Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji. Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji. Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing"

Transkrypt

1 Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing

2 Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji jest serią wydawniczą powołaną przez organizacje naukowe: Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji, Sekcja Fotogrametrii i Teledetekcji Komitetu Geodezji PAN, Sekcja Kartografii Komitetu Geodezji PAN, Klub Teledetekcji Polskiego Towarzystwa Geograficznego Redaktor naczelny Wydawnictwa Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji: dr hab. inż. Zdzisław Kurczyński tel Adres redakcji: Instytut Fotogrametrii i Kartografii Politechnika Warszawska Pl. Politechniki Warszawa tel fax:

3 Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji, Sekcja Fotogrametrii i Teledetekcji Komitetu Geodezji PAN Zarząd Główny Stowarzyszenia Geodetów Polskich Zakład Teledetekcji i Kartografii Morskiej Instytutu Nauk o Morzu, Uniwersytetu Szczecińskiego Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing Vol. 18a ISBN Szczecin 2008

4 Artykuły zawarte w Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 18 zostały zakwalifikowane do publikacji na podstawie recenzji naukowych. Recenzenci: dr hab. inż. Andrzej Borkowski, prof. prof. dr hab. inż. Aleksandra Bujakiewicz dr inż. Ireneusz Ewiak dr hab. Kazimierz Furmańczyk, prof. US dr hab. inż. Beata Hejmanowska, prof. AGH dr hab. inż. Zdzisław Kurczyński dr hab. Zygmunt Paszotta, prof. UWM dr inż. Ryszard Preuss dr hab. inż. Krystian Pyka dr inż. Piotr Sawicki Redaktor zeszytu: dr Joanna Dudzińska-Nowak Zakład Teledetekcji Kartografii Morskiej, Instytut Nauk o Morzu, Uniwersytet Szczeciński, ul. Mickiewicza 18, Szczecin, tel , fax: Sekretarz zeszytu: mgr Andrzej Giza Redakcja techniczna i opracowanie edytorskie: mgr Andrzej Giza Artykuły złożono z materiałów dostarczonych przez autorów. Teksty poddano opracowaniu edytorskiemu. Weryfikacja streszczeń w języku angielskim: MAR ECOL CONSULTING, ul. Rydla 45/41, Szczecin Druk: Elpil druk cyfrowy, ul. Artyleryjska 11, Siedlce Nakład: 175 szt. ISBN Copyright by Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji 4

5 Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 18, 2008 ISBN SPIS TREŚCI Vol. 18a Banaszek A., Banaszek S., Zarnowski A. Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych)... 1 Bernasik J., Mikrut S. Wyznaczanie imperfekcji kształtu wysmukłych budowli w oparciu o znane elementy orientacji kątowej kamery Borkowski A., Jóźków G. Aproksymacja powierzchni terenu na podstawie danych lotniczego skaningu laserowego z wykorzystaniem modelu aktywnych powierzchni Bujakiewicz A. Fotogrametryczne widzenie komputerowe i analiza obrazu w świetle III Komisji XXI Kongresu ISPRS Bujakiewicz A., Zawieska D., Arcisz M. Wykorzystanie różnoskalowych zdjęć do zasilania bazy danych 3D obiektów architektonicznych Cisło U. Zarys koncepcji trójwymiarowej wielorozdzielczej bazy topograficznej Dąbrowska Zielińska K. Zastosowanie teledetekcji i zasady postepowania w swietle Komisji VIII XXI Kongresu ISPRS w Pekinie Dębski W., Walczykowski P., Orych A., Rosińska A. Wykorzystanie zobrazowań hiperspektralnych i wskaźników wegetacyjnych do wyróżniania obiektów sztucznych z tła naturlanego Dębski W., Walczykowski P., Orych A. Dobór materiałów do wytworzenia pasywnych celów kalibracyjnych oraz metodyka wyznaczania terenowej zdolności rozdzielczej kamer i skanerów termalnych Drzewiecki W., Mularz S., Twardy S., Kopacz M. Próba kalibracji modelu RUSLE/SDR dla oceny ładunku zawiesiny wprowadzanego do Zbiornika Dobczyckiego ze zlewni bezpośredniej Dudzińska-Nowak J. Określenie tednedncji rozwojowych brzegu na podstawie badań teledetekcyjnych Ewiak I., Karwel A.K., Kraszewski B. Aspekty dokładności generowania NMT na podstawie obrazów z cyfrowej kamery ADS I

6 Spis treści Głowienka E. Porównanie metod korekcji atmosferycznej dla danych z sensorów hiperspektralnych Głowienka E. Przetwarzanie wstępne danych z hiperspektralnego sensora satelitarnego HYPERION Gołuch P., Jóźków G. Ocena dokładności nmt interpolowanego na podstawie danych pozyskanych metodami fotogrametryczną i GPS-RTK Hejmanowska B., Borowiec N., Badurska M. Przetwarzanie lotniczych danych lidarowych dla potrzeb generowania NMT i NMPT Hejmanowska B., Drzewiecki W., Kulesza Ł. Zagadnienie jakości numerycznych modeli terenu Hejmanowska B., Grabowska J. Porównanie możliwości aktualizacji bazy danych GIS z wykorzystaniem ortofotomap i odbiorników GPS typu: Mobile Mapper Izdebski W. Wykorzystanie internetu i nowych technologii geoinformatycznych w automatyzacji pracy Powiatowych Ośrodków Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Jędryczka R. Dane geoprzestrzenne a standardy grafiki trójwymiarowej w Internecie Kędzierski M., Walczykowski P., Fryśkowska A. Naziemny skaning laserowy drogowych obiektów inżynierskich Kędzierski M., Walczykowski P., Fryśkowska A. Wybrane aspekty opracowania dokumentacji architektonicznej obiektów zabytkowych Kisilewicz T., Wróbel A., Wróbel A. Inwentaryzacja rzeczywistych strat ciepła przez przegrody budynków z wykorzystaniem termografii Kolecka N. Integracja GIS i wirtualnej rzeczywistości do wizualizacji i eksploracji danych geograficznych Kolecki J., Badurska M. Redukcja efektu plamkowania na obrazach radarowych z wykorzystaniem propagacyjno-separacyjnego algorytmu metody największej wiarygodności Kolecki J., Wróbel A. Wykorzystanie adaptacyjnej metody redukcji szumów na obrazach cyfrowych do dektekcji krawędzi Kosiński K., Hoffmann-Niedek A. Klasyfikacja obiektowa użytków zielonych z wykorzystaniem wieloletnich zmian NDVI i filtracji kierunkowych obrazu satelitarnego II

7 Spis treści Kowalczyk M. Zastosowanie schematów powiązań procedur technologicznych do poprawy efektywności pracy naukowo-dydaktycznej Koza P.J., Różycki S. Ocena dokładności ortorektyfikacji obrazów SSC z satelity TerraSAR-X oraz weryfikacja geometrii przetworzonych obrazów dostarczanych przez dystrybutora Kraszewski B. Opracowanie nieregularnego bloku wysokorozdzielczych zobrazowań satelitarnych QuickBird Kunz M. Pokrycie terenu jako kryterium zróżnicowania struktury krajobrazu wybranych obszarów chronionych Pomorza Kupidura P., Marciniak J., Koza P., Kowalczyk M. Wybrane przykłady wykorzystania morfologii matematycznej w przetwarzaniu obrazów w teledetekcji Kurczyński Z. Pozyskiwanie danych obrazowych w świetle XXI Kongresu MTFIT w Pekinie 2008r Kurczyński Z. Metodyka oceny dokładności i scalania wieloźródłowych numerycznych modeli teren Lewiński S., Bochenek Z. Zastosowanie metody parametrycznej w klasyfikacji obiektowej obrazu satelitarnego SPOT Linsenbarth A. Rola geoinformacji obrazowej w badaniach geoprzestrzeni biblijnej Marmol U., Będkowski K. Dokładność określenia wysokości drzew na podstawie numerycznego modelu koron drzew opracowanego z wykorzystaniem danych lotniczego skanowania laserowego Vol. 18b Miałdun J. Próba zrozumienia idei konstrukcji tablicy astronomicznej M. Kopernika na olsztyńskim zamku z pomocą pomiarów fotogrametrycznych Michałowska K., Hejmanowska B. Możliwości wykorzystania wieloczasowych obrazów znormalizowanego indeksu wegetacji (NDVI) i archiwalnych orofotomap do badania zmiennosci wybranych elementów środowiska Mikrut S., Mikrut Z. Wykorzystanie sieci neuronowych w procesach fotogrametrycznych III

8 Spis treści Mróz M., Mleczko M. Zdjęcia radarowe TerraSAR-X / Spotlight mode: komplementarność fotointerpretacyjna w stosunku do zdjęć IKONOS na obszarach zurbanizowanych Mularz S., Drzewiecki W., Głowienka E., Hejmanowska B. Komisja VII przegląd prac badawczych prezentowanych na XXI. Kongresie MTFIT w Pekinie Pachelski W., Parzyński Z., Zwirowicz A. Dane referencyjne: opisywanie położenia obiektów w świetle norm ISO serii Paszotta Z. Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Paszotta Z. Generowanie i wizualizacja w internecie anaglifowych obrazów przestrzennych z niemetrycznych aparatów cyfrowych Paszotta Z. Komisja II ISPRS podstawy i koncepcje przetwarzania informacji i danych czasoprzestrzennych w latach Pawłowski R., Malinowski Z. Przegląd nowoczesnych technik udostępniania danych przestrzennych w Internecie Perski Z., Krawczyk A., Marinkovic P. Satelitarna interferometria radarowa (InSAR) wysokiej rozdzielczości z wykorzystaniem danych TerraSAR-X Perski Z., Mróz M. Współczesna aktywność geodynamiczna wybrzeża Bałtyku w świetle wyników badań satelitarnej interferometrii radarowej InSAR i PSInSAR Preuss R. Bazy danych przestrzennych i kartografia cyfrowa w świetle zagadnień IV Komisji XXI Kongresu ISPRS Przyborski M. Badanie dyspersji małych obiektów dla potrzeb morskich systemów geoinformatycznych Pyka K. Porównanie jakości radiometrycznej zdjęć lotniczych wykonanych kamerą analogową i cyfrową Sawicki P. Działalność i badania Komisji V Detekcja bliskiego zasięgu: Analizy i aplikacje w świetle XXI Kongresu ISPRS Sawicki P. Średnioformatowa lustrzanka cyfrowa Mamiya ZD (21.3 MP) nowy sensor wizyjny do aplikacji bliskiego zasięgu IV

