Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia"

Transkrypt

1 Ochrona godności osobistej szwajcarskich pracowników Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia

2 1. Kontekst prawny 2. Dyskryminacja Naruszanie godności człowieka w miejscu pracy Wprowadzenie 3. Mobbing (zastraszanie i molestowanie) 4. Zasada równego traktowania w miejscu pracy 5. Egzekucja praw pracowniczych 6. Imigranci - przysługujące im prawa oraz problem rasizmu 7. Wsparcie ze strony związków zawodowych 8. Pytania i odpowiedzi

3 Kontekst prawny - część pierwsza Ponieważ Szwajcaria nie jest krajem członkowskim Unii Europejskiej, europejskie dyrektywy antydyskryminacyjne nie obowiązują w szwajcarskim systemie prawnym. Szwajcarskie prawo zatrudnienia jest bardzo liberalne i zapewnia niewielką ochronę pracownikom. Prawo to nie zapewnia ochrony przed dyskryminacją ze względy na działalność w związkach zawodowych. Np. ochrona przez nieuczciwym zwolnieniem z pracy obejmuje tylko wybrane przypadki, takie jak ciąża, macierzyństwo oraz służba wojskowa, zapewnia jednak wyłącznie prawo do rekompensaty bez prawa do przywrócenia pracownika do pracy. Ogólna ochrona przed dyskryminacją zapisana w Konstytucji Federacji Szwajcarskiej: Art. 8: 1. Wszyscy ludzie są równi wobec prawa. 2. Nikt nie może być dyskryminowany, zwłaszcza ze względu na pochodzenie, rasę, płeć, wiek, język, pozycję społeczną, sposób życia, religijne, światopoglądowe bądź polityczne przekonania albo z powodu ograniczenia jego fizycznej, umysłowej czy psychicznej sprawności. 3. Mężczyźni i kobiety są równouprawnieni. Ustawa troszczy się o ich prawne i rzeczywiste równouprawnienie, przede wszystkim w rodzinie, w kształceniu i w pracy. Mężczyzna i kobieta mają prawo do równego wynagrodzenia za taką samą pracę. 4. Ustawa określi środki na wyeliminowanie pokrzywdzenia osób niepełnosprawnych.

4 Kontekst prawny - część druga Inne stosowne przepisy: Kodeks karny art. 261bis zapewnia ochronę przed dyskryminacją i nienawiścią: Każdy, kto publicznie nawołuje do nienawiści lub dyskryminacji wobec osoby lub grupy osób z powodu ich rasy, pochodzenia etnicznego lub religii, każdy, kto rozpowszechnia publicznie ideologie mające na celu systematyczne oczernianie lub zniesławienie przedstawicieli danej rasy, grupy etnicznej lub religii (... ); każdy, kto odmawia świadczenia usług dla innych osób ze względu na ich rasę, pochodzenie etniczne lub wyznanie, gdy usługa ta jest ogólnodostępna, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech lub karze pieniężnej. Ustawa o równości płci z 1995 roku, Kodeks zobowiązań (Obligations Recht), Ustawa o zatrudnieniu, Różne układy zbiorowe pracy.

5 Dyskryminacja Dwa rodzaje dyskryminacji (bezpośrednia i pośrednia) podobne przepisy w innych krajach europejskich Dyskryminacja bezpośrednia występuje wtedy, gdy osobę spotyka gorsze traktowanie ze względu na rasę, narodowość, niepełnosprawność itp.» Np.: nie zatrudniamy osób o orientacji homoseksualnej. Dyskryminacja pośrednia występuje wtedy, gdy przepis, zasada, a nawet obyczaj, które wydają się być neutralne i mają zastosowanie do wszystkich, w szczególnie niekorzystnej sytuacji stawiają osoby lub grupy osób ze względu na ich określone cechy.» Np. gdy muzułmankom zabrania się noszenia chust w miejscu pracy. Dyskryminacja strukturalna (imigranci otrzymują niższe wynagrodzenie, a ich dyplomy nie są oficjalnie uznawane).

