TEMAT NUMERU AKTUALNOŚCI W ODDZIALE ŁÓDZKIM. 5 Rehabilitacja w ośrodkach 5 Kursy aktywizujące 5 Warsztat wyjazdowy do Załęcza Wielkiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TEMAT NUMERU AKTUALNOŚCI W ODDZIALE ŁÓDZKIM. 5 Rehabilitacja w ośrodkach 5 Kursy aktywizujące 5 Warsztat wyjazdowy do Załęcza Wielkiego"

Transkrypt

1 Co słychać...? jest kwartalnikiem Łódzkiego Oddziału Polskiego Związku Głuchych. Redakcja: ul. Nawrot 94/ Łódź tel. (042) tel./fax (042) Redaktor naczelny: Agnieszka Kwiecień Materiały opracowują pracownicy, wolontariusze i przyjaciele PZG w Łodzi i Poznaniu. Zdjęcia na okładkach: Filip Springer/ III EFSON Projekt graficzny: Michał Jaromin Skład, łamanie i druk: Poligraf, Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skrótu i redakcyjnego opracowania tekstów przyjętych do druku. Za treść reklamy nie odpowiadamy. Wydrukowano ze środków: TEMAT NUMERU 2 Głusi w USA AKTUALNOŚCI ŁÓDŹ 4 Konwersacje 4 Informator PZG PJM na polonistyce W ODDZIALE ŁÓDZKIM 5 Rehabilitacja w ośrodkach 5 Kursy aktywizujące 5 Warsztat wyjazdowy do Załęcza Wielkiego W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM 7 Nowa siedziba PZG otwarta 8 Niesłyszący odwiedzają miasta Europy i odpoczywają w Hiszpanii W KOŁACH TERENOWYCH Łódź 12 Międzynarodowy Dzień Głuchego w Tomaszowie Maz. 12 Andrzejki 13 Warsztaty artystyczne 13 Wycieczka do Bochni WARSZTAT TERAPII ZAJĘCIOWEJ 17 Integracyjny turniej w tenisie stołowym PRAWO 18 Odpowiedzialność za długi spadkowe Część I. c.d. 4 Kółka zaintersowań POZNAŃ 4 Poradnictwo specjalistyczne w Wielkopolsce 6 Wyjazdy integracyjne Łodzi i Szczecina 10 Kursy komputerowe dla niesłyszących w Wielkopolsce 11 Złoty Krzyż Zasługi dla członka PZG w Poznaniu POZNAŃ 14 Nie bójmy się komputera 14 Osoby głuche na Jasnej Górze 15 Dzień Świętego Marcina Rogal Świętomarciński 16 Wielkopolanie na Świętej Górze 17 Kurs komputerowy 18 Rodzaje rent REHABILITACJA DZIECI I MŁODZIEŻY 19 Edukacja niesłyszących 19 Nadanie imienia SOSW nr 1 w Łodzi KULTURA 21 ŁóPTA Teatr bez granic Instrukcja obsługi ZDROWO I BEZPIECZNIE 19 Świąteczne upominki 20 Komiks ze świata głuchych 20 Z poradni w Poznaniu 24 Cholesterol dobry i zły 24 Zakupy przez Internet SPORT 25 Mistrzostwa Polski Niesłyszących w siatkówce Oldbojów (od 35 lat) 25 Wybory ŁKSG RELIGIA 26 Symbole Świąt Bożego Narodzenia 22 Niesłyszący z Ireneuszem Krosnym 23 Sztuka w Dwóch Dłoniach 25 Puchar Polski niesłyszących w siatkówce mężczyzn 25 Puchar Polski w siatkówce kobiet O niesłyszących w kościele w Watykanie 28 Boże Narodzenie w Meksyku SPIS TREŚCI 1

2 TEMAT NUMERU GŁUSI W USA Głusi w USA Wizyta odbyła się w ramach International Visitors Leadership Program (Program Departamentu Stanu realizowany we współpracy z Ambasadą Amerykańską w Polsce). International Visitors Program, prowadzony przez Departament Stanu USA, skierowany jest do potencjalnych liderów życia publicznego, osób działających w obszarach takich jak polityka, media, biznes, edukacja, nauka, kultura. Osoby wyselekcjonowane do udziału w programie uczestniczą (indywidualnie lub grupowo) w specjalnie dostosowanym do ich potrzeb i zainteresowań cyklu wizyt studyjnych w różnych częściach USA. Celem programu jest zwiększanie wzajemnego zrozumienia pomiędzy liderami życia publicznego USA i krajów partnerskich. Od czasu zainicjowania programów International Visitors i Voluntary Visitors Program w 1948 roku wzięło w nim udział ponad osób z całego świata. Wśród jego absolwentów znajdują się Donald Tusk, Hanna Suchocka, Nicholas Sarkozy, Gerhard Shröeder i wiele innych postaci życia publicznego. Teraz do tego szacownego grona dołączyli absolwenci Programu Liderzy Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności Maleńka, szkoła w maleńkiej, amerykańskiej miejscowości Mendenhall w stanie Missisipi. W klasie jedynie sześcioro uczniów i nauczyciel. A na ścianie różne znaki, ciekawostki, plakaty z Murzynami, którzy coś wielkiego w życiu osiągnęli (bo znajdujemy się w tzw. czarnym stanie także wszyscy uczniowie mają ciemny kolor skóry). Genesis One Christian School bo to właśnie tę szkołę odwiedziłem to typowa mała, prywatna szkoła na amerykańskiej prowincji. To, co szczególnie zainteresowało mnie w tej szkole, to wywieszony plakat ze znakami alfabetu ASL (amerykańskiego języka migowego). Spytałem nauczyciela, dlaczego uczy dzieciaki podstaw migowego, skoro wszystkie są słyszące. Odpowiedział, że uczą się ponieważ przecież w przyszłości mogą spotkać gdzieś głuchych i przede wszystkim po to, żeby była okazja opowiedzieć uczniom, że głusi w ogóle istnieją.

3 2. Virginia City kiedyś miejsce gorączki złota, jedno z najbogatszych miejsc na ziemi, 300 tysięcy mieszkańców, super nowoczesne rozwiązania (wodociągi, koleje, telegraf, gazety). Dzisiaj niewielka turystyczna miejscowość prawie skansen, w którym mieszka około 1500 osób. Odwiedzam organizację, która pełni rolę centrum obywatelskiego. Biuro prowadzi różnorodne programy (walka z przemocą, walka ze skutkami alkoholizmu itp.) Mają też dużo programów pomocy społecznej. Pytam o jakieś specjalne programy dla głuchych. Okazuje się, że nie ma takich programów, bo nie ma biednych głuchych. To znaczy są. Ale jest ich statystycznie tyle samo, co biednych rudych albo biednych niebieskookich. A spotkanie prowadził chłopak, który był słabo słyszący. Jest normalnym pracownikiem. Innym nie przeszkadzają jego kłopoty ze słuchem. 3. Waszyngton, kiedyś określany jako Stolica Wolnego Świata, dziś miasto robiące wielkie wrażenie na odwiedzających. Miałem okazję zwiedzić pobieżnie kilka spośród słynnych Smithsonian Museum (można je oglądać w filmie Noc w muzeum ). Byłem w Muzeum Indian, Muzeum Historii USA i w Muzeum Sztuki. W każdym z nich uderza ogrom informacji, jest bardzo dużo ekranów i projektorów wyświetlających filmy, animacje itp. Obok każdego z monitorów albo stoi drugi wyświetlający wszystkie teksty z filmu wraz z audioskryptem (informacje o ważnych dźwiękach np. dzwonek telefonu, pukanie do drzwi itp.), albo wisi tablica z tekstem. Wszystkie te miejsca są dodatkowo oznaczone międzynarodowym znakiem głuchych. 4. CNN jedna z amerykańskich stacji telewizyjnych. Ekran telewizora wygląda mniej więcej tak, jak ekran TVN 24. Jest więc postać prowadzącego, jest trochę grafiki, jest pasek z informacjami i zegar. Ale jest coś jeszcze. Są też napisy dla głuchych. Pisany jest cały pojawiający się tekst. Nie trzeba włączać telegazety ani martwić się o jakieś inne ustawienia telewizora. Tekst jest widoczny dla wszystkich. Jest to pewnie ułatwienie nie tylko dla głuchych, ale także dla osób, które nie posługują się jeszcze doskonale językiem angielskim. A takich jest przecież w USA całe mnóstwo. 5. Reno miasto w stanie Północna Nevada. Trochę podobne do Las Vegas chociaż w odróżnieniu od światowej stolicy hazardu lata świetności ma już raczej za sobą. Byłem jednym z uczestników kolacji. Nasi gospodarze zaprosili nie tylko nas, uczestników wizyty studyjnej z Polski, ale też swoich sąsiadów. Skorzystałem więc z okazji porozmawiania ze zwykłymi amerykanami o miejscu głuchych w ich społeczeństwie. Wszyscy rozmówcy wspominali o Uniwersytecie Gallaudeta w Waszyngtonie. Świadomość tego, że istnieje wyższa uczelnia z językiem migowym jako wykładowym była powszechna. Poza poważnymi informacjami usłyszałem także, że drużyna futbolowa z Gallaudeta ma lepsze wyniki niż inne drużyny uniwersyteckie, bo może porozumiewać się na odległość w wielkim hałasie jaki panuje na boisku. 6. Jackson stolica stanu Missisipi. Mamy spotkanie w przychodni dla biednych mieszkańców. Przychodnia urządzona jest w dawnej galerii handlowej muszę przyznać, że robi to bardzo ciekawe wrażenie. Na spotkaniu pytałem o badania przesiewowe. Okazuje się, że w USA nie są to badania powszechne. Czyli w Polsce jest pod tym względem lepiej. Druga kwestia, która się pojawiła na tym samym spotkaniu, to reakcja asystentki dyrektora przychodni. Gdy spytałem o kwestie badań przesiewowych, ta miła pani postanowiła się pochwalić swoją znajomością migania. Spytałem, po co uczyła się migać. Odpowiedź była bardzo pouczająca: uczyli nas języka migowego w szkole, bo to rozwija i pozwala spojrzeć na świat trochę inaczej. Trudno, po krótkiej wizycie odpowiedzieć na pytanie, czy głusi w USA mają lepiej czy gorzej niż w Polsce. Na pewno ich sytuacja jest zupełnie inna. Inaczej zorganizowane jest szkolnictwo, inaczej kwestie medyczne. Ale to, na co szczególnie zwróciłem uwagę, to fakt większej świadomości istnienia głuchych w społeczeństwie. Prawie wszyscy moi rozmówcy mieli coś na ten temat do powiedzenia. Moje pytania nie trafiały w próżnię. Jestem pewien, że to jedna z tych kwestii, których my jako społeczeństwo możemy się od Amerykanów nauczyć. Piotr Kowalski TEMAT NUMERU GŁUSI W USA 3

4 AKTUALNOŚCI 4 ŁÓDŹ KONWERSACJE W najbliższym czasie PZG w Łodzi wyda kolejne opracowanie na temat języka migowego. Tytuł publikacji brzmi Polski język migowy konwersacje. Będzie to książka i płyta DVD. Konwersacje przeznaczone są dla wszystkich osób zainteresowanych językiem migowym. Zawierają około 300 znaków. Wersja polska jest zaprezentowana w formie komiksu, część migowa w formie zdjęć i nagrań wideo. Wydanie Konwersacji dofinansował Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Informator pzg 2009 W grudniu ukaże się nowe wydanie informatora PZG w Łodzi Co Słychać plus. Znajdziecie w nim przydatne informacje z zakresu: 1. Oferty PZG 2. Pomocy niesłyszącym 3. Edukacji i zdrowia 4. Czasu wolnego. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z jego treścią. Informator będzie rozpowszechniany bezpłatnie wśród wszystkich członków i podopiecznych PZG. Trafi również do niektórych bibliotek i urzędów. pjm na polonistyce PZG w Łodzi we współpracy z Katedrą Współczesnego Języka Polskiego Uniwersytetu Łódzkiego od ubiegłego roku organizuje w Instytucie Filologii Polskiej zajęcia z PJM dla studentów. Od bieżącego semestru uruchomiona została grupa zaawansowana. Liczba studentów zainteresowanych poznaniem lub badaniem PJM rośnie, co nas bardzo cieszy. Warsztaty PJM na UŁ są okazją do innego potraktowania tematu języka migowego. Lektor skupia się na gramatyce, mniej na słownictwie, aby podkreślić cechy różniące PJM od innych języków. Nauczanie PJM językoznawców jest bardzo ważnym elementem strategii rozwoju łódzkiego Centrum Kształcenia Języka Migowego. KÓŁKA ZAINTERESOWAŃ Od początku września w ramach projektu Oferta rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z uszkodzonym słuchem w 7 ośrodkach rehabilitacji i wsparcia społecznego niesłyszących w woj. łódzkim w ramach Poddziałania z Programu Kapitał Ludzki organizowane są zajęcia w ramach kółek zainteresowań. W pracowni kucharskiej można nauczyć się gotować różnego rodzaju potrawy, ozdabiania stołów. Są prowadzone zajęcia w pracowni komputerowej, można pograć w bilard w ramach kółka sportowego lub przyjść i nauczyć się robić stroiki, bukiety w ramach kółka florystycznego. Wszystkich chętnych do uczestnictwa w projekcie i zajęciach prosimy o zgłaszanie się do biura projektu (pok. 13a, Anna Pośpiech). POZNAŃ poradnictwo specjalistyczne w wielkopolsce Przez ostatnie miesiące Oddział Wielkopolski prowadził w swoich kołach terenowych cykl spotkań o charakterze doradczym ze specjalistami różnych dziedzin. Odbywały się regularne dyżury psychologa, prawnika i doradcy zawodowego oraz spotkania grupowe. Aby usprawnić przebieg spotkań i zagwarantować ugruntowanie zdobytej wiedzy przygotowano specjalne podręczniki fot. Filip Springer z poszczególnych przedmiotów. Podczas dyżurów specjaliści skupili się głównie na problematyce zatrudnienia, metodach poszukiwania pracy i uprawnieniach przysługujących pracownikom. Psycholog prezentował skuteczne formy radzenia sobie ze stresem, uczył pozytywnego podchodzenia do życiowych wyzwań i pomagał zrozumieć trudy codziennych zmagań. Prawnik wyjaśniał obecnie obowiązujące regulacje ustawodawcze, rozwiązywał konkretne problemy prawne, sporządzał pisma procesowe i urzędowe oraz podejmował w niektórych sprawach interwencje. Doradca zawodowy natomiast skupił się na próbie sporządzenia drogi zawodowej danej osoby, która poszukiwała pracy, a więc pomagał w przygotowaniu niezbędnych dokumentów aplikacyjnych, służył radą w kwestii wyboru zawodu i podnoszenia kwalifikacji. Normalne korzystanie z usług psychologa czy prawnika wiąże się z wysokimi kosztami i dodatkową pomocą tłumacza języka migowego, której żadne z poradni czy kancelarii nie udzielają. Ze względu na ograniczoną komunikację i środki finansowe zorganizowane w PZG spotkania stanowiły dla zdecydowanej większości naszych członków jedyną możliwość skorzystania z tego typu wsparcia. Owocem tego jest wiele rozwiązanych spraw, rozwianie wątpliwości w ważnych życiowych kwestiach oraz podniesienie ogólnej świadomości i wiedzy na dane tematy. Wobec już zgłaszanych zapytań i próśb, na przyszły rok również planujemy podobne spotkania, tak grupowe, jak i indywidualne ze specjalistami.

