ANALIZA CZYNNIKÓW WP YWAJ CYCH NA ZAGRO ENIE PIESZYCH NA PRZEJ CIACH PRZEZ JEZDNIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA CZYNNIKÓW WP YWAJ CYCH NA ZAGRO ENIE PIESZYCH NA PRZEJ CIACH PRZEZ JEZDNIE"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 96 Transport 2013 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski Politechnika Warszawska Anna Zieli ska Instytut Transportu Samochodowego ANALIZA CZYNNIKÓW WP YWAJ CYCH NA ZAGRO ENIE PIESZYCH NA PRZEJ CIACH PRZEZ JEZDNIE R kopis dostarczono, maj 2013 Streszczenie: W Polsce wska nik zagro enia pieszych (zabici na drogach na mln mk) jest najwy szy w Unii Europejskiej. W latach na drogach zgin o pieszych, a zosta o rannych. Oko o 30% przypadków potr cenia pieszych mia o miejsce na przej ciach przez jezdnie. Na podstawie analizy policyjnej bazy danych o wypadkach mo na stwierdzi, e najwi kszy problem wyst puje na terenach zabudowanych. Grup szczególnego ryzyka s osoby starsze (ponad 55 lat). Model logitowy ci ko ci obra e wskazuje, e najwa niejsze czynniki zwi kszaj ce zagro enie pieszych na przej ciach bez sygnalizacji to: brak o wietlenia w nocy, du a pr dko dopuszczalna, droga dwujezdniowa oraz lokalizacja przej cia poza skrzy owaniem. S owa kluczowe: bezpiecze stwo ruchu, przej cia dla pieszych, zagro enie pieszych 1. WST P Wypadki drogowe od lat s powa nym problemem spo ecznym. S one przyczyn cierpienia i cz sto trwa ego kalectwa ofiar wypadków, ale maj te wp yw na jako ycia rodzin a tak e powoduj znaczne straty w bud ecie pa stwa. W ród ofiar miertelnych wypadków drogowych najs absz grup s piesi. Niechronieni karoseri pojazdu i pasami bezpiecze stwa s szczególnie nara eni na powa ne obra enia i maj znacznie mniejsze szanse na prze ycie. Uznaj c wag problemu wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) w dniach 6-13 maja 2013 roku zorganizowa a wiatowy Tydzie Bezpiecze stwa Ruchu Drogowego ONZ 1, którego tematem przewodnim by o bezpiecze stwo pieszych. W kampani t wpisywa si tak e 1 Second UN Global Road Safety Week

2 334 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska 5 Europejski Dzie Bezpiecze stwa Ruchu, który by obchodzony w dniu 6 maja 2013 pod has em bezpiecze stwa pieszych w miastach 2. W Polsce wska nik zagro enia pieszych jest najwy szy w Europie i wynosi 37 zabitych pieszych na 1 milion mieszka ców, przy redniej UE 13 zabitych pieszych na 1 milion mieszka ców (tab.1). Zagro enie to jest prawie 10 razy wy sze ni w Holandii. Problem wysokiego zagro enia pieszych w Polsce jest ogólnie znany i by przedstawiany w literaturze [5], [6], [9], [16], [17]. Na tle Unii Europejskiej Polska wyró nia si tak e znacznie wy szym udzia em zabitych pieszych. Piesi stanowi a 34% ogó u ofiar miertelnych wypadków drogowych. W 2011 roku w krajach Unii Europejskiej zgin o oko o 6400 pieszych (21% ogó u ofiar miertelnych) [2], [3]. Z tej liczby co 5 zabity pieszy (20%) zgin na polskich drogach, podczas gdy Polacy stanowi 8% obywateli Unii Europejskiej. Ofiary miertelne wypadków drogowych w wybranych krajach w 2011 r. Kraj Ogó em Piesi Wska nik zagro enia liczba % ogó u (zabici piesi/1 mln mk) Polska % 37 Rumunia % 35 otwa % 29 Grecja % 20 Czechy % 17 W gry % 12 W ochy % 10 Francja % 8 Wlk. Brytania % 8 Niemcy % 7 Szwecja % 6 Holandia % 4 UE % 13 Tablica 1 2. PROBLEM BEZPIECZE STWA PIESZYCH W POLSCE 2.1. STATYSTYKI WYPADKÓW Z PIESZYMI Analiza danych o wypadkach drogowych 3 wykazuje, e w latach pomimo chwilowych wzrostów liczby wypadków i ich ofiar, generalnie utrzyma a si tendencja spadkowa, przy czym zmiany dla pieszych by y korzystniejsze ni ogó em (rys.1). W ci gu ostatnich 12 lat: 2 Europejski Dzie Bezpiecze stwa Ruchu Drogowego: jak zmniejszy liczb miertelnych wypadków z udzia em pieszych w miastach. Komisja Europejska, Komunikat prasowy Bruksela, 6 maja 2013 r. 3 ród o: Na podstawie danych z policyjnej bazy SEWiK opracowano w ITS.

3 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie 335 liczba zabitych pieszych spad a o 38% (ogó em 35%), liczba rannych pieszych spad a o 47% (ogó em 33%), liczba potr ce pieszych spad a o 46% (ogó em 31%). Pomimo tak pozytywnych zmian piesi nadal stanowi 32% (34% w 2001r.) ogó u ofiar miertelnych. Du o bardziej korzystne zmiany nast pi y w liczbie rannych pieszych, których udzia spad z 28% ogó u rannych w 2001 roku do 21% w 2012 roku. Udzia potr ce pieszych we wszystkich wypadkach spad z 35% w 2001 roku do 27% w 2012 roku. Niepokoj ce jest, e wci wypadki pieszych s bardzo ci kie. Oko o 34% rannych pieszych odnosi ci kie obra enia, podczas gdy rednio we wszystkich wypadkach ci ko rani stanowi 23% ogó u rannych. Ci ko obra e pieszych jest równie znacznie wy sza ni dla ofiar wszystkich wypadków. Ofiary miertelne w ród wszystkich poszkodowanych pieszych stanowi 11% (dla ogó u ofiar wypadków jest to 7%). zabici piesi zabici ogó em liczba zabitych pieszych liczba zabitych ogó em rok 0 Rys. 1. Ofiary miertelne wypadków drogowych w Polsce w latach Niezmiennie od 2001 roku do ok. 89% ogólnej liczby potr ce pieszych dochodzi na obszarach zabudowanych, przy czym zmienia si struktura tych wypadków. Udzia potr ce na przej ciach dla pieszych w obszarach zabudowanych wzrós z 34% w 2001 r. do 37% w 2012 r SZCZEGÓLNY PROBLEM: PRZEJ CIA DA PIESZYCH Jednym z najbardziej niepokoj cych zjawisk na polskich drogach jest du e zagro enie pieszych na przej ciach dla pieszych, na których teoretycznie pieszy powinien by szczególnie chroniony. W latach na przej ciach dla pieszych (tab.2, rys.2): zgin o pieszych (16%), z czego na przej ciach bez sygnalizacji wietlnej (78%),

4 336 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska rannych zosta o pieszych (31%), z czego na przej ciach bez sygnalizacji wietlnej (78%), dosz o do potr ce pieszych, z czego na przej ciach bez sygnalizacji wietlnej (78%). Przy ogólnej spadkowej tendencji wypadkowo ci na szczególn uwag zas uguje fakt, e spadek liczby potr ce pieszych i ofiar na przej ciach dla pieszych jest mniejszy ni dla ogó u wypadków. W latach na przej ciach dla pieszych bez sygnalizacji: liczba zabitych pieszych spad a o 24% przy spadku ogó u zabitych pieszych o 41%, liczba rannych pieszych spad a o 25% przy spadku ogó u rannych pieszych o 34%, liczba potr ce pieszych spad a o 25% przy spadku ogó u potr ce pieszych o 35%. W roku 2012 sytuacja w Polsce na przej ciach dla pieszych bez sygnalizacji wygl da a nast puj co: zgin o 14% pieszych (11% w 2007 r.), rannych zosta o 27% pieszych (24% w 2007 r.), wydarzy o si 26% potr ce pieszych (23% w 2007 r.). Potr cenia pieszych i ich ofiary w Polsce w latach Tablica 2 Ofiary miertelne Ranni Potr cenia pieszych przej cia dla przej cia dla przej cia dla pieszych pieszych pieszych Rok ogó em bez ogó em bez ogó em bez sygnalizacji razem sygnalizacjilizacji razem sygna- razem Zmiana: 2006/2001-3% -4% -9% -23% -29% -29% -22% -28% -28% Zmiana: 2012/ % -25% -24% -34% -27% -25% -35% -27% -25% * kategoria w bazie SEWiK "brak sygnalizacji", bez kategorii "sygnalizacja jest nie dzia a"

5 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie przejscia dla pieszych z sygnalizacj przejscia dla pieszych bez sygnalizacji poza przejsciami dla pieszych Rys. 2. Potr cenia pieszych w Polsce w latach WYPADKI NA PRZEJ CIACH DLA PIESZYCH 3.1. CHARAKTERYSTYKA PRZEJ DLA PIESZYCH Ze wzgl du na kolizyjno wyró ni mo na przej cia dla pieszych w poziomie jezdni (z sygnalizacj wietln, bez sygnalizacji) oraz bezkolizyjne (podziemne tunel, nadziemne k adka). Ze wzgl du na usytuowanie wyró ni mo na przej cia zlokalizowane: w obr bie skrzy owania oraz poza skrzy owaniami. Przepisy dotycz ce zasad projektowania i oznakowania przej dla pieszych zawarte s w rozporz dzeniach [10], [11], [12]. Dodatkowo, w odniesieniu do dróg krajowych zastosowanie maj wytyczne [14] oraz zarz dzenie [15], które wprowadza zapisy ujednolicaj ce sposób oznakowania przej dla pieszych. Do oznakowania pionowego przej dla pieszych stosuje si znaki informacyjne D-6 przej cie dla pieszych (lub D-6b przej cie dla pieszych i przejazd dla rowerzystów ), które umieszcza si w odleg o ci do 0,5 m od kraw dzi przej cia lub przejazdu od strony nadje d aj cych pojazdów. W przypadku ograniczonej widoczno ci lub ze wzgl dów bezpiecze stwa, przed przej ciem dla pieszych bez sygnalizacji wietlnej na drodze, na której pr dko wynosi powy ej 60 km/h, a przy innej pr dko ci przed przej ciem bez sygnalizacji wietlnej wyznaczonym pomi dzy skrzy owaniami umieszcza si znak ostrzegawczy A-16). Znak ten umieszcza si w odleg o ci m, w zale no ci od dopuszczalnej pr dko ci. Oznakowanie poziome przej dla pieszych realizowane jest przy pomocy znaku P-10 ( zebra ). Minimalna szeroko przej cia dla pieszych wynosi 4,0 m, a maksymalna 16,0 m. Przed przej ciami dla pieszych wyznaczonymi pomi dzy skrzy owaniami oraz na skrzy owaniach na wlotach drogi z pierwsze stwem umieszcza si znak P-14 ( linia

6 338 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska zatrzymania ). Oznakowanie opisane wy ej nie gwarantuje bezpiecze stwa pieszych. Z tego wzgl du wytyczne [14] okre laj dodatkowe wymogi dotycz ce projektowania przej dla pieszych, w zale no ci od prognozowanych nat e ruchu pojazdów i pieszych oraz dopuszczalnej pr dko ci na drodze. Dotycz one przede wszystkim oznakowania, stosowania azylów dla pieszych, sygnalizacji wietlnej, zaw enia jezdni i przej bezkolizyjnych. Azyl (wyspa w kraw nikach o szeroko ci 2 m [9]) pozwala pieszym na dwuetapowe przekroczenie jezdni. Wed ug [4] jedynie 5,9% kierowców ust puje pierwsze stwa pieszym na zwyk ych przej ciach, podczas gdy na przej ciach z azylem udzia ten si ga 15,7%, co potwierdza skuteczno tego rozwi zania w poprawie bezpiecze stwa pieszych. Prawid owo wykonany azyl odgina tor jazdy pojazdów, wymuszaj c w ten sposób redukcj pr dko ci. Zaw enie przekroju jezdni uzyskuje si za pomoc zmiany geometrii zewn trznych kraw dzi jezdni na odpowiednim fragmencie (maksimum 20 m). Na drogach ni szych klas (L, D, wyj tkowo Z), na których nie wyst puje ruch komunikacji zbiorowej mo na stosowa wyniesione przej cie dla pieszych [12] POTR CENIA PIESZYCH NA PRZEJ CIACH W sumie na przej ciach dla pieszych bez sygnalizacji w latach dosz o do wypadków potr cenia pieszego. Tablica 3 przedstawia rozk ady liczby wypadków oraz ofiar wed ug szeregu kryteriów: charakterystyki obszaru, typu przekroju drogi, warunków o wietlenia, pr dko ci dopuszczalnej oraz lokalizacji przej cia. Zdecydowana wi kszo wypadków zdarzy a si na obszarze zabudowanym. Jednak e, chocia na obszarze niezabudowanym mia o miejsce tylko 1,4% wypadków, to zgin o tam 6,6% ofiar, a wi c przej cia tam zlokalizowane stanowi szczególny problem. Podobnie problemem s przej cia na drogach dwujezdniowych (18,6% wypadków i 25,5% zabitych). Je li chodzi o pr dko, to prawie 90% wypadków potr cenia pieszego mia o miejsce na drogach o pr dko ci dopuszczalnej 50 km/h. Jednak e, chocia na przej ciach przez drogi o wy szej pr dko ci dopuszczalnej by o tylko 2,5% potr ce, to zgin o tam prawie 10% wszystkich ofiar. Je li chodzi o lokalizacj przej, to 60% wypadków ma miejsce poza skrzy owaniami i tam jest najwi cej ofiar miertelnych. W ród przej zlokalizowanych w obr bie skrzy owa, najwi kszym problem jest na skrzy owaniach z drog z pierwsze stwem przejazdu. Tablica 3 Charakterystyka wypadków na przej ciach dla pieszych bez sygnalizacji w latach Charakterystyka Kategorie Wypadki Zabici Ranni Liczba Procent Liczba Procent Liczba Procent Obszar Niezabudowany 208 1,4% 62 6,6% 156 1,0% Zabudowany ,6% ,4% ,0% Razem ,0% ,0% ,0% Przekrój drogi Dwujezdniowa ,6% ,5% ,3% Dwukierunkowa ,0% ,9% ,0% Jednokierunkowa 817 5,4% 15 1,6% 855 5,6% Razem ,0% ,0% ,0%

7 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie 339 c.d. Tablicy 3 O wietlenie Noc - droga nieo wietlona 285 1,9% 63 6,7% 240 1,6% Noc - droga o wietlona ,2% ,2% ,3% wiat o dzienne ,0% ,6% ,1% Zmrok, wit ,0% ,4% ,0% Razem ,0% ,0% ,0% Pr dko dopuszczalna 10 do ,1% 9 1,0% 172 1,1% ,7% 64 6,8% ,8% ,6% ,5% ,0% ,8% 14 1,5% 105 0,7% 70 do ,7% 76 8,1% 206 1,4% brak danych 4 0,0% 1 0,1% 3 0,0% Razem ,0% ,0% ,0% Lokalizacja Na skrzy owaniu ,0% ,4% ,4% Poza skrzy owaniem ,0% ,6% ,6% Razem ,0% ,0% ,0% 3.3. OFIARY WYPADKÓW NA PRZEJ CIACH DLA PIESZYCH BEZ SYGNALIZACJI W wyniku potr cenia na przej ciach dla pieszych bez sygnalizacji w latach zgin o w sumie 937 osób, a zosta o rannych. Wi kszo ofiar stanowi y kobiety: by o to 54,3% zabitych oraz 63,1% rannych. Tablica 4 przedstawia rozk ady liczby ofiar wed ug wieku. O ile rozk ad liczby wypadków wed ug przedzia ów wiekowych ofiar jest dosy równomierny, zwraca uwag fakt, e udzia y procentowe grup wiekowych w ród zabitych rosn wraz z wiekiem w przedziale lata. Ponad 55% zabitych na przej ciach dla pieszych stanowi osoby w wieku emerytalnym (65 i wi cej lat). Tablica 4 Piesi ofiary wypadków na przej ciach bez sygnalizacji w latach wg wieku Wypadki Zabici Ranni Wiek Liczba Procent Liczba Procent Liczba Procent ,82% 21 2,24% ,99% ,54% 40 4,27% ,00% ,60% 42 4,48% ,69% ,72% 39 4,16% ,80% ,49% 95 10,14% ,42% ,10% ,72% ,70% ,69% ,34% ,97% ,54% ,11% ,36% ponad ,06% 63 6,72% 259 1,70% Brak danych 69 0,44% 17 1,81% 53 0,35% Razem % % %

8 340 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska 4. ANALIZA CI KO CI OBRA E MODEL LOGITOWY Metoda regresji logistycznej Modelowanie ci ko ci obra e polega na poszukiwaniu zale no ci matematycznej pomi dzy skutkami wypadku dla jego ofiar, a okoliczno ciami zdarzenia i charakterystyk jego uczestników. Maj c tak zale no mo emy okre li jakie czynniki i w jakim stopniu wp ywaj na ryzyko mierci pieszego przy potr ceniu. Do metod statystycznych stosowanych w takiej analizie zalicza si regresj logistyczn i uporz dkowany probit przyk ady takich zastosowa s opisane w literaturze: [1], [7], [8], [9], [13]. Najprostszy sposób zdefiniowania ci ko ci obra e pieszych to podzia wed ug skutków potr cenia: ze skutkiem miertelnym oraz tylko z obra eniami. Tak wi c zmienna zale na jest dychotomiczna i do wyra enia prawdopodobie stwa skutku miertelnego mo emy zastosowa binarny model logitowy. Prawdopodobie stwo mierci (P fn ) dla potr conego pieszego n mo na wyrazi wzorem: (1) gdzie: g(x n ) = funkcja atrybutów dla potr cenia pieszego n. Mo na przyj, e funkcja g(x) jest kombinacj liniow K zmiennych obja niaj cych oraz wspó czynników: g(x n ) = X n = x 1n + 2 x 2n + + K x Kn (2) gdzie: X n = wektor zmiennych obja niaj cych dla potr conego pieszego n, = wektor wspó czynników modelu. Dane o wypadkach Do kalibracji modelu wykorzystano zbiór danych o przypadkach potr cenia pieszego przez pojazdy samochodowe na przej ciach bez sygnalizacji wietlnej w Polsce w latach Liczba ta jest nieco mniejsza ni faktyczna liczba ofiar w tych latach, poniewa pomini to szereg przypadków dla których brakowa o kompletnych danych. Celem analizy by a identyfikacja czynników zwi kszaj cych ryzyko mierci przy potr ceniu. Dlatego te po wst pnej selekcji wybrano nast puj ce zmienne jako potencjalnie obja niaj ce ci ko obra e (poziomy warto ci podano w nawiasach): czas letni (tak, nie), obszar zabudowany (tak, nie), typ drogi (dwujezdniowa, jednokierunkowa, inna), pr dko dozwolona (km/h), o wietlenie ( wiat o dzienne, droga nieo wietlona noc, inne warunki), p e pieszego (m czyzna, kobieta), wiek pieszego (lat) oraz lokalizacja przej cia (poza skrzy owaniem, na skrzy owaniu o ruchu okr nym, na skrzy owaniu równorz dnym). Dla zmiennych jako ciowych zdefiniowano szereg zmiennych zerojedynkowych, przy czym w ka dym przypadku takich zmiennych jest o jedn mniej ni poziomów warto ci.

9 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie 341 Wyniki Do oszacowania prawdopodobie stwa mierci pieszego potr conego na przej ciu sformu owano binarny model logitowy. Zmienna zale na przyjmuje warto 1 gdy potr cenie ko czy si mierci pieszego (na miejscu lub do 30 dni po zdarzeniu), a 0 w pozosta ych przypadkach. Wyniki kalibracji modelu przedstawia tablica 5. Model posiada dobr zgodno statystyczn, warto statystyki 2 wynosi 947 przy 10 stopniach swobody. Wszystkie wst pnie wybrane zmienne obja niaj ce okaza y si statystycznie istotne na poziomie istotno ci 1% (P[ Z >z] < 0,01), z wyj tkiem zmiennych zerojedynkowych oznaczaj cych lokalizacj na skrzy owaniu o ruchu okr nym i na skrzy owaniu równorz dnym. Wspó czynniki dla statystycznie istotnych zmiennych jako ciowych w regresyjnym modelu logistycznym mo na wykorzysta do obliczenia ilorazu szans mierci pieszego potr conego w okre lonych okoliczno ciach. Iloraz szans wyra a si nast puj cym wzorem: Iloraz szans (x i ) = exp( i ) (3) Iloraz szans w tym wypadku wyra a, ile razy bardziej prawdopodobna jest mier pieszego, gdy zachodzi dana okoliczno, w stosunku do sytuacji, gdy ta okoliczno nie wyst puje. Na przyk ad, iloraz szans mierci pieszego wynosi 1,43 gdy do potr cenia dojdzie na drodze dwujezdniowej (czyli ryzyko mierci jest wtedy o 43% wi ksze ni na drodze jednojezdniowej). Rys. 3 przedstawia ilorazy szans obliczone dla zmiennych jako ciowych. Wyniki regresji logistycznej Tablica 5 Charakterystyka Zmienna Wspó czynnik / b d P[ Z >z] standardowy Sta a modelu -5,289-9,796 0,000 Pora roku Czas letni = 1 0,273 3,527 0,000 Lokalizacja Obszar zabudowany = 1-1,179-4,745 0,000 Poza skrzy owaniem = 1 0,197 2,655 0,008 Typ drogi Dwujezdniowa = 1 0,360 4,262 0,000 Jednokierunkowa = 1-1,079-4,050 0,000 Pr dko dozwolona (km/h) 0,023 3,528 0,000 O wietlenie Noc - droga nieo wietlona = 1 0,886 4,957 0,000 wiat o dzienne = 1-0,602-7,531 0,000 Pieszy P e : m czyzna = 1 0,296 4,119 0,000 Wiek (lat) 0,043 22,747 0,000 Liczba obserwacji Funkcja log-wiarygodno ci -3050,8 Ograniczona funkcja log-wiarygodno ci -3524,4 Chi-kwadrat ( 2 ) 947,3 Liczba stopni swobody 10 Pr[ 2 > warto krytyczna] 0,000 Jak mo na si tego spodziewa, ryzyko mierci potr conego pieszego jest ni sze na obszarze zabudowanym (0,31 razy w stosunku do niezabudowanego). Mo na to

10 342 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska wyt umaczy tym, e w miastach pr dko ci pojazdów s na ogó ni sze, jest lepsza infrastruktura dla pieszych (lepiej oznaczone przej cia przez jezdnie), a opieka medyczna jest bardziej dost pna i na wy szym poziomie. Lokalizacja wypadku na przej ciu poza skrzy owaniem zwi ksza ryzyko mierci 1,22 razy. 2,42 1,31 1,34 1,43 1,22 0,55 0,34 0,31 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Rys. 3. Iloraz szans mierci pieszego dla ró nych okoliczno ci potr cenia Wed ug skalibrowanego modelu najwi kszy wp yw na ryzyko mierci pieszego maj warunki o wietlenia. Ryzyko mierci pieszego potr conego w ciemno ci (noc, droga nie o wietlona) jest 2,42 razy wi ksze, ni gdy do wypadku dojdzie na drodze o wietlonej. wiat o dzienne znacznie zwi ksza bezpiecze stwo pieszych, iloraz szans mierci wynosi wtedy 0,55. Zastanawiaj cym wynikiem jest to, e ryzyko mierci jest 1,34 razy wi ksze gdy potr conym pieszym jest m czyzna. Mo na przypuszcza, e m czy ni maj sk onno ci do zachowa bardziej ryzykownych, takich jak przebieganie przez przej cie dla pieszych. Interesuj c obserwacj jest równie wi ksze ryzyko w trakcie trwania czasu letniego (1,31 razy). Taki wynik, pomimo tego e latem d u ej jest wiat o dzienne, mo na t umaczy wi ksz uwag i mniejsz pr dko ci kierowców w trudnych zimowych warunkach. Ponadto dobre warunki atmosferyczne latem kusz kierowców do jazdy z wi ksz pr dko ci. Z jednej strony wypadków zim jest wi cej, ale z drugiej ich ci ko jest mniejsza. Dla zmiennych ci g ych mo emy wykorzysta równanie (1) do pokazania wp ywu wielko ci zmiennej na prawdopodobie stwo mierci potr conego pieszego. Rys. 4 przedstawia zale no pomi dzy P f a wiekiem i p ci ofiary. Warto ci prawdopodobie stwa obliczono zak adaj c rednie warto ci pozosta ych zmiennych w równaniu. W porównaniu do osoby 20-letniej, prawdopodobie stwo mierci po potr ceniu dla 50-letniego pieszego jest 3,5 razy wy sze, a dla osoby 80-letniej a 11,5 razy wy sze. Efekt p ci jest te widoczny na rys. 4 jest to zgodne ilorazem szans równym 1,34 dla m czyzn.

11 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie 343 0,3 Prawdopodobie stwo mierci 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 M czyzna Kobieta Wiek Rys. 4. Szacowane prawdopodobie stwo mierci pieszego potr conego na przej ciu bez sygnalizacji w zale no ci od wieku i p ci Rys. 5 przedstawia zale no pomi dzy P f a pr dko ci dozwolon dla ró nych obszarów. Wed ug skalibrowanego modelu, prawdopodobie stwo mierci ro nie o 25% na ka de 10 km/h wzrostu dozwolonej pr dko ci. Nale y podkre li, e faktyczna pr dko pojazdu w momencie wypadku nie jest znana mo emy tylko przypuszcza e by a skorelowana z pr dko ci dozwolon na drodze. Rys. 6 pokazuje jak potencjalnie szkodliwa jest krajowa praktyka zwi kszania dozwolonej pr dko ci na obszarach zabudowanych do 60 km/h w godzinach nocnych (23:00 do 5:00). 0,3 Prawdopodobie stwo mierci 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 Obszar zabudowany Obszar niezabudowany Pr dko dopuszczalna [km/h] Rys. 5. Szacowane prawdopodobie stwo mierci pieszego potr conego na przej ciu bez sygnalizacji w zale no ci od obszaru i dozwolonej pr dko ci

12 344 Piotr Olszewski, Piotr Szaga a, Maciej Wola ski, Anna Zieli ska 5. WNIOSKI Oko o 30% przypadków potr cenia pieszych w Polsce ma miejsce na przej ciach przez jezdnie, a wi c tam gdzie pieszy powinien by chroniony (dla porównania w Niemczech to jedynie 4% [4]). Przy ogólnej spadkowej tendencji wypadkowo ci w ostatnich latach, na szczególn uwag zas uguje fakt, e procentowy spadek liczby potr ce pieszych i liczby ofiar na przej ciach dla pieszych jest mniejszy ni dla ogó u wypadków. Na podstawie analizy policyjnej bazy danych z lat o potr ceniach pieszych na przej ciu bez sygnalizacji mo na stwierdzi, e ilo ciowo najwi kszy problem wyst puje na terenach zabudowanych, na drogach jednojezdniowych o pr dko ci dopuszczalnej 50 km/h. Natomiast nieproporcjonalnie du o ofiar miertelnych zdarza si w obszarze niezabudowanym, na drogach dwujezdniowych oraz w nocy, szczególnie gdy droga jest nieo wietlona. Grup szczególnego ryzyka s osoby starsze (ponad 55 lat). Na podstawie danych o ponad 16 tysi cach zdarze potr ce pieszych na przej ciach bez sygnalizacji, oszacowano model logitowy ci ko ci obra e pieszego. Model ten wyra a prawdopodobie stwo mierci potr conego pieszego w zale no ci od okoliczno ci wypadku i charakterystyki pieszego. Model wskazuje, e najwa niejsze czynniki zwi kszaj ce zagro enie mierci pieszych na przej ciach bez sygnalizacji to: brak o wietlenia w nocy, du a pr dko dopuszczalna, droga dwujezdniowa, lokalizacja przej cia poza obszarem zabudowanym oraz poza skrzy owaniem. Wed ug modelu, prawdopodobie stwo mierci potr conego pieszego ro nie o 25% na ka de 10 km/h wzrostu dozwolonej pr dko ci. Du a liczba osób starszych w ród ofiar potr ce dowodzi, i funkcjonuj ce w przepisach i stosowane rozwi zania niedostatecznie spe niaj swoje zadanie. Nale y bra pod uwag, e spo ecze stwo si starzeje, a rodowisko drogowe nie jest dostosowane do ograniczonych mo liwo ci tej grupy uczestników ruchu. Dlatego te w a ciwym rozwi zaniem jest wprowadzenie w przepisach bezwzgl dnego pierwsze stwa dla pieszych na przej ciach typu zebra, w tym równie dla osób oczekuj cych przed przej ciem. Wyniki przedstawionych analiz wykazuj, e najwi kszy wp yw na zagro enie pieszych ma brak o wietlenia w nocy i dopuszczalna pr dko. Dlatego powinno si wprowadza o wietlanie przej dla pieszych, wsz dzie tam gdzie tylko jest to mo liwe. Konieczne jest spowolnienie ruchu w rejonie przej : budowa azylów, ograniczenie pr dko ci dozwolonej (absolutne maksimum to 70 km/h, a docelowo 50 km/h) oraz egzekwowanie istniej cych ogranicze pr dko ci lub te instalowanie sygnalizacji wietlnej. Nale y wyeliminowa sytuacje gdzie istniej ce przej cia dla pieszych funkcjonuj na odcinkach dróg zamiejskich bez adnego ograniczenia pr dko ci. W obszarach zabudowanych cz ciej powinno si wprowadza strefy pr dko ci ograniczonej do 30 km/h (tzw. tempo 30). Rozwi zanie to jest zalecane dla centrów miast przez Komisje Europejsk i coraz cz ciej stosowane w krajach Unii. Badania zagro e pieszych na przej ciach dla pieszych i skuteczno stosowanych rozwi za b d kontynuowane w realizowanym w ramach Programu Bada Stosowanych projekcie pt. Opracowanie metody oceny bezpiecze stwa pieszych przy pomocy analizy obrazu wideo.

13 Analiza czynników wp ywaj cych na zagro enie pieszych na przej ciach przez jezdnie 345 Bibliografia 1. Al-Ghamdi A. S.: Using logistic regression to estimate the influence of accident factors on accident severity. Accident Analysis & Prevention, vol. 34, s , Broughton, J. and Knowles, J.: Traffic Safety Basic Facts 2010 Pedestrians, Deliverable of the EC FP7 project DaCoTA, The European Commission Directorate General for Mobility and Transport, De Meester D.: CADaS Common Accident Data Set, The European Commission Directorate General for Mobility and Transport, R4 Informatics Unit, Gaca D., Hogendorf A., Tracz M.: Podstawowe zasady funkcjonowania oraz porównania przej dla pieszych typu zebra w Polsce i w Niemczech. Cz I. Transport Miejski i Regionalny, nr 2, Jamroz K., Kaczmarek J.: Jak zmniejszy poziom ryzyka pieszych w ruchu drogowym w Polsce? Transport Miejski i Regionalny, nr 7/8, s , Jamroz K., Wachnicka J.: Ochrona pieszych i rowerzystów na drogach krajowych. Drogownictwo, nr 4-5, Kim J.K., Ulfarsson G.F., Shankar V.N., Kim S.: Age and pedestrian injury severity in motor-vehicle crashes: A heteroskedastic logit analysis. Accident Analysis & Prevention, vol. 40, s , Kong C. and Yang J.: Logistic regression analysis of pedestrian casualty risk in passenger vehicle collisions in China. Accident Analysis & Prevention, vol. 42, s , Olszewski P., Zieli ska A.: Badania i modelowanie bezpiecze stwa pieszych w ruchu drogowym. Transport Miejski i Regionalny, nr 4, s , Rozporz dzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). 11. Rozporz dzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewn trznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygna ów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393). 12. Rozporz dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegó owych warunków technicznych dla znaków i sygna ów drogowych oraz urz dze bezpiecze stwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z dnia 23 grudnia 2003 r.). 13. Sze N.N., Wong S.C.: Diagnostic analysis of the logistic model for pedestrian injury severity in traffic crashes. Accident Analysis & Prevention, vol. 39, s , Wytyczne projektowania skrzy owa drogowych. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, Warszawa Zarz dzenie nr 70 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 07/09/2010 w sprawie ujednolicenia oznakowania pionowego i poziomego oraz urz dze bezpiecze stwa ruchu drogowego na drogach krajowych. 16. Zieli ska A.: Wci tragiczna sytuacja pieszych na polskich drogach Analiza danych statystycznych o wypadkach drogowych. BRD Bezpiecze stwo Ruchu Drogowego, nr 2, Zieli ska A.: Stan bezpiecze stwa na polskich drogach w 2010 roku. Zagro enia niechronionych uczestników ruchu, raport przygotowany w ITS dla KR BRD, FACTORS AFFECTING SAFETY AT PEDESTRIAN ROAD CROSSINGS Summary: Poland has the worst pedestrian fatality rate in the European Union. In the years , 7944 pedestrians were killed and injured on Polish roads. About 30% of accidents involving pedestrians took place on pedestrian crossings. Based on police accident database, the worst problem occurs in built-up areas. Especially at risk are older people (over 55 years). A logit model of injury severity indicates that the following factors increase fatality risk at unsignalised pedestrian crossings: lack of street lighting at night, high speed limit, dual carriageway road and mid-block crossing location. Keywords: pedestrian safety, pedestrian crossings, accident severity

Biuro Ruchu Drogowego

Biuro Ruchu Drogowego KOMENDA GŁÓWNA G POLICJI Biuro Ruchu Drogowego Kampania pod hasłem ODBLASKI ŻYCIA W okresie od stycznia do października 2008 roku miało miejsce: 40 725 wypadków drogowych, w wyniku których 51 987 osób

Bardziej szczegółowo

RAPORT DEKRY WNIOSKI DLA POLSKI

RAPORT DEKRY WNIOSKI DLA POLSKI Konferencja Partnerstwa dla Bezpieczeństwa Drogowego Bezpieczeństwo na głównych szlakach komunikacyjnych kraju Bank Światowy, Warszawa dn. 7 czerwca 2013r. RAPORT DEKRY WNIOSKI DLA POLSKI Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU 1 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU Nazwa inwestycji: Przebudowa i budowa ul. Nowomyśliwskiej w Międzyzdrojach, powiat kamieński, woj. zachodniopomorskie. Obiekt : Oznakowanie pionowe i poziome. Rodzaj opracowania

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH

NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH NAJWAŻNIEJSZE ZALETY LAMP DIODOWYCH Pozwalają zaoszczędzić do 80% energii elektrycznej i więcej! Strumień światła zachowuje 100% jakości w okresie eksploatacji nawet do 50.000 do 70.000 h tj. w okresie

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie 10 miesięcy od 2006 2008 roku

I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie 10 miesięcy od 2006 2008 roku Analiza stanu bezpieczeństwa na drogach woj. zachodniopomorskiego z udziałem pieszych i rowerzystów za okres 10 miesięcy 2008 roku I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn

850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn Zamierzenie budowlane Przebudowa mostu przez rzekę Tarczynkę (JNI 0109684) w ciągu drogi powiatowej nr 2855W w km 0+161,00 w miejscowości Tarczyn. Nr działek 850, 64/3, 770, 335/1, 10, 851, 326 obręb Tarczyn

Bardziej szczegółowo

Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego

Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego Kategorie inwestycyjne poprowadzenia ruchu rowerowego Opracowanie koncepcji układu ścieżek rowerowych w Lubartowie określi wymagania techniczne, jakim powinna odpowiadać infrastruktura drogowa przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Stosowanie pasów bezpieczeństwa w Polsce w 2014 roku

Stosowanie pasów bezpieczeństwa w Polsce w 2014 roku Stosowanie pasów bezpieczeństwa w Polsce w roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego 4/6, 00-928 Warszawa Tel.: (22)

Bardziej szczegółowo

Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU.

Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU. Budowa drogi gminnej w m. Bieganowo wraz ze skrzyŝowaniem z drogą powiatową nr 2922P PROJEKT ZMIANY TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU. 2 OPIS INWESTYCJI ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA Karta uzgodnień 1. CZĘŚĆ OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

MANEWRY NA DRODZE WŁĄCZANIE SIĘ DO RUCHU

MANEWRY NA DRODZE WŁĄCZANIE SIĘ DO RUCHU MANEWRY NA DRODZE Poruszając się rowerem po drogach napotykasz na innych uczestników ruchu drogowego - pieszych i poruszających się różnymi pojazdami. Czasem możesz natknąć się na nieruchomą przeszkodę.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PBS Dit Ryszard Przybył 62-300 Września ul. Kościuszki 60/4 tel. 502 174 480, fax 061 640 13 81 e-mail pbsdit@interia.pl projekty dróg, ulic, placów, zjazdów oraz nadzory nad robotami drogowymi PROJEKT

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ 1 PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU DLA DROGI GMINNEJ DROGA GMINNA W MIEJSCOWOŚCI - GLINA UL. WSPÓLNA NUMER DROGI GMINNE NR DZIAŁKI 545 KILOMETRACJA DROGI - OD KM 0+000 DO KM 0+370 CAŁKOWITA DŁUGOŚĆ DROGI

Bardziej szczegółowo

PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA. Lądek Zdrój, 18-19 marca 2010 r.

PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA. Lądek Zdrój, 18-19 marca 2010 r. SEMINARIUM PERSPEKTYWY ROZWOJU KOLEJOWEGO TRANSPORTU PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA EUROPEJSKIEGO ORAZ PRAWA KRAJOWEGO WSTĘP DO DYSKUSJI O LIBERALIZACJI RYNKU KOLEJOWEGO Wiesław Jarosiewicz

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

a) 1, 3, 6 b) 1, 3, 4 c) 2, 3, 4

a) 1, 3, 6 b) 1, 3, 4 c) 2, 3, 4 1. Aby otrzymać kartę rowerową, powinieneś znać zasady dotyczące bezpiecznego poruszania się po drogach publicznych. Wymagane jest też, aby rower posiadał obowiązkowe wyposażenie. Który punkt nie wymienia

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów 45 min Wolontariat w Polsce Autorka scenariusza: Małgorzata Wojnarowska Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r.

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie zatwierdzenia Systematyki kryteriów wyboru projektów

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU UL. PTASIA 2A 58-500 JELENIA GÓRA (* 75) 642 00 33 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU ZMIANA ORGANIZACJI RUCHU SKRZYŻOWANIA ULIC: PODGÓRZYŃSKIEJ BOHATERÓW WRZEŚNIA 1939 R. OSIEDLE DWUDZIESTOLECIA W JELENIEJ GÓRZE

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ. W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie

PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ. W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie PROCEDURA UZYSKANIA KARTY ROWEROWEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ nr 190 w Warszawie 1. Kartę rowerową może uzyskać osoba, która wykazała się niezbędnymi kwalifikacjami i osiągnęła wymagany wiek: 10 lat. 2. Do

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy P R O J B U D K O M - S.C. PRACOWNIA PROJEKTOWA INŻYNIERII DROGOWEJ 62-800 KALISZ ul. RUMIŃSKIEGO 3 TEL.0 62-76 76 675 NIP 618-004 - 84 99 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy Branża : Obiekt : Adres

Bardziej szczegółowo

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: październik 2014 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464-23-15 faks 22 846-76-67

Bardziej szczegółowo

1. Poziome znaki drogowe

1. Poziome znaki drogowe 1 1. Poziome znaki drogowe Ze względu na funkcje i kształt, oznakowanie poziome dzieli się na kategorie j.n.: a) znaki podłużne (linie podłużne), b) znaki poprzeczne, c) strzałki kierunkowe i naprowadzające,

Bardziej szczegółowo

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca

4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca 4.3. Warunki życia Katarzyna Gorczyca [w] Małe i średnie w policentrycznym rozwoju Polski, G.Korzeniak (red), Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2014, str. 88-96 W publikacji zostały zaprezentowane wyniki

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1

PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 PREFABRYKOWANE STUDNIE OPUSZCZANE Z ŻELBETU ŚREDNICACH NOMINALNYCH DN1500, DN2000, DN2500, DN3200 wg EN 1917 i DIN V 4034-1 DO UKŁADANIA RUROCIĄGÓW TECHNIKAMI BEZWYKOPOWYMI 1. Rodzaje konstrukcji 1.1.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ

Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Warszawa, maj 2012 BS/74/2012 O DOPUSZCZALNOŚCI STOSOWANIA KAR CIELESNYCH I PRAWIE CHRONIĄCYM DZIECI PRZED PRZEMOCĄ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

Program Międzynarodowego Seminarium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2012 Politechnika Gdańska, 26-27 kwietnia 2012

Program Międzynarodowego Seminarium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2012 Politechnika Gdańska, 26-27 kwietnia 2012 Program Międzynarodowego Seminarium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2012, 26-27 kwietnia 2012 Rola Polski w realizacji programu ONZ w dekadzie 2011-2020 26 kwietnia 2012, czwartek AULA POLITECHNIKI

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201

INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: 0101872HC8201 INSTRUKCJA OBSŁUGI URZĄDZENIA: PZ-41SLB-E PL 0101872HC8201 2 Dziękujemy za zakup urządzeń Lossnay. Aby uŝytkowanie systemu Lossnay było prawidłowe i bezpieczne, przed pierwszym uŝyciem przeczytaj niniejszą

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw.

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw. Scenariusz 1 Temat: Swobodny ruch na boisku szkolnym i uporządkowany ruch drogowy wycieczka po najbliższej okolicy. Ogólne zasady poruszania się po drogach. Cel zajęć: Uświadomienie dzieciom konieczności

Bardziej szczegółowo

HTA (Health Technology Assessment)

HTA (Health Technology Assessment) Krzysztof Łanda 1 z 5 HTA (Health Technology Assessment) Ocena leków stosowanych w okre lonych wskazaniach podlega tym samym generalnym regu om, co inne technologie terapeutyczne, jednak specyfika interwencji

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA PRZYKŁADOWYCH ZADAŃ. KORELACJA zmiennych jakościowych (niemierzalnych)

ROZWIĄZANIA PRZYKŁADOWYCH ZADAŃ. KORELACJA zmiennych jakościowych (niemierzalnych) ROZWIĄZANIA PRZYKŁADOWYCH ZADAŃ KORELACJA zmiennych jakościowych (niemierzalnych) Zadanie 1 Zapytano 180 osób (w tym 120 mężczyzn) o to czy rozpoczynają dzień od wypicia kawy czy też może preferują herbatę.

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 2/2010 do CZĘŚCI VIII INSTALACJE ELEKTRYCZNE I SYSTEMY STEROWANIA 2007 GDAŃSK Zmiany Nr 2/2010 do Części VIII Instalacje elektryczne i systemy

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,

Bardziej szczegółowo

Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY. 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2.

Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY. 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2. Zawartość opracowania OPIS TECHNICZNY 1. WPROWADZENIE 1.1. Temat 1.2. Materiały wyjściowe 1.3. Zakres opracowania 2. STAN ISTNIEJĄCY 3. STAN PROJEKTOWANY 3.1. Oznakowanie pionowe 3.2. Oznakowanie poziome

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

MAŁGORZATA BAGROWSKA-JAGODZIŃSKA

MAŁGORZATA BAGROWSKA-JAGODZIŃSKA Wykonano dnia 02 marca 2010 r. Opracowanie: DOKUMENTACJA PROJEKTOWA Temat: PROJEKT TYMCZASOWEJ ZMIANY ORGANIZACJI RUCHU ZABEZPIECZAJĄCEJ TRASĘ VIII BIEGU EUROPEJSKIEGO Zamawiający: MŁODZIEśOWY KLUB SPORTOWY

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach.

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. EGZEMPLARZ NR 1 ORGANIZACJA RUCHU BRANŻA Drogowa ZADANIE: Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. OBIEKT Projekt branży drogowej INWESTOR Miasto Sulmierzyce AUTOR NR

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU ZAKŁAD PROJEKTOWANIA NADZORU I USŁUG CONSULTINGOWYCH INŻDRÓG S.C. KRYSTYNA I WIESŁAW ŁUSZYŃSCY ADRES: UL. CHEŁMIŃSKA 106A/38 86-300 GRUDZIĄDZ TEL/FAX: (056) 4638042 E-MAIL: biuro@inzdrog.com.pl NIP: 876-15-14-389

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r.

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. 1 2 Treść prezentacji wypadki w Polsce w 2003 roku społeczne koszty wypadków wypadki w Polsce i nowych krajach

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze transportu

Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze transportu Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze transportu Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Cele polityki transportowej Ma spełniać potrzeby społeczeństwa Ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 14 Strona 2 z 14 Strona 3 z 14 Strona 4 z 14 Strona 5 z 14 Strona 6 z 14 Uwagi ogólne Egzamin praktyczny w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych zdawały wyłącznie osoby w wieku wskazującym

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku

Uchwała Nr.. /.../.. Rady Miasta Nowego Sącza z dnia.. listopada 2011 roku Projekt Uchwała Nr / / Rady Miasta Nowego Sącza z dnia listopada 2011 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych Na podstawie art 18 ust 2 pkt 8 i art 40 ust 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen TNS OBOP dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce grudzień 2008 Ośrodek Badania Opinii Publicznej

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec bankowości mobilnej Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS O badaniu Finansowy

Bardziej szczegółowo

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne Załącznik nr 6 do 217 str. 1/5 Brzmienia załącznika: 2009-06-09 Dz.U. 2009, Nr 78, poz. 653 1 2006-01-10 Załącznik 6. Program szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów nauki jazdy 1 1. Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Regresja logistyczna

Szkolenie Regresja logistyczna Szkolenie Regresja logistyczna program i cennik Łukasz Deryło Analizy statystyczne, szkolenia www.statystyka.c0.pl Szkolenie Regresja logistyczna Co to jest regresja logistyczna? Regresja logistyczna pozwala

Bardziej szczegółowo

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU dla oznakowania tras rowerowych nr 1 i 2 w Będzinie realizowanych w ramach projektu subregionalnego Rozwój infrastruktury aktywnych form turystyki i rekreacji Centrum

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Uzasadnienie Nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie legitymacji służbowych policjantów (Dz. U. nr 241 poz. 2091 z późn. zm.) wynika ze

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow.

Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow. Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego przy Dworcu Wschodnim w Warszawie wraz z jego analizą funkcjonalno-ruchow ruchową Koncepcja rozwiązania zania komunikacyjnego dworca autobusowego

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona

Audyt SEO. Elementy oraz proces przygotowania audytu. strona Audyt SEO Elementy oraz proces przygotowania audytu 1 Spis treści Kim jesteśmy? 3 Czym jest audyt SEO 4 Główne elementy audytu 5 Kwestie techniczne 6 Słowa kluczowe 7 Optymalizacja kodu strony 8 Optymalizacja

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn.

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn. Szanowni Rodzice Zasady przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Olsztyn na rok szkolny 2016/2017 zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

I.1.1. Technik organizacji usług gastronomicznych 341[07]

I.1.1. Technik organizacji usług gastronomicznych 341[07] I.1.1. Technik organizacji usług gastronomicznych 341[07] Do egzaminu zostało zgłoszonych: 4 334 Przystąpiło łącznie: 4 049 przystąpiło: 4 000 przystąpiło: 3 972 ETAP PISEMNY ETAP PRAKTYCZNY zdało: 3 631

Bardziej szczegółowo

1.5. Program szkolenia wstępnego. Lp. Temat szkolenia Liczba godzin

1.5. Program szkolenia wstępnego. Lp. Temat szkolenia Liczba godzin Załącznik Nr 7 do Zarządzenia Nr 101/2014 Burmistrza Ornety z dnia 26.08.2014 r. PROGRAM SZKOLENIA WSTĘPNEGO I INSTRUKTAśU STANOWISKOWEGO dla pracowników Urzędu Miejskiego w Ornecie opracowany na podstawie

Bardziej szczegółowo

SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy

SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy SPRZĄTACZKA pracownik gospodarczy pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TECHNICZNY PRZEBUDOWY DROGOWEJ SYGNALIZACJI ŚWIETLNEJ NA SKRZYŻOWANIU ULIC: PARTYZANTÓW OGRODOWA -REJA W ZAMOŚCIU

PROJEKT TECHNICZNY PRZEBUDOWY DROGOWEJ SYGNALIZACJI ŚWIETLNEJ NA SKRZYŻOWANIU ULIC: PARTYZANTÓW OGRODOWA -REJA W ZAMOŚCIU PROJEKT TECHNICZNY PRZEBUDOWY DROGOWEJ SYGNALIZACJI ŚWIETLNEJ NA SKRZYŻOWANIU ULIC: PARTYZANTÓW OGRODOWA -REJA W ZAMOŚCIU Temat: Projekt organizacji ruchu : - oznakowanie pionowe i poziome - drogowa sygnalizacja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r. projekt z dnia 19.05.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia... 2010 r. w sprawie przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Służby Więziennej zwolnionych

Bardziej szczegółowo