TECZKA INFORMACYJNA. Praca w Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TECZKA INFORMACYJNA. Praca w Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 TECZKA INFORMACYJNA Praca w Unii Europejskiej Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Warszawa 2004

2 SPIS TREŚCI 1. Wstęp 2. Rynek pracy w UE 3. Dostęp do rynków pracy w krajach UE 4. Uznawalność wykształcenia 5. Ubezpieczenia społeczne w UE 6. Zasady podejmowania pracy w krajach UE 7. Jak szukać pracy w UE? 8. Gdzie można szukać informacji? Opracowanie: Beata Świercz 2

3 1. Wstęp Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej oznacza poszerzenie możliwości podejmowania przez Polaków pracy w innych państwach członkowskich oraz perspektywę pełnej swobody przepływu pracowników w obrębie Unii Europejskiej w ciągu najbliższych lat. Swobodny przepływ pracowników stanowi jeden z fundamentów tzw. rynku wewnętrznego istniejącego w Unii Europejskiej. Zgodnie z Traktatem o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej rynek wewnętrzny jest to obszar bez granic pomiędzy państwami członkowskimi, na którym zapewniony jest swobodny przepływ osób, towarów, usług i kapitału. Swobodny przepływ pracowników oznacza, że każdy obywatel państwa członkowskiego ma prawo do: 1. Pobytu w dowolnie wybranym państwie członkowskim Unii Europejskiej. 2. Przyjęcia oferty pracy. 3. Wykonywania pracy (zawodu). 4. Przemieszczania się w tym celu w obrębie Wspólnoty. W Unii Europejskiej zwraca się szczególną uwagę na prawo równego traktowania. Już sam Traktat mówi, że swobodny przepływ pracowników oznacza zniesienie wszelkiej dyskryminacji wobec pracowników pochodzących z państw członkowskich w zakresie zatrudnienia, płac oraz innych warunków pracy. Także przepisy wtórne Wspólnoty (rozporządzenia, dyrektywy) zawierają wiele regulacji mających za zadanie skutecznie przeciwdziałać dyskryminacji. Najważniejszym przepisem w tym zakresie jest rozporządzenie 1612/68 z 15 października 1968 r. w sprawie swobody przemieszczania się pracowników w obrębie Wspólnoty. Rozporządzenie to reguluje wiele istotnych kwestii, w tym m.in.: * prawo do podejmowania zatrudnienia w dowolnym państwie Wspólnoty, w dowolnie wybranym zawodzie, * prawo pracownika i pracodawcy do korzystania ze wzajemnej wymiany zgłaszanych ofert pracy, * zakaz jakiejkolwiek dyskryminacji w trakcie rekrutacji, * ustanowienie sankcji nieważności wobec przepisów krajowych mających charakter dyskryminujący pracowników z innych państw Unii Europejskiej, * prawo pracownika do uzyskania wszelkiej pomocy ze strony służb zatrudnienia na zasadach identycznych z przysługującymi pracownikom krajowym, * zakaz dyskryminacji w odniesieniu do warunków zatrudnienia, wynagrodzenia, rozwiązania stosunku pracy i przywrócenia do pracy, * zakaz dyskryminacji odnoszący się do korzyści socjalnych i ulg podatkowych, * prawo do podejmowania szkolenia i przekwalifikowania zawodowego, * zakaz dyskryminacji w dziedzinie zbiorowego prawa pracy (regulaminy pracy, układy zbiorowe pracy), * prawo do działania w związkach zawodowych i w organach przedstawicielskich przedsiębiorstwa. Prawo swobody przepływu osób innych niż pracownicy Prawo swobody przepływu osób jest prawem szeroko stosowanym. Obejmuje ono pracowników, osoby poszukujące pracy oraz osoby wykonujące pracę na własny rachunek i świadczące usługi. Wszystkie osoby, które z niego skorzystały, "automatycznie" otrzymują prawo pobytu w wybranym kraju, co jest potwierdzane "Zezwoleniem na pobyt" lub "Zezwoleniem na pobyt czasowy" przyznawanym na podstawie dokumentu, który był 3

4 podstawą wjazdu na terytorium danego państwa (np. paszportu). Prawo pobytu na mocy przepisów wspólnotowych przyznano także osobom nieaktywnym ekonomicznie, tj.: - byłym pracownikom, którzy osiągnęli wiek emerytalny, -studentom, - byłym pracownikom i osobom wykonującym działalność zarobkową na własny rachunek, którzy zakończyli działalność zawodową, nawet jeśli nie nabyli prawa do emerytury, - wszystkim obywatelom, którzy wybrali inne państwo jako kraj swojego stałego pobytu. Osoby, które nie są aktywne ekonomicznie i nie posiadają źródła stałego dochodu (np. emerytury, renty, itp.) co do zasady podlegają ograniczeniom w zakresie prawa pobytu. Muszą one wykazać, że posiadają ubezpieczenie chorobowe od wszelkich ryzyk w państwie przyjmującym oraz środki finansowe w takiej wysokości, by nie stać się obciążeniem dla systemu pomocy społecznej w państwie przyjmującym (środki te uważa się za wystarczające, jeżeli są wyższe niż pomoc, którą przyznaje dane państwo własnym obywatelom na mocy przepisów o pomocy społecznej). Prawo stałego pobytu, bez względu na obywatelstwo, wraz z obywatelem państwa członkowskiego, któremu przyznano prawo stałego pobytu, przyznano małżonkowi oraz innym osobom pozostającym na jego utrzymaniu. Małżonek i dzieci pozostające na utrzymaniu obywatela państwa członkowskiego mającego prawo stałego pobytu są także uprawnieni do podjęcia zatrudnienia lub działalności zarobkowej na własny rachunek w jakimkolwiek miejscu na terytorium państwa przyjmującego, nawet jeśli nie są obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jak widać - zakres praw i obowiązków przyznanych na podstawie przedstawionych tu pokrótce przepisów wspólnotowych jest więc niezwykle szeroki. W praktyce oznacza on uprawnienia zarówno do niczym nie skrępowanego prawa wyboru państwa pobytu, jak i wykonywania pracy. Jedyne ograniczenia w tym zakresie mogą być wprowadzane, jeżeli chodzi o ochronę zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i ochronę państwa. Jednak, jak wskazuje orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, ograniczenia te należy interpretować w sposób ścisły, a ich zakres powinien podlegać kontroli instytucji Wspólnoty. Traktat o Przystąpieniu przewiduje, że dochodzenie do pełnej swobody przepływu pracowników pomiędzy nowymi państwami członkowskimi a unijną piętnastką rozłożone będzie na trzy zasadnicze etapy. Z prawnego punktu widzenia oznacza to zawieszenie stosowania artykułów 1 6 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1612/68 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty. Okresowe ograniczenia dotyczą pracowników, tj. osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę; nie mają zastosowania do osób samozatrudnionych, czyli świadczących usługi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ciągu pierwszych dwóch lat ( ) dostęp do rynku państw, które były członkami UE przed 2004 rokiem dla obywateli nowych państw członkowskich (oprócz Cypru i Malty) będzie regulowany wyłącznie ustawodawstwem krajowym. Oznacza to, że państwa mogą utrzymać wymagane przed 1 maja 2004 r. wymagania albo mogą je zliberalizować. W latach każde ze starych państw członkowskich będzie mogło zdecydować o tym, czy utrzymać stosowanie krajowego ustawodawstwa, czy też objąć obywateli nowych państw członkowskich zasadami swobodnego przepływu pracowników. Ostatni etap, lata to okres, w którym jedynie poważne zakłócenia lub groźba ich wystąpienia na lokalnym rynku pracy mogą uzasadniać ograniczenia możliwości podejmowania pracy w państwach Unii Europejskiej. Analogiczne zasady są stosowane w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) Norwegii, Islandii i Lichtensteinie. Okresowe zawieszenie stosowania art. 1 6 Rozporządzenia 1612/68 oznacza, że w stosunku do obywateli nowych państw członkowskich mogą być w starych krajach UE 4