9 Spis treści Szczechowski B. Wykorzystane bezzałogowych aparatów latających (mini śmigłowców) do wykonywania fotogrametrycznych zdjęć lotniczych z niskich pułapów Terefenko P., Furmańczyk K., Łapiński M. Analiza rzeźby brzegu na podstawie numerycznego modelu terenu Tokarczyk R., Skoczek K., Fotogrametryczny pomiar elementów walcowanych Tokarczyk R., Szczygieł M. Analiza topografii ciała ludzkiego w zastosowaniu do badania wad postawy Tokarczyk P., Frank A.U. Systemy nawigacji dla pieszych: automatyzacja pozyskiwania danych Twardowski M. Wykorzystanie przeglądarki VGLFL do pozyskiwania i opracowania danych ze źródeł heterogenicznych Uchański J., Falkowski P., Sörensen L. Problematyka standaryzacji w dziedzinie inwentaryzacji obiektów architektonicznych technikami skaningu laserowego naziemnego Walczykowski P., Dębski W., Kędzierski M. Teksturowanie danych z naziemnego skaningu laserowego obrazami termalnymi Wężyk P., Borowiec N., Szombara S., Wańczyk R. Generowanie numerycznych modeli powierzchni oraz terenu w Tatrach na podstawie chmury punktów z lotniczego skaningu laserowego (ALS) Wężyk P., Solecki K. Określanie wysokości drzewostanów Nadleśnictwa Chojna w oparciu o lotniczy skaning laserowy (ALS) Wężyk P., Wańczyk R. Implementacja Dyrektywy INSPIRE na przykładzie internetowego serwisu Mapa roślinności rzeczywistej Miasta Krakowa Wężyk P. Modelowanie chmury punktów ze skaningu laserowego w obszarze koron drzew Wojciechowski T., Perski Z. Zastosowanie satelitarnej interferometrii radarowej do określenia aktywności osuwisk obrzeżenia Kotliny Sądeckiej Wróbel A., Greiner-Wrona E. Badanie temperatury zabytkowych przedmiotów z wykorzystaniem termografii Zawieska D. Rekonstrukcja detali 3D obiektów zabytkowych na podstawie zdjęć archiwalnych V

10 Contents CONTENTS Vol. 18a Banaszek A., Banaszek S., Zarnowski A. Programs for recording semantic data on a raster map (as exemplified by tourist maps)... 1 Bernasik J., Mikrut S. Determination of shape imperfections of lofty structures based on know elements of angular orientation of the camera Borkowski A., Jóźków G. Airborne laser scanning data-based approximation of terrain surface using the active surface model Bujakiewicz A. Photogrammetric computer vision and image analysis in the light of Commission III of the 21 st ISPRS Congress Bujakiewicz A., Zawieska D., Arcisz M. The use of multiscale images for supplementing data bases of 3D architectural objects Cisło U. An outline of a concept for three-dimensional multiresolution topographic database Dąbrowska Zielińska K. Remote sensing application and policies in the light of Commission III of the XXI ISPRS Congress in Beijing Dębski W., Walczykowski P., Orych A., Rosińska A. Recognition of artificial objects against a natural background with the use of hyperspectral imagery and vegetation indices Dębski W., Walczykowski P., Orych A. Selection of materials for the development of passive calibration targets and the methodology used in determining the spatial resolution of thermal cameras and scanner Drzewiecki W., Mularz S., Twardy S., Kopacz M. Calibration of RUSLE/SDR model for estimation of suspended matter load supplied to The Dobczyce Reservoir from its immediate catchment Dudzińska-Nowak J. Trends in coast development as determined by remote sensing research Ewiak I., Karwel A.K., Kraszewski B. Accuracy aspects of DEM generation as elucidated by ADS40 aerial digital camera images VI

11 Contents Głowienka E. Comparison of atmospheric correction methods for hyperspectral sensor data Głowienka E. Pre-processing of spaceborne hyperspectral HYPERION data Gołuch P., Jóźków G. Accuracy evaluation of dtm interpolated from data acquired with photogrammetric and GPS-RTK methods Hejmanowska B., Borowiec N., Badurska M. Airborne lidar data processing for digital surface model and digital terrain model generation Hejmanowska B., Drzewiecki W., Kulesza Ł. The quality of digital terrain models Hejmanowska B., Grabowska J. Comparison of possibilities of GIS database update with an orthophotomap and GPS Mobile Mapper receivers Izdebski W. The use of the internet and new geoinformation technology for automation of work at County-Level Centres of Geodetic and Cartography Documentation Jędryczka R. Geospatial data and 3D graphics standards in the Internet Kędzierski M., Walczykowski P., Fryśkowska A. Terrestrial laser scanning of road infrastructure objects Kędzierski M., Walczykowski P., Fryśkowska A. Some aspects of architectural documentation of cultural heritage objects Kisilewicz T., Wróbel A., Wróbel A. Assessment of the actual heat loss through building walls by means of thermal imaging Kolecka N. Integration of gis and virtual reality for geographic data visualization and exploration Kolecki J., Badurska M. Despeckling of synthetic aperture radar images using propagation-separation approach for local likelihood estimation Kolecki J., Wróbel A. Edge detection using adaptive smoothing of digital images Kosiński K., Hoffmann-Niedek A. Object grassland classification using multi-year NDVI changes and directional filtering of satellite image Kowalczyk M. Application of schematic representation of links between technological procedures to improve effectiveness of research and teaching VII

12 Contents Koza P.J., Różycki S. Accuracy assessment of TerraSAR-X orthorectification and geometry verification of geocoded images supplied by the distributor Kraszewski B. Development of an irregular block of high resolution QuickBird satellite images Kunz M. Land cover as the criterion of landscape structure diversity in selected protected areas of Pomerania Kupidura P., Marciniak J., Koza P., Kowalczyk M. Selected examples of applying mathematical morphology to image processing in remote sensing Kurczyński Z. Image data acquisition in the light of the 21 st ISPRS Congress in Beijing Kurczyński Z. Methodology of accuracy assessment and merging of multisource digital terrain model Lewiński S., Bochenek Z. Application of rule-based approach to object-oriented classification of SPOT satellite image Linsenbarth A. The usefulness of satellite images in studies on the biblical geospace Marmol U., Będkowski K. Accuracy of tree height estimation using lidar data-derived DEM Vol. 18b Miałdun J. An attempt at understanding the concept of Nicholas Copernicus astronomical table, housed in the olsztyn castle, using photogrammetric measurements Michałowska K., Hejmanowska B. A possibility of using temporal images of normalised difference vegetation index (NDVI) for detection of environmental changes Mikrut S., Mikrut Z. Application of neural networks to photogrammetric processes Mróz M., Mleczko M. TerraSAR-X / Spotlight mode radar images: photointerpretation complementarity with IKONOS images in urban areas Mularz S., Drzewiecki W., Głowienka E., Hejmanowska B. Technical Commission VII review of the research papers presented at the 21 st ISPRS Congress in Beijing VIII

13 Contents Pachelski W., Parzyński Z., Zwirowicz A. Reference data: describing position of the features according to the ISO series standards Paszotta Z. Orthophoto generation in the web application Paszotta Z. Generation and visualisation of anaglyphic spatial images from non-metric digital images via the internet Paszotta Z. ISPRS technical Commission II theory and concepts of spatio-temporal data handling and information in Pawłowski R., Malinowski Z. Overview of latest trends in spatial data presentation on the Internet Perski Z., Krawczyk A., Marinkovic P. High resolution SAR interferometry (InSAR) with TerraSAR-X data Perski Z., Mróz M. Recent geodynamics of the Baltic Coast as measured with sar interferometry InsSAR and PSInSAR Preuss R. Spatial information systems and digital mapping in the light of topics of Commission IV of the 21 st ISPRS Congress Przyborski M. Examination of dispersion of small objects for the needs of marine geoinformatic systems Pyka K. Comparison of radiometric quality of images taken with analogue and digital cameras Sawicki P. Commission V "Close range sensing: analysis and applications - activity and research in the light of the 21 st ISPRS Congress Sawicki P. The Mamiya ZD (21.3 MP) medium format DSLR camera a new vision sensor for close range applications Szczechowski B. The use of unmanned aerial vehicles (mini helicopters) in photogrammetry from low level Terefenko P., Furmańczyk K., Łapiński M. Digital terrain model-based coast relief analysis Tokarczyk R., Skoczek K., Photogrammetric measurement of rolled elements IX

14 Contents Tokarczyk R., Szczygieł M. Human body topography analysis in posture investigation Tokarczyk P., Frank A.U. Automatization of data acquisition and processing for pedestrian navigation system purposes Twardowski M. VGLFL viewer for acquiring and developing data from heterogeneous sources Uchański J., Falkowski P., Sörensen L. The problem of standardization of terrestrial laser scanning techniques for architecture inventory purposes Walczykowski P., Dębski W., Kędzierski M. Texture mapping of terrestrial laser scanning data using thermal images Wężyk P., Borowiec N., Szombara S., Wańczyk R. Generation of digital surface and terrain models of the Tatras Mountains based on airbone laser scanning (ALS) point cloud Wężyk P., Solecki K. Airborne laser scanning (ALS)-based determination of the chojna forest disrtict tree stand heights Wężyk P., Wańczyk R. Implementation of the INSPIRE Directive, as exemplified by the Vegetation map of Cracow webgis service Wężyk P. The lidar point cloud data-based forest canopy modelling Wojciechowski T., Perski Z. Application of sar interferometry to the assessment of landsliding activity on the edge of The Nowy Sącz Basin Wróbel A., Greiner-Wrona E. Measuring temperature of historical objects by means of thermography Zawieska D. Reconstruction of details of 3D historical monuments on the basis of archival photos X