5 Rehabilitacja w ośrodkach Od września 2009 r. do sierpnia 2011 r. PZG w Łodzi realizuje projekt Oferta rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z uszkodzonym słuchem w 7 ośrodkach rehabilitacji i wsparcia społecznego niesłyszących w woj. łódzkim w ramach Poddziałania Programu Kapitał Ludzki. Projekt adresowany jest przede wszystkim do osób dorosłych, niesłyszących i słabosłyszących, do 64. roku życia, zamieszkujących województwo łódzkie. Projekt realizowany będzie przede wszystkim w ośrodkach rehabilitacji i wsparcia społecznego niesłyszących (ORiWSN), działających w 7 miastach w województwie łódzkim tj.: w Łodzi, Kutnie, Piotrkowie Trybunalskim, Radomsku, Sieradzu, Skierniewicach oraz w Tomaszowie Mazowieckim. Projekt zakłada aktywizację społeczną i zawodową osób niesłyszących i słabosłyszących w województwie łódzkim poprzez uruchomienie ciągłej, bezpłatnej oraz dostępnej w języku migowym oferty usług indywidualnych i grupowych. Chcemy u uczestników projektu zwiększyć kompetencje społeczne, umiejętności samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie, poprawić ich sytuację życiową oraz zwiększyć szanse na zatrudnienie na otwartym rynku pracy. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Wszystkich chętnych do skorzystania z oferowanych przez nas usług zapraszamy do ośrodków rehabilitacji i wsparcia społecznego działających w województwie łódzkim. Szczegółowe informacje dotyczące projektu, bieżące wydarzenia oraz adresy ośrodków znajdziecie na stronie internetowej: Biuro projektu: Polski Związek Głuchych Oddział Łódzki Łódź, ul. Nawrot 94/96, pok. 13a Koordynator projektu: Anna Pośpiech, W ODDZIALE ŁÓDZKIM Kursy aktywizujące Dobiega już końca tegoroczna edycja kursów języka angielskiego, komputerowego i metodycznego na lektora PJM. Kursy rozpoczęły się we wrześniu i cieszą się dużym zainteresowaniem członków i podopiecznych PZG w Łodzi. Dziękujemy za pilne uczestnictwo. Kursy zostały dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Warsztat wyjazdowy do Załęcza Wielkiego pn. Na szkle malowane i złota nić Warsztat odbył się w terminie 2-6 listopada 2009 r. i poświęcony był poznaniu i ćwiczeniu techniki malowania na szkle. Ten element warsztatu był ważny ze względu na nabycie przez przedstawicieli poszczególnych kół terenowych PZG podstawowych umiejętności w zakresie malowania na szkle tak, aby przekazać później tę wiedzę na warsztatach stacjonarnych w kołach. Drugim elementem warsztatu było ćwiczenie różnych technik związanych z nicią. Największym zainteresowaniem cieszyło się koronkarstwo. Uczestnicy uczyli się wykonywania prostych elementów, w tym np. coraz bardziej popularnych ozdób świątecznych wykonywanych szydełkiem. Poza tymi dwoma głównymi nurtami warsztatów ćwiczono również technikę de kupażu, która wzbudziła bardzo duże zainteresowanie i zostanie przeniesiona do realizacji w poszczególnych kołach w czasie warsztatów stacjonarnych. Uczestnicy byli bardzo zadowoleni z tej formy zajęć. Wyjazd został dofinansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 5

6 W ODDZIALE ŁÓDZKIM Wyjazdy integracyjne Łodzi i Szczecina 6 W ramach projektu Zwiększenie i podtrzymanie aktywności osób z uszkodzonym słuchem z województwa łódzkiego i zachodniopomorskiego zostały zorganizowane dwa wyjazdy warsztatowe. W wyjeździe do Szczecina wzięło udział 15 osób niesłyszących z województwa łódzkiego, w drugim, do Łodzi wzięło udział 15 osób niesłyszących z województwa zachodniopomorskiego. W ramach wyjazdów były zorganizowane spotkania w oddziałach PZG w Łodzi i w Szczecinie. Dodatkowo były zorganizowane wycieczki mające na celu poznanie regionu łódzkiego i zachodniopomorskiego. Grupa z Łodzi odwiedziła Muzeum Historii Miasta w Ratuszu Staromiejskim, Muzeum Morskie na Wałach Chrobrego, w obrębie centrum miasta zobaczyła Stare Miasto, Zamek Książąt Pomorskich, Bazylikę Archikatedralną, miejsce urodzin carycy Katarzyny II i jej synowej Marii Fiodorownej, Pomnik Solidarności, Wały Chrobrego, otoczenie portu, gwiaździste place oraz Cmentarz Centralny (jeden z największych w świecie). Zaś grupa osób z województwa zachodniopomorskiego odwiedziła Muzeum Fabryki, poznała historię Manufaktury, Akwarium egzotyczne, Muzeum Sztuki, Grotę solną oraz Ogród botaniczny. Dodatkowo nasi goście mieli okazje odwiedzić pub Dwie Dłonie, który jest jedynym integracyjnym pubem w Polsce, prowadzonym przez osoby niesłyszące i słyszące. Wyjazdy zostały dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnospraw-nych. A oto relacja uczestniczki wyjazdu do Szczecina Maryli Patyk: Na drugi dzień po przyjeździe do Szczecina udaliśmy się z przewodnikiem na zwiedzanie najpiękniejszych i najciekawszych zakątków Szczecina. Miasto to zrobiło na mnie duże wrażenie. Jest bardzo zadbane, ma ładnie odnowione zabytki, bardzo szerokie, przestronne ulice ułatwiające poruszanie się. Ciekawostką Szczecina są gwiaździste place, od których wychodzi aż 8 ulic. W trakcie zwiedzania przewodnik opowiadał nam dużo o historii miasta. Szczecin ma też bardzo dużo zieleni. Szkoda, że była niezbyt ładna pogoda i nie mogliśmy podziwiać jego uroków w pełnej krasie. Po krótkim odpoczynku i obiedzie udaliśmy się na spotkanie do naszych kolegów, do Polskiego Związku Głuchych w Szczecinie. Tam zostaliśmy przyjęci bardzo serdecznie. Pokazano nam pracownie, gdzie mogliśmy zapoznać się z twórczością i wyrobami osób uczestniczących w zajęciach. Następnego dnia ruszyliśmy w kierunku Świnoujścia. Po drodze zwiedzaliśmy między innymi muzeum w Wolinie, gdzie mogliśmy sami wybić sobie monety, co było dużą atrakcją. Podjechaliśmy również pod latarnię morską w Świnoujściu, oglądaliśmy forty, a następnie udaliśmy się do Międzyzdrojów, gdzie obejrzeliśmy Aleję Gwiazd. Morze tego dnia było wyjątkowo spokojne i jak zawsze piękne. Udało mi się nawet znaleźć muszelkę. W drodze powrotnej wstąpiliśmy jeszcze do Kamienia Pomorskiego, gdzie mieliśmy nadzieję na zwiedzenie Katedry. Niestety, była zamknięta i musieliśmy zadowolić się zobaczeniem jej z zewnątrz. Obejrzeliśmy również Stare Miasto i tamtejsze narzędzia tortur. W dniu 12 listopada również było bardzo dużo atrakcji. Do południa zwiedzaliśmy Szczecin i najbliższe okolice. Mieliśmy możliwość zobaczenia stoczni, niestety jest ona już nieczynna. Zwiedziliśmy Katedrę, która robi wrażenie, jest bardzo duża. Obejrzeliśmy też Zamek Książąt. Dużą frajdą było dla nas zwiedzenie Eksperymentarium, gdzie mieliśmy możliwość uczestniczyć w ciekawych eksperymentach fizycznych. Duże wrażenie zrobiło na nas odwiedzenie niedawno otwartego Oceanarium. Były tam rybki i rafy koralowe, we wszystkich kształtach i kolorach tak pięknych jak tęcza. W imieniu uczestników chcę bardzo podziękować organizatorom wyjazdu za umożliwienie nam uczestnictwa w tak fajnej «Wyprawie», która pozwoliła nam na poznanie pięknego zakątka Polski.

7 Nowa siedziba PZG otwarta w Międzynarodowym Dniu Głuchego W sobotę 17 października o godz w budynku przy ul. Przemysłowej 45/49 w Poznaniu nastąpiło uroczyste otwarcie nowej siedziby Polskiego Związku Głuchych. Pod koniec ubiegłego roku Związek zmienił swoją siedzibę, z ul. Żydowskiej przeniósł się na ul. Przemysłową przy Rynku Wildeckim. Po długim i żmudnym dostosowywaniu lokalu do potrzeb działalności nadszedł wreszcie czas na otwarcie. Nadmienić trzeba, iż wszelkie prace remontowe wykonywali nasi podopieczni niesłyszący, którzy poświęcali swój wolny czas na przystosowanie naszego lokalu do użytku. Uroczyste przecięcie wstęgi, poświęcenie lokalu przez Archidiecezjalnego Duszpasterza Osób Niesłyszących, ks. Jacka Leśniewskiego, i otwarcie nowo wyremontowanej siedziby rozpoczęło się 17 października o godz Data ta nie jest przypadkowa, ponieważ nawiązuje również do wrześniowej uroczystości, a mianowicie Międzynarodowego Dnia Głuchego. Razem z nami świętowali zaproszeni goście, wśród których znalazły się takie osobistości, jak prezes Zarządu Głównego PZG Andrzej Kopeć, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Poznania ds. Osób Niepełnosprawnych Dorota Potejko, przedstawicielka Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych Pani Aleksandra Szych, przedstawiciele administracji i Urzędu Miasta Poznania, członkowie wraz z zarządami kół terenowych. Po słowie wstępnym Prezesa Zarządu Oddziału, Piotra Nowaka, głos zabrali goście. Część artystyczna spotkania upłynęła w atmosferze teatralnej; podopieczni z Poznania przedstawili trzy scenki rodzajowe z dużą zawartością humoru. Było to pośrednie nawiązanie do istniejącego w początkach działalności Oddziału zespołu teatralnego o nazwie Pegaz 72. Formą wyrazu była pantomima, uniwersalna w środowisku niesłyszących, jak się okazało bardzo trafiona, ponieważ tak sami głusi, jak i zaproszeni goście byli pod wielkim wrażeniem występu. Po zakończonym sukcesem sobotnim występie, zarówno aktorzy, jak i pozostali członkowie, którzy tym razem wcielili się w widzów, jednogłośnie postanowili kontynuować tę piękną tradycję. Przed aktorami stoi teraz zadanie wyboru nazwy grupy oraz przygotowania kolejnych spektakli, które z pewnością zostaną pokazane szerszej widowni. PZG w Poznaniu jest organizacją posiadającą status pożytku publicznego, która zrzesza i działa na rzecz środowiska osób niesłyszących. Swoim podopiecznym świadczy różnego typu usługi, od zajęć z zakresu rehabilitacji społecznej (m.in. plastyczne, sportowe, kulinarne, krajoznawcze) po bardziej specjalistyczną pomoc (m.in. prawna i psychologiczna). Przy klubie działa świetlica środowiskowa, w której każdego dnia tygodnia odbywają się zajęcia i spotkania naszych podopiecznych. Prężnie działają koła zainteresowań. Świetlica otwarta jest każdego dnia do godzin wieczornych, można tu spędzić czas aktywnie oraz spotkać się ze znajomymi przy kawie i ciastku. Często też zapraszani są goście i specjaliści, którzy przybliżają zagadnienia z różnych dziedzin, np. medycznych czy socjalnych (m.in. stomatolog, dietetyk, masażysta, przedstawiciele firm ubezpieczeniowych). Organizowane są wycieczki z przewodnikami zarówno po ciekawych miejscach w naszym mieście, jak i poza nim. Chętni mogą raz w tygodniu uczestniczyć w zajęciach zdrowotnych z instruktorem na basenie. Dla wszystkich członków do dyspozycji pozostają specjaliści z takich dziedzin jak psychologia, prawo, doradztwo zawodowe każdy może umówić się na indywidualne spotkanie i uzyskać poradę albo też uczestniczyć w wykładach. Przez cały czas wsparciem służą tłumacze języka migowego. Związek prowadzi również, jako jedyna w województwie wielkopolskim uprawniona do wydawania stosownych certyfikatów jednostka kursy i szkolenia z zakresu języka migowego na dwóch poziomach trudności. Tłumacze PZG służą wsparciem w każdej życiowej sprawie podopiecznych. W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM 7