5 stosowane ograniczenia w podejmowaniu pracy. Dalsze informacje na ten temat znajdują się w części omawiającej procedury stosowane przez poszczególne państwa. Ograniczenia nie dotyczą jednak pewnych kategorii osób np. pracowników, którzy w dniu 1 maja 2004 byli dopuszczeni do pracy w danym państwie przez nieprzerwany okres 12 miesięcy (czyli posiadali zezwolenie lub kolejno po sobie następujące zezwolenia na pracę, pokrywające okres np. od 1 czerwca 2003 do 1 czerwca 2004) oraz osób, które po 1 maja 2004 r. będą legalnie zatrudnione przez okres co najmniej 12 miesięcy. Pracownicy tacy korzystają z postanowień art. 1 6 Rozporządzenia 1612/68, ale tylko w państwie, w którym to zezwolenie na pracę uprzednio otrzymali i pod warunkiem, że nie opuszczą z własnej woli rynku pracy danego państwa. Oznacza to, że po legalnym przepracowaniu roku można zmienić pracodawcę i nie ma wymogu uzyskiwania zezwolenia na kolejną pracę. Poszukiwanie pracy również oznacza pozostanie na rynku pracy. Obywatele wszystkich państw UE/EOG, podejmujący legalną pracę w innym państwie członkowskim, mają takie same prawa i obowiązki jak pracownicy lokalni. Jakakolwiek dyskryminacja ze względu na obywatelstwo jest zakazana prawodawstwem unijnym. Obywatele państw Unii Europejskiej i EOG mają prawo do pobytu i zamieszkania w innym państwie UE/EOG. Nie jest to jednak prawo nieograniczone. Chcąc zamieszkać zagranicą należy wykazać się możliwością utrzymania się i posiadaniem ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku pracowników dokumentem to poświadczającym jest zawiadczenie o zatrudnieniu wszystkie państwa UE/EOG przewidują objęcie pracowników systemem ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Pobyt do 3 miesięcy jest możliwy bez konieczności dokonywania jakichkolwiek rejestracji. Zamiar długotrwałego zamieszkania lub pracy pociąga za sobą konieczność dokonania szeregu formalności. Stosowane rozwiązania różnią się w zależności od państwa, składać się na nie jednak mogą: - rejestracja w organie imigracyjnym celem uzyskania dokumentu pobytowego - zameldowanie - rejestracja w systemie ewidencji ludności - rejestracja w organie podatkowym - rejestracja w systemie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych ŹRÓDŁA INFORMACJI Europejski Portal Mobilności Zawodowej Europejskie Służby Zatrudnienia Zatrudnienie i sprawy społeczne Portal UE Urząd Komitetu Integracji Europejskiej strona zawiera teksty aktów prawnych UE Ministerstwo Gospodarki i Pracy Serwis polskich służb zatrudnienia Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej 5

6 ZASTRZEŻENIE PRAWNE Dane na temat prawa i procedur innych państw podawane są jedynie w celu informacyjnym, w oparciu o materiały przekazane przez odpowiednie instytucje tych państw. Ministerstwo Gospodarki i Pracy dokłada wszelkich starań, aby były one jak najbardziej kompletne i zgodne ze stanem faktycznym, MGiP nie ponosi jednak za to odpowiedzialności. W sprawie szczegółowych rozstrzygnięć należy zwracać się do odpowiednich instytucji w państwach je stosujących. 6

7 2. Rynek pracy w UE Bezrobocie w starej Unii jest nieporównywalnie mniejsze, niż w nowych krajach Unii. Na przykład w lutym 2004 roku bezrobocie w Luksemburgu wynosiło 4 proc. To najmniejszy wskaźnik bezrobocia w krajach dawnej Piętnastki. Największe bezrobocie notuje się w Hiszpanii, gdzie bez pracy jest 11, 2 proc. osób. I choć dane statystyczne dotyczące bezrobocia są niższe niż np. w Polsce, to kraje dawnej piętnastki nie do końca umieją sobie poradzić z tym problemem. Dlatego też z obawy przed napływem nowej siły roboczej, wprowadzono okresy przejściowe dla obywateli nowych państw Wspólnoty. Tylko trzy kraje starej Unii nie boją się napływu nowych pracowników i już od 1 maja otworzyły swoje rynki pracy. Są to: Wielka Brytania, Irlandia i Szwecja. Od maja Polacy mogą pracować legalnie również w 8 nowych państwach Unii Europejskiej. Polacy zainteresowani wyjazdem do legalnej pracy za granicę, mają szansę podjąć pracę w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Szwecji, Czechach, Słowacji, Estonii, w Słowenii, na Węgrzech, Litwie, Łotwie i na Cyprze. Dania i Holandia zapowiedziały, że otworzą swoje rynki pracy, jednak wprowadzą pewne ograniczenia. Finlandia, Belgia, Francja, Grecja, Hiszpania, Luksemburg, Portugalia i Włochy zapowiedziały, że otworzą nam swój rynek pracy od 2006 roku. Natomiast najdłuższe okresy przejściowe ogłosili Niemcy i Austriacy, którzy bez ograniczeń będą zatrudniać Polaków dopiero w 2009, (a nawet w 2011 roku, jeśli sytuacja na tamtejszych rynkach pracy będzie zła). Do tych dwóch krajów dołączyła Malta. Nie jest tajemnicą, że w krajach dawnej Piętnastki pensje pracownicze znacznie odbiegają od polskich wynagrodzeń. W zależności od kraju, różnica ta wynosi nawet siedmiokrotność polskiej płacy przeciętnej. Średnie miesięczne wynagrodzenie Polaka to 460 euro. W Danii średnia ta wynosi 3, 2 tys. euro, w Anglii 2, 9 tys. euro. Trudno jednak wprost porównywać te zarobki, gdyż wraz wielkością średniej pensji, porównywać należałoby koszty życia w danym kraju. I tu okazałoby się, że dla Anglika owe 2, 9 tys. euro, to kwota, która pozwala mu żyć na podstawowym poziomie. W krajach Unii nie ma obowiązku ustalania płac minimalnych. Jednak 9 spośród dawnych piętnastu członków posiada takie minimalne ograniczenia. Na przykład w Portugalii minimalna płaca wynosi 410 euro, (w Polsce 172 euro). Specjaliści ostrzegają jednak, że tam, gdzie ustawowo określona jest płaca minimalna, to warunki podjęcia pracy są mniej korzystne dla pracowników z nowych krajów członkowskich. Jeżeli bowiem pracodawca polski chciałby zatrudnić pracownika, któremu i tak musi zapłacić pensję minimalną (w tej chwili jest to 824 zł brutto), to zdecydowanie będzie wolał zatrudnić bezrobotnego Polaka, niż obcokrajowca. Ta sama sytuacja może wydarzyć się w Anglii, gdzie legalny pracownik nie może zarobić mniej niż 4, 5 funta za godzinę. Jednak już w tej chwili wiadomo, że w Wielkiej Brytanii jest ponad 500 tys. wolnych miejsc pracy, które zapełnią pracownicy z nowych krajów członkowskich. Są to jednak takie prace, których nie chcą wykonywać Anglicy. Szacuje się, że największe zapotrzebowanie w Anglii zgłaszane będzie na tzw. niewykwalifikowanych robotników, którzy pracować będą na farmach, plantacjach owoców i warzyw, w pubach i restauracjach. Polacy myślący o wyjeździe na Zachód do pracy, nie powinni się oszukiwać, że tam od razu znajdą prestiżową, superpłatną pracę. W zasadzie, każdy kraj starej piętnastki oferuje poszukującym pracy posady, na które nie ma popytu w danym kraju. Dlatego też pracę najłatwiej będzie można zdobyć w budownictwie, gastronomii, ogrodnictwie, warzywnictwie, czy w pracy nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi. Każde państwo Unii Europejskiej ma swoje własne procedury zatrudniania pracowników. 7