15 Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 18, 2008 ISBN OPROGRAMOWANIE DO ZAPISYWANIA DANYCH OPISOWYCH NA MAPIE RASTROWEJ (NA PRZYKŁADZIE MAP TURYSTYCZNYCH) PROGRAMS FOR RECORDING SEMANTIC DATA ON A RASTER MAP (AS EXEMPLIFIED BY TOURIST MAPS) Anna Banaszek 1, Sebastian Banaszek 1, Aleksander Zarnowski 2 1 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego, UWM w Olsztynie 2 Zakład Fotogrametrii i Teledetekcji, UWM w Olsztynie SŁOWA KLUCZOWE: SIP, mapy rastrowe, dane opisowe, edytor graficzny, mapa turystyczna STRESZCZENIE: Do dziś nierozwiązanym problemem jest takie zapisywanie danych opisowych na mapie rastrowej, aby uzyskać możliwość ich ponownego odczytania przez przeglądarkę. W wielu przypadkach, nowy produkt kartograficzny posiadający taką umiejętność, mógłby stanowić konkurencje dla tradycyjnych produktów kartograficznych SIP. Jednocześnie tego rodzaju program nie wymagałby od użytkowników specjalistycznej wiedzy z dziedziny kartografii i SIP. Jego wykorzystanie przy tworzeniu i odczytywaniu map turystycznych będzie możliwe nawet przez osoby posiadające wiedzę z dziedziny geografii na poziomie szkoły średniej. Wieloletnie badania sposobów zapisywania danych opisowych na mapach rastrowych, oraz wykorzystania innych dokumentów graficznych w postaci rastrowej, doprowadziły do opracowania metody wygenerowania e-symboli na podstawie alfabetu źródłowego. Dla realizacji tej metody opracowano zestaw oprogramowania autorskiego, zawierający analizator, generator, edytor oraz przeglądarkę graficzną. W artykule przedstawiono sposób jego wykorzystania na przykładzie mapy turystycznej. Jako obiekt badań wybrano mapę turystyczną, ze względu na jej częste wykorzystanie w życiu codziennym i zawierającą przede wszystkim informacje o miejscach godnych zwiedzenia, szlakach turystycznych, środkach komunikacji, a także infrastrukturze turystycznej i rozrywkowej. Dzięki zastosowaniu przedstawionego w artykule oprogramowania zakres informacyjny mapy turystycznej można powiększyć o dowolny zestaw informacji bez utraty jej przejrzystości i budowy dodatkowej bazy danych. Elastyczność metody umożliwia wzbogacenie treści mapy o dowolny rodzaj informacji niezbędny z punktu widzenia użytkownika. 1. WPROWADZENIE Nowoczesny GIS wykorzystuje trójkomponentowy model przy realizacji technologii geoinformatycznej: dane opisowe obiektu, dane przestrzenne określające jego lokalizację oraz system kodowania obiektów do określenia relacji między obiektowo-graficznym dokumentem i danymi opisowymi (Longley i inni, 2005). Wszystkie te komponenty niezależne od fizycznego modelu zapisywania i przechowywania danych są dobrze znane i opisane w literaturze. Istnieją normy prawne i standardy narodowe, które regulują treść i formaty komponentów GIS, technologie ich pozyskiwania i aktualizacji, sposoby dostępu do danych i zasady bezpieczeństwa. Zgodnie z Directive 2007/2/EC of the European Parliament and of the Council 1

16 Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych) of 14 March 2007, odbywają się prace nad standardami danych przestrzennych (INSPIRE). Przy realizacji zapytań użytkownikowi przysługuje dostęp do wszystkich danych o obiektach, które są zapisane w bazach danych i plikach GIS. Wyniki zapytania w postaci hard copy mogą być przekazane użytkownikowi jako rastrowy obiektowograficzny dokument (mapa, ortofotomapa i inne) i w postaci tekstowego dokumentu. Zauważmy, że wydrukowany obiektowo-graficzny dokument, podobnie jak i mapa w technologii WMS (Standard Europejski ISO 19128: Geographic information: Web map server interface), prezentuje tylko położenie przestrzenne obiektów na rysunku, nie zawiera wszystkich danych opisowych i dlatego jego wykorzystanie jest bardzo ograniczone w porównaniu z możliwościami GIS. Dla uzyskania informacji o obiektach potrzebna jest w technologii WMS dodatkowa instrukcja GetFeatureInfo lub stylizowany deskryptor warstwy (SLD). Dla użytkowników zaliczanych do grupy ekspertów (geodeci, projektanci i inni) opracowanie mapy i baz danych opisowych przez oprogramowanie GIS jest niezbędne. Dla użytkownika masowego (małe firmy, administratorzy różnego szczebla, notariusze, rzeczoznawcy, właściciele nieruchomości i inni) w wielu przypadkach wykorzystanie GIS z punktu widzenia ekonomicznego i technicznego jest mało opłacalne, niemniej tego rodzaju użytkownicy to potencjalnie duży rynek zbytu produktów GIS, którego nie można ignorować. 2. PROBLEM BADAWCZY Rozwiązanie problemu polega na opracowaniu, z wykorzystaniem GIS, rastrowej mapy z danymi przestrzennymi, na której będą zapisane potrzebne użytkownikowi dane opisowe o obiektach. Do zapisywania danych opisowych można wykorzystać E-symbole (Żarnowski, 2003), w wyniku czego uzyskamy mapę semantyczną. W tym przypadku do wykonania zapytania do danych opisowych wystarczą zapisana w pliku mapa semantyczna oraz zwykły PC z oprogramowaniem do odczytania danych opisowych. Takie podejście będzie ekonomiczne i technicznie dostępne dla wielu użytkowników, co rozszerzy obszary zastosowania GIS i krąg jego użytkowników. Do realizacji postawionych celów konieczne jest opracowanie oprogramowania, które realizuje opracowanie mapy rastrowej wzbogaconej danymi opisowymi. W zestaw tego oprogramowania wchodzą programy, które mogą być wykorzystywane zarówno jako moduły samodzielne jak i kompleksowo: 1. Analizator tekstów - GZA_Analizator, 2. Generator e-symboli - GZA_Gen_Symboli, 3. Edytor map rastrowych - EZA_Edytor_MR, 4. Przeglądarka graficzna - EAZ_Browser_Map_ZDO. 3. MAPA RASTROWA DLA CELÓW TURYSTYCZNYCH Mapa rastrowa, będąca cyfrową reprezentacją mapy wykonanej w konkretnej skali i odwzorowaniu kartograficznym, tworzona jest najczęściej poprzez skanowanie map analogowych. Stała rozdzielczość takiej mapy powoduje, że nadaje się ona najlepiej 2

17 Anna Banaszek, Sebastian Banaszek, Aleksander Zarnowski do odwzorowania niewielkich obszarów, uniemożliwiających powstawanie zniekształceń charakterystycznych dla wybranego odwzorowania kartograficznego. Mapa taka ze względu na niewielki nakład pracy potrzebny do jej stworzenia, w odróżnieniu od map wektorowych (których wektoryzacja jest procesem pracochłonnym i długotrwałym), może być wykorzystywana z powodzeniem dla celów amatorskich np. turystycznych. Mapą turystyczną możemy nazwać każdą mapę przeznaczoną do użytkowania przez turystów, zawierającą przede wszystkim informacje o miejscach godnych zwiedzenia (zabytkach architektury i przyrody, pamiątkach historycznych i narodowych), szlakach turystycznych (pieszych, rowerowych, samochodowych), środkach komunikacji (przystankach autobusowych, stacjach kolejowych, przystaniach promowych), a także infrastrukturze turystycznej i rozrywkowej (miejscach noclegowych, restauracjach, kinach, barach, dyskotekach). Jedną z najczęściej używanych map turystycznych jest mapa drogowa (atlas samochodowy), realizowana w skalach zależnych głównie od obejmowanego obszaru, gęstości dróg, szczegółowości opracowania oraz dodatkowo zawartych elementów. Wśród map drogowych możemy wyróżnić: - przeglądowe mapy drogowe (obejmujące cały np. kontynent w skali rzędu 1: ) zawierające tylko najważniejsze drogi i największe miasta, - mapy obejmujące pojedyncze kraje (kraj wielkości Polski odwzorowywany jest w skali rzędu od 1: do 1: , - szczegółowe mapy drogowe (obejmujące poszczególne regiony w skali rzędu od 1: do 1: ). Na mapach drogowych najczęściej przedstawione zostają w sposób schematyczny szczegóły topograficzne, w szczególności rzeki i strumienie, zbiorniki wodne, linie kolejowe czy sieć dróg, wzbogacone o informacje przydatne osobom podróżującym samochodem, w tym turystom, dotyczące m.in. lokalizacji parkingów, stacji benzynowych, hoteli i moteli, drogowych przejść granicznych, lasów, rezerwatów przyrody, zabytków itp. Uzupełnieniem map drogowych i atlasów samochodowych są często schematyczne plany miast, zazwyczaj w stosunkowo dużej skali rzędu 1: Skala planu miasta w formie tradycyjnej (papierowej) stanowi kompromis pomiędzy jego dokładnością, rozmiarami arkusza papieru, na którym plan jest wydrukowany i rozległością miasta. Na ogół zawiera się w przedziale od 1: do 1: Plany miast z reguły przedstawiają oprócz siatki ulic wraz z ich nazwami położenie ważniejszych obiektów w mieście: zabytków, kościołów, muzeów, szpitali, aptek, posterunków policji, parków, stacji benzynowych itp., a także linii autobusowych, tramwajowych, trolejbusowych, metra i kolei oraz ich przystanków i stacji. Do planu zazwyczaj dołączony jest spis ulic i ważniejszych obiektów. Tego rodzaju mapy obecnie mogą być wykorzystywane zarówno w postaci tradycyjnego wydruku, jak i w postaci cyfrowej z zastosowaniem urządzeniach GPS i telefonów komórkowych. Obecny poziom technologiczny i ogólna dostępność do nowoczesnych urządzeń cyfrowych otwiera przed nami nowe możliwości wzbogacenia treści map tematycznych, 3