8 W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM Niesłyszący zwiedzają miasta Europy i odpoczywają w Hiszpanii 8 Druga połowa września okazała się najlepszym terminem na zwiedzanie Europy. Oddział Wielkopolski PZG zlecił do biura podróży organizację wycieczki do Hiszpanii dla osób niesłyszących zapewniając tłumacza języka migowego. Oferta została poszerzona o zwiedzanie Francji Paryża, Avignon i Lazurowego Wybrzerza, Księstwo Monako, Księstwo Andora i oczywiście Katalonię Tossa de Mar, Montserrat, Barcelona. Paryż mieści się w północnej części Republiki Francji, jest największym miastem, a zarazem stolicą tego państwa. To romantyczne miasto niesłyszący zobaczyli w drodze do Hiszpanii. Paryż zachwyca! Paryż nigdy nie zasypia! Paryż olśniewa! Wie to każdy, kto chociaż raz był w tym magicznym mieście. Przyjeżdżając do Paryża, czujemy, że wkraczamy w niezwykły świat, którego próżno szukać w innych zakątkach tej planety. Zwiedzanie tego miasta rozpoczęło się od Łuku Triumfalnego, monumentu wzniesionego w 1806 roku na cześć wygranej Napoleona. Kolejne miejsca, które z zachwytem fotografowali niesłyszący to Notre Dame de Paris. Gotycka katedra bez wątpienia stanowi szczytowe osiągnięcie francuskiego gotyku. Jedna z najbardziej znanych katedr na świecie, między innymi dzięki powieści Dzwonnik z Notre Dame francuskiego pisarza Viktora Hugo. A kto czytał lub oglądał film Kod Leonarda da Vinci był zainteresowany zobaczeniem słynnych szklanych piramid, to też cała grupa niesłyszący z przyjemnością podziwiała szklane piramidy. Piramida Luwru charakterystyczna szklana piramida pokrywająca podziemny hall Napoleona, w którym znajdują się przejścia do wszystkich trzech skrzydeł Muzeum Luwru Richelieu, Sully i Denon jeden z najbardziej rozpoznawalnych muzeów świata. Odpoczynek po przemierzonych kilometrach odbył się na stateczku, z którego można było dalej podziwiać Paryż. Jednak zwieńczeniem dnia był symbol Paryża i Francji wieża Eiffla. W tłumie turystów z całego świata udało nam się wjechać na sam szczyt wieży i na drugim punkcie widokowy podziwialiśmy i fotografowaliśmy piękny Paryż wspomina Agnieszka uczestniczka wycieczki. W autokarze przewodniczka Xenia powiedziała szczegóły dotyczące wieży: Jej wysokość wynosi 300,5 m, wraz z anteną 324 m. Wieżę z okazji Wystawy Światowej zaprojektował Gustaw Eiffel. Budowa rozpoczęła się w 1887 roku, a zakończyła dwa lata później 31 marca Zużyto ponad 7000 ton stali, 2,5 mln nitów, przy jej budowie pracowało 300 robotników, 1 stracił życie. Francję ponownie uczestnicy wycieczki mogli podziwiać w drodze powrotnej przepiękne widoki Lazurowego Wybrzeża prowadzące do miasta Avignon. W Polsce to miasto jest często kojarzone z dziecinną piosenką Sur le pont d Avignon (Na moście w Avignon),

9 chodzi w niej o most Pont St- Benézet na rzece Rodan na południu Francji. Z niego mogliśmy zachwycać się murami i starą część miasta, którą w następnej kolejności zwiedziliśmy. Budowla z XIV wieku w stylu gotyckim Pałac Papieski w przeszłości był siedzibą papieży (od XIV do XVIII wieku). Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie. Inną ważną budowlą jest XII-wieczna romańska katedra Notre-Damedes-Doms, w której znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. Cały kompleks położony w obrębie bardzo rozległych murów starego miasta został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO to opowiedziała nam przewodniczka, ja wraz z mężem, postanowiłam zobaczyć Pałac Papieski również od środka. Nie zapewniało tego biuro podróży a warte jest zobaczenia uczestniczka Lidia. Warta zobaczenia jest także Andora małe państwo w południowo-zachodniej Europie. Leży w Pirenejach granicząc od północy z Francją, a od południa z Hiszpanią, oraz Księstwo Monako. Flaga Polski odwróconymi kolorami pomyłka?, nie to flaga Monako: czerwono-biała. Niewielkie miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery francuskiej Księstwo Monako. To pierwsze informacje przetłumaczone przez tłumacza języka migowego Roberta S. Po Watykanie jest to drugie najmniejsze pod względem powierzchni niezależne państwo świata. Niesłyszący przebywali w nim 9 godzin. Zwiedzanie zaczęło się od Muzeum Oceanograficzne im. J.Y. Cousteau, Katedry Św. Mikołaja, Sądu i Pałacu księcia Monako. Na zakończenie sedno programu Kasyno brzmi bardzo filmowo i bajkowo, a jednak. To tyle na temat miejsc jakie można było zobaczyć jadąc do Hiszpanii lub z niej wracając. Z Hiszpańskiej Katalonii wycieczka zobaczyła Ogród botaniczny Pinya de Rosa zbiór kaktusów i sukulentów zawierająca ponad 7000 gatunków roślin. Tossa de Mar to kolejna przepiękna miejscowość nadmorska ze wspaniałym starym miastem zwanym Vila Vella otoczonym przez stare mury miejskie, których historia sięga jeszcze średniowiecza. Strome miejskie ścieżki prowadzą nad samą wodę, gdzie poznańskie pyry na małym statku ze szklanym dnem popłynęli oglądać morską głębinę. Zwieńczeniem dnia była winiarnia gdzie z wielkich beczek można było kosztować wina, likiery a także wędliny i słodycze. Z torbami pełnymi zakupów i z rumieńcami na twarzy grupa powróciła do hotelu. Następny dzień do Montserrat polscy turyści zwykli nazywać katalońską Częstochową, natomiast Katalończycy nazywają Czarną Madonnę La Moreneta (Czarnulka). Madonna jest wspaniale wkomponowana nad ołtarzem w bazylice, w otoczeniu dzieł sztuki autorstwa wielu znakomitych malarzy i rzeźbiarzy. Na zakończenie zwiedzania katalońskich miast pozostawiono Barcelonę. Pierwsze miejsce, które ujrzeli niesłyszący to Sagrada Familia Kościół Św. Rodziny, najsławniejsze dzieło Antonio Gaudiego. Prace rozpoczęły się w 1882 r. i trwają nadal. Chwila odpoczynku i zakup pamiątek w Parc Guell, we wspaniałym miejscu stworzonym przez Gaudiego, którego dzieło wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Ceramiczne mozaiki na ścianach, smocza fontanna oraz kamienne kolumny to między innymi widok cieszący oko w przepięknym parku. Stolicę Katalonii wycieczka zobaczyła w dzień obchodów Fiesta de la Merce w dzień Mercedes, świętej patronki Barcelony. Ulicami miasta paradowały gigantyczne kukły na szczudłach, tysiące ludzi tańczyło na zabytkowych placach, a ziejące ogniem smoki biegały po ulicach. Przez tłumy ludzi poznaniacy przedostali się do gotyckiej Katedry Św. Eulalii. Z boku widać było portal Santa Eulalia wiodący na krużganek, gdzie panuje niebiański spokój. W tym kameralnym miejscu katedry w chłodzie wody z fontanny można popatrzeć na romantyczny ogród ozdobiony eleganckimi palmami, magnoliami ogrodzony płotem z kutego żelaza. Jego jedynymi mieszkankami jest 13 gęsi tyle ile lat miała w chwili śmierci św. Eulalia. Na zakończenie dnia bajecznie oświetlona fontanna Font Magica. To po prostu trzeba zobaczyć widowiskowe pokazy kaskad wody oświetlanej kolorowymi światłami. W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM 9

10 W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM 10 Kursy komputerowe dla niesłyszących W dzisiejszych czasach, kiedy otaczają nas ze wszystkich stron maszyny, ciężko wyobrazić sobie, żeby człowiek mógł żyć bez różnych technicznych udogodnień, takich jak telewizor czy telefon komórkowy. Do sprzętów na dobre zadomowionych w naszym codziennym życiu w ostatnich latach dołączył komputer. Pomaga nam w pracy, pozwala na zabawę oraz poznawanie świata. Młode pokolenie nie ma problemów, aby poznać sposób jego działania i wykorzystać jego możliwości. Umożliwiają im to zajęcia w szkole, podczas których uczą się ich obsługi. Często również spędzają niemało czasu przed monitorami swoich domowych komputerów. Problem zaczyna się, gdy osoba ma ograniczony dostęp do komputera lub wywodzi się z generacji, która nie przeszła podstawowego kursu informatyki, bo w jej czasach nie wykładano takiego przedmiotu w szkole. Dlatego postanowiliśmy ruszyć z pomocą i zorganizować kursy komputerowe dla członków PZG Oddziału Wielkopolskiego. Początki były trudne, ponieważ podczas planowania kursu trzeba było wybrać najważniejsze treści oraz przedstawić je w jak najprostszy sposób. Ze względu na wąskie ramy czasowe kursu postanowiliśmy nie skupiać się na nieograniczonych możliwościach, jakie daje nam komputer, ale przekazać uczestnikom kursu podstawową wiedzę dotyczącą nauki obsługi komputera (klawiatury, myszki), poruszania się w systemie Windows i programach systemowych, w Wielkopolsce programach do edycji tekstu oraz narzędziach i programach internetowych. Mimo że dla niektórych osób był to pierwszy w życiu kontakt z komputerem i mimo tego, że uczestnicy kursu są niesłyszący i nauka obsługi komputera jest dla nich na pewno trudniejsza, to wszystkim udało się poznać na tyle komputer oraz jego możliwości, żeby móc w domowym zaciszu ćwiczyć i pogłębiać swoje umiejętności. Mam nadzieję, że za jakiś czas będą się odbywać tylko kursy na poziomie zaawansowanym, ponieważ umiejętność posługiwania się komputerem znacznie ułatwia życie osobom niesłyszącym. Zwłaszcza w naszych czasach, gdzie wiele informacji bądź kontaktów można znaleźć w Internecie.

11 W ODDZIALE WIELKOPOLSKIM Złoty Krzyż Zasługi dla członka Polskiego Związku Głuchych w Poznaniu W listopadzie 2009 r. w Warszawie Bolesław Brzóska został odznaczony przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Złotym Krzyżem Zasługi Bolesław Brzóska młodzieńcze lata spędził w Szkole Podstawowej dla dzieci niesłyszących w Poznaniu, którą ukończył z opóźnieniem ze względu na wojnę. Po ukończeniu edukacji pracował przez 54 lata w Spółdzielni Inwalidów Jedność jako cholewkarz-modelarz. Jego pasją i zamiłowaniem od zawsze był sport. Od szesnastego roku życia trenowałem amatorsko biegi na 800 m, 1500 m i 3000 m mówi Pan Bolesław w biegu na 1500 m osiągnąłem rekord świata w I Olimpiadzie po wojnie w Mediolanie w 1957 r. zdobywając Złoty Medal. A cztery lata później wspomina nasz sportowiec na II Olimpiadzie w Helsinkach zdobyłem złoto w biegu na 800 m, a brąz w biegu na 1500 m. To nie wszystko uśmiechając się, dumnie mówi dalej była jeszcze III Olimpiada w Waszyngtonie w 1965 r. i zdobyłem tylko IV miejsce w biegu na 1500 m, ale za to w IV Olimpiadzie w Jugosławii w 1969 r. w biegu na 3000 m z przeszkodami zdobyłem III miejsce. W swojej karierze sportu wyczynowego przebiegłem 23 tys. kilometrów. Pan Brzóska oprócz tych osiągnięć brał udział w Mistrzostwach Europy w biegach przełajowych zdobywając drużynowo trzy razy pod rząd przechodni puchar prezydenta Włoch, który dostał na własność. W 1962 roku w Norwegii został Mistrzem Europy w biegach przełajowych oraz siedmiokrotnym Mistrzem Polski w biegach średnich. Pan Bolesław Brzóska jest członkiem Polskiego Związku Głuchych od 1951 roku. W latach był Prezesem Klubu Sportowego PZG w Poznaniu, obecnie jest Członkiem Zarządu. Od 7 lat do dnia dzisiejszego jest Członkiem Zarządu Głównego w Warszawie. Pan Brzóska w latach poprzednich otrzymał także następujące odznaczenia: 1964 rok Srebrny Medal za wybitne osiągnięcia sportowe od Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki 1983 rok Srebrny Krzyż Zasługi Przewodniczący Rady Państwa 1984 rok Srebrna Odznaka Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej od Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki 2008 rok Odznaka Za zasługi dla sportu Minister Sportu i Turystyki. 11