8 Nie ma jednolitego systemu charakterystycznego dla Unii. Przed wyjazdem koniecznie należy dowiedzieć się w ambasadzie lub konsulacie danego kraju o zasady zatrudniania obcokrajowców z UE. Najbardziej rygorystyczne zasady przyjmowania pracowników z "nowej Unii" ma Austria, której przepisy mówią, że obcokrajowcy mogą stanowić tam jedynie 8 proc. siły roboczej kraju. Wiele państw stosuje zasadę, że przyjęcie pracowników-obcokrajowców może nastąpić jedynie w przypadku, gdy nie ma chętnych na dany rodzaj pracy wśród obywateli tego kraju. Innymi słowy, pracodawca, który chce zatrudnić obcokrajowca, najpierw musi udowodnić, że wśród bezrobotnych rodaków nie ma takiego specjalisty, który mógłby wykonywać dany zawód. We wszystkich państwach członkowskich obywatele polscy będą traktowani przy wydawaniu zezwoleń na pracę preferencyjne w stosunku do obywateli państw nienależących do UE. Zatrudnieni legalnie pracownicy z Polski będą mieli takie same prawa, jak pracownicy miejscowi. Będą też korzystać z przepisów europejskich dotyczących uznawania kwalifikacji oraz koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W Unii Europejskiej obowiązuje zasada koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że każdy kraj członkowski stosuje własne (wewnętrzne) przepisy dotyczące świadczeń społecznych, a prawo wspólnotowe określiło przepisy umożliwiające bezkolizyjne stosowanie (koordynację) zasad krajowych. Świadczenia z tytułu bezrobocia podlegają koordynacji na poziomie wspólnotowym. Obywatel państwa członkowskiego nabywa prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie przepisów wewnętrznych danego państwa, po spełnieniu określonych w nim warunków. Najczęściej stosowanym warunkiem jest wymóg spełnienia okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia w danym państwie. Polak nabędzie więc prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie innych przepisów niż polskie, jeżeli będzie pracować w innym państwie Unii Europejskiej i tam utraci pracę. Zasiłek dla bezrobotnych będzie przyznany zgodnie z przepisami ostatniego miejsca wykonywania pracy, lecz do obliczenia jego wymiaru (wysokości) będą brane pod uwagę także okresy zatrudnienia lub ubezpieczenia w innych państwach Unii - na tym polega koordynacja systemów. 8

9 3. Dostęp do rynków pracy w krajach UE Prawo do swobodnego podejmowania pracy przez Polaków we wszystkich obecnych państwach członkowskich UE będzie wprowadzane stopniowo. Już od 1 maja 2004 r. zniknie wiele barier utrudniających podejmowanie pracy w państwach członkowskich. Polacy, jako obywatele rozszerzonej UE, będą mogli wyjeżdżać do innych państw członkowskich na podstawie ważnego dokumentu tożsamości bez konieczności uzyskania wizy czy zezwolenia na pobyt i poszukiwać tam pracy osobiście. W 9 państwach przystępujących do UE 1 maja 2004 r. oraz w Wielkiej Brytanii i Irlandii i Szwecji, Polacy poszukujący pracy mogą korzystać ze służb zatrudnienia i podejmować pracę bez wcześniejszego ubiegania się o zezwolenie. Inne państwa Piętnastki (obecne państwa członkowskie) również mogą wprowadzić ułatwienia dostępu do rynku pracy. W poniższej tabeli przedstawiono, które państwa i na jak długo wprowadzają okresy przejściowe. System okresów przejściowych można krótko scharakteryzować w następujący sposób: pierwsze dwa lata - prawo krajowe, następne trzy lata - prawo krajowe lub wspólnotowe, kolejne dwa lata - prawo wspólnotowe lub (w szczególnych wypadkach) krajowe. Przed objęciem Polski przepisami wspólnotowymi dotyczącymi dostępu do rynku pracy stosowane będą następujące umowy dwustronne zawarte między Polską a państwami członkowskimi Unii Europejskiej dotyczące przepływu pracowników: - Umowa między Rządem RP a Rządem RFN w sprawie zatrudniania pracowników w celu podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych i językowych (pracowników-gości), podpisana r., - Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie wymiany stażów zawodowych, podpisana r., - Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Republiki Francuskiej o zatrudnieniu we Francji polskich pracowników sezonowych, podpisana r., - Umowa między Rządem RP a Rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga w sprawie zatrudniania stażystów, podpisana r., - Umowa między RP a Królestwem Hiszpanii w sprawie zasad i warunków wzajemnego przepływu pracowników między obu Państwami, podpisana r. 9

10 Informacja nt. zasad dostępu do rynków pracy 15 państw Unii Europejskiej i państw EFTA - zakres liberalizacji po 1 maja 2004 roku (według informacji na dzień 24 maja 2004 r.) Państwo Zasady dostępu do rynku pracy oraz uwagi Liczba legalnie pracujących Polaków PAŃSTWA OTWIERAJĄCE DOSTĘP DO RYNKU PRACY Irlandia Bez ograniczeń dostępu do rynku, ok (2003) uzależnienie możliwości korzystania z wybranych świadczeń społecznych od stażu pracy w Irlandii i Wielkiej Brytanii (ze względu na umowy między Irlandią i Wlk. Brytanią). Wielka Brytania Bez ograniczeń dostępu do rynku, wymóg ok (2003) rejestracji poprzez oświadczenie złożone w ciągu 30 dni od podjęcia pracy. Jednorazowa opłata rejestracyjna 50 GBP. Możliwość korzystania z wybranych świadczeń zależna od stażu pracy w Wielkiej Brytanii i Irlandii (ze względu na umowę wzajemną). Szwecja 28. IV. parlament szwedzki zdecydował o 6354 (2003) odrzuceniu rządowego projektu przewidującego ograniczenia dostępu do rynku pracy. Według informacji nieoficjalnych oznacza to pełny dostęp do rynku pracy na tych samych zasadach, jakie obowiązują obywateli obecnych państw członkowskich. Szczegółów rozwiązań i procedur jeszcze nie podano do publicznej wiadomości. PAŃSTWA LIBERALIZUJĄCE ZASADY DOSTĘPU DO RYNKU PRACY Dania Rozstrzygnięcia przyjęte 20.IV. przewidują połączenie zezwolenia na pracę z zezwoleniem na zamieszkanie. Udzielane ono będzie po wykazaniu odpowiedniego (zgodnego z duńskimi normami, w większości przypadków zawartymi w układach zbiorowych lub porozumieniach płacowych) zatrudnienia, niezależnie od sytuacji na rynku pracy. Czas oczekiwania na zezwolenie ma nie przekraczać kilku tygodni (2002) 10

11 Finlandia Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach ok. 600 (2003) przyjęta 23.IV - Zezwolenia mają być zastąpione decyzjami o aprobacie zatrudnienia znacząco tańszymi (20 EUR zamiast ok. 150 EUR), lecz wciąż wymagającymi badania rynku pracy (w ponad 50% przypadków dokonuje się to w czasie poniżej tygodnia). Praca sezonowa (do 3 miesięcy) w wybranych zawodach (zbiór owoców, warzyw, runa leśnego, praca na farmach zwierząt futerkowych) ma być możliwa bez zezwoleń. Niderlandy Utrzymanie przez 2 lata generalnego ok (2003) wymogu zezwoleń na pracę, uproszczone zasady uzyskania zezwoleń na pracę w wybranych wąskich sektorach (ogłaszanych w miarę potrzeb rynku pracy) m.in. bez testu rynku pracy. Norwegia Utrzymany wymóg uzyskiwania b.d. zezwolenia na pobyt i pracę, wydawanego pod warunkiem posiadania oferty odpowiedniego zatrudnienia. Zezwolenie jest bezpłatne. Włochy Wprowadzenie ograniczeń na okres 2 lat, z równoczesnym ustaleniem dla 8 nowych ok (głównie sezonowi) państw UE kontyngentu 20 tys. osób, które będą mogły podjąć pracę najemną w 2004 r. Wielkość kontyngentu ma być zrewidowana w 2005 r. Uproszczono procedury administracyjne wydawania zezwoleń na pracę. PAŃSTWA UTRZYMUJĄCE OGRANICZENIA DOSTĘPU Austria Zapowiadany 7-letni okres trwania ok (2003) ograniczeń, oczekiwane zawarcie umów dwustronnych. Belgia Przewidywane ograniczenia w okresie 2- ok (2003) letnim. Francja Przewidywane ograniczenia w okresie 2- letnim, poważnie rozważany okres 5-letni. Nadal obowiązują umowy o zatrudnieniu stażystów i o polskich pracownikach sezonowych. Grecja Utrzymane ograniczenia w okresie 2- letnim. Hiszpania Wprowadzone ograniczenia w okresie 2- letnim; obowiązuje umowa o wzajemnym przepływie pracowników. Islandia Zapowiedziane ograniczenia w okresie 2- letnim. ok. 400 stażystów (limit 1000) oraz ok sezonowych b.d (2003) sezonowi, ok stałych ok