18 Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych) w tym map drogowych i turystycznych, o szereg informacji istotnych z punktu widzenia końcowego odbiorcy, a zastosowanie GIS alfabetu dodatkowo obniża koszty i upraszcza proces wzbogacania map o nowe informacje, a przede wszystkim ułatwia ich dystrybucję i odbiór niezaawansowanym użytkownikom. Zakres informacyjny mapy turystycznej można powiększyć o dowolny zestaw informacji np. w odniesieniu do miejsca noclegowego można udostępnić informacje dotyczące m.in.: nazwy, standardu, adresu, numeru telefonu, adresu , adresu strony internetowej, współrzędnych geograficznych, rodzaju i wyposażenia pokoi, usług dodatkowych czy cen. W przypadku kina poza w/w zestawem można opatrzyć dodatkową informacją o godzinach otwarcia, liczbie sal, liczbie miejsc, cenie biletów czy repertuarze. Tak dobrany zestaw informacji należy uważać za przykładowy i otwarty, elastyczność GIS alfabetu umożliwia wzbogacenie treści mapy o dowolny rodzaj informacji. 4. OPROGRAMOWANIE DO OPRACOWANIA MAP SEMANTYCZNYCH 4.1. Analizator tekstów Głównym zadaniem programu GZA_Analizator.exe jest przeprowadzanie analizy wprowadzonego teksu pod kątem wykorzystanego w nim alfabetu oraz jego optymalizacji. W wyniku jego działania, wygenerowany zostaje plik zawierający indywidualnie dopasowany alfabet, składający się tylko ze znaków zawartych we wprowadzonym tekście, w kolejności, zoptymalizowanej z punktu widzenia częstotliwości wystąpienia liter i liczb w tekście. Utworzony plik niezbędny jest do poprawnego zakodowania, a potem odkodowania tekstu do i z postaci e-symbolu. Po uruchomieniu programu GZA_Analizator, w oknie pojawi się menu główne, w którym znajdują się dwie zakładki: Teksty, Alfabet i przycisk Zakończ. Po rozwinięciu zakładki Teksty otrzymujemy dostęp do opcji Czytaj i statystyka (rys. 1). Opcja Czytaj służy do wczytania żądanego tekstu w formie specjalnie spreparowanego pliku. W tekście wykorzystuje się symbole specjalne: # - znacznik zakończenia słowa, $ - znacznik zakończenia zdania. Rys. 1. Okno programu GZA_Analizator. Źródło: opracowanie własne. Przykładowy fragment tekstu pokazano na rysunku 2. Po wczytaniu pliku z tekstem będzie udostępniona opcja Statystyka, która wykonuje analizę wprowadzonego tekstu pod kątem wykorzystanego w nim alfabetu i znaków w nim występujących. 4

19 Anna Banaszek, Sebastian Banaszek, Aleksander Zarnowski Rys. 2. Format spreparowanego tekstu na potrzeby generowania e-symboli (Źródło: opracowanie własne) Wczytanie i przeanalizowanie tekstu skutkuje uaktywnieniem zakładki Alfabet, w której występują dwie opcje: Generuj i Zapisz (rys. 3). Rys. 3. Okno programu GZA_Analizator z rozwiniętą zakładką Alfabet (Źródło: opracowanie własne) Opcja Generuj tworzy plik zawierający zoptymalizowany alfabet wygenerowany na podstawie przeprowadzonej wcześniej analizy:.#opks12inwzdel0art9 Opcja Zapisz służy do zapisywania wygenerowanego pliku w pamięci stałej. Przycisk Zakończ w menu głównym zamyka program Generator e-symboli Głównym zadaniem programu GZA_Gen_Symboli jest wygenerowanie e-symbolu w postaci znaku kartograficznego lub obrazu cyfrowego, na podstawie alfabetu utworzonego w programie GZA_Analizator oraz wprowadzonego tekstu. Wygenerowany e-symbol może zostać wpasowany na mapę rastrową. Główne okno programu zawiera menu, w którym znajdują się cztery zakładki: Alfabet, Zdanie, Tekst, e-symbol oraz przyciski Zakończ i Help. Po rozwinięciu zakładki Alfabet otrzymujemy dostęp do opcji Czytaj (rys. 4). Rys. 4. Okno programu GZA_Gen-Symboli z rozwiniętą zakładką Alfabet (Źródło: opracowanie własne) 5

20 Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych) Opcja Czytaj służy do wczytania pliku tekstowego z wybraną wersją alfabetu utworzoną i zoptymalizowaną w programie GZA_Analizator. Zakładka Zdanie udostępnia opcje: Czytaj, Napisz i Zapisz (rys. 5). Rys. 5. Okno programu GZA_Gen-Symboli z rozwiniętą zakładką Zdanie (Źródło: opracowanie własne) Opcja Czytaj umożliwia wczytanie do programu pliku z wcześniej przygotowanym zdaniem, a opcja Napisz służy do wprowadzania zdania bezpośrednio z klawiatury. Opcja Zapisz pozwala zapisać wpisane zdanie do pliku. Rozwinięcie zakładki Tekst powoduje udostępnienie opcji: Czytaj i Utwórz katalog biblioteki (rys. 6). Opcja Czytaj umożliwia wczytanie do programu pliku z wcześniej przygotowanym tekstem składającym się z co najmniej dwóch pojedynczych zdań, a opcja Utwórz katalog biblioteki pozwala założyć indywidualny katalog w którym umieszczone zostaną wygenerowane symbole. Rys. 6. Okno programu GZA_Gen-Symboli z rozwiniętą zakładką Tekst (Źródło: opracowanie własne) Zakładka e-symbol zawiera opcje: Generuj znak kartograficzny, Generuj obraz cyfrowy, Generuj bibliotekę znaków kartograficznych, Generuj bibliotekę obrazów cyfrowych i Zapisz (rys. 7). Rys. 7. Okno programu GZA_Gen-Symboli z rozwiniętą zakładką e-symbol (Źródło: opracowanie własne) Opcje Generuj znak kartograficzny (rys. 8A) oraz Generuj obraz cyfrowy (rys. 8B) służą odpowiednio do wygenerowania znaków kartograficznych i obrazów cyfrowych 6

21 Anna Banaszek, Sebastian Banaszek, Aleksander Zarnowski zadanych wcześniej zdań a opcje Generuj bibliotekę znaków kartograficznych i Generuj bibliotekę obrazów cyfrowych generują odpowiednio zbiory znaków kartograficznych i obrazów cyfrowych dla wprowadzonych tekstów. Opcja Zapisz służy do zapisywania wygenerowanych znaków i obrazów. A Rys. 8. E-Symbol wygenerowany w postaci: A- znaku kartograficznego, B- obrazu cyfrowego (Źródło: opracowanie własne) Przycisk Zakończ zamyka działanie programu a przycisk Help wyświetla informacje o programie Edytor map rastrowych Program EZA_Edytor_MR służy do manualnego wpasowywania wygenerowanych e-symboli na mapę rastrową. Menu programu zawiera następujące zakładki: Mapa i Fragment oraz przyciski Biblioteka, Zakończ i Help. W zakładce Mapa występują opcje Czytaj, Zapisz mapę i Hider (rys. 9). B Rys. 9. Okno programu EZA_Edytor_MR z rozwiniętą zakładką Mapa (Źródło: opracowanie własne) Opcja Czytaj umożliwia wczytanie do programu pliku z mapą rastrową, która ma zostać wzbogacana o warstwę informacyjną. Po wykonaniu funkcji Czytaj w oknie pojawi się kartogram z obrazem mapy, który daje możliwość użytkownikowi wyboru odpowiedniego fragmentu mapy do edycji. Opcja Zapisz mapę służy zapisywaniu wzbogaconej danymi opisowymi mapy semantycznej, a opcja Hider wyświetla szczegółowe informacje o formacie pliku mapy rastrowej. Przyciski Biblioteka pozwala dokonać wyboru biblioteki symboli, które mają zostać wprowadzone na mapę. Po wykonaniu funkcji Biblioteka otrzymujemy dostęp do okna z wyświetloną biblioteką znaków kartograficznych lub obrazów rastrowych w formacie pozwalającym umieścić je w obrazie rastrowym (rys.10). 7

22 Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych) Rys. 10. Lista znaków kartograficznych (obrazów cyfrowych) (Źródło: opracowanie własne) Zakładka Fragment zawiera opcję Wybierz fragment mapy, która umożliwia wybór fragmentu mapy przeznaczonego do edycji. W górnej części obszaru roboczego rozmieszczone zostało dodatkowe menu udostępniające przyciski: zwiększenia skali obrazu, zmieszenia skali obrazu, centrowania obrazu, wyboru i wstawiania e-symbolu, cofania operacji wstawiania, zapisania fragmentu edytowanej mapy. Wygląd fragmentu mapy semantycznej po wyborze i wstawianiu e-symbolu w zakładce Fragment przedstawiono na rysunku 12. Rys. 12. Obszar roboczy po wpasowaniu danych opisowych (Źródło: opracowanie własne) Przycisk Zakończ zamyka działanie programu a przycisk Help wyświetla informacji o programie. 5. WNIOSKI Wykorzystanie e-symboli daje możliwość wygenerowania w postaci rastrowej danych opisowych obiektów turystycznych i rekreacyjnych (informacje o zabytkach, hotelach, 8

23 Anna Banaszek, Sebastian Banaszek, Aleksander Zarnowski restauracjach), które mogą być wklejane w mapę rastrową przed jej wydrukiem. Użytkownik wykorzystując dedykowane oprogramowanie (EAZ_Browser_ Map_ZDO) oraz odpowiedni odbiornik (komputer stacjonarny, laptop, palmtop, telefon komórkowy) może odczytać E-symbole, które mogą zostać przedstawione w postaci tekstu w języku naturalnym. Każdy użytkownik może używać własnego alfabetu podstawowego do generowania e-symboli i w ten sposób zabezpieczyć poufność informacji (np. własnych notatek odnoszących się do obiektów turystycznych). Dzięki temu z jednego urządzenia i mapy rastrowej może niezależnie korzystać kilku użytkowników i każdy z nich będzie wstanie odczytać tylko informacje zapisane przy wykorzystaniu e-symboli kodowanych alfabetem uniwersalnym lub jego własnym.. Badania wykonano w ramach projektu badawczego N /2971 pt. Opracowanie symboli SIP-alfabetu i ich zastosowanie w mapach rastrowych i ortofotomapach cyfrowych" (Decyzja Nr 2971/T02/2006/31 Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dn r). 6. LITERATURA Longley P. A., Goodchild M. F., Maguire D. J., Rhind D. W Geographic Information Systems and Science, Chichester: Wiley. 2nd Edition Mogiłło-Suchowera S. i in Instrukcja techniczna K-1. Mapa zasadnicza: Wydanie 3, Kordab Polska SP. Z O.O., Łódź. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U Nr 30, poz. 163 z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie z dnia 24 marca 1999 r. (Dz.U Nr 30, poz. 297). Zespół ds. Krajowego profilu metadanych w zakresie geoinformacji. (2007). Eksperymentalna implementacja meta danych w zakresie informacji przestrzennej w Polsce na potrzeby projektu GEOPORTAL.GOV.PL (www.gugik.gov.pl/gugik/dw_files/623_opis_eksperymentu.pdf). Żarnowski A E-język i generowanie symboli E-języka na podstawie transformacji tekst-grafika, Arch. Fotogram., Kart. i Teledetekcji, vol. 13A, Wrocław. 9