12 W KOŁACH TERENOWYCH ŁÓDŹ Międzynarodowy Dzień Głuchego w Tomaszowie Mazowieckim Na zaproszenie sekretarza Zarządu Koła Terenowego Polskiego Związku Głuchych w Tomaszowie Mazowieckim, pani Małgorzaty Barwickiej, miałam przyjemność uczestniczyć w dniu 17 października 2009 r. w obchodach Międzynarodowego Dnia Głuchego. To święto ludzi z uszkodzonym słuchem dla swoich członków zorganizowała pełna hartu ducha, niestrudzona pani sekretarz Koła w Tomaszowie Małgorzata Barwicka z pomocą wolontariusza pana Łukasza Jasińskiego oraz aktywnych działaczy społecznych. Udział w tej uroczystości wzięło około 40 członków PZG w Tomaszowie Mazowieckim. Pani Barwicka złożyła wszystkim najgorętsze życzenia, zdrowia, pomyślności i dalszej wzajemnej zgody i współpracy na rzecz środowiska osób niesłyszących w Tomaszowie Mazowieckim oraz wręczyła najaktywniejszym działaczom społecznym na rzecz koła PZG dyplomy uznania i wyróżnienia oraz upominki. Wspaniałym zwieńczeniem tej uroczystości, był przepięknie udekorowany i przepyszny tort z napisem: Między- Narodowy Dzień Głuchego. Tekst i zdjęcia: Lucyna Sadowska Andrzejki 12 Andrzejki, znane też jako Jędrzejki lub Jędrzejówki, to wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja. Dzień ten przypada na koniec lub na początek roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się Adwentem. Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki). Początkowo andrzejki traktowano bardzo poważnie, a wróżby odprawiano tylko indywidualnie, w odosobnieniu; w czasach późniejszych przybrały formę zbiorową, organizowaną w grupach rówieśniczych panien na wydaniu, zaś współcześnie przekształciły się w niezobowiązującą zabawę gromadzącą młodzież, ale też i dorosłych. W czasie zabawy andrzejkowej: losuje się przedmioty o symbolicznym znaczeniu, np. listek oznaczał staropanieństwo, obrączka lub wstążka z czepka bliski ślub, różaniec stan zakonny; wylewa wosk na zimną wodę (często przez klucz) i wróży z kształtu zastygłej masy lub rzucanego przez nią cienia sylwetki przyszłego wielbiciela, akcesoriów związanych z jego zawodem itp.; ustawia się od ściany do progu jeden za drugim buty zgromadzonych dziewczyn i ta, której but pierwszy dotarł do progu, ma jako pierwsza wyjść za mąż. Andrzejki w kołach terenowych PZG odbyły się w bardzo wesołej atmosferze. Były zabawy, konkursy i najważniejsze, lanie wosku. W dniu 27 listopada br. odbyła się impreza andrzejkowa w Kole Terenowym w Łodzi. Uczestniczyły w niej zarówno osoby niesłyszące, jak i słabo słyszące. Podczas imprezy oprócz poczęstunku były zapewnione również atrakcje związane ze świętem andrzejkowym, czyli tradycyjne lanie wosku, ustawianie butów i inne. Wróżka Danusia wróżyła z kart wszystkim chętnym. Zabawa trwała do późnych godzin wieczornych, były tańce oraz konkursy andrzejkowe. Impreza została zorganizowana w ramach projektu Oferta rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z uszkodzonym słuchem w 7 ośrodkach rehabilitacji i wsparcia społecznego niesłyszących w woj. łódzkim, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

13 Od kilku tygodni w każdym kole terenowym PZG realizowane są zajęcia artystyczne. Zajęcia te mają pomóc w rozwijaniu i nabywaniu umiejętności posługiwania się różnym technikami artystycznymi. Warsztaty te z każdym tygodniem cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Zajęcia prowadzone są przez specjalistów, którzy bardzo się angażują, aby jak najwięcej Warsztaty artystyczne pokazać i nauczyć uczestników warsztatów plastycznych. Wykonywane są piękne karty okolicznościowe, stroiki świąteczne, wyroby koronkarskie, ozdoby, chusty, szale. Niektórzy ćwiczą technikę malowania na szkle. Zaangażowanie uczestników jest bardzo duże, co potwierdza się w powstawaniu pięknych prac. W KOŁACH TERENOWYCH ŁÓDŹ Wycieczka do Bochni W dniu 9 października br. grupa 29 osób niesłyszących z Łodzi i z grupą 25 osób z Tomaszowa Mazowieckiego wyjechały wspólnie na długo oczekiwaną wycieczkę do Bochni na Ogólnopolski Zjazd Osób Niesłyszących, Słabosłyszących i ich Przyjaciół. Mieliśmy okazję spędzić przemiłą noc z piątku na sobotę wspólnie z niesłyszącymi przyjaciółmi z różnych stron Polski, 250 metrów pod ziemią w boheńskiej kopalni soli. Jest to najstarsza w Polsce i najgłębsza na ziemiach Polski kopalnia soli. Podziemna kopalnia soli jest również największym i najcenniejszym skarbem miasta Bochni. Przyjeżdżają do boheńskiej kopalni soli turyści nie tylko z Polski, ale również z zagranicy, ażeby w podziemnych komorach solnych poprawić stan swojego zdrowia. Panujący specyficzny mikroklimat w podziemiach kopalni jest bakteriologicznie czysty, posiada dużą ilość leczniczych mikroelementów zawartych w powietrzu, przede wszystkim chlorku sodu, wapnia i magnezu. W kopalni udaliśmy się do kaplicy Świętej Kingi, w której uczestnicy zjazdu wzięli udział w uroczystej mszy świętej. Wnętrze kaplicy otoczone było wszędzie solą. Odbyliśmy też atrakcyjną przejażdżkę podziemną kolejką torową. Zobaczyliśmy piękne rzeźby solne, komory, narzędzia i urządzenia, którymi przed wiekami posługiwali się górnicy. Przeszliśmy się też długimi schodami zwanymi regis. Mogliśmy podziwiać długą, 140-metrową zjeżdżalnię. Przed odjazdem do Łodzi mieliśmy możliwość zwiedzić Park Archeologiczny. Przewodnik oprowadzał nas po zagrodach Osady 6 Oraczy i opowiadał o historii średniowiecza, życia ludzi mieszkających i pracujących na roli, zajmujących się hodowlą zwierząt, rzeźbieniem z gliny i wikliny oraz zbieraniem zbóż, ziół itp. w XIII wieku. Wróciliśmy do Łodzi trochę zdrowsi, jeszcze czujemy zapach leczniczej soli. Pozostało nam cierpliwie czekać na następny Zjazd, który odbędzie się za dwa lata, czyli w 2011 roku. 13

14 W KOŁACH TERENOWYCH POZNAŃ Nie bójmy się komputera W siedzibie Polskiego Związku Głuchych Koła Terenowego w Pile został przeprowadzony kurs komputerowy, który wzbogacił osoby głuche o umiejętność komunikowania się ze światem za pośrednictwem Internetu. Pozwolił kursantom poznać i opanować w stopniu podstawowym szereg funkcji i programów komputerowych. Uczestnicy kursu zapoznali się m.in. z obsługą takich programów jak edytory tekstów, przeglądarki internetowe, programy do obsługi poczty, komunikatory internetowe, a także odtwarzacze multimedialne. Szczególnym zainteresowaniem cieszył się program Skype, który dzięki połączeniom wideo umożliwia użytkownikom porozumiewanie się za pomocą języka migowego. Kurs był przeznaczony dla członków PZG. Mimo małej ilości stanowisk komputerowych każdy zainteresowany miał możliwość przejścia szkolenia, ponieważ stworzyliśmy powtarzający się cykl kursu. Wiek uczestników był bardzo zróżnicowany. Niektórzy mieli możliwość po raz pierwszy usiąść przed monitorem i korzystać z klawiatury. Cały kurs odbył się w niezwykle miłej atmosferze. Maja Poznańska Osoby głuche na Jasnej Górze Kilkudziesięcioosobowa grupa niesłyszących mieszkańców Ostrowa Wielkopolskiego i Kalisza wzięła udział w Ogólnopolskiej Pielgrzymce Głuchoniemych do Częstochowy. Spotkanie na Jasnej Górze odbyło sie juz po raz dwudziesty siódmy. Delegacje z południowej Wielkopolski wspólnie z duszpasterzem osób niesłyszących, ks. Józefem Pilchem, uczestniczyły w Drodze Krzyżowej na Wałach Jasnogórskich. Była ona tłumaczona na język migowy, podobnie jak różaniec, który wspólnie odmówiono w Sali Ojca Augustyna Kordeckiego. Głównym punktem uroczystości była msza święta koncelebrowana przez duszpasterzy głuchoniemych. Na zakończenie wszyscy spotkali sie w Domu Pielgrzyma na wspólnym obiedzie. Tomasz Cicharski 14

15 Dzień Świętego Marcina 11 listopada narodowe Święto Niepodległości to dzień z założenia radosny. Obchody rocznic i świąt państwowych w Polsce zazwyczaj ograniczają się do oficjalnych ceremonii. Inaczej jest w Poznaniu! Tak się składa, że 11 listopada to także dzień św. Marcina, który obok patronów miasta Piotra i Pawła jest najpopularniejszym poznańskim świętym. Jest w Poznaniu kościół pw. św. Marcina, są znane tylko tu marcińskie rogale, którymi każdy poznaniak objada się właśnie 11 listopada, jest wreszcie ulica św. Marcina główna arteria miasta, przy której wznosi się siedziba CK Zamek. To właśnie w Zamku narodził się w połowie lat 90. pomysł, aby nawiązując do tradycji ulicznych festynów, którym patronowali rozmaici święci: opiekunowie ulic, miast, cechów wyprawić ulicy św. Marcina huczne imieniny. Momentem kulminacyjnym obchodów imienin jest co roku barwny korowód, który wyrusza spod kościoła św. Marcina po zakończeniu sumy odpustowej. Pochód z postacią Patrona na czele przemierza ul. św. Marcina i przybywa na plac przed Zamkiem. Tu święty otrzymuje z rąk prezydenta klucz do bram miasta, co staje się sygnałem do rozpoczęcia ostatniej przed zimowymi chłodami Rogal Świętomarciński ulicznej zabawy. Na imieninowych gości czekają plenerowe koncerty, spektakle, pokazy filmowe, wystawy (często związane z historią ulicy i miasta), kiermasz z marcińskimi rogalami oraz na finał pokaz sztucznych ogni. Osoby niesłyszące z Poznania jak co roku obchodzą to święto w siedzibie PZG przy tradycyjnym rogalu świetomarcińskim. Każdy mieszkaniec poznania zna historię rogala, lecz zawsze warto o nim wspomnieć w formie opowiadań, przedstawień czy konkursów. Dla niewtajemniczonych tradycja ta wywodzi się z czasów pogańskich, gdy podczas jesiennego święta składano bogom ofiary z wołów lub w zastępstwie z ciasta zwijanego w wole rogi. Kościół przejął ten zwyczaj, łącząc go z postacią św. Marcina, a kształt tłumacząc jako podkowę, którą miał zgubić koń świętego. W Poznaniu tradycja w obecnym kształcie narodziła się w listopadzie Gdy zbliżał się dzień św. Marcina proboszcz parafii św. Marcina, ks. Jan Lewicki, zaapelował do wiernych, aby wzorem patrona zrobili coś dla biednych. Obecny na mszy cukiernik Józef Melzer, który pracował w pobliskiej cukierni, namówił swojego szefa, aby wskrzesić starą tradycję. Bogatsi poznaniacy kupowali smakołyk, a biedni otrzymywali go za darmo. Zwyczaj wypieku w 1901 r. przejęło Stowarzyszenie Cukierników. Po I wojnie światowej do tradycji obdarowywania ubogich powrócił Franciszek Rączyński, zaś przed zapomnieniem tuż po II wojnie światowej uratował rogala Zygmunt Wasiński. Obecnie 11 listopada poznaniacy zjadają około 500 ton rogali świętomarcińskich. Oczywiście niesłyszący dumnie podtrzymują tradycję kupując i zjadając te słodkości. Ciekawostką jest też fakt, że nie każda cukiernia może używać nazwy rogale świętomarcińskie lub rogale marcińskie ; musi uzyskać certyfikat Kapituły Poznańskiego Tradycyjnego Rogala Świętomarcińskiego, która powstała z inicjatywy Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu, Izby Rzemieślniczej i Urzędu Miasta Poznania. Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1070/2008 z dnia 30 października 2008 r. Rogal Świętomarciński został wpisany do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych w Unii Europejskiej. Zapraszamy 11 listopada każdego roku do Poznania w celu poznania naszego pięknego miasta i oczywiście skosztowania wyśmienitych wypieków marcińskich. W KOŁACH TERENOWYCH POZNAŃ 15

16 W KOŁACH TERENOWYCH POZNAŃ Wielkopolanie na Świętej Górze 16 W ostatnią sobotę września niesłyszący z Wielkopolski i okolic spotkali się na corocznej pielgrzymce w Gostyniu. Około 1,5 km od centrum miasta w miejscu zwanym Świętą Górą znajduje się klasztor Filipinów wraz z barokowym kościołem. Monumentalna świątynia pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny i św. Filipa Neri, zaprojektowana przez włoskiego architekta Baltazara Longheny, miała swój pierwowzór w kościele Santa Maria della Salute w Wenecji. Jej wysokość razem ze wspartą na ośmiu filarach kopułą wynosi 50 metrów. Od momentu powstania aż po dziś dzień świętogórski kościół jest we władaniu Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri (księży filipinów stąd też inna nazwa oratorianie), tutaj znajduje się również siedziba przełożonego domu zakonnego oraz przewodniczącego Krajowej Federacji Kongregacji. Tradycja spotkań niesłyszących w Gostyniu sięga również bardzo daleko i związana jest z przyjmowaniem właśnie w tym miejscu sakramentu Pierwszej Komunii Świętej. To tutaj właśnie działał znany i kochany przez środowisko duszpasterz osób niesłyszących, śp. ks. Koperski, spoczywający w podziemiach świątyni. Tegoroczna pielgrzymka rozpoczęła się uroczystym powitaniem miejscowego proboszcza i kustosza Bazyliki. W południe odprawiona została msza święta w intencji pielgrzymów, ich rodzin i całego środowiska niesłyszących. Była także okazją do skorzystania z sakramentu pojednania oraz uczestnictwa w modlitwie różańcowej. Po posileniu ducha przyszedł czas na posiłek dla ciała. Uczestnicy udali się do zabudowań klasztornych na ciepły obiad, któremu towarzyszyły równie ciepłe i serdeczne rozmowy. Wyjazd ten jest bowiem świetną okazją nie tylko do zadumy duchowej, ale również do spotkania dawno niewidzianych przyjaciół, często z dalekich stron. Rodzinna atmosfera, która nam towarzyszyła została dopełniona przez przepiękną słoneczną pogodę, która umożliwiła długie spacery i przechadzki po pięknie zagospodarowanej okolicy. Na zakończenie spotkania odbyła się konferencja multimedialna poprowadzona przez ks. Jacka Leśniewskiego, archidiecezjalnego duszpasterza niesłyszących, który przybył razem ze swoimi podopiecznymi. Tegoroczna pielgrzymka była wielkim przeżyciem dla wszystkich przybyłych na Świętą Górę. Już teraz zachęcamy i zapraszamy do udziału w kolejnym spotkaniu, które zaplanowane jest na 25 września 2010 roku! Dominika Mroczek