12 Lichtenstein Zapowiadane ograniczenia w okresie 2- letnim. Luksemburg Oczekiwane ograniczenia w okresie 2- letnim. Niemcy Oczekiwany 7-letni okres trwania ograniczeń, w tej chwili wprowadzone rozwiązania przejściowe na 2 lata, obowiązują umowy dwustronne. Portugalia Obowiązywał będzie 2-letni okres ograniczeń. Szwajcaria Zapowiadane ograniczenia w okresie 7- letnim. Negocjacje prowadzi Komisja Europejska. b.d. b.d. ok pracowników sezonowych, stażystów i delegowanych, 5000 studentów, 1500 przygranicznych. ok. 200 ok Zniesienie wszelkich ograniczeń dotyczących zatrudnienia Polaków w państwach Piętnastki powinno nastąpić przed 1 maja 2009 r. W latach ograniczenia takie będą możliwe jedynie w przypadku problemów na rynku pracy danego państwa. Pełne wdrożenie swobody przemieszczania się pracowników nastąpi najdalej po siedmiu latach od dnia przystąpienia do Unii. Zagadnienia nie objęte okresem przejściowym Swoboda przepływu pracowników pomiędzy nowymi państwami członkowskimi nie będzie ograniczona. Jedynie w przypadkach poważnych zagrożeń dla standardu życia lub poziomu zatrudnienia w danym regionie lub zawodzie możliwe będzie przywrócenie ograniczeń przepływu pracowników (o ile ograniczenia będą jeszcze stosowane przez którekolwiek z obecnych państw członkowskich). Obywatelom Polski, tak jak obywatelom wszystkich innych państw członkowskich, będzie przysługiwało pierwszeństwo (przed obywatelami państw trzecich) w skorzystaniu z oferty zatrudnienia w państwie członkowskim UE. Okresy przejściowe dotyczą wyłącznie dostępu do rynku pracy. Polak, który zostanie zatrudniony zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim Unii, będzie traktowany w taki sam sposób jak obywatel danego kraju - będzie miał takie same prawa i obowiązki pod względem warunków zatrudnienia, pracy, wynagrodzenia, stosunku pracy, powrotu do pracy czy szkolenia zawodowego. Będzie korzystał z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych - łącznie z przywilejami mieszkaniowymi, które obowiązują w danym państwie. Będzie miał prawo przynależności do związków zawodowych oraz będzie korzystał z uprawnień z tym związanych. Prawo europejskie dotyczy w takim samym stopniu pracownika, który podejmuje zatrudnienie w innym państwie członkowskim, jak i członków jego rodziny. Małżonek i dzieci pracownika migrującego także będą mieli prawo do pobytu i podjęcia pracy (lub wykonywania działalności na własny rachunek). Warto zaznaczyć, że prawo to przysługuje małżonkowi i dzieciom nawet wtedy, gdy pochodzą oni z kraju trzeciego, tj. nie posiadają obywatelstwa unijnego. Trzeba jednak pamiętać, że w okresie przejściowym 12

13 dostęp do rynku pracy będzie w pewien sposób ograniczony również dla członków rodziny pracownika. Poszukiwanie pracy w innym państwie Unii Europejskiej Bezrobotny Polak ma prawo wyjechać do innego państwa Unii Europejskiej i poszukiwać tam pracy, a jego zasiłek (dla bezrobotnych) może być transferowany do innego państwa przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Jest to możliwe po spełnieniu przez takiego migrującego bezrobotnego kilku warunków: otóż musi on być bezrobotnym przez minimum 4 tygodnie przed wyjazdem, powiadomić polski urząd pracy o takich planach odpowiednio wcześniej, podać miejsce planowanego poszukiwania pracy, a po przyjeździe do danego kraju od razu zgłosić się do lokalnego urzędu pracy i współpracować z nim - tak, jak jest to wymagane od tamtejszych bezrobotnych. "Polski" zasiłek dla bezrobotnych będzie wypłacany, po przeliczeniu, w walucie danego państwa przez ten urząd. 13

14 Uznawalność wykształcenia w UE W państwach Unii Europejskiej istnieje rozróżnienie uznawania wykształcenia dla celów akademickich i zawodowych. Uznawanie dla celów akademickich służy kontynuowaniu nauki w innym państwie członkowskim UE i jest oparte na szczegółowym porównaniu programów studiów. Uznawanie to leży w kompetencjach poszczególnych państw członkowskich i nie jest regulowane na szczeblu wspólnotowym. Komisja Europejska promuje uznawanie dla celów akademickich poprzez programy wspólnotowe takie jak SOCRATES/Erasmus, które przyczyniają się do wzajemnego poznania systemów edukacji i wzajemnego uznawania wykształcenia. Znaczącą rolę w pogłębianiu wiedzy i zrozumienia uznawania dla celów akademickich spełnia istniejąca w państwach UE sieć ośrodków NARIC 1. W prawie wspólnotowym brak jest regulacji dotyczących uznawania świadectw w celu podejmowania nauki w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Każde państwo określa własne zasady w tymże zakresie. Polskie świadectwa - zarówno świadectwa dojrzałości jak i świadectwa maturalne - zawierają klauzulę informującą, iż uprawniają one do ubiegania się o przyjęcie na studia w szkołach wyższych. W państwach członkowskich Unii Europejskiej zwykle to uczelnie podejmują decyzje o przyjęciu kandydatów na studia na podstawie posiadanego świadectwa uprawniającego do podjęcia nauki w szkole wyższej. Ponadto, istnieje również możliwość zawierania umów dwustronnych pomiędzy krajami, które regulują uznawalność dla celów akademickich. Dotychczas dwa państwa członkowskie Unii Europejskiej podpisały z Polską umowy o uznawaniu wykształcenia dla celów akademickich: Austria (Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Austrii o ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym, sporządzona w Wiedniu dnia 23 stycznia 1995 r., weszła w życie dnia 1 stycznia 1996 r.; opublikowana w Dz.U. z 1996 r., nr 39, poz. 169 i 170) RFN (Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym, sporządzona w Warszawie dnia 23 lipca 1997 r., weszła w życie dnia 14 stycznia 1998 r.; opublikowana w Dz.U. z 1998 r., nr 92, poz. 584 i 585). Obok umów dwustronnych, istnieją liczne inicjatywy europejskie, które przyczyniają się do uproszczenia i ułatwienia uznawania wykształcenia dla celów akademickich. Należy do nich Konwencja o uznaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w regionie Europy, podpisana w Lizbonie dnia 11 kwietnia 1997 r. przez 41 państw (w tym przez Polskę), a ratyfikowana przez 29 (w Polsce trwają obecnie intensywne prace nad jej ratyfikacją). Konwencja nakłada na Strony obowiązek dokonywania na wniosek osób zainteresowanych sprawiedliwej oceny posiadanych przez nich kwalifikacji, świadectw, dyplomów i stopni zdobytych w innym kraju. Ratyfikowanie konwencji przyczyni się do większej przejrzystości kwalifikacji poprzez np. stosowanie przez polskie uczelnie suplementu do dyplomu oraz ocenianie studentów poprzez przyznawanie im punktów kredytowych opartych na europejskim systemie ECTS. Działania te ułatwią znacznie młodym Polakom podejmowanie nauki w innych państwach. Ułatwienia w podejmowaniu dalszej nauki będą możliwe także dzięki podpisanej 19 czerwca 1999 r. Wspólnej Deklaracji Ministrów Edukacji, czyli tzw. Deklaracji Bolońskiej. Jej myślą 1 NARIC - National Academic Recognition and Information Centre - to sieć ośrodków utworzona przez Komisję Europejską w 1984 roku w celu nawiązania efektywnej, bliższej współpracy między państwami w zakresie uznawalności wykształcenia dla celów akademickich i wspierania systemu uznawania kwalifikacji dla celów zawodowych 14