24 Oprogramowanie do zapisywania danych opisowych na mapie rastrowej (na przykładzie map turystycznych) PROGRAMS FOR RECORDING SEMANTIC DATA ON A RASTER MAP (AS EXEMPLIFIED BY TOURIST MAPS) KEY WORDS: GIS, Raster Map, Semantic Data, Graphic Editor, Maps for Tourists Summary Recording semantic data on a raster map and thus making it amenable to reading through a browser has so far posed an unsolved problem. In numerous cases, such a new cartographic product would be an advantage over traditional cartographic GIS products. The advantage would be augmented by no need for a user to have specialized knowledge and command of GIS. The knowledge of geography at the secondary-school level would be sufficient to create and use such maps. Long-term research on methods for recording semantic information on raster maps and on the use of other graphic documents in a raster form have resulted in developing methods for generating e-symbols based on the source alphabet. To implement the method, the authors have developed a software package containing an analyzer, an e-symbol library generator, an editor for placing e-symbols on a raster map, and a graphic browser for reading the semantic information written on a raster map. The paper describes application of the software on a tourist map as an example. The study is based on a map type that is commonly used by tourists, which contains mostly information on places worth visiting (historical and national monuments of architecture and nature), tourist trails (for pedestrians, bikers, cars), transportation system (bus stops, railway stations, ferry terminals), as well as on tourist infrastructure and entertainment (accommodation, restaurants, cinemas, bars, discos). The software described in the paper makes it possible to extend the information content of such a tourist map by any additional items (e.g., standard, address, phone number, and address of accommodation, geographical coordinates, etc.) without loss of clarity and without any need to build an extra database. Flexibility of the method presented makes it possible to supplement the contents of such map by including any type of information important for the user. dr Anna Banaszek tel. (+48 89) dr inż. Sebastian Banaszek tel. (+48 89) dr hab. inż. Aleksander Żarnowski tel. (+48 89)

25 Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 18, 2008 ISBN WYZNACZANIE IMPERFEKCJI KSZTAŁTU WYSMUKŁYCH BUDOWLI W OPARCIU O ZNANE ELEMENTY ORIENTACJI KĄTOWEJ KAMERY DETERMINATION OF SHAPE IMPERFECTIONS OF LOFTY STRUCTURES BASED ON KNOWN ELEMENTS OF ANGULAR ORIENTATION OF THE CAMERA Jerzy Bernasik, Sławomir Mikrut Katedra Geoinformacji, Fotogrametrii i Teledetekcji Środowiska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie SŁOWA KLUCZOWE: imperfekcja kształtu, elementy orientacji kątowej, kalibracja, kamera metryczna, fototeodolit cyfrowy STRESZCZENIE: Artykuł prezentuje opracowaną na potrzeby projektu badawczego MNiSzW metodykę analizy obrazów cyfrowych i przetwarzania wyników pomiaru, umożliwiającą wyznaczanie imperfekcji kształtu wysmukłych budowli w oparciu o znane elementy orientacji kątowej kamery. Do obliczeń zastosowano zmodyfikowane procedury stosowane w przypadku pomiarów wychyleń od pionu wysmukłych budowli typu wieżowego. Skonstruowano i przetestowano autorski system mający spełniać funkcję fototeodolitu cyfrowego. Aparat metryczny Rollei 6008 z przystawką cyfrową P20 z zainstalowanymi 4 libellami jest mocowany na teodolicie Theo 010B. Urządzenie umożliwia wykonywanie zdjęć poziomych, oraz nachylonych pod kątem 23. Do testów użyto obiektywu o ogniskowej 80 mm, którego kalibrację wykonano fabrycznie, przy ustawieniu ogniskowania na nieskończoność. Autorzy opracowali procedury pozwalające na wykonywanie automatycznych pomiarów na obrazie cyfrowym. Do wykrywania krawędzi obiektu i pomiaru na obrazie cyfrowym wykorzystano algorytmy podpikselowej analizy obrazu. Bazują one na detekcji pojedynczych punktów przekroi krawędziowych, a następnie na wpasowaniu odpowiedniej funkcji reprezentującej badany kształt obiektu. Algorytmy zostały oprogramowanie w języku C++ i zaimplementowane do systemu. Zastosowane algorytmy pozwalają również na zbadanie dokładności lokalizacji krawędzi testowanych obiektów. 1. WSTĘP Zgodnie z definicją dr inż. Adama Zaborskiego z Instytutu Mechaniki Budowli, Wydziału Inżynierii Lądowej, Politechniki Krakowskiej, imperfekcja to niedoskonałość, odchyłka geometrii albo właściwości od wyidealizowanych (Leksykon, 2008). Autorzy pod pojęciem imperfekcji kształtu wysmukłych budowli rozumieją różnice w geometrii kształtu obiektów wysmukłych (wieże, kominy itp.). To zagadnienie jest przedmiotem badań prowadzonych przez autorów w ramach projektu badawczego MNiSzW, których wstępne wyniki zaprezentowano w niniejszym artykule. Celem badań było zbadanie przydatności algorytmów wyznaczania imperfekcji kształtu wysmukłych budowli w oparciu o znane elementy kątowej orientacji kamery. 11

26 Wyznaczanie imperfekcji kształtu wysmukłych budowli w oparciu o znane elementy orientacji kątowej kamery Sama problematyka jest stosunkowo znana, jednak autorzy zaproponowali nowe podejście, polegające na budowie fototeodolitu cyfrowego w oparciu o wysokorozdzielczą kamerę cyfrową firmy RolleiMetric. 2. WSPÓŁCZESNE KONSTRUKCJE CYFROWYCH FOTOTEODOLITÓW Problem integracji kamery cyfrowej z teodolitem jest aktualnym zagadnieniem, nad którego rozwiązaniem pracuje się w wielu instytucjach naukowych i komercyjnych na całym świecie. Przykładem takiego rozwiązania może być zintegrowany system - teodolit z kamerą cyfrową, zaproponowany przez japońską firmę Topcon Corporation. Po raz pierwszy został on pokazany w Stuttgarcie na targach Intergeo 2004 pod nazwą tachimetru elektronicznego serii GPT Instrumenty tej serii są pierwsze na świecie jeśli chodzi o łączenie najnowszej cyfrowej technologii obrazu z tachimetrem elektronicznym. Jeden z nowszych systemów - wideotachimetr GPT 9000-A IS jest próbą integracji tachimetru oraz kamery cyfrowej. Pozwala on na bezlustrowy pomiar odległości wraz z rejestracją obrazu (Topcon, 2008). Instrumenty te jednak posiadają rozdzielczość matrycy CCD (1.3 MP), co ogranicza przydatność ich do celów typowo fotogrametrycznych. W Polsce również podjęto próby integracji kamer cyfrowych z teodolitem. PGE KWB Bełchatów S.A., Dział Mierniczy zakupił kamerę RolleiMetric z przystawką cyfrową P45 o rozdzielczości 39 mln pikseli. System ma służyć do comiesięcznej inwentaryzacji wyrobiska. Początkowo zintegrowano kamerę z tachimetrem elektronicznym, ale ze względów praktycznych zrezygnowano z tego pomysłu (konstrukcja była ciężka, problemy z przenoszeniem sprzętu, itp.). Aktualnie wykonano przystawkę pozwalająca na zamontowanie kamery na statywie i jej obrót w pionie i w poziomie. Pomiaru kątów dokonuje się poprzez umieszczenie tachimetru w miejsce kamery. Konstrukcja w chwili obecnej jest w fazie testowania. 3. KONSTRUKCJA FOTOTEODOLITU CYFROWEGO NA BAZIE KAMERY ROLLEIMETRIC 6008 AF 3.1. Kamera cyfrowa RolleiMetric 6008 AF i jej oprzyrządowanie Doświadczenia wyniesione z prac nad adaptacją kamery Kodak DCS 760 do pomiaru wysmukłych budowli (Bernasik, Mikrut 2007) stanowiły punkt wyjścia dla koncepcji opisywanego fototeodolitu cyfrowego. Wnioski, które zaważyły nad przyjętymi rozwiązaniami można ująć w trzech grupach: - nie uda się uzyskać wysokiej powtarzalności przestrzennej orientacji kamery, jeśli nie będzie ona stanowić z libellami nierozerwalnej całości, - trzeba zrezygnować ze śrub rektyfikacyjnych, stosując w zamian prostą metodę wyznaczania stałych poprawek rektyfikacyjnych wykorzystywanych później w obliczeniach, - nie dysponując pieniędzmi na zakup kamery cyfrowej o najwyższej rozdzielczości (planowano pierwotnie wykorzystanie kamery z przystawką cyfrową 39 megapikseli), która mogła spełnić wysokie wymagania dokładnościowe pomiaru wysmukłego obiektu, przyjęto koncepcję fotografowania częściami. 12

27 Jerzy Bernasik, Sławomir Mikrut Kamera RolleiMetric 6008AF (rys.1) jest wyposażona w przystawkę cyfrową o wymiarach matrycy mm mm, liczbie pikseli (16.6 mln pikseli) i rozmiarze piksela 9 μm. Przy długoogniskowym obiektywie (f = 80mm), stosując ręczny pomiar obrazu, z dokładnością 0.33 piksela, można osiągnąć rozdzielczość kątową rzędu 24. Zbliżono się zatem do poziomu dokładnościowego standardowego teodolitu klasy Theo 020 (wystarczającego często w przypadku pomiaru punktów niesygnalizowanych). Przy podpikselowej dokładności pomiaru rzędu 0.1 piksela można osiągnąć dokładność precyzyjnego teodolitu klasy Theo 010. Odbywa się to jednak kosztem ograniczonego zasięgu kątowego kamery (tylko 25 ). W sytuacji, gdy możliwy jest dokładny pomiar wysmukłej budowli tylko z niewielkiej odległości, mały zasięg pionowy zmusza do fotografowania i opracowywania wysokiego obiektu częściami. Dlatego przystosowano kamerę do rejestracji zdjęć poziomych i zdjęć nachylonych pod kątem 23, co daje sensowny zasięg pionowy do 35.5, przy dwustopniowej zakładce obydwu zdjęć. Dla porównania, zasięg górny kamery Photheo 19/1318 to niecałe 26. W konstrukcji zastosowano libelle o przewadze 30. Autorami proponowanego rozwiązania są: Jerzy Bernasik i Marek Palusiński (projekt rozwiązania mechanicznego). Ostateczną postać nowego fototeodolitu cyfrowego przedstawiają rysunki 2 i 3. Rys.1. Kamera RolleiMetric 6008 AF z przystawką cyfrową 13

28 Wyznaczanie imperfekcji kształtu wysmukłych budowli w oparciu o znane elementy orientacji kątowej kamery Rys. 2. Elementy teodolitu cyfrowego: 1 kamera RolleiMetric, 2 płyta metalowa z libellami, 3 nasadka na teodolit, 4 teodolit ZeissTheo 010B Rys. 3a. Fototeodolit w ustawieniu do zdjęcia poziomego Rys. 3b. Fototeodolit w ustawieniu do zdjęcia nachylonego(widoczny sygnał do zdjęć rektyfikacyjnych) 3.2. Wyznaczenie poprawek rektyfikacyjnych kamery Poprawki rektyfikacyjne dκ, dω, dφ, które określają odchylenia kątowych elementów orientacji kamery od wymaganych od zrektyfikowanej kamery, wyznaczono na polu testowym. Zastosowana metoda zdjęć przeciwległych (Bernasik, Mikrut, 2007) polega na zarejestrowaniu obrazów z dwóch przeciwległych stanowisk i pomiarze dwóch punktów krawędzi obiektu oraz sygnału ustawionego na przeciwległym stanowisku. Opracowaną metodę należało zmodyfikować, gdyż sygnał ustawiany na przeciwległym stanowisku nie mieści się w zasięgu pionowym (w tym konkretnym przypadku) zdjęcia 14

29 Jerzy Bernasik, Sławomir Mikrut nachylonego; jego funkcję przejął punkt wspólny krawędzi budynku widoczny na obydwu zdjęciach. Jedno ze zdjęć pola testowego ukazuje rysunek 4. Rys. 4. Zdjęcie nachylone pola testowego Na stanowiskach rektyfikacyjnych (A i B) wykonano łącznie 12 zdjąć, na podstawie których wyznaczono ostateczne stałe kątowe elementy orientacji kamery. Dla zdjęć poziomych wyznaczono: κ = , ω = , φ = oraz dla zdjęć nachylonych: κ = , ω = , φ = (kąty podano w radianach). Kontrola poprawności wyznaczenia poprawek dokonana na niezależnych odcinkach wykazała poprawność postępowania, zaś rozbieżności wskazują, że błąd średni ręcznego pomiaru punktu nie przekraczał 0.5 piksela. Finalnymi wartościami są współrzędne ekwiwalentne punktów (Xe, Ze) w pionowej płaszczyźnie obiektu (krawędzi budynku), odległej o Ye = m, które zostały obliczone wg wzorów (1), (2), (3). x cos cos sin sin sin y sin cos cos sin sin z cos sin sin cos cos cos sin cos sin sin sin cos x' sin sin cos sin cos ck cos cos z' (1) X Ye y x e (2) Z Ye y z e (3) 15

OPROGRAMOWANIE DO ZAPISYWANIA DANYCH OPISOWYCH NA MAPIE RASTROWEJ (NA PRZYK ADZIE MAP TURYSTYCZNYCH)

OPROGRAMOWANIE DO ZAPISYWANIA DANYCH OPISOWYCH NA MAPIE RASTROWEJ (NA PRZYK ADZIE MAP TURYSTYCZNYCH) Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 18, 2008 ISBN 978-83-61576-08-2 OPROGRAMOWANIE DO ZAPISYWANIA DANYCH OPISOWYCH NA MAPIE RASTROWEJ (NA PRZYK ADZIE MAP TURYSTYCZNYCH) PROGRAMS FOR

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Vol. 17a. Adamczyk J., Będkowski K. Odwzorowanie wybranych obiektów krajobrazu w danych lotniczego skanowania laserowego...

SPIS TREŚCI. Vol. 17a. Adamczyk J., Będkowski K. Odwzorowanie wybranych obiektów krajobrazu w danych lotniczego skanowania laserowego... Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, Vol. 17, 2007 ISBN 978-83-920594-9-2 SPIS TREŚCI Vol. 17a Adamczyk J., Będkowski K. Odwzorowanie wybranych obiektów krajobrazu w danych lotniczego skanowania

Bardziej szczegółowo

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ MAGISTERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ MAGISTERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (STDS i SNDS) ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji * PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji. Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing

Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji. Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji Archives of Photogrammetry, Cartography and Remote Sensing Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji jest serią wydawniczą powołaną przez organizacje

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka QCoherent Product Manager mateusz.maslanka@progea.pl Przebieg prezentacji

Bardziej szczegółowo

Trendy nauki światowej (1)

Trendy nauki światowej (1) Trendy nauki światowej (1) LOTNICZE PLATFORMY BEZZAŁOGOWE Badanie przydatności (LPB) do zadań fotogrametrycznych w roli: nośnika kamery cyfrowej, nośnika skanera laserowego, nośnika kamery wideo, zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski Tematy prac dyplomowych INŻYNIERSKICH dla studentów studiów STACJONARNYCH prowadzone przez nauczycieli akademickich KATEDRY GEOINFORMATYKI na rok akademicki 2011/2012 kierunek GEODEZJA I KARTOGRAFIA Lp.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CONTENTS Krzysztof Bakuła, Wojciech Ostrowski Małgorzata Błaszczyk

SPIS TREŚCI CONTENTS Krzysztof Bakuła, Wojciech Ostrowski Małgorzata Błaszczyk SPIS TREŚCI CONTENTS Krzysztof Bakuła, Wojciech Ostrowski Zastosowanie cyfrowej kamery niemetrycznej w fotogrametrii lotniczej na wybranych przykładach.... 11 The application of non-metric digital camera

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1

Wykład 13. Systemy Informacji Przestrzennej. Systemy Informacji Przestrzennej 1 Wykład 13 Systemy Informacji Przestrzennej Systemy Informacji Przestrzennej 1 Mapa jako element Systemu Informacji Geograficznej Systemy Informacyjne Systemy Informacji przestrzennej Systemy Informacji

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application

Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Zygmunt Paszotta Zakład Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Generowanie ortofotomapy w aplikacji internetowej Orthophoto Generation in the Web Application Tworzenie ortofotmapy

Bardziej szczegółowo

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY Fotogrametria cyfrowa i skaning laserowy w dokumentacji i archiwizacji obiektów dziedzictwa kulturowego Autorzy artykułu: A. Guarnieria,

Bardziej szczegółowo

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent

Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Podstawy przetwarzania danych pochodzących z lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 firmy QCoherent Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE TECHNOLOGII NAZIEMNEGO SKANINGU SKANING LASEROWY LASEROWGO ORAZ PRAKTYCZNYCH ASPEKTÓW ZASTOSOWANIA TEJ TECHNOLOGII W POLSKICH WARUNKACH Jacek Uchański Piotr Falkowski PLAN REFERATU 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. ćwiczenia II

Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska. ćwiczenia II Zastosowanie zobrazowań SAR w ochronie środowiska ćwiczenia II Satelitarna interferometria radarowa Sentinel-1 Toolbox owprowadzenie do programu Sentinel-1 Toolbox. Podczas zajęć wykorzystywane będę obrazy

Bardziej szczegółowo

Bartosz Kulawik Koordynator Projektu Centrum Badań Kosmicznych PAN Zespół Obserwacji Ziemi

Bartosz Kulawik Koordynator Projektu Centrum Badań Kosmicznych PAN Zespół Obserwacji Ziemi Bartosz Kulawik Koordynator Projektu Centrum Badań Kosmicznych PAN Zespół Obserwacji Ziemi Maciej Borsa Koordynator B+R Instytut Systemów Przestrzennych I Katastralnych Upowszechnienie techniki satelitarnej

Bardziej szczegółowo

LiS Distribution - zarządzanie, wizualizacja i przetwarzanie danych LiDAR w Internecie

LiS Distribution - zarządzanie, wizualizacja i przetwarzanie danych LiDAR w Internecie - zarządzanie, wizualizacja i przetwarzanie danych LiDAR w Internecie Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR

Bardziej szczegółowo

Lp. Temat pracy Promotor. Analiza porównawcza oprogramowania do produkcji elektronicznych map nawigacyjnych firmy ESRI i firmy CARIS.

Lp. Temat pracy Promotor. Analiza porównawcza oprogramowania do produkcji elektronicznych map nawigacyjnych firmy ESRI i firmy CARIS. Tematy prac dyplomowych INŻYNIERSKICH dla studentów studiów NIESTACJONARNYCH prowadzone przez nauczycieli akademickich KATEDRY GEOINFORMATYKI na rok akademicki 2012/2013 kierunek GEODEZJA I KARTOGRAFIA

Bardziej szczegółowo

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS

MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS MIERNICTWO GÓRNICZE SYLLABUS Dr inż. Jan Blachowski Politechnika Wrocławska Instytut Górnictwa Zakład Geodezji i GIS Pl. Teatralny 2 tel (71) 320 68 73 SYLLABUS Podstawy pozycjonowania satelitarnego GPS

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH

OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH OPRACOWANIE KONCEPCJI BADANIA PRZEMIESZCZEŃ OSUWISK NA PODSTAWIE GEODANYCH Małgorzata Woroszkiewicz Zakład Teledetekcji i Fotogrametrii, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji, Wojskowa Akademia Techniczna

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych

Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl Dane pozyskane w projekcie Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych Aneta Modzelewska, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE

KSZTAŁCENIE KARTOGRAFÓW NA STUDIACH UNIWERSYTECKICH A ZAWODOWE UPRAWNIENIA KARTOGRAFICZNE Krzysztof Kałamucki UMCS w Lublinie, Zakład Kartografii i Geomatyki Jolanta Korycka-Skorupa Uniwersytet Warszawski, Katedra Kartografii Waldemar Spallek Uniwersytet Wrocławski, Zakład Geoinformatyki i

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server

SESJA SZKOLENIOWA. SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop. 8-9 X (2-dniowe) max. 8 osób. SZKOLENIE II Wprowadzenie do ArcGIS Server SZKOLENIE I Wprowadzenie do ArcGIS Desktop SESJA SZKOLENIOWA 8-9 X (2-dniowe) Szkolenie dla nowych użytkowników oprogramowania ArcGIS oraz osób rozpoczynających pracę z GIS dostarcza podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

STAN AKTUALNY I ROZWÓJ KIERUNKU GEODEZJA I KARTOGRAFIA NA UNIWERSYTECIE ROLNICZYM W KRAKOWIE

STAN AKTUALNY I ROZWÓJ KIERUNKU GEODEZJA I KARTOGRAFIA NA UNIWERSYTECIE ROLNICZYM W KRAKOWIE STAN AKTUALNY I ROZWÓJ KIERUNKU GEODEZJA I KARTOGRAFIA NA UNIWERSYTECIE ROLNICZYM W KRAKOWIE posiada 7 wydziałów - Wydział Rolniczo-Ekonomiczny, - Wydział Leśny, - Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie przestrzenią miejską - wykorzystanie danych lotniczego skanowania laserowego pochodzących z projektu ISOK

Zarządzanie przestrzenią miejską - wykorzystanie danych lotniczego skanowania laserowego pochodzących z projektu ISOK Zarządzanie przestrzenią miejską - wykorzystanie danych lotniczego skanowania laserowego pochodzących z projektu ISOK Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz

Bardziej szczegółowo

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007 INFRASTRUKTURA zastosowania rozwiązań GIS Infrastruktura Rozwój systemów GIS cechuje się dużą dynamiką. Jeszcze kilka lat temu w biurach projektowych, firmach

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ

SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ SYSTEMY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Mapy analogowe Zdjęcia lotnicze Obrazy satelitarne Odwzorowania

Bardziej szczegółowo

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe

Data sporządzenia materiałów źródłowych: zdjęcia:..., NMT:... Rodzaj zdjęć: analogowe/cyfrowe Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator zbioru: ORTO_2015 METRYKĘ ORTOFOTOMAPY Układ współrzędnych: 1992 Zasięg obszarowy modułu: X[m] Y[m] 534158.84 432080.83 534158.84 436870.32

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA

FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA Miernictwo Podstawy Fotogrametrii FOTOGRAMETRIA ANALITYCZNA I CYFROWA METODY POZYSKIWANIA DANYCH DO BUDOWY NMT I ORTOFOTOMAPY CYFROWEJ Józef Woźniak gis@pwr.wroc.pl Podstawowe pojęcia definicja fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Metadane w zakresie geoinformacji

Metadane w zakresie geoinformacji Metadane w zakresie geoinformacji Informacja o zasobie danych przestrzennych Plan prezentacji 1. Co to są metadane i o czym nas informują? 2. Rola metadanych 3. Dla jakich zbiorów tworzone są metadane?

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SYMPOZJUM. Czwartek, 23 września 2010

PROGRAM SYMPOZJUM. Czwartek, 23 września 2010 PROGRAM SYMPOZJUM Czwartek, 23 września 2010 10:00 Rejestracja uczestników konferencji 13:00 14:00 Obiad 14:00 14:20 Otwarcie Sympozjum Wystąpienia gości 14:20 15:50 Sesja Jubileuszowa 80-lecia PTFiT Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Mój 1. Wykład. z Geodezji i Kartografii. na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej

Mój 1. Wykład. z Geodezji i Kartografii. na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej Wydział Architektury I rok GP i Kartografia Mój 1. Wykład z Geodezji i Kartografii na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej 08.10.2014 Wydział Architektury I rok GP i Kartografia... nie będzie

Bardziej szczegółowo

MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE

MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE MAPY CYFROWE I ICH ZASTOSOWANIE NYSA, dn. 24.10.2014r. Opracowanie: Marcin Dorecki Wiesław Fościak Mapa zasadnicza rozumie się przez to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI CONTENTS

SPIS TREŚCI CONTENTS SPIS TREŚCI CONTENTS Sebastian Aleksandrowicz, Stanisław Lewiński, Andrzej Kotarba Zastosowanie transformacji IR-MAD w detekcji zmian na zdjęciach satelitarnych... 11 Application of IR-MAD transformation

Bardziej szczegółowo

Co, kto, kiedy, jak, gdzie? Metadane. Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce

Co, kto, kiedy, jak, gdzie? Metadane. Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce Metodyka opracowania i stosowania metadanych w Polsce Adam Iwaniak Szkolenie w Luboradzy, ZCPWZ, 12-13.02.2009r. Metadane Metadane sumaryczny opis lub charakterystyka zbioru danych. Odpowiedź na pytania:

Bardziej szczegółowo

VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE

VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE JOANNA BAC-BRONOWICZ VI. PRACE NAUKOWO-BADAWCZE I ICH ZASTOSOWANIE W PRAKTYCE VI.1 Udział w projektach naukowo-badawczych: 1. Projekt KBN Nr 907379101 Kartograficzna rejestracja stanów i procesów dotyczących

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Format Liczba kolorów Rozdzielczość Wielkość pliku *.tiff CMYK 300

Bardziej szczegółowo

Kod modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna. semestr 5. semestr zimowy (semestr zimowy / letni)

Kod modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna. semestr 5. semestr zimowy (semestr zimowy / letni) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Fotogrametria naziemna, lotnicza i satelitarna Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

Generowanie produktów pochodnych lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360

Generowanie produktów pochodnych lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 Generowanie produktów pochodnych lotniczego skanowania laserowego w oprogramowaniu LP360 Mateusz Maślanka Specjalista ds. oprogramowania LiDAR mateusz.maslanka@progea.pl Mateusz Maślanka Specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08

Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08 Wojciech Żurowski MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA W SAMORZĄDACH 2015-10-08 Informacja przestrzenna z pułapu lotniczego 2 Historia firmy Zakup skanera fotogrametrycznego i uruchomienie

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta WYDZ. GEODEZJI GÓRNICZEJ I INŻYNIERII ŚRODOWISKA KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta www.kng.agh.edu.pl Karlova Studánka, 17-19 maja 2012 r. BUDOWA SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ DLA UCZELNI WYŻSZEJ GEOPORTAL

Bardziej szczegółowo

Przegląd przedmiotów związanych ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności w zakresie kartografii i fotogrametrii w Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu

Przegląd przedmiotów związanych ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności w zakresie kartografii i fotogrametrii w Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu Przegląd przedmiotów związanych ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności w zakresie kartografii i fotogrametrii w Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu Halina Klimczak, Piotr Gołuch Instytut Geodezji i

Bardziej szczegółowo

GML w praktyce geodezyjnej

GML w praktyce geodezyjnej GML w praktyce geodezyjnej Adam Iwaniak Kon-Dor s.c. Konferencja GML w praktyce, 12 kwietnia 2013, Warszawa SWING Rok 1995, standard de jure Wymiany danych pomiędzy bazami danych systemów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu

Metryki i metadane ortofotomapa, numeryczny model terenu Obiekt NAZWA OBIEKTU układ 1992 Opis Obiektu Obiekt Nr_arkusza Data rr-mm-dd Skala 1:5000 Rozmiar piksela 0.5 m Ocena zbiorcza Obiektu Zał. nr 6 1/5 Ortofotomapa Identyfikator modułu:n-34-121-a-a-1-1 Identyfikator

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL Realizacja prac w ramach Implementacji Przedmiot prac - prace analityczne, projektowe, wdrożeniowo implementacyjne, dokumentacyjne oraz szkoleniowe, związane

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: GEODEZJA Z KARTOGRAFIĄ 2. Kod przedmiotu: GK 3. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia

Bardziej szczegółowo

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ INŻYNIERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA

PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ INŻYNIERSKIEJ KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA (STPS i SNPS) ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji * PROMOTOR TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

Geodezja Gospodarcza

Geodezja Gospodarcza TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2013/2014 Katedra Geodezji Szczegółowej Promotor Geodezja Gospodarcza Tematyka pracy dyplomowej magisterskiej

Bardziej szczegółowo

Skanowanie radarowe i laserowe - pozyskiwanie i przetwarzanie danych

Skanowanie radarowe i laserowe - pozyskiwanie i przetwarzanie danych Otwarcie Sympozjum Wystąpienia zaproszonych Gości Wykaz referatów IV Ogólnopolskiego Sympozjum Geoinformacyjnego Geoinformatyka badania, zastosowania i kształcenie Dobczyce k. Krakowa, 11-13 października

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI

PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI Michał Kędzierski PORÓWNANIE EDUKACYJNEGO OPROGRAMOWANIA DO LOTNICZEJ FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Z PROFESJONALNYMI SYSTEMAMI FOTOGRAMETRYCZNYMI Streszczenie. W referacie zostało porównane edukacyjne oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

NUMERYCZNE MODELE TERENU

NUMERYCZNE MODELE TERENU NUMERYCZNE MODELE TERENU GIS DAY 2007 Marek Ewertowski, Michał Rzeszewski Czym jest Numeryczny Model Terenu? Czym jest Numeryczny Model Terenu? A Digital Terrain Model is (DTM) simply a statistical representation

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO WYKORZYSTANIE GIS W SERWISIE INTERNETOWYM SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Andrzej Sasuła Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Warszawa, 30.11.2005 r. http://www.malopolska.pl to adres serwisu Internetowego

Bardziej szczegółowo

Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka

Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka Naziemne skanowanie laserowe i trójwymiarowa wizualizacja Jaskini Łokietka Przez 27 lat, od kiedy Jaskinia Łokietka w Ojcowskim Parku Narodowym została udostępniona dla masowego ruchu turystycznego, jej

Bardziej szczegółowo

Kod modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych. semestr letni (semestr zimowy / letni) brak (kody modułów / nazwy modułów)

Kod modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych. semestr letni (semestr zimowy / letni) brak (kody modułów / nazwy modułów) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Fotointerpretacja obrazów lotniczych i satelitarnych Nazwa modułu w języku

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych

Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Fotografia i videografia sferyczna do obrazowania przestrzeni i pomiarów fotogrametrycznych Karol Kwiatek Katedra Gospodarki Regionalnej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Karol.Kwiatek@uek.krakow.pl 23.05.2014

Bardziej szczegółowo

Systemy informacji geograficznej

Systemy informacji geograficznej Systemy informacji geograficznej Andrzej Głażewski Politechnika Warszawska Zakład Kartografii Definicja systemu informacji geograficznej Elementy systemu: Sprzęt (obecnie: komputerowy) Dane (postać cyfrowa)

Bardziej szczegółowo

ProGea Consulting. Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27

ProGea Consulting. Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27 Biuro: WGS84 N 50 05 39.9 E 19 55 29.1 ul. Pachońskiego 9, 31-223 Krakow, POLSKA tel. +48-(0)12-415-06-41 faks. +48-(0)12-415-73-27 e-mail: office@progea.pl Profil działalności: Szeroko pojęta GEOINFORMATYKA

Bardziej szczegółowo

Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006

Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006 owe spojrzenie na cyfrową fotogrametrię bliskiego zasięgu Artur Malczewski TPI Sp. z o.o. Zakopane - Kościelisko, 31 maja 2006 TPI istniejemy od 1991 zatrudniamy 26 osób 5 biur: Warszawa, Wrocław, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Na rowerze, w górach i na polu, czyli praktyczne zastosowania GIS

Na rowerze, w górach i na polu, czyli praktyczne zastosowania GIS Na rowerze, w górach i na polu, czyli praktyczne zastosowania GIS Beata Kosińska Sekcja Geoinformacji Co to jest GIS? GIS to Geographic Information System czyli System Informacji Geograficznej Zadania

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie serwisów WMS w oprogramowaniu GEO-MAP

Wykorzystanie serwisów WMS w oprogramowaniu GEO-MAP Wykorzystanie serwisów WMS w oprogramowaniu GEO-MAP 1. Informacje ogólne WMS (Web Map Service) to opracowany przez OGC (Open Geospatial Consortium) międzynarodowy standard publikacji danych przestrzennych

Bardziej szczegółowo

Wizualizacja numerycznego modelu terenu i ortofoto w czasie rzeczywistym.

Wizualizacja numerycznego modelu terenu i ortofoto w czasie rzeczywistym. Wizualizacja numerycznego modelu terenu i ortofoto w czasie rzeczywistym. Renata Jędryczka, Lesław Skrzypczyk Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie renata.jedryczka@kfit.uni.olsztyn.pl

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04.

TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04. TWORZENIE PRZESTRZENNYCH BAZ DANYCH W RAMACH REGIONALNEGO SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO (RSIP WŁ) Łódź, 24.04.2015 Projekt Infrastruktura Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE:

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIĄŻENIA GODZINOWE: Załącznik Nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: geodezja i kartografia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku geodezja i kartografia trwają nie mniej niż 5 lat

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe

Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe POLSKIE TOWARZYSTWO FOTOGRAMETRII I TELEDETEKCJI SEKCJA FOTOGRAMETRII I TELEDETEKCJI KOMITETU GEODEZJI PAN UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI, INSTYTUT NAUK O MORZU ZAKŁAD TELEDETEKCJI I KARTOGRAFII MORSKIEJ GEOMAR

Bardziej szczegółowo

Witold Kuźnicki MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA DANYCH Z SYSTEMÓW ZAŁOGOWYCH 26.11.2015

Witold Kuźnicki MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA DANYCH Z SYSTEMÓW ZAŁOGOWYCH 26.11.2015 Witold Kuźnicki MGGP AERO ZDJĘCIA LOTNICZE I SKANING LASEROWY ZASTOSOWANIA DANYCH Z SYSTEMÓW ZAŁOGOWYCH 26.11.2015 Historia firmy Zakup skanera fotogrametrycznego i uruchomienie pracowni przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie

Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej. Opolskie w Internecie Aglomeracja Opolska w regionalnym system informacji przestrzennej Opolskie w Internecie Podstawa prawna Realizacja projektu Opolskie w Internecie- system informacji przestrzennej i portal informacyjnopromocyjny

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej

Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej Badanie ankietowe dotyczące funkcjonalności aplikacji geoportalowej Daniel Starczewski Centrum UNEP/GRID-Warszawa 1. Cel ankiety 2. Grupa ankietowanych - charakterystyka 3. Zakres opracowania ankiety 4.

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego DOŚWIADCZENIA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO W TWORZENIU INFRASTRUKTURY GEOINFORMACYJNEJ DLA ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Robocza baza danych obiektów przestrzennych

Robocza baza danych obiektów przestrzennych Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Robocza baza danych obiektów przestrzennych Autor: Wilkosz Justyna starszy specjalista Szkolenie Powiatowej Służby Geodezyjnej i

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 4. Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe. Zdalne metody pomiarowe dla potrzeb modelowania 3D

KOMUNIKAT 4. Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe. Zdalne metody pomiarowe dla potrzeb modelowania 3D KOMUNIKAT 4 Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji Sekcja Fotogrametrii i Teledetekcji Komitetu Geodezji PAN Zarząd Główny Stowarzyszenia Geodetów Polskich Politechnika Poznańska, Zakład Geodezji

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE OBIEKTÓW ARCHITEKTONICZNYCH Z WYKORZYSTANIEM METOD STOSOWANYCH W FOTOGRAMETRII CYFROWEJ

OPRACOWANIE OBIEKTÓW ARCHITEKTONICZNYCH Z WYKORZYSTANIEM METOD STOSOWANYCH W FOTOGRAMETRII CYFROWEJ Opracowanie obiektów architektonicznych... INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 3/2010, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 65 74 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta.

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta. www.smallgis.pl Firma Jesteśmy dynamicznie rozwijającą się firmą ekspercką z branży GeoInformatycznej. Nasz Zespół tworzą wysoko wykwalifikowani specjaliści z zakresu Systemów Informacji Przestrzennej,

Bardziej szczegółowo

Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji

Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji Propozycje wykorzystania zdjęć panoramicznych w GIS i geodezji Michał Bednarczyk Renata Pelc-Mieczkowska UWM Olsztyn XXIV DOROCZNA KONFERENCJA PTIP ROZWÓJ METOD I TECHNOLOGII GEOPRZESTRZENNYCH Wstęp Technika

Bardziej szczegółowo

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN

Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Transformacja współrzędnych geodezyjnych mapy w programie GEOPLAN Program GEOPLAN umożliwia zmianę układu współrzędnych geodezyjnych mapy. Można tego dokonać przy udziale oprogramowania przeliczającego

Bardziej szczegółowo

Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ

Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ Dane LiDAR jako wsparcie podczas opracowań raportów OOŚ Mateusz Maślanka Kierownik Działu Szkoleń i Marketingu ProGea Consulting e-mail: mateusz.maslanka@progea.pl Lotnicze skanowanie laserowe Jak działa?

Bardziej szczegółowo

Systemy Informacyjne GUGiK (SIG) Uniwersalny Moduł Mapowy (UMM) Istota. Partnerzy. Obecny stan UMM. Elementy i Funkcjonalności.

Systemy Informacyjne GUGiK (SIG) Uniwersalny Moduł Mapowy (UMM) Istota. Partnerzy. Obecny stan UMM. Elementy i Funkcjonalności. Agenda Systemy Informacyjne GUGiK (SIG) Uniwersalny Moduł Mapowy (UMM) Istota Partnerzy Obecny stan UMM Elementy i Funkcjonalności Uniwersalność Korzyści Zasady współpracy Zakończenie Służby ratownicze

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK

Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK Szkolenia z wykorzystania Produktów LiDAR Podstawowe informacje o projekcie ISOK Rola GUGiK w projekcie ISOK mgr Mateusz Maślanka Kierownik Działu Szkoleń i Marketingu ProGea Consulting mateusz.maslanka@progea.pl

Bardziej szczegółowo

8. Generowanie raportów

8. Generowanie raportów 8. Generowanie raportów 8.1 Eksport raportu sytuacyjno-wysokościowego z programu LandStar W celu wyeksportowania z programu LandStar pliku z raportem: 1. Wybierz w menu głównym programu Pliki Eksportuj

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie. Karolina Banyś

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie. Karolina Banyś AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Gr. I Kier. IŚ Rok: III Przedmiot: Systemy informacji przestrzennej Karolina Banyś Projekt

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA HARMONIZACJI I INTEROPERACYJNOŚCI

ZAGADNIENIA HARMONIZACJI I INTEROPERACYJNOŚCI 1 ZAGADNIENIA HARMONIZACJI I INTEROPERACYJNOŚCI Ewa Janczar Z-ca Dyrektora Departamentu Geodezji i Kartografii UMWM 2 Konferencja Projektu BW Warszawa, 12 października 2012 r. Ustawa prawo geodezyjne i

Bardziej szczegółowo

p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 08.12.2009 r. p r o j e k t ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI w sprawie sposobu i trybu tworzenia, aktualizacji i udostępniania bazy danych obiektów topograficznych oraz bazy danych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego ALBERT MALINGER INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PIB Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Poznaniu Warszawa 28.11.2012 ETAPY realizacji:

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do I edycji Konkursu Systemu Informacji Przestrzennej Powiatu Cieszyńskiego pod hasłem "Znane i nieznane miejsca Ziemi Cieszyńskiej"

Instrukcja do I edycji Konkursu Systemu Informacji Przestrzennej Powiatu Cieszyńskiego pod hasłem Znane i nieznane miejsca Ziemi Cieszyńskiej Instrukcja do I edycji Konkursu Systemu Informacji Przestrzennej Powiatu Cieszyńskiego pod hasłem "Znane i nieznane miejsca Ziemi Cieszyńskiej" Ogólnie o Instrukcji Niniejszy dokument zawiera szczegółowe

Bardziej szczegółowo

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza

System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza System informacji o szlakach turystycznych Mazowsza Mateusz Troll Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Tomasz Gacek GISonLine S.C. Plan prezentacji 1. Informacje o projekcie 2. Składowe systemu

Bardziej szczegółowo

e - świętokrzyskie Budowa Systemu Informacji Przestrzennej Województwa Świętokrzyskiego http://sip.e-swietokrzyskie.pl

e - świętokrzyskie Budowa Systemu Informacji Przestrzennej Województwa Świętokrzyskiego http://sip.e-swietokrzyskie.pl e - świętokrzyskie Budowa Systemu Informacji Przestrzennej Województwa Świętokrzyskiego realizowany przy partnerskiej współpracy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego województwa świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Rada Naukowa Wydawnictwa / Scientific Board

Rada Naukowa Wydawnictwa / Scientific Board Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji (AFKIT) jest serią wydawniczą wspieraną przez organizacje naukowe: Polskie Towarzystwo Fotogrametrii i Teledetekcji Komitet Geodezji PAN, Komisja Fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

METADANE GEOINFORMACYJNE PODLASIA

METADANE GEOINFORMACYJNE PODLASIA METADANE GEOINFORMACYJNE PODLASIA VII Ogólnopolskie Sympozjum Krakowskie spotkania z INSPIRE Kraków 12-14 maja 2011 Georeferencyjne dane przestrzenne w INSPIRE od zbiorów do usług danych przestrzennych

Bardziej szczegółowo

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych

Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych Ocena dokładności i porównywalność danych wysokościowych (chmury punktów) pozyskiwanych z różnych kolekcji danych mgr inż. Marcin Brach dr hab. Jarosław Chormański Katedra Inżynierii Wodnej Zakład Hydrologii

Bardziej szczegółowo

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analizę wykonalności dla wskaźnika dostępności obszarów pod zabudowę wykonamy zgodnie z przedstawionym schematem postępowania rozpoczynając

Bardziej szczegółowo