje się także organizacją obozów sportowych, konferencji, imprez sportowych, integracją środowisk sportowych z regionu oraz promowaniem sportu i zdrowego trybu życia wśród lokalnej społeczności. MOSIR Kołobrzeg zarządza nowoczesnym kompleksem sportowym Milenium, w którego skład wchodzą liczne obiekty sportowe. Ponadto w mieście zlokalizowane są: sala sportowa przy ul. Wąskiej, stadion sportowy przy ul. Śliwińskiego, sala sportowa przy ul. Jedności Narodowej, Skate-Park, korty tenisowe oraz szkolne boiska sportowe. Strona 23/138

24 W Kołobrzegu działają również aktywnie liczne stowarzyszenia i kluby sportowe. Jednym z ważniejszych ośrodków sportowych zlokalizowanych w gminie Kołobrzeg jest Gminne Centrum Sportu i Rekreacji w Dźwirzynie, które posiada hale sportową, pełnowymiarowe boiska do halowej piłki nożnej, piłki ręcznej, koszykówki, siatkówki, tenisa ziemnego i badmintona z widownią na 450 osób. W gminie jest sala fitness, siłownia i pełne wyposażenie w sprzęt sportowy potrzebny do treningów. Przy obiekcie znajduje się amfiteatr z widownią na 500 miejsc oraz boiska do siatkówki i koszykówki, korty tenisowe z trawy syntetycznej, skate park, plac do jazdy na rolkach, zimą lodowisko, pole minigolfa, place zabaw dla dzieci w trzech grupach wiekowych i ogród botaniczny. W zachodnim rejonie Grzybowa usytuowany jest zespół boisk Orlik, gdzie można grać w piłkę nożną i koszykówkę oraz uprawiać inne dyscypliny sportowe. Podobne boiska do piłki nożnej, siatkówki i koszykówki znajdują się w miejscowości Budzistowo. W miejscowości Dźwirzyno znajduje się ścieżka zdrowia o długości 1600 m. Na jeziorze Resko w Dźwirzynie znajduje się przystań wodniacka, w której można wypożyczyć małe żaglówki, łódki, kajaki, rowery wodne. Ze względu na warunki sprzyjające nawet początkującym żeglarzom i amatorom sportów wodnych, z oferty mogą korzystać nawet mało doświadczeni żeglarze. W gminie istnieją przygotowane szlaki piesze i rowerowe. Naczelną jednostką w gminie Ustronie Morskie odpowiedzialną za sport i rekreacje jest Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji. GOSiR zarządza Centrum Sportowo Rekreacyjnym Helios, które obejmuje: pływalnię krytą wraz z kręgielnią, kąpielisko otwarte, korty tenisowe, plac zabaw, boisko do siatkówki plażowej oraz Stadionem sportowym wraz z bazą hotelową położonymi w bliskiej odległości od morza. W Ustroniu Morskim znajduje się także zespół boisk sportowych Orlik W skład zespołu wchodzą: boisko do piłki nożnej o wymiarach 30m x 62m (nawierzchnia z trawy syntetycznej) oraz boisko wielofunkcyjne o wymiarach 32,5m x 19 m wykonane z nawierzchni poliuretanowej przeznaczonej do gier w koszykówkę, piłkę siatkową, tenisa ziemnego. Na terenie gminy funkcjonują ponadto: klub sportowy NKS Astra, Polski Związek Wędkarski, LOK, przy której znajduje się strzelnica sportowa, Ośrodek Jeździecki Eronia oraz klub golfowy Golf Driving Range. Przez obszar gminy Ustronie Morskie przebiegają także szlaki turystyczne. Strona 24/138

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Wrocław Powierzchnia w km2 w 2013 r. 293 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2159 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 630691 631188 632067 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8

Miasto: Kraków. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3360581 58,5 53,4 56,1 57,8 Miasto: Kraków Powierzchnia w km2 w 2013 r. 327 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2322 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 757740 758334 758992 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Dąbrowa Górnicza Powierzchnia w km2 w 2013 r. 189 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 657 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 126079 124701 123994 Ludność w

Bardziej szczegółowo

Miasto: Olsztyn. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1446915 54,6 48,8 51,9 53,7

Miasto: Olsztyn. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1446915 54,6 48,8 51,9 53,7 Miasto: Olsztyn Powierzchnia w km2 w 2013 r. 88 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1978 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 175388 174641 174675 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Rzeszów. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2129294 57,1 50,1 52,6 54,6

Miasto: Rzeszów. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2129294 57,1 50,1 52,6 54,6 Miasto: Rzeszów Powierzchnia w km2 w 2013 r. 117 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1574 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 179199 182028 183108 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Jelenia Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2909997 55,8

Miasto: Jelenia Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2909997 55,8 Miasto: Jelenia Góra Powierzchnia w km2 w 2013 r. 109 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 751 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 84015 82846 81985 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY WE WROCŁAWIU Powierzchnia w km² 293 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2167 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto WROCŁAW LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BIAŁYMSTOKU Powierzchnia w km² 102 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2893 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto BIAŁYSTOK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Elbląg Powierzchnia w km2 w 2013 r. 80 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1540 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 124883 123659 122899 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Poznań Powierzchnia w km2 w 2013 r. 262 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2092 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 555614 550742 548028 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Katowice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 54,7 56,7 58,4

Miasto: Katowice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 54,7 56,7 58,4 Miasto: Katowice Powierzchnia w km2 w 2013 r. 165 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1849 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 311421 307233 304362 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Opole. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1004416 54,5 50,4 53,7 56,1

Miasto: Opole. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1004416 54,5 50,4 53,7 56,1 Miasto: Opole Powierzchnia w km2 w 2013 r. 97 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1244 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 122656 121576 120146 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Bydgoszcz. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2092564 57,0 55,1 57,6 59,4

Miasto: Bydgoszcz. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2092564 57,0 55,1 57,6 59,4 Miasto: Bydgoszcz Powierzchnia w km2 w 2013 r. 176 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2042 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 364443 361254 359428 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Toruń Powierzchnia w km2 w 2013 r. 116 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1758 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 205129 204299 203447 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Gliwice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 52,2 54,9 56,5

Miasto: Gliwice. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 52,2 54,9 56,5 Miasto: Gliwice Powierzchnia w km2 w 2013 r. 134 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1385 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 187830 186210 185450 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Sopot. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2295811 57,8 59,8 63,7 65,4

Miasto: Sopot. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 2295811 57,8 59,8 63,7 65,4 Miasto: Sopot Powierzchnia w km2 w 2013 r. 17 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2193 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 38858 38217 37903 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Siedlce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 5316840 60,1 51,7 54,7 57,6

Miasto: Siedlce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 5316840 60,1 51,7 54,7 57,6 Miasto: Siedlce Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2396 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 76303 76393 76347 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Kielce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1268239 59,0 53,3 57,1 59,2

Miasto: Kielce. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1268239 59,0 53,3 57,1 59,2 Miasto: Kielce Powierzchnia w km2 w 2013 r. 110 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1823 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 202450 200938 199870 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Zielona Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1021470 55,4

Miasto: Zielona Góra. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1021470 55,4 Miasto: Zielona Góra Powierzchnia w km2 w 2013 r. 58 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2030 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 118950 119023 118405 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

Miasto: Jaworzno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 50,9 52,8 53,6

Miasto: Jaworzno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 50,9 52,8 53,6 Miasto: Jaworzno Powierzchnia w km2 w 2013 r. 153 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 614 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 94831 94305 93708 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Łomża Powierzchnia w km2 w 2013 r. 33 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1920 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 63240 62812 62711 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

Miasto: Warszawa. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517. Miasto 2012 2013. Województwo 2013

Miasto: Warszawa. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 Miasto: Warszawa Powierzchnia w km2 w 2013 r. 517 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 3334 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 1700112 1715517 1724404 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Bielsko-Biała Powierzchnia w km2 w 2013 r. 125 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1395 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 174755 174370 173699 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4

Miasto SIEDLCE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W WARSZAWIE. Powierzchnia w km² 32 2014. Województwo 2014 61,4 URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE Powierzchnia w km² 32 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2404 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SIEDLCE LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Miasto: Piotrków Trybunalski

Miasto: Piotrków Trybunalski Miasto: Piotrków Trybunalski Powierzchnia w km2 w 2013 r. 67 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1129 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 76881 76404 75903 Ludność w

Bardziej szczegółowo

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto BYTOM WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 69 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 69 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2481 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto BYTOM LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

Miasto TYCHY WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 82 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto TYCHY WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 82 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 82 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1572 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto TYCHY LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 43 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2160 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto SŁUPSK LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Powierzchnia w km² 46 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1374 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto PRZEMYŚL LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto ZIELONA GÓRA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W ZIELONEJ GÓRZE. Powierzchnia w km² 58 2014. Województwo 2014 56,8

Miasto ZIELONA GÓRA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W ZIELONEJ GÓRZE. Powierzchnia w km² 58 2014. Województwo 2014 56,8 URZĄD STATYSTYCZNY W ZIELONEJ GÓRZE Powierzchnia w km² 58 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2038 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto ZIELONA GÓRA Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Częstochowa Powierzchnia w km2 w 2013 r. 160 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1455 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 237203 234472 232318 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Piekary Śląskie Powierzchnia w km2 w 2013 r. 40 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1429 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 58022 57502 57148 Ludność w wieku

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI

Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI URZĄD STATYSTYCZNY W ZIELONEJ GÓRZE Powierzchnia w km² 86 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1448 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GORZÓW WIELKOPOLSKI LUDNOŚĆ WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Miasto: Szczecin. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1718861 55,2 52,7 55,8 57,7

Miasto: Szczecin. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 1718861 55,2 52,7 55,8 57,7 Miasto: Szczecin Powierzchnia w km2 w 2013 r. 301 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1358 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 410245 408913 408172 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010

WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto: Suwałki Powierzchnia w km2 w 2013 r. 66 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 1058 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 69245 69404 69317 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Powierzchnia w km² 262 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 2083 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto POZNAŃ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto CHORZÓW WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 33 2014. Województwo 2014 58,2

Miasto CHORZÓW WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W KATOWICE. Powierzchnia w km² 33 2014. Województwo 2014 58,2 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 33 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 3319 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto CHORZÓW LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto OPOLE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W OPOLU. Powierzchnia w km² 97 2014. Województwo 2014 55,6. w wieku produkcyjnym 53,7 56,1 58,4

Miasto OPOLE WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 W OPOLU. Powierzchnia w km² 97 2014. Województwo 2014 55,6. w wieku produkcyjnym 53,7 56,1 58,4 URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Powierzchnia w km² 97 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1238 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto OPOLE LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU W 2014

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 262 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1762 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GDAŃSK LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto GDYNIA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014. Powierzchnia w km² 135 2014. Województwo 2014. w wieku produkcyjnym 59,7 61,6 63,8 59,2

Miasto GDYNIA WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014. Powierzchnia w km² 135 2014. Województwo 2014. w wieku produkcyjnym 59,7 61,6 63,8 59,2 URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU Powierzchnia w km² 135 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1834 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto GDYNIA LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Powierzchnia w km² 116 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1756 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Województwo 2014 Miasto TORUŃ LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Powierzchnia w km² 84 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1351 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto WŁOCŁAWEK Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I WIEKU

Bardziej szczegółowo

Miasto: Rybnik. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 51,4 53,4 54,6

Miasto: Rybnik. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 4599447 56,7 51,4 53,4 54,6 Miasto: Rybnik Powierzchnia w km2 w 2013 r. 148 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 945 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 141036 140789 140173 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014

WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICE Powierzchnia w km² 160 2014 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km² 1441 WYBRANE DANE STATYSTYCZNE 2012 2013 2014 Miasto CZĘSTOCHOWA Województwo 2014 LUDNOŚĆ WEDŁUG PŁCI I

Bardziej szczegółowo

7. ANALIZA PORÓWNAWCZA PODSTAWOWYCH WSKAŹNIKÓW NA TLE POWIATU I WOJEWÓDZTWA

7. ANALIZA PORÓWNAWCZA PODSTAWOWYCH WSKAŹNIKÓW NA TLE POWIATU I WOJEWÓDZTWA 7. ANALIZA PORÓWNAWCZA PODSTAWOWYCH WSKAŹNIKÓW NA TLE POWIATU I WOJEWÓDZTWA Porównanie gminy Krzeszyce z gminami ościennymi pod względem występowania zagrożeń środowiska (stan na 1996 r.) Lp. Gmina PA

Bardziej szczegółowo

Miasto: Leszno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3467016 57,1 53,1 56,4 58,7

Miasto: Leszno. WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010. Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32. Miasto 2012 2013. Województwo 2013 3467016 57,1 53,1 56,4 58,7 Miasto: Leszno Powierzchnia w km2 w 2013 r. 32 Gęstość zaludnienia w osobach na 1 km2 w 2013 r. 2027 WYBRANE DANE(a) STATYSTYCZNE 2010 Miasto 2012 2013 Ludność 64654 64722 64589 Ludność w wieku nieprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r.

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r. Jednostka miary 2012 PODZIAŁ TERYTORIALNY (STAN W DNIU 31 XII) Miejscowości podstawowe ogółem jd 0 Sołectwa jd 0 Powierzchnia* ha 3324 LUDNOŚĆ (STAN W DNIU 31 XII) * Ludność faktycznie zamieszkała ogółem

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r.

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Informacje ogólne Liczba mieszkańców: około 40 tys. Wyspiarskie położenie. Przygraniczne

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu. chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat. Ryszard Boguszewski

Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu. chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat. Ryszard Boguszewski Analiza sytuacji społecznogospodarczej powiatu chełmskiego na przestrzeni ostatnich lat Ryszard Boguszewski Analizowane obszary Przestrzeń i środowisko Sfera społeczna Sfera gospodarcza Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta

AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE. Charakterystyka miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 03 Charakterystyka miasta Katowice W-880.03 2/9 SPIS TREŚCI 3.1 Źródła informacji

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

Ochrona brzegów morskich w Kołobrzegu. Przygotował: Adam Borodziuk

Ochrona brzegów morskich w Kołobrzegu. Przygotował: Adam Borodziuk Ochrona brzegów morskich w Kołobrzegu Przygotował: Projekt pn.: Ochrona brzegów morskich w Kołobrzegu Dofinansowanie : Fundusz Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Ochrona

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM.

INFORMATOR POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM. INFORMATOR OFERTA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH I ABSOLWENTÓW I KLAS GIMNAZJUM POGORZELICA MRZEŻYNO BOCHNIA ROWY ŚWINOUJŚCIE OŚRODKI ŚWIADCZENIA CENY TABELA ODPŁATNOŚCI INFORMACJE TERMIN SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC:

PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO SPIS TABLIC: SPIS TABLIC: Tablica 1 Prognoza demograficzna dla województwa pomorskiego na lata 2005 2030... 76 Tablica 2 UŜytki rolne w województwie pomorskim wg klas bonitacyjnych gleb w 2000 r.... 90 Tablica 3 Warunki

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Od połowy XVI wieku bogaci patrycjusze gdańscy i dyplomaci obcych państw zaczęli budować w Sopocie swoje letnie rezydencje. W też czasie pojawiły się

Od połowy XVI wieku bogaci patrycjusze gdańscy i dyplomaci obcych państw zaczęli budować w Sopocie swoje letnie rezydencje. W też czasie pojawiły się Sopot Krótko o Sopocie Sopot miasto na prawach powiatu w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską (Morze Bałtyckie), położone na Pobrzeżu Gdańskim, pomiędzy Gdańskiem i Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto.

Bardziej szczegółowo

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r.

rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. Stan i główne g wyzwania rozwoju obszarów w wiejskich w Polsce Warszawa, 9 października 2007 r. 1 Cele konferencji Ocena stanu i głównych wyzwań rozwoju obszarów wiejskich w Polsce Ocena wpływu reform

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel

Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel http://www.varsovia.pl/varsovia/ - Co już wiemy? Gdzie leży Warszawa? http://www.batorz.gmina.pl/img/zdjecia/_big/eu_location_pol.png&imgrefurl

Bardziej szczegółowo

KFT-OB/a. Uwaga: Gminy miejsko-wiejskie wypełniają dwa sprawozdania oddzielnie dla miasta, oddzielnie dla pozostałej części gminy

KFT-OB/a. Uwaga: Gminy miejsko-wiejskie wypełniają dwa sprawozdania oddzielnie dla miasta, oddzielnie dla pozostałej części gminy GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej KFT-OB/a Sprawozdanie o gminnych obiektach sportowych Numer identyfikacyjny - REGON za 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana sieć obszarów naturalnych

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. POŁOŻENIE I ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko Invest-Euro Sp. z o.o., 70-952 Szczecin, ul. Energetyków 3/4, tel. +48 91 424 79 70, fax +48 91 424 79 71, NIP 955-16-57-634, REGON 810980218 Sąd Rejonowy w Szczecinie, XVII Wydział Gospodarczy Krajowego

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA

EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z geografii poziom podstawowy Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Lipiec 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje...3 A. Dane teleadresowe...3 B. Charakterystyka Emitenta...3 II. Program emisji obligacji...5

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa zachodniopomorskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

Lokalny Program Rewitalizacji terenów powojskowych m. Olsztyn

Lokalny Program Rewitalizacji terenów powojskowych m. Olsztyn _ TEREN D Strzelnica wojskowa w Lesie Miejskim 1. Identyfikacja obszaru Położenie w mieście Teren leży w południowej części miasta wewnątrz Lasu Miejskiego. Dojazd do terenu aleją Wojska Polskiego. Związki

Bardziej szczegółowo

GDAŃSK 2003-2012. Trendy społeczno-gospodarcze

GDAŃSK 2003-2012. Trendy społeczno-gospodarcze GDAŃSK 23-212 Trendy społeczno-gospodarcze (w tys. osób) (w promilach) Liczba mieszkańców Gdańska oraz przyrost naturalny w latach 23-212 462 461, 46,5 46,4 1,5 459 459,1 458,1 456,7,8 1,2 456,6 1,1 457,

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczególne położenie geopolityczne Województwa Zachodniopomorskiego: usytuowanie nad brzegiem Morza Bałtyckiego bliskość zachodniej

Bardziej szczegółowo

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7.1 Identyfikacja oddziaływań Oddziaływanie na krajobraz jakie należy rozpatrzyć dotyczy zmian w postrzeganiu krajobrazu przez ludzi, tj. zmian wizualnych

Bardziej szczegółowo

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski POWIAT LIMANOWSKI Cechy demograficzne Powiatu Obszar 952 km 2 Liczba mieszkańców 120,1 tys. Gęstość zaludnienia 126 osób/km 2 Zalesienie 41% Specyfika: - duży udział ludności w wieku przedprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU

OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU OCHRONA ZDROWIA I OPIEKA SPOŁECZNA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU STACJONARNA OPIEKA ZDROWOTNA Zakłady stacjonarnej opieki zdrowotnej, do których zalicza się szpitale i sanatoria, udzielają

Bardziej szczegółowo