15 przewodnią jest utworzenie Europejskiej Przestrzeni Szkolnictwa Wyższego, a także realizacja wspomnianych zaleceń Konwencji Lizbońskiej. Uznawanie dyplomów (świadectw) dla celów zawodowych jest ukierunkowane na wykonywanie zawodu lub działalności zawodowej, stąd też dokonywane jest w oparciu o zdolność i możliwości danej osoby do wykonywania zawodu. Na szczeblu wspólnotowym uznawanie to odbywa się w oparciu o przyjęte dyrektywy ogólne, wdrażające systemy uznawania dyplomów wymaganych do wykonywania zawodów regulowanych 2 na obszarze Unii Europejskiej, a jego celem jest zapewnienie podstawowych zasad zapisanych w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, tj. zasady swobodnego przepływu osób i zasady swobodnego przepływu usług. Dyrektywy tzw. sektorowe, przyjęte dla siedmiu zawodów (lekarz, pielęgniarka, położna, aptekarz, lekarz stomatolog, lekarz weterynarii, architekt) zapewniają wzajemne automatyczne uznawanie dyplomów. Do dyrektyw systemu ogólnego zaliczamy: Dyrektywę Rady nr 89/48/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r., dotyczącą ogólnego systemu uznawania dyplomów szkół wyższych, przyznanych na zakończenie przynajmniej trzyletniego kształcenia i doskonalenia zawodowego, Dyrektywę Rady nr 92/51/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie drugiego ogólnego systemu uznania kształcenia i doskonalenia zawodowego, jako uzupełnienie dyrektywy 89/48/EWG oraz Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 99/42/WE ustanawiającą procedurę uznawania kwalifikacji w zakresie działalności zawodowych objętych dyrektywami o liberalizacji i środkach przejściowych oraz uzupełniającej ogólne zasady uznawania kwalifikacji. Akty te zapewniają w pełni wykwalifikowanym pracownikom w danym zawodzie możliwość wykonywania tego samego zawodu w innym państwie członkowskim. Jednocześnie dyrektywy te przewidują stosowanie przez kraj przyjmujący środków kompensacyjnych, takich jak: staż adaptacyjny i test umiejętności, w przypadku zasadniczych różnic w kształceniu i szkoleniu przygotowującym do zawodu. Dyrektywy systemu ogólnego zostały wdrożone do polskiego prawa na mocy: ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 954 z późn. zm.), która wdraża przepisy dyrektywy 89/48/EWG oraz dyrektywy 92/51/EWG; ustawy z dnia 10 maja 2002 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do podejmowania lub wykonywania niektórych działalności (Dz.U. z 2002 r., Nr 71, poz. 655), która wdraża przepisy dyrektywy 1999/42/WE uzupełniającej system ogólny uznawania kwalifikacji. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej, przepisy ww. dyrektyw dotyczą również obywateli polskich starających się o uznanie kwalifikacji w celu wykonywania zawodu regulowanego w krajach członkowskich Unii Europejskiej. Dodatkowe pytania dotyczące uznawania kwalifikacji zawodowych zgodnie z prawem UE można kierować do: 2 Definicja zawodu regulowanego, w świetle przepisów dyrektywy 89/48/EWG brzmi: zawód podlegający regulacjom to działalność zawodowa, bądź zespół działań, podlegających regulacjom w ramach tego zawodu w danym państwie. Wykonywanie tego zawodu uwarunkowane jest spełnieniem wymogów, tj. np. posiadaniem danego poziomu wykształcenia, wykazaniem się dodatkowymi kwalifikacjami. 15

16 Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu - Departament Współpracy Międzynarodowej tel. (022) Uznawanie dla celów akademickich, systemy szkolnictwa wyższego: Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej tel. (022) Informacje na ten temat można również znaleźć w teczce informacyjnej: Uznawalność zagranicznego wykształcenia w Polsce, znajdującej się w Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie. 16

17 4. Ubezpieczenia społeczne w UE Z dniem wejścia Polski do UE wszyscy polscy pracownicy przemieszczający się po obszarze Wspólnoty podlegają ochronie ubezpieczeniowej. Mogą liczyć na renty i emerytury z krajów członkowskich, w których mają przebyte okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania. Akty prawne, które gwarantują tą ochronę to: rozporządzenie Rady EWG Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. o stosowaniu systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się w ramach Wspólnoty (Dz. Urz. WE NR L28 z dnia 30 stycznia 1997 r., z późn. zm.) oraz rozporządzenie wykonawcze Rady EWG Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. ustalające sposób wykonywania rozporządzenia Nr 1408/71. Członkostwo Polski w UE powoduje, że również do obywateli polskich mają zastosowanie następujące zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: zasada równego traktowania, zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego, zasada sumowanie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania, zasada transferu świadczeń. Zasada równego traktowania zakazuje wszelkiej dyskryminacji, np. ze względu na obywatelstwo, płeć, czy wiek ubezpieczonych, z tym że prawo unijne dopuszcza możliwość różnicowania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego oznacza, że pracownik migrujący podlega ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Jest to (z pewnymi wyjątkami) ustawodawstwo państwa, w którym praca jest wykonywana. Sumowanie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania oznacza, że następuje zrównanie wszystkich okresów aktywności zawodowej przebytych w którymkolwiek z państw członkowskich. Instytucja, która rozpatruje wniosek o przyznanie emerytury jest zobowiązana do zsumowania wszystkich okresów ubezpieczeniowych przebytych w państwach członkowskich. Każda z instytucji ubezpieczeniowych jest zobowiązana do wypłaty świadczeń tym osobom, które posiadają okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez tę instytucję. W zależności od tego czy przy ustalaniu prawa do emerytury zachodzi potrzeba sumowania okresów ubezpieczenia, czy też nie może zostać przyznana emerytura krajowa, emerytura na podstawie rozporządzenia 1408/71 lub też jedna i druga. Zasada transferu świadczeń gwarantuje wypłatę emerytury lub renty wówczas, gdy osoba uprawniona do świadczeń nie mieszka na terytorium państwa, w którym świadczenie to uzyskała. Emerytury lub renty nabyte zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich nie mogą ulec zmniejszeniu, zmianie, cofnięciu ani też nie mogą zostać odebrane z tego tylko powodu, że świadczeniobiorca zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego niż to, gdzie znajduje się instytucja zobowiązana do wypłaty świadczenia. Na podstawie przepisów wspólnotowych, jeżeli suma emerytur przysługujących danej osobie w różnych państwach członkowskich nie osiąga minimalnej wysokości emerytury gwarantowanej przez państwo, w którym osoba ta zamieszkuje i w którym korzysta z części świadczenia, wówczas świadczenie to zostaje podwyższone do wysokości minimalnej emerytury gwarantowanej przez ustawodawstwo państwa miejsca zamieszkania. Członkostwo Polski w UE zwiększy ochronę Polaków w zakresie nabywania prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Dotychczas takie pozytywne skutki mogły odczuwać wyłącznie osoby, które posiadały okresy pracy przebyte na terytorium państwa członkowskiego UE, ale tylko tego, z którym Polska zawarła bilateralną umowę w zakresie zabezpieczenia społecznego. 17