6 Mobbing (zastraszanie i molestowanie) Przepisy szwajcarskie: Kodeks zawierania umów (znowelizowany przez Ustawę o równouprawnieniu płci z 1995 r.) nakłada na pracodawców ogólny obowiązek ochrony pracowników przed zastraszaniem i molestowaniem w miejscu pracy. Art. 328 Kodeksu zobowiązań (OR) stanowi: W ramach stosunku pracy pracodawca ma obowiązek uznać i chronić prawa osobiste pracownika, mieć wzgląd na jego zdrowie oraz zadbać o przestrzeganie odpowiednich norm moralnych. W szczególności zaś musi zadbać, by pracownik nie był molestowany seksualnie oraz by żadna ofiara molestowania seksualnego nie ponosiła z tego tytułu żadnego dodatkowego uszczerbku. Ponadto art. 6 ustęp 1 Ustawy o zatrudnieniu stanowi: Pracodawca zobowiązany jest do podjęcia wszelkich środków niezbędnych do ochrony zdrowia pracownika w koniecznych granicach wskazywanych przez doświadczenie oraz zgodnie z najnowszym stanem techniki i w sposób odpowiadający warunkom panującym w miejscu pracy. Pracodawca musi również podjąć wszelkie niezbędne środki mające na celu ochronę nietykalności osobistej pracownika. Pracownik, który padł ofiarą dyskryminacji seksualnej, może znaleźć pomoc u kantonalnych rad pojednawczych, utworzonych po wprowadzeniu Ustawy o równości płci w 1995 roku. Ponadto, w zależności od okoliczności, ofiara ma także prawo do wniesienia oskarżenia przeciwko sprawcy (np. ze względu na napaść, molestowanie seksualne itp.).

7 Zasada równego traktowania Kobiety w Szwajcarii jako pierwsze w Europie uzyskały prawo do studiowania na uniwersytetach, lecz jako ostatnie otrzymały prawa wyborcze (w 1971 r.). Na podstawie art. 3 Ustawy o równości płci z 1995 r., pracownik nie może być dyskryminowany ze względu na płeć: 1. Pracownicy nie mogą być dyskryminowani ze względu na płeć, bezpośrednio lub pośrednio, w tym ze względu na ich stan cywilny, sytuację rodzinną lub, w przypadku pracowników płci żeńskiej, ciążę. 2. Zakaz ten ma zastosowanie w szczególności do zatrudnienia, przydziału obowiązków, ustalania warunków pracy, wynagrodzenia, szkoleń podstawowych i zaawansowanych, awansu i zwolnienia. 3.Właściwe środki mające na celu zapewnienie prawdziwej równości nie są uznawane za dyskryminujące. W 2008 roku mediana miesięcznego wynagrodzenia brutto dla mężczyzn wynosiła 6392 CHF, a dla kobiet 5255 CHF. Kobiety w Szwajcarii zarabiają średnio 18 procent mniej niż mężczyźni (źródło: raport Federalnego Urzędu Statystycznego z 2011 roku dotyczący jakości zatrudnienia w Szwajcarii). Jednak Ustawa o równości płci nie zmieniła znacząco różnic w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn. Jeśli sprawy potoczą się dotychczasowym tempie, różnice płac w Szwajcarii zostaną zrównane za 66 lat (Unia).

8 Egzekucja praw pracowniczych - postanowienia ogólne Szwajcarskie prawo zapewnia ochronę przed nieuzasadnionym zwolnieniem wyłącznie w przypadku służby wojskowej, choroby lub ciąży (art. 336c Kodeksu zobowiązań - Zwolnienie w niewłaściwym czasie). Art. 336 Kodeksu zobowiązań stanowi zasadę ogólną: 1. Strona, która zakończy stosunek pracy niezgodnie z prawem, musi zapłacić odszkodowanie. 2. Sąd decyduje o wysokości odszkodowania z należytym uwzględnieniem wszystkich okoliczności, jednak nie może ono przekroczyć kwoty równej sześciomiesięcznemu wynagrodzeniu pracownika. Roszczenia odszkodowawcze z innych tytułów pozostają nienaruszone. (odszkodowanie wypłacane jest na ogół w terminie do 3 miesięcy). 3. W przypadku, gdy rozwiązanie jest niezgodne z prawem na mocy art. 336 ustępu 2 podpunktu c (masowe zwolnienia), odszkodowanie nie może przekroczyć dwumiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Ciężar dowodzenia spada na powoda z wyjątkiem przypadków naruszenia zasad równego traktowania (art. 6). W przypadkach naruszenia zasad równego traktowania egzekucja przepisów może odbywać się w zależności od kantonów, w których działają odpowiednie władze ds. równego traktowania. Powód może także zdecydować się na dochodzenie roszczenia przed sądem.

9 Egzekucja praw pracowniczych naruszenie zasad równego traktowania Art. 5 Ustawy o równości płci stanowi: 1. Każdy, kto padł ofiarą dyskryminacji w rozumieniu art. 3 i 4, może wystąpić do sądu lub organu administracyjnego o wydanie nakazu: zakazującego dyskryminacji lub powstrzymującego zagrożenie dyskryminacją; nawołującego do zaprzestania dyskryminacji; potwierdzającego, że doszło do dyskryminacji jeśli zaistniała dyskryminacja nadal negatywnie oddziałuje na jej ofiarę; wypłacenia należnego wynagrodzenia. 2. W przypadku dyskryminacji w postaci molestowania seksualnego sąd lub organ administracyjny może również przyznać odszkodowanie dla ofiary dyskryminacji, chyba że pracodawca udowodni, że podjął sprawdzone w praktyce działania, które mieściły się w rozsądnych oczekiwaniach oraz były konieczne i wystarczające, by powstrzymać molestowanie seksualne. 3.Odszkodowanie w przypadku dyskryminacji w postaci odmowy zatrudnienia nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia. 4.Odszkodowanie w przypadku dyskryminacji w postaci zwolnienia z pracy oraz w przypadku dyskryminacji w postaci molestowania seksualnego nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość sześciomiesięcznego wynagrodzenia.

10 Egzekucja praw pracowniczych zapisy dotyczące równego traktowania Procedura dotycząca molestowania seksualnego ma dwojaki charakter. Krok pierwszy: procedura wewnętrzna, a jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia Krok drugi: procedura zewnętrzna: Procedura pojednawcza: Rady pojednawcze starają się doprowadzić do porozumienia pomiędzy stronami. Ich rola ogranicza się do prowadzenia negocjacji. Niektóre kantony mogą nakazać stronom, aby zaangażowały się w procedurę pojednawczą przed podjęciem działań prawnych, jednak w innych kantonach krok ten uważany jest za fakultatywny. Pomoc rady pojednawczej jest bezpłatna. Jeżeli nie można osiągnąć porozumienia, strona składająca skargę musi złożyć pozew do sądu w terminie do trzech miesięcy. Procedura prawna w ramach art. 5 Ustawy o równości płci. Ochrona przed zwolnieniem w czasie postępowania pojednawczego i procedury prawnej oraz w terminie do 6 miesięcy po zakończeniu wspomnianych procedur (art. 10 Ustawy o równości płci).

11 Imigranci - przysługujące im prawa oraz problem rasizmu Imigranci (osoby nie posiadające szwajcarskich paszportów) stanowią ok. 30 procent szwajcarskich pracowników. Problem dyskryminacji narasta wraz z rosnącą liczbą osób migrujących do Szwajcarii. Imigranci są często bezpośrednio i pośrednio dyskryminowani w miejscu pracy. Dotyczy to także imigrantów w krajów UE. Zob. inicjatywa obywatelska w lutym tego roku wprowadzono kwoty dla imigrantów także z UE. Dyplomy wydane przez uczelnie w krajach UE nie są oficjalnie uznawane (Szwajcaria nie jest krajem członkowskim UE). Wykres wzrostu imigracji (źródło: Federalny Urząd Statystyczny, 2013).

12 Wsparcie ze strony związków zawodowych część pierwsza Wprowadzenie bardziej precyzyjnej definicji (klauzuli) dyskryminacji i ochrony przed dyskryminacją do układów zbiorowych pracy. Istnieje niemal 600 układów zbiorowych pracy i Unia brała udział w zawieraniu 200 takich układów. Niemal co druga osoba w Szwajcarii jest objęta odpowiednim układem zbiorowym pracy. Dzięki układom zbiorowym partnerzy społeczni mogą łatwiej kontrolować pracodawców i chronić pracowników przed dyskryminacją. Jest to jeden z priorytetów związku zawodowego Unia. Istnieją dobre przykłady tego typu klauzul w niektórych układach zawartych przez Unia, np. układ zbiorowy pracy dla przemysłu. Układ zbiorowy pracy dla sektora przemysłowego zakazuje dyskryminacji z różnych powodów, ale również wymaga od pracodawców podjęcia pozytywnych działań przeciwdziałających dyskryminacji, takich jak kursy językowe dla imigrantów i wsparcie ich dalszej edukacji w miejscu pracy.

13 Wsparcie ze strony związków zawodowych część druga Materiały informacyjne, broszury i ulotki na temat dyskryminacji i zasad równego traktowania Różne kampanie i projekty: Imigranci: działacze związków zawodowych posługujący się językami członków UNIA. Kampania przeciw wprowadzeniu ograniczeń liczby imigrantów przybywających do Szwajcarii w lutym tego roku. Kobiety: zmniejszenie różnic w wynagrodzeniach i możliwość dalszej edukacji w miejscu pracy. Młodzi pracownicy: poprawa warunków praktycznej nauki zawodu. Pracownicy LGBT. Komitet ds. pracowników LGBT przy Konfederacji Szwajcarskich Związków Zawodowych.

14 Wsparcie ze strony związków zawodowych część trzecia Unia stanowi przykład do naśladowania w zakresie zwalczania dyskryminacji:» Imigranci stanowią 50 procent członków Unia i wielu z nich działa w związkach zawodowych.» Unia wprowadziła kwoty (30 procent) dla kobiet w strukturach związku. Inicjatywa Unia dotycząca referendum w sprawie ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem i przywrócenia do pracy pracowników należących do związków. 18 maja odbędzie się referendum w sprawie płacy minimalnej.

15 Pytania i odpowiedzi Ważne strony internetowe: Unia: Federalny Urząd ds. Równego Traktowania: Sekretariat Stanu ds. Gospodarki (SECO) ww.seco.admin.ch Moje dane kontaktowe: Adam Rogalewski:

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU ...... (oznaczenie pracodawcy) INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 94 1 k.p., udostępniam pracownikom zatrudnionym w tekst przepisów

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 do Regulaminu pracy w Uniwersytecie Śląskim PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU 1. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie Aneks Nr 1 z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie dotyczy: 1. Równego traktowania w zatrudnieniu na podstawie ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji I. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.):

Bardziej szczegółowo

Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL

Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL Fabio Ghelfi Odpowiedzialny wydziału międzynarodowego i polityk unijnych CGIL Lombardia Prawa pracownicze we Włoszech 1970 Statut pracowników Podstawowe prawa pracowników,

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Kevin Duffy Przewodniczący Irlandzki Sąd Pracy Trewir, 10-11 czerwca 2013 Prawo do równości jest podstawowym prawem

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Źródła prawa pracy

Rozdział I. Źródła prawa pracy Kodeks pracy Rozdział I. Źródła prawa pracy Tabl. 1. Hierarchia źródeł prawa pracy Hierarchia źródeł prawa pracy (art. 9 1 KP) Kodeks pracy przepisy innych ustaw przepisy aktów wykonawczych postanowienia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm);

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm); INFORMACJA dla pracowników Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie zawierająca informacje o przepisach dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu Wypisy

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym 2009 2012 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim, DYREKTYWA RADY 97/80/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej

Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej Autorka: dr Monika Zima Przepisy prawa - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483); - Ustawa z 27 sierpnia 2004

Bardziej szczegółowo

Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami

Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami Prowadzisz agencję zatrudnienia? Sprawdź czy działasz zgodnie z przepisami Zachęcamy podmioty gospodarcze działające na rynku pracy na terenie województwa pomorskiego jako agencje zatrudnienia do wypełnienia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia 03/04/2015 POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Polityka Antymobbingowa, zwana dalej również P.A., ustala zasady zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 2 W Irlandii minimalna stawka za godzinę pracy wynosi około 8,65 euro. Niezbędnym warunkiem do podjęcia legalnej pracy w Irlandii, korzystania ze świadczeń

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Autorka: Katarzyna Bogatko Przepisy prawa - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja z powodu niepełnosprawności w prawie UE

Dyskryminacja z powodu niepełnosprawności w prawie UE Niepełnosprawność i zatrudnienie podstawowe definicje, obowiązujące przepisy unijnego prawa antydyskryminacyjnego i orzecznictwo: niedyskryminacja, dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia, racjonalne usprawnienia,

Bardziej szczegółowo

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prof. Lisa Waddington, European Disability Forum, Chair in European Disability Law, Maastricht University Struktura

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA. Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania

KARTA INFORMACYJNA. Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania KARTA INFORMACYJNA Wyjaśnienie podstawowych pojęć oraz charakterystyka zjawiska nierównego traktowania Czym jest dyskryminacja? Polskie prawo zakazuje dyskryminacji. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY Mobbing Polityka Antymobbingowa I. Obowiązki Pracodawcy Pracownicy czyli osoby wykonujące działalność gospodarczą lub zawodową, w tym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych

Spis treści. Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych Literatura... Wykaz skrótów... XIII Wprowadzenie... 1 Część I. Struktura Europejskiej Karty Praw Społecznych Rozdział I. Europejska Karta Społeczna z 1961 r.... 11 Rozdział II. Protokoły Dodatkowe... 31

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Prawa i wolności: prawo do życia, zniesienie kary śmierci, wolność od tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, wolność

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej?

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Jak mierzyć lukę płacową? Warszawa, 26 marca 2014 r. Obowiązujące prawo - Konstytucja Artykuł 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju

Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju Danuta Orzeszyna Główny Specjalista w Wydziale ds. Osób Niepełnosprawnych UMWD we Wrocławiu SKALA

Bardziej szczegółowo

Ramy prawne UE w zakresie równości

Ramy prawne UE w zakresie równości Ramy prawne UE w zakresie równości dr Adam Bodnar Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji Helsińska Fundacja Praw Człowieka Trewir, dnia 19 maja 2014 r. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym w Środzie Wlkp.

Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym w Środzie Wlkp. Załącznik do Zarządzenia Wewnętrznego nr 4/2011 Starosty Średzkiego z dnia 23 lutego 2011 roku Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/15 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/14 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2)

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Dziennik Ustaw Nr 254 17574 Poz. 1700 1700 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym 2009 2012 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik rekomenduje Serwis PP P r a w n o - P r a c o w n i c z y PRACA ZBIOROWA Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik PRACA ZBIOROWA Zatrudnianie i zwalnianie pracowników praktyczny poradnik

Bardziej szczegółowo

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników OBOWIĄZKI PRACODAWCY Powiadomienie PIP oraz PIS o rozpoczęciu (zmianie) działalności Art. 209. 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Środki prawne i sankcje w sprawach dyskryminacyjnych

Środki prawne i sankcje w sprawach dyskryminacyjnych Środki prawne i sankcje w sprawach dyskryminacyjnych Seminarium dla sędziów Trewir, 19-20 maja 2014 Krzysztof Śmiszek Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego Trudności z dowodzeniem dyskryminacji

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ

KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ KODEKS ETYKI STUDENTA WYŻSZEJ SZKOŁY TURYSTYKI I EKOLOGII W SUCHEJ BESKIDZKIEJ 1 Wypełniając obowiązek nałożony przez art. 202 ust. 5a znowelizowanej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

Pracodawco, znam swoje prawa rozwój świadomości obywatelskiej wśród osób niepełnosprawnych

Pracodawco, znam swoje prawa rozwój świadomości obywatelskiej wśród osób niepełnosprawnych Pracodawco, znam swoje prawa rozwój świadomości obywatelskiej wśród osób niepełnosprawnych Głównym celem projektu jest podniesienie świadomości osób niepełnosprawnych w zakresie przysługujących im praw

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH WNIOSEK Data. Powiatowy Urząd Pracy w Nidzicy O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH A) Informacja dotycząca pracodawcy 1. Pełna nazwa pracodawcy... 2. Adres siedziby pracodawcy... 3. Miejsce prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług

Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług Autor: Krzysztof Śmiszek Przepisy prawa Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483); Ustawa o wdrożeniu niektórych

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Studenta Akademii Pomorskiej w Słupsku

Kodeks Etyki Studenta Akademii Pomorskiej w Słupsku Kodeks Etyki Studenta Akademii Pomorskiej w Słupsku Wstęp Kodeks Etyki Studenta Akademii Pomorskiej w Słupsku, zwany dalej Kodeksem, został uchwalony w trosce o dobre imię Akademii Pomorskiej w Słupsku,

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH

W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH (miejscowość, data)... (Pieczęć firmowa pracodawcy) POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Obrońców Helu 10 59-700 Bolesławiec W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH Podstawa prawna: 1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej Wykaz skrótów... XI Bibliografia... XV Przedmowa... XXXV Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej... 1 1. Wprowadzenie... 1 2. Traktat Rzymski...

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. 2) ) wprowadza się następujące zmiany:

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Cel szkolenia: Celem szkolenia jest przedstawienie Uczestnikom zagadnień związanych z praktycznymi elementami prawa niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich

Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Cele FIO w 2006 Podstawowym celem FIO jest finansowe wsparcie inicjatyw obywatelskich z udziałem organizacji pozarządowych, podejmowanych na rzecz: Cel 1

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni

Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Program szkolenia Prawne aspekty funkcjonowania uczelni Cel szkolenia: Celem szkolenia jest przedstawienie Uczestnikom zagadnień związanych z praktycznymi elementami prawa niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Wrocław 18 listopada 2009 r.

Wrocław 18 listopada 2009 r. Równośd płci w obszarach aktywizacji zawodowej, integracji społecznej oraz adaptacyjności przedsiębiorstw (bariery, stereotypy, działania i metody eliminowania nierówności) Płeć biologiczna a płeć kulturowa

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE Nr 1 PRODUCENTA ROLNEGO

OŚWIADCZENIE Nr 1 PRODUCENTA ROLNEGO OŚWIADCZENIE Nr 1 PRODUCENTA ROLNEGO Oświadczam, że: 1) nie zmniejszyłem w okresie 6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz nie zmniejszę w okresie od dnia złożenia wniosku do

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Zmiany w zatrudnieniu a praca ludzi starszych Rybnik 11 III 2014 r. Dyskryminacja ze względu na wiek osób starszych na polskim rynku pracy Dyskryminacja ze względu

Bardziej szczegółowo

UE, a PROBLEM NIE DYSKRYMINOWANIA

UE, a PROBLEM NIE DYSKRYMINOWANIA Zbigniew Dmochowski UE, a PROBLEM NIE DYSKRYMINOWANIA Traktat Amsterdamski Art.6a Bez uszczerbku dla innych postanowień niniejszego Traktatu oraz w granicach uprawnień, nadanych niniejszym Traktatem Wspólnocie,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych 1 Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Państwo samo powinno dążyć do wypełnienia zobowiązań międzynarodowych.

Bardziej szczegółowo

I NARZĘDZI PORTFEL METOD. Kodeks etyki dyrektora personalnego

I NARZĘDZI PORTFEL METOD. Kodeks etyki dyrektora personalnego PORTFEL METOD I NARZĘDZI Kodeks etyki dyrektora personalnego W kwietniu 2007 roku Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami (PSZK) i Stowarzyszenie Klub Lidera Zarządzania Zasobami Ludzkimi (KLZZL) zaprezentowały

Bardziej szczegółowo

Organ postępuje w sprawach tych stron, które są dyskryminowane, czyli niekorzystnie traktowane.

Organ postępuje w sprawach tych stron, które są dyskryminowane, czyli niekorzystnie traktowane. WAŻNE INFORMACJE O POSTĘPOWANIU ORGANU DS. RÓWNEGO TRAKTOWANIA Do zadań Organu ds. Równego Traktowania (ORT) należy rozpatrywanie skarg wniesionych z powodu naruszenia zasad równego traktowania i wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Antydyskryminacja. na co dzień. Monika Zima Parjaszewska

Antydyskryminacja. na co dzień. Monika Zima Parjaszewska Monika Zima Parjaszewska Antydyskryminacja na co dzień Poradnik wydany przez Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, współfinansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 14.10.2013 2013/2183(INI) PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie unijnego harmonogramu działań przeciwko homofobii

Bardziej szczegółowo

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Agencje zatrudnienia Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Zagadnienia ogólne. Z przepisów art. 18 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, iż prowadzenie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Studenta. Wyższej Szkoły Ekonomicznej W Białymstoku

Kodeks Etyki Studenta. Wyższej Szkoły Ekonomicznej W Białymstoku Kodeks Etyki Studenta Wyższej Szkoły Ekonomicznej W Białymstoku Wstęp Samorząd Studentów Wyższej Szkoły Ekonomicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2011r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.

Bardziej szczegółowo

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część Spis treści Autorzy... Przedmowa... Wykaz skrótów... IX XI XIII Część I. Wzory pism procesowych... 1 Rozdział 1. Wzory pism w postępowaniu pojednawczym przed sądem pracy i zakładową komisją pojednawczą...

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki agencji zatrudnienia w świetle nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Kraków 04.12.2014 r.

Prawa i obowiązki agencji zatrudnienia w świetle nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Kraków 04.12.2014 r. Prawa i obowiązki agencji zatrudnienia w świetle nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Kraków 04.12.2014 r. prowadzenie: Małgorzata Myćka Zespół Obsługi Instytucji Rynku

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

(miejscowość, data) 2. Adres siedziby... 3. Adres prowadzonej działalności... 4. Telefon...fax...e-mail... 5. NIP..REGON...

(miejscowość, data) 2. Adres siedziby... 3. Adres prowadzonej działalności... 4. Telefon...fax...e-mail... 5. NIP..REGON... ... (Pieczęć firmowa pracodawcy) (miejscowość, data) POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Obrońców Helu 10 59-700 Bolesławiec WNIOSEK O ŚWIADCZENIE AKTYWIZACYJNE dla skierowanego bezrobotnego rodzica powracającego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja!

Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja! Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja!. Krótka historia polityki równości płci w UE I. Podejście nastawione wyłącznie na kobiety wynikające z braku ich udziału w życiu społecznym i zawodowym PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w świetle spraw Maruko i Römer

Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w świetle spraw Maruko i Römer Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w świetle spraw Maruko i Römer Dr Adam Bodnar Uniwersytet Warszawski Helsińska Fundacja Praw Człowieka Trewir, 15 listopada 2011 r. Ochrona przed dyskryminacją

Bardziej szczegółowo

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce.

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. Mimo, że pozycja kobiet na rynku pracy w Polsce stale się poprawia, to wciąż widoczne

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 32/2014/2015 Dyrektora szkoły z dnia 09 marca 2014r. PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Procedura

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Studenta Gnieźnieńskiej Szkoły WyŜszej Milenium

Kodeks Etyki Studenta Gnieźnieńskiej Szkoły WyŜszej Milenium Kodeks Etyki Studenta Gnieźnieńskiej Szkoły WyŜszej Milenium Preambuła Studenci Gnieźnieńskiej Szkoły WyŜszej Milenium mają świadomość, iŝ uczelnia to nie tylko miejsce, gdzie zdobywa się umiejętności,

Bardziej szczegółowo

Niektóre wymagania określone w niniejszym Kodeksie etycznym mogą wykraczać poza wymagania prawa krajowego.

Niektóre wymagania określone w niniejszym Kodeksie etycznym mogą wykraczać poza wymagania prawa krajowego. Kodeks etyczny 1 Wstęp Nasz Kodeks etyczny to minimalny standard, który stosujemy w dążeniu do stałego doskonalenia środowiska produkcyjnego i warunków pracy z etycznego i socjalnego punktu widzenia. Kodeks

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY ... (pieczęć pracodawcy) Powiatowy Urząd Pracy w Bolesławcu WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY Podstawa prawna: 1) Art. 46 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20

Bardziej szczegółowo

W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako

W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako Mobbing W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako rzeczownik: motłoch, tłum, gawiedź; w czasowniku zaś

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników DYREKTYWA RADY 86/378/EWG z dnia 24 lipca 1986 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I PODSTAWY PRAWA PRACY SEMESTR I L.p. TEMAT 1 przedmiot i funkcje prawa pracy pojecie prawo pracy funkcje prawa pracy podstawowe zasady prawa pracy 2 Źródła prawa pracy źródła prawa pracy- konstytucja RP,

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz. Osób Niepełnosprawnych - do 2020 roku

Powiatowy Program Działań na Rzecz. Osób Niepełnosprawnych - do 2020 roku Załącznik do Uchwały Nr 46/IX/15 Rady Powiatu Bydgoskiego z dnia 18 czerwca 2015r. Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych - do 2020 roku Cele: - zapewnienie osobom niepełnosprawnym podstawowych

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw Konieczność wdrożenia T/N TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu o zmianie - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw TYTUŁ PROJEKTU: TYTUŁ WDRAŻANEGO AKTU PRAWNEGO/ WDRAŻANYCH AKTÓW

Bardziej szczegółowo

I. Informacja o wnioskodawcy

I. Informacja o wnioskodawcy POWIATOWY URZĄD PRACY W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH ul. Wyzwolenia 17 41-100 Siemianowice Śląskie Nr... Siemianowice Śląskie, dnia (wypełnia pracownik PUP) Wniosek o przyznanie bonu szkoleniowego osobie do

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o organizację prac interwencyjnych

WNIOSEK o organizację prac interwencyjnych (pieczątka firmowa Pracodawcy) (miejscowość, data) WNIOSEK o organizację prac interwencyjnych 1 POWIATOWY URZĄD PRACY W BIŁGORAJU Podstawa prawna: 1) art. 51 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji

Bardziej szczegółowo

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług DYREKTYWA RADY 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług RADA UNII

Bardziej szczegółowo

A.DANE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY. 1. Pełna nazwa pracodawcy... ...

A.DANE DOTYCZĄCE WNIOSKODAWCY. 1. Pełna nazwa pracodawcy... ... POWIATOWY URZĄD PRACY CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ 47 400 Racibórz, ul. Klasztorna 6 tel.:+48 32 415 45 50 faks: +48 32 414 04 98 e-mail: kara@praca.gov.pl; sekretariat@pup-raciborz.pl www.pup-raciborz.pl;

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE

Spis treści. Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE Spis treści Wstęp... 10 Rozdział I RUCHY SPOŁECZNE 1. Definicja ruchu społecznego... 21 2. Rodzaje ruchów społecznych... 31 2.1. Wybrane klasyfikacje... 31 2.2. Stare i nowe ruchy społeczne... 35 3. Ruch

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

Odwołanie od. wypowiedzenia umowy. o pracę

Odwołanie od. wypowiedzenia umowy. o pracę Aktywni obywatele świadome społeczeństwo Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę Rzeszów 2012 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax (0-17) 86

Bardziej szczegółowo

Zamówienia publiczne wybrane aspekty wykluczania wykonawców Kacper Sampławski, radca prawny

Zamówienia publiczne wybrane aspekty wykluczania wykonawców Kacper Sampławski, radca prawny Zamówienia publiczne wybrane aspekty wykluczania wykonawców Kacper Sampławski, radca prawny Katowice, 23. sierpnia 2012 Plan prezentacji Wykluczenie wykonawcy w upadłości Wykluczenie wykonawcy, z którym

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw

USTAWA z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 24 sierpnia 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1405. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie

Bardziej szczegółowo

uwzględniając Traktat ustawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 141 ust. 3,

uwzględniając Traktat ustawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 141 ust. 3, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniająca dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze.

Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2. Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka. Wydawnictwo: Zakamycze. Prawo pracy. Podręcznik dla studentów, wyd. 2 Autorzy: Urszula Jackowiak, Waldemar Uziak, Alina Wypych-Żywicka Wydawnictwo: Zakamycze Spis treści Wykaz skrótów Rozdział pierwszy. Przedmiot, funkcje, właściwości

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Bogatko, Anna Drabarz, Krzysztof Śmiszek PRZECIWKO DYSKRYMINACJI PORADNIK PRAWNY

Katarzyna Bogatko, Anna Drabarz, Krzysztof Śmiszek PRZECIWKO DYSKRYMINACJI PORADNIK PRAWNY Katarzyna Bogatko, Anna Drabarz, Krzysztof Śmiszek PRZECIWKO DYSKRYMINACJI PORADNIK PRAWNY Warszawa 2013 str. 1 Przeciwko dyskryminacji PORADNIK PRAWNY Autorzy: KATARZYNA BOGATKO, POLSKIE TOWARZYSTWO PRAWA

Bardziej szczegółowo

Ochrona prawna pracowników ujawniających określone informacje w interesie publicznym

Ochrona prawna pracowników ujawniających określone informacje w interesie publicznym Ochrona prawna pracowników ujawniających określone informacje w interesie publicznym Autorka: r.pr. Karolina Kędziora Wstęp Jak wynika z referatu sekretariatu Grupy Państw Przeciwko Korupcji - GRECO (http://www.batory.org.pl/doc/whistleblowing_mechanisms_rev2_for_

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe zasady uczestnictwa w szkoleniu, przez uczestników projektu Cel zatrudnienie.

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE. 1. Niniejszy Regulamin określa szczegółowe zasady uczestnictwa w szkoleniu, przez uczestników projektu Cel zatrudnienie. REGULAMIN ORGANIZACJI SZKOLEŃ ZAWODOWYCH W RAMACH PROJEKTU PT. "CEL - ZATRUDNIENIE" PRIORYTET VIII - REGIONALNE KADRY GOSPODARKI DZIAŁANIE 8.1 - ROZWÓJ PRACOWNIKÓW I PRZEDSIĘBIORSTW W REGIONIE PODDZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia oraz molestowanie: kluczowe pojęcia unijnego prawa antydyskryminacyjnego

Dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia oraz molestowanie: kluczowe pojęcia unijnego prawa antydyskryminacyjnego Dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia oraz molestowanie: kluczowe pojęcia unijnego prawa antydyskryminacyjnego Prof. Dr. Christa Tobler, LL.M. Instytut Europa Uniwersystety w Bazylei (Szwajcaria) i Leiden

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Akty prawne

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Akty prawne Spis treści Wprowadzenie Część I. Akty prawne Rozdział I. Zatrudnianie i zwalnianie 1. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502) 2. Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych

Bardziej szczegółowo

II. Warunki przyznania refundacji dla zatrudnionego bezrobotnego do 30 roku życia

II. Warunki przyznania refundacji dla zatrudnionego bezrobotnego do 30 roku życia ZASADY REFUNDACJI CZĘŚCI KOSZTÓW PONIESIONYCH NA WYNAGRODZENIA, NAGRODY ORAZ SKŁADKI NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE ZA ZATRUDNIENIE BEZROBOTNEGO DO 30 ROKU ŻYCIA I. Podstawa prawna Pomoc, o której mowa w tytule

Bardziej szczegółowo

PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE

PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE PRAWNE UWARUNKOWANIA WYKORZYSTANIA DANYCH INDYWIDUALNYCH W CELU EWALUACJI POLITYKI ZATRUDNIENIA W POLSCE Warsztat Międzynarodowe doświadczenia w zakresie wykorzystania i ochrony administracyjnych danych

Bardziej szczegółowo

ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy

ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy DYREKTYWA RADY 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający

Bardziej szczegółowo

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne DYREKTYWA RADY 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający

Bardziej szczegółowo

Prawa ofiar. Konwencja Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi

Prawa ofiar. Konwencja Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi Prawa ofiar Konwencja Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi Handel ludźmi narusza prawa i oddziałuje na życia niezliczonej liczby ludzi w Europie i poza nią. Coraz więcej kobiet, mężczyzn

Bardziej szczegółowo