17 Integracyjny turniej w tenisie stołowym W TZ Już po raz drugi w tym roku uczestnicy kilku warsztatów terapii zajęciowej wzięli udział w integracyjnych zawodach sportowych. Z początkiem roku były to rzutki i bilard. Tym razem uczestnicy warsztatów przyjechali, aby zmierzyć się w zawodach w tenisie stołowym. Na zawody zgłosiło się wielu chętnych z różnych warsztatów. W turnieju rywalizowało 34 zawodników. Liczna publiczność towarzysząca zawodnikom zagrzewała swoich sportowców do rywalizacji. Każdy próbował swoich sił i nie wyszedł z zawodów bez pamiątkowego dyplomu. Wszyscy doskonale się bawili. Na koniec imprezy uczestnicy pracowni gospodarstwa domowego ugościli wszystkich biorących udział w zawodach wraz z kibicami i instruktorami ciepłym poczęstunkiem. Zawodnicy, którzy najlepiej się spisali i zajęli pierwsze miejsca w turnieju otrzymali dyplomy i nagrody. Pozostałym uczestnikom zostały wręczone nagrody pocieszenia. Turniej okazał się również doskonałą okazją do zapoznania się z innymi uczestnikami WTZ i nawiązania przyjaźni. Dla nas jako organizatorów ważna była integracja naszych niesłyszących podopiecznych z innymi podopiecznymi warsztatów, gdyż ze względu na barierę w komunikacji mają małą możliwość nawiązania kontaktu z innymi osobami. Mamy nadzieję, że będzie jeszcze okazja do spotkania się na podobnych zawodach i rywalizowania ze sobą w atmosferze fair play. Zorganizowanie turnieju udało się dzięki zgranemu zespołowi WTZ i dofinansowaniu ze środków Urzędu Miasta Łodzi (Wydział Sportu). Kurs komputerowy Uczestnicy WTZ przy PZG O/Ł, ponownie uczestniczą w szkoleniu organizowanym przez Polski Związek Niewidomych Okręg Łódzki. Tym razem podnoszą swoje umiejętności podczas szkolenia komputerowego. Zapoznają się z obsługą komputera w obszarach z zakresu środowiska Windows oraz Internetu. Szkolenie kończy się egzaminem umożliwiającym uzyskanie Certyfikatu ECDL e-citizen. Zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu po 4 godz.. 17

18 PRAWO warto wiedzieć! Odpowiedzialność za długi spadkowe CZĘŚĆ I. C.D. 1. Zakres odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe. Spadkobiercy mogą przejąć długi spadkodawcy bez ograniczenia odpowiedzialności, mogą również ograniczyć swoją odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości wartości spadku, jeśli przyjmą spadek z dobrodziejstwem inwentarza: przyjęcie spadku wprost Przy przyjęciu spadku wprostspadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe bez ograniczeń, całym swoim majątkiem. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza Przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobiercy odpowiadają nadal całym swoim majątkiem, ale tylko do wysokości wartości uzyskanego spadku (wartości ustalonej w inwentarzu stanu czynnego spadku). Oznacza to, że jeżeli wartość długów jest wyższa niż aktywów spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności za długi. Ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe wynikające z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie obejmuje spadkobierców, którzy celowo zaniżyli wartość wskazanych aktywów lub zawyżyli wartość długów. 2. Termin i miejsce składania oświadczeń o przyjęciu spadku. Oświadczenie o przyjęciu spadku może być złożone w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Dla spadkobiercy testamentowego jest to dzień, w którym dowiedział się o istnieniu i treści testamentu, po uprzedniej informacji o śmierci spadkodawcy, dla spadkobiercy ustawowego z reguły jest to dzień, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy. Oświadczenie co do spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu spadkobierca składający oświadczenie ma swoje miejsce zamieszkania lub pobytu. W toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku oświadczenia co do spadku mogą być złożone w sądzie, w którym sprawa się toczy. Niezłożenie oświadczenia o przyjęciu spadku we wskazanym wyżej terminie jest równoznaczne z prostym przyjęciem spadku, jednak jeżeli jest kilku spadkobierców i jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że pozostali spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, również przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Brak oświadczenia co do spadku w terminie 6 miesięcy, jest równoznaczne z przyjęciem go przez osobę fizyczną (człowieka) z dobrodziejstwem inwentarza także wtedy gdy: spadkobierca jest osobą niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych, istnieją podstawy do ubezwłasnowolnienia całkowitego spadkobiercy. 18 rodzaje rent I Renta z tytułu niezdolności do pracy Jest to świadczenie, które przysługuje po spełnieniu przez ubezpieczonego łącznie następujących warunków: niezdolność do pracy wymagany okres składkowy i nieskładkowy Niezdolność do pracy powstała w określonych ustawą okresach składkowych (okres zatrudnienia, okres ubezpieczenia) i nieskładkowych (np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego lub opiekuńczego) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności Emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2009 r.: 675,10 zł 519,30 zł 810,12 zł 623,16 zł

19 Od października 2009 r. realizujemy dwuletni projekt EDUKACJA NIESŁYSZĄCYCH, adresowany do uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 w Łodzi. W ramach realizacji projektu odbywają się zajęcia wyrównawcze z j. polskiego, angielskiego i matematyki, zajęcia logopedyczne, spotkania głuchej młodzieży poświęcone Kulturze Głuchych, warsztaty Edukacja niesłyszących z naturalnego języka migowego dla uczniów. W następnych latach realizacji projektu oprócz wyżej wymienionych odbędą się warsztaty z naturalnego języka migowego dla nauczycieli, obóz PJM dla młodzieży, konferencja na temat edukacji osób niesłyszących. Z przyjemnością informujemy, że już działa strona internetowa na której znajdą Państwo wszystkie informacje dotyczące projektu. Aktualności dodawane będą zarówno w wersji pisanej, jak i miganej, aby osoby niesłyszące miały możliwość odbioru informacji w obydwu językach. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Nadanie imienia SOSW nr 1 w Łodzi REHABILITACJA DZIECI I MŁODZIEŻY Dnia 2 października 2009 r. w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym nr 1 w Łodzi odbyła się uroczystość nadania imienia Janusza Korczaka. Uroczystość rozpoczęła się mszą św. w Kościele Matki Bożej Fatimskiej przy ul. Kilińskiego 228. Podczas mszy świętej celebrowanej przez księdza biskupa Adama Lepę nastąpiło poświęcenie Sztandaru Szkoły. Następnie uroczystość odbywała się w Ośrodku. Nastąpiło przekazanie przez Rodziców i Nauczycieli Sztandaru Szkoły na ręce dyrektora Agnieszki Szymańskiej. Następnie dyrektor wręczyła go uczniom. Świateczne upominki Z przyjemnością informujemy, że jak co roku, udało nam się zorganizować akcję spotkań gwiazdkowych i rozdawania paczek świątecznych dzieciom i młodzieży niesłyszącej. Informacje o tym gdzie i kiedy odbędzie się spotkanie i przekazanie Uczniowie złożyli uroczyste ślubowanie na Sztandar Szkoły. Zaproszeni goście upamiętnili swój pobyt zostawiając wpis w księdze pamiątkowej szkoły. W swoich przemówieniach każdy z gości podkreślał, że Patron Janusz Korczak to człowiek, który służył wielkiej idei dobru dziecka. Po przemówieniach za pomocą prezentacji multimedialnej przybliżono sylwetkę oraz dorobek patrona. Młodzież wraz z nauczycielami przygotowała również przedstawienie teatralne, w którym przekazała wyznawane przez Korczaka wartości Powiedz dziecku, że jest dobre, że umie, że potrafi. Uczniowie i kadra Ośrodka są bardzo dumni, że to właśnie doktor Korczak jest ich Patronem. Spośród wielu propozycji sami wybrali tego, którego słowa przemawiają do nich najbardziej. Pełna relacja z tego wydarzenia znajduje się na stronie internetowej szkoly.lodz.pl. upominków już wkrótce znajdą się na stronie internetowej lodz.pl oraz w siedzibie naszego stowarzyszenia. Serdecznie zapraszamy! 19

20 REHABILITACJA DZIECI I MŁODZIEŻY 20 Komiks ze świata Głuchych Z wykształcenia jestem pedagogiem, lecz z zawodu i zamiłowania grafikiem komputerowym, rysownikiem i twórcą komiksów oraz tekstów do nich załączonych. Komiksy piszę w trzech językach, w języku polskim, angielskim oraz hiszpańskim, co zwiększa grono ich potencjalnych odbiorców, nie tylko w Polsce. Rysuję praktycznie od zawsze, lecz zawodowo postanowiłam związać się z komiksem podczas swego pobytu w Wielkiej Brytanii, gdzie uczestniczyłam w warsztatach prowadzonych dla grafików komputerowych. Z poradni w Poznaniu Moja twórczość jest głównie związana o osobami, które, tak jak ja, żyją w świecie ciszy, oraz z osobami niepełnosprawnymi ruchowo, a także osobami posiadającymi inne schorzenia. Celem mego komiksu jest łamanie barier, ukazanie świata Głuchych oraz świata niepełnosprawnych w kolorowych, pogodnych barwach. Przecież nikt nie powiedział, że bohaterami komiksów mogą być tylko ludzie uważani za sprawnych. Na co dzień dzielę czas pomiędzy pracę a obowiązki domowe. Mam pięcioletnią córeczkę Basię, która obecnie uczęszcza do zerówki. To właśnie Basia jest najsurowszym Dzięki zaangażowaniu wszystkich specjalistów zatrudnionych w naszym ośrodku udało nam się przetrwać najtrudniejszy okres zmian. Ogromne wsparcie otrzymaliśmy także od rodziców naszych dzieci, którzy doskonale znają od lat metody pracy stosowane w rehabilitacji, zaangażowanie prowadzących zajęcia i widzą postępy swoich maluchów. Dla nich właśnie staramy się poszerzać ofertę poradni. Biorąc pod uwagę wielokrotne zgłoszenia rodziców na temat braku możliwości szybkiej wizyty u specjalisty od rehabilitacji ruchowej, od czerwca bieżącego roku w poradni można bezpłatnie skorzystać z wizyty u fizykoterapeuty. Coraz częściej zdarza się, że wady słuchu u maluchów są sprzężone z innymi wadami rozwojowymi. W naszej pracy staramy się spojrzeć na dziecko kompleksowo, a nie jak na wycinek historii chorobowej. Pracujący w poradni rehabilitant ruchu, pan Zbigniew, jest osobą z dużym doświadczeniem zawodowym, zaangażowanym w sprawy dzieci, starającym się przekazać maksimum informacji w możliwie przystępnej formie oraz wskazującym różne metody pracy ruchowej, a zarazem dobrze orientującym się w świecie procedur i przepisów medycznych. Podczas okresu wakacyjnego zaistniała w poradni możliwość skorzystania także z grupowego wsparcia dla rodziców. Pod nadzorem psychologa z poradni powołana została na okres próbny grupa wsparcia dla rodziców. Starając się pomagać rodzicom naszych pacjentów zorganizowaliśmy na terenie Poradni spotkanie z radcą prawnym pro bono. Wszyscy zainteresowani mogli przyjść, krytykiem mej komiksowej twórczości, ona też podsuwa mi wiele komiksowych pomysłów. Mąż natomiast jest pierwszym recenzentem moich artykułów. Każdą wolną chwilę poświęcam swojemu motocyklowi. Motocykle i motocyklowe wyprawy po bezdrożach to moja wielka miłość. Zapraszam do odwiedzania mojego bloga, na którym zamieszczam moje komiksy: Małgorzata Lucyna Szok-Ciechacka * komiks zob. okładka posłuchać i zadać pytania na nurtujące go tematy. A tematyka poruszana na spotkaniu była naprawdę zajmująca i różnorodna: stowarzyszenia i fundacje dla rodziców, ulgi przysługujące dzieciom z wadami słuchu, dofinansowania oraz pomoc prawna przy błędach medycznych. Zbierając opinie uczestników spotkania, a także osób, którym dotrzeć się nie udało, już dziś wiemy, że był to tylko wierzchołek góry lodowej w aktualnych potrzebach rehabilitowanych dzieci i ich rodzin. Mamy nadzieję, że dzięki naszej wzmożonej pracy, zaangażowaniu rodziców oraz sprzyjającym innym czynnikom zewnętrznym, niezależnym od nas, z nowym rokiem uda nam się osiągnąć jeszcze więcej! Zapraszamy do kontaktów z poradnią także drogą mailową:

21 Łópta 2009 ŁóPTA (Łódzki Przegląd Teatrów Amatorskich) to jedyny w Polsce otwarty przegląd teatralny. W tym roku pokazano aż 28 spektakli, w tym 25 w konkursie. Po raz kolejny impreza odbyła się pod hasłem W poszukiwaniu nowych przestrzeni. Teatry występujące na ŁóP-cie pokazały krótkie etiudy zainspirowane miejscami dwóch teatralnych wypraw. W tym roku był to Las Łagiewnicki i industrialna przestrzeń galerii Patio przy Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi. Przegląd obserwowało znakomite jury, które na zakończenie festiwalu wręczyło twórcom najlepszych spektakli nagrody. Z inicjatywy Mariana Glinkowskiego w 1988 roku zorganizowano pierwszą edycję Przeglądu. Dla wielu wykonawców i widzów jest on najważniejszym festiwalem teatru amatorskiego w Łodzi i województwie łódzkim. Myślą przewodnią przeglądu jest konfrontowanie pracy teatralnej z jurorami, publicznością, twórcami oraz kształtowanie warsztatu i praktyki scenicznej poszczególnych grup. Co roku w pierwszej połowie października w Łódzkim Domu Kultury spotyka się około 20 zespołów teatralnych z województwa łódzkiego z ponad dwoma tysiącami swoich sympatyków. I w tym roku nie zabrakło na ŁóPcie Łódzkiej Sceny Pantomimy. Zespół zaprezentował się w postindustrialnej przestrzeni galerii Patio prezentując happening Stacja przemijania. Mimo chłodu panującego owego dnia znaleźli się śmiałkowie chcący zostawić swój slajd na białym dywanie. Dużym zaskoczeniem była prośba pani dyrektor galerii poprosiła o pozostawienie białego dywanu na znak, iż taki performens miał tu miejsce. Drugiego dnia zespół pokazał w sali teatralnej ŁDK dwie etiudy Zwykły dzień Józefa K. oraz Titanic. ŁSP uzyskała dyplom ŁóPty. Serdecznie gratulujemy. KULTURA teatr bez granic 2009 Teatr bez granic pod tym hasłem Oddział Zachodniopomorski PZG zorganizował festiwal, umożliwiający spotkanie wielu utalentowanych osób, dla których pasją jest teatr. Aktorzy z Wrocławia (Teatr Artystyczny Deaf Poland), Łodzi (Łódzka Scena Pantomimy) i Szczecina (Teatr-3, Jerzy Tyszko) mieli okazję pochwalić się swoim dorobkiem i wymienić doświadczeniami, wystąpić na deskach szczecińskiego teatru Pleciuga i brać udział w warsztatach teatralnych, uczących różnych form wyrazu scenicznego. Mową ciała, gestem, mimiką i kolorem artyści opowiadali historie spotykane w codziennym życiu, pokazywali ludzkie słabości, pragnienia, emocje. Odbiorcami była publiczność słysząca i niesłysząca. Granice językowe tak silnie odczuwalne, na co dzień, łamał uniwersalny język teatralnego przekazu. Wystawione spektakle, etiudy, happening spotkały się ze wspaniałym przyjęciem i były długo oklaskiwane. Festiwal Teatr bez granic odbył się w Szczecinie po raz szósty, można, więc uznać, że to już tradycja, którą warto kontynuować INSTRUKCJA OBSŁUGI Postanowiłem przeprowadzić kilka wywiadów ze znanymi bądź nie znanymi osobami z kręgu kultury. Wywiady te będą się różniły od powszechnie czytanych. Są one swoista formą towarzyską who is who, mają za zadanie zebranie informacji z różnych dziedzin, o osobach dobrze Wam znanych. Będą one rodzajem informatora o gustach i niechęciach znanych Wam osób, służącego ułatwieniu kontaktów zawodowych i towarzyskich z nimi. Czytając ten cykl będziecie wiedzieć, czym zaciekawić, o czym rozmawiać z ulubioną osobą. Michał Konka Nazwisko Pawlak Imię Maria Znak zodiaku czarować mnie będziecie? Alergie? nie mam i mam nadzieję że nie będę miała żadnej alergii, chyba że coś ze zdrowiem kiedyś będzie nie tak. Wymarzony prezent hm wymarzonym prezentem są marzenia, które mam głęboko skryte w sercu. Znienawidzony kolor ostre i jarzące się kolory. Ulubiony malarz kiedyś van Gogh, teraz nie mam ulubionego. Ulubiony pisarz niestety nie mam. Czy wolisz pisać listy, czy dostawać? to i to Czy palisz? nie, ale były momenty, że musiałam zapalić, natomiast obecnie nie palę Twoje hobby fotografia, grafika, malarstwo Ulubione miasto oj dużo dużo Paryż, ostatnio spodobała mi się Barcelona ze względu na Gaudiego, polskie miasta też są piękne. Wolisz wannę czy prysznic? (śmiech) jakie pytanie! Jestem przyzwyczajona do prysznica, ale wannę też lubię. Czy lubisz się śmiać? zależy od nastroju, w jakim jestem. 21

22 KULTURA Wolisz słuchać (patrzeć) czy mówić (migać)? zależy; jest też jeden minus u mnie taki, że już sporo słów w języku migowym zapomniałam, dlatego wśród zupełnie głuchych staram się i migać (oczywiście ze słowami które pamiętam), i jednocześnie wyraźnie mówić do nich, głuchych zupełnie (tych, co są na 100% głusi), natomiast ogólnie mówię i czuję się z tym dobrze. Czy lubisz świat? zależy jak go postrzegam, ale staram się myśleć pozytywnie. Świat może być ciekawy, można odkrywać wiele rzeczy... Czy lubisz science fiction? widziałam tego rodzaju i filmy, i seriale, i powiem, że tylko niektóre zaciekawiły mnie, co nie znaczy, że wszystkie. Czy lubisz teatr? nie chodzę do teatru, bo tam gadają, a ja nie wiem, o czym gadają (śmiech), ale... w świecie ciszy jest miejsce na teatr i jest naprawdę fascynujący, daje nawet taką wiarę niesłyszącym. Stosunek do hazardu (tak/nie) nie lubię hazardu, bałabym sie nawet spróbować hazardu, bo to ogromne ryzyko! Można wszystko stracić! Czy lubisz się przeglądać? yes or no? Spojrzeć w lustro to chyba nic złego (śmiech). No, jak już się przeglądam, to tylko po to, żeby zobaczyć, czy np. jakiś włos mi nie stoi, no, zresztą to normalne. Czy lubisz poznawać nowych ludzi? ze zdecydowaną przewagą tak, w granicach, ale nie aż tak superową przewagą, bo muszę najpierw poznać tę osobę... Czy interesuje cię polityka? już tak bardzo nie. Twoja największa wada oj, nie lubię mówić o tym, każdy z nas ma i wady i zalety. Nie jestem osobą, która lubi mówić o sobie. Twoja największa zaleta odmawiam odpowiedzi. Czy jesteś szczęśliwa? obecnie już nie, niestety. ale staram sie jakoś żyć, mimo wszystko. Niesłyszący z Ireneuszem Krosnym Ireneusz Krosny, niewątpliwie najbardziej znany mim komiczny w Polsce, zagościł w dniu 23 listopada 2009 r. do Poznania. Seniorzy z Koła Terenowego Polskiego Związku Głuchych dzięki dofinansowaniu Urzędu Miasta mieli możliwość obejrzenia całkowicie nowego spektaklu Teatru jednego mima. U każdego niesłyszącego pojawiał się uśmiech na twarzy przeplatany wybuchem śmiechu i gromkimi brawami. Dlaczego? Ponieważ każda z etiud (które nie były ze sobą powiązane jakimś wspólnym wątkiem fabularnym) posiadała zaskakującą puentę. Każdego zachwycał oryginalny styl mima. Krosny wypracował oryginalną technikę poruszania się mima w grze komediowej. Jego technika jest przeźroczysta jak dykcja u aktora czyni każdy ruch zrozumiałym, ale nie zwraca uwagi sama na siebie, daje widzowi poczucie łatwości pracy mima na scenie. Dzięki temu, że jest to teatr mima, z wykorzystaniem prostych rekwizytów nie był potrzebny tłumacz języka migowego wszystko było zrozumiałe i odebrane z uśmiechem na twarzy. Krosny nie stosuje makijażu, w szczególności nie stosuje pobielania twarzy. Jak zawsze, taki i w Poznaniu, wystąpił w czarnym, neutralnym kostiumie. Etiudy posiadały wspólną formę wszystkie przedstawione zostały za pomocą klasycznego języka pantomimy, a więc bez słów, bez scenografii, z rekwizytem pojawiającym się jakby dla przekory. I wreszcie wszystkie te etiudy, niezależnie od zawartych w nich treści, posiadały jeden wspólny cel dały widzowi chwile dobrej rozrywki, szczerego śmiechu, spojrzenia z przymrużeniem oka na troski dnia codziennego. Zwieńczeniem godzinnego spektaklu komediowego było wspólne zdjęcie z Ireneuszem Krosnym, którym długo osoby niesłyszące będą się chwalić przy każdej okazji. Bo naprawdę mają czym. 22

23 Sztuka w dwóch dłoniach Dnia 16 września miało miejsce w Poznaniu niezwykłe wydarzenie. Oprócz uroczystości otwarcia nowej siedziby Wielkopolskiego Oddziału PZG zgromadzonym członkom i zaproszonym gościom przypadło w udziale być świadkami pierwszego od bardzo wielu lat debiutu teatralnego poznańskich niesłyszących! Utworzona w drugiej połowie tego roku grupa teatralna swoim istnieniem i pracą nawiązuje do szlachetnych tradycji aktorskich głuchych z lat 70. To właśnie wtedy członkowie PZG w Poznaniu prężnie działali w zespole pantomimy pod nazwą Pegaz-72. Początki tego przedsięwzięcia sięgają roku 1971, kiedy to po występach z okazji Międzynarodowego Dnia Głuchego zapadła decyzja o utworzeniu amatorskiego zespołu, który propagowałby ten właśnie rodzaj występu artystycznego. Zainteresowani spotkali się jednak z ogromnymi trudnościami, tym bardziej, że brakło w naszym mieście jakichkolwiek tradycji tego rodzaju. Po roku żmudnych zmagań udało się zatrudnić pana Czesława Ciszewskiego, który jako pracownik Opery Poznańskiej zdradzał tajniki sztuki teatralnej. Opanowanie umiejętności aktorskich było na tak wysokim poziomie, że pokuszono się wystawić takie arcydzieła jak chociażby Romeo i Julia według Wiliama Szekspira! Po wielu latach przerwy poznaniacy postanowili nie pozwolić, aby ząb czasu zniszczył pamięć o tych chlubnych tradycjach. Na początek swojej artystycznej przygody przedstawili szerszej publiczności trzy skecze, które z dużą dozą humoru ukazały realia życia codziennego. W wesoły sposób pokazano również kompilację prowadzonej przez Oddział działalności. Mimo krótkiego czasu przygotowania tych występów aktorzy pokazali prawdziwą klasę i zebrali szczere wyrazy uznania od widzów, co niewątpliwie jest największą nagrodą. Sukces dodał więc skrzydeł i chęci do dalszej pracy, zaczęły się zatem starania do wystawienia kolejnych spektakli. Repertuar nie będzie ograniczał się w żaden sposób do konkretnej gałęzi teatru, a pozostanie otwarty na wciąż nowe pomysły i możliwości twórcze. Już teraz wszystkich serdecznie zapraszamy na kolejne spotkania ze sztuką, o których z pewnością Państwa poinformujemy. A początkującym artystom życzymy sporo siły i inspiracji, aby jak najpełniej realizowali się na tej przepięknej płaszczyźnie! KULTURA 23

Gorące przyjęcie w zimnej Finlandii - wizyta w Kouvoli

Gorące przyjęcie w zimnej Finlandii - wizyta w Kouvoli Gorące przyjęcie w zimnej Finlandii - wizyta w Kouvoli W dniach 6-10 marca 2013 roku odbyła się kolejna wizyta w ramach realizacji projektu Comenius Partnerska Współpraca Szkół, tym razem do miasta Kouvola

Bardziej szczegółowo

Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013. Pokoloruj obrazek:

Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013. Pokoloruj obrazek: Gazetka dla najmłodszych dzieci Wydanie III wiosna 2012/2013 Pokoloruj obrazek: POWITANIE WIOSNY! 21 marca to pierwszy kalendarzowy dzień wiosny. Dzieci z klas I-III postanowiły pożegnać zimę. Przygotowały

Bardziej szczegółowo

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych

CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych CENTRUM POŁUDNIOWA modernizacja budynku przy ul. Południowej w Koninie na potrzeby rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych Fundacja PODAJ DALEJ prowadzi szeroką działalność przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

Wizyta uczniów i nauczycieli krajów partnerskich rozpoczęła kolejny rok współpracy w ramach realizacji międzynarodowego projektu Comenius.

Wizyta uczniów i nauczycieli krajów partnerskich rozpoczęła kolejny rok współpracy w ramach realizacji międzynarodowego projektu Comenius. Projekt Comenius Multilateral school partnerships Finansowany jest z Funduszy Unii Europejskiej. The EURO Guide European environment al and urgent cooperation on reducing, Rusing and recycling In our schools.

Bardziej szczegółowo

Współpraca dyrektorów i nauczycieli w zakresie organizacji i prowadzenia spotkań dzieci przedszkolnych i klas I-III SP.

Współpraca dyrektorów i nauczycieli w zakresie organizacji i prowadzenia spotkań dzieci przedszkolnych i klas I-III SP. Współpraca dyrektorów i nauczycieli w zakresie organizacji i prowadzenia spotkań dzieci przedszkolnych i klas I-III SP. Małgorzata Pawlik doradca metodyczny PCDZN w Puławach Cele: Spotkania przedszkolaków

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

20 WRZEŚNIA DZIEŃ PRZEDSZKOLAKA RADOŚĆ EDUKACJA

20 WRZEŚNIA DZIEŃ PRZEDSZKOLAKA RADOŚĆ EDUKACJA 20 WRZEŚNIA DZIEŃ PRZEDSZKOLAKA ZABAWA RADOŚĆ EDUKACJA O projekcie Dzień Przedszkolaka to inicjatywa dyrektorów Łódzkich Przedszkoli Miejskich, która zrodziła się w 2009 roku. Projekt ma na celu dostarczenie

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA PROJEKTU INWESTUJ W SIEBIE 2 2011-2013

REALIZACJA PROJEKTU INWESTUJ W SIEBIE 2 2011-2013 REALIZACJA PROJEKTU INWESTUJ W SIEBIE 2 2011-2013 W O Ś R O D K U S Z K O L N O - W Y C H O W A W C Z Y M D L A N I E P E Ł N O S P R A W N Y C H R U C H O W O W B U S K U - Z D R O J U Projekt Inwestuj

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia Warszawa da się lubić, Tutaj szczęście można znaleźć, Tutaj serce można zgubić Dnia 18.10.2011 r. uczniowie Gimnazjum nr 6 w Czerwionce-Leszczynach wzięli udział

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIE Z POLICJANTKĄ

SPOTKANIE Z POLICJANTKĄ LUDZIKI Z WARZYW W listopadzie uczniowie klasy 1 a rozmawiali na zajęciach o zdrowym odżywianiu. Prezentowali warzywa, które przynieśli do klasy. Na koniec zajęć z warzyw powstały ludziki. Dzieci z dużym

Bardziej szczegółowo

Klasa II f na wyjeździe

Klasa II f na wyjeździe Klasa II f na wyjeździe Nasza wychowawczyni, pani Lidia Dziewięcka, mówi, że jesteśmy najmądrzejsi na świecie. Że wkrótce staną przed nami otworem wyższe szczeble edukacji, bo w tej na poziomie klas I-III

Bardziej szczegółowo

Klub Seniora 2015. Projekt Razem lepiej. Imprezy integracyjne. Dzień Babci i Dziadka

Klub Seniora 2015. Projekt Razem lepiej. Imprezy integracyjne. Dzień Babci i Dziadka Klub Seniora 2015 Projekt Razem lepiej Imprezy integracyjne Dzień Babci i Dziadka Pierwsza tegoroczna impreza integracyjna w ramach projektu Razem lepiej zorganizowana została z okazji Dnia Babci i Dziadka.

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU 1 Zgodnie ze wskazaniami Światowej Organizacji Turystyki hasło przewodnie imprezy brzmieć będzie: Turystyka i woda, ochrona naszej wspólnej przyszłości.

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Gersheim

Wycieczka do Gersheim Wycieczka do Gersheim Na specjalne zaproszenie Pana Hansa Bollingera -dyrektora Gesamtschule Gersheim, prezesa Stowarzyszenia "Spotkania na Granicy" oraz Stowarzyszenia VEUBE - Spohns Haus, grupa siedmiu

Bardziej szczegółowo

facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych!

facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych! facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych! Jarmark Bożonarodzeniowy 12-13 grudnia (sobota-niedziela) Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Znów jesteśmy w szkole!!!

Znów jesteśmy w szkole!!! Znów jesteśmy w szkole!!! 1 września 2003r. uroczystymi apelami rozpoczęliśmy nowy rok szkolny. Pani dyrektor Elżbieta Pytka powitała nas i naszych rodziców bardzo serdecznie. Następnie wprowadzony został

Bardziej szczegółowo

Weź sprawy w swoje ręce www.tpg.org.pl

Weź sprawy w swoje ręce www.tpg.org.pl Weź sprawy w swoje ręce www.tpg.org.pl Projekt Wsparcie osób głuchoniewidomych na rynku pracy współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Szanowni Państwo, Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie W dniach 5-9.08.2013 r. w ramach projektu systemowego Aktywność popłaca zorganizowano wyjazdowe warsztaty psychologiczno-pedagogiczne dla uczestniczek Programu

Bardziej szczegółowo

Projekt Wykorzystaj swoją szansę!

Projekt Wykorzystaj swoją szansę! Załącznik Nr 2 Projekt Wykorzystaj swoją szansę! jest projektem systemowym realizowanym przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Koninie. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Podsumowanie działalności w 2014 roku

Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Podsumowanie działalności w 2014 roku Klub Myszki Norki Fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą Podsumowanie działalności w 2014 roku Klub Myszki Norki Klub Myszki Norki od 2002 r. działa w ramach Fundacji Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Główne działania

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r.

Program Comenius. Closer to each other. BLIśEJ SIEBIE. Warszawa, 25 maja 2010 r. Program Comenius Closer to each other BLIśEJ SIEBIE Realizatorzy projektu Projekt realizowany przez uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 8 im. Jana Pawła II w Trzebini /koordynator projektu/ Partnerzy

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego.

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. W ramach realizacji projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji, do którego przystąpiła nasza szkoła,

Bardziej szczegółowo

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum

Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum Wybór Patrona dla naszej szkoły to projekt, który rozpoczął się w roku szkolnym 2004/2005. Spośród kilku kandydatur zgłoszonych w szkolnym referendum przeprowadzonym wśród nauczycieli, uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII

SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU DO RUMUNII Głównym celem programu Comenius Partnerskie Projekty Szkół jest rozwijanie wśród młodzieży i kadry nauczycielskiej wiedzy o różnorodności kultur państw europejskich, zrozumienia

Bardziej szczegółowo

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl

1 www.pelplin.pl www.mok.pelplin.pl LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych!

facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych! facebook.com/pomzachodnie Jarmark Bożonarodzeniowy Zamek Książąt Pomorskich Szczecin 12 13 grudnia (sobota niedziela) Dodaj do ulubionych! Jarmark Bożonarodzeniowy 12-13 grudnia (sobota-niedziela) Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Pomorska Akademia Kulinarna

Pomorska Akademia Kulinarna Pomorska Akademia Kulinarna Dlaczego powstała Akademia? Niestety dawno już minęły czasy, gdy wspólne, wielopokoleniowe gotowanie stanowiło ważny domowy rytuał, w czasie którego rodzinne tradycje i przepisy

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Trasa podstawowa to 2-3 godzinny spacer po Starówce i obejmuje najważniejsze zabytki toruńskiej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 849/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2012 r.

Zarządzenie Nr 849/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2012 r. Zarządzenie Nr 849/12 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 11 czerwca 2012 r. w sprawie rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert na realizację w roku 2012 zadań z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Zwiedzamy zamek w okolicy Sollentuna i szkoły partnerskiej

Zwiedzamy zamek w okolicy Sollentuna i szkoły partnerskiej WYJAZD DO SZWECJI - COMENIUS PARTNERSTWO SZKÓŁ W kwietniu 2013 zrealizowano wyjazd do szkoły partnerskiej w Sollentuna w Szwecji w okręgu Sztokholm. Dzięki otwartości nauczycieli i rodziców ze szkoły partnerskiej,

Bardziej szczegółowo

MISJA SZKOŁY. Dąż. ążymy do tego aby każdy gnął sukces na miarę swoich

MISJA SZKOŁY. Dąż. ążymy do tego aby każdy gnął sukces na miarę swoich WITAMY W MISJA SZKOŁY Dąż ążymy do tego aby każdy uczeń osiągn gnął sukces na miarę swoich możliwo liwości W NASZEJ SZKOLE jest kameralna atmosfera podchodzimy indywidualnie do każdego ucznia umożliwiamy

Bardziej szczegółowo

- Dorota Szylak, II DST

- Dorota Szylak, II DST Jestem studentką Dwujęzykowych Studiów dla Tłumaczy i razem z moimi przyjaciółkami miałyśmy możliwość wyjazdu w ramach programu Erasmus do najstarszego miasta w Hiszpanii - Kadyksu. Wybór okazał się niezwykle

Bardziej szczegółowo

Termin: 07 luty 2014r. Miejsce: PGE Arena Gdańsk

Termin: 07 luty 2014r. Miejsce: PGE Arena Gdańsk Termin: 07 luty 2014r. Miejsce: PGE Arena Gdańsk Ponad 700 uczniów z 22 szkół średnich wzięło udział w Konkursie Wiedzy o Przedsiębiorczości organizowanym przez Wyższą Szkołę Administracji i Biznesu im.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Uczestnicy projektu uczestniczą w spotkaniu z mistrzem Polski w szachach.

Uczestnicy projektu uczestniczą w spotkaniu z mistrzem Polski w szachach. 13.03.2012 We wtorek pojechaliśmy do Krakowa. Tam odbyło się spotkanie z kilkakrotnym mistrzem Polski i świata w szachach - czternastoletnim Jankiem Dudą. Janek opowiadał nam, jak wygląda jego życie, mieliśmy

Bardziej szczegółowo

Relacja z Festiwalu Projektów.

Relacja z Festiwalu Projektów. Relacja z Festiwalu Projektów. 17 czerwca 2011 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie uczestniczyłam w ogólnopolskich targach TIK-owych projektów, w czasie których odbyła się prezentacja najciekawszych

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 11 z oddziałami integracyjnymi

Gimnazjum nr 11 z oddziałami integracyjnymi Gimnazjum nr 11 z oddziałami integracyjnymi im. płk pil. St. Skarżyńskiego Szkoła pod dobrymi skrzydłami Ul. Seniorów Lotnictwa 5, 31-455 Kraków www.gimnazjum11.krakow.pl tel. (12) 417 78 21 Troszkę historii

Bardziej szczegółowo

Kopalnia możliwości. Oferta Kopalni Soli Wieliczka

Kopalnia możliwości. Oferta Kopalni Soli Wieliczka Kopalnia możliwości Oferta Kopalni Soli Wieliczka » Zwiedzanie kopalni oferty dla grup» Szczęść Boże szlak pielgrzymkowy» Tajemnice wielickiej kopalni» zwiedzanie tematyczne» oferta dla dzieci» nowość:

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa FUNDACJA SŁAWEK S Mienia Warszawa KOALICJA POWRÓT DO WOLNOŚCI Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej Fundacja Sławek Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej Warszawa Stowarzyszenie Pomocy Społecznej, Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

W dniach 9.03. 17.03.2013 r. 18 - osobowa grupa uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Radzyniu Podlaskim gościła w Niemczech, w miejscowości

W dniach 9.03. 17.03.2013 r. 18 - osobowa grupa uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Radzyniu Podlaskim gościła w Niemczech, w miejscowości Tuttlingen 2013 W dniach 9.03. 17.03.2013 r. 18 - osobowa grupa uczniów z I Liceum Ogólnokształcącego w Radzyniu Podlaskim gościła w Niemczech, w miejscowości Tuttlingen, w landzie Badenia Wirtembergia

Bardziej szczegółowo

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze

Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze Wizyta WAT w Zespole Szkół im. gen. Sylwestra Kaliskiego w Górze W dniach 09-11 kwietnia 2014 r. gościliśmy w naszej szkole delegację z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie w składzie: płk dr inż.

Bardziej szczegółowo

Kraśnik 26-27.05.2012 r.

Kraśnik 26-27.05.2012 r. XX LAT SOS WIOSKI DZIECIĘCEJ W KRAŚNIKU XVIII BIEG PO UŚMIECH Kraśnik 26-27.05.2012 r. Z radością informujemy Państwa o kolejnej edycji BIEGU PO UŚMIECH. Impreza zapoczątkowana w 1994 roku ma formułę biegów

Bardziej szczegółowo

rodzaj zajęć, zadanie programowe 27.06.16 poniedziałek Zajęcia dla wszystkich: - Powitanie wsiądź do pociągu kolorowego (zaznacz swoją obecność)

rodzaj zajęć, zadanie programowe 27.06.16 poniedziałek Zajęcia dla wszystkich: - Powitanie wsiądź do pociągu kolorowego (zaznacz swoją obecność) Program zajęć wakacyjnych klubu Perła zat. Perłowe podróże małe i duże 27.06.-15.07-2016 r. www.otwockasm.com.pl (kluby i osiedla) CEL: stwarzanie warunków do aktywności poprzez realizację klubowych zajęć

Bardziej szczegółowo

WITAMY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 357 ZAPRASZAMY DO WSPÓLNEGO SPACERU PO SŁONECZNEJ SZKOLE

WITAMY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 357 ZAPRASZAMY DO WSPÓLNEGO SPACERU PO SŁONECZNEJ SZKOLE WITAMY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 357 ZAPRASZAMY DO WSPÓLNEGO SPACERU PO SŁONECZNEJ SZKOLE Szkoła Podstawowa nr 357 jest placówką publiczną; organem prowadzącym jest Miasto Stołeczne Warszawa Dzielnica Bemowo;

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

Zajęcia Zima na sportowo i kolorowo realizowane w czasie ferii zimowych w Zespole Szkół w Bogdańcu 16.02-27.02.2015 r. w godzinach od 9.00 do 13.

Zajęcia Zima na sportowo i kolorowo realizowane w czasie ferii zimowych w Zespole Szkół w Bogdańcu 16.02-27.02.2015 r. w godzinach od 9.00 do 13. Zajęcia Zima na sportowo i kolorowo realizowane w czasie ferii zimowych w Zespole Szkół w Bogdańcu 16.0-7.0.015 r. w godzinach od 9.00 do 13.00 sportowo-rekreacyjnie- artystycznie Prowadzący: Kierownik:

Bardziej szczegółowo

2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja

2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja 2 dni w Wiosce Świętego Mikołaja Zakwaterowanie: Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy k/ Giżycka. Pokoje 2-5 osobowe z łazienkami Program pobytu: Dzień I Przyjazd i zakwaterowanie 14:00-15:00 Obiad 16:00-18:00

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

W listopadzie odbyło się w naszym przedszkolu drugie spotkanie z teatrzykiem edukacyjnym.

W listopadzie odbyło się w naszym przedszkolu drugie spotkanie z teatrzykiem edukacyjnym. 1. W Samorządowym Przedszkolu w Zatorze odbywają się cykliczne spotkania z teatrem. We wrześniu, teatr edukacyjny przybliżył przedszkolakom wiadomości o sposobach przygotowania się zwierząt do zimy. W

Bardziej szczegółowo

P O M A G A J M Y R A Z E M!!!

P O M A G A J M Y R A Z E M!!! P O M A G A J M Y R A Z E M!!! Ty też możesz zostać wolontariuszem Jak dobrze, że jest ktoś, do kogo możesz zwrócić się o pomoc. Jak dobrze, że ty jesteś, by komuś przyjść z pomocą, po prostu przy nim

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM NR 2 W SZCZECINIE

GIMNAZJUM NR 2 W SZCZECINIE GIMNAZJUM NR 2 W SZCZECINIE ul. Cyryla i Metodego 43 tel. 914220284 gim2@miasto.szczecin.pl www.gim2.szczecin.pl http://www.facebook.com/gimnazjum.2.szczecin Monitoring szkoły zapewniający bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

PÓŁKOLONIE W MDK- 01 lipca do 31 lipca 2015

PÓŁKOLONIE W MDK- 01 lipca do 31 lipca 2015 PÓŁKOLONIE W MDK- 01 lipca do 31 lipca 2015 Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu społecznemu na półkolonie w naszym mieście Młodzieżowy Dom Kultury w Stargardzie organizuje półkolonie letnie od 29 czerwca

Bardziej szczegółowo

Lider Zachodniopomorski

Lider Zachodniopomorski Lider Zachodniopomorski Realizacja Mini- Projektów Czajkowska Magdalena Glińska Zofia Kapinos Aleksandra Jak tworzyłyśmy nasze projekty? Zaczynałyśmy od analizy otoczenia i jego potrzeb Zastanawiałyśmy

Bardziej szczegółowo

Drogi Rodzicu, popatrz, przemyśl i zdecyduj dlaczego, warto wybrać nasze przedszkole na pierwszy poziom edukacji dla swojego dziecka.

Drogi Rodzicu, popatrz, przemyśl i zdecyduj dlaczego, warto wybrać nasze przedszkole na pierwszy poziom edukacji dla swojego dziecka. POZNAŃ 2015 Drogi Rodzicu, popatrz, przemyśl i zdecyduj dlaczego, warto wybrać nasze przedszkole na pierwszy poziom edukacji dla swojego dziecka. Przedszkole jest jednostką publiczną, której organem

Bardziej szczegółowo

Wieści z Bajkowej Krainy

Wieści z Bajkowej Krainy Wrzesień 2015 Wieści z Bajkowej Krainy 10-lecie przedszkola Bajkowa Kraina W tym roku obchodziliśmy rocznicę 10-lecia przedszkola. W tym uroczystym dniu Dyrekcja i kadra pedagogiczna spotkała się, na mszy

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ W MARZENINIE

ZESPÓŁ SZKÓŁ W MARZENINIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W MARZENINIE SPACER PO SZKOLE KĄCIK PATRONA SZKOŁY SALE ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SALE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ KLASOPRACOWNIA JĘZYKA POLSKIEGO I MATEMATYKI SZKOLNE PRACOWNIE KOMPUTEROWE ŚWIETLICA

Bardziej szczegółowo

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Muzeum Romantyzmu w Opinogórze SKOROWIDZ EDUKACYJNY Rok szkolny 2014/2015 Zapraszamy do zapoznania się z ofertą edukacyjną Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Zawiera ona propozycje lekcji muzealnych, warsztatów

Bardziej szczegółowo

ZJAZD KOŁA MŁODYCH. POLSKIEGO ZWIĄZKU INśYNIERÓW I TECHNIKÓW BUDOWNICTWA

ZJAZD KOŁA MŁODYCH. POLSKIEGO ZWIĄZKU INśYNIERÓW I TECHNIKÓW BUDOWNICTWA ZJAZD KOŁA MŁODYCH POLSKIEGO ZWIĄZKU INśYNIERÓW I TECHNIKÓW BUDOWNICTWA GDAŃSK 06-08.05.2011 Koło Młodych Polskiego Związku InŜynierów i Techników Budownictwa (KM PZITB) jest pręŝnie rozwijającym się stowarzyszeniem

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO. www.jezykmigowy.org.pl

OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO. www.jezykmigowy.org.pl OFERTA KURSÓW JĘZYKA MIGOWEGO www.jezykmigowy.org.pl Zgodnie z dyrektywą Rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 17 czerwca 1988 r. język migowy ma być językiem urzędowym w krajach Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

NIKIFORY PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY. Wspierajmy sztukę najwrażliwszych. - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

NIKIFORY PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY. Wspierajmy sztukę najwrażliwszych. - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Wspierajmy sztukę najwrażliwszych - Prof. Ksawery Piwocki Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY NIKIFORY - program społeczny Fundacji Wspólna Droga United Way Polska PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Przewodnicząca Komisji Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego. Renata Nosarzewska. Maria Walkiewicz. Protokołowała:

Przewodnicząca Komisji Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego. Renata Nosarzewska. Maria Walkiewicz. Protokołowała: Protokół nr 80/2014 z Komisji Przestrzegania Prawa i Porządku Publicznego oraz Komisji, Oświaty, Kultury, Zdrowia, Opieki Społecznej i Sportu, które odbyło się 7 lipca 2014 r. (wizja miejsc, w których

Bardziej szczegółowo

Kto uczestniczył w badaniu? W ankiecie wzięli udział uczniowie klas II Gimnazjum w Zbuczynie oraz ze szkół w Caceres w Hiszpanii i Swansea z Walii.

Kto uczestniczył w badaniu? W ankiecie wzięli udział uczniowie klas II Gimnazjum w Zbuczynie oraz ze szkół w Caceres w Hiszpanii i Swansea z Walii. Różni czy tacy sami Projekt badawczy porównujący typowych nastolatków z Polski, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii realizowany dzięki programowi stypednialnemu Samorządu Województwa Mazowieckiego. Kto uczestniczył

Bardziej szczegółowo

Working holiday Kreta 2013

Working holiday Kreta 2013 Working holiday Kreta 2013 Drogi studencie, jeżeli kiedykolwiek zastanawiałeś się nad pracą za granicą, która pozwoli Ci w zdobyciu doświadczenia i rozwoju Twoich umiejętności społecznych, a także przyniesie

Bardziej szczegółowo

Wydział Rozwoju Szkół i Placówek Spotkania przedszkolaków z uczniami klas pierwszych

Wydział Rozwoju Szkół i Placówek Spotkania przedszkolaków z uczniami klas pierwszych Spotkania przedszkolaków z uczniami klas pierwszych Cele: zapoznanie dzieci z nauczycielami, budynkiem szkolnym i warunkami nauki, kształtowanie pozytywnego stosunku do szkoły, nauczycieli, obowiązków

Bardziej szczegółowo

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA

MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA MIEĆ WYOBRAŹNIĘ MIŁOSIERDZIA Działamy przy Zespole szkół Miejskich Nr 1 W Mszanie Dolnej od 2009 roku. Zachęceni wezwaniem Jana Pawła II do gotowości niesienia pomocy potrzebującym, przystąpiliśmy do projektu,,mieć

Bardziej szczegółowo

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki,

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki, MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R I I I SZKOLNE L I S T O P A D 2 0 1 3 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły

Bardziej szczegółowo

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca rozpoczął się dnia 1 września 2014r.

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius: Pilzno i Praga, 18 24. 03. 2012 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Szczęść Boże Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Kajetan d Obyrn Prezes Zarządu Kopalni Soli Wieliczka SA Kraków, 14.06.2012 Geneza turystki pielgrzymkowej w wielickiej

Bardziej szczegółowo

Następnie uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej nr 34 w Radomiu zaprosili wszystkich zgromadzonych w Resursie na wycieczkę na składowisko odpadów.

Następnie uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej nr 34 w Radomiu zaprosili wszystkich zgromadzonych w Resursie na wycieczkę na składowisko odpadów. 6 czerwca 2014r. w radomskiej Resursie Obywatelskiej odbyło się 14 Proekologiczne Forum Dzieci i Młodzieży, corocznie organizowane przez spółkę miejską RADKOM. Impreza na stałe wpisała się już w kalendarz

Bardziej szczegółowo

KLUB INTEGRACYJNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY NR 1 PROMYK

KLUB INTEGRACYJNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY NR 1 PROMYK KLUB INTEGRACYJNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY NR 1 PROMYK 1 KLUB INTEGRACYJNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY NR 1,,PROMYK jest placówką integrującą dzieci i młodzież z miasta Piekary Śląskie. Tutaj młodzi ludzie mogą

Bardziej szczegółowo

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Comenius wyjazd do Włoch Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Spis treści: Przylot Przylot Dzień w szkole Nasi gospodarze rozpoczynali lekcje o godz. 8.00. My uczestniczyliśmy w dwóch lekcjach: plastyce i

Bardziej szczegółowo

" wigilia dla 100 dzieciaków " 16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa

 wigilia dla 100 dzieciaków  16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa " wigilia dla 100 dzieciaków " " 16.12.2013r miejsce Endorfina Foksal Warszawa Święta Bożego Narodzenia są dość szczególnym okresem w roku dla nas wszystkich a Dzień Św.Mikołaja jest dla dzieci dniem pełnym

Bardziej szczegółowo

Lucyna Bursztynowicz Maria Kruś Jadwiga Olszak

Lucyna Bursztynowicz Maria Kruś Jadwiga Olszak DEBATA ŚRODOWISKOWA Od lepszej edukacji do lepszej przyszłości Lucyna Bursztynowicz Maria Kruś Jadwiga Olszak Nauka w szkołach powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar,

Bardziej szczegółowo

Tygodnik klasy 1 nr 14 07.12.2014 05.09.2014

Tygodnik klasy 1 nr 14 07.12.2014 05.09.2014 Tygodnik klasy 1 nr 14 07.12.2014 05.09.2014 Z życia szkoły i klasy Mikołajkowy tydzień upłynął nam wszystkim pod znakiem wielu atrakcji. Mieliśmy okazję rozwijać swoje umiejętności technicznoplastyczne

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM. Zawiercie dnia 21.10.2014r.

INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM. Zawiercie dnia 21.10.2014r. INSTYTUCJONALNE I POZAINSTYTUCJONALNE FORMY WSPARCIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM Zawiercie dnia 21.10.2014r. POWIAT ZAWIERCIAŃSKI POWIERZCHNIA 1003,27 km 2 LUDNOŚĆ 122 133 OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE

Bardziej szczegółowo

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV W naszej szkole realizowane są wyjazdy integracyjne dla uczniów klasy IV. Najczęściej wyjazdy te trwają trzy dni i uczestniczy w nim jeden zespół klasowy. Wyjazd

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI MAJ 2014 ROK Nauczyciel realizujący: Iwona Piaskowska Z okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Polski do wspólnoty państw europejskich wspólnie z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY .KROPECZKA. Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY 1. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 2013/2014 Nowy rok szkolny powitaliśmy 2

Bardziej szczegółowo

Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r.

Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r. Gazetka Gimnazjum im. Jana Pawła II Numer 2/2015 Wyprawa na Sycylię Grupy Erasmus+ Szkoła Podstawowa 22 27 marca 2015r. Relacja z wyjazdu Nasza wyprawa na Sycylię rozpoczęła się rankiem 22 marca 2015 roku.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ZREALIZOWANYCH ZADANIACH PUBLICZNYCH W 2014 ROKU. I. Zadanie z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji.

INFORMACJA O ZREALIZOWANYCH ZADANIACH PUBLICZNYCH W 2014 ROKU. I. Zadanie z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji. INFORMACJA O ZREALIZOWANYCH ZADANIACH PUBLICZNYCH W 2014 ROKU I. Zadanie z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji. Nazwa zadania: Prowadzenie świetlicy wiejskiej w miejscowości Wolica

Bardziej szczegółowo

ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK

ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK Doskonałe zaplecze i ciekawy program, który dostarczy uczestnikom wielu niezapomnianych wrażeń. Oferta zielonych szkół przygotowana została z myślą

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

ECHO SZKOŁY - GAZETKA SZKOLNA

ECHO SZKOŁY - GAZETKA SZKOLNA FRAGMENTY GAZETKI NR 2 ZESPÓŁ SZKOLNO-PRZEDSZKOLNY IM. J. JANUSZEWSKIEJ W CIEMNEM ECHO SZKOŁY - GAZETKA SZKOLNA listopad grudzień 2010, styczeń 2011 Numer 2 Rok szkolny 2010/2011 Wydarzenia: 10.11 apel

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna i przyjazna szkoła

Bezpieczna i przyjazna szkoła Zespół Szkół Nr 3 Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Gustawa Morcinka, Gimnazjum nr 4 ul. Mickiewicza 11 43-430 Skoczów to Bezpieczna i przyjazna szkoła Budynek główny Zespołu Szkół nr 3 Tel./fax: 33 853 37 12

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN. 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl

STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN. 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl STOWARZYSZENIE KOBIET GMINY SAWIN 22-107 Sawin ul. Chutecka 12 tel.\fax. (082) 567 34 45 e-mail: gopssawin@wp.pl ZARZĄD STOWARZYSZENIA KOBIET GMINY SAWIN JOLANTA KRÓL prezes stowarzyszenia JADWIGA SZALUŚ

Bardziej szczegółowo