18 Świadczenia rodzinne Od pierwszego dnia członkostwa w Unii Polacy uzyskali prawo do świadczeń rodzinnych przemieszczając się w jej granicach. Umożliwia to koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Do dnia wejścia Polski do UE Polakom nie przysługiwały świadczenia rodzinne w przypadku wyjazdu do któregokolwiek z państw członkowskich w celu podjęcia pracy, na studia lub by zamieszkać będąc na emeryturze lub rencie. Wprowadzonej od akcesji koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podlega: pracownik, osoba pracująca na własny rachunek, bezrobotny, emeryt, rencista i student. Jednak zasady, według których będą przysługiwać świadczenia rodzinne są różne. Osoba podejmująca w innym państwie UE pracę jako pracownik najemny lub na własny rachunek, jest traktowana w zakresie uprawnień do świadczeń rodzinnych na równi z obywatelami tego państwa członkowskiego. I tak, jeżeli Polak zacznie prowadzić działalność gospodarczą w Niemczech, to będą mu przysługiwały takie sama prawa do świadczeń rodzinnych jak niemieckiemu przedsiębiorcy. Świadczenia rodzinne będą również przysługiwać, gdy członkowie rodziny, na których przyznawane są, będą mieszkać w innym państwie członkowskim. Świadczenia rodzinne są przyznawane według przepisów obowiązujących w państwie, w którym jest wykonywana praca. Przykładowo, jeżeli żona Polaka prowadzącego swoją firmę w Niemczech będzie mieszkała w Polsce i wychowywała dzieci, wówczas Polakowi będzie przysługiwało świadczenie rodzinne na dzieci zamieszkujące w Polsce. Emeryt i rencista otrzyma takie zasiłki rodzinne, jakie są w państwie, które wypłaca emeryturę lub rentę. Osobie bezrobotnej, która wcześniej wykonywała pracę jako pracownik najemny lub pracowała na własny rachunek, świadczenia rodzinne będzie wypłacać to państwo, które udziela danej osobie świadczeń w razie bezrobocia. Instytucją, która realizuje zadania z zakresu koordynacji świadczeń rodzinnych jest samorząd województwa. Decyzje w tych sprawach wydaje marszałek województwa (Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej umiejscowiony na szczeblu marszałka województwa). Cudzoziemiec będący obywatelem Unii Europejskiej, który podejmie pracę w Polsce może ubiegać się o świadczenia rodzinne przyznawane według polskich przepisów, także na członków rodziny, którzy pozostają w innym państwie. Wnioski cudzoziemców w tej sprawie przyjmuje Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej. Pomoc społeczna Pomoc społeczna, a w szczególności zasady przyznawania świadczeń, zakres i formy wsparcia nie podlegają regulacjom wspólnotowym UE i pozostają w gestii ustawodawstwa poszczególnych krajów członkowskich. Tym samym akcesja Polski do Unii nie wiąże się z istotnymi zmianami dla obywateli polskich, którzy są beneficjantami pomocy społecznej. Pewne zmiany w systemie pomocy społecznej, które obowiązują od 1 maja są natomiast wynikiem dostosowywania krajowej polityki społecznej do ogólnych zasad wspólnotowych. 1 maja 2004 r. weszła w życie nowa ustawa o pomocy społecznej. W zakresie zapisów bezpośrednio związanych z dostosowaniem do prawa unijnego znalazł się opis określający osoby, którym przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Prawem tym - obok osób posiadających obywatelstwo polskie - objęci zostali również cudzoziemcy, którzy mieszkają i przebywają w Polsce, posiadają zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany lub status uchodźcy. Prawo również dotyczy obywateli państw członkowskich UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy przebywają w Polsce i uzyskali zezwolenie na pobyt. 18

19 Od 1 maja 2004 r. obywatele państw członkowskich - po spełnieniu określonych wymogów - mogą również wykonywać w Polsce zawód pracownika socjalnego. 19

20 5. Zasady podejmowania pracy w wybranych krajach UE AUSTRIA Obywatele wszystkich państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą przebywać w Austrii do trzech miesięcy bez pozwolenia na pobyt, pod warunkiem posiadania odpowiednich środków na sfinansowanie pobytu. Pracownicy o wysokich kwalifikacjach mogą zostać zatrudnieni jako tzw. personel kluczowy. Personel kluczowy to pracownicy dysponujący szczególnymi umiejętnościami albo wykształceniem; wynagrodzenie takiego pracownika musi wynosić minimum 60 % maksymalnej stawki bazowej, wymaganej przez przepisy o ubezpieczeniu społecznym (w roku 2004 jest to EUR brutto miesięcznie). Ponadto zatrudnienie personelu musi kluczowego musi mieć pozytywne znaczenie dla lokalnego rynku pracy albo mieć istotny wpływ na kierowanie zakładem. Odpowiedni wniosek o wydanie zezwolenia na pracę i na pobyt pracownika kluczowego sporządza zainteresowany cudzoziemiec, a składa go (i częściowo uzupełnia) pracodawca w rejonowym Urzędzie ds. Cudzoziemców (Bezirksverwaltungsbehörde Fremdenbehörde) lub w urzędzie premiera kraju związkowego. Wniosek rozpatrywany jest najpierw przez Urząd ds. Cudzoziemców, a następnie przez Urząd Pośrednictwa Pracy (Arbeitsmarktservice), który dokonuje tzw. badania rynku pracy (czyli szuka potencjalnego pracownika na dane stanowisko na lokalnym rynku pracy). Jeśli na lokalnym rynku pracy urząd pracy nie znajdzie bezrobotnego, spełniającego kryteria stawiane przez pracodawcę zagranicznemu pracownikowi, to wniosek wraca do Urzędu ds. cudzoziemców, który wydaje pozwolenie na pobyt i zatrudnienie. Cała procedura trwa ok. 6 tygodni. Pozwolenie ważne jest 1 rok i może być przedłużane w postaci tzw. zgody na pracę (Arbeitserlaubnis) lub pozwolenia na zatrudnienie ( Beschäftigungsbewilligung). W przypadku personelu kluczowego, zezwolenie na pobyt jest równoznaczne z zezwoleniem na pracę Niederlassungsbewilligung). W pozostałych przypadkach przebywanie w Austrii dłużej niż na okres 3 miesięcy wymaga uzyskania pozwolenia na pobyt. Uzyskuje się je w urzędzie dzielnicowym (Bezirksverwaltungsbehörde) albo w lokalnym komisariacie policji (Fremdenpolizeiliches Büro). Pozwolenie wydawane jest generalnie na okres 5 lat lub w przypadku umów czasowych na okres krótszy. ŹRÓDŁA INFORMACJI Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Austrii Austriacka Administracja Pracy (Arbeitsmarktservice) 20

21 BELGIA W celu podjęcia pracy w Belgii należy zarejestrować się w służbie ds. cudzoziemców w administracji gminnej (w zależności od miejsca, gdzie dana osoba przebywa) w ciągu 8 dni od przybycia na terytorium państwa. Po uzyskaniu zaświadczenia o wpisie od rejestru cudzoziemców osobie wydane jest czasowe pozwolenie na pobyt ważne przez 5 miesięcy. W tym czasie powinna zostać wydana karta pobytu ważna przez czas równy przewidzianemu okresowi trwania pracy. Aby legalnie pracować w Belgii obywatele Polski obowiązani są uzyskać zezwolenie na pracę (równocześnie pracodawcy przyznawane jest zezwolenie na zatrudnienie cudzoziemca). Zezwolenie na pracę jest przyznawane tylko w przypadku, gdy nie jest możliwe znalezienie na rynku pracy pracownika, który w rozsądnym terminie może objąć dane stanowisko, nawet po poddaniu go odpowiedniemu przeszkoleniu. Pracodawca winien przedłożyć wniosek o zezwolenie na zatrudnienie/pracę we właściwym Regionie (w zależności od miejsca, gdzie pracownik będzie zatrudniony) poprzez Publiczne Urzędy Pracy (ORBEM-BGDA/Region brukselski, VDAB/Region flamandzki, FOREM/Region waloński, ADG/Region niemieckojęzyczny) na odpowiednim formularzu dostępnym w urzędzie. Do wniosku należy dołączyć umowę o pracę oraz zaświadczenie medyczne (w wypadku pierwszego zatrudnienia w Belgii). Wydane zezwolenie na pracę pracownik odbiera w urzędzie gminy. Zezwolenie na prace wydawane jest na rok. W celu jego odnowienia pracodawca powinien zgłosić się do tych samych służb najpóźniej na miesiąc przed upływem ważności dotychczasowego dokumentu. ŹRÓDŁA INFORMACJI Wydział Ekonomiczno Handlowy Ambasady RP w Brukseli Portal Belgii w Polsce Federalna Publiczna Służba Zatrudnienia, Pracy i Dialogu Społecznego Federalna Publiczna Służba Spraw Wewnętrznych Urząd ds. Cudzoziemców Federalna Publiczna Służba Spraw Zagranicznych emploi.wallonie.be Ministerstwo Zatrudnienia i Szkolenia Regionu Walonii Ministerstwo Stołecznego Regionu Brukseli 21

22 DANIA W Danii można przebywać w celu poszukiwania pracy przez okres do sześciu miesięcy; jednakże gdy pobyt przekracza trzy miesiące, niezbędne jest wystąpienie do władz okręgu o tzw. certyfikat pobytowy. Aby legalnie pracować w Danii obywatele Polski obowiązani są uzyskać zezwolenie na pobyt z prawem do pracy. Wniosek o zezwolenie składa się do Duńskich Służb Imigracyjnych, na posterunku policji lub (jeśli przebywa się zagranicą) w duńskiej ambasadzie lub konsulacie. Warunkiem uzyskania zezwolenia jest przedstawienie oświadczenia pracodawcy o zamiarze zatrudnienia na pełen etat, na warunkach pracy i płacy określonych obowiązującą umową zbiorową lub, w braku takowej, zgodnych z poziomem obowiązującym w danym regionie. Pracodawca musi być zarejestrowany w duńskim urzędzie podatkowym. Przy rozpatrywaniu wniosku o zezwolenie na pracę w powyższych warunkach nie jest brana pod uwagę sytuacja na lokalnym rynku pracy. Uzyskanie zezwolenia trwa do kilku tygodni. Jest ono wydawane na okres 12 miesięcy i może być przedłużane o kolejne 3 lata. Ustanie stosunku pracy powoduje wygaśnięcie zezwolenia. W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin podstawą decyzji o wydaniu zezwolenie będzie badanie sytuacji na lokalnym rynku pracy Po otrzymaniu zezwolenia na pobyt i pracę należy dokonać rejestracji w lokalnym biurze rejestrowym. Uzyskuje się wówczas numer do celów ubezpieczenia społecznego (numer CPR). Jest on niezbędny np. przy korzystaniu z publicznej opieki zdrowotnej. ŹRÓDŁA INFORMACJI Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Danii Ambasada Królestwa Danii w Warszawie Duńskie Służby Imigracyjne Informacje na temat pracy i życia w Danii 22

23 FINLANDIA W Finlandii można przebywać w celu poszukiwania pracy przez okres do trzech miesięcy. Należy zadbać o źródło utrzymania w tym okresie. Obywatele nowych państw członkowskich UE nie są uprawnieni do rejestrowania się w tym okresie jako poszukujący pracy. Aby legalnie pracować w Finlandii obywatele Polski obowiązani są uzyskać zezwolenie od władz fińskich, udzielane w formie aprobaty zatrudnienia. Wniosek o aprobatę zatrudnienia składa pracodawca w urzędzie pracy, właściwym ze względu na miejsce wykonywania pracy lub pracownik za pośrednictwem fińskiej placówki dyplomatycznej, co jednak oznacza wydłużenie procedury. Podstawą udzielenia zgody jest brak możliwości znalezienia odpowiedniego pracownika na lokalnym rynku pracy oraz zgodność warunków zatrudnienia z fińskim ustawodawstwem i standardami. Przebywając w Finlandii w celu wykonywania pracy należy zarejestrować na lokalnym posterunku policji. Pracownicy z nowych państw członkowskich UE obowiązani są okazać decyzję o aprobacie zatrudnienia. Pobierana jest opłata rejestracyjna (20 EUR). W ciągu tygodnia od zamieszkania w Finlandii należy zarejestrować się w Biurze Ewidencji Ludności (Maistraatti). Otrzymuje się wówczas numer ewidencyjny, z którym należy udać się do biura instytucji ubezpieczenia społecznego (KELA), gdzie trzeba odebrać Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (karta KELA). Wymagana jest również rejestracja w urzędzie podatkowym, gdzie otrzymuje się kartę podatkową. ŹRÓDŁA INFORMACJI Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Helsinkach Ministerstwo Pracy Finlandii Przewodnik dla Imigranta Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Departament Migracji 23

24 FRANCJA Osoba ubiegająca się o zatrudnienie nie może przybyć dobrowolnie do Francji, aby szukać pracy, o ile nie otrzymała zezwolenia na dostęp do rynku pracy. Pracodawca francuski jest inicjatorem procesu rekrutacji cudzoziemca. Aby pracować we Francji, należy posiadać kartę pobytu i kartę pracy. W ciągu trzech miesięcy od przybycia na terytorium państwa należy złożyć wniosek o wydanie karty pobytu w prefekturze, podprefekturze, merostwie lub komisariacie policji w zależności od miejsca, gdzie dana osoba przebywa. Przyszły pracownik powinien dołączyć do wniosku poświadczenie zatrudnienia podpisane przez pracodawcę (określające m.in. przewidywany okres zatrudnienia). Aby legalnie pracować we Francji obywatele Polski obowiązani są uzyskać zezwolenie na pracę. Rodzaj zezwolenia na pracę zależy od okresu trwania umowy o pracę: - gdy umowa zawarta jest na okres krótszy niż 1 rok, wydawane jest tymczasowe zezwolenie na pracę (APT Autorisation provisoire de travail), na odnawialny okres dziewięciu miesięcy. Czas trwania i okres ważności karty pobytu zależy od czasu trwania tymczasowego zezwolenia na pracę. Jednak ten rodzaj karty pracy nie zezwala na zmianę pracodawcy, ani na pozostanie we Francji dłużej niż pozwala na to okres tymczasowego zezwolenia na pracę. - gdy umowa zawarta jest na jeden rok i dłużej, wydawana jest wtedy jedna karta pobytu i pracy, tzw. karta pobytu tymczasowego (CST Carte de séjour temporaire) z adnotacją pracownik. Karta ta jest ważna na jeden rok i jest odnawialna. Jej posiadacz może zmienić pracodawcę. Procedura rekrutacyjna: pracodawca składa w Dyrekcji Departamentu Pracy, Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego (DDTEFP) wniosek o zatrudnienie pracownika z Polski. Ponadto, pracodawca składa ofertę zatrudnienia w ANPE (Agencja Krajowa ds. Zatrudnienia) w ustawowym terminie sześciu tygodni. Po tej publikacji ANPE wydaje opinię i przekazuje ją do DDTEFP, która wydaje decyzję. Jeżeli decyzja jest pozytywna, pracownik zostaje wezwany przez biuro Urzędu ds. Migracji Międzynarodowej i poddany badaniom (w zależności od miejsca pobytu badania wykonywane są w Polsce lub we Francji). Po wydaniu świadectwa badania lekarskiego zostaje wydana umowa o pracę lub tymczasowe zezwolenie na pracę. Należy następnie stawić się w wydziale ds. cudzoziemców w prefekturze właściwej dla miejsca pobytu z niezbędnymi dokumentami, zwłaszcza z egzemplarzem umowy o pracę z adnotacją DDTEFP, świadectwem badania lekarskiego i dokumentami podróży w celu otrzymania karty pobytu. ŹRÓDŁA INFORMACJI Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP Ambasada Republiki Francuskiej Ministerstwo Zatrudnienia, Pracy i Spójności Społecznej Urząd ds. Migracji Międzynarodowej 24

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ y Zakres i cel koordynacji świadczeń Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w ramach Unii

Bardziej szczegółowo

Swobodny przepływ osób

Swobodny przepływ osób POLSKIE ZDROWIE W UNII EUROPEJSKIEJ SWOBODNY PRZEPŁYW PACJENTÓW I USŁUG KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH NA TERENIE UNII EUROPEJSKIEJ Wacława Wojtala Swobodny przepływ osób Gwarantuje wolność przemieszczania

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Prawo pracy & Treningi Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Barcelona, 29 marca 2011 Spotkaniaz prawnikiem Od ponad trzech lat Konsulat Generalny RP

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA. Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA. Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie filia w Radomiu EURES OTWARTA EUROPA Doradca Eures Janusz Wojcieszek-Łyś Radom 24.02.2010 EURES - CO TO JEST? EURES Europejskie Służby Zatrudnienia (European Employment

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r.

Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Obsługa cudzoziemców przez powiatowe urzędy pracy od 1 maja 2014 r. wyjaśnienia dla powiatowych urzędów pracy kwiecień 2014 r. Ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r.

Bardziej szczegółowo

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r.

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r. KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą 2013 r. Sumowanie okresów DOCUMENT U1 oraz Zaświadczenie E 301 to jedyne dokumenty potwierdzające

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Miejsce zamieszkania Telefon. Ulica Numer domu Numer mieszkania

Miejsce zamieszkania Telefon. Ulica Numer domu Numer mieszkania Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku

Bardziej szczegółowo

WZÓR. WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

WZÓR. WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Dziennik Ustaw 42 Poz. 2284 Załącznik nr 12 Załącznik nr 12 WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich

I. Na zasadach obowiązujących obywateli polskich ZASADY PRZYJMOWANIA NA STUDIA W UNIWERSYTECIE RZESZOWSKIM CUDZOZIEMCÓW Dokumenty źródłowe: - Ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365), - Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 1) Dziennik Ustaw Nr 239 16242 Poz. 1593 1593 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Imię

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015

Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 1. Zasady ogólne 1.1. Wyjazdy na praktyki w ramach Programu Erasmus+ mogą być realizowane w krajach

Bardziej szczegółowo

1) cudzoziemcy, którym udzielono zezwolenia na pobyt stały (decyzja wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP 2 ),

1) cudzoziemcy, którym udzielono zezwolenia na pobyt stały (decyzja wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP 2 ), Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z nabywaniem uprawnień do świadczeń pomocy materialnej przez studentów Uniwersytetu Marii Curie - Skłodowskiej w Lublinie, którzy nie posiadają polskiego

Bardziej szczegółowo

Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej

Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej Małgorzata Wójcik Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie Filia w Chełmie Zasiłek dla bezrobotnych w Unii Europejskiej W artykule przedstawiam procedury związane z ubieganiem się o świadczenia społeczne z tytułu

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy & Treningi. KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W UNII EUROPEJSKIEJ: Dokumeny przenośne

Prawo pracy & Treningi. KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W UNII EUROPEJSKIEJ: Dokumeny przenośne Prawo pracy & Treningi KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W UNII EUROPEJSKIEJ: Dokumeny przenośne Przepisy UE dotyczce koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają na celu ochronę

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Załącznik nr 16 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Bardziej szczegółowo

Nazwisko. Miejsce zamieszkania Telefon (nieobowiązkowo) Kod pocztowy

Nazwisko. Miejsce zamieszkania Telefon (nieobowiązkowo) Kod pocztowy Załącznik nr 16 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej, Dział Współpracy Międzynarodowej WOW NFZ 14 listopada

Bardziej szczegółowo

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Anna Chuda, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Poznań, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW Wszechnicy Polskiej Szkoły Wyższej w Warszawie na praktykę (SMP) - (Student Mobility Placement) ERASMUS+ KA 1 MOBILNOŚĆ AKADEMICKA POSTANOWIENIA OGÓLNE: 1. W ramach programu

Bardziej szczegółowo

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie 1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 149); 2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie wydawania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO NAZWA ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE W SPRAWIE ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH (1) ADRES ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE W SPRAWIE

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do zasiłku

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

ZASADY POSTĘPOWANIA REKRUTACYJNEGO DOTYCZĄCE CUDZOZIEMCÓW W WYŻSZEJ SZKOLE INFORMATYKI I EKONOMII TWP W OLSZTYNIE

ZASADY POSTĘPOWANIA REKRUTACYJNEGO DOTYCZĄCE CUDZOZIEMCÓW W WYŻSZEJ SZKOLE INFORMATYKI I EKONOMII TWP W OLSZTYNIE Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 03/2013 Senatu WSIiE TWP z dnia 22 lutego 2013 r. ZASADY POSTĘPOWANIA REKRUTACYJNEGO DOTYCZĄCE CUDZOZIEMCÓW W WYŻSZEJ SZKOLE INFORMATYKI I EKONOMII TWP W OLSZTYNIE 1 Cudzoziemcy

Bardziej szczegółowo

DECYZJA WSPÓLNEGO KOMITETU EOG NR

DECYZJA WSPÓLNEGO KOMITETU EOG NR 6.10.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 262/33 DECYZJA WSPÓLNEGO KOMITETU EOG NR 76/2011 z dnia 1 lipca 2011 r. w sprawie zmiany załącznika VI (Zabezpieczenia społeczne) oraz Protokołu 37 do Porozumienia

Bardziej szczegółowo

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH Cudzoziemcem, w rozumieniu przepisów prawa polskiego, jest każda osoba nie posiadająca polskiego obywatelstwa. Osoby, które

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE Emerytury i renty 1 Artykuł 48 (dawny artykuł 42 TWE) Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą,

Bardziej szczegółowo

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ!

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! JEŚLI JESTEŚ AKTYWNY ZAWODOWO NA TERENIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, TO MOŻESZ W TYM SAMYM OKRESIE PODLEGAĆ ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNEMU WYŁĄCZNIE W JEDNYM PAŃSTWIE. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego: Data urodzenia

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego: Data urodzenia Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie ul. Strzelców Bytomskich 21, 41-902 Bytom Dział Świadczeń Rodzinnych ul. Strzelców Bytomskich 21, 41-902 Bytom tel. 32 388-86-07 lub 388-95-40; e-mail: sr@mopr.bytom.pl

Bardziej szczegółowo

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) Broszura informacyjna Urzędu Mieszkalnictwa Komunalnego (Housing Executive) dla pracowników migracyjnych Ta broszura

Bardziej szczegółowo

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Warszawa, dnia 8okwietnia 2014 r Władysław Kosiniak-Kamysz DPS-I-073-,.f,- 3f8f-MC/14 Materiał do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 13 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

Jesteście obywatelami Unii Europejskiej

Jesteście obywatelami Unii Europejskiej Jesteście obywatelami Unii Europejskiej W I T A M Y w L u k s e m b u r g u informacja zaproponowana przez ASTI ( АСТИ) i partnerów S P I S T R E Ś C I Pobyt w Luksemburgu : Przez okres krótszy niż 3 miesiące

Bardziej szczegółowo

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne.

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne. Nowe przepisy unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie emerytur i rent przyznawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Z dniem 1 maja 2010 r. wchodzą w życie nowe

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych. Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2007

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych. Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2007 Materiał na konferencję prasową w dniu 25 lipca 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Imię

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO. Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Załącznik nr 14 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Prezydent Miasta Mysłowice Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej 41-400 MYSŁOWICE, ul. Gwarków 24 Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa

Bardziej szczegółowo

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA WYCHOWAWCZEGO

WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA WYCHOWAWCZEGO Załączniki do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia... 2016 r. (poz....) Załącznik nr 1 WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego:

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński.

Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. Wpływ pracy za granicą na świadczenia emerytalno rentowe w Polsce. Na pytania odpowiada ekspert ZUS- Tomasz Sztabliński. {loadposition related_items} Czy jest możliwe wyliczenie o ile podwyższy mi emeryturę

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 2015/2016. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia

ERASMUS+ 2015/2016. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia ERASMUS+ 2015/2016 Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia PRZESZEDŁEŚ POMYŚLNIE REKRUTACJĘ Rekrutacja poprzez stronę USOSweb Uzupełnia koordynator + student Informacja

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty

PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty Od 1 maja 2004 r. polscy świadczeniodawcy, posiadający z NFZ umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zobowiązani

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Data wpływu/nr wniosku Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo