Redukcja obciążeń administracyjnych oraz inicjatywa Lepsze prawo jako czynniki zwiększające konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Redukcja obciążeń administracyjnych oraz inicjatywa Lepsze prawo jako czynniki zwiększające konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego"

Transkrypt

1 Małgorzata Kałużyńska 1 Redukcja obciążeń administracyjnych oraz inicjatywa Lepsze prawo jako czynniki zwiększające konkurencyjność regionu Morza Bałtyckiego Wprowadzenie Inicjatywa Lepsze prawo jest uznawana za nowy typ polityki określany także jako metapolityka, a konkretnie rodzaj meta-regulacji 2 z którym są związane określone instytucje, procedury, który dysponuje własnym zestawem narzędzi analitycznych i jest skierowany do określonej kategorii podmiotów. W jej ramach przyjęto nowe, scentralizowane zasady formułowania, oceny i wdrażania regulacji, w szczególności zasady przeprowadzania konsultacji społecznych, tworzenia regulacji, oceny ich funkcjonowania oraz identyfikacji i eliminowania obciążeń administracyjnych. Wskutek realizacji inicjatywy Lepsze prawo doszło de facto do rozrostu regulacji pozorny paradoks polega na tym, że jeśli państwo ma zamiar zredukować otoczenie regulacyjne, musi zwiększyć liczbę meta-zasad. Dodatkowo, zarówno państwa, jak i organizacje międzynarodowe poświęcają coraz więcej uwagi wypracowywaniu nowych skuteczniejszych metod wprowadzania w życie zasad Lepszego prawa. Na poziomie politycznym podejmuje się deklaracje oraz przyjmuje programy reformy regulacji. W wypadku zaś takich przedsięwzięć, jak Strategia lizbońska chodzi o to, by zasady i instrumenty inicjatywy Lepsze prawo zostały wprowadzone do procedur legislacyjnych Komisji Europejskiej oraz państw członkowskich. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim opracowanie takiej strategii, która motywuje do działania tych, którzy ją wdrażają. Drugą istotną kwestią jest wypracowanie konkretnych instrumentów, pozwalających na zmierzenie rezultatów podejmowanych działań. Po trzecie, ważną rolę odgrywa komunikacja i promocja wspomnianych działań i osiągniętych wyników. 1 Dyrektor Departamentu Analiz i Strategii, UKIE 2 C. Radaelli, Towards better research on Better Regulation, paper delivered to the Advanced Colloquium on Better Regulation, Centre for Regulatory Governance, University of Exeter, s. 3. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 1

2 Niniejszy tekst jest poświęcony kwestii redukcji obciążeń administracyjnych 3 w państwach regionu Morza Bałtyckiego. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Central Planning Bureau (CPB) w Holandii, obciążenia administracyjne mierzone w stosunku do PKB, kształtują się na poziomie: 6,8% w państwach bałtyckich, 5,0% w Polsce, do 1,9% w Niemczech oraz 1,5% w Szwecji i Finlandii. Warto podkreślić, że państwa regionu Morza Bałtyckiego jako pierwsze sięgnęły po model redukcji obciążeń administracyjnych wypracowany w Holandii. Mogą więc służyć jako swego rodzaju poligon doświadczalny, a w przyszłości być może również jako lider w stosowaniu innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie poprawy jakości i upraszczania prawa. Celem tego artykułu jest przyjrzenie się działaniom zmierzającym do ograniczenia biurokracji, podejmowanym przez państwa UE leżące w regionie Morza Bałtyckiego oraz zastanowienie się nad tym, jakie kroki należałoby podjąć w ramach Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego, żeby przyspieszyć proces odbiurokratyzowania prawa. W opracowaniu zostały również omówione nowatorskie sposoby poprawy jakości prawa, które powstały w Unii Europejskiej, a zwłaszcza w samym regionie Morza Bałtyckiego. Kilka lat temu za innowacyjną koncepcję był uznawany holenderski Model Kosztu Standardowego (MKS), który stał się jednym z najbardziej znanych instrumentów inicjatywy Lepsze prawo. Dzisiaj bywa z tą inicjatywą wręcz utożsamiany. Na doświadczeniach ze stosowania właśnie tego modelu opiera się inicjatywa zmierzająca do redukcji obciążeń administracyjnych. Obciążenia administracyjne zostały w nim zdefiniowane jako koszty ponoszone przez przedsiębiorców (obywateli, administrację) w związku z wypełnianiem przez nich obowiązków informacyjnych wynikających z regulacji prawnych nałożonych przez państwo. Obciążenia informacyjne w przeszłości nie były przedmiotem analizy ze strony prawodawców. Metodologia MKS pomogła przezwyciężyć ten problem. MKS, co stanowi pewnego rodzaju novum w porównaniu z innymi instrumentami Lepszego prawa daje bowiem możliwość oszacowania wpływu eliminacji obciążeń administracyjnych na wzrost PKB i podniesienie wydajności pracy. 3 Synonimem obciążeń administracyjnych jest red tape. Red tape (dosłownie czerwona tasiemka ) określa regulacje, które są uważane za zbędne lub biurokratyczne oraz utrudniają lub uniemożliwiają podejmowanie decyzji lub działań. Termin pojawił się po raz pierwszy w zapiskach historycznych z XVI wieku. Angielski król Henryk VIII wysłał do papieża Klemesa VII ok. osiemdziesiąt petycji w sprawie unieważnienia jego małżeństwa z Katarzyną Aragońską. Każdy z tych dokumentów przewiązany był zgodnie z obowiązującym zwyczajem czerwoną tasiemką. Angielska praktyka przewiązywania dokumentów oraz oficjalnych papierów czerwoną tasiemką została spopularyzowana w pismach Thomasa Carlyle protestujących przeciw inercji urzędniczej takimi wyrażeniami jak "Niewiele więcej niż biurokratyczna ( red tape ). Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 2

3 W latach MKS był prezentowany przez administrację holenderską w państwach członkowskich Unii Europejskiej 4. Większość państw zdecydowała się na zastosowanie metodologii zaproponowanej przez Holendrów u siebie. Państwa regionu Morza Bałtyckiego były jednymi z pierwszych, które to uczyniły. Państwa regionu Morza Bałtyckiego mają już pewne doświadczenia, a także osiągnięcia w dziedzinie upraszczania prawa i eliminowania barier administracyjnych. Niniejszy artykuł skłania do zastanowienia się nad tym, w jaki sposób można byłoby najskuteczniej rozpropagować najlepsze praktyki, tak by stworzyć przyjazne otoczenie regulacyjne dla przedsiębiorstw i w ten sposób przyczynić się do podniesienia konkurencyjności regionu Morza Bałtyckiego. 1. Zasady tworzenia regulacji i rozpowszechniania narzędzi inicjatywy Lepsze prawo Według administracji brytyjskiej (Better Regulation Executive) zasady formułowania dobrego prawa to: proporcjonalność, odpowiedzialność, zwięzłość, przejrzystość i ukierunkowanie na cele. Podobna lista została przedstawiona w raporcie Mandelkerna 5, z którego wynika, że siedem głównych zasad poprawy jakości prawa to: konieczność, proporcjonalność, subsydiarność, przejrzystość, odpowiedzialność, dostępność i prostota. Chociaż wymienione zasady jedynie w ograniczonym stopniu mogą służyć jako wytyczne do tworzenia dobrych regulacji, przyjmuje się, że jakość otoczenia regulacyjnego biznesu zależy od spełnienia tych podstawowych kryteriów. Bardziej konkretną listę wskazówek przedstawiła Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Według OECD zasady Lepszego prawa to: przyjęcie na poziomie politycznym szerokich programów reformy regulacji, które stawiają jasne cele oraz tworzą ramy dla ich wdrożenia, systematyczna ocena wpływu oraz poddawanie regulacji przeglądowi, a tym samym zadbanie o to, by skutecznie i efektywnie przyczyniały się one do realizacji zamierzonych celów w zmieniającym się i złożonym środowisku gospodarczo-społecznym, dbanie o to, by regulacje, instytucje regulacyjne, których zadaniem jest ich wdrażanie oraz procesy regulacyjne były przejrzyste i niedyskryminacyjne, przegląd polityki konkurencji pod kątem jej efektywności i stopnia egzekwowania w praktyce, 4 W tym czasie projekt redukcji obciążeń administracyjnych był innowacyjnym podejściem do eliminacji kosztów legislacji. 5 Mandelkern Group on Better Regulation, final report, 2001, s. 9. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 3

4 projektowanie regulacji gospodarczych we wszystkich sektorach tak, by pobudzać konkurencję i wydajność oraz eliminowanie regulacji gospodarczych, poza sytuacjami kiedy argumenty merytoryczne potwierdzają celowość ich istnienia ze względu na szeroko rozumiany interes społeczny, eliminowanie niepotrzebnych barier regulacyjnych w handlu oraz inwestycjach przez nieustanną liberalizację oraz silniejsze uwzględnienie oraz lepszą integrację liberalizacji rynku w całym procesie regulacyjnym, a tym samym umacnianie ekonomicznej wydajności oraz konkurencyjności, określenie ważnych związków z innymi celami polityki oraz opracowanie polityki dla osiągnięcia tych celów w sposób wspierający reformę 6. Z punktu widzenia ekonomii politycznej głównym problemem jest stworzenie odpowiednich zachęt do stosowania zasad Lepszego prawa i do zaangażowania się biurokratów, polityków, przedsiębiorców oraz całego społeczeństwa w realizację tej polityki. W literaturze na temat innowacyjności twierdzi się, że wzorce rozprzestrzeniania innowacyjności są kształtowane przez już ustalony porządek krajów liderów oraz krajów pozostających w tyle. Państwa oceniają siebie w porównaniu z innymi państwami lub ich grupami. Punktem odniesienia jest fakt, że pewne państwa mają reputację innowatorów o większej wiarygodności niż inne. Mechanizm dotrzymywania kroku prowadzi do szerokiego rozprzestrzeniania polityki. W wypadku inicjatywy Lepsze prawo w Unii Europejskiej powstała grupa państw-liderów. Zalicza się do niej obecnie Wielką Brytanię, Holandię oraz Danię. W 2006 r. OECD 7, po zbadaniu potencjału zarządzania regulacyjnego administracji polskiej 8, wskazała Polskę jako potencjalnego nowego lidera inicjatywy Lepszego prawo. Według nowszej literatury, w procesie upowszechniania projektów kluczowa rola przypada ponadnarodowym sieciom relacji. Organizacje międzynarodowe, think-tanki, ale także sieci krajowych urzędników mogą ułatwiać rozpowszechnianie instrumentów inicjatywy oraz 6 C. Radaelli, A.C.M. Meuwese, Better Regulation in the European Union, The political economy of Impact Assessment, Centre for Regulatory Governance, Department of Politics, University of Exeter, s Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. 8 W 2006 r. OECD dokonała, w ramach projektu SIGMA (Support for Improvement in Governance and Management), przeglądu procesu tworzenia prawa oraz stosowania zasad inicjatywy Better Regulation w państwach, które przystąpiły do Unii Europejskiej w 2004 r. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 4

5 naśladownictwo transnarodowe, działając jako kanały transferu. W wypadku inicjatywy Lepsze prawo istnieje wiele formalnych i nieformalnych sieci rozpowszechniania informacji: Better Regulation Directors (DBR), High Level Group of National Experts on Better Regulation działająca przy Komisji Europejskiej, grupa robocza ds. zarządzania i reformy regulacji Regulatory Management and Reform działająca w ramach OECD, nieformalna grupa państw stosujących Model Kosztu Standardowego Standard Cost Model Network (SCM network) Redukcja obciążeń administracyjnych w regionie Morza Bałtyckiego Mniej znaczy więcej takie hasło architekt Ludwig Mies van der Rohe, przedstawiciel nurtu minimalistycznego, przyjął jako swoje motto. Opisywało ono estetyczną taktykę polegającą na uwypuklaniu i podkreślaniu szkieletu budynku, eliminacji ścian zewnętrznych oraz redukcji struktury do mocnej, przezroczystej, eleganckiej powłoki. Począwszy od 2005 r. slogan Mniej znaczy więcej zaczął funkcjonować coraz częściej jako hasło promujące redukcję obciążeń administracyjnych w Unii Europejskiej 10. Przez szereg lat projektem flagowym inicjatywy Lepsze prawo był proces Oceny Wpływu 11. Jednym z problemów Oceny Wpływu jest trudność w jednoznacznym stwierdzeniu, czy proces ten wywiera jakikolwiek wpływ na rzeczywistość legislacyjną. Uzyskanie poparcia i wiarygodności dla inicjatywy Lepsze prawo wymagało znalezienia takich instrumentów, które pozwalają ukazać konkretne i wymierne cele, np. liczbę anulowanych aktów prawnych oraz wzrost poziomu PKB, dzięki działaniom podjętym w zakresie inicjatywy Lepsze prawo. Takim instrumentem stał się właśnie Model Kosztu Standardowego. Holandia była pierwszym państwem Unii Europejskiej, które zdecydowało się na redukcję obciążeń administracyjnych. Począwszy od połowy lat 90. ubiegłego stulecia Holandia realizowała program ograniczania obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców 12. W 2006 r. Bank Światowy i OECD uznały ten program za wiodący w skali światowej K. Wegrich, The Administrative Burden Reduction Policy Boom In Europe. Accelerated policy learning, blind copying or bureaucratic politics?, s W marcu 2005 r. Better Regulation Task Force zaprezentował raport Less is more, przygotowany na zlecenie premiera Wielkiej Brytanii w celu rozważenia możliwości zastosowania holenderskiego Modelu Kosztu Standardowego mierzenia obciążeń administracyjnych. BRTF zarekomendowało przyjęcie Modelu Kosztu Standardowego i przeprowadzenie systemowego pomiaru obciążeń administracyjnych w Wielkiej Brytanii. 11 Ang. Impact Assessment. 12 Najważniejszym jej elementem było systematyczne stosowanie metodologii Modelu Kosztu Standardowego. W uproszczeniu, według metodologii MKS najpierw identyfikowane są wszystkie obowiązki informacyjne przewidziane w danej regulacji, np. obowiązek przechowywania danych dla celów podatkowych, przekazywanie informacji statystycznych czy gromadzenie danych dotyczących bezpieczeństwa pracy. Następnie szacuje się koszty ponoszone Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 5

6 Rząd holenderski wypracował blisko 190 narzędzi zmniejszania obciążeń dla przedsiębiorców, których wdrażanie zostało zaplanowane na lata Do marca 2007 r. rządowi Holandii udało się obniżyć obciążenia administracyjne o 20%. W 2007 r. podjęto decyzję o wyznaczeniu kolejnego celu netto redukcji obciążeń administracyjnych na poziomie 25% pomiędzy r. poprzez dalszą realizację wspomnianej strategii pomiaru obciążeń, wskazywania obszarów możliwych uproszczeń i sprawne ich wdrażanie. W ramach nowego celu od marca 2007 r. do lipca 2008 r. przeprowadzono redukcję netto obciążeń administracyjnych o 6%. Pierwszymi państwami Unii Europejskiej, które postanowiły naśladować projekt holenderski były państwa regionu Morza Bałtyckiego: Szwecja, Dania i Polska. Szwecja i Dania rozpoczęły systematyczne pomiary obciążeń w 2004 r. 14 W marcu 2007 r. Rada Europejska zobowiązała Komisję Europejską do redukcji do 2012 r. obciążeń administracyjnych wynikających z prawa wspólnotowego o 25% oraz wezwała państwa członkowskie do wyznaczenia do końca 2008 r. równie ambitnych celów w tym zakresie. Do chwili obecnej cele redukcji obciążeń administracyjnych wyznaczyło pięć państw regionu. Tabela 1. Obciążenia administracyjne w państwach regionu Morza Bałtyckiego DE DK FI PL RE SE UE-25 OA jako część PKB (w %) 3,7 1,9 1,5 5,0 6,8 1,5 3,5 RE: państwa bałtyckie, Malta oraz Cypr Źródło: Kox: Intra-EU differences in regulation-caused administrative burden for companies, CPB Memorandum 136, Haga Źródło: Commission Staff working document, Impact Assessment accompanying the Action Programme for Reducing Administrative Burdens in the European Union Brussels, SEC(2007) 84. przez przedsiębiorstwa w związku z koniecznością wypełniania tych obowiązków. Istotne są tutaj dwa czynniki: po pierwsze, ile czasu przeciętna firma potrzebuje na ich wypełnienie, po drugie, ile przedsiębiorstw musi wywiązywać się z takich obowiązków i jaka jest częstotliwość wypełniania tego obowiązku informacyjnego: czy odbywa się to raz w roku? Mnożąc liczbę przedsiębiorstw przez częstotliwość wykonywania obowiązku i jego koszt uzyskuje się wielkość obciążenia dla całej gospodarki. 13 Rozpoczęta w 1994 r. i znacząco wzmocniona w 2003 r. holenderska reforma regulacji w zakresie redukcji obciążeń administracyjnych została uznana za wiodącą w skali światowej. Jest ona rozpoznawalna na arenie międzynarodowej jako jedna z najbardziej innowacyjnych inicjatyw w dziedzinie redukcji obciążeń regulacyjnych. Od 2003 r. dzięki tej reformie udało się wyeliminować lub złożyć zobowiązania do eliminacji obciążeń administracyjnych o wartości 4 mld euro nałożonych na przedsiębiorców. Holandia jako pierwsze państwo w Unii Europejskiej osiągnęła 25% cel redukcji obciążeń administracyjnych. Zob. Word Bank Group Review of the Dutch Administrative Burden Reduction Programme, Pierwsze doświadczenia Danii w zakresie pomiaru obciążeń administracyjnych pochodzą z 2001 r. W Szwecji pierwsze pilotażowe pomiary obciążeń administracyjnych miały miejsce już w 2003 r. Z kolei Polska przeprowadziła badania pilotażowe pomiaru obciążeń administracyjnych w sektorze transportu drogowego w roku Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 6

7 Tabela 2. Cele redukcji obciążeń administracyjnych w państwach regionu Morza Bałtyckiego Dania Estonia Finlandia Litwa Łotwa Niemcy Polska Szwecja Cel (%) 25% 25% X X X 25% 25% 25% Termin realizacji X X X Uczestnictwo w Tak Tak Nie Nie Tak Tak Tak Tak sieci SCM Źródło: Opracowanie własne. W Szwecji the Agency for Economic and Regional Growth we współpracy z ministerstwami przeprowadziła pomiary obciążeń administracyjnych w dziedzinach, które mają największe znaczenie dla szwedzkich przedsiębiorców i w których występują znaczne obciążenia administracyjne dla biznesu. W sumie pomiary dotyczyły 19 dziedzin, wśród których znalazły się takie obszary, jak: podatki, rachunkowość, ustawodawstwo w dziedzinie środowiska, prawo pracy, statystyka, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, prawo budowlane, ustawodawstwo w dziedzinie energii i telekomunikacji, legislacja transportowa, rozpoczynanie działalności gospodarczej, zamówienia publiczne. Szacuje się, że pomiarem zostało objętych 90% 95% obciążeń administracyjnych. Dania rozpoczęła bazowy pomiar obciążeń administracyjnych w 2004 r.; jego rezultaty opublikowano w 2006 r. W przeglądzie wzięło udział 15 ministerstw, przygotowujących projekty aktów prawnych dotyczących przedsiębiorców. Poziom obciążeń administracyjnych w 2006 r. został oszacowany na ponad 3,7 mld euro. Obciążenia administracyjne nałożone na biznes, mierzone w stosunku do PKB stanowiły 1,9%. Według danych opublikowanych w maju 2008 r. obciążenia administracyjne udało się zredukować o 10,1%. W Danii myślą przewodnią działań na rzecz redukcji obciążeń administracyjnych jest wykorzystanie ICT. Świadczy o tym zaprezentowana przez duński rząd w czerwcu 2007 r. nowa strategia informatyzacji sektora publicznego na lata Strategia zawiera ok. 35 inicjatyw w trzech głównych dziedzinach: lepsze usługi informatyczne, poprawa wydajności, lepsze mechanizmy koordynacyjne i lepsze wykorzystywanie danych będących już w systemie. Projekty uproszczeniowe związane z zastosowaniem ICT stają się wyróżnikiem duńskiego podejścia do Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 7

8 kwestii redukcji obciążeń administracyjnych. Przyjęto tam m.in. Environmental Licensing Bill ustawę, która wprowadza procedurę jednego okienka (jedna zintegrowana procedura uzyskiwania pozwoleń i jedna instytucja odpowiedzialna za procedurę single authority) dla osób i przedsiębiorstw ubiegających się o zezwolenie na działalność gospodarczą, która może mieć wpływ na środowisko. Wprowadzenie tego systemu oznacza, że osoba lub firma, która będzie chciała np. rozpocząć budowę nowego budynku, będzie mogła uzyskać wszystkie niezbędne pozwolenia w ramach zintegrowanej procedury: jedna licencja środowiskowa, jeden system odwoławczy i jedna instytucja realizująca procedurę. Stosowny wniosek zaś będzie mogła złożyć przez Internet. W nowym systemie jedna licencja środowiskowa zastąpi 25 pozwoleń, które były do tej pory wydawane, każde w odrębnym trybie (np. dotyczące rozbiórki, budowy budynków, korzystania z budynków lub urządzeń, działalności, która ma wpływ na środowisko wodę, powietrze, glebę, rośliny i zwierzęta, krajobraz oraz miejsca dziedzictwa kulturowego). W ocenie skutków regulacji wskazano, że wprowadzenie systemu licencji środowiskowej obniży koszty administracyjne dla przedsiębiorców o 33,2 mln euro rocznie, natomiast dla gospodarstw domowych o 3 mln euro rocznie. Projekt XBRL (extensible Business Reporting Language) język sprawozdawczości finansowej pozwala przedsiębiorcom na ograniczenie wydatków na doradztwo podatkowe i rachunkowe. Dzięki udostępnieniu raportów sprawozdawczych przedsiębiorcy zaoszczędzą średnio 33% czasu poświęcanego na sprawy księgowe. Nowe ustawodawstwo duńskie daje firmom ubezpieczeniowym możliwość dostarczania informacji o ubezpieczeniach poprzez stronę internetową zabezpieczoną hasłem zamiast tradycyjnie, w formie przesyłki pocztowej. Dzięki temu rozwiązaniu 68 duńskich firm ubezpieczeniowych zaoszczędziło w ciągu roku 15 mln euro. Oszczędności są możliwe dzięki ograniczeniu kosztów drukowania i kosztów znaczków pocztowych. Inwestycje, które firmy musiały ponieść na dostarczanie danych nową drogą są szacowane na poziomie od 7 do 15 mln euro. W Danii opracowano także narzędzie informatyczne, które jest wykorzystywane do przygotowania prawa do funkcjonowania w e-administracji 15. Przed opracowaniem narzędzia zostało wykonane 15 W Norwegii od 2003 r. działa portal Altinn służący wykonywaniu obowiązków raportowych przedsiębiorców. Portal umożliwia obecnie złożenie ponad 100 formularzy dla potrzeb kilku urzędów, w tym m.in. Norweskiej Administracji Podatkowej, Nadzoru Finansowego (Kredittylsynet), Norweskiego Urzędu Konkurencji, Urzędu Statystycznego, Urzędu Patentowego oraz urzędów nadzorujących rolnictwo, łowiska, lotnictwo cywilne oraz emisję zanieczyszczeń. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 8

9 badanie w celu identyfikacji natury i częstotliwości występowania barier. Objęło ono tylko te ustawy, które regulują działalność przedsiębiorstw i leżą w kompetencjach 7 ministerstw (7 resortów nakłada największe obciążenia administracyjne na przedsiębiorców). Przeglądem zostało objętych 167 aktów prawnych. W 17% aktów prawnych zidentyfikowano takie bariery, jak: brak podstawy prawnej do przejścia na system elektroniczny, wymagana forma składania wniosków (złożenie podpisu w obecności urzędnika, wymóg podpisu, wymóg przesłania dodatkowo wniosku w formie papierowej), wymóg zachowania poufności. Jeśli chodzi o bariery dotyczące formy składania dokumentów, uznano, że 58% z nich można wyeliminować, natomiast w wypadku braku postawy prawnej możliwe jest wyeliminowanie 100% barier. W sumie w Danii można wyeliminować 64% barier prawnych utrudniających funkcjonowanie e-administracji. Częścią projektu upraszczania prawa w Danii jest także kampania informacyjna, której celem jest przekazanie informacji firmom o dotychczas przeprowadzonych redukcjach w prawie i promowanie nowych zmian uproszczeniowych. W Danii trwają prace nad wspólną marką (tzw. common brand), która nadawana byłaby taki propozycjom uproszczenia prawa, które mają rzeczywistą wartość uproszczeniową. Administracja duńska podjęła współpracę z artystami i projektantami, którzy zaproponowali różne propozycje wizualizacji tej marki. W Finlandii nie został przyjęty cel redukcji obciążeń administracyjnych i państwo to nie ma dużego doświadczenia w stosowaniu MKS. Ministerstwo Pracy i Gospodarki rozpoczęło prace nad przygotowaniem odpowiedniego planu redukcji. W tym celu utworzono grupę sterującą (steering Niewielka część formularzy dostępna jest również w języku angielskim. Dostęp do portalu Altinn jest możliwy z dowolnego miejsca za pośrednictwem przeglądarki internetowej. Z portalu można korzystać 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. Portal został zintegrowany z rejestrami, w tym Rejestrem Centralnym (Brønnøysund Register Centre) dostarczającym dane o 280 tys. przedsiębiorstwach, wierzytelnościach, bankructwach i upadłościach, majątkowych umowach małżeńskich; zapewnia też dostęp do ok. 1,3 mln rocznych sprawozdań finansowych i raportów audytorskich. Innym rejestrem z którym współpracuje Altinn jest Norweski Rejestr Produktów (rejestr substancji chemicznych w ramach systemu REACH). Formularze mogą być zarówno w całości sporządzane na portalu, jak i przekazywane w postaci projektu z systemów księgowych firm do portalu, gdzie ostatecznie są podpisywane oraz wysyłane. Część danych w formularzach może być wypełniona automatycznie dzięki współpracy z rejestrami. Funkcjonowanie portalu Altinn opiera się na zastosowaniu języku znaczników XML, środowiska programistycznego NET oraz architektury SOAP. Według badań, wykonywanie obowiązków raportowych zajmuje norweskim przedsiębiorcom ok etatów przeliczeniowych, a przechodzenie na elektroniczne raportowanie przyczyni się do zmniejszenia obciążeń w tym zakresie. W świetle informacji podanych na stronach internetowych Altinn w ciągu czterech lat przekazano tą drogą blisko 15 mln formularzy. Norweski portal jest stale rozwijany. Najważniejszy obszar, w którym znajduje zastosowanie to formularze podatkowe oraz obowiązki sprawozdawcze spółek publicznych. Według celów założonych na 2008 r. 75% raportowania 15 najczęściej wykorzystywanych formularzy powinno być przekazywane drogą elektroniczną. Przynajmniej 30% formularzy w ramach pozostałych e-usług powinno następować drogą elektroniczną. Satysfakcję z powodu jakości usług elektronicznych w tym zakresie powinno deklarować 70% przedsiębiorców. Jak wynika z powyższego, projekt norweski zapełniany jest nowymi kategoriami dokumentów w horyzoncie wieloletnim z zastosowaniem priorytetyzacji dla formularzy, które są najczęściej wykorzystywane przez przedsiębiorców. Inną charakterystyczną cechą projektu jest jego oparcie o wymianę danych z publicznymi rejestrami. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 9

10 group) oraz grupę projektową, które będą odpowiedzialne za przygotowanie tego planu. Zespół rozpoczął prace w sierpniu 2008 r. W jego skład oprócz przedstawicieli ministerstw weszli również przedstawiciele przedsiębiorców. Rząd fiński podjął też decyzję, że pomiary zostaną skoncentrowane na wybranych obszarach priorytetowych (w których potencjalnie występują największe obciążenia dla przedsiębiorców). Zgodnie z przyjętymi założeniami projekt krajowego planu redukcji obciążeń administracyjnych powinien zostać przygotowany pod koniec 2008 r. W planie powinna się też znaleźć informacja o zdefiniowaniu celu (bądź celów) redukcji 16. Na Łotwie i w Estonii przeprowadzane są pomiary w wybranych obszarach. Estonia przyjęła podejście pomiaru i eliminacji obciążeń administracyjnych w dziedzinach, które nakładają najwięcej obciążeń i są najbardziej problematyczne. W Estonii pomiary obciążeń dotyczyły: VAT, sprawozdawczości statystycznej w zakresie płac, transportu drogowego, wdrażania funduszy strukturalnych i zatrudniania pracowników 17. Łotewskie Ministerstwo Gospodarki, Agencja Inwestycji i Rozwoju przeprowadziły w 2007 r. łącznie siedem pomiarów obciążeń administracyjnych Objęto nimi m.in. administrację podatkową (VAT, podatek dochodowy, akcyzę), prawo budowlane, stosunki pracy, proces uzyskiwania licencji, działalność podejmowaną przez samozatrudnionych pracowników. Ministerstwo Rolnictwa przeprowadziło badanie pilotażowe dotyczące obciążeń administracyjnych w zakresie płatności bezpośrednich dla rolników. W 2008 r. zaplanowano dalsze prace nad pomiarem obciążeń na przykład w dziedzinie rozpoczynania działalności gospodarczej w wybranych obszarach czy krajowej sprawozdawczości statystycznej. Rząd Republiki Federalnej Niemiec przyjął w 2003 r. założenia do programu Wspieranie MSP zwiększanie zatrudnienia wzmacnianie społeczeństwa, mającego na celu zmniejszenie biurokracji. Program ten wpisuje się w program rządu Nowoczesne państwo nowoczesne zarządzanie, przyjęty w bieżącej kadencji. Kolejną decyzją rządu federalnego było przyjęcie w 2006 r. Programu zmniejszenia obciążeń administracyjnych i stanowienia lepszego prawa. Podstawowe punkty tego programu to: - powołanie do życia (ustawą) Rady ds. kontroli norm (Normenkotrollrat) jako niezależnego gremium kontrolnego i doradczego, 16 Warto odnotować fakt, że w styczniu 2007 r. The Northern European Subset (NES), inicjatywa grupy państw, w której skład wchodzi Szwecja, Dania, Norwegia, Islandia oraz Finlandia podjęła we współpracy z Wielką Brytanią decyzję o wspólnej implementacji eprocurement standard UBL 2.0. Celem tej inicjatywy jest przyspieszenie utworzenia przez państwa uczestniczące w tej inicjatywie wspólnej platformy elektronicznych zamówień publicznych. 17 Pomiary te przeprowadzono w latach Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 10

11 - wprowadzenie metody identyfikowania i mierzenia określonych kosztów administracyjnych na podstawie holenderskiego modelu kosztu standardowego, - powołanie przy Rządzie Federalnym koordynatora ds. zmniejszenia obciążeń administracyjnych i stanowienia lepszego prawa, - uchwalenie ustawy zmniejszającej obciążenia MSP (Mittelstandsentlastungsgesetz). Rząd federalny postawił sobie za cel obniżenie do 2011 r. o 25% kosztów obciążeń administracyjnych dla firm i obywateli. Pod koniec września 2007 r. Rada ds. Kontroli Norm przedłożyła Parlamentowi raport z pierwszego roku swojej działalności (Unterrichtung durch den Nationalen Normenkontrollrat Drucksache 16/6756). Rada podkreśla w nim, że za swoje główne zadanie uznała zapobieganie powstawaniu nowych obciążeń informacyjnych i kosztów oraz ograniczenie już istniejących obciążeń i kosztów do niezbędnego minimum. Rada sprawdza, czy autor danego projektu prawidłowo skwantyfikował koszty i czy wybrał najkorzystniejszą kosztowo alternatywę. Ta transparentność kosztów pozwoli wszystkim zaangażowanym w proces legislacyjny na ocenę, czy obciążenia są proporcjonalne do oczekiwanych efektów. Od grudnia 2006 r. Rada skontrolowała 190 projektów przygotowanych przez ministerstwa, które przewidują łącznie odciążenie przedsiębiorstw o ponad 790 mln euro. Rząd zlecił Federalnemu Urzędowi Statystycznemu dokonanie pomiaru kosztów administracyjnych wynikających z obowiązków informacyjnych nałożonych na podmioty gospodarcze. W kwietniu 2008 r. został przedstawiony rządowi raport na temat realizacji Programu redukcji biurokracji i lepszego stanowienia prawa. Można znaleźć w nim informację, że według stanu na koniec marca 2008 r., obciążenia administracyjne przedsiębiorców kształtują się na poziomie 30 mld euro rocznie. W porównaniu z rezultatami z raportu na temat stosowania Modelu Kosztu Standardowego, prezentowanego w 2007 r., przeprowadzono dodatkowo pomiary ok. 500 obowiązków informacyjnych. Wielkość obciążeń administracyjnych zwiększyła się jedynie o 3 mld euro rocznie. Oznacza to, że w pierwszej fazie pomiarów obciążeń udało się wychwycić najbardziej uciążliwe obowiązki informacyjne. W Polsce na początku 2008 r., w ramach realizacji zadania identyfikacji i redukcji obciążeń administracyjnych Programu Reformy Regulacji, sfinalizowano pomiary obciążeń administracyjnych w kilku kluczowych obszarach prawa: środowisko, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, zabezpieczenie społeczne, prawo działalności gospodarczej, prawo pracy, usługi turystyczne, znakowanie wyrobów jubilerskich. W ich rezultacie stwierdzono, że Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 11

12 wielkość obciążeń administracyjnych w tych dziedzinach, wynikających z pojedynczego aktu prawnego, kształtuje się na poziomie od 50 mln do ok. 20 mld złotych rocznie. W celu realizacji zobowiązań wynikających z członkostwa w Unii Europejskiej oraz ustaleń z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 8 9 marca 2007 r., Rada Ministrów w marcu 2008 r. wyznaczyła cel redukcji obciążeń administracyjnych dla priorytetowych obszarów prawa. Rada Ministrów zdecydowała, że redukcja obciążeń powinna nastąpić w terminie do 31 grudnia 2010 r. Cel redukcji został wyznaczony na poziomie 25%. Polskie Ministerstwo Gospodarki we współpracy z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego rozpoczęło współpracę nad ogłoszeniem międzynarodowego konkursu na projekt krzesła antybiurokratycznego. Konkurs ten jest pilotażowym projektem popularyzującym projekt pomiaru i redukcji obciążeń administracyjnych. Będzie on sposobem na przedstawienie obywatelom i urzędnikom celów projektu redukcji obciążeń administracyjnych czyli: rozpoznania, zmierzenia i zmniejszenia tych obciążeń. Ma również promować Polskę i inne państwa grupy Standard Cost Model network w Unii Europejskiej jako nowoczesne kraje, aktywnie uczestniczące w międzynarodowych inicjatywach i walczące z biurokracją. Jest to otwarty, międzynarodowy konkurs, skierowany do projektantów, absolwentów i studentów wzornictwa oraz architektury wnętrz. Konkurs ma pokazać nowatorskie, uwolnione od rutyny podejścia do prostego przedmiotu codziennego użytku. Dla Polski współpraca ta jest powrotem do korzeni współpracy polskiej administracji państwowej ze środowiskiem artystów związanych ze sztuką stosowaną, które sięgają lat 30. XX wieku. Potrzeba budowania wizerunku młodego, dynamicznie rozwijającego się kraju, który odzyskał niepodległość oraz konieczność wzmacniania poczucia tożsamości narodowej po odzyskaniu niepodległości były powodami, dla których skorzystano z profesjonalnej pomocy polskich artystów-projektantów. Ponadkulturowy język sztuki i bardzo wysoka jakość projektów spowodowała, że administracja państwowa zamawiała zarówno projekty wyposażenia urzędów oraz instytucji, jak i zapraszała artystów do tworzenia graficznego opracowywania akcji propagandowych i publikacji o charakterze popularyzatorskim. Taka współpraca wzmacniała wizerunek Polski jako kraju szanującego własną kulturę oraz podnosiła prestiż działań instytucji, które korzystały ze współpracy artystów. Polska szkoła rzemiosła oraz plakatu świadczyła usługi, tworząc wizerunki dokumentów, kampanii propagandowych. Konsulaty, polskie misje oraz ambasady wyposażono w meble, zastawy stołowe, tkaniny projektowane przez polskich artystów specjalnie na zamówienie rządowe. Do dzisiaj w budynkach instytucji publicznych znajdują się przykłady kolekcjonerskich rarytasów, np. mebli projektowanych przez najlepszych polskich Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 12

13 artystów zdobywców złotych medali na wystawach światowych w 1925 i 1937 r. Łącznie do udziału w konkursie zgłosiło się 131 artystów, w tym 67 zgłoszeń otrzymano z zagranicy. Drugim najbardziej aktywnym państwem po Polsce była Dania. Duńscy designerzy przysłali 27 zgłoszeń na konkurs. Taka forma kreacji i łączenia projektów ma szczególne znaczenie ze względu na duży potencjał rozwojowy ma przemysłu kreatywnego (np. wzornictwa przemysłowego). Spośród dziesięciu najbardziej konkurencyjnych gospodarczo krajów osiem stanowi najważniejsze ośrodki współczesnego wzornictwa. Do wspomnianej grupy państw zaliczają się m.in. Finlandia, Niemcy, Szwecja i Dania. Coraz częściej obok tradycyjnych instrumentów tej inicjatywy pojawiają się innowacyjne sposoby poprawy jakości prawa. Aktywność państw regionu Morza Bałtyckiego w wypracowaniu innowacyjnych narzędzi inicjatywy Lepsze prawo i ich rozprzestrzeniania nie jest imponująca. Do państw, które są liderami w zakresie innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie poprawiania jakości prawa należy przede wszystkim Wielka Brytania i Holandia. W tych państwach powstają albo są testowane takie instrumenty i podejścia analityczne jak: common commencement date, budżety regulacyjne, on-line kalkulator obciążeń administracyjnych, podejście oparte na ryzyku w tworzeniu, wdrażaniu i kontroli stosowania prawa, wymiana informacji o przedsiębiorcach między organami administracji publicznej (korzystanie przez administrację z elektronicznych rejestrów danych zamiast żądania dostarczania danych przez przedsiębiorców), powiązanie reformy regulacji z cyklem budżetowym (ministerstwa, raportując o wykonaniu budżetu, składają jednocześnie raport z realizacji programu reformy regulacji). Redukcja obciążeń administracyjnych przyczynia się do znacznego wzrostu poziomu PKB. Różne badania pokazują, że dzięki 25% eliminacji tych obciążeń możliwy jest wzrost PKB o 1,4% 1,8% PKB (ok mld euro). Według prognozy Gelauff and Lejour (2006) 18 redukcja obciążeń administracyjnych o 25% powinna się przyczynić do wzrostu PKB do 1,4%. Zgodnie z przyjętymi założeniami, częścią składową obciążeń administracyjnych są płace. Oznacza to, że redukcja tych obciążeń przełoży się też na wzrost efektywności pracy. Wpływ na PKB w państwach członkowskich będzie zależał od rozmiarów i udziału procentowego kosztów pracy w PKB G.M.M. Gelauff, A.M. Lejour, Five Lisbon highlights: The economic impact of reaching these targets, CPB Document 104, prepared for DG ENTR, Zmiany w wydajności pracy są kalkulowane na podstawie wzoru: eff = 0.25 * (obciążenia administracyjne /PKB) / (koszt pracy /PKB), gdzie: eff jest zmianą w wydajności pracy; obciążenia administracyjne/pkb jest udziałem obciążeń w łącznym PKB; koszt pracy/pkb jest udziałem kosztów pracy w łącznym PKB. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 13

14 Jeśli chodzi o poprawę wydajności pracy w regionie Morza Bałtyckiego, można zaobserwować znaczne różnice między państwami członkowskimi od 0,6% w Szwecji do 3,3% w państwach bałtyckich. Tabela 3. Redukcja obciążeń administracyjnych a wpływ na wydajność pracy Państwo członkowskie Obciążenia administracyjne Koszty pracy jako udział w Wzrost wydajności pracy jako udział w PKB (w %) wartości dodanej (w %) eff (w %) Niemcy 3,7 57,4 1,6 Dania 1,9 62,5 0,8 Finlandia 1,5 53,6 0,7 Polska 5,0 52,2 2,4 RE * 6,8 52,0 3,3 Szwecja 1,5 65,2 0,6 EU-25 3,5 56,9 1,6 RE: państwa bałtyckie, Malta oraz Cypr Wartości użyte w Gelauff and Lejour (2006) na podstawie Kox (2005). Źródło: Commission Staff working document, Impact Assessment accompanying the Action Programme for Reducing Administrative Burdens in the European Union Brussels, SEC(2007) 84. Szacunki Komisji Europejskiej z 2006 r., oparte na tej samej metodologii, dają podobne rezultaty. Dodatkowo sugerują, że redukcja obciążeń administracyjnych w UE-25 o 25% powinna w perspektywie długookresowej doprowadzić do wzrostu PKB o 1,3%. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 14

15 Wykres 1. Długookresowe efekty redukcji obciążeń administracyjnych w wybranych państwach regionu Morza Bałtyckiego o 25% w 2040 r. (wpływ na PKB) 2,5 2 2 PKB 1,5 1 1,6 1,3 1,3 1,5 0,5 0 Niemcy Dania Szwecja Finlandia Polska Państwo członkowskie Źródło: Opracowanie własne na podstawie G.M.M. Gelauff, A.M. Lejour, The new Lisbon Strategy An estimation of the economic impact of reaching five Lisbon Targets, report prepared for DG ENTR, 2006 [za] WorlScan simulations, Cumulated difference in % compared to the baseline in Wykres 2. Długookresowe efekty redukcji obciążeń administracyjnych w wybranych państwach regionu Morza Bałtyckiego o 25% w 2040 r. (wpływ na konsumpcję per capita) Konsumpcja per capita 2 1,8 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 1,8 1,5 1,5 1,3 1,2 Niemcy Dania Szwecja Finlandia Polska Państwa członkowskie Źródło: Opracowanie własne na podstawie G.M.M. Gelauff, A.M. Lejour, The new Lisbon Strategy An estimation of the economic impact of reaching five Lisbon Targets, report prepared for DG ENTR, 2006 [za] WorlScan simulations, Cumulated difference in % compared to the baseline in Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 15

16 Wnioski Większość państw członkowskich regionu Morza Bałtyckiego ma doświadczenia w stosowaniu Modelu Kosztu Standardowego. Większość z nich ma również wyznaczone cele redukcji obciążeń administracyjnych. Ze względu na brak pomiarów bazowych (analizy obciążeń administracyjnych w całości legislacji) nie jest możliwe porównywanie skali obciążeń na podstawie badań przeprowadzonych w państwach członkowskich. Symulacje przeprowadzone przez Komisję Europejską pozwalają na określenie rozmiarów zjawiska. Obciążenia administracyjne, mierzone w stosunku do PKB, kształtują się na poziomie od 6,8% w państwach bałtyckich i 5,0% w Polsce do 1,9% w Niemczech i 1,5% w Szwecji i Finlandii. Między państwami członkowskimi występują także różnice w poziomie redukcji obciążeń administracyjnych. Niemcy, Dania i Szwecja mają zaawansowane programy redukcji obciążeń i mają rzeczywiste osiągnięcia. Redukcja obciążeń jest na trwałe wpisana w reformę regulacji. W Polsce, państwach bałtyckich i Finlandii redukcja obciążeń nie odbywa się w sposób systematyczny. Dania i Szwecja, które jako pierwsze zastosowały MKS, mają w Unii Europejskiej reputację wiodących państw w reformowaniu sektora publicznego. Nie można pominąć faktu, że przyjęcie MKS przez Wielką Brytanię, uznawaną za championa inicjatywy Lepsze prawo, odegrało znaczącą rolę w upowszechnianiu się metodologii MKS w całej UE. Potwierdza się hipoteza, że wzorce rozprzestrzeniania innowacyjności są kształtowane przez już ustalony porządek krajów liderów oraz krajów pozostających w tyle. Zalążek sieci ekspertów ds. obciążeń administracyjnych powstał na postawie niekonwencjonalnych kontaktów między urzędnikami wyższego szczebla z Holandii, Szwecji oraz Danii. Z czasem kontakty te doprowadziły do powstania w 2003 r. nieformalnej międzynarodowej sieci ekspertów ds. Modelu Kosztu Standardowego. Od tego czasu, ta luźna forma organizacji, utworzona na bazie reprezentantów wydziałów ds. reformy regulacji z poszczególnych państw, zaangażowała do udziału w swoich pracach prawie wszystkie państwa Unii Europejskiej. Obecnie w jej skład wchodzą przedstawiciele 21 państw stosujących Model Kosztu Standardowego, w tym Australia i Turcja. Kilka lat po utworzeniu sieć SCM zaczęła odgrywać ważną rolę jako międzynarodowy kanał wymiany informacji. Obecnie ściśle współpracuje z Komisją Europejską i OECD. Sieć ta odegrała też ważną rolę w utworzeniu międzynarodowego forum promocji i wymiany informacji na temat zastosowania jednego instrumentu Modelu Kosztu Standardowego. Należy zwrócić Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 16

17 uwagę, że grupa ta skoncentrowała się na promowaniu jednego instrumentu a nie ogólnych zasad inicjatywy Lepsze prawo. W takim podejściu należy również szukać źródła sukcesu Modelu Kosztu Standardowego. Komisja Europejska docenia tę grupę jako źródło innowacyjnych sposobów na realizację polityki redukcji obciążeń administracyjnych. Komisja korzysta z wiedzy grupy przy realizacji swojego projektu dotyczącego pomiaru i redukcji obciążeń administracyjnych. The SCM Red Tape Reduction Award konkurs sieci SCM na najlepszy pomysł na redukcję obciążeń administracyjnych będzie obecnie wykorzystywany przez Komisję Europejską. Komisja rozpoczęła akcję pod nazwą The Best Ideas for Red Tape Awards, której celem jest identyfikacja innowacyjnych pomysłów na redukcję obciążeń administracyjnych nakładanych przez prawo wspólnotowe. Państwa regionu Morza Bałtyckiego nie są obecnie liderami w tworzeniu innowacyjnych instrumentów inicjatywy Lepsze prawo. W państwach tych tkwi potencjał związany z wykorzystywaniem narzędzi informatycznych do redukcji obciążeń administracyjnych oraz nowatorskim podejściem do komunikowania projektów w zakresie Lepszego prawa. Implikacje dla Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego Region Morza Bałtyckiego jest liderem europejskim wśród porównywalnych regionów, jeśli chodzi o indeks konkurencyjności biznesowej (BCI) Światowego Forum Ekonomicznego. Zajmuje także pierwsze miejsca w innych rankingach konkurencyjności takich, jak: indeks konkurencyjności wzrostu (GCI) czy indeks konkurencyjności globalnej (Global CI). Państwa regionu Morza Bałtyckiego mogłyby utworzyć nieformalną sieć (na kształt SCM network), w której ramach prowadzono by wymianę informacji na temat innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie Lepszego prawa powstających w regionie, wspólnie gromadzono informacje na temat podobnych rozwiązań stosowanych przez inne państwa członkowskie oraz prowadzono wspólne projekty pilotażowe w dziedzinie innowacyjności. Celem projektu byłoby uczynienie z regionu bałtyckiego regionu innowacyjnego w zakresie inicjatywy Lepsze prawo. Około 40% 50% obowiązków informacyjnych wywodzi się z ustawodawstwa wspólnotowego. Państwa regionu Morza Bałtyckiego mogłyby wspólnie przedstawiać Komisji Europejskiej listę aktów prawnych UE wymagających uproszczenia. Coraz częściej uproszczenie realizacji obowiązków informacyjnych przedsiębiorców a w konsekwencji oszczędzanie czasu oraz środków z tym związanych może następować Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 17

18 poprzez wykorzystanie narzędzi elektronicznych. W świetle badań OECD 20 narzędzia elektroniczne mogą być stosowane jako mechanizmy dystrybucji informacji, mechanizmy transakcyjne oraz współdzielenia informacji. Ważnym rozwiązaniem pozwalającym przedsiębiorcom na poczynienie oszczędności poprzez ograniczenie kosztów związanych z wyszukiwaniem informacji oraz wymianą dokumentów z urzędami jest jedno okienko, które może występować zarówno w postaci fizycznej, jak i w postaci elektronicznej. Elektroniczne jedno okienko stanowi najczęściej jeden z kanałów kontaktu (kiosk informacyjny, telefon, sms, Internet, telewizja) z fizycznym jednym okienkiem i na ogół jest częścią szerszego portalu e-government, adresowanego do przedsiębiorców (Adele we Francji, Biz Pal w Kanadzie, Biz Portal w Nowej Zelandii czy realizowany na zasadach partnerstwa publiczno-prywatnego duński portal Virk). Zakres usług dostępnych elektronicznie jest zróżnicowany. Z jednej strony, może przybierać formę wortali ograniczonych do jednego rodzaju procedur (np. licencyjnych, jak m.in. kanadyjski BizPal lub raportowych, jak np. norweski Altinn), z drugiej zaś, portali obejmujących zakresem dostępnych informacji i procedur całość cyklu życia przedsiębiorstwa (tak np. koreański G4B). Raport OECD egovernment for better government wskazuje następujące kryteria, które umożliwiają optymalne zastosowanie teleinformatyki do świadczenia usług publicznych, niezależnie od ich zakresu: (1) ześrodkowanie na potrzebach użytkownika, (2) wielokanałowość dostawy usług, (3) kompleksowe odwzorowanie procesów biznesowych (takich jak np. e-usługi publiczne związane z wynagrodzeniami, e-usługi publiczne związane z rachunkowością firm, e-usługi) oraz (4) badanie racjonalności biznesowej usług e-government celem prezentacji korzyści, identyfikacji priorytetów oraz uniknięcia e-usług uciążliwych dla biznesu. Państwa regionu Morza Bałtyckiego mogłyby się pokusić o stworzenie wzorcowych rozwiązań kątem zakresie wykorzystywania usług e-governance jako sposobu ograniczania obciążeń administracyjnych. W Holandii grupy mieszane, specjalne komitety, strony internetowe i tzw. przedsiębiorstwa modelowe były wykorzystywane do określenia głównych problemów i obciążeń, z którymi przedsiębiorstwa się stykają, prowadząc działalność gospodarczą. Pomimo tych wysiłków holenderskie firmy wyrażały zaniepokojenie, że nie zawsze rząd rozwiązuje właściwe problemy. W związku z tym Bank Światowy i OECD przygotowały rekomendacje co do poprawy sposobów identyfikowania (a następnie eliminacji) obciążeń, które w największym stopniu przeszkadzają przedsiębiorstwom oraz większego zaangażowania interesariuszy w 20 Cutting Red Tape. National Strategies for administrative simplification, OECD, Paris, 1996, s Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 18

19 proces formułowania i tworzenia programów uproszczeniowych. Takie działania powinny wzmocnić trafność programów upraszczania i redukcji obciążeń z perspektywy biznesu. Bank Światowy i OECD zaproponowały wprowadzenie business surveys, żeby zapełnić tę lukę. Bank Światowy i OECD zarekomendowały dla tego typu programów strategię komunikacyjną, której cechami charakterystycznymi są: wybór wśród zainteresowanych stron rzeczników, którzy będą przekazywali informację o osiągniętych rezultatach, większe skoncentrowanie się na zarządzaniu oczekiwaniami zainteresowanych stron, wykorzystywanie środków komunikacji masowej w celu bardziej efektywnego przekazywania informacji, porównywanie podejmowanych działań z podobnymi reformami w innych państwach, organizowanie publicznych wydarzeń z udziałem zainteresowanych stron. Niektóre z elementów tej strategii komunikacyjnej mogłyby zostać użyte wspólnie przez państwa regionu. Dodatkowo państwa regionu Morza Bałtyckiego mogłyby wykorzystywać i promować istniejące już w regionie nowatorskie sposoby komunikacji projektów Lepszego prawa, takie jak polski konkurs na krzesło antybiurokratyczne czy duński pomysł na nadawanie wspólnej marki projektom uproszczeniowym. Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 19

20 Bibliografia Publikacje książkowe Radaelli C., Towards better research on Better Regulation, Paper delivered to the Advanced Colloquium on Better Regulation, Centre for Regulatory Governance, University of Exeter Radaelli C., Meuwese A.C.M., Better Regulation in the European Union. The political economy of Impact Assessment, Centre for Regulatory Governance, Departament of Politics, University of Exeter Dokumenty Commission Staff working document, Impact Assessment accompanying the «Action Programme for Reducing Administrative Burdens in the European Union», SEC(2007) 84 Gelauff G.M.M., Lejour A.M., The new Lisbon Strategy - An estimation of the economic impact of reaching five Lisbon Targets, report prepared for DG ENTR, Holandia 2006 Kox, Intra-EU differences in regulation-caused administrative burden for companies, CPB Memorandum 136, Haga 2005 Mandelkern Group on Better Regulation, final report, 2001 Regulation of the business community 2006/2007, summary of the report to the Danish Parliament, 2008 Inne źródła Wegrich K., The Administrative Burden Reduction Policy Boom In Europe. Accelerated policy learning, blind copying or bureaucratic politics? Word Bank Group Review of the Dutch Administrative Burden Reduction Programme, 2006 Strategia UE dla regionu Morza Bałtyckiego 20

Druk nr 805 Warszawa, 8 maja 2008 r.

Druk nr 805 Warszawa, 8 maja 2008 r. Druk nr 805 Warszawa, 8 maja 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna "Przyjazne Państwo" do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji NPP-020-14-2008 Pan Bronisław Komorowski

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07 Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych (ICT) 2015-12-25 21:55:07 2 Niemiecka branża ICT osiągnęła w 2012 roku obroty w wysokości ok. 220

Bardziej szczegółowo

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r.

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r. Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020 Wrocław, 26 września 2013 r. Współpraca terytorialna w perspektywie finansowej 2014-2020 przygotowanie beneficjentów Aktywny udział

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Grupa Kapitałowa LOTOS

Grupa Kapitałowa LOTOS Grupa Kapitałowa LOTOS Zintegrowany koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną wysokiej jakości produktów naftowych. Działalność wydobywczą prowadzi

Bardziej szczegółowo

Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu. See what we see

Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu. See what we see Akceleracja komercjalizacji Kapitał i inwestycje koniecznym elementem rynkowego sukcesu See what we see Listopad 2014 Spis treści 1. Źródła finansowania prac i nakładów na prace B+R 2. Innowacje w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Jak budować zaplecze społeczne dla powstających Polskich Ram Kwalifikacji. Warszawa, 3 grudnia 2009 r.

Jak budować zaplecze społeczne dla powstających Polskich Ram Kwalifikacji. Warszawa, 3 grudnia 2009 r. Jak budować zaplecze społeczne dla powstających Polskich Ram Kwalifikacji Warszawa, 3 grudnia 2009 r. KOGO UWAŻAMY ZA PARTNERA SPOŁECZNEGO Organizacja pracodawców Związki Zawodowe kogo jeszcze? FAZY BUDOWY

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm Finansowy dla organizacji pozarządowych

Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm Finansowy dla organizacji pozarządowych Mechanizm Finansowy EOG i Norweski Mechanizm Finansowy dla organizacji pozarządowych Norbert Tomkiewicz Departament Polityki Regionalnej i Funduszy Strukturalnych Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Procedura przyznawania dofinansowania przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju na realizację projektów w ramach Inicjatywy EUREKA

Procedura przyznawania dofinansowania przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju na realizację projektów w ramach Inicjatywy EUREKA NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa tel: +48 22 24 42 858 fax: +48 22 20 13 408 sekretariat@ncbir.gov.pl Procedura przyznawania dofinansowania przez Narodowe Centrum Badań

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r.

Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej. Toruń, 28 października 2014 r. Perspektywy rozwoju instrumentów wspierających projekty PPP po stronie publicznej i prywatnej Toruń, 28 października 2014 r. 1 Spis treści I. Strategiczna rola Ministra Gospodarki w funkcjonowaniu PPP

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 17 grudnia 2012 r. Co to jest cloud computing? Cloud computing jest modelem umożliwiającym wygodny

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia. w sprawie danych niezbędnych do właściwego monitorowania realizacji i ewaluacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp

Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Analizy przedrealizacyjne w pilotażowych projektach ppp Jak wybrać doradcę i określić zakres niezbędnych analiz Michał Piwowarczyk z-ca dyrektora Departament Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

Programy współpracy terytorialnej UE

Programy współpracy terytorialnej UE Programy współpracy terytorialnej UE Elżbieta Książek II Forum Dni Nauki i Technologii Polska Wschód Białystok-Białowieża, 22-24 kwietnia 2009 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Badania i innowacje

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

R A D Y M I N I S T R Ó W. z dnia 19 marca 2015 r.

R A D Y M I N I S T R Ó W. z dnia 19 marca 2015 r. RM-110-18-15 R O Z P O R ZĄDZENIE R A D Y M I N I S T R Ó W z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Wspierania Reform na Ukrainie Na podstawie art. 10 ust. 1 i 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE)

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Wspólna Metodologia 1 Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Przykładowy opis pracy Wprowadzenie Specjalista ds. energii jest kluczową postacią,

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Usługowa -główne cele i założenia. Pojedynczy Punkt Kontaktowy -dlaczego i dla kogo został utworzony?

Dyrektywa Usługowa -główne cele i założenia. Pojedynczy Punkt Kontaktowy -dlaczego i dla kogo został utworzony? Dyrektywa Usługowa -główne cele i założenia Pojedynczy Punkt Kontaktowy -dlaczego i dla kogo został utworzony? Karolina Oskory Marta Wiśniewska Instytut Logistyki i Magazynowania Dyrektywa usługowa Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dr Katarzyna HEBEL Prof. dr hab. Olgierd WYSZOMIRSKI Conference Baltic Sea Region advancing towards Sustainable Urban Mobility Planning Gdynia 22-24th of October 2014 Przejście od planów transportowych

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektów 7 osi PO IG

Trwałość projektów 7 osi PO IG Warszawa, 6 października 2015 r. Konferencja podsumowująca wdrażanie 7 i 8 osi priorytetowej PO IG Trwałość projektów 7 osi PO IG Paweł Oracz Departament Strategii Systemu Informacyjnego Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej?

Jakie nowe elementy wniosłaby ona do obecnego podejścia do spójności gospodarczej i społecznej w formie, którą praktykuje się w Unii Europejskiej? Artur Prażniewski Kujawsko-Pomorskie Biuro Planowania Przestrzennego i Regionalnego 1. Definicja Spójność terytorialna przynosi coraz to nowe zagadnienia oraz stawia istniejące problemy w nowym świetle.

Bardziej szczegółowo

Bydgoski Pakt dla Kultury

Bydgoski Pakt dla Kultury Bydgoski Pakt dla Kultury Bydgoski Pakt dla Kultury zawarty pomiędzy: władzami miasta Bydgoszczy reprezentowanymi przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy Rafała Bruskiego Przewodniczącego Rady Miasta Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Zasady formalne i kryteria jakościowe Warszawa, 18 lutego 2015 Wnioskowanie niezbędne kroki Zapoznanie z Przewodnikiem

Bardziej szczegółowo

LISTA PROJEKTÓW INDYWIDUALNYCH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007 2013

LISTA PROJEKTÓW INDYWIDUALNYCH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007 2013 LISTA PROJEKTÓW INDYWIDUALNYCH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007 2013 RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH 19 LUTEGO 2014 R. 25 LUTEGO 2014 R. WARSZAWA, LUTY 2014 WSTĘP W perspektywie finansowej

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy - IV etap, okres realizacji: lata 2017-2019 Ministerstwo wiodące

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie Państwowej Komisji do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwo wiodące i ministerstwa

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni?

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Gliwice, 30.11.2012 Jakub Brdulak Ekspert Boloński U-Map i U-Multirank Jakub Brdulak 1

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej

Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej Koszyce (Słowacja) Wprowadzenie W styczniu 2009 roku w Koszycach został utworzony miejski wydział ds. energii.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r.

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r. projekt z dnia 30 września 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru zeznania o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej obowiązującego w zakresie

Bardziej szczegółowo

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne

W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne, koncepcyjne i realizacyjne Czy realizacja projektu to dostarczenie narzędzia biznesowego, czy czynnik stymulujący rozwój społeczeństwa informacyjnego? W perspektywie kluczowych projektów informatycznych MSWiA uwarunkowania prawne,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

POZYSKAŁEŚ DOTACJĘ? I CO DALEJ?

POZYSKAŁEŚ DOTACJĘ? I CO DALEJ? POZYSKAŁEŚ DOTACJĘ? I CO DALEJ? Krok pierwszy pozyskanie dotacji MISP pomoże Ci w pozyskaniu funduszy z Unii Europejskiej! Dotacje unijne krok po kroku Nowy budżet Unii Europejskiej na lata 2014-2020 -

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

Australia. Dobre praktyki w stanowieniu prawa

Australia. Dobre praktyki w stanowieniu prawa Australia Dobre praktyki w stanowieniu prawa Plan prezentacji: 1. Osiągnięcia w zakresie reformy regulacji; 2. Rozwiązania instytucjonalne; 3. Ocena skutków regulacji; 4. Biznesowy kalkulator kosztów;

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie SBR Polska. Czym jest standard XBRL

Stowarzyszenie SBR Polska. Czym jest standard XBRL Stowarzyszenie SBR Polska Stowarzyszenie SBR Polska jest organizacją non-profit zrzeszającą osoby fizyczne oraz podmioty prawne zainteresowane rozwojem standardu XBRL w Polsce. Czym jest standard XBRL

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020

Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Program Operacyjny Polska Cyfrowa 2014-2020 Konferencja konsultacyjna Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Warszawa, 9 grudnia 2013 r. Cele programu

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Współpraca transnarodowa i międzyregionalna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Toruń, 17 marca 2015 roku 1 Programy transnarodowe to: współpraca w ramach określonych obszarów

Bardziej szczegółowo

KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO

KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO KORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO ROZWIĄZANIA INSTYTUCJONALNE NA ŚWIECIE ORAZ WSTĘPNE PROPOZYCJE DLA POLSKI 26 lutego 2015 KRAKOWSKIE DNI BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO 2015 Radosław Czapski 1

Bardziej szczegółowo

Interreg Europa Środkowa

Interreg Europa Środkowa Spotkanie informacyjne, Słupsk, 19 lutego 2015 r. Interreg Europa Środkowa Anna Deryło Emilia Simonowicz Biuro ds. Funduszy Zewnętrznych PROGRAM INTERREG EUROPA ŚRODKOWA Program Interreg Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo